8. பட²மது³ட்ட²தோ³ஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா

380. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வாதி து³ட்ட²தோ³ஸஸிக்கா²பத³ம். தத்த² வேளுவனே கலந்த³கனிவாபேதி வேளுவனந்தி தஸ்ஸ உய்யானஸ்ஸ நாமம், தம் கிர வேளுஹி ச பரிக்கி²த்தம் அஹோஸி அட்டா²ரஸஹத்தே²ன ச பாகாரேன கோ³புரட்டாலகயுத்தம் நீலோபா⁴ஸம் மனோரமம் தேன ‘‘வேளுவன’’ந்தி வுச்சதி, கலந்த³கானஞ்சேத்த² நிவாபம் அத³ம்ஸு தேன ‘‘கலந்த³கனிவாப’’தி வுச்சதி.

புப்³பே³ கிர அஞ்ஞதரோ ராஜா தத்த² உய்யானகீளனத்த²ம் ஆக³தோ, ஸுராமதே³ன மத்தோ தி³வாஸேய்யம் ஸுபி, பரிஜனோபிஸ்ஸ ஸுத்தோ ராஜாதி புப்ப²ப²லாதீ³ஹி பலோபி⁴யமானோ இதோ சிதோ ச பக்கமி. அத² ஸுராக³ந்தே⁴ன அஞ்ஞதரஸ்மா ஸுஸிரருக்கா² கண்ஹஸப்போ நிக்க²மித்வா ரஞ்ஞோ அபி⁴முகோ² ஆக³ச்ச²தி, தம் தி³ஸ்வா ருக்க²தே³வதா ‘‘ரஞ்ஞோ ஜீவிதம் த³ஸ்ஸாமீ’’தி காளகவேஸேன ஆக³ந்த்வா கண்ணமூலே ஸத்³த³மகாஸி, ராஜா படிபு³ஜ்ஜி², கண்ஹஸப்போ நிவத்தோ, ஸோ தம் தி³ஸ்வா ‘‘இமாய காளகாய மம ஜீவிதம் தி³ன்ன’’ந்தி காளகானம் தத்த² நிவாபம் பட்ட²பேஸி, அப⁴யகோ⁴ஸனஞ்ச கோ⁴ஸாபேஸி, தஸ்மா தம் ததோபபு⁴தி கலந்த³கனிவாபந்தி ஸங்க்²யம் க³தம். கலந்த³காதி ஹி காளகானம் ஏதம் நாமம்.

த³ப்³போ³தி தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ நாமம். மல்லபுத்தோதி மல்லராஜஸ்ஸ புத்தோ. ஜாதியா ஸத்தவஸ்ஸேன அரஹத்தம் ஸச்சி²கதந்தி தே²ரோ கிர ஸத்தவஸ்ஸிகோவ ஸம்வேக³ம் லபி⁴த்வா பப்³ப³ஜிதோ கு²ரக்³கே³யேவ அரஹத்தம் பாபுணீதி வேதி³தப்³போ³. யம்கிஞ்சி ஸாவகேன பத்தப்³ப³ம் ஸப்³ப³ம் தேன அனுப்பத்தந்தி ஸாவகேன பத்தப்³ப³ம் நாம திஸ்ஸோ விஜ்ஜா, சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³, ச² அபி⁴ஞ்ஞா, நவ லோகுத்தரத⁴ம்மாதி இத³ம் கு³ணஜாதம், தம் ஸப்³ப³ம் தேன அனுப்பத்தம் ஹோதி. நத்தி² சஸ்ஸ கிஞ்சி உத்தரி கரணீயந்தி சதூஸு ஸச்சேஸு, சதூஹி மக்³கே³ஹி, ஸோளஸவித⁴ஸ்ஸ கிச்சஸ்ஸ கதத்தா இதா³னிஸ்ஸ கிஞ்சி உத்தரி கரணீயம் நத்தி². கதஸ்ஸ வா பதிசயோதி தஸ்ஸேவ கதஸ்ஸ கிச்சஸ்ஸ புன வட்³ட⁴னம்பி நத்தி², தோ⁴தஸ்ஸ விய வத்த²ஸ்ஸ படிதோ⁴வனம் பிஸிதஸ்ஸ விய க³ந்த⁴ஸ்ஸ படிபிஸனம், புப்பி²தஸ்ஸ விய ச புப்ப²ஸ்ஸ படிபுப்ப²னந்தி. ரஹோக³தஸ்ஸாதி ரஹஸி க³தஸ்ஸ. படிஸல்லீனஸ்ஸாதி ததோ ததோ படிக்கமித்வா ஸல்லீனஸ்ஸ, ஏகீபா⁴வம் க³தஸ்ஸாதி வுத்தம் ஹோதி.

அத² கோ² ஆயஸ்மதோ த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘யன்னூனாஹம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸேனாஸனஞ்ச பஞ்ஞபேய்யம் ப⁴த்தானி ச உத்³தி³ஸேய்ய’’ந்தி தே²ரோ கிர அத்தனோ கதகிச்சபா⁴வம் தி³ஸ்வா ‘‘அஹம் இமம் அந்திமஸரீரம் தா⁴ரேமி, தஞ்ச கோ² வாதமுகே² டி²த பதீ³போ விய அனிச்சதாமுகே² டி²தம், நசிரஸ்ஸேவ நிப்³பா³யனத⁴ம்மம் யாவ ந நிப்³பா³யதி தாவ கின்னு கோ² அஹம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ வேய்யாவச்சம் கரேய்ய’’ந்தி சிந்தேந்தோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘‘திரோரட்டே²ஸு ப³ஹூ குலபுத்தா ப⁴க³வந்தம் அதி³ஸ்வாவ பப்³ப³ஜந்தி, தே ப⁴க³வந்தம் ‘பஸ்ஸிஸ்ஸாம சேவ வந்தி³ஸ்ஸாம சா’தி தூ³ரதோபி ஆக³ச்ச²ந்தி, தத்ர யேஸம் ஸேனாஸனம் நப்பஹோதி, தே ஸிலாபட்டகேபி ஸேய்யம் கப்பேந்தி. பஹோமி கோ² பனாஹம் அத்தனோ ஆனுபா⁴வேன தேஸம் குலபுத்தானம் இச்சா²வஸேன பாஸாத³விஹாரஅட்³ட⁴யோகா³தீ³னி மஞ்சபீட²கத்த²ரணாதீ³னி ச ஸேனாஸேனானி நிம்மினித்வா தா³தும். புனதி³வஸே சேத்த² ஏகச்சே அதிவிய கிலந்தரூபா ஹோந்தி, தே கா³ரவேன பி⁴க்கூ²னம் புரதோ ட²த்வா ப⁴த்தானிபி ந உத்³தி³ஸாபேந்தி, அஹம் கோ² பன நேஸம் ப⁴த்தானிபி உத்³தி³ஸிதும் பஹோமீ’’தி. இதி படிஸஞ்சிக்க²ந்தஸ்ஸ ‘‘அத² கோ² ஆயஸ்மதோ த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘யன்னூனாஹம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸேனாஸனஞ்ச பஞ்ஞபேய்யம் ப⁴த்தானி ச உத்³தி³ஸேய்ய’’ந்தி.

