உபாலிபஞ்சகம்

அனிஸ்ஸிதவக்³க³வண்ணனா

417. உபாலிபஞ்ஹேஸு கதிஹி நு கோ² ப⁴ந்தேதி புச்சா²ய அயம் ஸம்ப³ந்தோ⁴. தே²ரோ கிர ரஹோக³தோ ஸப்³பா³னி இமானி பஞ்சகானி ஆவஜ்ஜேத்வா ‘‘ப⁴க³வந்தம் தா³னி புச்சி²த்வா இமேஸம் நிஸ்ஸாய வஸனகாதீ³னம் அத்தா²ய தந்திம் ட²பேஸ்ஸாமீ’’தி ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா ‘‘கதிஹி நு கோ² ப⁴ந்தே’’திஆதி³னா நயேன பஞ்ஹே புச்சி². தேஸம் விஸ்ஸஜ்ஜனே உபோஸத²ம் ந ஜானாதீதி நவவித⁴ம் உபோஸத²ம் ந ஜானாதி. உபோஸத²கம்மம் ந ஜானாதீதி அத⁴ம்மேனவக்³கா³தி³பே⁴த³ம் சதுப்³பி³த⁴ம் உபோஸத²கம்மம் ந ஜானாதி. பாதிமோக்க²ம் ந ஜானாதீதி த்³வே மாதிகா ந ஜானாதி. பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் ந ஜானாதீதி பி⁴க்கூ²னம் பஞ்சவித⁴ம் பி⁴க்கு²னீனம் சதுப்³பி³த⁴ந்தி நவவித⁴ம் பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் ந ஜானாதி.

பவாரணம் ந ஜானாதீதி நவவித⁴ம் பவாரணம் ந ஜானாதி. பவாரணாகம்மம் ந ஜானாதீதி அத⁴ம்மேனவக்³கா³தி³பே⁴த³ம் சதுப்³பி³த⁴ம் பவாரணாகம்மம் ந ஜானாதி.

ஆபத்தானாபத்திம் ந ஜானாதீதி தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ நித்³தி³ட்ட²ம் ஆபத்திஞ்ச அனாபத்திஞ்ச ந ஜானாதி.

ஆபன்னோ கம்மகதோதி ஆபத்திம் ஆபன்னோ தப்பச்சயாவ ஸங்கே⁴ன கம்மம் கதம் ஹோதி.

நப்படிப்பஸ்ஸம்ப⁴னவக்³க³வண்ணனா

420. கம்மம் நப்படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தப்³ப³ந்தி அயம் யஸ்மா அனுலோமவத்தே ந வத்ததி, தஸ்மா நாஸ்ஸ கம்மம் படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தப்³ப³ம்; ஸரஜ்ஜுகோவ விஸ்ஸஜ்ஜேதப்³போ³தி அத்தோ².

421. ஸசே உபாலி ஸங்கோ⁴ ஸமக்³க³கரணீயானி கம்மானி கரோதீதி ஸசே ஸமக்³கே³ஹி கரணீயானி உபோஸதா²தீ³னி கம்மானி கரோதி, உபோஸத²பவாரணாதீ³ஸு ஹி டி²தாஸு உபத்த²ம்போ⁴ ந தா³தப்³போ³. ஸசே ஹி ஸங்கோ⁴ அச்சயம் தே³ஸாபேத்வா ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³ம் கரோதி, திணவத்தா²ரகஸமத²ம் வா கத்வா உபோஸத²பவாரணம் கரோதி, ஏவரூபம் ஸமக்³க³கரணீயம் நாம கம்மம் ஹோதி. தத்ர சேதி ஸசே தாதி³ஸே கம்மே பி⁴க்கு²னோ நக்க²மதி, தி³ட்டா²விகம்மம்பி கத்வா ததா²ரூபா ஸாமக்³கீ³ உபேதப்³பா³, ஏவம் விலோமக்³கா³ஹோ ந க³ண்ஹிதப்³போ³. யத்ர பன உத்³த⁴ம்மம் உப்³பி³னயம் ஸத்து² ஸாஸனம் தீ³பேந்தி, தத்த² தி³ட்டா²விகம்மம் ந வட்டதி, படிபா³ஹித்வா பக்கமிதப்³ப³ம்.

உஸ்ஸிதமந்தீ சாதி லோப⁴தோ³ஸமோஹமானுஸ்ஸன்னம் வாசம் பா⁴ஸிதா கண்ஹவாசோ அனத்த²கதீ³பனோ. நிஸ்ஸிதஜப்பீதி அத்தனோ த⁴ம்மதாய உஸ்ஸத³யுத்தம் பா⁴ஸிதும் ந ஸக்கோதி; அத² கோ² ‘‘மயா ஸத்³தி⁴ம் ராஜா ஏவம் கதே²ஸி, அஸுகமஹாமத்தோ ஏவம் கதே²ஸி, அஸுகோ நாம மய்ஹம் ஆசரியோ வா உபஜ்ஜா²யோ வா தேபிடகோ மயா ஸத்³தி⁴ம் ஏவம் கதே²ஸீ’’தி ஏவம் அஞ்ஞம் நிஸ்ஸாய ஜப்பதி. ந ச பா⁴ஸானுஸந்தி⁴குஸலோதி கதா²னுஸந்தி⁴வசனே ச வினிச்ச²யானுஸந்தி⁴வசனே ச அகுஸலோ ஹோதி. ந யதா²த⁴ம்மே யதா²வினயேதி ந பூ⁴தேன வத்து²னா ஆபத்திம் ஸாரேத்வா சோதே³தா ஹோதி.

