10. பாயாஸிஸுத்தம்

406. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா குமாரகஸ்ஸபோ கோஸலேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் பஞ்சமத்தேஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி யேன ஸேதப்³யா நாம கோஸலானம் நக³ரம் தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ஆயஸ்மா குமாரகஸ்ஸபோ ஸேதப்³யாயம் விஹரதி உத்தரேன ஸேதப்³யம் ஸிம்ஸபாவனே [ஸீஸபாவனே (ஸ்யா.)]. தேன கோ² பன ஸமயேன பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ ஸேதப்³யம் அஜ்ஜா²வஸதி ஸத்துஸ்ஸத³ம் ஸதிணகட்டோ²த³கம் ஸத⁴ஞ்ஞம் ராஜபோ⁴க்³க³ம் ரஞ்ஞா பஸேனதி³னா கோஸலேன தி³ன்னம் ராஜதா³யம் ப்³ரஹ்மதே³ய்யம்.

பாயாஸிராஜஞ்ஞவத்து²

407. தேன கோ² பன ஸமயேன பாயாஸிஸ்ஸ ராஜஞ்ஞஸ்ஸ ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் ஹோதி – ‘‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் [ஸுகடக்கடானம் (ஸீ. பீ.)] கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’தி. அஸ்ஸோஸும் கோ² ஸேதப்³யகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா – ‘‘ஸமணோ க²லு போ⁴ குமாரகஸ்ஸபோ ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகோ கோஸலேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் பஞ்சமத்தேஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி ஸேதப்³யம் அனுப்பத்தோ ஸேதப்³யாயம் விஹரதி உத்தரேன ஸேதப்³யம் ஸிம்ஸபாவனே. தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் குமாரகஸ்ஸபம் ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘பண்டி³தோ ப்³யத்தோ மேதா⁴வீ ப³ஹுஸ்ஸுதோ சித்தகதீ² கல்யாணபடிபா⁴னோ வுத்³தோ⁴ [பு³த்³தோ⁴ (ஸ்யா. க.)] சேவ அரஹா ச. ஸாது⁴ கோ² பன ததா²ரூபானம் அரஹதம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீ’’’தி. அத² கோ² ஸேதப்³யகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா ஸேதப்³யாய நிக்க²மித்வா ஸங்க⁴ஸங்கீ⁴ க³ணீபூ⁴தா உத்தரேனமுகா² க³ச்ச²ந்தி யேன ஸிம்ஸபாவனம் [யேன ஸிம்ஸபாவனம், தேனுபஸங்கமந்தி (ஸீ. பீ.)].

408. தேன கோ² பன ஸமயேன பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ உபரிபாஸாதே³ தி³வாஸேய்யம் உபக³தோ ஹோதி. அத்³த³ஸா கோ² பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ ஸேதப்³யகே ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகே ஸேதப்³யாய நிக்க²மித்வா ஸங்க⁴ஸங்கீ⁴ க³ணீபூ⁴தே உத்தரேனமுகே² க³ச்ச²ந்தே யேன ஸிம்ஸபாவனம் [யேன ஸிம்ஸபாவனம், தேனுபஸங்கமந்தே (ஸீ. பீ.)], தி³ஸ்வா க²த்தம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கிம் நு கோ², போ⁴ க²த்தே, ஸேதப்³யகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா ஸேதப்³யாய நிக்க²மித்வா ஸங்க⁴ஸங்கீ⁴ க³ணீபூ⁴தா உத்தரேனமுகா² க³ச்ச²ந்தி யேன ஸிம்ஸபாவன’’ந்தி [ஏத்த² பன ஸப்³ப³த்த²பி ஏவமேவ தி³ஸ்ஸதி, நத்தி² பாட²ந்தரம்]?

‘‘அத்தி² கோ², போ⁴, ஸமணோ குமாரகஸ்ஸபோ, ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகோ கோஸலேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் பஞ்சமத்தேஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி ஸேதப்³யம் அனுப்பத்தோ ஸேதப்³யாயம் விஹரதி உத்தரேன ஸேதப்³யம் ஸிம்ஸபாவனே. தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் குமாரகஸ்ஸபம் ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘பண்டி³தோ ப்³யத்தோ மேதா⁴வீ ப³ஹுஸ்ஸுதோ சித்தகதீ² கல்யாணபடிபா⁴னோ வுத்³தோ⁴ சேவ அரஹா சா’தி [அரஹா ச (ஸ்யா. க.)]. தமேதே [தமேனம் தே (ஸீ. க.), தமேனம் (பீ.)] ப⁴வந்தம் குமாரகஸ்ஸபம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமந்தீ’’தி. ‘‘தேன ஹி, போ⁴ க²த்தே, யேன ஸேதப்³யகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா தேனுபஸங்கம; உபஸங்கமித்வா ஸேதப்³யகே ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகே ஏவம் வதே³ஹி – ‘பாயாஸி, போ⁴, ராஜஞ்ஞோ ஏவமாஹ – ஆக³மேந்து கிர ப⁴வந்தோ, பாயாஸிபி ராஜஞ்ஞோ ஸமணம் குமாரகஸ்ஸபம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிஸ்ஸதீ’தி. புரா ஸமணோ குமாரகஸ்ஸபோ ஸேதப்³யகே ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகே பா³லே அப்³யத்தே ஸஞ்ஞாபேதி – ‘இதிபி அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’தி. நத்தி² ஹி, போ⁴ க²த்தே, பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’தி. ‘‘ஏவம் போ⁴’’தி கோ² ஸோ க²த்தா பாயாஸிஸ்ஸ ராஜஞ்ஞஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா யேன ஸேதப்³யகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஸேதப்³யகே ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகே ஏதத³வோச – ‘‘பாயாஸி, போ⁴, ராஜஞ்ஞோ ஏவமாஹ, ஆக³மேந்து கிர ப⁴வந்தோ, பாயாஸிபி ராஜஞ்ஞோ ஸமணம் குமாரகஸ்ஸபம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிஸ்ஸதீ’’தி.

409. அத² கோ² பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ ஸேதப்³யகேஹி ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகேஹி பரிவுதோ யேன ஸிம்ஸபாவனம் யேனாயஸ்மா குமாரகஸ்ஸபோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா குமாரகஸ்ஸபேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³, ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஸேதப்³யகாபி கோ² ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா அப்பேகச்சே ஆயஸ்மந்தம் குமாரகஸ்ஸபம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு; அப்பேகச்சே ஆயஸ்மதா குமாரகஸ்ஸபேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு; ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. அப்பேகச்சே யேனாயஸ்மா குமாரகஸ்ஸபோ தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. அப்பேகச்சே நாமகோ³த்தம் ஸாவேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. அப்பேகச்சே துண்ஹீபூ⁴தா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு.

நத்தி²கவாதோ³

410. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ ஆயஸ்மந்தம் குமாரகஸ்ஸபம் ஏதத³வோச – ‘‘அஹஞ்ஹி, போ⁴ கஸ்ஸப, ஏவம்வாதீ³ ஏவம்தி³ட்டீ² – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி. ‘‘நாஹம், ராஜஞ்ஞ, ஏவம்வாதி³ம் ஏவம்தி³ட்டி²ம் அத்³த³ஸம் வா அஸ்ஸோஸிம் வா. கத²ஞ்ஹி நாம ஏவம் வதே³ய்ய – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’தி?

சந்தி³மஸூரியஉபமா

411. ‘‘தேன ஹி, ராஜஞ்ஞ, தஞ்ஞேவேத்த² படிபுச்சி²ஸ்ஸாமி, யதா² தே க²மேய்ய, ததா² நம் ப்³யாகரேய்யாஸி. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ராஜஞ்ஞ, இமே சந்தி³மஸூரியா இமஸ்மிம் வா லோகே பரஸ்மிம் வா, தே³வா வா தே மனுஸ்ஸா வா’’தி? ‘‘இமே, போ⁴ கஸ்ஸப, சந்தி³மஸூரியா பரஸ்மிம் லோகே, ந இமஸ்மிம்; தே³வா தே ந மனுஸ்ஸா’’தி. ‘‘இமினாபி கோ² தே, ராஜஞ்ஞ, பரியாயேன ஏவம் ஹோது – இதிபி அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’தி.

412. ‘‘கிஞ்சாபி ப⁴வம் கஸ்ஸபோ ஏவமாஹ, அத² கோ² ஏவம் மே ஏத்த² ஹோதி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி. ‘‘அத்தி² பன, ராஜஞ்ஞ, பரியாயோ, யேன தே பரியாயேன ஏவம் ஹோதி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி? ‘‘அத்தி², போ⁴ கஸ்ஸப, பரியாயோ, யேன மே பரியாயேன ஏவம் ஹோதி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி. ‘‘யதா² கத²ம் விய, ராஜஞ்ஞா’’தி? ‘‘இத⁴ மே, போ⁴ கஸ்ஸப, மித்தாமச்சா ஞாதிஸாலோஹிதா பாணாதிபாதீ அதி³ன்னாதா³யீ காமேஸுமிச்சா²சாரீ முஸாவாதீ³ பிஸுணவாசா ப²ருஸவாசா ஸம்ப²ப்பலாபீ அபி⁴ஜ்ஜா²லூ ப்³யாபன்னசித்தா மிச்சா²தி³ட்டீ². தே அபரேன ஸமயேன ஆபா³தி⁴கா ஹோந்தி து³க்கி²தா பா³ள்ஹகி³லானா. யதா³ஹம் ஜானாமி – ‘ந தா³னிமே இமம்ஹா ஆபா³தா⁴ வுட்ட²ஹிஸ்ஸந்தீ’தி த்யாஹம் உபஸங்கமித்வா ஏவம் வதா³மி – ‘ஸந்தி கோ², போ⁴, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – யே தே பாணாதிபாதீ அதி³ன்னாதா³யீ காமேஸுமிச்சா²சாரீ முஸாவாதீ³ பிஸுணவாசா ப²ருஸவாசா ஸம்ப²ப்பலாபீ அபி⁴ஜ்ஜா²லூ ப்³யாபன்னசித்தா மிச்சா²தி³ட்டீ², தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜந்தீ’தி. ப⁴வந்தோ கோ² பாணாதிபாதீ அதி³ன்னாதா³யீ காமேஸுமிச்சா²சாரீ முஸாவாதீ³ பிஸுணவாசா ப²ருஸவாசா ஸம்ப²ப்பலாபீ அபி⁴ஜ்ஜா²லூ ப்³யாபன்னசித்தா மிச்சா²தி³ட்டீ². ஸசே தேஸம் ப⁴வதம் ஸமணப்³ராஹ்மணானம் ஸச்சம் வசனம், ப⁴வந்தோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸந்தி. ஸசே, போ⁴, காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜேய்யாத², யேன மே ஆக³ந்த்வா ஆரோசேய்யாத² – ‘இதிபி அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’தி. ப⁴வந்தோ கோ² பன மே ஸத்³தா⁴யிகா பச்சயிகா, யம் ப⁴வந்தேஹி தி³ட்ட²ம், யதா² ஸாமம் தி³ட்ட²ம் ஏவமேதம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. தே மே ‘ஸாதூ⁴’தி படிஸ்ஸுத்வா நேவ ஆக³ந்த்வா ஆரோசேந்தி, ந பன தூ³தம் பஹிணந்தி. அயம்பி கோ², போ⁴ கஸ்ஸப, பரியாயோ, யேன மே பரியாயேன ஏவம் ஹோதி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி.

சோரஉபமா

413. ‘‘தேன ஹி, ராஜஞ்ஞ, தஞ்ஞேவேத்த² படிபுச்சி²ஸ்ஸாமி. யதா² தே க²மேய்ய ததா² நம் ப்³யாகரேய்யாஸி. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ராஜஞ்ஞ, இத⁴ தே புரிஸா சோரம் ஆகு³சாரிம் க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேய்யும் – ‘அயம் தே, ப⁴ந்தே, சோரோ ஆகு³சாரீ; இமஸ்ஸ யம் இச்ச²ஸி, தம் த³ண்ட³ம் பணேஹீ’தி. தே த்வம் ஏவம் வதே³ய்யாஸி – ‘தேன ஹி, போ⁴, இமம் புரிஸம் த³ள்ஹாய ரஜ்ஜுயா பச்சா²பா³ஹம் கா³ள்ஹப³ந்த⁴னம் ப³ந்தி⁴த்வா கு²ரமுண்ட³ம் கரித்வா [காரேத்வா (ஸ்யா. க.)] க²ரஸ்ஸரேன பணவேன ரதி²காய ரதி²கம் [ரதி²யாய ரதி²யம் (ப³ஹூஸூ)] ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் பரினேத்வா த³க்கி²ணேன த்³வாரேன நிக்க²மித்வா த³க்கி²ணதோ நக³ரஸ்ஸ ஆகா⁴தனே ஸீஸம் சி²ந்த³தா²’தி. தே ‘ஸாதூ⁴’தி படிஸ்ஸுத்வா தம் புரிஸம் த³ள்ஹாய ரஜ்ஜுயா பச்சா²பா³ஹம் கா³ள்ஹப³ந்த⁴னம் ப³ந்தி⁴த்வா கு²ரமுண்ட³ம் கரித்வா க²ரஸ்ஸரேன பணவேன ரதி²காய ரதி²கம் ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் பரினேத்வா த³க்கி²ணேன த்³வாரேன நிக்க²மித்வா த³க்கி²ணதோ நக³ரஸ்ஸ ஆகா⁴தனே நிஸீதா³பேய்யும். லபே⁴ய்ய நு கோ² ஸோ சோரோ சோரகா⁴தேஸு – ‘ஆக³மேந்து தாவ ப⁴வந்தோ சோரகா⁴தா, அமுகஸ்மிம் மே கா³மே வா நிக³மே வா மித்தாமச்சா ஞாதிஸாலோஹிதா, யாவாஹம் தேஸம் உத்³தி³ஸித்வா ஆக³ச்சா²மீ’தி, உதா³ஹு விப்பலபந்தஸ்ஸேவ சோரகா⁴தா ஸீஸம் சி²ந்தே³ய்யு’’ந்தி? ‘‘ந ஹி ஸோ, போ⁴ கஸ்ஸப, சோரோ லபே⁴ய்ய சோரகா⁴தேஸு – ‘ஆக³மேந்து தாவ ப⁴வந்தோ சோரகா⁴தா அமுகஸ்மிம் மே கா³மே வா நிக³மே வா மித்தாமச்சா ஞாதிஸாலோஹிதா, யாவாஹம் தேஸம் உத்³தி³ஸித்வா ஆக³ச்சா²மீ’தி. அத² கோ² நம் விப்பலபந்தஸ்ஸேவ சோரகா⁴தா ஸீஸம் சி²ந்தே³ய்யு’’ந்தி. ‘‘ஸோ ஹி நாம, ராஜஞ்ஞ, சோரோ மனுஸ்ஸோ மனுஸ்ஸபூ⁴தேஸு சோரகா⁴தேஸு ந லபி⁴ஸ்ஸதி – ‘ஆக³மேந்து தாவ ப⁴வந்தோ சோரகா⁴தா, அமுகஸ்மிம் மே கா³மே வா நிக³மே வா மித்தாமச்சா ஞாதிஸாலோஹிதா, யாவாஹம் தேஸம் உத்³தி³ஸித்வா ஆக³ச்சா²மீ’தி. கிம் பன தே மித்தாமச்சா ஞாதிஸாலோஹிதா பாணாதிபாதீ அதி³ன்னாதா³யீ காமேஸுமிச்சா²சாரீ முஸாவாதீ³ பிஸுணவாசா ப²ருஸவாசா ஸம்ப²ப்பலாபீ அபி⁴ஜ்ஜா²லூ ப்³யாபன்னசித்தா மிச்சா²தி³ட்டீ², தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபன்னா லபி⁴ஸ்ஸந்தி நிரயபாலேஸு – ‘ஆக³மேந்து தாவ ப⁴வந்தோ நிரயபாலா, யாவ மயம் பாயாஸிஸ்ஸ ராஜஞ்ஞஸ்ஸ க³ந்த்வா ஆரோசேம – ‘‘இதிபி அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி? இமினாபி கோ² தே, ராஜஞ்ஞ, பரியாயேன ஏவம் ஹோது – ‘இதிபி அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி.

