நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

தீ³க⁴னிகாயோ

மஹாவக்³க³பாளி

1. மஹாபதா³னஸுத்தம்

புப்³பே³னிவாஸபடிஸம்யுத்தகதா²

1. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே கரேரிகுடிகாயம். அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலானம் பி⁴க்கூ²னம் பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தானம் கரேரிமண்ட³லமாளே ஸன்னிஸின்னானம் ஸன்னிபதிதானம் புப்³பே³னிவாஸபடிஸம்யுத்தா த⁴ம்மீ கதா² உத³பாதி³ – ‘‘இதிபி புப்³பே³னிவாஸோ, இதிபி புப்³பே³னிவாஸோ’’தி.

2. அஸ்ஸோஸி கோ² ப⁴க³வா தி³ப்³பா³ய ஸோததா⁴துயா விஸுத்³தா⁴ய அதிக்கந்தமானுஸிகாய தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் இமம் கதா²ஸல்லாபம். அத² கோ² ப⁴க³வா உட்டா²யாஸனா யேன கரேரிமண்ட³லமாளோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³, நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘காயனுத்த², பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி கதா²ய ஸன்னிஸின்னா; கா ச பன வோ அந்தராகதா² விப்பகதா’’தி?

ஏவம் வுத்தே தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம் பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தானம் கரேரிமண்ட³லமாளே ஸன்னிஸின்னானம் ஸன்னிபதிதானம் புப்³பே³னிவாஸபடிஸம்யுத்தா த⁴ம்மீ கதா² உத³பாதி³ – ‘இதிபி புப்³பே³னிவாஸோ இதிபி புப்³பே³னிவாஸோ’தி. அயம் கோ² நோ, ப⁴ந்தே, அந்தராகதா² விப்பகதா. அத² ப⁴க³வா அனுப்பத்தோ’’தி.

3. ‘‘இச்சே²ய்யாத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³னிவாஸபடிஸம்யுத்தம் த⁴ம்மிம் கத²ம் ஸோது’’ந்தி? ‘‘ஏதஸ்ஸ, ப⁴க³வா, காலோ; ஏதஸ்ஸ, ஸுக³த, காலோ; யம் ப⁴க³வா புப்³பே³னிவாஸபடிஸம்யுத்தம் த⁴ம்மிம் கத²ம் கரேய்ய, ப⁴க³வதோ ஸுத்வா [ப⁴க³வதோ வசனம் ஸுத்வா (ஸ்யா.)] பி⁴க்கூ² தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி. ‘‘தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, ஸுணாத²,ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத², பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

4. ‘‘இதோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஏகனவுதிகப்பே யம் [ஏகனவுதோ கப்போ (ஸ்யா. கம். பீ.)] விபஸ்ஸீ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ லோகே உத³பாதி³. இதோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஏகதிம்ஸே கப்பே [ஏகதிம் ஸகப்போ (ஸீ.) ஏகதிம் ஸோ கப்போ (ஸ்யா. கம். பீ.)] யம் ஸிகீ² ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ லோகே உத³பாதி³. தஸ்மிஞ்ஞேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ஏகதிம்ஸே கப்பே வேஸ்ஸபூ⁴ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ லோகே உத³பாதி³. இமஸ்மிஞ்ஞேவ [இமஸ்மிம் (கத்த²சீ)] கோ², பி⁴க்க²வே, ப⁴த்³த³கப்பே ககுஸந்தோ⁴ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ லோகே உத³பாதி³. இமஸ்மிஞ்ஞேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ப⁴த்³த³கப்பே கோணாக³மனோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ லோகே உத³பாதி³. இமஸ்மிஞ்ஞேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ப⁴த்³த³கப்பே கஸ்ஸபோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ லோகே உத³பாதி³. இமஸ்மிஞ்ஞேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ப⁴த்³த³கப்பே அஹம் ஏதரஹி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ லோகே உப்பன்னோ.

5. ‘‘விபஸ்ஸீ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ க²த்தியோ ஜாதியா அஹோஸி, க²த்தியகுலே உத³பாதி³. ஸிகீ², பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ க²த்தியோ ஜாதியா அஹோஸி, க²த்தியகுலே உத³பாதி³. வேஸ்ஸபூ⁴, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ க²த்தியோ ஜாதியா அஹோஸி, க²த்தியகுலே உத³பாதி³. ககுஸந்தோ⁴, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப்³ராஹ்மணோ ஜாதியா அஹோஸி, ப்³ராஹ்மணகுலே உத³பாதி³. கோணாக³மனோ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப்³ராஹ்மணோ ஜாதியா அஹோஸி, ப்³ராஹ்மணகுலே உத³பாதி³. கஸ்ஸபோ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப்³ராஹ்மணோ ஜாதியா அஹோஸி, ப்³ராஹ்மணகுலே உத³பாதி³. அஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ க²த்தியோ ஜாதியா அஹோஸிம், க²த்தியகுலே உப்பன்னோ.

6. ‘‘விபஸ்ஸீ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ கோண்ட³ஞ்ஞோ கோ³த்தேன அஹோஸி. ஸிகீ², பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ கோண்ட³ஞ்ஞோ கோ³த்தேன அஹோஸி. வேஸ்ஸபூ⁴, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ கோண்ட³ஞ்ஞோ கோ³த்தேன அஹோஸி. ககுஸந்தோ⁴, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ கஸ்ஸபோ கோ³த்தேன அஹோஸி. கோணாக³மனோ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ கஸ்ஸபோ கோ³த்தேன அஹோஸி. கஸ்ஸபோ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ கஸ்ஸபோ கோ³த்தேன அஹோஸி. அஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ கோ³தமோ கோ³த்தேன அஹோஸிம்.

7. ‘‘விபஸ்ஸிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அஸீதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ஆயுப்பமாணம் அஹோஸி. ஸிகி²ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸத்ததிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ஆயுப்பமாணம் அஹோஸி. வேஸ்ஸபு⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸட்டி²வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ஆயுப்பமாணம் அஹோஸி. ககுஸந்த⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ சத்தாலீஸவஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ஆயுப்பமாணம் அஹோஸி. கோணாக³மனஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ திம்ஸவஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ஆயுப்பமாணம் அஹோஸி. கஸ்ஸபஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ வீஸதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ஆயுப்பமாணம் அஹோஸி. மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி அப்பகம் ஆயுப்பமாணம் பரித்தம் லஹுகம்; யோ சிரம் ஜீவதி, ஸோ வஸ்ஸஸதம் அப்பம் வா பி⁴ய்யோ.

8. ‘‘விபஸ்ஸீ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ பாடலியா மூலே அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴. ஸிகீ², பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ புண்ட³ரீகஸ்ஸ மூலே அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴. வேஸ்ஸபூ⁴, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ஸாலஸ்ஸ மூலே அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴. ககுஸந்தோ⁴, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ஸிரீஸஸ்ஸ மூலே அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴. கோணாக³மனோ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ உது³ம்ப³ரஸ்ஸ மூலே அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴. கஸ்ஸபோ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ நிக்³ரோத⁴ஸ்ஸ மூலே அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴. அஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ அஸ்ஸத்த²ஸ்ஸ மூலே அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴.

9. ‘‘விபஸ்ஸிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ க²ண்ட³திஸ்ஸம் நாம ஸாவகயுக³ம் அஹோஸி அக்³க³ம் ப⁴த்³த³யுக³ம். ஸிகி²ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அபி⁴பூ⁴ஸம்ப⁴வம் நாம ஸாவகயுக³ம் அஹோஸி அக்³க³ம் ப⁴த்³த³யுக³ம். வேஸ்ஸபு⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸோணுத்தரம் நாம ஸாவகயுக³ம் அஹோஸி அக்³க³ம் ப⁴த்³த³யுக³ம். ககுஸந்த⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ விது⁴ரஸஞ்ஜீவம் நாம ஸாவகயுக³ம் அஹோஸி அக்³க³ம் ப⁴த்³த³யுக³ம். கோணாக³மனஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பி⁴ய்யோஸுத்தரம் நாம ஸாவகயுக³ம் அஹோஸி அக்³க³ம் ப⁴த்³த³யுக³ம். கஸ்ஸபஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ திஸ்ஸபா⁴ரத்³வாஜம் நாம ஸாவகயுக³ம் அஹோஸி அக்³க³ம் ப⁴த்³த³யுக³ம். மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானம் நாம ஸாவகயுக³ம் அஹோஸி அக்³க³ம் ப⁴த்³த³யுக³ம்.

10. ‘‘விபஸ்ஸிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தயோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதா அஹேஸும். ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ அஹோஸி அட்ட²ஸட்டி²பி⁴க்கு²ஸதஸஹஸ்ஸம், ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ அஹோஸி பி⁴க்கு²ஸதஸஹஸ்ஸம், ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ அஹோஸி அஸீதிபி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸானி. விபஸ்ஸிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ இமே தயோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதா அஹேஸும் ஸப்³பே³ஸம்யேவ கீ²ணாஸவானம்.

‘‘ஸிகி²ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தயோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதா அஹேஸும். ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ அஹோஸி பி⁴க்கு²ஸதஸஹஸ்ஸம், ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ அஹோஸி அஸீதிபி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸானி, ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ அஹோஸி ஸத்ததிபி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸானி. ஸிகி²ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ இமே தயோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதா அஹேஸும் ஸப்³பே³ஸம்யேவ கீ²ணாஸவானம்.

‘‘வேஸ்ஸபு⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தயோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதா அஹேஸும். ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ அஹோஸி அஸீதிபி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸானி, ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ அஹோஸி ஸத்ததிபி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸானி, ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ அஹோஸி ஸட்டி²பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸானி. வேஸ்ஸபு⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ இமே தயோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதா அஹேஸும் ஸப்³பே³ஸம்யேவ கீ²ணாஸவானம்.

‘‘ககுஸந்த⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ அஹோஸி சத்தாலீஸபி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸானி. ககுஸந்த⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அயம் ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ அஹோஸி ஸப்³பே³ஸம்யேவ கீ²ணாஸவானம்.

‘‘கோணாக³மனஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ அஹோஸி திம்ஸபி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸானி. கோணாக³மனஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அயம் ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ அஹோஸி ஸப்³பே³ஸம்யேவ கீ²ணாஸவானம்.

‘‘கஸ்ஸபஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ அஹோஸி வீஸதிபி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸானி. கஸ்ஸபஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அயம் ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ அஹோஸி ஸப்³பே³ஸம்யேவ கீ²ணாஸவானம்.

‘‘மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ அஹோஸி அட்³ட⁴தேளஸானி பி⁴க்கு²ஸதானி. மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, அயம் ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ அஹோஸி ஸப்³பே³ஸம்யேவ கீ²ணாஸவானம்.

11. ‘‘விபஸ்ஸிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அஸோகோ நாம பி⁴க்கு² உபட்டா²கோ அஹோஸி அக்³கு³பட்டா²கோ. ஸிகி²ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ கே²மங்கரோ நாம பி⁴க்கு² உபட்டா²கோ அஹோஸி அக்³கு³பட்டா²கோ. வேஸ்ஸபு⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ உபஸந்தோ நாம பி⁴க்கு² உபட்டா²கோ அஹோஸி அக்³கு³பட்டா²கோ. ககுஸந்த⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பு³த்³தி⁴ஜோ நாம பி⁴க்கு² உபட்டா²கோ அஹோஸி அக்³கு³பட்டா²கோ. கோணாக³மனஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸோத்தி²ஜோ நாம பி⁴க்கு² உபட்டா²கோ அஹோஸி அக்³கு³பட்டா²கோ. கஸ்ஸபஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸப்³ப³மித்தோ நாம பி⁴க்கு² உபட்டா²கோ அஹோஸி அக்³கு³பட்டா²கோ. மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி ஆனந்தோ³ நாம பி⁴க்கு² உபட்டா²கோ அஹோஸி அக்³கு³பட்டா²கோ.