உஸ்ஸாதே³தா ஹோதீதி ‘‘அம்ஹாகம் ஆசரியோ மஹாதேபிடகோ பரமத⁴ம்மகதி²கோ’’திஆதி³னா நயேன ஏகச்சம் உஸ்ஸாதே³தி. து³தியபதே³ ‘‘ஆபத்திம் கிம் ஸோ ந ஜானாதீ’’திஆதி³னா ஏகச்சம் அபஸாதே³தி. அத⁴ம்மம் க³ண்ஹாதீதி அனிய்யானிகபக்க²ம் க³ண்ஹாதி. த⁴ம்மம் படிபா³ஹதீதி நிய்யானிகபக்க²ம் படிபா³ஹதி. ஸம்ப²ஞ்ச ப³ஹும் பா⁴ஸதீதி ப³ஹும் நிரத்த²ககத²ம் கதே²தி.

பஸய்ஹ பவத்தா ஹோதீதி அனஜ்ஜி²ட்டோ² பா⁴ரே அனாரோபிதே கேவலம் மானம் நிஸ்ஸாய அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா அனதி⁴காரே கதே²தா ஹோதி. அனோகாஸகம்மம் காரேத்வாதி ஓகாஸகம்மம் அகாரேத்வா பவத்தா ஹோதி. ந யதா²தி³ட்டி²யா ப்³யாகதா ஹோதீதி யஸ்ஸ அத்தனோ தி³ட்டி² தம் புரக்க²த்வா ந ப்³யாகதா; லத்³தி⁴ம் நிக்கி²பித்வா அயதா²பு⁴ச்சம் அத⁴ம்மாதீ³ஸு த⁴ம்மாதி³லத்³தி⁴கோ ஹுத்வா கதே²தா ஹோதீதி அத்தோ².

வோஹாரவக்³க³வண்ணனா

424. ஆபத்தியா பயோக³ம் ந ஜானாதீதி ‘‘அயம் ஆபத்தி காயப்பயோகா³, அயம் வசீபயோகா³’’தி ந ஜானாதி. ஆபத்தியா வூபஸமம் ந ஜானாதீதி ‘‘அயம் ஆபத்தி தே³ஸனாய வூபஸமதி, அயம் வுட்டா²னேன, அயம் நேவ தே³ஸனாய ந வுட்டா²னேனா’’தி ந ஜானாதி. ஆபத்தியா ந வினிச்ச²யகுஸலோ ஹோதீதி ‘‘இமஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் அயம் ஆபத்தீ’’தி ந ஜானாதி, தோ³ஸானுரூபம் ஆபத்திம் உத்³த⁴ரித்வா பதிட்டா²பேதும் ந ஸக்கோதி.

அதி⁴கரணஸமுட்டா²னம் ந ஜானாதீதி ‘‘இத³ம் அதி⁴கரணம் அட்டா²ரஸ பே⁴த³கரவத்தூ²னி நிஸ்ஸாய ஸமுட்டா²தி, இத³ம் சதஸ்ஸோ விபத்தியோ, இத³ம் பஞ்ச வா ஸத்த வா ஆபத்திக்க²ந்தே⁴, இத³ம் சத்தாரி ஸங்க⁴கிச்சானி நிஸ்ஸாய ஸமுட்டா²தீ’’தி ந ஜானாதி. பயோக³ம் ந ஜானாதீதி ‘‘இத³ம் அதி⁴கரணம் த்³வாத³ஸமூலப்பயோக³ம், இத³ம் சுத்³த³ஸமூலப்பயோக³ம், இத³ம் ச²மூலபயோக³ம், இத³ம் ஏகமூலபயோக³’’ந்தி ந ஜானாதி. அதி⁴கரணானஞ்ஹி யதா²ஸகம்மூலமேவ பயோகா³ நாம ஹோந்தி, தம் ஸப்³ப³ம்பி ந ஜானாதீதி அத்தோ². வூபஸமம் ந ஜானாதீதி ‘‘இத³ம் அதி⁴கரணம் த்³வீஹி ஸமதே²ஹி வூபஸமதி, இத³ம் தீஹி, இத³ம் சதூஹி, இத³ம் ஏகேன ஸமதே²ன வூபஸமதீ’’தி ந ஜானாதி. ந வினிச்ச²யகுஸலோ ஹோதீதி அதி⁴கரணம் வினிச்சி²னித்வா ஸமத²ம் பாபேதும் ந ஜானாதி.