நனு ச இமானி த்³வே டா²னானி ப⁴ஸ்ஸாராமதாதி³மனுயுத்தஸ்ஸ யுத்தானி, அயஞ்ச கீ²ணாஸவோ நிப்பபஞ்சாராமோ, இமஸ்ஸ கஸ்மா இமானி படிப⁴ம்ஸூதி? புப்³ப³பத்த²னாய சோதி³தத்தா. ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் கிர இமம் டா²னந்தரம் பத்தா ஸாவகா ஹோந்தியேவ. அயஞ்ச பது³முத்தரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே அஞ்ஞதரஸ்மிம் குலே பச்சாஜாதோ இமம் டா²னந்தரம் பத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆனுபா⁴வம் தி³ஸ்வா அட்ட²ஸட்டி²யா பி⁴க்கு²ஸதஸஹஸ்ஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் ப⁴க³வந்தம் ஸத்த தி³வஸானி நிமந்தேத்வா மஹாதா³னம் த³த்வா பாத³மூலே நிபஜ்ஜித்வா ‘‘அனாக³தே தும்ஹாதி³ஸஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ உப்பன்னகாலே அஹம்பி இத்த²ன்னாமோ தும்ஹாகம் ஸாவகோ விய ஸேனாஸனபஞ்ஞாபகோ ச ப⁴த்துத்³தே³ஸகோ ச அஸ்ஸ’’ந்தி பத்த²னம் அகாஸி. ப⁴க³வா அனாக³தம்ஸஞாணம் பேஸேத்வா அத்³த³ஸ, தி³ஸ்வா ச இதோ கப்பஸதஸஹஸ்ஸஸ்ஸ அச்சயேன கோ³தமோ நாம பு³த்³தோ⁴ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, ததா³ த்வம் த³ப்³போ³ நாம மல்லபுத்தோ ஹுத்வா ஜாதியா ஸத்தவஸ்ஸோ நிக்க²ம்ம பப்³ப³ஜித்வா அரஹத்தம் ஸச்சி²கரிஸ்ஸஸி, இமஞ்ச டா²னந்தரம் லச்ச²ஸீ’’தி ப்³யாகாஸி. ஸோ ததோபபு⁴தி தா³னஸீலாதீ³னி பூரயமானோ தே³வமனுஸ்ஸஸம்பத்திம் அனுப⁴வித்வா அம்ஹாகம் ப⁴க³வதோ காலே தேன ப⁴க³வதா ப்³யாகதஸதி³ஸமேவ அரஹத்தம் ஸச்சா²காஸி. அத²ஸ்ஸ ரஹோக³தஸ்ஸ ‘‘கின்னு கோ² அஹம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ வேய்யாவச்சம் கரேய்ய’’ந்தி சிந்தயதோ தாய புப்³ப³பத்த²னாய சோதி³தத்தா இமானி த்³வே டா²னானி படிப⁴ம்ஸூதி.

அத²ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அஹம் கோ² அனிஸ்ஸரோஸ்மி அத்தனி, ஸத்தா²ரா ஸத்³தி⁴ம் ஏகட்டா²னே வஸாமி, ஸசே மம் ப⁴க³வா அனுஜானிஸ்ஸதி, இமானி த்³வே டா²னானி ஸமாதி³யிஸ்ஸாமீ’’தி ப⁴க³வதோ ஸந்திகம் அக³மாஸி. தேன வுத்தம் – ‘‘அத² கோ² ஆயஸ்மா த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ…பே… ப⁴த்தானி ச உத்³தி³ஸிது’’ந்தி. அத² நம் ப⁴க³வா ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴ த³ப்³பா³’’தி ஸம்பஹம்ஸேத்வா யஸ்மா அரஹதி ஏவரூபோ அக³திக³மனபரிபா³ஹிரோ பி⁴க்கு² இமானி த்³வே டா²னானி விசாரேதும், தஸ்மா ‘‘தேன ஹி த்வம் த³ப்³ப³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸேனாஸனஞ்ச பஞ்ஞபேஹி ப⁴த்தானி ச உத்³தி³ஸா’’தி ஆஹ. ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸீதி ப⁴க³வதோ வசனம் பதிஅஸ்ஸோஸி அபி⁴முகோ² அஸ்ஸோஸி, ஸம்படிச்சீ²தி வுத்தம் ஹோதி.

பட²மம் த³ப்³போ³ யாசிதப்³போ³தி கஸ்மா ப⁴க³வா யாசாபேதி? க³ரஹமோசனத்த²ம். பஸ்ஸதி ஹி ப⁴க³வா ‘‘அனாக³தே த³ப்³ப³ஸ்ஸ இமம் டா²னம் நிஸ்ஸாய மேத்தியபு⁴மஜகானம் வஸேன மஹாஉபத்³த³வோ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, தத்ர கேசி க³ரஹிஸ்ஸந்தி ‘அயம் துண்ஹீபூ⁴தோ அத்தனோ கம்மம் அகத்வா கஸ்மா ஈதி³ஸம் டா²னம் விசாரேதீ’தி. ததோ அஞ்ஞே வக்க²ந்தி ‘கோ இமஸ்ஸ தோ³ஸோ ஏதேஹேவ யாசித்வா ட²பிதோ’தி ஏவம் க³ரஹதோ முச்சிஸ்ஸதீ’’தி. ஏவம் க³ரஹமோசனத்த²ம் யாசாபேத்வாபி புன யஸ்மா அஸம்மதே பி⁴க்கு²ஸ்மிம் ஸங்க⁴மஜ்ஜே² கிஞ்சி கத²யமானே கி²ய்யனத⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி ‘‘அயம் கஸ்மா ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உச்சாஸத்³த³ம் கரோதி, இஸ்ஸரியம் த³ஸ்ஸேதீ’’தி. ஸம்மதே பன கதே²ந்தே ‘‘மாயஸ்மந்தோ கிஞ்சி அவசுத்த², ஸம்மதோ அயம், கதே²து யதா²ஸுக²’’ந்தி வத்தாரோ ப⁴வந்தி. அஸம்மதஞ்ச அபூ⁴தேன அப்³பா⁴சிக்க²ந்தஸ்ஸ லஹுகா ஆபத்தி ஹோதி து³க்கடமத்தா. ஸம்மதம் பன அப்³பா⁴சிக்க²தோ க³ருகதரா பாசித்தியாபத்தி ஹோதி. அத² ஸம்மதோ பி⁴க்கு² ஆபத்தியா க³ருகபா⁴வேன வேரீஹிபி து³ப்பத⁴ம்ஸியதரோ ஹோதி, தஸ்மா தம் ஆயஸ்மந்தம் ஸம்மன்னாபேதும் ‘‘ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா’’திஆதி³மாஹ. கிம் பன த்³வே ஸம்முதியோ ஏகஸ்ஸ தா³தும் வட்டந்தீதி? ந கேவலம் த்³வே, ஸசே பஹோதி, தேரஸாபி தா³தும் வட்டந்தி. அப்பஹோந்தானம் பன ஏகாபி த்³வின்னம் வா திண்ணம் வா தா³தும் வட்டதி.

382. ஸபா⁴கா³னந்தி கு³ணஸபா⁴கா³னம், ந மித்தஸந்த²வஸபா⁴கா³னம். தேனேவாஹ ‘‘யே தே பி⁴க்கூ² ஸுத்தந்திகா தேஸம் ஏகஜ்ஜ²’’ந்திஆதி³. யாவதிகா ஹி ஸுத்தந்திகா ஹோந்தி, தே உச்சினித்வா ஏகதோ தேஸம் அனுரூபமேவ ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேதி; ஏவம் ஸேஸானம். காயத³ள்ஹீப³ஹுலாதி காயஸ்ஸ த³ள்ஹீபா⁴வகரணப³ஹுலா, காயபோஸனப³ஹுலாதி அத்தோ². இமாயபிமே ஆயஸ்மந்தோ ரதியாதி இமாய ஸக்³க³மக்³க³ஸ்ஸ திரச்சா²னபூ⁴தாய திரச்சா²னகதா²ரதியா. அச்சி²ஸ்ஸந்தீதி விஹரிஸ்ஸந்தி.