12. ‘‘விபஸ்ஸிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப³ந்து⁴மா நாம ராஜா பிதா அஹோஸி. ப³ந்து⁴மதீ நாம தே³வீ மாதா அஹோஸி ஜனேத்தி [ஜனேத்தீ (ஸ்யா.)]. ப³ந்து⁴மஸ்ஸ ரஞ்ஞோ ப³ந்து⁴மதீ நாம நக³ரம் ராஜதா⁴னீ அஹோஸி.

‘‘ஸிகி²ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அருணோ நாம ராஜா பிதா அஹோஸி. பபா⁴வதீ நாம தே³வீ மாதா அஹோஸி ஜனேத்தி. அருணஸ்ஸ ரஞ்ஞோ அருணவதீ நாம நக³ரம் ராஜதா⁴னீ அஹோஸி.

‘‘வேஸ்ஸபு⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸுப்பதிதோ நாம [ஸுப்பதீதோ நாம (ஸ்யா.)] ராஜா பிதா அஹோஸி. வஸ்ஸவதீ நாம [யஸவதீ நாம (ஸ்யா. பீ.)] தே³வீ மாதா அஹோஸி ஜனேத்தி. ஸுப்பதிதஸ்ஸ ரஞ்ஞோ அனோமம் நாம நக³ரம் ராஜதா⁴னீ அஹோஸி.

‘‘ககுஸந்த⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அக்³கி³த³த்தோ நாம ப்³ராஹ்மணோ பிதா அஹோஸி. விஸாகா² நாம ப்³ராஹ்மணீ மாதா அஹோஸி ஜனேத்தி. தேன கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸமயேன கே²மோ நாம ராஜா அஹோஸி. கே²மஸ்ஸ ரஞ்ஞோ கே²மவதீ நாம நக³ரம் ராஜதா⁴னீ அஹோஸி.

‘‘கோணாக³மனஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ யஞ்ஞத³த்தோ நாம ப்³ராஹ்மணோ பிதா அஹோஸி. உத்தரா நாம ப்³ராஹ்மணீ மாதா அஹோஸி ஜனேத்தி. தேன கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸமயேன ஸோபோ⁴ நாம ராஜா அஹோஸி. ஸோப⁴ஸ்ஸ ரஞ்ஞோ ஸோப⁴வதீ நாம நக³ரம் ராஜதா⁴னீ அஹோஸி.

‘‘கஸ்ஸபஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப்³ரஹ்மத³த்தோ நாம ப்³ராஹ்மணோ பிதா அஹோஸி. த⁴னவதீ நாம ப்³ராஹ்மணீ மாதா அஹோஸி ஜனேத்தி. தேன கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸமயேன கிகீ நாம [கிம் கீ நாம (ஸ்யா.)] ராஜா அஹோஸி. கிகிஸ்ஸ ரஞ்ஞோ பா³ராணஸீ நாம நக³ரம் ராஜதா⁴னீ அஹோஸி.

‘‘மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி ஸுத்³தோ⁴த³னோ நாம ராஜா பிதா அஹோஸி. மாயா நாம தே³வீ மாதா அஹோஸி ஜனேத்தி. கபிலவத்து² நாம நக³ரம் ராஜதா⁴னீ அஹோஸீ’’தி. இத³மவோச ப⁴க³வா, இத³ம் வத்வான ஸுக³தோ உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பாவிஸி.

13. அத² கோ² தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அயமந்தராகதா² உத³பாதி³ – ‘‘அச்ச²ரியம், ஆவுஸோ, அப்³பு⁴தம், ஆவுஸோ, ததா²க³தஸ்ஸ மஹித்³தி⁴கதா மஹானுபா⁴வதா. யத்ர ஹி நாம ததா²க³தோ அதீதே பு³த்³தே⁴ பரினிப்³பு³தே சி²ன்னபபஞ்சே சி²ன்னவடுமே பரியாதி³ன்னவட்டே ஸப்³ப³து³க்க²வீதிவத்தே ஜாதிதோபி அனுஸ்ஸரிஸ்ஸதி, நாமதோபி அனுஸ்ஸரிஸ்ஸதி, கோ³த்ததோபி அனுஸ்ஸரிஸ்ஸதி, ஆயுப்பமாணதோபி அனுஸ்ஸரிஸ்ஸதி, ஸாவகயுக³தோபி அனுஸ்ஸரிஸ்ஸதி, ஸாவகஸன்னிபாததோபி அனுஸ்ஸரிஸ்ஸதி – ‘ஏவம்ஜச்சா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும் இதிபி, ஏவம்னாமா ஏவம்கோ³த்தா ஏவம்ஸீலா ஏவம்த⁴ம்மா ஏவம்பஞ்ஞா ஏவம்விஹாரீ ஏவம்விமுத்தா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும் இதிபீ’’’தி.

‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ, ததா²க³தஸ்ஸேவ நு கோ² ஏஸா த⁴ம்மதா⁴து ஸுப்படிவித்³தா⁴, யஸ்ஸா த⁴ம்மதா⁴துயா ஸுப்படிவித்³த⁴த்தா ததா²க³தோ அதீதே பு³த்³தே⁴ பரினிப்³பு³தே சி²ன்னபபஞ்சே சி²ன்னவடுமே பரியாதி³ன்னவட்டே ஸப்³ப³து³க்க²வீதிவத்தே ஜாதிதோபி அனுஸ்ஸரதி, நாமதோபி அனுஸ்ஸரதி, கோ³த்ததோபி அனுஸ்ஸரதி, ஆயுப்பமாணதோபி அனுஸ்ஸரதி, ஸாவகயுக³தோபி அனுஸ்ஸரதி, ஸாவகஸன்னிபாததோபி அனுஸ்ஸரதி – ‘ஏவம்ஜச்சா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும் இதிபி, ஏவம்னாமா ஏவம்கோ³த்தா ஏவம்ஸீலா ஏவம்த⁴ம்மா ஏவம்பஞ்ஞா ஏவம்விஹாரீ ஏவம்விமுத்தா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும் இதிபீ’தி, உதா³ஹு தே³வதா ததா²க³தஸ்ஸ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும், யேன ததா²க³தோ அதீதே பு³த்³தே⁴ பரினிப்³பு³தே சி²ன்னபபஞ்சே சி²ன்னவடுமே பரியாதி³ன்னவட்டே ஸப்³ப³து³க்க²வீதிவத்தே ஜாதிதோபி அனுஸ்ஸரதி, நாமதோபி அனுஸ்ஸரதி, கோ³த்ததோபி அனுஸ்ஸரதி, ஆயுப்பமாணதோபி அனுஸ்ஸரதி, ஸாவகயுக³தோபி அனுஸ்ஸரதி, ஸாவகஸன்னிபாததோபி அனுஸ்ஸரதி – ‘ஏவம்ஜச்சா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும் இதிபி, ஏவம்னாமா ஏவம்கோ³த்தா ஏவம்ஸீலா ஏவம்த⁴ம்மா ஏவம்பஞ்ஞா ஏவம்விஹாரீ ஏவம்விமுத்தா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும் இதிபீ’’’தி. அயஞ்ச ஹித³ம் தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் அந்தராகதா² விப்பகதா ஹோதி.

14. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேன கரேரிமண்ட³லமாளோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘காயனுத்த², பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி கதா²ய ஸன்னிஸின்னா; கா ச பன வோ அந்தராகதா² விப்பகதா’’தி?

ஏவம் வுத்தே தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம் அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அயம் அந்தராகதா² உத³பாதி³ – ‘அச்ச²ரியம், ஆவுஸோ, அப்³பு⁴தம், ஆவுஸோ, ததா²க³தஸ்ஸ மஹித்³தி⁴கதா மஹானுபா⁴வதா, யத்ர ஹி நாம ததா²க³தோ அதீதே பு³த்³தே⁴ பரினிப்³பு³தே சி²ன்னபபஞ்சே சி²ன்னவடுமே பரியாதி³ன்னவட்டே ஸப்³ப³து³க்க²வீதிவத்தே ஜாதிதோபி அனுஸ்ஸரிஸ்ஸதி, நாமதோபி அனுஸ்ஸரிஸ்ஸதி, கோ³த்ததோபி அனுஸ்ஸரிஸ்ஸதி, ஆயுப்பமாணதோபி அனுஸ்ஸரிஸ்ஸதி, ஸாவகயுக³தோபி அனுஸ்ஸரிஸ்ஸதி, ஸாவகஸன்னிபாததோபி அனுஸ்ஸரிஸ்ஸதி – ‘‘ஏவம்ஜச்சா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும் இதிபி, ஏவம்னாமா ஏவம்கோ³த்தா ஏவம்ஸீலா ஏவம்த⁴ம்மா ஏவம்பஞ்ஞா ஏவம்விஹாரீ ஏவம்விமுத்தா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும் இதிபீ’’தி. கிம் நு கோ², ஆவுஸோ, ததா²க³தஸ்ஸேவ நு கோ² ஏஸா த⁴ம்மதா⁴து ஸுப்படிவித்³தா⁴, யஸ்ஸா த⁴ம்மதா⁴துயா ஸுப்படிவித்³த⁴த்தா ததா²க³தோ அதீதே பு³த்³தே⁴ பரினிப்³பு³தே சி²ன்னபபஞ்சே சி²ன்னவடுமே பரியாதி³ன்னவட்டே ஸப்³ப³து³க்க²வீதிவத்தே ஜாதிதோபி அனுஸ்ஸரதி, நாமதோபி அனுஸ்ஸரதி, கோ³த்ததோபி அனுஸ்ஸரதி, ஆயுப்பமாணதோபி அனுஸ்ஸரதி, ஸாவகயுக³தோபி அனுஸ்ஸரதி, ஸாவகஸன்னிபாததோபி அனுஸ்ஸரதி – ‘‘ஏவம்ஜச்சா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும் இதிபி, ஏவம்னாமா ஏவம்கோ³த்தா ஏவம்ஸீலா ஏவம்த⁴ம்மா ஏவம்பஞ்ஞா ஏவம்விஹாரீ ஏவம்விமுத்தா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும் இதிபீ’’தி. உதா³ஹு தே³வதா ததா²க³தஸ்ஸ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும், யேன ததா²க³தோ அதீதே பு³த்³தே⁴ பரினிப்³பு³தே சி²ன்னபபஞ்சே சி²ன்னவடுமே பரியாதி³ன்னவட்டே ஸப்³ப³து³க்க²வீதிவத்தே ஜாதிதோபி அனுஸ்ஸரதி, நாமதோபி அனுஸ்ஸரதி, கோ³த்ததோபி அனுஸ்ஸரதி, ஆயுப்பமாணதோபி அனுஸ்ஸரதி, ஸாவகயுக³தோபி அனுஸ்ஸரதி, ஸாவகஸன்னிபாததோபி அனுஸ்ஸரதி – ‘ஏவம்ஜச்சா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும் இதிபி, ஏவம்னாமா ஏவம்கோ³த்தா ஏவம்ஸீலா ஏவம்த⁴ம்மா ஏவம்பஞ்ஞா ஏவம்விஹாரீ ஏவம்விமுத்தா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும் இதிபீ’தி? அயம் கோ² நோ, ப⁴ந்தே, அந்தராகதா² விப்பகதா, அத² ப⁴க³வா அனுப்பத்தோ’’தி.