414. ‘‘கிஞ்சாபி ப⁴வம் கஸ்ஸபோ ஏவமாஹ, அத² கோ² ஏவம் மே ஏத்த² ஹோதி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’தி. ‘‘அத்தி² பன, ராஜஞ்ஞ, பரியாயோ யேன தே பரியாயேன ஏவம் ஹோதி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி? ‘‘அத்தி², போ⁴ கஸ்ஸப, பரியாயோ, யேன மே பரியாயேன ஏவம் ஹோதி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி. ‘‘யதா² கத²ம் விய, ராஜஞ்ஞா’’தி? ‘‘இத⁴ மே, போ⁴ கஸ்ஸப, மித்தாமச்சா ஞாதிஸாலோஹிதா பாணாதிபாதா படிவிரதா அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதா காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதா முஸாவாதா³ படிவிரதா பிஸுணாய வாசாய படிவிரதா ப²ருஸாய வாசாய படிவிரதா ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதா அனபி⁴ஜ்ஜா²லூ அப்³யாபன்னசித்தா ஸம்மாதி³ட்டீ². தே அபரேன ஸமயேன ஆபா³தி⁴கா ஹோந்தி து³க்கி²தா பா³ள்ஹகி³லானா. யதா³ஹம் ஜானாமி – ‘ந தா³னிமே இமம்ஹா ஆபா³தா⁴ வுட்ட²ஹிஸ்ஸந்தீ’தி த்யாஹம் உபஸங்கமித்வா ஏவம் வதா³மி – ‘ஸந்தி கோ², போ⁴, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – யே தே பாணாதிபாதா படிவிரதா அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதா காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதா முஸாவாதா³ படிவிரதா பிஸுணாய வாசாய படிவிரதா ப²ருஸாய வாசாய படிவிரதா ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதா அனபி⁴ஜ்ஜா²லூ அப்³யாபன்னசித்தா ஸம்மாதி³ட்டீ² தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தீதி. ப⁴வந்தோ கோ² பாணாதிபாதா படிவிரதா அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதா காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதா முஸாவாதா³ படிவிரதா பிஸுணாய வாசாய படிவிரதா ப²ருஸாய வாசாய படிவிரதா ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதா அனபி⁴ஜ்ஜா²லூ அப்³யாபன்னசித்தா ஸம்மாதி³ட்டீ². ஸசே தேஸம் ப⁴வதம் ஸமணப்³ராஹ்மணானம் ஸச்சம் வசனம், ப⁴வந்தோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸந்தி. ஸசே, போ⁴, காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜேய்யாத², யேன மே ஆக³ந்த்வா ஆரோசேய்யாத² – ‘இதிபி அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’தி. ப⁴வந்தோ கோ² பன மே ஸத்³தா⁴யிகா பச்சயிகா, யம் ப⁴வந்தேஹி தி³ட்ட²ம், யதா² ஸாமம் தி³ட்ட²ம் ஏவமேதம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. தே மே ‘ஸாதூ⁴’தி படிஸ்ஸுத்வா நேவ ஆக³ந்த்வா ஆரோசேந்தி, ந பன தூ³தம் பஹிணந்தி. அயம்பி கோ², போ⁴ கஸ்ஸப, பரியாயோ, யேன மே பரியாயேன ஏவம் ஹோதி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி.

கூ³த²கூபபுரிஸஉபமா

415. ‘‘தேன ஹி, ராஜஞ்ஞ, உபமம் தே கரிஸ்ஸாமி. உபமாய மிதே⁴கச்சே [உபமாயபிதே⁴கச்சே (ஸீ. ஸ்யா.), உபமாயபிஇதே⁴கச்சே (பீ.)] விஞ்ஞூ புரிஸா பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானந்தி. ஸேய்யதா²பி, ராஜஞ்ஞ, புரிஸோ கூ³த²கூபே ஸஸீஸகம் [ஸஸீஸகோ (ஸ்யா.)] நிமுக்³கோ³ அஸ்ஸ. அத² த்வம் புரிஸே ஆணாபேய்யாஸி – ‘தேன ஹி, போ⁴, தம் புரிஸம் தம்ஹா கூ³த²கூபா உத்³த⁴ரதா²’தி. தே ‘ஸாதூ⁴’தி படிஸ்ஸுத்வா தம் புரிஸம் தம்ஹா கூ³த²கூபா உத்³த⁴ரேய்யும். தே த்வம் ஏவம் வதே³ய்யாஸி – ‘தேன ஹி, போ⁴, தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ காயா வேளுபேஸிகாஹி கூ³த²ம் ஸுனிம்மஜ்ஜிதம் நிம்மஜ்ஜதா²’தி. தே ‘ஸாதூ⁴’தி படிஸ்ஸுத்வா தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ காயா வேளுபேஸிகாஹி கூ³த²ம் ஸுனிம்மஜ்ஜிதம் நிம்மஜ்ஜேய்யும். தே த்வம் ஏவம் வதே³ய்யாஸி – ‘தேன ஹி, போ⁴, தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ காயம் பண்டு³மத்திகாய திக்க²த்தும் ஸுப்³ப³ட்டிதம் உப்³ப³ட்டேதா²’தி [ஸுப்பட்டிதம் உப்பட்டேதா²தி (க.)]. தே தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ காயம் பண்டு³மத்திகாய திக்க²த்தும் ஸுப்³ப³ட்டிதம் உப்³ப³ட்டேய்யும். தே த்வம் ஏவம் வதே³ய்யாஸி – ‘தேன ஹி, போ⁴, தம் புரிஸம் தேலேன அப்³ப⁴ஞ்ஜித்வா ஸுகு²மேன சுண்ணேன திக்க²த்தும் ஸுப்பதோ⁴தம் கரோதா²’தி. தே தம் புரிஸம் தேலேன அப்³ப⁴ஞ்ஜித்வா ஸுகு²மேன சுண்ணேன திக்க²த்தும் ஸுப்பதோ⁴தம் கரேய்யும். தே த்வம் ஏவம் வதே³ய்யாஸி – ‘தேன ஹி, போ⁴, தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ கேஸமஸ்ஸும் கப்பேதா²’தி. தே தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ கேஸமஸ்ஸும் கப்பேய்யும். தே த்வம் ஏவம் வதே³ய்யாஸி – ‘தேன ஹி, போ⁴, தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ மஹக்³க⁴ஞ்ச மாலம் மஹக்³க⁴ஞ்ச விலேபனம் மஹக்³கா⁴னி ச வத்தா²னி உபஹரதா²’தி. தே தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ மஹக்³க⁴ஞ்ச மாலம் மஹக்³க⁴ஞ்ச விலேபனம் மஹக்³கா⁴னி ச வத்தா²னி உபஹரேய்யும். தே த்வம் ஏவம் வதே³ய்யாஸி – ‘தேன ஹி, போ⁴, தம் புரிஸம் பாஸாத³ம் ஆரோபேத்வா பஞ்சகாமகு³ணானி உபட்டா²பேதா²’தி. தே தம் புரிஸம் பாஸாத³ம் ஆரோபேத்வா பஞ்சகாமகு³ணானி உபட்டா²பேய்யும்.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ராஜஞ்ஞ, அபி நு தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஸுன்ஹாதஸ்ஸ ஸுவிலித்தஸ்ஸ ஸுகப்பிதகேஸமஸ்ஸுஸ்ஸ ஆமுக்கமாலாப⁴ரணஸ்ஸ ஓதா³தவத்த²வஸனஸ்ஸ உபரிபாஸாத³வரக³தஸ்ஸ பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதஸ்ஸ ஸமங்கீ³பூ⁴தஸ்ஸ பரிசாரயமானஸ்ஸ புனதே³வ தஸ்மிம் கூ³த²கூபே நிமுஜ்ஜிதுகாமதா [நிமுஜ்ஜிதுகாம்யதா (ஸ்யா. க.)] அஸ்ஸா’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கஸ்ஸப’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘அஸுசி, போ⁴ கஸ்ஸப, கூ³த²கூபோ அஸுசி சேவ அஸுசிஸங்கா²தோ ச து³க்³க³ந்தோ⁴ ச து³க்³க³ந்த⁴ஸங்கா²தோ ச ஜேகு³ச்சோ² ச ஜேகு³ச்ச²ஸங்கா²தோ ச படிகூலோ ச படிகூலஸங்கா²தோ சா’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², ராஜஞ்ஞ, மனுஸ்ஸா தே³வானம் அஸுசீ சேவ அஸுசிஸங்கா²தா ச, து³க்³க³ந்தா⁴ ச து³க்³க³ந்த⁴ஸங்கா²தா ச, ஜேகு³ச்சா² ச ஜேகு³ச்ச²ஸங்கா²தா ச, படிகூலா ச படிகூலஸங்கா²தா ச. யோஜனஸதம் கோ², ராஜஞ்ஞ, மனுஸ்ஸக³ந்தோ⁴ தே³வே உப்³பா³த⁴தி. கிம் பன தே மித்தாமச்சா ஞாதிஸாலோஹிதா பாணாதிபாதா படிவிரதா அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதா காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதா முஸாவாதா³ படிவிரதா பிஸுணாய வாசாய படிவிரதா ப²ருஸாய வாசாய படிவிரதா ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதா அனபி⁴ஜ்ஜா²லூ அப்³யாபன்னசித்தா ஸம்மாதி³ட்டீ², காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னா தே ஆக³ந்த்வா ஆரோசேஸ்ஸந்தி – ‘இதிபி அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’தி? இமினாபி கோ² தே, ராஜஞ்ஞ, பரியாயேன ஏவம் ஹோது – ‘இதிபி அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி.

416. ‘‘கிஞ்சாபி ப⁴வம் கஸ்ஸபோ ஏவமாஹ, அத² கோ² ஏவம் மே ஏத்த² ஹோதி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி. ‘‘அத்தி² பன, ராஜஞ்ஞ, பரியாயோ …பே… ‘‘அத்தி², போ⁴ கஸ்ஸப, பரியாயோ…பே… ``யதா² கத²ம் விய, ராஜஞ்ஞாதி? ‘‘இத⁴ மே, போ⁴ கஸ்ஸப, மித்தாமச்சா ஞாதிஸாலோஹிதா பாணாதிபாதா படிவிரதா அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதா காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதா முஸாவாதா³ படிவிரதா ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா படிவிரதா, தே அபரேன ஸமயேன ஆபா³தி⁴கா ஹோந்தி து³க்கி²தா பா³ள்ஹகி³லானா. யதா³ஹம் ஜானாமி – ‘ந தா³னிமே இமம்ஹா ஆபா³தா⁴ வுட்ட²ஹிஸ்ஸந்தீ’தி த்யாஹம் உபஸங்கமித்வா ஏவம் வதா³மி – ‘ஸந்தி கோ², போ⁴, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – யே தே பாணாதிபாதா படிவிரதா அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதா காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதா முஸாவாதா³ படிவிரதா ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா படிவிரதா, தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தி தே³வானம் தாவதிம்ஸானம் ஸஹப்³யதந்தி. ப⁴வந்தோ கோ² பாணாதிபாதா படிவிரதா அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதா காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதா முஸாவாதா³ படிவிரதா ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா படிவிரதா. ஸசே தேஸம் ப⁴வதம் ஸமணப்³ராஹ்மணானம் ஸச்சம் வசனம், ப⁴வந்தோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸந்தி, தே³வானம் தாவதிம்ஸானம் ஸஹப்³யதம். ஸசே, போ⁴, காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜேய்யாத² தே³வானம் தாவதிம்ஸானம் ஸஹப்³யதம், யேன மே ஆக³ந்த்வா ஆரோசேய்யாத² – `இதிபி அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோதி. ப⁴வந்தோ கோ² பன மே ஸத்³தா⁴யிகா பச்சயிகா, யம் ப⁴வந்தேஹி தி³ட்ட²ம், யதா² ஸாமம் தி³ட்ட²ம் ஏவமேதம் ப⁴விஸ்ஸதீதி. தே மே ‘ஸாதூ⁴’தி படிஸ்ஸுத்வா நேவ ஆக³ந்த்வா ஆரோசேந்தி, ந பன தூ³தம் பஹிணந்தி. அயம்பி கோ², போ⁴ கஸ்ஸப, பரியாயோ, யேன மே பரியாயேன ஏவம் ஹோதி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி.

தாவதிம்ஸதே³வஉபமா

417. ‘‘தேன ஹி, ராஜஞ்ஞ, தஞ்ஞேவேத்த² படிபுச்சி²ஸ்ஸாமி; யதா² தே க²மேய்ய, ததா² நம் ப்³யாகரேய்யாஸி. யம் கோ² பன, ராஜஞ்ஞ, மானுஸ்ஸகம் வஸ்ஸஸதம், தே³வானம் தாவதிம்ஸானம் ஏஸோ ஏகோ ரத்திந்தி³வோ [ரத்திதி³வோ (க.)], தாய ரத்தியா திம்ஸரத்தியோ மாஸோ, தேன மாஸேன த்³வாத³ஸமாஸியோ ஸம்வச்ச²ரோ, தேன ஸம்வச்ச²ரேன தி³ப்³ப³ம் வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம் தே³வானம் தாவதிம்ஸானம் ஆயுப்பமாணம். யே தே மித்தாமச்சா ஞாதிஸாலோஹிதா பாணாதிபாதா படிவிரதா அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதா காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதா முஸாவாதா³ படிவிரதா ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா படிவிரதா, தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னா தே³வானம் தாவதிம்ஸானம் ஸஹப்³யதம். ஸசே பன தேஸம் ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதி – ‘யாவ மயம் த்³வே வா தீணி வா ரத்திந்தி³வா தி³ப்³பே³ஹி பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதா ஸமங்கீ³பூ⁴தா பரிசாரேம, அத² மயம் பாயாஸிஸ்ஸ ராஜஞ்ஞஸ்ஸ க³ந்த்வா ஆரோசேய்யாம – ‘‘இதிபி அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’தி. அபி நு தே ஆக³ந்த்வா ஆரோசேய்யும் – ‘இதிபி அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கஸ்ஸப. அபி ஹி மயம், போ⁴ கஸ்ஸப, சிரம் காலங்கதாபி ப⁴வேய்யாம. கோ பனேதம் போ⁴தோ கஸ்ஸபஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘அத்தி² தே³வா தாவதிம்ஸா’தி வா ‘ஏவம்தீ³கா⁴யுகா தே³வா தாவதிம்ஸா’தி வா. ந மயம் போ⁴தோ கஸ்ஸபஸ்ஸ ஸத்³த³ஹாம – ‘அத்தி² தே³வா தாவதிம்ஸா’தி வா ‘ஏவம்தீ³கா⁴யுகா தே³வா தாவதிம்ஸா’தி வா’’தி.