தேஜோதா⁴தும் ஸமாபஜ்ஜித்வா தேனேவாலோகேனாதி தேஜோகஸிணசதுத்த²ஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய அபி⁴ஞ்ஞாஞாணேன அங்கு³லிஜலனம் அதி⁴ட்டா²ய தேனேவ தேஜோதா⁴துஸமாபத்திஜனிதேன அங்கு³லிஜாலாலோகேனாதி அத்தோ². அயம் பன தே²ரஸ்ஸ ஆனுபா⁴வோ நசிரஸ்ஸேவ ஸகலஜம்பு³தீ³பே பாகடோ அஹோஸி, தம் ஸுத்வா இத்³தி⁴பாடிஹாரியம் த³ட்டு²காமா அபிஸு பி⁴க்கூ² ஸஞ்சிச்ச விகாலே ஆக³ச்ச²ந்தி. தே ஸஞ்சிச்ச தூ³ரே அபதி³ஸந்தீதி ஜானந்தாவ தூ³ரே அபதி³ஸந்தி. கத²ம்? ‘‘அம்ஹாகம் ஆவுஸோ த³ப்³ப³ கி³ஜ்ஜ²கூடே’’தி இமினா நயேன.

அங்கு³லியா ஜலமானாய புரதோ புரதோ க³ச்ச²தீதி ஸசே ஏகோ பி⁴க்கு² ஹோதி, ஸயமேவ க³ச்ச²தி. ஸசே ப³ஹூ ஹோந்தி, ப³ஹூ அத்தபா⁴வே நிம்மினாதி. ஸப்³பே³ அத்தனா ஸதி³ஸா ஏவ ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேந்தி.

அயம் மஞ்சோதிஆதீ³ஸு பன தே²ரே ‘‘அயம் மஞ்சோ’’தி வத³ந்தே நிம்மிதாபி அத்தனோ அத்தனோ க³தக³தட்டா²னே ‘‘அயம் மஞ்சோ’’தி வத³ந்தி; ஏவம் ஸப்³ப³பதே³ஸு. அயஞ்ஹி நிம்மிதானம் த⁴ம்மதா –

‘‘ஏகஸ்மிம் பா⁴ஸமானஸ்மிம், ஸப்³பே³ பா⁴ஸந்தி நிம்மிதா;

ஏகஸ்மிம் துண்ஹிமாஸீனே, ஸப்³பே³ துண்ஹீ ப⁴வந்தி தே’’தி.

யஸ்மிம் பன விஹாரே மஞ்சபீடா²தீ³னி ந பரிபூரந்தி, தஸ்மிம் அத்தனோ ஆனுபா⁴வேன பூரேந்தி. தேன நிம்மிதானம் அவத்து²கவசனம் ந ஹோதி.

ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேத்வா புனதே³வ வேளுவனம் பச்சாக³ச்ச²தீதி தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஜனபத³கத²ம் கதே²ந்தோ ந நிஸீத³தி, அத்தனோ வஸனட்டா²னமேவ பச்சாக³ச்ச²தி.

383. மேத்தியபூ⁴மஜகாதி மேத்தியோ சேவ பூ⁴மஜகோ ச, ச²ப்³ப³க்³கி³யானம் அக்³க³புரிஸா ஏதே. லாமகானி ச ப⁴த்தானீதி ஸேனாஸனானி தாவ நவகானம் லாமகானி பாபுணந்தீதி அனச்ச²ரியமேதம். ப⁴த்தானி பன ஸலாகாயோ பச்சி²யம் வா சீவரபோ⁴கே³ வா பக்கி²பித்வா ஆலோளேத்வா ஏகமேகம் உத்³த⁴ரித்வா பஞ்ஞாபேந்தி, தானிபி தேஸம் மந்த³புஞதாய லாமகானி ஸப்³ப³பச்சி²மானேவ பாபுணந்தி. யம்பி ஏகசாரிகப⁴த்தம் ஹோதி, தம்பி ஏதேஸம் பத்ததி³வஸே லாமகம் வா ஹோதி, ஏதே வா தி³ஸ்வாவ பணீதம் அத³த்வா லாமகமேவ தே³ந்தி.

அபி⁴ஸங்கா²ரிகந்தி நானாஸம்பா⁴ரேஹி அபி⁴ஸங்க²ரித்வா கதம் ஸுஸஜ்ஜிதம், ஸுஸம்பாதி³தந்தி அத்தோ². கணாஜகந்தி ஸகுண்ட³கப⁴த்தம். பி³லங்க³து³தியந்தி கஞ்ஜிகது³தியம்.

கல்யாணப⁴த்திகோதி கல்யாணம் ஸுந்த³ரம் அதிவிய பணீதம் ப⁴த்தமஸ்ஸாதி கல்யாணப⁴த்திகோ, பணீததா³யகத்தா ப⁴த்தேனேவ பஞ்ஞாதோ. சதுக்கப⁴த்தம் தே³தீதி சத்தாரி ப⁴த்தானி தே³தி, தத்³தி⁴தவோஹாரேன பன ‘‘சதுக்கப⁴த்த’’ந்தி வுத்தம். உபதிட்டி²த்வா பரிவிஸதீதி ஸப்³ப³கம்மந்தே விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா மஹந்தம் பூஜாஸக்காரம் கத்வா ஸமீபே ட²த்வா பரிவிஸதி. ஓத³னேன புச்ச²ந்தீதி ஓத³னஹத்தா² உபஸங்கமித்வா ‘‘கிம் ப⁴ந்தே ஓத³னம் தே³மா’’தி புச்ச²ந்தி, ஏவம் கரணத்தே²யேவ கரணவசனம் ஹோதி. ஏஸ நயோ ஸூபாதீ³ஸு.

ஸ்வாதனாயாதி ஸ்வே ப⁴வோ ப⁴த்தபரிபோ⁴கோ³ ஸ்வாதனோ தஸ்ஸத்தா²ய, ஸ்வாதனாய ஸ்வே கத்தப்³ப³ஸ்ஸ ப⁴த்தபரிபோ⁴க³ஸ்ஸத்தா²யாதி வுத்தம் ஹோதி. உத்³தி³ட்ட²ம் ஹோதீதி பாபேத்வா தி³ன்னம் ஹோதி. மேத்தியபூ⁴மஜகானம் கோ² க³ஹபதீதி இத³ம் தே²ரோ அஸமன்னாஹரித்வா ஆஹ. ஏவம்ப³லவதீ ஹி தேஸம் மந்த³புஞ்ஞதா, யம் ஸதிவேபுல்லப்பத்தானம்பி அஸமன்னாஹாரோ ஹோதி. யே ஜேதி ஏத்த² ஜேதி தா³ஸிம் ஆலபதி.

ஹிய்யோ கோ² ஆவுஸோ அம்ஹாகந்தி ரத்திம் ஸம்மந்தயமானா அதீதம் தி³வஸபா⁴க³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஹிய்யோ’’தி வத³ந்தி. ந சித்தரூபந்தி ந சித்தானுரூபம், யதா² புப்³பே³ யத்தகம் இச்ச²ந்தி, தத்தகம் ஸுபந்தி, ந ஏவம் ஸுபிம்ஸு, அப்பகமேவ ஸுபிம்ஸூதி வுத்தம் ஹோதி.

ப³ஹாராமகோட்ட²கேதி வேளுவனவிஹாரஸ்ஸ ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கே. பத்தக்க²ந்தா⁴தி பதிதக்க²ந்தா⁴ க²ந்த⁴ட்டி²கம் நாமேத்வா நிஸின்னா. பஜ்ஜா²யந்தாதி பதூ⁴பாயந்தா.