15. ‘‘ததா²க³தஸ்ஸேவேஸா, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மதா⁴து ஸுப்படிவித்³தா⁴, யஸ்ஸா த⁴ம்மதா⁴துயா ஸுப்படிவித்³த⁴த்தா ததா²க³தோ அதீதே பு³த்³தே⁴ பரினிப்³பு³தே சி²ன்னபபஞ்சே சி²ன்னவடுமே பரியாதி³ன்னவட்டே ஸப்³ப³து³க்க²வீதிவத்தே ஜாதிதோபி அனுஸ்ஸரதி, நாமதோபி அனுஸ்ஸரதி, கோ³த்ததோபி அனுஸ்ஸரதி, ஆயுப்பமாணதோபி அனுஸ்ஸரதி, ஸாவகயுக³தோபி அனுஸ்ஸரதி, ஸாவகஸன்னிபாததோபி அனுஸ்ஸரதி – ‘ஏவம்ஜச்சா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும் இதிபி, ஏவம்னாமா ஏவம்கோ³த்தா ஏவம்ஸீலா ஏவம்த⁴ம்மா ஏவம்பஞ்ஞா ஏவம்விஹாரீ ஏவம்விமுத்தா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும் இதிபீ’தி. தே³வதாபி ததா²க³தஸ்ஸ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும், யேன ததா²க³தோ அதீதே பு³த்³தே⁴ பரினிப்³பு³தே சி²ன்னபபஞ்சே சி²ன்னவடுமே பரியாதி³ன்னவட்டே ஸப்³ப³து³க்க²வீதிவத்தே ஜாதிதோபி அனுஸ்ஸரதி, நாமதோபி அனுஸ்ஸரதி, கோ³த்ததோபி அனுஸ்ஸரதி, ஆயுப்பமாணதோபி அனுஸ்ஸரதி, ஸாவகயுக³தோபி அனுஸ்ஸரதி, ஸாவகஸன்னிபாததோபி அனுஸ்ஸரதி – ‘ஏவம்ஜச்சா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும் இதிபி, ஏவம்னாமா ஏவம்கோ³த்தா ஏவம்ஸீலா ஏவம்த⁴ம்மா ஏவம்பஞ்ஞா ஏவம்விஹாரீ ஏவம்விமுத்தா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும் இதிபீ’தி.

‘‘இச்சே²ய்யாத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, பி⁴ய்யோஸோமத்தாய புப்³பே³னிவாஸபடிஸம்யுத்தம் த⁴ம்மிம் கத²ம் ஸோது’’ந்தி? ‘‘ஏதஸ்ஸ, ப⁴க³வா, காலோ; ஏதஸ்ஸ, ஸுக³த, காலோ; யம் ப⁴க³வா பி⁴ய்யோஸோமத்தாய புப்³பே³னிவாஸபடிஸம்யுத்தம் த⁴ம்மிம் கத²ம் கரேய்ய, ப⁴க³வதோ ஸுத்வா பி⁴க்கூ² தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி. ‘‘தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத², பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

16. ‘‘இதோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஏகனவுதிகப்பே யம் விபஸ்ஸீ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ லோகே உத³பாதி³. விபஸ்ஸீ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ க²த்தியோ ஜாதியா அஹோஸி, க²த்தியகுலே உத³பாதி³. விபஸ்ஸீ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ கோண்ட³ஞ்ஞோ கோ³த்தேன அஹோஸி. விபஸ்ஸிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அஸீதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ஆயுப்பமாணம் அஹோஸி. விபஸ்ஸீ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ பாடலியா மூலே அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴. விபஸ்ஸிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ க²ண்ட³திஸ்ஸம் நாம ஸாவகயுக³ம் அஹோஸி அக்³க³ம் ப⁴த்³த³யுக³ம். விபஸ்ஸிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தயோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதா அஹேஸும். ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ அஹோஸி அட்ட²ஸட்டி²பி⁴க்கு²ஸதஸஹஸ்ஸம், ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ அஹோஸி பி⁴க்கு²ஸதஸஹஸ்ஸம், ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ அஹோஸி அஸீதிபி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸானி. விபஸ்ஸிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ இமே தயோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதா அஹேஸும் ஸப்³பே³ஸம்யேவ கீ²ணாஸவானம். விபஸ்ஸிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அஸோகோ நாம பி⁴க்கு² உபட்டா²கோ அஹோஸி அக்³கு³பட்டா²கோ. விபஸ்ஸிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப³ந்து⁴மா நாம ராஜா பிதா அஹோஸி. ப³ந்து⁴மதீ நாம தே³வீ மாதா அஹோஸி ஜனேத்தி. ப³ந்து⁴மஸ்ஸ ரஞ்ஞோ ப³ந்து⁴மதீ நாம நக³ரம் ராஜதா⁴னீ அஹோஸி.

போ³தி⁴ஸத்தத⁴ம்மதா

17. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ போ³தி⁴ஸத்தோ துஸிதா காயா சவித்வா ஸதோ ஸம்பஜானோ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமி. அயமேத்த² த⁴ம்மதா.

18. ‘‘த⁴ம்மதா, ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ துஸிதா காயா சவித்வா மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமதி. அத² ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய அப்பமாணோ உளாரோ ஓபா⁴ஸோ பாதுப⁴வதி அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம். யாபி தா லோகந்தரிகா அகா⁴ அஸம்வுதா அந்த⁴காரா அந்த⁴காரதிமிஸா, யத்த² பிமே சந்தி³மஸூரியா ஏவம்மஹித்³தி⁴கா ஏவம்மஹானுபா⁴வா ஆபா⁴ய நானுபோ⁴ந்தி, தத்த²பி அப்பமாணோ உளாரோ ஓபா⁴ஸோ பாதுப⁴வதி அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம். யேபி தத்த² ஸத்தா உபபன்னா, தேபி தேனோபா⁴ஸேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஞ்ஜானந்தி – ‘அஞ்ஞேபி கிர, போ⁴, ஸந்தி ஸத்தா இதூ⁴பபன்னா’தி. அயஞ்ச த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து ஸங்கம்பதி ஸம்பகம்பதி ஸம்பவேத⁴தி. அப்பமாணோ ச உளாரோ ஓபா⁴ஸோ லோகே பாதுப⁴வதி அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம். அயமேத்த² த⁴ம்மதா.

19. ‘‘த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கந்தோ ஹோதி, சத்தாரோ நம் தே³வபுத்தா சதுத்³தி³ஸம் [சாதுத்³தி³ஸம் (ஸ்யா.)] ரக்கா²ய உபக³ச்ச²ந்தி – ‘மா நம் போ³தி⁴ஸத்தம் வா போ³தி⁴ஸத்தமாதரம் வா மனுஸ்ஸோ வா அமனுஸ்ஸோ வா கோசி வா விஹேடே²ஸீ’தி. அயமேத்த² த⁴ம்மதா.

20. ‘‘த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கந்தோ ஹோதி, பகதியா ஸீலவதீ போ³தி⁴ஸத்தமாதா ஹோதி, விரதா பாணாதிபாதா, விரதா அதி³ன்னாதா³னா, விரதா காமேஸுமிச்சா²சாரா, விரதா முஸாவாதா³, விரதா ஸுராமேரயமஜ்ஜப்பமாத³ட்டா²னா. அயமேத்த² த⁴ம்மதா.

21. ‘‘த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கந்தோ ஹோதி, ந போ³தி⁴ஸத்தமாது புரிஸேஸு மானஸம் உப்பஜ்ஜதி காமகு³ணூபஸம்ஹிதம், அனதிக்கமனீயா ச போ³தி⁴ஸத்தமாதா ஹோதி கேனசி புரிஸேன ரத்தசித்தேன. அயமேத்த² த⁴ம்மதா.

22. ‘‘த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கந்தோ ஹோதி, லாபி⁴னீ போ³தி⁴ஸத்தமாதா ஹோதி பஞ்சன்னம் காமகு³ணானம். ஸா பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதா ஸமங்கீ³பூ⁴தா பரிசாரேதி. அயமேத்த² த⁴ம்மதா.

23. ‘‘த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கந்தோ ஹோதி, ந போ³தி⁴ஸத்தமாது கோசிதே³வ ஆபா³தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி. ஸுகி²னீ போ³தி⁴ஸத்தமாதா ஹோதி அகிலந்தகாயா, போ³தி⁴ஸத்தஞ்ச போ³தி⁴ஸத்தமாதா திரோகுச்சி²க³தம் பஸ்ஸதி ஸப்³ப³ங்க³பச்சங்கி³ம் அஹீனிந்த்³ரியம். ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மணி வேளுரியோ ஸுபோ⁴ ஜாதிமா அட்ட²ம்ஸோ ஸுபரிகம்மகதோ அச்சோ² விப்பஸன்னோ அனாவிலோ ஸப்³பா³காரஸம்பன்னோ. தத்ராஸ்ஸ [தத்ரஸ்ஸ (ஸ்யா.)] ஸுத்தம் ஆவுதம் நீலம் வா பீதம் வா லோஹிதம் வா ஓதா³தம் வா பண்டு³ஸுத்தம் வா. தமேனம் சக்கு²மா புரிஸோ ஹத்தே² கரித்வா பச்சவேக்கே²ய்ய – ‘அயம் கோ² மணி வேளுரியோ ஸுபோ⁴ ஜாதிமா அட்ட²ம்ஸோ ஸுபரிகம்மகதோ அச்சோ² விப்பஸன்னோ அனாவிலோ ஸப்³பா³காரஸம்பன்னோ. தத்ரித³ம் ஸுத்தம் ஆவுதம் நீலம் வா பீதம் வா லோஹிதம் வா ஓதா³தம் வா பண்டு³ஸுத்தம் வா’தி. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கந்தோ ஹோதி, ந போ³தி⁴ஸத்தமாது கோசிதே³வ ஆபா³தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, ஸுகி²னீ போ³தி⁴ஸத்தமாதா ஹோதி அகிலந்தகாயா, போ³தி⁴ஸத்தஞ்ச போ³தி⁴ஸத்தமாதா திரோகுச்சி²க³தம் பஸ்ஸதி ஸப்³ப³ங்க³பச்சங்கி³ம் அஹீனிந்த்³ரியம். அயமேத்த² த⁴ம்மதா.

24. ‘‘த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தாஹஜாதே போ³தி⁴ஸத்தே போ³தி⁴ஸத்தமாதா காலங்கரோதி துஸிதம் காயம் உபபஜ்ஜதி. அயமேத்த² த⁴ம்மதா.

25. ‘‘த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யதா² அஞ்ஞா இத்தி²கா நவ வா த³ஸ வா மாஸே க³ப்³ப⁴ம் குச்சி²னா பரிஹரித்வா விஜாயந்தி, ந ஹேவம் போ³தி⁴ஸத்தம் போ³தி⁴ஸத்தமாதா விஜாயதி. த³ஸேவ மாஸானி போ³தி⁴ஸத்தம் போ³தி⁴ஸத்தமாதா குச்சி²னா பரிஹரித்வா விஜாயதி. அயமேத்த² த⁴ம்மதா.

26. ‘‘த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யதா² அஞ்ஞா இத்தி²கா நிஸின்னா வா நிபன்னா வா விஜாயந்தி, ந ஹேவம் போ³தி⁴ஸத்தம் போ³தி⁴ஸத்தமாதா விஜாயதி. டி²தாவ போ³தி⁴ஸத்தம் போ³தி⁴ஸத்தமாதா விஜாயதி. அயமேத்த² த⁴ம்மதா.

27. ‘‘த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம்ஹா நிக்க²மதி, தே³வா பட²மம் படிக்³க³ண்ஹந்தி, பச்சா² மனுஸ்ஸா. அயமேத்த² த⁴ம்மதா.

28. ‘‘த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம்ஹா நிக்க²மதி, அப்பத்தோவ போ³தி⁴ஸத்தோ பத²விம் ஹோதி, சத்தாரோ நம் தே³வபுத்தா படிக்³க³ஹேத்வா மாது புரதோ ட²பேந்தி – ‘அத்தமனா, தே³வி, ஹோஹி; மஹேஸக்கோ² தே புத்தோ உப்பன்னோ’தி. அயமேத்த² த⁴ம்மதா.

29. ‘‘த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம்ஹா நிக்க²மதி, விஸதோ³வ நிக்க²மதி அமக்கி²தோ உதே³ன [உத்³தே³ன (ஸ்யா.), உத³ரேன (கத்த²சி)] அமக்கி²தோ ஸேம்ஹேன அமக்கி²தோ ருஹிரேன அமக்கி²தோ கேனசி அஸுசினா ஸுத்³தோ⁴ [விஸுத்³தோ⁴ (ஸ்யா.)] விஸதோ³. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மணிரதனம் காஸிகே வத்தே² நிக்கி²த்தம் நேவ மணிரதனம் காஸிகம் வத்த²ம் மக்கே²தி, நாபி காஸிகம் வத்த²ம் மணிரதனம் மக்கே²தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? உபி⁴ன்னம் ஸுத்³த⁴த்தா. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம்ஹா நிக்க²மதி, விஸதோ³வ நிக்க²மதி அமக்கி²தோ, உதே³ன அமக்கி²தோ ஸேம்ஹேன அமக்கி²தோ ருஹிரேன அமக்கி²தோ கேனசி அஸுசினா ஸுத்³தோ⁴ விஸதோ³. அயமேத்த² த⁴ம்மதா.