ஜச்சந்த⁴உபமா

418. ‘‘ஸேய்யதா²பி, ராஜஞ்ஞ, ஜச்சந்தோ⁴ புரிஸோ ந பஸ்ஸேய்ய கண்ஹ – ஸுக்கானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய நீலகானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய பீதகானி [மஞ்ஜேட்ட²கானி (ஸ்யா.)] ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய லோஹிதகானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய மஞ்ஜிட்ட²கானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய ஸமவிஸமம், ந பஸ்ஸேய்ய தாரகானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய சந்தி³மஸூரியே. ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘நத்தி² கண்ஹஸுக்கானி ரூபானி, நத்தி² கண்ஹஸுக்கானம் ரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ. நத்தி² நீலகானி ரூபானி, நத்தி² நீலகானம் ரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ. நத்தி² பீதகானி ரூபானி, நத்தி² பீதகானம் ரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ. நத்தி² லோஹிதகானி ரூபானி, நத்தி² லோஹிதகானம் ரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ. நத்தி² மஞ்ஜிட்ட²கானி ரூபானி, நத்தி² மஞ்ஜிட்ட²கானம் ரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ. நத்தி² ஸமவிஸமம், நத்தி² ஸமவிஸமஸ்ஸ த³ஸ்ஸாவீ. நத்தி² தாரகானி ரூபானி, நத்தி² தாரகானம் ரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ. நத்தி² சந்தி³மஸூரியா, நத்தி² சந்தி³மஸூரியானம் த³ஸ்ஸாவீ. அஹமேதம் ந ஜானாமி, அஹமேதம் ந பஸ்ஸாமி, தஸ்மா தம் நத்தீ²’தி. ஸம்மா நு கோ² ஸோ, ராஜஞ்ஞ, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கஸ்ஸப. அத்தி² கண்ஹஸுக்கானி ரூபானி, அத்தி² கண்ஹஸுக்கானம் ரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ. அத்தி² நீலகானி ரூபானி, அத்தி² நீலகானம் ரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ…பே… அத்தி² ஸமவிஸமம், அத்தி² ஸமவிஸமஸ்ஸ த³ஸ்ஸாவீ. அத்தி² தாரகானி ரூபானி, அத்தி² தாரகானம் ரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ. அத்தி² சந்தி³மஸூரியா, அத்தி² சந்தி³மஸூரியானம் த³ஸ்ஸாவீ. ‘அஹமேதம் ந ஜானாமி, அஹமேதம் ந பஸ்ஸாமி, தஸ்மா தம் நத்தீ²’தி. ந ஹி ஸோ, போ⁴ கஸ்ஸப, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ² த்வம், ராஜஞ்ஞ, ஜச்சந்தூ⁴பமோ மஞ்ஞே படிபா⁴ஸி யம் மம் த்வம் ஏவம் வதே³ஸி’’.

‘‘கோ பனேதம் போ⁴தோ கஸ்ஸபஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘அத்தி² தே³வா தாவதிம்ஸா’’தி வா, ‘ஏவம்தீ³கா⁴யுகா தே³வா தாவதிம்ஸா’தி வா? ந மயம் போ⁴தோ கஸ்ஸபஸ்ஸ ஸத்³த³ஹாம – ‘அத்தி² தே³வா தாவதிம்ஸா’தி வா ‘ஏவம்தீ³கா⁴யுகா தே³வா தாவதிம்ஸா’தி வா’’தி. ‘‘ந கோ², ராஜஞ்ஞ, ஏவம் பரோ லோகோ த³ட்ட²ப்³போ³, யதா² த்வம் மஞ்ஞஸி இமினா மம்ஸசக்கு²னா. யே கோ² தே ராஜஞ்ஞ ஸமணப்³ராஹ்மணா அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி, தே தத்த² அப்பமத்தா ஆதாபினோ பஹிதத்தா விஹரந்தா தி³ப்³ப³சக்கு²ம் விஸோதே⁴ந்தி. தே தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன இமம் சேவ லோகம் பஸ்ஸந்தி பரஞ்ச ஸத்தே ச ஓபபாதிகே. ஏவஞ்ச கோ², ராஜஞ்ஞ, பரோ லோகோ த³ட்ட²ப்³போ³; நத்வேவ யதா² த்வம் மஞ்ஞஸி இமினா மம்ஸசக்கு²னா. இமினாபி கோ² தே, ராஜஞ்ஞ, பரியாயேன ஏவம் ஹோது – ‘இதிபி அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி.

419. ‘‘கிஞ்சாபி ப⁴வம் கஸ்ஸபோ ஏவமாஹ, அத² கோ² ஏவம் மே ஏத்த² ஹோதி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’தி. ‘‘அத்தி² பன, ராஜஞ்ஞ, பரியாயோ…பே… அத்தி², போ⁴ கஸ்ஸப, பரியாயோ…பே… யதா² கத²ம் விய, ராஜஞ்ஞா’’தி? ‘‘இதா⁴ஹம், போ⁴ கஸ்ஸப, பஸ்ஸாமி ஸமணப்³ராஹ்மணே ஸீலவந்தே கல்யாணத⁴ம்மே ஜீவிதுகாமே அமரிதுகாமே ஸுக²காமே து³க்க²படிகூலே. தஸ்ஸ மய்ஹம், போ⁴ கஸ்ஸப, ஏவம் ஹோதி – ஸசே கோ² இமே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸீலவந்தோ கல்யாணத⁴ம்மா ஏவம் ஜானேய்யும் – ‘இதோ நோ மதானம் ஸேய்யோ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. இதா³னிமே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸீலவந்தோ கல்யாணத⁴ம்மா விஸம் வா கா²தே³ய்யும், ஸத்த²ம் வா ஆஹரேய்யும், உப்³ப³ந்தி⁴த்வா வா காலங்கரேய்யும், பபாதே வா பபதேய்யும். யஸ்மா ச கோ² இமே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸீலவந்தோ கல்யாணத⁴ம்மா ந ஏவம் ஜானந்தி – ‘இதோ நோ மதானம் ஸேய்யோ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி, தஸ்மா இமே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸீலவந்தோ கல்யாணத⁴ம்மா ஜீவிதுகாமா அமரிதுகாமா ஸுக²காமா து³க்க²படிகூலா அத்தானம் ந மாரேந்தி [( ) நத்தி² (ஸ்யா. பீ.)]. அயம்பி கோ², போ⁴ கஸ்ஸப, பரியாயோ, யேன மே பரியாயேன ஏவம் ஹோதி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி.

க³ப்³பி⁴னீஉபமா

420. ‘‘தேன ஹி, ராஜஞ்ஞ, உபமம் தே கரிஸ்ஸாமி. உபமாய மிதே⁴கச்சே விஞ்ஞூ புரிஸா பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானந்தி. பூ⁴தபுப்³ப³ம், ராஜஞ்ஞ, அஞ்ஞதரஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ த்³வே பஜாபதியோ அஹேஸும். ஏகிஸ்ஸா புத்தோ அஹோஸி த³ஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகோ வா த்³வாத³ஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகோ வா, ஏகா க³ப்³பி⁴னீ உபவிஜஞ்ஞா. அத² கோ² ஸோ ப்³ராஹ்மணோ காலமகாஸி. அத² கோ² ஸோ மாணவகோ மாதுஸபத்திம் [மாதுஸபதிம் (ஸ்யா.)] ஏதத³வோச – ‘யமித³ம், போ⁴தி, த⁴னம் வா த⁴ஞ்ஞம் வா ரஜதம் வா ஜாதரூபம் வா, ஸப்³ப³ம் தம் மய்ஹம்; நத்தி² துய்ஹேத்த² கிஞ்சி. பிது மே [பிது மே ஸந்தகோ (ஸ்யா.)] போ⁴தி, தா³யஜ்ஜம் நிய்யாதே³ஹீ’தி [நீய்யாதேஹீதி (ஸீ. பீ.)]. ஏவம் வுத்தே ஸா ப்³ராஹ்மணீ தம் மாணவகம் ஏதத³வோச – ‘ஆக³மேஹி தாவ, தாத, யாவ விஜாயாமி. ஸசே குமாரகோ ப⁴விஸ்ஸதி, தஸ்ஸபி ஏகதே³ஸோ ப⁴விஸ்ஸதி; ஸசே குமாரிகா ப⁴விஸ்ஸதி, ஸாபி தே ஓபபோ⁴க்³கா³ [உபபோ⁴க்³கா³ (ஸ்யா.)] ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. து³தியம்பி கோ² ஸோ மாணவகோ மாதுஸபத்திம் ஏதத³வோச – ‘யமித³ம், போ⁴தி, த⁴னம் வா த⁴ஞ்ஞம் வா ரஜதம் வா ஜாதரூபம் வா, ஸப்³ப³ம் தம் மய்ஹம்; நத்தி² துய்ஹேத்த² கிஞ்சி. பிது மே, போ⁴தி, தா³யஜ்ஜம் நிய்யாதே³ஹீ’தி. து³தியம்பி கோ² ஸா ப்³ராஹ்மணீ தம் மாணவகம் ஏதத³வோச – ‘ஆக³மேஹி தாவ, தாத, யாவ விஜாயாமி. ஸசே குமாரகோ ப⁴விஸ்ஸதி, தஸ்ஸபி ஏகதே³ஸோ ப⁴விஸ்ஸதி; ஸசே குமாரிகா ப⁴விஸ்ஸதி ஸாபி தே ஓபபோ⁴க்³கா³ [உபபோ⁴க்³கா³ (ஸ்யா.)] ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ததியம்பி கோ² ஸோ மாணவகோ மாதுஸபத்திம் ஏதத³வோச – ‘யமித³ம், போ⁴தி, த⁴னம் வா த⁴ஞ்ஞம் வா ரஜதம் வா ஜாதரூபம் வா, ஸப்³ப³ம் தம் மய்ஹம்; நத்தி² துய்ஹேத்த² கிஞ்சி. பிது மே, போ⁴தி, தா³யஜ்ஜம் நிய்யாதே³ஹீ’தி.

‘‘அத² கோ² ஸா ப்³ராஹ்மணீ ஸத்த²ம் க³ஹேத்வா ஓவரகம் பவிஸித்வா உத³ரம் ஓபாதே³ஸி [உப்பாதேஸி (ஸ்யா.)] – ‘யாவ விஜாயாமி யதி³ வா குமாரகோ யதி³ வா குமாரிகா’தி. ஸா அத்தானம் சேவ ஜீவிதஞ்ச க³ப்³ப⁴ஞ்ச ஸாபதேய்யஞ்ச வினாஸேஸி. யதா² தம் பா³லா அப்³யத்தா அனயப்³யஸனம் ஆபன்னா அயோனிஸோ தா³யஜ்ஜம் க³வேஸந்தீ, ஏவமேவ கோ² த்வம், ராஜஞ்ஞ, பா³லோ அப்³யத்தோ அனயப்³யஸனம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸஸி அயோனிஸோ பரலோகம் க³வேஸந்தோ; ஸேய்யதா²பி ஸா ப்³ராஹ்மணீ பா³லா அப்³யத்தா அனயப்³யஸனம் ஆபன்னா அயோனிஸோ தா³யஜ்ஜம் க³வேஸந்தீ. ந கோ², ராஜஞ்ஞ, ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸீலவந்தோ கல்யாணத⁴ம்மா அபக்கம் பரிபாசேந்தி; அபி ச பரிபாகம் ஆக³மேந்தி. பண்டி³தானம் அத்தோ² ஹி, ராஜஞ்ஞ, ஸமணப்³ராஹ்மணானம் ஸீலவந்தானம் கல்யாணத⁴ம்மானம் ஜீவிதேன. யதா² யதா² கோ², ராஜஞ்ஞ, ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸீலவந்தோ கல்யாணத⁴ம்மா சிரம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் திட்ட²ந்தி, ததா² ததா² ப³ஹும் புஞ்ஞம் பஸவந்தி, ப³ஹுஜனஹிதாய ச படிபஜ்ஜந்தி ப³ஹுஜனஸுகா²ய லோகானுகம்பாய அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய தே³வமனுஸ்ஸானம். இமினாபி கோ² தே, ராஜஞ்ஞ, பரியாயேன ஏவம் ஹோது – ‘இதிபி அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி.

421. ‘‘கிஞ்சாபி ப⁴வம் கஸ்ஸபோ ஏவமாஹ, அத² கோ² ஏவம் மே ஏத்த² ஹோதி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி. ‘‘அத்தி² பன, ராஜஞ்ஞ, பரியாயோ…பே… அத்தி², போ⁴ கஸ்ஸப, பரியாயோ…பே… யதா² கத²ம் விய, ராஜஞ்ஞா’’தி? ‘‘இத⁴ மே, போ⁴ கஸ்ஸப, புரிஸா சோரம் ஆகு³சாரிம் க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேந்தி – ‘அயம் தே, ப⁴ந்தே, சோரோ ஆகு³சாரீ; இமஸ்ஸ யம் இச்ச²ஸி, தம் த³ண்ட³ம் பணேஹீ’தி. த்யாஹம் ஏவம் வதா³மி – ‘தேன ஹி, போ⁴, இமம் புரிஸம் ஜீவந்தம்யேவ கும்பி⁴யா பக்கி²பித்வா முக²ம் பித³ஹித்வா அல்லேன சம்மேன ஓனந்தி⁴த்வா அல்லாய மத்திகாய ப³ஹலாவலேபனம் [ப³ஹலவிலேபனம் (ஸ்யா. க.)] கரித்வா உத்³த⁴னம் ஆரோபேத்வா அக்³கி³ம் தே³தா²’தி. தே மே ‘ஸாதூ⁴’தி படிஸ்ஸுத்வா தம் புரிஸம் ஜீவந்தம்யேவ கும்பி⁴யா பக்கி²பித்வா முக²ம் பித³ஹித்வா அல்லேன சம்மேன ஓனந்தி⁴த்வா அல்லாய மத்திகாய ப³ஹலாவலேபனம் கரித்வா உத்³த⁴னம் ஆரோபேத்வா அக்³கி³ம் தே³ந்தி. யதா³ மயம் ஜானாம ‘காலங்கதோ ஸோ புரிஸோ’தி, அத² நம் கும்பி⁴ம் ஓரோபேத்வா உப்³பி⁴ந்தி³த்வா முக²ம் விவரித்வா ஸணிகம் நில்லோகேம [விலோகேம (ஸ்யா.)] – ‘அப்பேவ நாமஸ்ஸ ஜீவம் நிக்க²மந்தம் பஸ்ஸேய்யாமா’தி. நேவஸ்ஸ மயம் ஜீவம் நிக்க²மந்தம் பஸ்ஸாம. அயம்பி கோ², போ⁴ கஸ்ஸப, பரியாயோ, யேன மே பரியாயேன ஏவம் ஹோதி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி.