யதோ நிவாதம் ததோ ஸவாதந்தி யத்த² நிவாதம் அப்பகோபி வாதோ நத்தி², தத்த² மஹாவாதோ உட்டி²தோதி அதி⁴ப்பாயோ. உத³கம் மஞ்ஞே ஆதி³த்தந்தி உத³கம் விய ஆதி³த்தம்.

384. ஸரஸி த்வம் த³ப்³ப³ ஏவரூபம் கத்தாதி த்வம் த³ப்³ப³ ஏவரூபம் கத்தா ஸரஸி. அத² வா ஸரஸி த்வம் த³ப்³ப³ ஏவரூபம் யதா²யம் பி⁴க்கு²னீ ஆஹ, கத்தா தா⁴ஸி ஏவரூபம், யதா²யம் பி⁴க்கு²னீ ஆஹாதி ஏவம் யோஜேத்வாபேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. யே பன ‘‘கத்வா’’தி பட²ந்தி தேஸம் உஜுகமேவ.

யதா² மம் ப⁴ந்தே ப⁴க³வா ஜானாதீதி தே²ரோ கிம் த³ஸ்ஸேதி. ப⁴க³வா ப⁴ந்தே ஸப்³ப³ஞ்ஞூ, அஹஞ்ச கீ²ணாஸவோ, நத்தி² மய்ஹம் வத்து²படிஸேவனா, தம் மம் ப⁴க³வா ஜானாதி, தத்ராஹம் கிம் வக்கா²மி, யதா² மம் ப⁴க³வா ஜானாதி ததே²வாஹம் த³ட்ட²ப்³போ³தி.

ந கோ² த³ப்³ப³ த³ப்³பா³ ஏவம் நிப்³பே³டே²ந்தீதி ஏத்த² ந கோ² த³ப்³ப³ பண்டி³தா யதா² த்வம் பரப்பச்சயேன நிப்³பே³டே²ஸி, ஏவம் நிப்³பே³டே²ந்தி; அபி ச கோ² யதே³வ ஸாமம் ஞாதம் தேன நிப்³பே³டே²ந்தீதி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஸசே தயா கதம் கதந்தி இமினா கிம் த³ஸ்ஸேதி? ந ஹி ஸக்கா பரிஸப³லேன வா பக்கு²பத்த²ம்பே⁴ன வா அகாரகோ காரகோ காதும், காரகோ வா அகாரகோ காதும், தஸ்மா யம் ஸயம் கதம் வா அகதம் வா ததே³வ வத்தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. கஸ்மா பன ப⁴க³வா ஜானந்தோபி ‘‘அஹம் ஜானாமி, கீ²ணாஸவோ த்வம்; நத்தி² துய்ஹம் தோ³ஸோ, அயம் பி⁴க்கு²னீ முஸாவாதி³னீ’’தி நாவோசாதி? பரானுத்³த³யதாய. ஸசே ஹி ப⁴க³வா யம் யம் ஜானாதி தம் தம் வதே³ய்ய, அஞ்ஞேன பாராஜிகம் ஆபன்னேன புட்டே²ன ‘‘அஹம் ஜானாமி த்வம் பாராஜிகோ’’தி வத்தப்³ப³ம் ப⁴வேய்ய, ததோ ஸோ புக்³க³லோ ‘‘அயம் புப்³பே³ த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் ஸுத்³த⁴ம் கத்வா இதா³னி மம் அஸுத்³த⁴ம் கரோதி; கஸ்ஸ தா³னி கிம் வதா³மி, யத்ர ஸத்தா²பி ஸாவகேஸு ச²ந்தா³க³திம் க³ச்ச²தி; குதோ இமஸ்ஸ ஸப்³ப³ஞ்ஞுபா⁴வோ’’தி ஆகா⁴தம் ப³ந்தி⁴த்வா அபாயூபகோ³ ப⁴வேய்ய, தஸ்மா ப⁴க³வா இமாய பரானுத்³த³யதாய ஜானந்தோபி நாவோச.

கிஞ்ச பி⁴ய்யோ உபவாத³பரிவஜ்ஜனதோபி நாவோச. யதி³ ஹி ப⁴க³வா ஏவம் வதே³ய்ய, ஏவம் உபவாதோ³ ப⁴வேய்ய ‘‘த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ வுட்டா²னம் நாம பா⁴ரியம், ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் பன ஸக்கி²ம் லபி⁴த்வா வுட்டி²தோ’’தி. இத³ஞ்ச வுட்டா²னலக்க²ணம் மஞ்ஞமானா ‘‘பு³த்³த⁴காலேபி ஸக்கி²னா ஸுத்³தி⁴ வா அஸுத்³தி⁴ வா ஹோதி மயம் ஜானாம, அயம் புக்³க³லோ அஸுத்³தோ⁴’’தி ஏவம் பாபபி⁴க்கூ² லஜ்ஜிம்பி வினாஸேய்யுந்தி. அபிச அனாக³தேபி பி⁴க்கூ² ஓதிண்ணே வத்து²ஸ்மிம் சோதே³த்வா ஸாரேத்வா ‘‘ஸசே தயா கதம், ‘கத’ந்தி வதே³ஹீ’’தி லஜ்ஜீனம் படிஞ்ஞம் க³ஹேத்வா கம்மம் கரிஸ்ஸந்தீதி வினயலக்க²ணே தந்திம் ட²பேந்தோ ‘‘அஹம் ஜானாமீ’’தி அவத்வாவ ‘‘ஸசே தயா கதம், ‘கத’ந்தி வதே³ஹீ’’தி ஆஹ.

நாபி⁴ஜானாமி ஸுபினந்தேனபி மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவிதாதி ஸுபினந்தேனபி மேது²னம் த⁴ம்மம் ந அபி⁴ஜானாமி, ந படிஸேவிதா அஹந்தி வுத்தம் ஹோதி. அத² வா படிஸேவிதா ஹுத்வா ஸுபினந்தேனபி மேது²னம் த⁴ம்மம் ந ஜானாமீதி வுத்தம் ஹோதி. யே பன ‘‘படிஸேவித்வா’’தி பட²ந்தி தேஸம் உஜுகமேவ. பகே³வ ஜாக³ரோதி ஜாக³ரந்தோ பன பட²மம்யேவ ந ஜானாமீதி.

தேன ஹி பி⁴க்க²வே மேத்தியம் பி⁴க்கு²னிம் நாஸேதா²தி யஸ்மா த³ப்³ப³ஸ்ஸ ச இமிஸ்ஸா ச வசனம் ந க⁴டீயதி தஸ்மா மேத்தியம் பி⁴க்கு²னிம் நாஸேதா²தி வுத்தம் ஹோதி.

தத்த² திஸ்ஸோ நாஸனா – லிங்க³னாஸனா, ஸம்வாஸனாஸனா, த³ண்ட³கம்மனாஸனாதி. தாஸு ‘‘தூ³ஸகோ நாஸேதப்³போ³’’தி (பாரா. 66) அயம் ‘‘லிங்க³னாஸனா’’. ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே வா அப்படிகம்மே வா பாபிகாய தி³ட்டி²யா அப்படினிஸ்ஸக்³கே³ வா உக்கே²பனீயகம்மம் கரோந்தி, அயம் ‘‘ஸம்வாஸனாஸனா’’. ‘‘சர பிரே வினஸ்ஸா’’தி (பாசி. 429) த³ண்ட³கம்மம் கரோந்தி, அயம் ‘‘த³ண்ட³கம்மனாஸனா’’. இத⁴ பன லிங்க³னாஸனம் ஸந்தா⁴யாஹ – ‘‘மேத்தியம் பி⁴க்கு²னிம் நாஸேதா²’’தி.