30. ‘‘த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம்ஹா நிக்க²மதி, த்³வே உத³கஸ்ஸ தா⁴ரா அந்தலிக்கா² பாதுப⁴வந்தி – ஏகா ஸீதஸ்ஸ ஏகா உண்ஹஸ்ஸ யேன போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ உத³ககிச்சம் கரோந்தி மாது ச. அயமேத்த² த⁴ம்மதா.

31. ‘‘த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, ஸம்பதிஜாதோ போ³தி⁴ஸத்தோ ஸமேஹி பாதே³ஹி பதிட்ட²ஹித்வா உத்தராபி⁴முகோ² [உத்தரேனாபி⁴முகோ² (ஸ்யா.) உத்தரேனமுகோ² (க.)] ஸத்தபத³வீதிஹாரேன க³ச்ச²தி ஸேதம்ஹி ச²த்தே அனுதா⁴ரியமானே, ஸப்³பா³ ச தி³ஸா அனுவிலோகேதி, ஆஸபி⁴ம் வாசம் பா⁴ஸதி ‘அக்³கோ³ஹமஸ்மி லோகஸ்ஸ, ஜேட்டோ²ஹமஸ்மி லோகஸ்ஸ, ஸேட்டோ²ஹமஸ்மி லோகஸ்ஸ, அயமந்திமா ஜாதி, நத்தி²தா³னி புனப்³ப⁴வோ’தி. அயமேத்த² த⁴ம்மதா.

32. ‘‘த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம்ஹா நிக்க²மதி, அத² ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய அப்பமாணோ உளாரோ ஓபா⁴ஸோ பாதுப⁴வதி, அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம். யாபி தா லோகந்தரிகா அகா⁴ அஸம்வுதா அந்த⁴காரா அந்த⁴காரதிமிஸா, யத்த² பிமே சந்தி³மஸூரியா ஏவம்மஹித்³தி⁴கா ஏவம்மஹானுபா⁴வா ஆபா⁴ய நானுபோ⁴ந்தி, தத்த²பி அப்பமாணோ உளாரோ ஓபா⁴ஸோ பாதுப⁴வதி அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம். யேபி தத்த² ஸத்தா உபபன்னா, தேபி தேனோபா⁴ஸேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஞ்ஜானந்தி – ‘அஞ்ஞேபி கிர, போ⁴, ஸந்தி ஸத்தா இதூ⁴பபன்னா’தி. அயஞ்ச த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து ஸங்கம்பதி ஸம்பகம்பதி ஸம்பவேத⁴தி அப்பமாணோ ச உளாரோ ஓபா⁴ஸோ லோகே பாதுப⁴வதி அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம். அயமேத்த² த⁴ம்மதா.

த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணா

33. ‘‘ஜாதே கோ² பன, பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிம்ஹி குமாரே ப³ந்து⁴மதோ ரஞ்ஞோ படிவேதே³ஸும் – ‘புத்தோ தே, தே³வ [தே³வ தே (க.)], ஜாதோ, தம் தே³வோ பஸ்ஸதூ’தி. அத்³த³ஸா கோ², பி⁴க்க²வே, ப³ந்து⁴மா ராஜா விபஸ்ஸிம் குமாரம், தி³ஸ்வா நேமித்தே ப்³ராஹ்மணே ஆமந்தாபேத்வா ஏதத³வோச – ‘பஸ்ஸந்து போ⁴ந்தோ நேமித்தா ப்³ராஹ்மணா குமார’ந்தி. அத்³த³ஸம்ஸு கோ², பி⁴க்க²வே, நேமித்தா ப்³ராஹ்மணா விபஸ்ஸிம் குமாரம், தி³ஸ்வா ப³ந்து⁴மந்தம் ராஜானம் ஏதத³வோசும் – ‘அத்தமனோ, தே³வ, ஹோஹி, மஹேஸக்கோ² தே புத்தோ உப்பன்னோ, லாபா⁴ தே, மஹாராஜ, ஸுலத்³த⁴ம் தே, மஹாராஜ, யஸ்ஸ தே குலே ஏவரூபோ புத்தோ உப்பன்னோ. அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணேஹி ஸமன்னாக³தோ, யேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ மஹாபுரிஸஸ்ஸ த்³வேவ க³தியோ ப⁴வந்தி அனஞ்ஞா. ஸசே அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி, ராஜா ஹோதி சக்கவத்தீ த⁴ம்மிகோ த⁴ம்மராஜா சாதுரந்தோ விஜிதாவீ ஜனபத³த்தா²வரியப்பத்தோ ஸத்தரதனஸமன்னாக³தோ. தஸ்ஸிமானி ஸத்தரதனானி ப⁴வந்தி. ஸேய்யதி²த³ம் – சக்கரதனம் ஹத்தி²ரதனம் அஸ்ஸரதனம் மணிரதனம் இத்தி²ரதனம் க³ஹபதிரதனம் பரிணாயகரதனமேவ ஸத்தமம். பரோஸஹஸ்ஸம் கோ² பனஸ்ஸ புத்தா ப⁴வந்தி ஸூரா வீரங்க³ரூபா பரஸேனப்பமத்³த³னா. ஸோ இமம் பத²விம் ஸாக³ரபரியந்தம் அத³ண்டே³ன அஸத்தே²ன த⁴ம்மேன அபி⁴விஜிய அஜ்ஜா²வஸதி. ஸசே கோ² பன அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜதி, அரஹம் ஹோதி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ லோகே விவடச்ச²தோ³.

34. ‘கதமேஹி சாயம், தே³வ, குமாரோ த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணேஹி ஸமன்னாக³தோ, யேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ மஹாபுரிஸஸ்ஸ த்³வேவ க³தியோ ப⁴வந்தி அனஞ்ஞா. ஸசே அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி, ராஜா ஹோதி சக்கவத்தீ த⁴ம்மிகோ த⁴ம்மராஜா சாதுரந்தோ விஜிதாபீ ஜனபத³த்தா²வரியப்பத்தோ ஸத்தரதனஸமன்னாக³தோ. தஸ்ஸிமானி ஸத்தரதனானி ப⁴வந்தி. ஸேய்யதி²த³ம் – சக்கரதனம் ஹத்தி²ரதனம் அஸ்ஸரதனம் மணிரதனம் இத்தி²ரதனம் க³ஹபதிரதனம் பரிணாயகரதனமேவ ஸத்தமம். பரோஸஹஸ்ஸம் கோ² பனஸ்ஸ புத்தா ப⁴வந்தி ஸூரா வீரங்க³ரூபா பரஸேனப்பமத்³த³னா. ஸோ இமம் பத²விம் ஸாக³ரபரியந்தம் அத³ண்டே³ன அஸத்தே²ன த⁴ம்மேன அபி⁴விஜிய அஜ்ஜா²வஸதி. ஸசே கோ² பன அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜதி, அரஹம் ஹோதி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ லோகே விவடச்ச²தோ³.

35. ‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ ஸுப்பதிட்டி²தபாதோ³. யம் பாயம், தே³வ, குமாரோ ஸுப்பதிட்டி²தபாதோ³. இத³ம்பிஸ்ஸ மஹாபுரிஸஸ்ஸ மஹாபுரிஸலக்க²ணம் ப⁴வதி.

‘இமஸ்ஸ, தே³வ [இமஸ்ஸ ஹி தே³வ (?)], குமாரஸ்ஸ ஹேட்டா² பாத³தலேஸு சக்கானி ஜாதானி ஸஹஸ்ஸாரானி ஸனேமிகானி ஸனாபி⁴கானி ஸப்³பா³காரபரிபூரானி. யம்பி, இமஸ்ஸ தே³வ, குமாரஸ்ஸ ஹேட்டா² பாத³தலேஸு சக்கானி ஜாதானி ஸஹஸ்ஸாரானி ஸனேமிகானி ஸனாபி⁴கானி ஸப்³பா³காரபரிபூரானி, இத³ம்பிஸ்ஸ மஹாபுரிஸஸ்ஸ மஹாபுரிஸலக்க²ணம் ப⁴வதி.

‘அயஞ்ஹி தே³வ, குமாரோ ஆயதபண்ஹீ…பே…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ தீ³க⁴ங்கு³லீ…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ முது³தலுனஹத்த²பாதோ³…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ குமாரோ ஜாலஹத்த²பாதோ³…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ உஸ்ஸங்க²பாதோ³…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ ஏணிஜங்கோ⁴…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ டி²தகோவ அனோனமந்தோ உபோ⁴ஹி பாணிதலேஹி ஜண்ணுகானி பரிமஸதி [பராமஸதி (க.)] பரிமஜ்ஜதி…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ கோஸோஹிதவத்த²கு³ய்ஹோ…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ ஸுவண்ணவண்ணோ கஞ்சனஸன்னிப⁴த்தசோ…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ ஸுகு²மச்ச²வீ; ஸுகு²மத்தா ச²வியா ரஜோஜல்லம் காயே ந உபலிம்பதி [உபலிப்பதி (ஸ்யா.)] …

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ ஏகேகலோமோ; ஏகேகானி லோமானி லோமகூபேஸு ஜாதானி…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ உத்³த⁴க்³க³லோமோ; உத்³த⁴க்³கா³னி லோமானி ஜாதானி நீலானி அஞ்ஜனவண்ணானி குண்ட³லாவட்டானி த³க்கி²ணாவட்டகஜாதானி…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ ப்³ரஹ்முஜுக³த்தோ…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ ஸத்துஸ்ஸதோ³…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ ஸீஹபுப்³ப³த்³த⁴காயோ…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ சிதந்தரம்ஸோ [பிதந்தரம்ஸோ (ஸ்யா.)] …

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ நிக்³ரோத⁴பரிமண்ட³லோ யாவதக்வஸ்ஸ காயோ தாவதக்வஸ்ஸ ப்³யாமோ, யாவதக்வஸ்ஸ ப்³யாமோ, தாவதக்வஸ்ஸ காயோ…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ ஸமவட்டக்க²ந்தோ⁴…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ ரஸக்³க³ஸக்³கீ³…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ ஸீஹஹனு…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ சத்தாலீஸத³ந்தோ…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ ஸமத³ந்தோ…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ அவிரளத³ந்தோ…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ ஸுஸுக்கதா³டோ²…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ பஹூதஜிவ்ஹோ…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ ப்³ரஹ்மஸ்ஸரோ கரவீகபா⁴ணீ…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ அபி⁴னீலனேத்தோ…

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ கோ³பகு²மோ…

இமஸ்ஸ, தே³வ, குமாரஸ்ஸ உண்ணா ப⁴முகந்தரே ஜாதா ஓதா³தா முது³தூலஸன்னிபா⁴. யம்பி இமஸ்ஸ தே³வ குமாரஸ்ஸ உண்ணா ப⁴முகந்தரே ஜாதா ஓதா³தா முது³தூலஸன்னிபா⁴, இத³ம்பிமஸ்ஸ மஹாபுரிஸஸ்ஸ மஹாபுரிஸலக்க²ணம் ப⁴வதி.

‘அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோ உண்ஹீஸஸீஸோ. யம் பாயம், தே³வ, குமாரோ உண்ஹீஸஸீஸோ, இத³ம்பிஸ்ஸ மஹாபுரிஸஸ்ஸ மஹாபுரிஸலக்க²ணம் ப⁴வதி.