ஸுபினகஉபமா

422. ‘‘தேன ஹி, ராஜஞ்ஞ, தஞ்ஞேவேத்த² படிபுச்சி²ஸ்ஸாமி, யதா² தே க²மேய்ய, ததா² நம் ப்³யாகரேய்யாஸி. அபி⁴ஜானாஸி நோ த்வம், ராஜஞ்ஞ, தி³வா ஸேய்யம் உபக³தோ ஸுபினகம் பஸ்ஸிதா ஆராமராமணேய்யகம் வனராமணேய்யகம் பூ⁴மிராமணேய்யகம் போக்க²ரணீராமணேய்யக’’ந்தி? ‘‘அபி⁴ஜானாமஹம், போ⁴ கஸ்ஸப, தி³வாஸேய்யம் உபக³தோ ஸுபினகம் பஸ்ஸிதா ஆராமராமணேய்யகம் வனராமணேய்யகம் பூ⁴மிராமணேய்யகம் போக்க²ரணீராமணேய்யக’’ந்தி. ‘‘ரக்க²ந்தி தம் தம்ஹி ஸமயே கு²ஜ்ஜாபி வாமனகாபி வேலாஸிகாபி [சேலாவிகாபி (ஸ்யா.), கேளாயிகாபி (ஸீ.)] கோமாரிகாபீ’’தி? ‘‘ஏவம், போ⁴ கஸ்ஸப, ரக்க²ந்தி மம் தம்ஹி ஸமயே கு²ஜ்ஜாபி வாமனகாபி வேலாஸிகாபி [சேலாவிகாபி (ஸ்யா.), கேளாயிகாபி (ஸீ.)] கோமாரிகாபீ’’தி. ‘‘அபி நு தா துய்ஹம் ஜீவம் பஸ்ஸந்தி பவிஸந்தம் வா நிக்க²மந்தம் வா’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கஸ்ஸப’’. ‘‘தா ஹி நாம, ராஜஞ்ஞ, துய்ஹம் ஜீவந்தஸ்ஸ ஜீவந்தியோ ஜீவம் ந பஸ்ஸிஸ்ஸந்தி பவிஸந்தம் வா நிக்க²மந்தம் வா. கிம் பன த்வம் காலங்கதஸ்ஸ ஜீவம் பஸ்ஸிஸ்ஸஸி பவிஸந்தம் வா நிக்க²மந்தம் வா. இமினாபி கோ² தே, ராஜஞ்ஞ, பரியாயேன ஏவம் ஹோது – ‘‘இதிபி அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி.

423. ‘‘கிஞ்சாபி ப⁴வம் கஸ்ஸபோ ஏவமாஹ, அத² கோ² ஏவம் மே ஏத்த² ஹோதி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி. ‘‘அத்தி² பன, ராஜஞ்ஞ, பரியாயோ…பே… ‘‘அத்தி², போ⁴ கஸ்ஸப, பரியாயோ…பே… யதா² கத²ம் விய ராஜஞ்ஞா’’தி? ‘‘இத⁴ மே, போ⁴ கஸ்ஸப, புரிஸா சோரம் ஆகு³சாரிம் க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேந்தி – ‘அயம் தே, ப⁴ந்தே, சோரோ ஆகு³சாரீ; இமஸ்ஸ யம் இச்ச²ஸி, தம் த³ண்ட³ம் பணேஹீ’தி. த்யாஹம் ஏவம் வதா³மி – ‘தேன ஹி, போ⁴, இமம் புரிஸம் ஜீவந்தம்யேவ துலாய துலேத்வா ஜியாய அனஸ்ஸாஸகம் மாரேத்வா புனதே³வ துலாய துலேதா²’தி. தே மே ‘ஸாதூ⁴’தி படிஸ்ஸுத்வா தம் புரிஸம் ஜீவந்தம்யேவ துலாய துலேத்வா ஜியாய அனஸ்ஸாஸகம் மாரேத்வா புனதே³வ துலாய துலேந்தி. யதா³ ஸோ ஜீவதி, ததா³ லஹுதரோ ச ஹோதி முது³தரோ ச கம்மஞ்ஞதரோ ச. யதா³ பன ஸோ காலங்கதோ ஹோதி ததா³ க³ருதரோ ச ஹோதி பத்தி²ன்னதரோ ச அகம்மஞ்ஞதரோ ச. அயம்பி கோ², போ⁴ கஸ்ஸப, பரியாயோ, யேன மே பரியாயேன ஏவம் ஹோதி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி.

ஸந்தத்தஅயோகு³ளஉபமா

424. ‘‘தேன ஹி, ராஜஞ்ஞ, உபமம் தே கரிஸ்ஸாமி. உபமாய மிதே⁴கச்சே விஞ்ஞூ புரிஸா பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானந்தி. ஸேய்யதா²பி, ராஜஞ்ஞ, புரிஸோ தி³வஸம் ஸந்தத்தம் அயோகு³ளம் ஆதி³த்தம் ஸம்பஜ்ஜலிதம் ஸஜோதிபூ⁴தம் துலாய துலேய்ய. தமேனம் அபரேன ஸமயேன ஸீதம் நிப்³பு³தம் துலாய துலேய்ய. கதா³ நு கோ² ஸோ அயோகு³ளோ லஹுதரோ வா ஹோதி முது³தரோ வா கம்மஞ்ஞதரோ வா, யதா³ வா ஆதி³த்தோ ஸம்பஜ்ஜலிதோ ஸஜோதிபூ⁴தோ, யதா³ வா ஸீதோ நிப்³பு³தோ’’தி? ‘‘யதா³ ஸோ, போ⁴ கஸ்ஸப, அயோகு³ளோ தேஜோஸஹக³தோ ச ஹோதி வாயோஸஹக³தோ ச ஆதி³த்தோ ஸம்பஜ்ஜலிதோ ஸஜோதிபூ⁴தோ, ததா³ லஹுதரோ ச ஹோதி முது³தரோ ச கம்மஞ்ஞதரோ ச. யதா³ பன ஸோ அயோகு³ளோ நேவ தேஜோஸஹக³தோ ஹோதி ந வாயோஸஹக³தோ ஸீதோ நிப்³பு³தோ, ததா³ க³ருதரோ ச ஹோதி பத்தி²ன்னதரோ ச அகம்மஞ்ஞதரோ சா’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², ராஜஞ்ஞ, யதா³யம் காயோ ஆயுஸஹக³தோ ச ஹோதி உஸ்மாஸஹக³தோ ச விஞ்ஞாணஸஹக³தோ ச, ததா³ லஹுதரோ ச ஹோதி முது³தரோ ச கம்மஞ்ஞதரோ ச. யதா³ பனாயம் காயோ நேவ ஆயுஸஹக³தோ ஹோதி ந உஸ்மாஸஹக³தோ ந விஞ்ஞாணஸஹக³தோ ததா³ க³ருதரோ ச ஹோதி பத்தி²ன்னதரோ ச அகம்மஞ்ஞதரோ ச. இமினாபி கோ² தே, ராஜஞ்ஞ, பரியாயேன ஏவம் ஹோது – ‘இதிபி அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி.

425. ‘‘கிஞ்சாபி ப⁴வம் கஸ்ஸபோ ஏவமாஹ, அத² கோ² ஏவம் மே ஏத்த² ஹோதி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி. ‘‘அத்தி² பன, ராஜஞ்ஞ, பரியாயோ…பே… அத்தி², போ⁴ கஸ்ஸப, பரியாயோ…பே… யதா² கத²ம் விய ராஜஞ்ஞா’’தி? ‘‘இத⁴ மே, போ⁴ கஸ்ஸப, புரிஸா சோரம் ஆகு³சாரிம் க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேந்தி – ‘அயம் தே, ப⁴ந்தே, சோரோ ஆகு³சாரீ; இமஸ்ஸ யம் இச்ச²ஸி, தம் த³ண்ட³ம் பணேஹீ’தி. த்யாஹம் ஏவம் வதா³மி – ‘தேன ஹி, போ⁴, இமம் புரிஸம் அனுபஹச்ச ச²விஞ்ச சம்மஞ்ச மம்ஸஞ்ச ந்ஹாருஞ்ச அட்டி²ஞ்ச அட்டி²மிஞ்ஜஞ்ச ஜீவிதா வோரோபேத², அப்பேவ நாமஸ்ஸ ஜீவம் நிக்க²மந்தம் பஸ்ஸேய்யாமா’தி. தே மே ‘ஸாதூ⁴’தி படிஸ்ஸுத்வா தம் புரிஸம் அனுபஹச்ச ச²விஞ்ச…பே… ஜீவிதா வோரோபேந்தி. யதா³ ஸோ ஆமதோ ஹோதி, த்யாஹம் ஏவம் வதா³மி – ‘தேன ஹி, போ⁴, இமம் புரிஸம் உத்தானம் நிபாதேத², அப்பேவ நாமஸ்ஸ ஜீவம் நிக்க²மந்தம் பஸ்ஸேய்யாமா’தி. தே தம் புரிஸம் உத்தானம் நிபாதேந்தி. நேவஸ்ஸ மயம் ஜீவம் நிக்க²மந்தம் பஸ்ஸாம. த்யாஹம் ஏவம் வதா³மி – ‘தேன ஹி, போ⁴, இமம் புரிஸம் அவகுஜ்ஜம் நிபாதேத²… பஸ்ஸேன நிபாதேத²… து³தியேன பஸ்ஸேன நிபாதேத²… உத்³த⁴ம் ட²பேத²… ஓமுத்³த⁴கம் ட²பேத²… பாணினா ஆகோடேத²… லேட்³டு³னா ஆகோடேத²… த³ண்டே³ன ஆகோடேத²… ஸத்தே²ன ஆகோடேத²… ஓது⁴னாத² ஸந்து⁴னாத² நித்³து⁴னாத², அப்பேவ நாமஸ்ஸ ஜீவம் நிக்க²மந்தம் பஸ்ஸேய்யாமா’தி. தே தம் புரிஸம் ஓது⁴னந்தி ஸந்து⁴னந்தி நித்³து⁴னந்தி. நேவஸ்ஸ மயம் ஜீவம் நிக்க²மந்தம் பஸ்ஸாம. தஸ்ஸ ததே³வ சக்கு² ஹோதி தே ரூபா, தஞ்சாயதனம் நப்படிஸம்வேதே³தி. ததே³வ ஸோதம் ஹோதி தே ஸத்³தா³, தஞ்சாயதனம் நப்படிஸம்வேதே³தி. ததே³வ கா⁴னம் ஹோதி தே க³ந்தா⁴, தஞ்சாயதனம் நப்படிஸம்வேதே³தி. ஸாவ ஜிவ்ஹா ஹோதி தே ரஸா, தஞ்சாயதனம் நப்படிஸம்வேதே³தி. ஸ்வேவ காயோ ஹோதி தே போ²ட்ட²ப்³பா³, தஞ்சாயதனம் நப்படிஸம்வேதே³தி. அயம்பி கோ², போ⁴ கஸ்ஸப, பரியாயோ, யேன மே பரியாயேன ஏவம் ஹோதி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி.

ஸங்க²த⁴மஉபமா

426. ‘‘தேன ஹி, ராஜஞ்ஞ, உபமம் தே கரிஸ்ஸாமி. உபமாய மிதே⁴கச்சே விஞ்ஞூ புரிஸா பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானந்தி. பூ⁴தபுப்³ப³ம், ராஜஞ்ஞ, அஞ்ஞதரோ ஸங்க²த⁴மோ ஸங்க²ம் ஆதா³ய பச்சந்திமம் ஜனபத³ம் அக³மாஸி. ஸோ யேன அஞ்ஞதரோ கா³மோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா மஜ்ஜே² கா³மஸ்ஸ டி²தோ திக்க²த்தும் ஸங்க²ம் உபலாபேத்வா ஸங்க²ம் பூ⁴மியம் நிக்கி²பித்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. அத² கோ², ராஜஞ்ஞ, தேஸம் பச்சந்தஜனபதா³னம் [பச்சந்தஜானம் (ஸீ.)] மனுஸ்ஸானம் ஏதத³ஹோஸி – ‘அம்போ⁴ கஸ்ஸ நு கோ² [ஏதத³ஹோஸி ‘‘கிஸ்ஸ து³கோ² (பீ.)] ஏஸோ ஸத்³தோ³ ஏவம்ரஜனீயோ ஏவம்கமனீயோ ஏவம்மத³னீயோ ஏவம்ப³ந்த⁴னீயோ ஏவம்முச்ச²னீயோ’தி. ஸன்னிபதித்வா தம் ஸங்க²த⁴மம் ஏதத³வோசும் – ‘அம்போ⁴, கஸ்ஸ நு கோ² ஏஸோ ஸத்³தோ³ ஏவம்ரஜனீயோ ஏவம்கமனீயோ ஏவம்மத³னீயோ ஏவம்ப³ந்த⁴னீயோ ஏவம்முச்ச²னீயோ’தி. ‘ஏஸோ கோ², போ⁴, ஸங்கோ² நாம யஸ்ஸேஸோ ஸத்³தோ³ ஏவம்ரஜனீயோ ஏவம்கமனீயோ ஏவம்மத³னீயோ ஏவம்ப³ந்த⁴னீயோ ஏவம்முச்ச²னீயோ’தி. தே தம் ஸங்க²ம் உத்தானம் நிபாதேஸும் – ‘வதே³ஹி, போ⁴ ஸங்க², வதே³ஹி, போ⁴ ஸங்கா²’தி. நேவ ஸோ ஸங்கோ² ஸத்³த³மகாஸி. தே தம் ஸங்க²ம் அவகுஜ்ஜம் நிபாதேஸும், பஸ்ஸேன நிபாதேஸும், து³தியேன பஸ்ஸேன நிபாதேஸும், உத்³த⁴ம் ட²பேஸும், ஓமுத்³த⁴கம் ட²பேஸும், பாணினா ஆகோடேஸும், லேட்³டு³னா ஆகோடேஸும், த³ண்டே³ன ஆகோடேஸும், ஸத்தே²ன ஆகோடேஸும், ஓது⁴னிம்ஸு ஸந்து⁴னிம்ஸு நித்³து⁴னிம்ஸு – ‘வதே³ஹி, போ⁴ ஸங்க², வதே³ஹி, போ⁴ ஸங்கா²’தி. நேவ ஸோ ஸங்கோ² ஸத்³த³மகாஸி.

‘‘அத² கோ², ராஜஞ்ஞ, தஸ்ஸ ஸங்க²த⁴மஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘யாவ பா³லா இமே பச்சந்தஜனபதா³மனுஸ்ஸா, கத²ஞ்ஹி நாம அயோனிஸோ ஸங்க²ஸத்³த³ம் க³வேஸிஸ்ஸந்தீ’தி. தேஸம் பேக்க²மானானம் ஸங்க²ம் க³ஹேத்வா திக்க²த்தும் ஸங்க²ம் உபலாபேத்வா ஸங்க²ம் ஆதா³ய பக்காமி. அத² கோ², ராஜஞ்ஞ, தேஸம் பச்சந்தஜனபதா³னம் மனுஸ்ஸானம் ஏதத³ஹோஸி – ‘யதா³ கிர, போ⁴, அயம் ஸங்கோ² நாம புரிஸஸஹக³தோ ச ஹோதி வாயாமஸஹக³தோ [வாயோஸஹக³தோ (ஸ்யா.)] ச வாயுஸஹக³தோ ச, ததா³யம் ஸங்கோ² ஸத்³த³ம் கரோதி, யதா³ பனாயம் ஸங்கோ² நேவ புரிஸஸஹக³தோ ஹோதி ந வாயாமஸஹக³தோ ந வாயுஸஹக³தோ, நாயம் ஸங்கோ² ஸத்³த³ம் கரோதீ’தி. ஏவமேவ கோ², ராஜஞ்ஞ, யதா³யம் காயோ ஆயுஸஹக³தோ ச ஹோதி உஸ்மாஸஹக³தோ ச விஞ்ஞாணஸஹக³தோ ச, ததா³ அபி⁴க்கமதிபி படிக்கமதிபி திட்ட²திபி நிஸீத³திபி ஸேய்யம்பி கப்பேதி, சக்கு²னாபி ரூபம் பஸ்ஸதி, ஸோதேனபி ஸத்³த³ம் ஸுணாதி, கா⁴னேனபி க³ந்த⁴ம் கா⁴யதி, ஜிவ்ஹாயபி ரஸம் ஸாயதி, காயேனபி போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸதி, மனஸாபி த⁴ம்மம் விஜானாதி. யதா³ பனாயம் காயோ நேவ ஆயுஸஹக³தோ ஹோதி, ந உஸ்மாஸஹக³தோ, ந விஞ்ஞாணஸஹக³தோ, ததா³ நேவ அபி⁴க்கமதி ந படிக்கமதி ந திட்ட²தி ந நிஸீத³தி ந ஸேய்யம் கப்பேதி, சக்கு²னாபி ரூபம் ந பஸ்ஸதி, ஸோதேனபி ஸத்³த³ம் ந ஸுணாதி, கா⁴னேனபி க³ந்த⁴ம் ந கா⁴யதி, ஜிவ்ஹாயபி ரஸம் ந ஸாயதி, காயேனபி போ²ட்ட²ப்³ப³ம் ந பு²ஸதி, மனஸாபி த⁴ம்மம் ந விஜானாதி. இமினாபி கோ² தே, ராஜஞ்ஞ, பரியாயேன ஏவம் ஹோது – ‘இதிபி அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’தி [விபாகோதி, பட²மபா⁴ணவாரம் (ஸ்யா.)].