இமே ச பி⁴க்கூ² அனுயுஞ்ஜதா²தி இமினா இமம் தீ³பேதி ‘‘அயம் பி⁴க்கு²னீ அத்தனோ த⁴ம்மதாய அகாரிகா அத்³தா⁴ அஞ்ஞேஹி உய்யோஜிதா, தஸ்மா யேஹி உய்யோஜிதா இமே பி⁴க்கூ² அனுயுஞ்ஜத² க³வேஸத² ஜானாதா²’’தி.

கிம் பன ப⁴க³வதா மேத்தியா பி⁴க்கு²னீ படிஞ்ஞாய நாஸிதா அப்படிஞ்ஞாய நாஸிதாதி, கிஞ்சேத்த² யதி³ தாவ படிஞ்ஞாய நாஸிதா, தே²ரோ காரகோ ஹோதி ஸதோ³ஸோ? அத² அப்படிஞ்ஞாய, தே²ரோ அகாரகோ ஹோதி நித்³தோ³ஸோ.

பா⁴தியராஜகாலேபி மஹாவிஹாரவாஸீனஞ்ச அப⁴யகி³ரிவாஸீனஞ்ச தே²ரானம் இமஸ்மிம்யேவ பதே³ விவாதோ³ அஹோஸி. அப⁴யகி³ரிவாஸினோபி அத்தனோ ஸுத்தம் வத்வா ‘‘தும்ஹாகம் வாதே³ தே²ரோ காரகோ ஹோதீ’’தி வத³ந்தி. மஹாவிஹாரவாஸினோபி அத்தனோ ஸுத்தம் வத்வா ‘‘தும்ஹாகம் வாதே³ தே²ரோ காரகோ ஹோதீ’’தி வத³ந்தி. பஞ்ஹோ ந சி²ஜ்ஜதி. ராஜா ஸுத்வா தே²ரே ஸன்னிபாதேத்வா தீ³க⁴காராயனம் நாம ப்³ராஹ்மணஜாதியம் அமச்சம் ‘‘தே²ரானம் கத²ம் ஸுணாஹீ’’தி ஆணாபேஸி. அமச்சோ கிர பண்டி³தோ பா⁴ஸந்தரகுஸலோ ஸோ ஆஹ – ‘‘வத³ந்து தாவ தே²ரா ஸுத்த’’ந்தி. ததோ அப⁴யகி³ரிதே²ரா அத்தனோ ஸுத்தம் வதி³ம்ஸு – ‘‘தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, மேத்தியம் பி⁴க்கு²னிம் ஸகாய படிஞ்ஞாய நாஸேதா²’’தி. அமச்சோ ‘‘ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் வாதே³ தே²ரோ காரகோ ஹோதி ஸதோ³ஸோ’’தி ஆஹ. மஹாவிஹாரவாஸினோபி அத்தனோ ஸுத்தம் வதி³ம்ஸு – ‘‘தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, மேத்தியம் பி⁴க்கு²னிம் நாஸேதா²’’தி. அமச்சோ ‘‘ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் வாதே³ தே²ரோ அகாரகோ ஹோதி நித்³தோ³ஸோ’’தி ஆஹ. கிம் பனேத்த² யுத்தம்? யம் பச்சா² வுத்தம் விசாரிதஞ்ஹேதம் அட்ட²கதா²சரியேஹி, பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் அமூலகேன அந்திமவத்து²னா அனுத்³த⁴ம்ஸேதி, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ; பி⁴க்கு²னிம் அனுத்³த⁴ம்ஸேதி, து³க்கடம். குருந்தி³யம் பன ‘‘முஸாவாதே³ பாசித்திய’’ந்தி வுத்தம்.

தத்ராயம் விசாரணா, புரிமனயே தாவ அனுத்³த⁴ம்ஸனாதி⁴ப்பாயத்தா து³க்கடமேவ யுஜ்ஜதி. யதா² ஸதிபி முஸாவாதே³ பி⁴க்கு²னோ பி⁴க்கு²ஸ்மிம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ, ஸதிபி ச முஸாவாதே³ அஸுத்³த⁴ம் ஸுத்³த⁴தி³ட்டி²னோ அக்கோஸாதி⁴ப்பாயேன வத³ந்தஸ்ஸ ஓமஸவாதே³னேவ பாசித்தியம், ந ஸம்பஜானமுஸாவாதே³ன; ஏவம் இதா⁴பி அனுத்³த⁴ம்ஸனாதி⁴ப்பாயத்தா ஸம்பஜானமுஸாவாதே³ பாசித்தியம் ந யுஜ்ஜதி, து³க்கடமேவ யுத்தம். பச்சி²மனயேபி முஸாவாத³த்தா பாசித்தியமேவ யுஜ்ஜதி, வசனப்பமாணதோ ஹி அனுத்³த⁴ம்ஸனாதி⁴ப்பாயேன பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்மிம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. அக்கோஸாதி⁴ப்பாயஸ்ஸ ச ஓமஸவாதோ³. பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பன பி⁴க்கு²னியா து³க்கடந்திவசனம் நத்தி², ஸம்பஜானமுஸாவாதே³ பாசித்தியந்தி வசனமத்தி², தஸ்மா பாசித்தியமேவ யுஜ்ஜதி.

தத்ர பன இத³ம் உபபரிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘‘அனுத்³த⁴ம்ஸனாதி⁴ப்பாயே அஸதி பாசித்தியம், தஸ்மிம் ஸதி கேன ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி? தத்ர யஸ்மா முஸா ப⁴ணந்தஸ்ஸ பாசித்தியே ஸித்³தே⁴பி அமூலகேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன அனுத்³த⁴ம்ஸனே விஸும் பாசித்தியம் வுத்தம், தஸ்மா அனுத்³த⁴ம்ஸனாதி⁴ப்பாயே ஸதி ஸம்பஜானமுஸாவாதே³ பாசித்தியஸ்ஸ ஓகாஸோ ந தி³ஸ்ஸதி, ந ச ஸக்கா அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தஸ்ஸ அனாபத்தியா ப⁴விதுந்தி புரிமனயோவேத்த² பரிஸுத்³த⁴தரோ கா²யதி. ததா² பி⁴க்கு²னீ பி⁴க்கு²னிம் அமூலகேன அந்திமவத்து²னா அனுத்³த⁴ம்ஸேதி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ, பி⁴க்கு²ம் அனுத்³த⁴ம்ஸேதி து³க்கடம், தத்ர ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ வுட்டா²னகா³மீ து³க்கடம், தே³ஸனாகா³மீ ஏதேஹி நாஸனா நத்தி². யஸ்மா பன ஸா பகதியாவ து³ஸ்ஸீலா பாபபி⁴க்கு²னீ இதா³னி ச ஸயமேவ ‘‘து³ஸ்ஸீலாம்ஹீ’’தி வத³தி தஸ்மா நம் ப⁴க³வா அஸுத்³த⁴த்தாயேவ நாஸேஸீதி.

அத² கோ² மேத்தியபூ⁴மஜகாதி ஏவம் ‘‘மேத்தியம் பி⁴க்கு²னிம் நாஸேத², இமே ச பி⁴க்கூ² அனுயுஞ்ஜதா²’’தி வத்வா உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பவிட்டே² ப⁴க³வதி தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ‘‘தே³த² தா³னி இமிஸ்ஸா ஸேதகானீ’’தி நாஸியமானம் தம் பி⁴க்கு²னிம் தி³ஸ்வா தே பி⁴க்கூ² தம் மோசேதுகாமதாய அத்தனோ அபராத⁴ம் ஆவிகரிம்ஸு, ஏதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத² கோ² மேத்தியபூ⁴மஜகா’’திஆதி³ வுத்தம்.