36. ‘இமேஹி கோ² அயம், தே³வ, குமாரோ த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணேஹி ஸமன்னாக³தோ, யேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ மஹாபுரிஸஸ்ஸ த்³வேவ க³தியோ ப⁴வந்தி அனஞ்ஞா. ஸசே அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி, ராஜா ஹோதி சக்கவத்தீ த⁴ம்மிகோ த⁴ம்மராஜா சாதுரந்தோ விஜிதாவீ ஜனபத³த்தா²வரியப்பத்தோ ஸத்தரதனஸமன்னாக³தோ. தஸ்ஸிமானி ஸத்தரதனானி ப⁴வந்தி. ஸேய்யதி²த³ம் – சக்கரதனம் ஹத்தி²ரதனம் அஸ்ஸரதனம் மணிரதனம் இத்தி²ரதனம் க³ஹபதிரதனம் பரிணாயகரதனமேவ ஸத்தமம். பரோஸஹஸ்ஸம் கோ² பனஸ்ஸ புத்தா ப⁴வந்தி ஸூரா வீரங்க³ரூபா பரஸேனப்பமத்³த³னா. ஸோ இமம் பத²விம் ஸாக³ரபரியந்தம் அத³ண்டே³ன அஸத்தே²ன த⁴ம்மேன [த⁴ம்மேன ஸமேன (ஸ்யா.)] அபி⁴விஜிய அஜ்ஜா²வஸதி. ஸசே கோ² பன அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜதி, அரஹம் ஹோதி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ லோகே விவடச்ச²தோ³’தி.

விபஸ்ஸீஸமஞ்ஞா

37. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப³ந்து⁴மா ராஜா நேமித்தே ப்³ராஹ்மணே அஹதேஹி வத்தே²ஹி அச்சா²தா³பேத்வா [அச்சா²தே³த்வா (ஸ்யா.)] ஸப்³ப³காமேஹி ஸந்தப்பேஸி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப³ந்து⁴மா ராஜா விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ தா⁴தியோ உபட்டா²பேஸி. அஞ்ஞா கீ²ரம் பாயேந்தி, அஞ்ஞா ந்ஹாபேந்தி, அஞ்ஞா தா⁴ரேந்தி, அஞ்ஞா அங்கேன பரிஹரந்தி. ஜாதஸ்ஸ கோ² பன, பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ ஸேதச்ச²த்தம் தா⁴ரயித்த² தி³வா சேவ ரத்திஞ்ச – ‘மா நம் ஸீதம் வா உண்ஹம் வா திணம் வா ரஜோ வா உஸ்ஸாவோ வா பா³த⁴யித்தா²’தி. ஜாதோ கோ² பன, பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ பியோ அஹோஸி மனாபோ. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, உப்பலம் வா பது³மம் வா புண்ட³ரீகம் வா ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ பியம் மனாபம்; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ பியோ அஹோஸி மனாபோ. ஸ்வாஸ்ஸுத³ம் அங்கேனேவ அங்கம் பரிஹரியதி.

38. ‘‘ஜாதோ கோ² பன, பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ மஞ்ஜுஸ்ஸரோ ச [குமாரோ ப்³ரஹ்மஸ்ஸரோ மஞ்ஜுஸ்ஸரோ ச (ஸீ. க.)] அஹோஸி வக்³கு³ஸ்ஸரோ ச மது⁴ரஸ்ஸரோ ச பேமனியஸ்ஸரோ ச. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ஹிமவந்தே பப்³ப³தே கரவீகா நாம ஸகுணஜாதி மஞ்ஜுஸ்ஸரா ச வக்³கு³ஸ்ஸரா ச மது⁴ரஸ்ஸரா ச பேமனியஸ்ஸரா ச; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ மஞ்ஜுஸ்ஸரோ ச அஹோஸி வக்³கு³ஸ்ஸரோ ச மது⁴ரஸ்ஸரோ ச பேமனியஸ்ஸரோ ச.

39. ‘‘ஜாதஸ்ஸ கோ² பன, பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ கம்மவிபாகஜம் தி³ப்³ப³சக்கு² பாதுரஹோஸி யேன ஸுத³ம் [யேன தூ³ரம் (ஸ்யா.)] ஸமந்தா யோஜனம் பஸ்ஸதி தி³வா சேவ ரத்திஞ்ச.

40. ‘‘ஜாதோ கோ² பன, பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ அனிமிஸந்தோ பேக்க²தி ஸேய்யதா²பி தே³வா தாவதிம்ஸா. ‘அனிமிஸந்தோ குமாரோ பேக்க²தீ’தி கோ², பி⁴க்க²வே [அனிமிஸந்தோ பேக்க²தி, ஜாதஸ்ஸ கோ² பன பி⁴க்க²வே (க.)], விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ ‘விபஸ்ஸீ விபஸ்ஸீ’ த்வேவ ஸமஞ்ஞா உத³பாதி³.

41. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப³ந்து⁴மா ராஜா அத்த²கரணே [அட்ட கரணே (ஸ்யா.)] நிஸின்னோ விபஸ்ஸிம் குமாரம் அங்கே நிஸீதா³பேத்வா அத்தே² அனுஸாஸதி. தத்ர ஸுத³ம், பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ பிதுஅங்கே நிஸின்னோ விசேய்ய விசேய்ய அத்தே² பனாயதி ஞாயேன [அட்டே பனாயதி ஞாணேன (ஸ்யா.)]. விசேய்ய விசேய்ய குமாரோ அத்தே² பனாயதி ஞாயேனாதி கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ பி⁴ய்யோஸோமத்தாய ‘விபஸ்ஸீ விபஸ்ஸீ’ த்வேவ ஸமஞ்ஞா உத³பாதி³.

42. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப³ந்து⁴மா ராஜா விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ தயோ பாஸாதே³ காராபேஸி, ஏகம் வஸ்ஸிகம் ஏகம் ஹேமந்திகம் ஏகம் கி³ம்ஹிகம்; பஞ்ச காமகு³ணானி உபட்டா²பேஸி. தத்ர ஸுத³ம், பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ வஸ்ஸிகே பாஸாதே³ சத்தாரோ மாஸே [வஸ்ஸிகே பாஸாதே³ வஸ்ஸிகே] நிப்புரிஸேஹி தூரியேஹி பரிசாரயமானோ ந ஹேட்டா²பாஸாத³ம் ஓரோஹதீ’’தி.

பட²மபா⁴ணவாரோ.

ஜிண்ணபுரிஸோ

43. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ ப³ஹூனம் வஸ்ஸானம் ப³ஹூனம் வஸ்ஸஸதானம் ப³ஹூனம் வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானம் அச்சயேன ஸாரதி²ம் ஆமந்தேஸி – ‘யோஜேஹி, ஸம்ம ஸாரதி², ப⁴த்³தா³னி ப⁴த்³தா³னி யானானி உய்யானபூ⁴மிம் க³ச்சா²ம ஸுபூ⁴மித³ஸ்ஸனாயா’தி. ‘ஏவம், தே³வா’தி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸாரதி² விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா ப⁴த்³தா³னி ப⁴த்³தா³னி யானானி யோஜேத்வா விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ படிவேதே³ஸி – ‘யுத்தானி கோ² தே, தே³வ, ப⁴த்³தா³னி ப⁴த்³தா³னி யானானி, யஸ்ஸ தா³னி காலம் மஞ்ஞஸீ’தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ ப⁴த்³த³ம் ப⁴த்³த³ம் யானம் [ப⁴த்³ரம் யானம் (ஸ்யா.), ப⁴த்³த³ம் யானம் (பீ.) சத்தாரோ மாஸே (ஸீ. பீ.)] அபி⁴ருஹித்வா ப⁴த்³தே³ஹி ப⁴த்³தே³ஹி யானேஹி உய்யானபூ⁴மிம் நிய்யாஸி.

44. ‘‘அத்³த³ஸா கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ உய்யானபூ⁴மிம் நிய்யந்தோ புரிஸம் ஜிண்ணம் கோ³பானஸிவங்கம் போ⁴க்³க³ம் [ப⁴க்³க³ம் (ஸ்யா.)] த³ண்ட³பராயனம் பவேத⁴மானம் க³ச்ச²ந்தம் ஆதுரம் க³தயோப்³ப³னம். தி³ஸ்வா ஸாரதி²ம் ஆமந்தேஸி – ‘அயம் பன, ஸம்ம ஸாரதி², புரிஸோ கிம்கதோ? கேஸாபிஸ்ஸ ந யதா² அஞ்ஞேஸம், காயோபிஸ்ஸ ந யதா² அஞ்ஞேஸ’ந்தி. ‘ஏஸோ கோ², தே³வ, ஜிண்ணோ நாமா’தி. ‘கிம் பனேஸோ, ஸம்ம ஸாரதி², ஜிண்ணோ நாமா’தி? ‘ஏஸோ கோ², தே³வ, ஜிண்ணோ நாம. ந தா³னி தேன சிரம் ஜீவிதப்³ப³ம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ‘கிம் பன, ஸம்ம ஸாரதி², அஹம்பி ஜராத⁴ம்மோ, ஜரம் அனதீதோ’தி? ‘த்வஞ்ச, தே³வ, மயஞ்சம்ஹ ஸப்³பே³ ஜராத⁴ம்மா, ஜரம் அனதீதா’தி. ‘தேன ஹி, ஸம்ம ஸாரதி², அலம் தா³னஜ்ஜ உய்யானபூ⁴மியா. இதோவ அந்தேபுரம் பச்சனிய்யாஹீ’தி. ‘ஏவம், தே³வா’தி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸாரதி² விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா ததோவ அந்தேபுரம் பச்சனிய்யாஸி. தத்ர ஸுத³ம், பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ அந்தேபுரம் க³தோ து³க்கீ² து³ம்மனோ பஜ்ஜா²யதி – ‘தி⁴ரத்து² கிர, போ⁴, ஜாதி நாம, யத்ர ஹி நாம ஜாதஸ்ஸ ஜரா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதீ’தி!

45. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப³ந்து⁴மா ராஜா ஸாரதி²ம் ஆமந்தாபேத்வா ஏதத³வோச – ‘கச்சி, ஸம்ம ஸாரதி², குமாரோ உய்யானபூ⁴மியா அபி⁴ரமித்த²? கச்சி, ஸம்ம ஸாரதி², குமாரோ உய்யானபூ⁴மியா அத்தமனோ அஹோஸீ’தி? ‘ந கோ², தே³வ, குமாரோ உய்யானபூ⁴மியா அபி⁴ரமித்த², ந கோ², தே³வ, குமாரோ உய்யானபூ⁴மியா அத்தமனோ அஹோஸீ’தி. ‘கிம் பன, ஸம்ம ஸாரதி², அத்³த³ஸ குமாரோ உய்யானபூ⁴மிம் நிய்யந்தோ’தி? ‘அத்³த³ஸா கோ², தே³வ, குமாரோ உய்யானபூ⁴மிம் நிய்யந்தோ புரிஸம் ஜிண்ணம் கோ³பானஸிவங்கம் போ⁴க்³க³ம் த³ண்ட³பராயனம் பவேத⁴மானம் க³ச்ச²ந்தம் ஆதுரம் க³தயோப்³ப³னம். தி³ஸ்வா மம் ஏதத³வோச – ‘‘அயம் பன, ஸம்ம ஸாரதி², புரிஸோ கிம்கதோ, கேஸாபிஸ்ஸ ந யதா² அஞ்ஞேஸம், காயோபிஸ்ஸ ந யதா² அஞ்ஞேஸ’’ந்தி? ‘‘ஏஸோ கோ², தே³வ, ஜிண்ணோ நாமா’’தி. ‘‘கிம் பனேஸோ, ஸம்ம ஸாரதி², ஜிண்ணோ நாமா’’தி? ‘‘ஏஸோ கோ², தே³வ, ஜிண்ணோ நாம ந தா³னி தேன சிரம் ஜீவிதப்³ப³ம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. ‘‘கிம் பன, ஸம்ம ஸாரதி², அஹம்பி ஜராத⁴ம்மோ, ஜரம் அனதீதோ’’தி? ‘‘த்வஞ்ச, தே³வ, மயஞ்சம்ஹ ஸப்³பே³ ஜராத⁴ம்மா, ஜரம் அனதீதா’’தி.