கம்மம் ந ஜானாதீதி தஜ்ஜனீயாதி³ ஸத்தவித⁴ம் கம்மம் ந ஜானாதி. கம்மஸ்ஸ கரணம் ந ஜானாதீதி ‘‘இத³ம் கம்மம் இமினா நீஹாரேன காதப்³ப³’’ந்தி ந ஜானாதி. கம்மஸ்ஸ வத்து²ம் ந ஜானாதீதி ‘‘இத³ம் தஜ்ஜனீயஸ்ஸ வத்து², இத³ம் நியஸ்ஸாதீ³ன’’ந்தி ந ஜானாதி. வத்தந்தி ஸத்தஸு கம்மேஸு ஹேட்டா² சதுன்னம் கம்மானம் அட்டா²ரஸவித⁴ம் திவித⁴ஸ்ஸ ச உக்கே²பனீயகம்மஸ்ஸ தேசத்தாலீஸவித⁴ம் வத்தம் ந ஜானாதி. கம்மஸ்ஸ வூபஸமம் ந ஜானாதீதி ‘‘யோ பி⁴க்கு² வத்தே வத்தித்வா யாசதி, தஸ்ஸ கம்மம் படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தப்³ப³ம், அச்சயோ தே³ஸாபேதப்³போ³’’தி ந ஜானாதி.

வத்து²ம் ந ஜானாதீதி ஸத்தன்னம் ஆபத்திக்க²ந்தா⁴னம் வத்து²ம் ந ஜானாதி. நிதா³னம் ந ஜானாதீதி ‘‘இத³ம் ஸிக்கா²பத³ம் இமஸ்மிம் நக³ரே பஞ்ஞத்தம், இத³ம் இமஸ்மி’’ந்தி ந ஜானாதி. பஞ்ஞத்திம் ந ஜானாதீதி பஞ்ஞத்திஅனுபஞ்ஞத்திஅனுப்பன்னபஞ்ஞத்திவஸேன திவித⁴ம் பஞ்ஞத்திம் ந ஜானாதி. பத³பச்சாப⁴ட்ட²ம் ந ஜானாதீதி ஸம்முகா² காதப்³ப³ம் பத³ம் ந ஜானாதி. ‘‘பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ப⁴க³வா பு³த்³தோ⁴’’தி ஹேட்டு²பரியம் கத்வா பத³ம் யோஜேதி.

அகுஸலோ ச ஹோதி வினயேதி வினயபாளியஞ்ச அட்ட²கதா²யஞ்ச அகுஸலோ ஹோதி.

ஞத்திம் ந ஜானாதீதி ஸங்கே²பதோ ஹி து³விதா⁴ ஞத்தி – ‘‘ஏஸா ஞத்தீ’’தி ஏவம் நித்³தி³ட்டா² ச அனித்³தி³ட்டா² ச. தத்த² யா ஏவம் அனித்³தி³ட்டா², ஸா ‘‘கம்மஞத்தி’’ நாம ஹோதி. யா நித்³தி³ட்டா², ஸா ‘‘கம்மபாத³ஞத்தி’’ நாம, தம் ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஞத்திம் ந ஜானாதி. ஞத்தியா கரணம் ந ஜானாதீதி நவஸு டா²னேஸு கம்மஞத்தியா கரணம் ந ஜானாதி, த்³வீஸு டா²னேஸு கம்மபாத³ஞத்தியா. ஞத்தியா அனுஸ்ஸாவனந்தி ‘‘இமிஸ்ஸா ஞத்தியா ஏகா அனுஸ்ஸாவனா, இமிஸ்ஸா திஸ்ஸோ’’தி ந ஜானாதி. ஞத்தியா ஸமத²ம் ந ஜானாதீதி ய்வாயம் ஸதிவினயோ, அமூள்ஹவினயோ, தஸ்ஸபாபியஸிகா, திணவத்தா²ரகோதி சதுப்³பி³தோ⁴ ஸமதோ² ஞத்தியா வினா ந ஹோதி, தம் ஞத்தியா ஸமதோ²தி ந ஜானாதி. ஞத்தியா வூபஸமம் ந ஜானாதீதி யம் அதி⁴கரணம் இமினா சதுப்³பி³தே⁴ன ஞத்திஸமதே²ன வூபஸமதி, தஸ்ஸ தம் வூபஸமம் ‘‘அயம் ஞத்தியா வூபஸமோ கதோ’’தி ந ஜானாதி.

ஸுத்தம் ந ஜானாதீதி உப⁴தோவிப⁴ங்க³ம் ந ஜானாதி. ஸுத்தானுலோமம் ந ஜானாதீதி சத்தாரோ மஹாபதே³ஸே ந ஜானாதி. வினயம் ந ஜானாதீதி க²ந்த⁴கபரிவாரம் ந ஜானாதி. வினயானுலோமம் ந ஜானாதீதி சத்தாரோ மஹாபதே³ஸேயேவ ந ஜானாதி. ந ச டா²னாடா²னகுஸலோதி காரணாகாரணகுஸலோ ந ஹோதி.