385-6. து³ட்டோ² தோ³ஸோதி தூ³ஸிதோ சேவ தூ³ஸகோ ச. உப்பன்னே ஹி தோ³ஸே புக்³க³லோ தேன தோ³ஸேன தூ³ஸிதோ ஹோதி பகதிபா⁴வம் ஜஹாபிதோ, தஸ்மா ‘‘து³ட்டோ²’’தி வுச்சதி. பரஞ்ச தூ³ஸேதி வினாஸேதி, தஸ்மா ‘‘தோ³ஸோ’’தி வுச்சதி. இதி ‘‘து³ட்டோ² தோ³ஸோ’’தி ஏகஸ்ஸேவேதம் புக்³க³லஸ்ஸ ஆகாரனானத்தேன நித³ஸ்ஸனம், தேன வுத்தம் ‘‘து³ட்டோ² தோ³ஸோதி தூ³ஸிதோ சேவ தூ³ஸகோ சா’’தி தத்த² ஸத்³த³லக்க²ணம் பரியேஸிதப்³ப³ம். யஸ்மா பன ஸோ ‘‘து³ட்டோ² தோ³ஸோ’’தி ஸங்க்²யம் க³தோ படிக⁴ஸமங்கீ³புக்³க³லோ குபிதாதி³பா⁴வே டி²தோவ ஹோதி, தேனஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனே ‘‘குபிதோ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² குபிதோதி குப்பபா⁴வம் பகதிதோ சவனபா⁴வம் பத்தோ. அனத்தமனோதி ந ஸகமனோ அத்தனோ வஸே அட்டி²தசித்தோ; அபிச பீதிஸுகே²ஹி ந அத்தமனோ ந அத்தசித்தோதி அனத்தமனோ. அனபி⁴ரத்³தோ⁴தி ந ஸுகி²தோ ந வா பஸாதி³தோதி அனபி⁴ரத்³தோ⁴. படிகே⁴ன ஆஹதம் சித்தமஸ்ஸாதி ஆஹதசித்தோ. சித்தத²த்³த⁴பா⁴வசித்தகசவரஸங்கா²தம் படிக⁴கீ²லம் ஜாதமஸ்ஸாதி கி²லஜாதோ. அப்பதீதோதி நப்பதீதோ பீதிஸுகா²தீ³ஹி வஜ்ஜிதோ, ந அபி⁴ஸடோதி அத்தோ². பத³பா⁴ஜனே பன யேஸம் த⁴ம்மானம் வஸேன அப்பதீதோ ஹோதி, தே த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தேன ச கோபேனா’’திஆதி³ வுத்தம்.

தத்த² தேன ச கோபேனாதி யேன து³ட்டோ²தி ச குபிதோதி ச வுத்தோ உப⁴யம்பி ஹேதம் பகதிபா⁴வம் ஜஹாபனதோ ஏகாகாரம் ஹோதி. தேன ச தோ³ஸேனாதி யேன ‘‘தோ³ஸோ’’தி வுத்தோ. இமேஹி த்³வீஹி ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴மேவ த³ஸ்ஸேதி.

தாய ச அனத்தமனதாயாதி யாய ‘‘அனத்தமனோ’’தி வுத்தோ. தாய ச அனபி⁴ரத்³தி⁴யாதி யாய ‘‘அனபி⁴ரத்³தோ⁴’’தி வுத்தோ. இமேஹி த்³வீஹி வேத³னாக்க²ந்த⁴ம் த³ஸ்ஸேதி.

அமூலகேன பாராஜிகேனாதி ஏத்த² நாஸ்ஸ மூலந்தி அமூலகம், தம் பனஸ்ஸ அமூலகத்தம் யஸ்மா சோத³கவஸேன அதி⁴ப்பேதம், ந சுதி³தகவஸேன. தஸ்மா தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் பத³பா⁴ஜனே ‘‘அமூலகம் நாம அதி³ட்ட²ம் அஸுதம் அபரிஸங்கித’’ந்தி ஆஹ. தேன இமம் தீ³பேதி ‘‘யம் பாராஜிகம் சோத³கேன சுதி³தகம்ஹி புக்³க³லே நேவ தி³ட்ட²ம் ந ஸுதம் ந பரிஸங்கிதம் இத³ம் ஏதேஸம் த³ஸ்ஸனஸவனபரிஸங்காஸங்கா²தானம் மூலானம் அபா⁴வதோ அமூலகம் நாம, தம் பன ஸோ ஆபன்னோ வா ஹோது அனாபன்னோ வா ஏதம் இத⁴ அப்பமாணந்தி.

தத்த² அதி³ட்ட²ம் நாம அத்தனோ பஸாத³சக்கு²னா வா தி³ப்³ப³சக்கு²னா வா அதி³ட்ட²ம். அஸுதம் நாம ததே²வ கேனசி வுச்சமானம் ந ஸுதம். அபரிஸங்கிதம் நாம சித்தேன அபரிஸங்கிதம்.

‘‘தி³ட்ட²ம்’’ நாம அத்தனா வா பரேன வா பஸாத³சக்கு²னா வா தி³ப்³ப³சக்கு²னா வா தி³ட்ட²ம். ‘‘ஸுதம்’’ நாம ததே²வ ஸுதம். ‘‘பரிஸங்கித’’ம்பி அத்தனா வா பரேன வா பரிஸங்கிதம். தத்த² அத்தனா தி³ட்ட²ம் தி³ட்ட²மேவ, பரேஹி தி³ட்ட²ம் அத்தனா ஸுதம், பரேஹி ஸுதம், பரேஹி பரிஸங்கிதந்தி இத³ம் பன ஸப்³ப³ம்பி அத்தனா ஸுதட்டா²னேயேவ திட்ட²தி.

பரிஸங்கிதம் பன திவித⁴ம் – தி³ட்ட²பரிஸங்கிதம், ஸுதபரிஸங்கிதம், முதபரிஸங்கிதந்தி. தத்த² தி³ட்ட²பரிஸங்கிதம் நாம ஏகோ பி⁴க்கு² உச்சாரபஸ்ஸாவகம்மேன கா³மஸமீபே ஏகம் கு³ம்ப³ம் பவிட்டோ², அஞ்ஞதராபி இத்தீ² கேனசிதே³வ கரணீயேன தம் கு³ம்ப³ம் பவிஸித்வா நிவத்தா, நாபி பி⁴க்கு² இத்தி²ம் அத்³த³ஸ; ந இத்தீ² பி⁴க்கு²ம், அதி³ஸ்வாவ உபோ⁴பி யதா²ருசிம் பக்கந்தா, அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² உபி⁴ன்னம் ததோ நிக்க²மனம் ஸல்லக்கே²த்வா ‘‘அத்³தா⁴ இமேஸம் கதம் வா கரிஸ்ஸந்தி வா’’தி பரிஸங்கதி, இத³ம் தி³ட்ட²பரிஸங்கிதம் நாம.

ஸுதபரிஸங்கிதம் நாம இதே⁴கச்சோ அந்த⁴காரே வா படிச்ச²ன்னே வா ஓகாஸே மாதுகா³மேன ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²னோ தாதி³ஸம் படிஸந்தா²ரவசனம் ஸுணாதி, ஸமீபே அஞ்ஞம் விஜ்ஜமானம்பி ‘‘அத்தி² நத்தீ²’’தி ந ஜானாதி, ஸோ ‘‘அத்³தா⁴ இமேஸம் கதம் வா கரிஸ்ஸந்தி வா’’தி பரிஸங்கதி, இத³ம் ஸுதபரிஸங்கிதம் நாம.