427. ‘‘கிஞ்சாபி ப⁴வம் கஸ்ஸபோ ஏவமாஹ, அத² கோ² ஏவம் மே ஏத்த² ஹோதி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி. ‘‘அத்தி² பன, ராஜஞ்ஞ, பரியாயோ…பே… அத்தி², போ⁴ கஸ்ஸப, பரியாயோ…பே… யதா² கத²ம் விய ராஜஞ்ஞா’’தி? ‘‘இத⁴ மே, போ⁴ கஸ்ஸப, புரிஸா சோரம் ஆகு³சாரிம் க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேந்தி – ‘அயம் தே, ப⁴ந்தே, சோரோ ஆகு³சாரீ, இமஸ்ஸ யம் இச்ச²ஸி, தம் த³ண்ட³ம் பணேஹீ’தி. த்யாஹம் ஏவம் வதா³மி – ‘தேன ஹி, போ⁴, இமஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ச²விம் சி²ந்த³த², அப்பேவ நாமஸ்ஸ ஜீவம் பஸ்ஸேய்யாமா’தி. தே தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ச²விம் சி²ந்த³ந்தி. நேவஸ்ஸ மயம் ஜீவம் பஸ்ஸாம. த்யாஹம் ஏவம் வதா³மி – ‘தேன ஹி, போ⁴, இமஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ சம்மம் சி²ந்த³த², மம்ஸம் சி²ந்த³த², ந்ஹாரும் சி²ந்த³த², அட்டி²ம் சி²ந்த³த², அட்டி²மிஞ்ஜம் சி²ந்த³த², அப்பேவ நாமஸ்ஸ ஜீவம் பஸ்ஸேய்யாமா’தி. தே தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ அட்டி²மிஞ்ஜம் சி²ந்த³ந்தி, நேவஸ்ஸ மயம் ஜீவம் பஸ்ஸேய்யாம. அயம்பி கோ², போ⁴ கஸ்ஸப, பரியாயோ, யேன மே பரியாயேன ஏவம் ஹோதி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி.

அக்³கி³கஜடிலஉபமா

428. ‘‘தேன ஹி, ராஜஞ்ஞ, உபமம் தே கரிஸ்ஸாமி. உபமாய மிதே⁴கச்சே விஞ்ஞூ புரிஸா பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானந்தி. பூ⁴தபுப்³ப³ம், ராஜஞ்ஞ, அஞ்ஞதரோ அக்³கி³கோ ஜடிலோ அரஞ்ஞாயதனே பண்ணகுடியா ஸம்மதி [வஸதி (ஸீ. பீ.)]. அத² கோ², ராஜஞ்ஞ, அஞ்ஞதரோ ஜனபதே³ ஸத்தோ² [ஸத்தோ² ஜனபத³பதே³ஸா (ஸீ.), ஜனபதோ³ ஸத்த²வாஸோ (ஸ்யா.), ஜனபத³பதே³ஸோ (பீ.)] வுட்டா²ஸி. அத² கோ² ஸோ ஸத்தோ² [ஸத்த²வாஸோ (ஸ்யா.)] தஸ்ஸ அக்³கி³கஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ அஸ்ஸமஸ்ஸ ஸாமந்தா ஏகரத்திம் வஸித்வா பக்காமி. அத² கோ², ராஜஞ்ஞ, தஸ்ஸ அக்³கி³கஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘யம்னூனாஹம் யேன ஸோ ஸத்த²வாஸோ தேனுபஸங்கமேய்யம், அப்பேவ நாமேத்த² கிஞ்சி உபகரணம் அதி⁴க³ச்சே²ய்ய’ந்தி. அத² கோ² ஸோ அக்³கி³கோ ஜடிலோ காலஸ்ஸேவ வுட்டா²ய யேன ஸோ ஸத்த²வாஸோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா அத்³த³ஸ தஸ்மிம் ஸத்த²வாஸே த³ஹரம் குமாரம் மந்த³ம் உத்தானஸேய்யகம் ச²ட்³டி³தம். தி³ஸ்வானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘ந கோ² மே தம் பதிரூபம் யம் மே பேக்க²மானஸ்ஸ மனுஸ்ஸபூ⁴தோ காலங்கரேய்ய; யம்னூனாஹம் இமம் தா³ரகம் அஸ்ஸமம் நேத்வா ஆபாதே³ய்யம் போஸேய்யம் வட்³டே⁴ய்ய’ந்தி. அத² கோ² ஸோ அக்³கி³கோ ஜடிலோ தம் தா³ரகம் அஸ்ஸமம் நேத்வா ஆபாதே³ஸி போஸேஸி வட்³டே⁴ஸி. யதா³ ஸோ தா³ரகோ த³ஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகோ வா ஹோதி [அஹோஸி (?)] த்³வாத³ஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகோ வா, அத² கோ² தஸ்ஸ அக்³கி³கஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ஜனபதே³ கஞ்சிதே³வ கரணீயம் உப்பஜ்ஜி. அத² கோ² ஸோ அக்³கி³கோ ஜடிலோ தம் தா³ரகம் ஏதத³வோச – ‘இச்சா²மஹம், தாத, ஜனபத³ம் [நக³ரம் (க.)] க³ந்தும்; அக்³கி³ம், தாத, பரிசரேய்யாஸி. மா ச தே அக்³கி³ நிப்³பா³யி. ஸசே ச தே அக்³கி³ நிப்³பா³யேய்ய, அயம் வாஸீ இமானி கட்டா²னி இத³ம் அரணிஸஹிதம், அக்³கி³ம் நிப்³ப³த்தேத்வா அக்³கி³ம் பரிசரேய்யாஸீ’தி. அத² கோ² ஸோ அக்³கி³கோ ஜடிலோ தம் தா³ரகம் ஏவம் அனுஸாஸித்வா ஜனபத³ம் அக³மாஸி. தஸ்ஸ கி²ட்³டா³பஸுதஸ்ஸ அக்³கி³ நிப்³பா³யி.

‘‘அத² கோ² தஸ்ஸ தா³ரகஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘பிதா கோ² மம் ஏவம் அவச – ‘‘அக்³கி³ம், தாத, பரிசரேய்யாஸி. மா ச தே அக்³கி³ நிப்³பா³யி. ஸசே ச தே அக்³கி³ நிப்³பா³யேய்ய, அயம் வாஸீ இமானி கட்டா²னி இத³ம் அரணிஸஹிதம், அக்³கி³ம் நிப்³ப³த்தேத்வா அக்³கி³ம் பரிசரேய்யாஸீ’’தி. யம்னூனாஹம் அக்³கி³ம் நிப்³ப³த்தேத்வா அக்³கி³ம் பரிசரேய்ய’ந்தி. அத² கோ² ஸோ தா³ரகோ அரணிஸஹிதம் வாஸியா தச்சி² – ‘அப்பேவ நாம அக்³கி³ம் அதி⁴க³ச்சே²ய்ய’ந்தி. நேவ ஸோ அக்³கி³ம் அதி⁴க³ச்சி². அரணிஸஹிதம் த்³விதா⁴ பா²லேஸி, திதா⁴ பா²லேஸி, சதுதா⁴ பா²லேஸி, பஞ்சதா⁴ பா²லேஸி, த³ஸதா⁴ பா²லேஸி, ஸததா⁴ [வீஸதிதா⁴ (ஸ்யா.)] பா²லேஸி, ஸகலிகம் ஸகலிகம் அகாஸி, ஸகலிகம் ஸகலிகம் கரித்வா உது³க்க²லே கோட்டேஸி, உது³க்க²லே கோட்டேத்வா மஹாவாதே ஓபுனி [ஓபு²னி (ஸ்யா. க.)] – ‘அப்பேவ நாம அக்³கி³ம் அதி⁴க³ச்சே²ய்ய’ந்தி. நேவ ஸோ அக்³கி³ம் அதி⁴க³ச்சி².

‘‘அத² கோ² ஸோ அக்³கி³கோ ஜடிலோ ஜனபதே³ தம் கரணீயம் தீரேத்வா யேன ஸகோ அஸ்ஸமோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தம் தா³ரகம் ஏதத³வோச – ‘கச்சி தே, தாத, அக்³கி³ ந நிப்³பு³தோ’தி? ‘இத⁴ மே, தாத, கி²ட்³டா³பஸுதஸ்ஸ அக்³கி³ நிப்³பா³யி. தஸ்ஸ மே ஏதத³ஹோஸி – ‘‘பிதா கோ² மம் ஏவம் அவச அக்³கி³ம், தாத, பரிசரேய்யாஸி. மா ச தே, தாத, அக்³கி³ நிப்³பா³யி. ஸசே ச தே அக்³கி³ நிப்³பா³யேய்ய, அயம் வாஸீ இமானி கட்டா²னி இத³ம் அரணிஸஹிதம், அக்³கி³ம் நிப்³ப³த்தேத்வா அக்³கி³ம் பரிசரேய்யாஸீதி. யம்னூனாஹம் அக்³கி³ம் நிப்³ப³த்தேத்வா அக்³கி³ம் பரிசரேய்ய’’ந்தி. அத² க்²வாஹம், தாத, அரணிஸஹிதம் வாஸியா தச்சி²ம் – ‘‘அப்பேவ நாம அக்³கி³ம் அதி⁴க³ச்சே²ய்ய’’ந்தி. நேவாஹம் அக்³கி³ம் அதி⁴க³ச்சி²ம். அரணிஸஹிதம் த்³விதா⁴ பா²லேஸிம், திதா⁴ பா²லேஸிம், சதுதா⁴ பா²லேஸிம், பஞ்சதா⁴ பா²லேஸிம், த³ஸதா⁴ பா²லேஸிம், ஸததா⁴ பா²லேஸிம், ஸகலிகம் ஸகலிகம் அகாஸிம், ஸகலிகம் ஸகலிகம் கரித்வா உது³க்க²லே கோட்டேஸிம், உது³க்க²லே கோட்டேத்வா மஹாவாதே ஓபுனிம் – ‘‘அப்பேவ நாம அக்³கி³ம் அதி⁴க³ச்சே²ய்ய’’ந்தி. நேவாஹம் அக்³கி³ம் அதி⁴க³ச்சி²’’’ந்தி. அத² கோ² தஸ்ஸ அக்³கி³கஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘யாவ பா³லோ அயம் தா³ரகோ அப்³யத்தோ, கத²ஞ்ஹி நாம அயோனிஸோ அக்³கி³ம் க³வேஸிஸ்ஸதீ’தி. தஸ்ஸ பேக்க²மானஸ்ஸ அரணிஸஹிதம் க³ஹேத்வா அக்³கி³ம் நிப்³ப³த்தேத்வா தம் தா³ரகம் ஏதத³வோச – ‘ஏவம் கோ², தாத, அக்³கி³ நிப்³ப³த்தேதப்³போ³. ந த்வேவ யதா² த்வம் பா³லோ அப்³யத்தோ அயோனிஸோ அக்³கி³ம் க³வேஸீ’தி. ஏவமேவ கோ² த்வம், ராஜஞ்ஞ, பா³லோ அப்³யத்தோ அயோனிஸோ பரலோகம் க³வேஸிஸ்ஸஸி. படினிஸ்ஸஜ்ஜேதம், ராஜஞ்ஞ, பாபகம் தி³ட்டி²க³தம், படினிஸ்ஸஜ்ஜேதம், ராஜஞ்ஞ, பாபகம் தி³ட்டி²க³தம், மா தே அஹோஸி தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யா’’தி.

429. ‘‘கிஞ்சாபி ப⁴வம் கஸ்ஸபோ ஏவமாஹ, அத² கோ² நேவாஹம் ஸக்கோமி இத³ம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் படினிஸ்ஸஜ்ஜிதும். ராஜாபி மம் பஸேனதி³ கோஸலோ ஜானாதி திரோராஜானோபி – ‘பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ ஏவம்வாதீ³ ஏவம்தி³ட்டீ² – ‘‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’தி. ஸசாஹம், போ⁴ கஸ்ஸப, இத³ம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் படினிஸ்ஸஜ்ஜிஸ்ஸாமி, ப⁴விஸ்ஸந்தி மே வத்தாரோ – ‘யாவ பா³லோ பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ அப்³யத்தோ து³க்³க³ஹிதகா³ஹீ’தி. கோபேனபி நம் ஹரிஸ்ஸாமி, மக்கே²னபி நம் ஹரிஸ்ஸாமி, பலாஸேனபி நம் ஹரிஸ்ஸாமீ’’தி.

த்³வே ஸத்த²வாஹஉபமா

430. ‘‘தேன ஹி, ராஜஞ்ஞ, உபமம் தே கரிஸ்ஸாமி. உபமாய மிதே⁴கச்சே விஞ்ஞூ புரிஸா பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானந்தி. பூ⁴தபுப்³ப³ம், ராஜஞ்ஞ, மஹாஸகடஸத்தோ² ஸகடஸஹஸ்ஸம் புரத்தி²மா ஜனபதா³ பச்சி²மம் ஜனபத³ம் அக³மாஸி. ஸோ யேன யேன க³ச்சி², கி²ப்பம்யேவ பரியாதி³யதி திணகட்டோ²த³கம் ஹரிதகபண்ணம். தஸ்மிம் கோ² பன ஸத்தே² த்³வே ஸத்த²வாஹா அஹேஸும் ஏகோ பஞ்சன்னம் ஸகடஸதானம், ஏகோ பஞ்சன்னம் ஸகடஸதானம். அத² கோ² தேஸம் ஸத்த²வாஹானம் ஏதத³ஹோஸி – ‘அயம் கோ² மஹாஸகடஸத்தோ² ஸகடஸஹஸ்ஸம்; தே மயம் யேன யேன க³ச்சா²ம, கி²ப்பமேவ பரியாதி³யதி திணகட்டோ²த³கம் ஹரிதகபண்ணம். யம்னூன மயம் இமம் ஸத்த²ம் த்³விதா⁴ விப⁴ஜேய்யாம – ஏகதோ பஞ்ச ஸகடஸதானி ஏகதோ பஞ்ச ஸகடஸதானீ’தி. தே தம் ஸத்த²ம் த்³விதா⁴ விப⁴ஜிம்ஸு [விப⁴ஜேஸும் (க.)] ஏகதோ பஞ்ச ஸகடஸதானி, ஏகதோ பஞ்ச ஸகடஸதானி. ஏகோ ஸத்த²வாஹோ ப³ஹும் திணஞ்ச கட்ட²ஞ்ச உத³கஞ்ச ஆரோபேத்வா ஸத்த²ம் பயாபேஸி [பாயாபேஸி (ஸீ. பீ.)]. த்³வீஹதீஹபயாதோ கோ² பன ஸோ ஸத்தோ² அத்³த³ஸ புரிஸம் காளம் லோஹிதக்க²ம் [லோஹிதக்கி²ம் (ஸ்யா.)] ஸன்னத்³த⁴கலாபம் [ஆஸன்னத்³த⁴கலாபம் (ஸ்யா.)] குமுத³மாலிம் அல்லவத்த²ம் அல்லகேஸம் கத்³த³மமக்கி²தேஹி சக்கேஹி ப⁴த்³ரேன ரதே²ன படிபத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தம்’, தி³ஸ்வா ஏதத³வோச – ‘குதோ, போ⁴, ஆக³ச்ச²ஸீ’தி? ‘அமுகம்ஹா ஜனபதா³’தி. ‘குஹிம் க³மிஸ்ஸஸீ’தி? ‘அமுகம் நாம ஜனபத³’ந்தி. ‘கச்சி, போ⁴, புரதோ கந்தாரே மஹாமேகோ⁴ அபி⁴ப்பவுட்டோ²’தி? ‘ஏவம், போ⁴, புரதோ கந்தாரே மஹாமேகோ⁴ அபி⁴ப்பவுட்டோ², ஆஸித்தோத³கானி வடுமானி, ப³ஹு திணஞ்ச கட்ட²ஞ்ச உத³கஞ்ச. ச²ட்³டே³த², போ⁴, புராணானி திணானி கட்டா²னி உத³கானி, லஹுபா⁴ரேஹி ஸகடேஹி ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் க³ச்ச²த², மா யோக்³கா³னி கிலமித்தா²’தி.