த⁴ம்மம் ந ஜானாதீதி ட²பேத்வா வினயபிடகம் அவஸேஸம் பிடகத்³வயம் ந ஜானாதி. த⁴ம்மானுலோமம் ந ஜானாதீதி ஸுத்தந்திகே சத்தாரோ மஹாபதே³ஸே ந ஜானாதி. வினயம் ந ஜானாதீதி க²ந்த⁴கபரிவாரமேவ ந ஜானாதி. வினயானுலோமம் ந ஜானாதீதி சத்தாரோ மஹாபதே³ஸே ந ஜானாதி. உப⁴தோவிப⁴ங்கா³ பனேத்த² அஸங்க³ஹிதா ஹோந்தி, தஸ்மாயம் குருந்தி³யம் வுத்தம் – ‘‘வினயந்தி ஸகலம் வினயபிடகம் ந ஜானாதீ’’தி தம் ந க³ஹேதப்³ப³ம். ந ச புப்³பா³பரகுஸலோ ஹோதீதி புரேகதா²ய ச பச்சா²கதா²ய ச அகுஸலோ ஹோதி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² வுத்தபடிபக்க²வஸேன ஞேய்யத்தா புப்³பே³ பகாஸிதத்தா ச உத்தானமேவாதி.

அனிஸ்ஸிதவக்³க³னப்படிப்பஸ்ஸம்ப⁴னவக்³க³வோஹாரவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

தி³ட்டா²விகம்மவக்³க³வண்ணனா

425. தி³ட்டா²விகம்மவக்³கே³ – தி³ட்டா²விகம்மாதி தி³ட்டீ²னம் ஆவிகம்மானி; லத்³தி⁴ப்பகாஸனானி ஆபத்திதே³ஸனாஸங்கா²தானம் வினயகம்மானமேதம் அதி⁴வசனம். அனாபத்தியா தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதீதி அனாபத்திமேவ ஆபத்தீதி தே³ஸேதீதி அத்தோ². அதே³ஸனாகா³மினியாதி க³ருகாபத்தியா தி³ட்டி²ம் ஆவிகரோதி; ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஞ்ச பாராஜிகஞ்ச தே³ஸேதீதி அத்தோ². தே³ஸிதாயாதி லஹுகாபத்தியாபி தே³ஸிதாய தி³ட்டி²ம் ஆவிகரோதி; தே³ஸிதம் புன தே³ஸேதீதி அத்தோ².

சதூஹி பஞ்சஹி தி³ட்டி²ந்தி யதா² சதூஹி பஞ்சஹி தி³ட்டி² ஆவிகதா ஹோதி, ஏவம் ஆவிகரோதி; சத்தாரோ பஞ்ச ஜனா ஏகதோ ஆபத்திம் தே³ஸேந்தீதி அத்தோ². மனோமானஸேனாதி மனஸங்கா²தேன மானஸேன தி³ட்டி²ம் ஆவிகரோதி; வசீபே⁴த³ம் அகத்வா சித்தேனேவ ஆபத்திம் தே³ஸேதீதி அத்தோ².

நானாஸம்வாஸகஸ்ஸாதி லத்³தி⁴னானாஸம்வாஸகஸ்ஸ வா கம்மனானாஸம்வாஸகஸ்ஸ வா ஸந்திகே தி³ட்டி²ம் ஆவிகரோதி; ஆபத்திம் தே³ஸேதீதி அத்தோ². நானாஸீமாயாதி ஸமானஸம்வாஸகஸ்ஸாபி நானாஸீமாய டி²தஸ்ஸ ஸந்திகே ஆவிகரோதி. மாளகஸீமாய ஹி டி²தேன ஸீமந்தரிகாய டி²தஸ்ஸ ஸீமந்தரிகாய வா டி²தேன அவிப்பவாஸஸீமாய டி²தஸ்ஸாபி ஆபத்திம் தே³ஸேதும் ந வட்டதி. அபகதத்தஸ்ஸாதி உக்கி²த்தகஸ்ஸ வா, யஸ்ஸ வா உபோஸத²பவாரணா ட²பிதா ஹோந்தி, தஸ்ஸ ஸந்திகே தே³ஸேதீதி அத்தோ².

430. நாலம் ஓகாஸகம்மம் காதுந்தி ந பரியத்தம் காதும்; ந காதப்³ப³ந்தி அத்தோ². இதா⁴பி அபகதத்தோ உக்கி²த்தகோ ச ட²பிதஉபோஸத²பவாரணோ ச. சாவனாதி⁴ப்பாயோதி ஸாஸனதோ சாவேதுகாமோ.

432. மந்த³த்தா மோமூஹத்தாதி மந்த³பா⁴வேன மோமூஹபா⁴வேன விஸ்ஸஜ்ஜிதம்பி ஜானிதும் அஸமத்தோ², கேவலம் அத்தனோ மோமூஹபா⁴வம் பகாஸேந்தோயேவ புச்ச²தி உம்மத்தகோ விய. பாபிச்சோ²தி ‘‘ஏவம் மம் ஜனோ ஸம்பா⁴வேஸ்ஸதீ’’தி பாபிகாய இச்சா²ய புச்ச²தி. பரிப⁴வாதி பரிப⁴வம் ஆரோபேதுகாமோ ஹுத்வா புச்ச²தி. அஞ்ஞப்³யாகரணேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி. அத்தாதா³னவக்³கே³ ச து⁴தங்க³வக்³கே³ ச யம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா, தம் ஸப்³ப³ம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ.