முதபரிஸங்கிதம் நாம ஸம்ப³ஹுலா து⁴த்தா ரத்திபா⁴கே³ புப்ப²க³ந்த⁴மம்ஸஸுராதீ³னி க³ஹேத்வா இத்தீ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஏகம் பச்சந்தவிஹாரம் க³ந்த்வா மண்ட³பே வா போ⁴ஜனஸாலாதீ³ஸு வா யதா²ஸுக²ம் கீளித்வா புப்பா²தீ³னி விகிரித்வா க³தா, புனதி³வஸே பி⁴க்கூ² தம் விப்பகாரம் தி³ஸ்வா ‘‘கஸ்ஸித³ம் கம்ம’’ந்தி விசினந்தி. தத்ர ச கேனசி பி⁴க்கு²னா பகே³வ வுட்ட²ஹித்வா வத்தஸீஸேன மண்ட³பம் வா போ⁴ஜனஸாலம் வா படிஜக்³க³ந்தேன புப்பா²தீ³னி ஆமட்டா²னி ஹோந்தி, கேனசி உபட்டா²ககுலதோ ஆப⁴தேஹி புப்பா²தீ³ஹி பூஜா கதா ஹோதி, கேனசி பே⁴ஸஜ்ஜத்த²ம் அரிட்ட²ம் பீதம் ஹோதி, அத² தே ‘‘கஸ்ஸித³ம் கம்ம’’ந்தி விசினந்தா பி⁴க்கூ² தேஸம் ஹத்த²க³ந்த⁴ஞ்ச முக²க³ந்த⁴ஞ்ச கா⁴யித்வா தே பி⁴க்கூ² பரிஸங்கந்தி, இத³ம் முதபரிஸங்கிதம் நாம.

தத்த² தி³ட்ட²ம் அத்தி² ஸமூலகம், அத்தி² அமூலகம்; தி³ட்ட²மேவ அத்தி² ஸஞ்ஞாஸமூலகம், அத்தி² ஸஞ்ஞாஅமூலகம். ஏஸ நயோ ஸுதேபி. பரிஸங்கிதே பன தி³ட்ட²பரிஸங்கிதம் அத்தி² ஸமூலகம், அத்தி² அமூலகம்; தி³ட்ட²பரிஸங்கிதமேவ அத்தி² ஸஞ்ஞாஸமூலகம், அத்தி² ஸஞ்ஞாஅமூலகம். ஏஸ நயோ ஸுதமுதபரிஸங்கிதேஸு. தத்த² தி³ட்ட²ம் ஸமூலகம் நாம பாராஜிகம் ஆபஜ்ஜந்தம் தி³ஸ்வாவ ‘‘தி³ட்டோ² மயா’’தி வத³தி, அமூலகம் நாம படிச்ச²ன்னோகாஸதோ நிக்க²மந்தம் தி³ஸ்வா வீதிக்கமம் அதி³ஸ்வா ‘‘தி³ட்டோ² மயா’’தி வத³தி. தி³ட்ட²மேவ ஸஞ்ஞாஸமூலகம் நாம தி³ஸ்வாவ தி³ட்ட²ஸஞ்ஞீ ஹுத்வா சோதே³தி, ஸஞ்ஞாஅமூலகம் நாம புப்³பே³ பாராஜிகவீதிக்கமம் தி³ஸ்வா பச்சா² அதி³ட்ட²ஸஞ்ஞீ ஜாதோ, ஸோ ஸஞ்ஞாய அமூலகம் கத்வா ‘‘தி³ட்டோ² மயா’’தி சோதே³தி. ஏதேன நயேன ஸுதமுதபரிஸங்கிதானிபி வித்தா²ரதோ வேதி³தப்³பா³னி. ஏத்த² ச ஸப்³ப³ப்பகாரேணாபி ஸமூலகேன வா ஸஞ்ஞாஸமூலகேன வா சோதே³ந்தஸ்ஸ அனாபத்தி, அமூலகேன வா பன ஸஞ்ஞாஅமூலகேன வா சோதே³ந்தஸ்ஸேவ ஆபத்தி.

அனுத்³த⁴ம்ஸேய்யாதி த⁴ம்ஸேய்ய பத⁴ம்ஸேய்ய அபி⁴ப⁴வேய்ய அஜ்ஜோ²த்த²ரேய்ய. தம் பன அனுத்³த⁴ம்ஸனம் யஸ்மா அத்தனா சோதே³ந்தோபி பரேன சோதா³பேந்தோபி கரோதியேவ, தஸ்மாஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனே ‘‘சோதே³தி வா சோதா³பேதி வா’’தி வுத்தம்.

தத்த² சோதே³தீதி ‘‘பாராஜிகம் த⁴ம்மம் ஆபன்னோஸீ’’திஆதீ³ஹி வசனேஹி ஸயம் சோதே³தி, தஸ்ஸ வாசாய வாசாய ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. சோதா³பேதீதி அத்தனா ஸமீபே ட²த்வா அஞ்ஞம் பி⁴க்கு² ஆணாபேதி, ஸோ தஸ்ஸ வசனேன தம் சோதே³தி, சோதா³பகஸ்ஸேவ வாசாய வாசாய ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. அத² ஸோபி ‘‘மயா தி³ட்ட²ம் ஸுதம் அத்தீ²’’தி சோதே³தி, த்³வின்னம்பி ஜனானம் வாசாய வாசாய ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ.

சோத³னாப்பபே⁴த³கோஸல்லத்த²ம் பனேத்த² ஏகவத்து²ஏகசோத³காதி³சதுக்கம் தாவ வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² ஏகோ பி⁴க்கு² ஏகம் பி⁴க்கு²ம் ஏகேன வத்து²னா சோதே³தி, இமிஸ்ஸா சோத³னாய ஏகம் வத்து² ஏகோ சோத³கோ. ஸம்ப³ஹுலா ஏகம் ஏகவத்து²னா சோதே³ந்தி, பஞ்சஸதா மேத்தியபூ⁴மஜகப்பமுகா² ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மந்தம் த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தமிவ, இமிஸ்ஸா சோத³னாய ஏகம் வத்து² நானாசோத³கா. ஏகோ பி⁴க்கு² ஏகம் பி⁴க்கு²ம் ஸம்ப³ஹுலேஹி வத்தூ²ஹி சோதே³தி, இமிஸ்ஸா சோத³னாய நானாவத்தூ²னி ஏகோ சோத³கோ. ஸம்ப³ஹுலா ஸம்ப³ஹுலே ஸம்ப³ஹுலேஹி வத்தூ²ஹி சோதே³ந்தி, இமிஸ்ஸா சோத³னாய நானாவத்தூ²னி நானாசோத³கா.