‘‘அத² கோ² ஸோ ஸத்த²வாஹோ ஸத்தி²கே ஆமந்தேஸி – ‘அயம், போ⁴, புரிஸோ ஏவமாஹ – ‘‘புரதோ கந்தாரே மஹாமேகோ⁴ அபி⁴ப்பவுட்டோ², ஆஸித்தோத³கானி வடுமானி, ப³ஹு திணஞ்ச கட்ட²ஞ்ச உத³கஞ்ச. ச²ட்³டே³த², போ⁴, புராணானி திணானி கட்டா²னி உத³கானி, லஹுபா⁴ரேஹி ஸகடேஹி ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் க³ச்ச²த², மா யோக்³கா³னி கிலமித்தா²’’தி. ச²ட்³டே³த², போ⁴, புராணானி திணானி கட்டா²னி உத³கானி, லஹுபா⁴ரேஹி ஸகடேஹி ஸத்த²ம் பயாபேதா²’தி. ‘ஏவம், போ⁴’தி கோ² தே ஸத்தி²கா தஸ்ஸ ஸத்த²வாஹஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா ச²ட்³டே³த்வா புராணானி திணானி கட்டா²னி உத³கானி லஹுபா⁴ரேஹி ஸகடேஹி ஸத்த²ம் பயாபேஸும். தே பட²மேபி ஸத்த²வாஸே ந அத்³த³ஸம்ஸு திணம் வா கட்ட²ம் வா உத³கம் வா. து³தியேபி ஸத்த²வாஸே… ததியேபி ஸத்த²வாஸே… சதுத்தே²பி ஸத்த²வாஸே… பஞ்சமேபி ஸத்த²வாஸே… ச²ட்டே²பி ஸத்த²வாஸே… ஸத்தமேபி ஸத்த²வாஸே ந அத்³த³ஸம்ஸு திணம் வா கட்ட²ம் வா உத³கம் வா. ஸப்³பே³வ அனயப்³யஸனம் ஆபஜ்ஜிம்ஸு. யே ச தஸ்மிம் ஸத்தே² அஹேஸும் மனுஸ்ஸா வா பஸூ வா, ஸப்³பே³ ஸோ யக்கோ² அமனுஸ்ஸோ ப⁴க்கே²ஸி. அட்டி²கானேவ ஸேஸானி.

‘‘யதா³ அஞ்ஞாஸி து³தியோ ஸத்த²வாஹோ – ‘ப³ஹுனிக்க²ந்தோ கோ², போ⁴, தா³னி ஸோ ஸத்தோ²’தி ப³ஹும் திணஞ்ச கட்ட²ஞ்ச உத³கஞ்ச ஆரோபேத்வா ஸத்த²ம் பயாபேஸி. த்³வீஹதீஹபயாதோ கோ² பன ஸோ ஸத்தோ² அத்³த³ஸ புரிஸம் காளம் லோஹிதக்க²ம் ஸன்னத்³த⁴கலாபம் குமுத³மாலிம் அல்லவத்த²ம் அல்லகேஸம் கத்³த³மமக்கி²தேஹி சக்கேஹி ப⁴த்³ரேன ரதே²ன படிபத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தம், தி³ஸ்வா ஏதத³வோச – ‘குதோ, போ⁴, ஆக³ச்ச²ஸீ’தி? ‘அமுகம்ஹா ஜனபதா³’தி. ‘குஹிம் க³மிஸ்ஸஸீ’தி? ‘அமுகம் நாம ஜனபத³’ந்தி. ‘கச்சி, போ⁴, புரதோ கந்தாரே மஹாமேகோ⁴ அபி⁴ப்பவுட்டோ²’தி? ‘ஏவம், போ⁴, புரதோ கந்தாரே மஹாமேகோ⁴ அபி⁴ப்பவுட்டோ². ஆஸித்தோத³கானி வடுமானி, ப³ஹு திணஞ்ச கட்ட²ஞ்ச உத³கஞ்ச. ச²ட்³டே³த², போ⁴, புராணானி திணானி கட்டா²னி உத³கானி, லஹுபா⁴ரேஹி ஸகடேஹி ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் க³ச்ச²த², மா யோக்³கா³னி கிலமித்தா²’தி.

‘‘அத² கோ² ஸோ ஸத்த²வாஹோ ஸத்தி²கே ஆமந்தேஸி – ‘அயம், போ⁴, ‘‘புரிஸோ ஏவமாஹ – புரதோ கந்தாரே மஹாமேகோ⁴ அபி⁴ப்பவுட்டோ², ஆஸித்தோத³கானி வடுமானி, ப³ஹு திணஞ்ச கட்ட²ஞ்ச உத³கஞ்ச. ச²ட்³டே³த², போ⁴, புராணானி திணானி கட்டா²னி உத³கானி, லஹுபா⁴ரேஹி ஸகடேஹி ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் க³ச்ச²த²; மா யோக்³கா³னி கிலமித்தா²’’தி. அயம் போ⁴ புரிஸோ நேவ அம்ஹாகம் மித்தோ, ந ஞாதிஸாலோஹிதோ, கத²ம் மயம் இமஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ய க³மிஸ்ஸாம. ந வோ ச²ட்³டே³தப்³பா³னி புராணானி திணானி கட்டா²னி உத³கானி, யதா²ப⁴தேன ப⁴ண்டே³ன ஸத்த²ம் பயாபேத². ந நோ புராணம் ச²ட்³டே³ஸ்ஸாமா’தி. ‘ஏவம், போ⁴’தி கோ² தே ஸத்தி²கா தஸ்ஸ ஸத்த²வாஹஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா யதா²ப⁴தேன ப⁴ண்டே³ன ஸத்த²ம் பயாபேஸும். தே பட²மேபி ஸத்த²வாஸே ந அத்³த³ஸம்ஸு திணம் வா கட்ட²ம் வா உத³கம் வா. து³தியேபி ஸத்த²வாஸே… ததியேபி ஸத்த²வாஸே… சதுத்தே²பி ஸத்த²வாஸே… பஞ்சமேபி ஸத்த²வாஸே… ச²ட்டே²பி ஸத்த²வாஸே… ஸத்தமேபி ஸத்த²வாஸே ந அத்³த³ஸம்ஸு திணம் வா கட்ட²ம் வா உத³கம் வா. தஞ்ச ஸத்த²ம் அத்³த³ஸம்ஸு அனயப்³யஸனம் ஆபன்னம். யே ச தஸ்மிம் ஸத்தே²பி அஹேஸும் மனுஸ்ஸா வா பஸூ வா, தேஸஞ்ச அட்டி²கானேவ அத்³த³ஸம்ஸு தேன யக்கே²ன அமனுஸ்ஸேன ப⁴க்கி²தானம்.

‘‘அத² கோ² ஸோ ஸத்த²வாஹோ ஸத்தி²கே ஆமந்தேஸி – ‘அயம் கோ², போ⁴, ஸத்தோ² அனயப்³யஸனம் ஆபன்னோ, யதா² தம் தேன பா³லேன ஸத்த²வாஹேன பரிணாயகேன. தேன ஹி, போ⁴, யானம்ஹாகம் ஸத்தே² அப்பஸாரானி பணியானி, தானி ச²ட்³டே³த்வா, யானி இமஸ்மிம் ஸத்தே² மஹாஸாரானி பணியானி, தானி ஆதி³யதா²’தி. ‘ஏவம், போ⁴’தி கோ² தே ஸத்தி²கா தஸ்ஸ ஸத்த²வாஹஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா யானி ஸகஸ்மிம் ஸத்தே² அப்பஸாரானி பணியானி, தானி ச²ட்³டே³த்வா யானி தஸ்மிம் ஸத்தே² மஹாஸாரானி பணியானி, தானி ஆதி³யித்வா ஸோத்தி²னா தம் கந்தாரம் நித்த²ரிம்ஸு, யதா² தம் பண்டி³தேன ஸத்த²வாஹேன பரிணாயகேன. ஏவமேவ கோ² த்வம், ராஜஞ்ஞ, பா³லோ அப்³யத்தோ அனயப்³யஸனம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸஸி அயோனிஸோ பரலோகம் க³வேஸந்தோ ஸேய்யதா²பி ஸோ புரிமோ ஸத்த²வாஹோ. யேபி தவ [தே (க.)] ஸோதப்³ப³ம் ஸத்³தா⁴தப்³ப³ம் [ஸத்³த³ஹாதப்³ப³ம் (பீ. க.)] மஞ்ஞிஸ்ஸந்தி, தேபி அனயப்³யஸனம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸந்தி, ஸேய்யதா²பி தே ஸத்தி²கா. படினிஸ்ஸஜ்ஜேதம், ராஜஞ்ஞ, பாபகம் தி³ட்டி²க³தம்; படினிஸ்ஸஜ்ஜேதம், ராஜஞ்ஞ, பாபகம் தி³ட்டி²க³தம். மா தே அஹோஸி தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யா’’தி.

431. ‘‘கிஞ்சாபி ப⁴வம் கஸ்ஸபோ ஏவமாஹ, அத² கோ² நேவாஹம் ஸக்கோமி இத³ம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் படினிஸ்ஸஜ்ஜிதும். ராஜாபி மம் பஸேனதி³ கோஸலோ ஜானாதி திரோராஜானோபி – ‘பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ ஏவம்வாதீ³ ஏவம்தி³ட்டீ² – ‘‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ…பே… விபாகோ’’’தி. ஸசாஹம், போ⁴ கஸ்ஸப, இத³ம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் படினிஸ்ஸஜ்ஜிஸ்ஸாமி, ப⁴விஸ்ஸந்தி மே வத்தாரோ – ‘யாவ பா³லோ பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ, அப்³யத்தோ து³க்³க³ஹிதகா³ஹீ’தி. கோபேனபி நம் ஹரிஸ்ஸாமி, மக்கே²னபி நம் ஹரிஸ்ஸாமி, பலாஸேனபி நம் ஹரிஸ்ஸாமீ’’தி.

கூ³த²பா⁴ரிகஉபமா

432. ‘‘தேன ஹி, ராஜஞ்ஞ, உபமம் தே கரிஸ்ஸாமி. உபமாய மிதே⁴கச்சே விஞ்ஞூ புரிஸா பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானந்தி. பூ⁴தபுப்³ப³ம், ராஜஞ்ஞ, அஞ்ஞதரோ ஸூகரபோஸகோ புரிஸோ ஸகம்ஹா கா³மா அஞ்ஞம் கா³மம் அக³மாஸி. தத்த² அத்³த³ஸ பஹூதம் ஸுக்க²கூ³த²ம் ச²ட்³டி³தம். தி³ஸ்வானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘அயம் கோ² பஹுதோ ஸுக்க²கூ³தோ² ச²ட்³டி³தோ, மம ச ஸூகரப⁴த்தம் [ஸூகரானம் ப⁴க்கோ² (ஸ்யா.)]; யம்னூனாஹம் இதோ ஸுக்க²கூ³த²ம் ஹரேய்ய’ந்தி. ஸோ உத்தராஸங்க³ம் பத்த²ரித்வா பஹூதம் ஸுக்க²கூ³த²ம் ஆகிரித்வா ப⁴ண்டி³கம் ப³ந்தி⁴த்வா ஸீஸே உப்³பா³ஹேத்வா [உச்சாரோபேத்வா (க. ஸீ. க.)] அக³மாஸி. தஸ்ஸ அந்தராமக்³கே³ மஹாஅகாலமேகோ⁴ பாவஸ்ஸி. ஸோ உக்³க⁴ரந்தம் பக்³க⁴ரந்தம் யாவ அக்³க³னகா² கூ³தே²ன மக்கி²தோ கூ³த²பா⁴ரம் ஆதா³ய அக³மாஸி. தமேனம் மனுஸ்ஸா தி³ஸ்வா ஏவமாஹம்ஸு – ‘கச்சி நோ த்வம், ப⁴ணே, உம்மத்தோ, கச்சி விசேதோ, கத²ஞ்ஹி நாம உக்³க⁴ரந்தம் பக்³க⁴ரந்தம் யாவ அக்³க³னகா² கூ³தே²ன மக்கி²தோ கூ³த²பா⁴ரம் ஹரிஸ்ஸஸீ’தி. ‘தும்ஹே க்²வேத்த², ப⁴ணே, உம்மத்தா, தும்ஹே விசேதா, ததா² ஹி பன மே ஸூகரப⁴த்த’ந்தி. ஏவமேவ கோ² த்வம், ராஜஞ்ஞ, கூ³த²பா⁴ரிகூபமோ [கூ³த²ஹாரிகூபமோ (ஸீ. பீ.)] மஞ்ஞே படிபா⁴ஸி. படினிஸ்ஸஜ்ஜேதம், ராஜஞ்ஞ, பாபகம் தி³ட்டி²க³தம். படினிஸ்ஸஜ்ஜேதம், ராஜஞ்ஞ, பாபகம் தி³ட்டி²க³தம். மா தே அஹோஸி தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யா’’தி.

433. ‘‘கிஞ்சாபி ப⁴வம் கஸ்ஸபோ ஏவமாஹ, அத² கோ² நேவாஹம் ஸக்கோமி இத³ம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் படினிஸ்ஸஜ்ஜிதும். ராஜாபி மம் பஸேனதி³ கோஸலோ ஜானாதி திரோராஜானோபி – ‘பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ ஏவம்வாதீ³ ஏவம்தி³ட்டீ² – ‘‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ…பே… விபாகோ’’தி. ஸசாஹம், போ⁴ கஸ்ஸப, இத³ம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் படினிஸ்ஸஜ்ஜிஸ்ஸாமி, ப⁴விஸ்ஸந்தி மே வத்தாரோ – ‘யாவ பா³லோ பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ அப்³யத்தோ து³க்³க³ஹிதகா³ஹீ’தி. கோபேனபி நம் ஹரிஸ்ஸாமி, மக்கே²னபி நம் ஹரிஸ்ஸாமி, பலாஸேனபி நம் ஹரிஸ்ஸாமீ’’தி.