தி³ட்டா²விகம்மவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

முஸாவாத³வக்³க³வண்ணனா

444. முஸாவாத³வக்³கே³ – பாராஜிகம் க³ச்ச²தீதி பாராஜிககா³மீ; பாராஜிகாபத்திபா⁴வம் பாபுணாதீதி அத்தோ². இதரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. தத்த² அஸந்தஉத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மாரோசனமுஸாவாதோ³ பாராஜிககா³மீ, அமூலகேன பாராஜிகேன அனுத்³த⁴ம்ஸனமுஸாவாதோ³ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸகா³மீ, ‘‘யோ தே விஹாரே வஸதீ’’திஆதி³னா பரியாயேன ஜானந்தஸ்ஸ வுத்தமுஸாவாதோ³ து²ல்லச்சயகா³மீ, அஜானந்தஸ்ஸ து³க்கடகா³மீ, ‘‘ஸம்பஜானமுஸாவாதே³ பாசித்திய’’ந்தி ஆக³தோ பாசித்தியகா³மீதி வேதி³தப்³போ³.

அத³ஸ்ஸனேனாதி வினயத⁴ரஸ்ஸ அத³ஸ்ஸனேன. கப்பியாகப்பியேஸு ஹி குக்குச்சே உப்பன்னே வினயத⁴ரம் தி³ஸ்வா கப்பியாகப்பியபா⁴வம் படிபுச்சி²த்வா அகப்பியம் பஹாய கப்பியம் கரேய்ய, தம் அபஸ்ஸந்தோ பன அகப்பியம்பி கப்பியந்தி கரோந்தோ ஆபஜ்ஜதி. ஏவம் ஆபஜ்ஜிதப்³ப³ம் ஆபத்திம் வினயத⁴ரஸ்ஸ த³ஸ்ஸனேன நாபஜ்ஜதி, அத³ஸ்ஸனேனேவ ஆபஜ்ஜதி, தேன வுத்தம் ‘‘அத³ஸ்ஸனேனா’’தி. அஸ்ஸவனேனாதி ஏகவிஹாரேபி வஸந்தோ பன வினயத⁴ரஸ்ஸ உபட்டா²னம் க³ந்த்வா கப்பியாகப்பியம் அபுச்சி²த்வா வா அஞ்ஞேஸஞ்ச வுச்சமானம் அஸுணந்தோ ஆபஜ்ஜதியேவ, தேன வுத்தம் ‘‘அஸ்ஸவனேனா’’தி. பஸுத்தகதாதி பஸுத்தகதாய. ஸஹகா³ரஸேய்யஞ்ஹி பஸுத்தகபா⁴வேனபி ஆபஜ்ஜதி. அகப்பியே கப்பியஸஞ்ஞிதாய ஆபஜ்ஜந்தோ பன ததா²ஸஞ்ஞீ ஆபஜ்ஜதி. ஸதிஸம்மோஸா ஏகரத்தாதிக்கமாதி³வஸேன ஆபஜ்ஜிதப்³ப³ம் ஆபஜ்ஜதி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

முஸாவாத³வக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

பி⁴க்கு²னோவாத³வக்³க³வண்ணனா

450. பி⁴க்கு²னிவக்³கே³ – அலாபா⁴யாதி சதுன்னம் பச்சயானம் அலாப⁴த்தா²ய; யதா² பச்சயே ந லப⁴ந்தி, ததா² பரிஸக்கதி வாயமதீதி அத்தோ². அனத்தா²யாதி அனத்த²ம் கலிஸாஸனம் ஆரோபேந்தோ பரிஸக்கதி. அவாஸாயாதி அவாஸத்தா²ய; யஸ்மிம் கா³மகே²த்தே வஸந்தி, ததோ நீஹரணத்தா²ய. ஸம்பயோஜேதீதி அஸத்³த⁴ம்மபடிஸேவனத்தா²ய ஸம்பயோஜேதி.

451. ‘‘கதிஹி நு கோ² ப⁴ந்தே அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தாய பி⁴க்கு²னியா கம்மம் காதப்³ப³’’ந்தி ஸத்தன்னம் கம்மானம் அஞ்ஞதரம் ஸந்தா⁴ய புச்ச²தி.

454. ந ஸாகச்சா²தப்³போ³தி கப்பியாகப்பியனாமரூபபரிச்சே²த³ஸமத²விபஸ்ஸனாதி³பே⁴தோ³ கதா²மக்³கோ³ ந கதே²தப்³போ³. யஸ்மா பன கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ந விஸம்வாதே³தி, ததா²ரூபஸ்ஸ கதா²மக்³க³ஸ்ஸ ஸாமீ ஹுத்வா கதே²தி, ந இதரோ; தஸ்மா பட²மபஞ்சகே ‘‘ந அஸேக்கே²னா’’தி படிக்கி²பித்வா து³தியபஞ்சகே ‘‘அஸேக்கே²னா’’திஆதி³ வுத்தம்.