‘‘‘தேன ஹி, ஸம்ம ஸாரதி², அலம் தா³னஜ்ஜ உய்யானபூ⁴மியா, இதோவ அந்தேபுரம் பச்சனிய்யாஹீ’’’தி. ‘‘ஏவம், தே³வா’’தி கோ² அஹம், தே³வ, விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா ததோவ அந்தேபுரம் பச்சனிய்யாஸிம். ஸோ கோ², தே³வ, குமாரோ அந்தேபுரம் க³தோ து³க்கீ² து³ம்மனோ பஜ்ஜா²யதி – ‘‘தி⁴ரத்து² கிர போ⁴ ஜாதி நாம, யத்ர ஹி நாம ஜாதஸ்ஸ ஜரா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதீ’’’தி.

ப்³யாதி⁴தபுரிஸோ

46. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப³ந்து⁴மஸ்ஸ ரஞ்ஞோ ஏதத³ஹோஸி –

‘மா ஹேவ கோ² விபஸ்ஸீ குமாரோ ந ரஜ்ஜம் காரேஸி, மா ஹேவ விபஸ்ஸீ குமாரோ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜி, மா ஹேவ நேமித்தானம் ப்³ராஹ்மணானம் ஸச்சம் அஸ்ஸ வசன’ந்தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப³ந்து⁴மா ராஜா விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ பி⁴ய்யோஸோமத்தாய பஞ்ச காமகு³ணானி உபட்டா²பேஸி – ‘யதா² விபஸ்ஸீ குமாரோ ரஜ்ஜம் கரேய்ய, யதா² விபஸ்ஸீ குமாரோ ந அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜேய்ய, யதா² நேமித்தானம் ப்³ராஹ்மணானம் மிச்சா² அஸ்ஸ வசன’ந்தி.

‘‘தத்ர ஸுத³ம், பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதோ ஸமங்கீ³பூ⁴தோ பரிசாரேதி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ ப³ஹூனம் வஸ்ஸானம்…பே…

47. ‘‘அத்³த³ஸா கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ உய்யானபூ⁴மிம் நிய்யந்தோ புரிஸம் ஆபா³தி⁴கம் து³க்கி²தம் பா³ள்ஹகி³லானம் ஸகே முத்தகரீஸே பலிபன்னம் ஸேமானம் [ஸயமானம் (ஸ்யா. க.)] அஞ்ஞேஹி வுட்டா²பியமானம் அஞ்ஞேஹி ஸம்வேஸியமானம். தி³ஸ்வா ஸாரதி²ம் ஆமந்தேஸி – ‘அயம் பன, ஸம்ம ஸாரதி², புரிஸோ கிம்கதோ? அக்கீ²னிபிஸ்ஸ ந யதா² அஞ்ஞேஸம், ஸரோபிஸ்ஸ [ஸிரோபிஸ்ஸ (ஸ்யா.)] ந யதா² அஞ்ஞேஸ’ந்தி? ‘ஏஸோ கோ², தே³வ, ப்³யாதி⁴தோ நாமா’தி. ‘கிம் பனேஸோ, ஸம்ம ஸாரதி², ப்³யாதி⁴தோ நாமா’தி? ‘ஏஸோ கோ², தே³வ, ப்³யாதி⁴தோ நாம அப்பேவ நாம தம்ஹா ஆபா³தா⁴ வுட்ட²ஹேய்யா’தி. ‘கிம் பன, ஸம்ம ஸாரதி², அஹம்பி ப்³யாதி⁴த⁴ம்மோ, ப்³யாதி⁴ம் அனதீதோ’தி? ‘த்வஞ்ச, தே³வ, மயஞ்சம்ஹ ஸப்³பே³ ப்³யாதி⁴த⁴ம்மா, ப்³யாதி⁴ம் அனதீதா’தி. ‘தேன ஹி, ஸம்ம ஸாரதி², அலம் தா³னஜ்ஜ உய்யானபூ⁴மியா, இதோவ அந்தேபுரம் பச்சனிய்யாஹீ’தி. ‘ஏவம் தே³வா’தி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸாரதி² விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா ததோவ அந்தேபுரம் பச்சனிய்யாஸி. தத்ர ஸுத³ம், பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ அந்தேபுரம் க³தோ து³க்கீ² து³ம்மனோ பஜ்ஜா²யதி – ‘தி⁴ரத்து² கிர போ⁴ ஜாதி நாம, யத்ர ஹி நாம ஜாதஸ்ஸ ஜரா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி, ப்³யாதி⁴ பஞ்ஞாயிஸ்ஸதீ’தி.

48. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப³ந்து⁴மா ராஜா ஸாரதி²ம் ஆமந்தாபேத்வா ஏதத³வோச – ‘கச்சி, ஸம்ம ஸாரதி², குமாரோ உய்யானபூ⁴மியா அபி⁴ரமித்த², கச்சி, ஸம்ம ஸாரதி², குமாரோ உய்யானபூ⁴மியா அத்தமனோ அஹோஸீ’தி? ‘ந கோ², தே³வ, குமாரோ உய்யானபூ⁴மியா அபி⁴ரமித்த², ந கோ², தே³வ, குமாரோ உய்யானபூ⁴மியா அத்தமனோ அஹோஸீ’தி. ‘கிம் பன, ஸம்ம ஸாரதி², அத்³த³ஸ குமாரோ உய்யானபூ⁴மிம் நிய்யந்தோ’தி? ‘அத்³த³ஸா கோ², தே³வ, குமாரோ உய்யானபூ⁴மிம் நிய்யந்தோ புரிஸம் ஆபா³தி⁴கம் து³க்கி²தம் பா³ள்ஹகி³லானம் ஸகே முத்தகரீஸே பலிபன்னம் ஸேமானம் அஞ்ஞேஹி வுட்டா²பியமானம் அஞ்ஞேஹி ஸம்வேஸியமானம். தி³ஸ்வா மம் ஏதத³வோச – ‘‘அயம் பன, ஸம்ம ஸாரதி², புரிஸோ கிம்கதோ, அக்கீ²னிபிஸ்ஸ ந யதா² அஞ்ஞேஸம், ஸரோபிஸ்ஸ ந யதா² அஞ்ஞேஸ’’ந்தி? ‘‘ஏஸோ கோ², தே³வ, ப்³யாதி⁴தோ நாமா’’தி. ‘‘கிம் பனேஸோ, ஸம்ம ஸாரதி², ப்³யாதி⁴தோ நாமா’’தி? ‘‘ஏஸோ கோ², தே³வ, ப்³யாதி⁴தோ நாம அப்பேவ நாம தம்ஹா ஆபா³தா⁴ வுட்ட²ஹேய்யா’’தி. ‘‘கிம் பன, ஸம்ம ஸாரதி², அஹம்பி ப்³யாதி⁴த⁴ம்மோ, ப்³யாதி⁴ம் அனதீதோ’’தி? ‘‘த்வஞ்ச, தே³வ, மயஞ்சம்ஹ ஸப்³பே³ ப்³யாதி⁴த⁴ம்மா, ப்³யாதி⁴ம் அனதீதா’’தி. ‘‘தேன ஹி, ஸம்ம ஸாரதி², அலம் தா³னஜ்ஜ உய்யானபூ⁴மியா, இதோவ அந்தேபுரம் பச்சனிய்யாஹீ’’தி. ‘‘ஏவம், தே³வா’’தி கோ² அஹம், தே³வ, விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா ததோவ அந்தேபுரம் பச்சனிய்யாஸிம். ஸோ கோ², தே³வ, குமாரோ அந்தேபுரம் க³தோ து³க்கீ² து³ம்மனோ பஜ்ஜா²யதி – ‘‘‘தி⁴ரத்து² கிர போ⁴ ஜாதி நாம, யத்ர ஹி நாம ஜாதஸ்ஸ ஜரா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி, ப்³யாதி⁴ பஞ்ஞாயிஸ்ஸதீ’’’தி.

காலங்கதபுரிஸோ

49. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப³ந்து⁴மஸ்ஸ ரஞ்ஞோ ஏதத³ஹோஸி – ‘மா ஹேவ கோ² விபஸ்ஸீ குமாரோ ந ரஜ்ஜம் காரேஸி, மா ஹேவ விபஸ்ஸீ குமாரோ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜி, மா ஹேவ நேமித்தானம் ப்³ராஹ்மணானம் ஸச்சம் அஸ்ஸ வசன’ந்தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப³ந்து⁴மா ராஜா விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ பி⁴ய்யோஸோமத்தாய பஞ்ச காமகு³ணானி உபட்டா²பேஸி – ‘யதா² விபஸ்ஸீ குமாரோ ரஜ்ஜம் கரேய்ய, யதா² விபஸ்ஸீ குமாரோ ந அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜேய்ய, யதா² நேமித்தானம் ப்³ராஹ்மணானம் மிச்சா² அஸ்ஸ வசன’ந்தி.

‘‘தத்ர ஸுத³ம், பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதோ ஸமங்கீ³பூ⁴தோ பரிசாரேதி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ ப³ஹூனம் வஸ்ஸானம்…பே…

50. ‘‘அத்³த³ஸா கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ உய்யானபூ⁴மிம் நிய்யந்தோ மஹாஜனகாயம் ஸன்னிபதிதம் நானாரத்தானஞ்ச து³ஸ்ஸானம் விலாதம் கயிரமானம். தி³ஸ்வா ஸாரதி²ம் ஆமந்தேஸி – ‘கிம் நு கோ², ஸோ, ஸம்ம ஸாரதி², மஹாஜனகாயோ ஸன்னிபதிதோ நானாரத்தானஞ்ச து³ஸ்ஸானம் விலாதம் கயிரதீ’தி? ‘ஏஸோ கோ², தே³வ, காலங்கதோ நாமா’தி. ‘தேன ஹி, ஸம்ம ஸாரதி², யேன ஸோ காலங்கதோ தேன ரத²ம் பேஸேஹீ’தி. ‘ஏவம், தே³வா’தி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸாரதி² விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா யேன ஸோ காலங்கதோ தேன ரத²ம் பேஸேஸி. அத்³த³ஸா கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ பேதம் காலங்கதம், தி³ஸ்வா ஸாரதி²ம் ஆமந்தேஸி – ‘கிம் பனாயம், ஸம்ம ஸாரதி², காலங்கதோ நாமா’தி? ‘ஏஸோ கோ², தே³வ, காலங்கதோ நாம. ந தா³னி தம் த³க்க²ந்தி மாதா வா பிதா வா அஞ்ஞே வா ஞாதிஸாலோஹிதா, ஸோபி ந த³க்கி²ஸ்ஸதி மாதரம் வா பிதரம் வா அஞ்ஞே வா ஞாதிஸாலோஹிதே’தி. ‘கிம் பன, ஸம்ம ஸாரதி², அஹம்பி மரணத⁴ம்மோ மரணம் அனதீதோ; மம்பி ந த³க்க²ந்தி தே³வோ வா தே³வீ வா அஞ்ஞே வா ஞாதிஸாலோஹிதா; அஹம்பி ந த³க்கி²ஸ்ஸாமி தே³வம் வா தே³விம் வா அஞ்ஞே வா ஞாதிஸாலோஹிதே’தி? ‘த்வஞ்ச, தே³வ, மயஞ்சம்ஹ ஸப்³பே³ மரணத⁴ம்மா மரணம் அனதீதா; தம்பி ந த³க்க²ந்தி தே³வோ வா தே³வீ வா அஞ்ஞே வா ஞாதிஸாலோஹிதா; த்வம்பி ந த³க்கி²ஸ்ஸஸி தே³வம் வா தே³விம் வா அஞ்ஞே வா ஞாதிஸாலோஹிதே’தி. ‘தேன ஹி, ஸம்ம ஸாரதி², அலம் தா³னஜ்ஜ உய்யானபூ⁴மியா, இதோவ அந்தேபுரம் பச்சனிய்யாஹீ’தி. ‘ஏவம், தே³வா’தி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸாரதி² விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா ததோவ அந்தேபுரம் பச்சனிய்யாஸி. தத்ர ஸுத³ம், பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ அந்தேபுரம் க³தோ து³க்கீ² து³ம்மனோ பஜ்ஜா²யதி – ‘தி⁴ரத்து² கிர, போ⁴, ஜாதி நாம, யத்ர ஹி நாம ஜாதஸ்ஸ ஜரா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி, ப்³யாதி⁴ பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி, மரணம் பஞ்ஞாயிஸ்ஸதீ’தி.

51. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப³ந்து⁴மா ராஜா ஸாரதி²ம் ஆமந்தாபேத்வா ஏதத³வோச – ‘கச்சி, ஸம்ம ஸாரதி², குமாரோ உய்யானபூ⁴மியா அபி⁴ரமித்த², கச்சி, ஸம்ம ஸாரதி², குமாரோ உய்யானபூ⁴மியா அத்தமனோ அஹோஸீ’தி? ‘ந கோ², தே³வ, குமாரோ உய்யானபூ⁴மியா அபி⁴ரமித்த², ந கோ², தே³வ, குமாரோ உய்யானபூ⁴மியா அத்தமனோ அஹோஸீ’தி. ‘கிம் பன, ஸம்ம ஸாரதி², அத்³த³ஸ குமாரோ உய்யானபூ⁴மிம் நிய்யந்தோ’தி? ‘அத்³த³ஸா கோ², தே³வ, குமாரோ உய்யானபூ⁴மிம் நிய்யந்தோ மஹாஜனகாயம் ஸன்னிபதிதம் நானாரத்தானஞ்ச து³ஸ்ஸானம் விலாதம் கயிரமானம். தி³ஸ்வா மம் ஏதத³வோச – ‘‘கிம் நு கோ², ஸோ, ஸம்ம ஸாரதி², மஹாஜனகாயோ ஸன்னிபதிதோ நானாரத்தானஞ்ச து³ஸ்ஸானம் விலாதம் கயிரதீ’’தி? ‘‘ஏஸோ கோ², தே³வ, காலங்கதோ நாமா’’தி. ‘‘தேன ஹி, ஸம்ம ஸாரதி², யேன ஸோ காலங்கதோ தேன ரத²ம் பேஸேஹீ’’தி. ‘‘ஏவம் தே³வா’’தி கோ² அஹம், தே³வ, விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா யேன ஸோ காலங்கதோ தேன ரத²ம் பேஸேஸிம். அத்³த³ஸா கோ², தே³வ, குமாரோ பேதம் காலங்கதம், தி³ஸ்வா மம் ஏதத³வோச – ‘‘கிம் பனாயம், ஸம்ம ஸாரதி², காலங்கதோ நாமா’’தி? ‘‘ஏஸோ கோ², தே³வ, காலங்கதோ நாம. ந தா³னி தம் த³க்க²ந்தி மாதா வா பிதா வா அஞ்ஞே வா ஞாதிஸாலோஹிதா, ஸோபி ந த³க்கி²ஸ்ஸதி மாதரம் வா பிதரம் வா அஞ்ஞே வா ஞாதிஸாலோஹிதே’’தி. ‘‘கிம் பன, ஸம்ம ஸாரதி², அஹம்பி மரணத⁴ம்மோ மரணம் அனதீதோ; மம்பி ந த³க்க²ந்தி தே³வோ வா தே³வீ வா அஞ்ஞே வா ஞாதிஸாலோஹிதா; அஹம்பி ந த³க்கி²ஸ்ஸாமி தே³வம் வா தே³விம் வா அஞ்ஞே வா ஞாதிஸாலோஹிதே’’தி? ‘‘த்வஞ்ச, தே³வ, மயஞ்சம்ஹ ஸப்³பே³ மரணத⁴ம்மா மரணம் அனதீதா; தம்பி ந த³க்க²ந்தி தே³வோ வா தே³வீ வா அஞ்ஞே வா ஞாதிஸாலோஹிதா, த்வம்பி ந த³க்கி²ஸ்ஸஸி தே³வம் வா தே³விம் வா அஞ்ஞே வா ஞாதிஸாலோஹிதே’’தி. ‘‘தேன ஹி, ஸம்ம ஸாரதி², அலம் தா³னஜ்ஜ உய்யானபூ⁴மியா, இதோவ அந்தேபுரம் பச்சனிய்யாஹீ’தி. ‘‘‘ஏவம், தே³வா’’தி கோ² அஹம், தே³வ, விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா ததோவ அந்தேபுரம் பச்சனிய்யாஸிம். ஸோ கோ², தே³வ, குமாரோ அந்தேபுரம் க³தோ து³க்கீ² து³ம்மனோ பஜ்ஜா²யதி – ‘‘தி⁴ரத்து² கிர போ⁴ ஜாதி நாம, யத்ர ஹி நாம ஜாதஸ்ஸ ஜரா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி, ப்³யாதி⁴ பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி, மரணம் பஞ்ஞாயிஸ்ஸதீ’’’தி.

பப்³ப³ஜிதோ

52. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப³ந்து⁴மஸ்ஸ ரஞ்ஞோ ஏதத³ஹோஸி – ‘மா ஹேவ கோ² விபஸ்ஸீ குமாரோ ந ரஜ்ஜம் காரேஸி, மா ஹேவ விபஸ்ஸீ குமாரோ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜி, மா ஹேவ நேமித்தானம் ப்³ராஹ்மணானம் ஸச்சம் அஸ்ஸ வசன’ந்தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப³ந்து⁴மா ராஜா விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ பி⁴ய்யோஸோமத்தாய பஞ்ச காமகு³ணானி உபட்டா²பேஸி – ‘யதா² விபஸ்ஸீ குமாரோ ரஜ்ஜம் கரேய்ய, யதா² விபஸ்ஸீ குமாரோ ந அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜேய்ய, யதா² நேமித்தானம் ப்³ராஹ்மணானம் மிச்சா² அஸ்ஸ வசன’ந்தி.

‘‘தத்ர ஸுத³ம், பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதோ ஸமங்கீ³பூ⁴தோ பரிசாரேதி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ ப³ஹூனம் வஸ்ஸானம் ப³ஹூனம் வஸ்ஸஸதானம் ப³ஹூனம் வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானம் அச்சயேன ஸாரதி²ம் ஆமந்தேஸி – ‘யோஜேஹி, ஸம்ம ஸாரதி², ப⁴த்³தா³னி ப⁴த்³தா³னி யானானி, உய்யானபூ⁴மிம் க³ச்சா²ம ஸுபூ⁴மித³ஸ்ஸனாயா’தி. ‘ஏவம், தே³வா’தி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸாரதி² விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா ப⁴த்³தா³னி ப⁴த்³தா³னி யானானி யோஜேத்வா விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ படிவேதே³ஸி – ‘யுத்தானி கோ² தே, தே³வ, ப⁴த்³தா³னி ப⁴த்³தா³னி யானானி, யஸ்ஸ தா³னி காலம் மஞ்ஞஸீ’தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ ப⁴த்³த³ம் ப⁴த்³த³ம் யானம் அபி⁴ருஹித்வா ப⁴த்³தே³ஹி ப⁴த்³தே³ஹி யானேஹி உய்யானபூ⁴மிம் நிய்யாஸி.

53. ‘‘அத்³த³ஸா கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ உய்யானபூ⁴மிம் நிய்யந்தோ புரிஸம் ப⁴ண்டு³ம் பப்³ப³ஜிதம் காஸாயவஸனம். தி³ஸ்வா ஸாரதி²ம் ஆமந்தேஸி – ‘அயம் பன, ஸம்ம ஸாரதி², புரிஸோ கிம்கதோ? ஸீஸம்பிஸ்ஸ ந யதா² அஞ்ஞேஸம், வத்தா²னிபிஸ்ஸ ந யதா² அஞ்ஞேஸ’ந்தி? ‘ஏஸோ கோ², தே³வ, பப்³ப³ஜிதோ நாமா’தி. ‘கிம் பனேஸோ, ஸம்ம ஸாரதி², பப்³ப³ஜிதோ நாமா’தி? ‘ஏஸோ கோ², தே³வ, பப்³ப³ஜிதோ நாம ஸாது⁴ த⁴ம்மசரியா ஸாது⁴ ஸமசரியா [ஸம்மசரியா (க.)] ஸாது⁴ குஸலகிரியா [குஸலசரியா (ஸ்யா.)] ஸாது⁴ புஞ்ஞகிரியா ஸாது⁴ அவிஹிம்ஸா ஸாது⁴ பூ⁴தானுகம்பா’தி. ‘ஸாது⁴ கோ² ஸோ, ஸம்ம ஸாரதி², பப்³ப³ஜிதோ நாம, ஸாது⁴ த⁴ம்மசரியா ஸாது⁴ ஸமசரியா ஸாது⁴ குஸலகிரியா ஸாது⁴ புஞ்ஞகிரியா ஸாது⁴ அவிஹிம்ஸா ஸாது⁴ பூ⁴தானுகம்பா. தேன ஹி, ஸம்ம ஸாரதி², யேன ஸோ பப்³ப³ஜிதோ தேன ரத²ம் பேஸேஹீ’தி. ‘ஏவம், தே³வா’தி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸாரதி² விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா யேன ஸோ பப்³ப³ஜிதோ தேன ரத²ம் பேஸேஸி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ தம் பப்³ப³ஜிதம் ஏதத³வோச – ‘த்வம் பன, ஸம்ம, கிம்கதோ, ஸீஸம்பி தே ந யதா² அஞ்ஞேஸம், வத்தா²னிபி தே ந யதா² அஞ்ஞேஸ’ந்தி? ‘அஹம் கோ², தே³வ, பப்³ப³ஜிதோ நாமா’தி. ‘கிம் பன த்வம், ஸம்ம, பப்³ப³ஜிதோ நாமா’தி? ‘அஹம் கோ², தே³வ, பப்³ப³ஜிதோ நாம, ஸாது⁴ த⁴ம்மசரியா ஸாது⁴ ஸமசரியா ஸாது⁴ குஸலகிரியா ஸாது⁴ புஞ்ஞகிரியா ஸாது⁴ அவிஹிம்ஸா ஸாது⁴ பூ⁴தானுகம்பா’தி. ‘ஸாது⁴ கோ² த்வம், ஸம்ம, பப்³ப³ஜிதோ நாம ஸாது⁴ த⁴ம்மசரியா ஸாது⁴ ஸமசரியா ஸாது⁴ குஸலகிரியா ஸாது⁴ புஞ்ஞகிரியா ஸாது⁴ அவிஹிம்ஸா ஸாது⁴ பூ⁴தானுகம்பா’தி.

போ³தி⁴ஸத்தபப்³ப³ஜ்ஜா

54. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ குமாரோ ஸாரதி²ம் ஆமந்தேஸி – ‘தேன ஹி, ஸம்ம ஸாரதி², ரத²ம் ஆதா³ய இதோவ அந்தேபுரம் பச்சனிய்யாஹி. அஹம் பன இதே⁴வ கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’தி. ‘ஏவம், தே³வா’தி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸாரதி² விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா ரத²ம் ஆதா³ய ததோவ அந்தேபுரம் பச்சனிய்யாஸி. விபஸ்ஸீ பன குமாரோ தத்தே²வ கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜி.

மஹாஜனகாயஅனுபப்³ப³ஜ்ஜா

55. ‘‘அஸ்ஸோஸி கோ², பி⁴க்க²வே, ப³ந்து⁴மதியா ராஜதா⁴னியா மஹாஜனகாயோ சதுராஸீதி பாணஸஹஸ்ஸானி – ‘விபஸ்ஸீ கிர குமாரோ கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ’தி. ஸுத்வான தேஸம் ஏதத³ஹோஸி – ‘ந ஹி நூன ஸோ ஓரகோ த⁴ம்மவினயோ, ந ஸா ஓரகா [ஓரிகா (ஸீ. ஸ்யா.)] பப்³ப³ஜ்ஜா, யத்த² விபஸ்ஸீ குமாரோ கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ. விபஸ்ஸீபி நாம குமாரோ கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸதி, கிமங்க³ம் [கிமங்க³ (ஸீ.)] பன மய’ந்தி.