அக்க²து⁴த்தகஉபமா

434. ‘‘தேன ஹி, ராஜஞ்ஞ, உபமம் தே கரிஸ்ஸாமி, உபமாய மிதே⁴கச்சே விஞ்ஞூ புரிஸா பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானந்தி. பூ⁴தபுப்³ப³ம், ராஜஞ்ஞ, த்³வே அக்க²து⁴த்தா அக்கே²ஹி தி³ப்³பி³ம்ஸு. ஏகோ அக்க²து⁴த்தோ ஆக³தாக³தம் கலிம் கி³லதி. அத்³த³ஸா கோ² து³தியோ அக்க²து⁴த்தோ தம் அக்க²து⁴த்தம் ஆக³தாக³தம் கலிம் கி³லந்தம், தி³ஸ்வா தம் அக்க²து⁴த்தம் ஏதத³வோச – ‘த்வம் கோ², ஸம்ம, ஏகந்திகேன ஜினாஸி, தே³ஹி மே, ஸம்ம, அக்கே² பஜோஹிஸ்ஸாமீ’தி. ‘ஏவம் ஸம்மா’தி கோ² ஸோ அக்க²து⁴த்தோ தஸ்ஸ அக்க²து⁴த்தஸ்ஸ அக்கே² பாதா³ஸி. அத² கோ² ஸோ அக்க²து⁴த்தோ அக்கே² விஸேன பரிபா⁴வேத்வா தம் அக்க²து⁴த்தம் ஏதத³வோச – ‘ஏஹி கோ², ஸம்ம, அக்கே²ஹி தி³ப்³பி³ஸ்ஸாமா’தி. ‘ஏவம் ஸம்மா’தி கோ² ஸோ அக்க²து⁴த்தோ தஸ்ஸ அக்க²து⁴த்தஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸி. து³தியம்பி கோ² தே அக்க²து⁴த்தா அக்கே²ஹி தி³ப்³பி³ம்ஸு. து³தியம்பி கோ² ஸோ அக்க²து⁴த்தோ ஆக³தாக³தம் கலிம் கி³லதி. அத்³த³ஸா கோ² து³தியோ அக்க²து⁴த்தோ தம் அக்க²து⁴த்தம் து³தியம்பி ஆக³தாக³தம் கலிம் கி³லந்தம், தி³ஸ்வா தம் அக்க²து⁴த்தம் ஏதத³வோச –

‘‘லித்தம் பரமேன தேஜஸா, கி³லமக்க²ம் புரிஸோ ந பு³ஜ்ஜ²தி;

கி³ல ரே கி³ல பாபது⁴த்தக [கி³லி ரே பாபது⁴த்தக (க.)], பச்சா² தே கடுகம் ப⁴விஸ்ஸதீதி.

‘‘ஏவமேவ கோ² த்வம், ராஜஞ்ஞ, அக்க²து⁴த்தகூபமோ மஞ்ஞே படிபா⁴ஸி. படினிஸ்ஸஜ்ஜேதம், ராஜஞ்ஞ, பாபகம் தி³ட்டி²க³தம்; படினிஸ்ஸஜ்ஜேதம், ராஜஞ்ஞ, பாபகம் தி³ட்டி²க³தம். மா தே அஹோஸி தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யா’’தி.

435. ‘‘கிஞ்சாபி ப⁴வம் கஸ்ஸபோ ஏவமாஹ, அத² கோ² நேவாஹம் ஸக்கோமி இத³ம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் படினிஸ்ஸஜ்ஜிதும். ராஜாபி மம் பஸேனதி³ கோஸலோ ஜானாதி திரோராஜானோபி – ‘பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ ஏவம்வாதீ³ ஏவம்தி³ட்டீ² – ‘‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ…பே… விபாகோ’’தி. ஸசாஹம், போ⁴ கஸ்ஸப, இத³ம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் படினிஸ்ஸஜ்ஜிஸ்ஸாமி, ப⁴விஸ்ஸந்தி மே வத்தாரோ – ‘யாவ பா³லோ பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ அப்³யத்தோ து³க்³க³ஹிதகா³ஹீ’தி. கோபேனபி நம் ஹரிஸ்ஸாமி, மக்கே²னபி நம் ஹரிஸ்ஸாமி, பலாஸேனபி நம் ஹரிஸ்ஸாமீ’’தி.

ஸாணபா⁴ரிகஉபமா

436. ‘‘தேன ஹி, ராஜஞ்ஞ, உபமம் தே கரிஸ்ஸாமி, உபமாய மிதே⁴கச்சே விஞ்ஞூ புரிஸா பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானந்தி. பூ⁴தபுப்³ப³ம், ராஜஞ்ஞ, அஞ்ஞதரோ ஜனபதோ³ வுட்டா²ஸி. அத² கோ² ஸஹாயகோ ஸஹாயகம் ஆமந்தேஸி – ‘ஆயாம, ஸம்ம, யேன ஸோ ஜனபதோ³ தேனுபஸங்கமிஸ்ஸாம, அப்பேவ நாமேத்த² கிஞ்சி த⁴னம் அதி⁴க³ச்சே²ய்யாமா’தி. ‘ஏவம் ஸம்மா’தி கோ² ஸஹாயகோ ஸஹாயகஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸி. தே யேன ஸோ ஜனபதோ³, யேன அஞ்ஞதரம் கா³மபட்டம் [கா³மபஜ்ஜம் (ஸ்யா.), கா³மபத்தம் (ஸீ.)] தேனுபஸங்கமிம்ஸு, தத்த² அத்³த³ஸம்ஸு பஹூதம் ஸாணம் ச²ட்³டி³தம், தி³ஸ்வா ஸஹாயகோ ஸஹாயகம் ஆமந்தேஸி – ‘இத³ம் கோ², ஸம்ம, பஹூதம் ஸாணம் ச²ட்³டி³தம், தேன ஹி, ஸம்ம, த்வஞ்ச ஸாணபா⁴ரம் ப³ந்த⁴, அஹஞ்ச ஸாணபா⁴ரம் ப³ந்தி⁴ஸ்ஸாமி, உபோ⁴ ஸாணபா⁴ரம் ஆதா³ய க³மிஸ்ஸாமா’தி. ‘ஏவம் ஸம்மா’தி கோ² ஸஹாயகோ ஸஹாயகஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா ஸாணபா⁴ரம் ப³ந்தி⁴த்வா தே உபோ⁴ ஸாணபா⁴ரம் ஆதா³ய யேன அஞ்ஞதரம் கா³மபட்டம் தேனுபஸங்கமிம்ஸு. தத்த² அத்³த³ஸம்ஸு பஹூதம் ஸாணஸுத்தம் ச²ட்³டி³தம், தி³ஸ்வா ஸஹாயகோ ஸஹாயகம் ஆமந்தேஸி – ‘யஸ்ஸ கோ², ஸம்ம, அத்தா²ய இச்சே²ய்யாம ஸாணம், இத³ம் பஹூதம் ஸாணஸுத்தம் ச²ட்³டி³தம். தேன ஹி, ஸம்ம, த்வஞ்ச ஸாணபா⁴ரம் ச²ட்³டே³ஹி, அஹஞ்ச ஸாணபா⁴ரம் ச²ட்³டே³ஸ்ஸாமி, உபோ⁴ ஸாணஸுத்தபா⁴ரம் ஆதா³ய க³மிஸ்ஸாமா’தி. ‘அயம் கோ² மே, ஸம்ம, ஸாணபா⁴ரோ தூ³ராப⁴தோ ச ஸுஸன்னத்³தோ⁴ ச, அலம் மே த்வம் பஜானாஹீ’தி. அத² கோ² ஸோ ஸஹாயகோ ஸாணபா⁴ரம் ச²ட்³டே³த்வா ஸாணஸுத்தபா⁴ரம் ஆதி³யி.

‘‘தே யேன அஞ்ஞதரம் கா³மபட்டம் தேனுபஸங்கமிம்ஸு. தத்த² அத்³த³ஸம்ஸு பஹூதா ஸாணியோ ச²ட்³டி³தா, தி³ஸ்வா ஸஹாயகோ ஸஹாயகம் ஆமந்தேஸி – ‘யஸ்ஸ கோ², ஸம்ம, அத்தா²ய இச்சே²ய்யாம ஸாணம் வா ஸாணஸுத்தம் வா, இமா பஹூதா ஸாணியோ ச²ட்³டி³தா. தேன ஹி, ஸம்ம, த்வஞ்ச ஸாணபா⁴ரம் ச²ட்³டே³ஹி, அஹஞ்ச ஸாணஸுத்தபா⁴ரம் ச²ட்³டே³ஸ்ஸாமி, உபோ⁴ ஸாணிபா⁴ரம் ஆதா³ய க³மிஸ்ஸாமா’தி. ‘அயம் கோ² மே, ஸம்ம, ஸாணபா⁴ரோ தூ³ராப⁴தோ ச ஸுஸன்னத்³தோ⁴ ச, அலம் மே, த்வம் பஜானாஹீ’தி. அத² கோ² ஸோ ஸஹாயகோ ஸாணஸுத்தபா⁴ரம் ச²ட்³டே³த்வா ஸாணிபா⁴ரம் ஆதி³யி.

‘‘தே யேன அஞ்ஞதரம் கா³மபட்டம் தேனுபஸங்கமிம்ஸு. தத்த² அத்³த³ஸம்ஸு பஹூதம் கோ²மம் ச²ட்³டி³தம், தி³ஸ்வா…பே… பஹூதம் கோ²மஸுத்தம் ச²ட்³டி³தம், தி³ஸ்வா… பஹூதம் கோ²மது³ஸ்ஸம் ச²ட்³டி³தம், தி³ஸ்வா… பஹூதம் கப்பாஸம் ச²ட்³டி³தம், தி³ஸ்வா… பஹூதம் கப்பாஸிகஸுத்தம் ச²ட்³டி³தம், தி³ஸ்வா… பஹூதம் கப்பாஸிகது³ஸ்ஸம் ச²ட்³டி³தம், தி³ஸ்வா… பஹூதம் அயம் [அயஸம் (ஸ்யா.)] ச²ட்³டி³தம், தி³ஸ்வா… பஹூதம் லோஹம் ச²ட்³டி³தம், தி³ஸ்வா… பஹூதம் திபும் ச²ட்³டி³தம், தி³ஸ்வா… பஹூதம் ஸீஸம் ச²ட்³டி³தம், தி³ஸ்வா… பஹூதம் ஸஜ்ஜ²ம் [ஸஜ்ஜு²ம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] ச²ட்³டி³தம், தி³ஸ்வா… பஹூதம் ஸுவண்ணம் ச²ட்³டி³தம், தி³ஸ்வா ஸஹாயகோ ஸஹாயகம் ஆமந்தேஸி – ‘யஸ்ஸ கோ², ஸம்ம, அத்தா²ய இச்சே²ய்யாம ஸாணம் வா ஸாணஸுத்தம் வா ஸாணியோ வா கோ²மம் வா கோ²மஸுத்தம் வா கோ²மது³ஸ்ஸம் வா கப்பாஸம் வா கப்பாஸிகஸுத்தம் வா கப்பாஸிகது³ஸ்ஸம் வா அயம் வா லோஹம் வா திபும் வா ஸீஸம் வா ஸஜ்ஜ²ம் வா, இத³ம் பஹூதம் ஸுவண்ணம் ச²ட்³டி³தம். தேன ஹி, ஸம்ம, த்வஞ்ச ஸாணபா⁴ரம் ச²ட்³டே³ஹி, அஹஞ்ச ஸஜ்ஜ²பா⁴ரம் [ஸஜ்ஜு²பா⁴ரம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] ச²ட்³டே³ஸ்ஸாமி, உபோ⁴ ஸுவண்ணபா⁴ரம் ஆதா³ய க³மிஸ்ஸாமா’தி. ‘அயம் கோ² மே, ஸம்ம, ஸாணபா⁴ரோ தூ³ராப⁴தோ ச ஸுஸன்னத்³தோ⁴ ச, அலம் மே த்வம் பஜானாஹீ’தி. அத² கோ² ஸோ ஸஹாயகோ ஸஜ்ஜ²பா⁴ரம் ச²ட்³டே³த்வா ஸுவண்ணபா⁴ரம் ஆதி³யி.

‘‘தே யேன ஸகோ கா³மோ தேனுபஸங்கமிம்ஸு. தத்த² யோ ஸோ ஸஹாயகோ ஸாணபா⁴ரம் ஆதா³ய அக³மாஸி, தஸ்ஸ நேவ மாதாபிதரோ அபி⁴னந்தி³ம்ஸு, ந புத்ததா³ரா அபி⁴னந்தி³ம்ஸு, ந மித்தாமச்சா அபி⁴னந்தி³ம்ஸு, ந ச ததோனிதா³னம் ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் அதி⁴க³ச்சி². யோ பன ஸோ ஸஹாயகோ ஸுவண்ணபா⁴ரம் ஆதா³ய அக³மாஸி, தஸ்ஸ மாதாபிதரோபி அபி⁴னந்தி³ம்ஸு, புத்ததா³ராபி அபி⁴னந்தி³ம்ஸு, மித்தாமச்சாபி அபி⁴னந்தி³ம்ஸு, ததோனிதா³னஞ்ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் அதி⁴க³ச்சி². ‘‘ஏவமேவ கோ² த்வம், ராஜஞ்ஞ, ஸாணபா⁴ரிகூபமோ மஞ்ஞே படிபா⁴ஸி. படினிஸ்ஸஜ்ஜேதம், ராஜஞ்ஞ, பாபகம் தி³ட்டி²க³தம்; படினிஸ்ஸஜ்ஜேதம், ராஜஞ்ஞ, பாபகம் தி³ட்டி²க³தம். மா தே அஹோஸி தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யா’’தி.

ஸரணக³மனம்

437. ‘‘புரிமேனேவ அஹம் ஓபம்மேன போ⁴தோ கஸ்ஸபஸ்ஸ அத்தமனோ அபி⁴ரத்³தோ⁴. அபி சாஹம் இமானி விசித்ரானி பஞ்ஹாபடிபா⁴னானி ஸோதுகாமோ ஏவாஹம் ப⁴வந்தம் கஸ்ஸபம் பச்சனீகம் காதப்³ப³ம் அமஞ்ஞிஸ்ஸம். அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கஸ்ஸப, அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கஸ்ஸப. ஸேய்யதா²பி, போ⁴ கஸ்ஸப, நிக்குஜ்ஜிதம் வா உக்குஜ்ஜேய்ய, படிச்ச²ன்னம் வா விவரேய்ய, மூள்ஹஸ்ஸ வா மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, அந்த⁴காரே வா தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய ‘சக்கு²மந்தோ ரூபானி த³க்க²ந்தீ’தி ஏவமேவம் போ⁴தா கஸ்ஸபேன அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோ. ஏஸாஹம், போ⁴ கஸ்ஸப, தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஸரணம் க³ச்சா²மி, த⁴ம்மஞ்ச, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகம் மம் ப⁴வம் கஸ்ஸபோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³தம்.

‘‘இச்சா²மி சாஹம், போ⁴ கஸ்ஸப, மஹாயஞ்ஞம் யஜிதும், அனுஸாஸது மம் ப⁴வம் கஸ்ஸபோ, யம் மமஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யா’’தி.