ந அத்த²படிஸம்பி⁴தா³பத்தோதி அட்ட²கதா²ய படிஸம்பி⁴தா³பத்தோ பபே⁴த³க³தஞாணப்பத்தோ ந ஹோதி. ந த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³பத்தோதி பாளித⁴ம்மே படிஸம்பி⁴தா³பத்தோ ந ஹோதி. ந நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³பத்தோதி வோஹாரனிருத்தியம் படிஸம்பி⁴தா³பத்தோ ந ஹோதி. ந படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³பத்தோதி யானி தானி படிபா⁴னஸங்கா²தானி அத்த²படிஸம்பி⁴தா³தீ³னி ஞாணானி, தேஸு படிஸம்பி⁴தா³பத்தோ ந ஹோதி. யதா²விமுத்தம் சித்தம் ந பச்சவேக்கி²தாதி சதுன்னம் ப²லவிமுத்தீனம் வஸேன யதா²விமுத்தம் சித்தம் ஏகூனவீஸதிபே⁴தா³ய பச்சவேக்க²ணாய ந பச்சவேக்கி²தா ஹோதி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

பி⁴க்கு²னோவாத³வக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

உப்³பா³ஹிகவக்³க³வண்ணனா

455. உப்³பா³ஹிகவக்³கே³ – ந அத்த²குஸலோதி ந அட்ட²கதா²குஸலோ; அத்து²த்³தா⁴ரே சே²கோ ந ஹோதி. ந த⁴ம்மகுஸலோதி ஆசரியமுக²தோ அனுக்³க³ஹிதத்தா பாளியம் ந குஸலோ, ந பாளிஸூரோ. ந நிருத்திகுஸலோதி பா⁴ஸந்தரவோஹாரே ந குஸலோ. ந ப்³யஞ்ஜனகுஸலோதி ஸிதி²லத⁴னிதாதி³வஸேன பரிமண்ட³லப்³யஞ்ஜனாரோபனே குஸலோ ந ஹோதி; ந அக்க²ரபரிச்சே²தே³ நிபுணோதி அத்தோ². ந புப்³பா³பரகுஸலோதி அத்த²புப்³பா³பரே த⁴ம்மபுப்³பா³பரே நிருத்திபுப்³பா³பரே ப்³யஞ்ஜனபுப்³பா³பரே புரேகதா²பச்சா²கதா²ஸு ச ந குஸலோ ஹோதி.

கோத⁴னோதிஆதீ³னி யஸ்மா கோதா⁴தீ³ஹி அபி⁴பூ⁴தோ காரணாகாரணம் ந ஜானாதி, வினிச்சி²தும் ந ஸக்கோதி, தஸ்மா வுத்தானி. பஸாரேதா ஹோதி நோ ஸாரேதாதி மோஹேதா ஹோதி, ந ஸதிஉப்பாதே³தா; சோத³கசுதி³தகானம் கத²ம் மோஹேதி பித³ஹதி ந ஸாரேதீதி அத்தோ². ஸேஸமேத்த² உப்³பா³ஹிகவக்³கே³ உத்தானமேவாதி.

உப்³பா³ஹிகவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

அதி⁴கரணவூபஸமவக்³க³வண்ணனா

457. அதி⁴கரணவூபஸமவக்³கே³ – புக்³க³லக³ரு ஹோதீதி ‘‘அயம் மே உபஜ்ஜா²யோ, அயம் மே ஆசரியோ’’திஆதீ³னி சிந்தேத்வா தஸ்ஸ ஜயம் ஆகங்க²மானோ ‘‘அத⁴ம்மம் த⁴ம்மோ’’தி தீ³பேதி. ஸங்க⁴க³ரு ஹோதீதி த⁴ம்மஞ்ச வினயஞ்ச அமுஞ்சித்வா வினிச்சி²னந்தோ ஸங்க⁴க³ருகோ நாம ஹோதி. சீவராதீ³னி க³ஹேத்வா வினிச்சி²னந்தோ ஆமிஸக³ருகோ நாம ஹோதி, தானி அக்³க³ஹேத்வா யதா²த⁴ம்மம் வினிச்சி²னந்தோ ஸத்³த⁴ம்மக³ருகோ நாம ஹோதி.