‘‘அத² கோ², ஸோ பி⁴க்க²வே, மஹாஜனகாயோ [மஹாஜனகாயோ (ஸ்யா.)] சதுராஸீதி பாணஸஹஸ்ஸானி கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா விபஸ்ஸிம் போ³தி⁴ஸத்தம் அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதம் அனுபப்³ப³ஜிம்ஸு. தாய ஸுத³ம், பி⁴க்க²வே, பரிஸாய பரிவுதோ விபஸ்ஸீ போ³தி⁴ஸத்தோ கா³மனிக³மஜனபத³ராஜதா⁴னீஸு சாரிகம் சரதி.

56. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘ந கோ² மேதம் [ந கோ² பனேதம் (ஸ்யா.)] பதிரூபம் யோஹம் ஆகிண்ணோ விஹராமி, யம்னூனாஹம் ஏகோ க³ணம்ஹா வூபகட்டோ² விஹரேய்ய’ந்தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ போ³தி⁴ஸத்தோ அபரேன ஸமயேன ஏகோ க³ணம்ஹா வூபகட்டோ² விஹாஸி, அஞ்ஞேனேவ தானி சதுராஸீதி பப்³ப³ஜிதஸஹஸ்ஸானி அக³மம்ஸு, அஞ்ஞேன மக்³கே³ன விபஸ்ஸீ போ³தி⁴ஸத்தோ.

போ³தி⁴ஸத்தஅபி⁴னிவேஸோ

57. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ வாஸூபக³தஸ்ஸ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘கிச்ச²ம் வதாயம் லோகோ ஆபன்னோ, ஜாயதி ச ஜீயதி ச மீயதி ச [ஜிய்யதி ச மிய்யதி ச (க.)] சவதி ச உபபஜ்ஜதி ச, அத² ச பனிமஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் நப்பஜானாதி ஜராமரணஸ்ஸ, குதா³ஸ்ஸு நாம இமஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி ஜராமரணஸ்ஸா’தி?

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம்ஹி நு கோ² ஸதி ஜராமரணம் ஹோதி, கிம்பச்சயா ஜராமரண’ந்தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸிகாரா அஹு பஞ்ஞாய அபி⁴ஸமயோ – ‘ஜாதியா கோ² ஸதி ஜராமரணம் ஹோதி, ஜாதிபச்சயா ஜராமரண’ந்தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம்ஹி நு கோ² ஸதி ஜாதி ஹோதி, கிம்பச்சயா ஜாதீ’தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸிகாரா அஹு பஞ்ஞாய அபி⁴ஸமயோ – ‘ப⁴வே கோ² ஸதி ஜாதி ஹோதி, ப⁴வபச்சயா ஜாதீ’தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம்ஹி நு கோ² ஸதி ப⁴வோ ஹோதி, கிம்பச்சயா ப⁴வோ’தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸிகாரா அஹு பஞ்ஞாய அபி⁴ஸமயோ – ‘உபாதா³னே கோ² ஸதி ப⁴வோ ஹோதி, உபாதா³னபச்சயா ப⁴வோ’தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம்ஹி நு கோ² ஸதி உபாதா³னம் ஹோதி, கிம்பச்சயா உபாதா³ன’ந்தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸிகாரா அஹு பஞ்ஞாய அபி⁴ஸமயோ – ‘தண்ஹாய கோ² ஸதி உபாதா³னம் ஹோதி, தண்ஹாபச்சயா உபாதா³ன’ந்தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம்ஹி நு கோ² ஸதி தண்ஹா ஹோதி, கிம்பச்சயா தண்ஹா’தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸிகாரா அஹு பஞ்ஞாய அபி⁴ஸமயோ – ‘வேத³னாய கோ² ஸதி தண்ஹா ஹோதி, வேத³னாபச்சயா தண்ஹா’தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம்ஹி நு கோ² ஸதி வேத³னா ஹோதி, கிம்பச்சயா வேத³னா’தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸிகாரா அஹு பஞ்ஞாய அபி⁴ஸமயோ – ‘ப²ஸ்ஸே கோ² ஸதி வேத³னா ஹோதி, ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா’தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம்ஹி நு கோ² ஸதி ப²ஸ்ஸோ ஹோதி, கிம்பச்சயா ப²ஸ்ஸோ’தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸிகாரா அஹு பஞ்ஞாய அபி⁴ஸமயோ – ‘ஸளாயதனே கோ² ஸதி ப²ஸ்ஸோ ஹோதி, ஸளாயதனபச்சயா ப²ஸ்ஸோ’தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம்ஹி நு கோ² ஸதி ஸளாயதனம் ஹோதி, கிம்பச்சயா ஸளாயதன’ந்தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸிகாரா அஹு பஞ்ஞாய அபி⁴ஸமயோ – ‘நாமரூபே கோ² ஸதி ஸளாயதனம் ஹோதி, நாமரூபபச்சயா ஸளாயதன’ந்தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம்ஹி நு கோ² ஸதி நாமரூபம் ஹோதி, கிம்பச்சயா நாமரூப’ந்தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸிகாரா அஹு பஞ்ஞாய அபி⁴ஸமயோ – ‘விஞ்ஞாணே கோ² ஸதி நாமரூபம் ஹோதி, விஞ்ஞாணபச்சயா நாமரூப’ந்தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம்ஹி நு கோ² ஸதி விஞ்ஞாணம் ஹோதி, கிம்பச்சயா விஞ்ஞாண’ந்தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸிகாரா அஹு பஞ்ஞாய அபி⁴ஸமயோ – ‘நாமரூபே கோ² ஸதி விஞ்ஞாணம் ஹோதி, நாமரூபபச்சயா விஞ்ஞாண’ந்தி.

58. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘பச்சுதா³வத்ததி கோ² இத³ம் விஞ்ஞாணம் நாமரூபம்ஹா, நாபரம் க³ச்ச²தி. ஏத்தாவதா ஜாயேத² வா ஜிய்யேத² வா மிய்யேத² வா சவேத² வா உபபஜ்ஜேத² வா, யதி³த³ம் நாமரூபபச்சயா விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணபச்சயா நாமரூபம், நாமரூபபச்சயா ஸளாயதனம், ஸளாயதனபச்சயா ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா, வேத³னாபச்சயா தண்ஹா, தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம், உபாதா³னபச்சயா ப⁴வோ, ப⁴வபச்சயா ஜாதி, ஜாதிபச்சயா ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா ஸம்ப⁴வந்தி. ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி’.

59. ‘‘‘ஸமுத³யோ ஸமுத³யோ’தி கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³.

60. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம்ஹி நு கோ² அஸதி ஜராமரணம் ந ஹோதி, கிஸ்ஸ நிரோதா⁴ ஜராமரணனிரோதோ⁴’தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸிகாரா அஹு பஞ்ஞாய அபி⁴ஸமயோ – ‘ஜாதியா கோ² அஸதி ஜராமரணம் ந ஹோதி, ஜாதினிரோதா⁴ ஜராமரணனிரோதோ⁴’தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம்ஹி நு கோ² அஸதி ஜாதி ந ஹோதி, கிஸ்ஸ நிரோதா⁴ ஜாதினிரோதோ⁴’தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸிகாரா அஹு பஞ்ஞாய அபி⁴ஸமயோ – ‘ப⁴வே கோ² அஸதி ஜாதி ந ஹோதி, ப⁴வனிரோதா⁴ ஜாதினிரோதோ⁴’தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம்ஹி நு கோ² அஸதி ப⁴வோ ந ஹோதி, கிஸ்ஸ நிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴’தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸிகாரா அஹு பஞ்ஞாய அபி⁴ஸமயோ – ‘உபாதா³னே கோ² அஸதி ப⁴வோ ந ஹோதி, உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴’தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம்ஹி நு கோ² அஸதி உபாதா³னம் ந ஹோதி, கிஸ்ஸ நிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴’தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸிகாரா அஹு பஞ்ஞாய அபி⁴ஸமயோ – ‘தண்ஹாய கோ² அஸதி உபாதா³னம் ந ஹோதி, தண்ஹானிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴’தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம்ஹி நு கோ² அஸதி தண்ஹா ந ஹோதி, கிஸ்ஸ நிரோதா⁴ தண்ஹானிரோதோ⁴’தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸிகாரா அஹு பஞ்ஞாய அபி⁴ஸமயோ – ‘வேத³னாய கோ² அஸதி தண்ஹா ந ஹோதி, வேத³னானிரோதா⁴ தண்ஹானிரோதோ⁴’தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம்ஹி நு கோ² அஸதி வேத³னா ந ஹோதி, கிஸ்ஸ நிரோதா⁴ வேத³னானிரோதோ⁴’தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸிகாரா அஹு பஞ்ஞாய அபி⁴ஸமயோ – ‘ப²ஸ்ஸே கோ² அஸதி வேத³னா ந ஹோதி, ப²ஸ்ஸனிரோதா⁴ வேத³னானிரோதோ⁴’தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம்ஹி நு கோ² அஸதி ப²ஸ்ஸோ ந ஹோதி, கிஸ்ஸ நிரோதா⁴ ப²ஸ்ஸனிரோதோ⁴’தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸிகாரா அஹு பஞ்ஞாய அபி⁴ஸமயோ – ‘ஸளாயதனே கோ² அஸதி ப²ஸ்ஸோ ந ஹோதி, ஸளாயதனனிரோதா⁴ ப²ஸ்ஸனிரோதோ⁴’தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம்ஹி நு கோ² அஸதி ஸளாயதனம் ந ஹோதி, கிஸ்ஸ நிரோதா⁴ ஸளாயதனனிரோதோ⁴’தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸிகாரா அஹு பஞ்ஞாய அபி⁴ஸமயோ – ‘நாமரூபே கோ² அஸதி ஸளாயதனம் ந ஹோதி, நாமரூபனிரோதா⁴ ஸளாயதனனிரோதோ⁴’தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம்ஹி நு கோ² அஸதி நாமரூபம் ந ஹோதி, கிஸ்ஸ நிரோதா⁴ நாமரூபனிரோதோ⁴’தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸிகாரா அஹு பஞ்ஞாய அபி⁴ஸமயோ – ‘விஞ்ஞாணே கோ² அஸதி நாமரூபம் ந ஹோதி, விஞ்ஞாணனிரோதா⁴ நாமரூபனிரோதோ⁴’தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம்ஹி நு கோ² அஸதி விஞ்ஞாணம் ந ஹோதி, கிஸ்ஸ நிரோதா⁴ விஞ்ஞாணனிரோதோ⁴’தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸிகாரா அஹு பஞ்ஞாய அபி⁴ஸமயோ – ‘நாமரூபே கோ² அஸதி விஞ்ஞாணம் ந ஹோதி, நாமரூபனிரோதா⁴ விஞ்ஞாணனிரோதோ⁴’தி.

61. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘அதி⁴க³தோ கோ² ம்யாயம் மக்³கோ³ ஸம்போ³தா⁴ய யதி³த³ம் – நாமரூபனிரோதா⁴ விஞ்ஞாணனிரோதோ⁴, விஞ்ஞாணனிரோதா⁴ நாமரூபனிரோதோ⁴, நாமரூபனிரோதா⁴ ஸளாயதனனிரோதோ⁴, ஸளாயதனனிரோதா⁴ ப²ஸ்ஸனிரோதோ⁴, ப²ஸ்ஸனிரோதா⁴ வேத³னானிரோதோ⁴, வேத³னானிரோதா⁴ தண்ஹானிரோதோ⁴, தண்ஹானிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴, உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴, ப⁴வனிரோதா⁴ ஜாதினிரோதோ⁴, ஜாதினிரோதா⁴ ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி. ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி’.

62. ‘‘‘நிரோதோ⁴ நிரோதோ⁴’தி கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸிஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³.