யஞ்ஞகதா²

438. ‘‘யதா²ரூபே கோ², ராஜஞ்ஞ, யஞ்ஞே கா³வோ வா ஹஞ்ஞந்தி அஜேளகா வா ஹஞ்ஞந்தி, குக்குடஸூகரா வா ஹஞ்ஞந்தி, விவிதா⁴ வா பாணா ஸம்கா⁴தம் ஆபஜ்ஜந்தி, படிக்³கா³ஹகா ச ஹோந்தி மிச்சா²தி³ட்டீ² மிச்சா²ஸங்கப்பா மிச்சா²வாசா மிச்சா²கம்மந்தா மிச்சா²ஆஜீவா மிச்சா²வாயாமா மிச்சா²ஸதீ மிச்சா²ஸமாதீ⁴, ஏவரூபோ கோ², ராஜஞ்ஞ, யஞ்ஞோ ந மஹப்ப²லோ ஹோதி ந மஹானிஸம்ஸோ ந மஹாஜுதிகோ ந மஹாவிப்பா²ரோ. ஸேய்யதா²பி, ராஜஞ்ஞ, கஸ்ஸகோ பீ³ஜனங்க³லம் ஆதா³ய வனம் பவிஸேய்ய. ஸோ தத்த² து³க்கே²த்தே து³ப்³பூ⁴மே அவிஹதகா²ணுகண்டகே பீ³ஜானி பதிட்டா²பேய்ய க²ண்டா³னி பூதீனி வாதாதபஹதானி அஸாரதா³னி அஸுக²ஸயிதானி. தே³வோ ச ந காலேன காலம் ஸம்மாதா⁴ரம் அனுப்பவேச்சே²ய்ய. அபி நு தானி பீ³ஜானி வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் [விருள்ஹிம் (மோக்³க³லானே)] வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜேய்யும், கஸ்ஸகோ வா விபுலம் ப²லம் அதி⁴க³ச்சே²ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம் [ந ஏவம் (ஸ்யா. க.)] போ⁴ கஸ்ஸப’’. ‘‘ஏவமேவ கோ², ராஜஞ்ஞ, யதா²ரூபே யஞ்ஞே கா³வோ வா ஹஞ்ஞந்தி, அஜேளகா வா ஹஞ்ஞந்தி, குக்குடஸூகரா வா ஹஞ்ஞந்தி, விவிதா⁴ வா பாணா ஸம்கா⁴தம் ஆபஜ்ஜந்தி, படிக்³கா³ஹகா ச ஹோந்தி மிச்சா²தி³ட்டீ² மிச்சா²ஸங்கப்பா மிச்சா²வாசா மிச்சா²கம்மந்தா மிச்சா²ஆஜீவா மிச்சா²வாயாமா மிச்சா²ஸதீ மிச்சா²ஸமாதீ⁴, ஏவரூபோ கோ², ராஜஞ்ஞ, யஞ்ஞோ ந மஹப்ப²லோ ஹோதி ந மஹானிஸம்ஸோ ந மஹாஜுதிகோ ந மஹாவிப்பா²ரோ.

‘‘யதா²ரூபே ச கோ², ராஜஞ்ஞ, யஞ்ஞே நேவ கா³வோ ஹஞ்ஞந்தி, ந அஜேளகா ஹஞ்ஞந்தி, ந குக்குடஸூகரா ஹஞ்ஞந்தி, ந விவிதா⁴ வா பாணா ஸம்கா⁴தம் ஆபஜ்ஜந்தி, படிக்³கா³ஹகா ச ஹோந்தி ஸம்மாதி³ட்டீ² ஸம்மாஸங்கப்பா ஸம்மாவாசா ஸம்மாகம்மந்தா ஸம்மாஆஜீவா ஸம்மாவாயாமா ஸம்மாஸதீ ஸம்மாஸமாதீ⁴, ஏவரூபோ கோ², ராஜஞ்ஞ, யஞ்ஞோ மஹப்ப²லோ ஹோதி மஹானிஸம்ஸோ மஹாஜுதிகோ மஹாவிப்பா²ரோ. ஸேய்யதா²பி, ராஜஞ்ஞ, கஸ்ஸகோ பீ³ஜனங்க³லம் ஆதா³ய வனம் பவிஸேய்ய. ஸோ தத்த² ஸுகே²த்தே ஸுபூ⁴மே ஸுவிஹதகா²ணுகண்டகே பீ³ஜானி பதிட்ட²பேய்ய அக²ண்டா³னி அபூதீனி அவாதாதபஹதானி ஸாரதா³னி ஸுக²ஸயிதானி. தே³வோ ச காலேன காலம் ஸம்மாதா⁴ரம் அனுப்பவேச்சே²ய்ய. அபி நு தானி பீ³ஜானி வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜேய்யும், கஸ்ஸகோ வா விபுலம் ப²லம் அதி⁴க³ச்சே²ய்யா’’தி? ‘‘ஏவம், போ⁴ கஸ்ஸப’’. ‘‘ஏவமேவ கோ², ராஜஞ்ஞ, யதா²ரூபே யஞ்ஞே நேவ கா³வோ ஹஞ்ஞந்தி, ந அஜேளகா ஹஞ்ஞந்தி, ந குக்குடஸூகரா ஹஞ்ஞந்தி, ந விவிதா⁴ வா பாணா ஸம்கா⁴தம் ஆபஜ்ஜந்தி, படிக்³கா³ஹகா ச ஹோந்தி ஸம்மாதி³ட்டீ² ஸம்மாஸங்கப்பா ஸம்மாவாசா ஸம்மாகம்மந்தா ஸம்மாஆஜீவா ஸம்மாவாயாமா ஸம்மாஸதீ ஸம்மாஸமாதீ⁴, ஏவரூபோ கோ², ராஜஞ்ஞ, யஞ்ஞோ மஹப்ப²லோ ஹோதி மஹானிஸம்ஸோ மஹாஜுதிகோ மஹாவிப்பா²ரோ’’தி.

உத்தரமாணவவத்து²

439. அத² கோ² பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ தா³னம் பட்ட²பேஸி ஸமணப்³ராஹ்மணகபணத்³தி⁴கவணிப்³ப³கயாசகானம். தஸ்மிம் கோ² பன தா³னே ஏவரூபம் போ⁴ஜனம் தீ³யதி கணாஜகம் பி³லங்க³து³தியம், தோ⁴ரகானி [தோ²ரகானி (ஸீ. பீ.), சோரகானி (ஸ்யா.)] ச வத்தா²னி கு³ளவாலகானி [கு³ளகா³ளகானி (க.)]. தஸ்மிம் கோ² பன தா³னே உத்தரோ நாம மாணவோ வாவடோ [ப்³யாவடோ (ஸீ. பீ.)] அஹோஸி. ஸோ தா³னம் த³த்வா ஏவம் அனுத்³தி³ஸதி – ‘‘இமினாஹம் தா³னேன பாயாஸிம் ராஜஞ்ஞமேவ இமஸ்மிம் லோகே ஸமாக³ச்சி²ம், மா பரஸ்மி’’ந்தி. அஸ்ஸோஸி கோ² பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ – ‘‘உத்தரோ கிர மாணவோ தா³னம் த³த்வா ஏவம் அனுத்³தி³ஸதி – ‘இமினாஹம் தா³னேன பாயாஸிம் ராஜஞ்ஞமேவ இமஸ்மிம் லோகே ஸமாக³ச்சி²ம், மா பரஸ்மி’’’ந்தி. அத² கோ² பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ உத்தரம் மாணவம் ஆமந்தாபேத்வா ஏதத³வோச – ‘‘ஸச்சம் கிர த்வம், தாத உத்தர, தா³னம் த³த்வா ஏவம் அனுத்³தி³ஸஸி – ‘இமினாஹம் தா³னேன பாயாஸிம் ராஜஞ்ஞமேவ இமஸ்மிம் லோகே ஸமாக³ச்சி²ம், மா பரஸ்மி’’’ந்தி? ‘‘ஏவம், போ⁴’’. ‘‘கிஸ்ஸ பன த்வம், தாத உத்தர, தா³னம் த³த்வா ஏவம் அனுத்³தி³ஸஸி – ‘இமினாஹம் தா³னேன பாயாஸிம் ராஜஞ்ஞமேவ இமஸ்மிம் லோகே ஸமாக³ச்சி²ம், மா பரஸ்மி’ந்தி? நனு மயம், தாத உத்தர, புஞ்ஞத்தி²கா தா³னஸ்ஸேவ ப²லம் பாடிகங்கி²னோ’’தி? ‘‘போ⁴தோ கோ² தா³னே ஏவரூபம் போ⁴ஜனம் தீ³யதி கணாஜகம் பி³லங்க³து³தியம், யம் ப⁴வம் பாதா³பி [பாதா³ஸி (க.)] ந இச்சே²ய்ய ஸம்பு²ஸிதும் [சு²பிதும் (பீ. க.)], குதோ பு⁴ஞ்ஜிதும், தோ⁴ரகானி ச வத்தா²னி கு³ளவாலகானி, யானி ப⁴வம் பாதா³பி [அசித்திகதம் (க.)] ந இச்சே²ய்ய ஸம்பு²ஸிதும், குதோ பரித³ஹிதும். ப⁴வம் கோ² பனம்ஹாகம் பியோ மனாபோ, கத²ம் மயம் மனாபம் அமனாபேன ஸம்யோஜேமா’’தி? ‘‘தேன ஹி த்வம், தாத உத்தர, யாதி³ஸாஹம் போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜாமி, தாதி³ஸம் போ⁴ஜனம் பட்ட²பேஹி. யாதி³ஸானி சாஹம் வத்தா²னி பரித³ஹாமி, தாதி³ஸானி ச வத்தா²னி பட்ட²பேஹீ’’தி. ‘‘ஏவம், போ⁴’’தி கோ² உத்தரோ மாணவோ பாயாஸிஸ்ஸ ராஜஞ்ஞஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா யாதி³ஸம் போ⁴ஜனம் பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ பு⁴ஞ்ஜதி, தாதி³ஸம் போ⁴ஜனம் பட்ட²பேஸி. யாதி³ஸானி ச வத்தா²னி பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ பரித³ஹதி, தாதி³ஸானி ச வத்தா²னி பட்ட²பேஸி.

440. அத² கோ² பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ அஸக்கச்சம் தா³னம் த³த்வா அஸஹத்தா² தா³னம் த³த்வா அசித்தீகதம் தா³னம் த³த்வா அபவித்³த⁴ம் தா³னம் த³த்வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா சாதுமஹாராஜிகானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜி ஸுஞ்ஞம் ஸேரீஸகம் விமானம். யோ பன தஸ்ஸ தா³னே வாவடோ அஹோஸி உத்தரோ நாம மாணவோ. ஸோ ஸக்கச்சம் தா³னம் த³த்வா ஸஹத்தா² தா³னம் த³த்வா சித்தீகதம் தா³னம் த³த்வா அனபவித்³த⁴ம் தா³னம் த³த்வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜி தே³வானம் தாவதிம்ஸானம் ஸஹப்³யதம்.

பாயாஸிதே³வபுத்தோ

441. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா க³வம்பதி அபி⁴க்க²ணம் ஸுஞ்ஞம் ஸேரீஸகம் விமானம் தி³வாவிஹாரம் க³ச்ச²தி. அத² கோ² பாயாஸி தே³வபுத்தோ யேனாயஸ்மா க³வம்பதி தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் க³வம்பதிம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தம் கோ² பாயாஸிம் தே³வபுத்தம் ஆயஸ்மா க³வம்பதி ஏதத³வோச – ‘‘கோஸி த்வம், ஆவுஸோ’’தி? ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ’’தி. ‘‘நனு த்வம், ஆவுஸோ, ஏவம்தி³ட்டி²கோ அஹோஸி – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’’தி? ‘‘ஸச்சாஹம், ப⁴ந்தே, ஏவம்தி³ட்டி²கோ அஹோஸிம் – ‘இதிபி நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’தி. அபி சாஹம் அய்யேன குமாரகஸ்ஸபேன ஏதஸ்மா பாபகா தி³ட்டி²க³தா விவேசிதோ’’தி. ‘‘யோ பன தே, ஆவுஸோ, தா³னே வாவடோ அஹோஸி உத்தரோ நாம மாணவோ, ஸோ குஹிம் உபபன்னோ’’தி? ‘‘யோ மே, ப⁴ந்தே, தா³னே வாவடோ அஹோஸி உத்தரோ நாம மாணவோ, ஸோ ஸக்கச்சம் தா³னம் த³த்வா ஸஹத்தா² தா³னம் த³த்வா சித்தீகதம் தா³னம் த³த்வா அனபவித்³த⁴ம் தா³னம் த³த்வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னோ தே³வானம் தாவதிம்ஸானம் ஸஹப்³யதம். அஹம் பன, ப⁴ந்தே, அஸக்கச்சம் தா³னம் த³த்வா அஸஹத்தா² தா³னம் த³த்வா அசித்தீகதம் தா³னம் த³த்வா அபவித்³த⁴ம் தா³னம் த³த்வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா சாதுமஹாராஜிகானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபன்னோ ஸுஞ்ஞம் ஸேரீஸகம் விமானம். தேன ஹி, ப⁴ந்தே க³வம்பதி, மனுஸ்ஸலோகம் க³ந்த்வா ஏவமாரோசேஹி – ‘ஸக்கச்சம் தா³னம் தே³த², ஸஹத்தா² தா³னம் தே³த², சித்தீகதம் தா³னம் தே³த², அனபவித்³த⁴ம் தா³னம் தே³த². பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ அஸக்கச்சம் தா³னம் த³த்வா அஸஹத்தா² தா³னம் த³த்வா அசித்தீகதம் தா³னம் த³த்வா அபவித்³த⁴ம் தா³னம் த³த்வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா சாதுமஹாராஜிகானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபன்னோ ஸுஞ்ஞம் ஸேரீஸகம் விமானம். யோ பன தஸ்ஸ தா³னே வாவடோ அஹோஸி உத்தரோ நாம மாணவோ, ஸோ ஸக்கச்சம் தா³னம் த³த்வா ஸஹத்தா² தா³னம் த³த்வா சித்தீகதம் தா³னம் த³த்வா அனபவித்³த⁴ம் தா³னம் த³த்வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னோ தே³வானம் தாவதிம்ஸானம் ஸஹப்³யத’’’ந்தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா க³வம்பதி மனுஸ்ஸலோகம் ஆக³ந்த்வா ஏவமாரோசேஸி – ‘‘ஸக்கச்சம் தா³னம் தே³த², ஸஹத்தா² தா³னம் தே³த², சித்தீகதம் தா³னம் தே³த², அனபவித்³த⁴ம் தா³னம் தே³த². பாயாஸி ராஜஞ்ஞோ அஸக்கச்சம் தா³னம் த³த்வா அஸஹத்தா² தா³னம் த³த்வா அசித்தீகதம் தா³னம் த³த்வா அபவித்³த⁴ம் தா³னம் த³த்வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா சாதுமஹாராஜிகானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபன்னோ ஸுஞ்ஞம் ஸேரீஸகம் விமானம். யோ பன தஸ்ஸ தா³னே வாவடோ அஹோஸி உத்தரோ நாம மாணவோ, ஸோ ஸக்கச்சம் தா³னம் த³த்வா ஸஹத்தா² தா³னம் த³த்வா சித்தீகதம் தா³னம் த³த்வா அனபவித்³த⁴ம் தா³னம் த³த்வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னோ தே³வானம் தாவதிம்ஸானம் ஸஹப்³யத’’ந்தி.

பாயாஸிஸுத்தம் நிட்டி²தம் த³ஸமம்.