458. பஞ்சஹுபாலி ஆகாரேஹீதி பஞ்சஹி காரணேஹி ஸங்கோ⁴ பி⁴ஜ்ஜதி – கம்மேன, உத்³தே³ஸேன, வோஹரந்தோ, அனுஸ்ஸாவனேன, ஸலாகக்³கா³ஹேனாதி. ஏத்த² கம்மேனாதி அபலோகனாதீ³ஸு சதூஸு கம்மேஸு அஞ்ஞதரேன கம்மேன. உத்³தே³ஸேனாதி பஞ்சஸு பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸேஸு அஞ்ஞதரேன உத்³தே³ஸேன. வோஹரந்தோதி கத²யந்தோ; தாஹி தாஹி உபபத்தீஹி ‘‘அத⁴ம்மம் த⁴ம்மோ’’திஆதீ³னி அட்டா²ரஸ பே⁴த³கரவத்தூ²னி தீ³பேந்தோ. அனுஸ்ஸாவனேனாதி ‘‘நனு தும்ஹே ஜானாத² மய்ஹம் உச்சாகுலா பப்³ப³ஜிதபா⁴வம் ப³ஹுஸ்ஸுதபா⁴வஞ்ச, மாதி³ஸோ நாம உத்³த⁴ம்மம் உப்³பி³னயம் ஸத்து² ஸாஸனம் கா³ஹேய்யாதி சித்தம்பி உப்பாதே³தும் தும்ஹாகம் யுத்தம், கிம் மய்ஹம் அவீசி நீலுப்பலவனமிவ ஸீதலோ, கிமஹம் அபாயதோ ந பா⁴யாமீ’’திஆதி³னா நயேன கண்ணமூலே வசீபே⁴த³ம் கத்வா அனுஸ்ஸாவனேன. ஸலாகக்³கா³ஹேனாதி ஏவம் அனுஸ்ஸாவேத்வா தேஸம் சித்தம் உபத்த²ம்பே⁴த்வா அனிவத்தித⁴ம்மே கத்வா ‘‘க³ண்ஹத² இமம் ஸலாக’’ந்தி ஸலாகக்³கா³ஹேன.

ஏத்த² ச கம்மமேவ உத்³தே³ஸோ வா பமாணம், வோஹாரானுஸ்ஸாவனஸலாகக்³கா³ஹா பன புப்³ப³பா⁴கா³. அட்டா²ரஸவத்து²தீ³பனவஸேன ஹி வோஹரந்தே தத்த² ருசிஜனனத்த²ம் அனுஸ்ஸாவேத்வா ஸலாகாய கா³ஹிதாயபி அபி⁴ன்னோவ ஹோதி ஸங்கோ⁴. யதா³ பன ஏவம் சத்தாரோ வா அதிரேகே வா ஸலாகம் கா³ஹேத்வா ஆவேணிகம் கம்மம் வா உத்³தே³ஸம் வா கரோதி, ததா³ ஸங்கோ⁴ பி⁴ன்னோ நாம ஹோதி. இதி யம் ஸங்க⁴பே⁴த³கக்க²ந்த⁴கவண்ணனாயம் அவோசும்ஹா ‘‘ஏவம் அட்டா²ரஸஸு வத்தூ²ஸு யம்கிஞ்சி ஏகம்பி வத்து²ம் தீ³பேத்வா தேன தேன காரணேன ‘இமம் க³ண்ஹத², இமம் ரோசேதா²’தி ஸஞ்ஞாபேத்வா ஸலாகம் கா³ஹேத்வா விஸும் ஸங்க⁴கம்மே கதே ஸங்கோ⁴ பி⁴ன்னோ ஹோதி. பரிவாரே பன ‘பஞ்சஹி, உபாலி, ஆகாரேஹி ஸங்கோ⁴ பி⁴ஜ்ஜதீ’திஆதி³ வுத்தம். தஸ்ஸ இமினா இத⁴ வுத்தேன ஸங்க⁴பே⁴த³லக்க²ணேன அத்த²தோ நானாகரணம் நத்தி². தம் பனஸ்ஸ நானாகரணாபா⁴வம் தத்தே²வ பகாஸயிஸ்ஸாமா’’தி, ஸ்வாயம் பகாஸிதோ ஹோதி.

பஞ்ஞத்தேதந்தி பஞ்ஞத்தம் ஏதம். க்வ பஞ்ஞத்தம்? வத்தக்க²ந்த⁴கே. தத்ர ஹி சுத்³த³ஸ க²ந்த⁴கவத்தானி பஞ்ஞத்தானி. தேனாஹ – ‘‘பஞ்ஞத்தேதம், உபாலி, மயா ஆக³ந்துகானம் பி⁴க்கூ²னம் ஆக³ந்துகவத்த’’ந்திஆதி³. ஏவம்பி கோ² உபாலி ஸங்க⁴ராஜி ஹோதி, நோ ச ஸங்க⁴பே⁴தோ³தி ஏத்தாவதா ஹி ஸங்க⁴ராஜிமத்தமேவ ஹோதி, ந தாவ ஸங்க⁴பே⁴தோ³; அனுபுப்³பே³ன பன அயம் ஸங்க⁴ராஜி வட்³ட⁴மானா ஸங்க⁴பே⁴தா³ய ஸம்வத்ததீதி அத்தோ². யதா²ரத்தந்தி ரத்திபரிமாணானுரூபம்; யதா²தே²ரந்தி அத்தோ². ஆவேனிபா⁴வம் கரித்வாதி விஸும் வவத்தா²னம் கரித்வா. கம்மாகம்மானி கரோந்தீதி அபராபரம் ஸங்க⁴கம்மம் உபாதா³ய கு²த்³த³கானி சேவ மஹந்தானி ச கம்மானி கரோந்தி. ஸேஸமேத்தா²பி அதி⁴கரணவூபஸமவக்³கே³ உத்தானமேவ.

ஸங்க⁴பே⁴த³கவக்³க³த்³வயவண்ணனா

459. ஸங்க⁴பே⁴த³வக்³க³த்³வயே – வினிதா⁴ய தி³ட்டி²ம் கம்மேனாதி தேஸு அத⁴ம்மாதீ³ஸு அத⁴ம்மாத³யோ ஏதேதி ஏவம்தி³ட்டி²கோவ ஹுத்வா தம் தி³ட்டி²ம் வினிதா⁴ய தே த⁴ம்மாதி³வஸேன தீ³பேத்வா விஸும் கம்மம் கரோதி. இதி யம் வினிதா⁴ய தி³ட்டி²ம் கம்மம் கரோதி, தேன ஏவம் கதேன வினிதா⁴ய தி³ட்டி²ம் கம்மேன ஸத்³தி⁴ம் பஞ்சங்கா³னி ஹோந்தி, ‘‘இமேஹி கோ² உபாலி பஞ்சஹங்கே³ஹீ’’தி அயமேகஸ்மிம் பஞ்சகே அத்த²யோஜனா. ஏதேன நயேன ஸப்³ப³பஞ்சகானி வேதி³தப்³பா³னி. ஏத்தா²பி ச வோஹாராதி³ அங்க³த்தயம் புப்³ப³பா⁴க³வஸேனேவ வுத்தம். கம்முத்³தே³ஸவஸேன பன அதேகிச்ச²தா வேதி³தப்³பா³. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவ. ந ஹேத்த² கிஞ்சி அத்தி² யம் புப்³பே³ அவுத்தனயம்.

ஆவாஸிகவக்³க³வண்ணனா

461. ஆவாஸிகவக்³கே³ – யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோதி யதா² ஆஹரித்வா ட²பிதோ.

462. வினயப்³யாகரணாதி வினயபஞ்ஹே விஸ்ஸஜ்ஜனா. பரிணாமேதீதி நியாமேதி தீ³பேதி கதே²தி. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ.

கதி²னத்தா²ரவக்³க³வண்ணனா

467. கதி²னத்தா²ரவக்³கே³ – ஓதமஸிகோதி அந்த⁴காரக³தோ; தஞ்ஹி வந்த³ந்தஸ்ஸ மஞ்சபாதா³தீ³ஸுபி நலாடம் படிஹஞ்ஞேய்ய. அஸமன்னாஹரந்தோதி கிச்சயபஸுதத்தா வந்த³னம் அஸமன்னாஹரந்தோ. ஸுத்தோதி நித்³த³ம் ஓக்கந்தோ. ஏகாவத்தோதி ஏகதோ ஆவத்தோ ஸபத்தபக்கே² டி²தோ வேரீ விஸபா⁴க³புக்³க³லோ வுச்சதி; அயம் அவந்தி³யோ. அயஞ்ஹி வந்தி³யமானோ பாதே³னபி பஹரேய்ய. அஞ்ஞவிஹிதோதி அஞ்ஞம் சிந்தயமானோ.

கா²த³ந்தோதி பிட்ட²க²ஜ்ஜகாதீ³னி கா²த³ந்தோ. உச்சாரஞ்ச பஸ்ஸாவஞ்ச கரோந்தோ அனோகாஸக³தத்தா அவந்தி³யோ. உக்கி²த்தகோதி திவிதே⁴னபி உக்கே²பனீயகம்மேன உக்கி²த்தகோ அவந்தி³யோ. தஜ்ஜனீயாதி³கம்மகதா பன சத்தாரோ வந்தி³தப்³பா³. உபோஸத²பவாரணாபி தேஹி ஸத்³தி⁴ம் லப்³ப⁴ந்தி. ஆதி³தோ பட்டா²ய ச வுத்தேஸு அவந்தி³யேஸு நக்³க³ஞ்ச உக்கி²த்தகஞ்ச வந்த³ந்தஸ்ஸேவ ஆபத்தி. இதரேஸம் பன அஸாருப்பட்டே²ன ச அந்தரா வுத்தகாரணேன ச வந்த³னா படிக்கி²த்தா. இதோ பரம் பச்சா²உபஸம்பன்னாத³யோ த³ஸபி ஆபத்திவத்து²பா⁴வேனேவ அவந்தி³யா. தே வந்த³ந்தஸ்ஸ ஹி நியமேனேவ ஆபத்தி. இதி இமேஸு பஞ்சஸு பஞ்சகேஸு தேரஸ ஜனே வந்த³ந்தஸ்ஸ அனாபத்தி, த்³வாத³ஸன்னம் வந்த³னாய ஆபத்தி.

468. ஆசரியோ வந்தி³யோதி பப்³ப³ஜ்ஜாசரியோ உபஸம்பதா³சரியோ நிஸ்ஸயாசரியோ உத்³தே³ஸாசரியோ ஓவாதா³சரியோதி அயம் பஞ்சவிதோ⁴பி ஆசரியோ வந்தி³யோ. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

கதி²னத்தா²ரவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

நிட்டி²தா ச உபாலிபஞ்சகவண்ணனா.