சோதே³தும் பன கோ லப⁴தி, கோ ந லப⁴தீதி? து³ப்³ப³லசோத³கவசனம் தாவ க³ஹேத்வா கோசி ந லப⁴தி. து³ப்³ப³லசோத³கோ நாம ஸம்ப³ஹுலேஸு கதா²ஸல்லாபேன நிஸின்னேஸு ஏகோ ஏகம் ஆரப்³ப⁴ அனோதி³ஸ்ஸகம் கத்வா பாராஜிகவத்து²ம் கதே²தி, அஞ்ஞோ தம் ஸுத்வா இதரஸ்ஸ க³ந்த்வா ஆரோசேதி. ஸோ தம் உபஸங்கமித்வா ‘‘த்வம் கிர மம் இத³ஞ்சித³ஞ்ச வத³ஸீ’’தி வத³தி. ஸோ ‘‘நாஹம் ஏவரூபம் ஜானாமி, கதா²பவத்தியம் பன மயா அனோதி³ஸ்ஸகம் கத்வா வுத்தமத்தி², ஸசே அஹம் தவ இமம் து³க்கு²ப்பத்திம் ஜானேய்யம், ஏத்தகம்பி ந கதே²ய்ய’’ந்தி அயம் து³ப்³ப³லசோத³கோ. தஸ்ஸேதம் கதா²ஸல்லாபம் க³ஹேத்வா தம் பி⁴க்கு²ம் கோசி சோதே³தும் ந லப⁴தி. ஏதம் பன அக்³க³ஹேத்வா ஸீலஸம்பன்னோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் வா பி⁴க்கு²னிம் வா ஸீலஸம்பன்னா ச பி⁴க்கு²னீ பி⁴க்கு²னீமேவ சோதே³தும் லப⁴தீதி மஹாபது³மத்தே²ரோ ஆஹ. மஹாஸுமத்தே²ரோ பன ‘‘பஞ்சபி ஸஹத⁴ம்மிகா லப⁴ந்தீ’’தி ஆஹ. கோ³த³த்தத்தே²ரோ பன ‘‘ந கோசி ந லப⁴தீ’’தி வத்வா ‘‘பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஸுத்வா சோதே³தி, பி⁴க்கு²னியா ஸுத்வா சோதே³தி…பே… தித்தி²யஸாவகானம் ஸுத்வா சோதே³தீ’’தி இத³ம் ஸுத்தமாஹரி. திண்ணம்பி தே²ரானம் வாதே³ சுதி³தகஸ்ஸேவ படிஞ்ஞாய காரேதப்³போ³.

அயம் பன சோத³னா நாம தூ³தம் வா பண்ணம் வா ஸாஸனம் வா பேஸேத்வா சோதே³ந்தஸ்ஸ ஸீஸம் ந ஏதி, புக்³க³லஸ்ஸ பன ஸமீபே ட²த்வாவ ஹத்த²முத்³தா³ய வா வசீபே⁴தே³ன வா சோதே³ந்தஸ்ஸேவ ஸீஸம் ஏதி. ஸிக்கா²பச்சக்கா²னமேவ ஹி ஹத்த²முத்³தா³ய ஸீஸம் ந ஏதி, இத³ம் பன அனுத்³த⁴ம்ஸனம் அபூ⁴தாரோசனஞ்ச ஏதியேவ. யோ பன த்³வின்னம் டி²தட்டா²னே ஏகம் நியமேத்வா சோதே³தி, ஸோ சே ஜானாதி, ஸீஸம் ஏதி. இதரோ ஜானாதி, ஸீஸம் ந ஏதி. த்³வேபி நியமேத்வா சோதே³தி, ஏகோ வா ஜானாது த்³வே வா, ஸீஸம் ஏதியேவ. ஏஸவ நயோ ஸம்ப³ஹுலேஸு. தங்க²ணேயேவ ச ஜானனம் நாம து³க்கரம், ஸமயேன ஆவஜ்ஜித்வா ஞாதே பன ஞாதமேவ ஹோதி. பச்சா² சே ஜானாதி, ஸீஸம் ந ஏதி. ஸிக்கா²பச்சக்கா²னம் அபூ⁴தாரோசனம் து³ட்டு²ல்லவாசா-அத்தகாம-து³ட்ட²தோ³ஸபூ⁴தாரோசனஸிக்கா²பதா³னீதி ஸப்³பா³னேவ ஹி இமானி ஏகபரிச்சே²தா³னி.

ஏவம் காயவாசாவஸேன சாயம் து³விதா⁴பி சோத³னா. புன தி³ட்ட²சோத³னா, ஸுதசோத³னா, பரிஸங்கிதசோத³னாதி திவிதா⁴ ஹோதி. அபராபி சதுப்³பி³தா⁴ ஹோதி – ஸீலவிபத்திசோத³னா, ஆசாரவிபத்திசோத³னா, தி³ட்டி²விபத்திசோத³னா, ஆஜீவவிபத்திசோத³னாதி. தத்த² க³ருகானம் த்³வின்னம் ஆபத்திக்க²ந்தா⁴னம் வஸேன ஸீலவிபத்திசோத³னா வேதி³தப்³பா³. அவஸேஸானம் வஸேன ஆசாரவிபத்திசோத³னா, மிச்சா²தி³ட்டி²அந்தக்³கா³ஹிகதி³ட்டி²வஸேன தி³ட்டி²விபத்திசோத³னா, ஆஜீவஹேது பஞ்ஞத்தானம் ச²ன்னம் ஸிக்கா²பதா³னம் வஸேன ஆஜீவவிபத்திசோத³னா வேதி³தப்³பா³.

அபராபி சதுப்³பி³தா⁴ ஹோதி – வத்து²ஸந்த³ஸ்ஸனா, ஆபத்திஸந்த³ஸ்ஸனா, ஸம்வாஸபடிக்கே²போ, ஸாமீசிபடிக்கே²போதி. தத்த² வத்து²ஸந்த³ஸ்ஸனா நாம ‘‘த்வம் மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவித்த², அதி³ன்னம் ஆதி³யித்த², மனுஸ்ஸம் கா⁴தயித்த², அபூ⁴தம் ஆரோசயித்தா²’’தி ஏவம் பவத்தா. ஆபத்திஸந்த³ஸ்ஸனா நாம ‘‘த்வம் மேது²னத⁴ம்மபாராஜிகாபத்திம் ஆபன்னோ’’தி ஏவமாதி³னயப்பவத்தா. ஸம்வாஸபடிக்கே²போ நாம ‘‘நத்தி² தயா ஸத்³தி⁴ம் உபோஸதோ² வா பவாரணா வா ஸங்க⁴கம்மம் வா’’தி ஏவம் பவத்தா; ஏத்தாவதா பன ஸீஸம் ந ஏதி, ‘‘அஸ்ஸமணோஸி அஸக்யபுத்தியோஸீ’’திஆதி³வசனேஹி ஸத்³தி⁴ம் க⁴டிதேயேவ ஸீஸம் ஏதி. ஸாமீசிபடிக்கே²போ நாம அபி⁴வாத³ன-பச்சுட்டா²ன-அஞ்ஜலிகம்ம-பீ³ஜனாதி³கம்மானம் அகரணம். தம் படிபாடியா வந்த³னாதீ³னி கரோதோ ஏகஸ்ஸ அகத்வா ஸேஸானம் கரணகாலே வேதி³தப்³ப³ம். ஏத்தாவதா ச சோத³னா நாம ஹோதி, ஆபத்தி பன ஸீஸம் ந ஏதி. ‘‘கஸ்மா மம வந்த³னாதீ³னி ந கரோஸீ’’தி புச்சி²தே பன ‘‘அஸ்ஸமணோஸி அஸக்யபுத்தியோஸீ’’திஆதி³வசனேஹி ஸத்³தி⁴ம் க⁴டிதேயேவ ஸீஸம் ஏதி. யாகு³ப⁴த்தாதி³னா பன யம் இச்ச²தி தம் ஆபுச்ச²தி, ந தாவதா சோத³னா ஹோதி.

அபராபி பாதிமோக்க²ட்ட²பனக்க²ந்த⁴கே ‘‘ஏகம், பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மிகம் பாதிமோக்க²ட்ட²பனம் ஏகம் த⁴ம்மிக’’ந்தி ஆதி³ம் ‘‘கத்வா யாவ த³ஸ அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி த³ஸ த⁴ம்மிகானீ’’தி (சூளவ. 387) ஏவம் அத⁴ம்மிகா பஞ்சபஞ்ஞாஸ த⁴ம்மிகா பஞ்சபஞ்ஞாஸாதி த³ஸுத்தரஸதம் சோத³னா வுத்தா. தா தி³ட்டே²ன சோதே³ந்தஸ்ஸ த³ஸுத்தரஸதம், ஸுதேன சோதே³ந்தஸ்ஸ த³ஸுத்தரஸதம், பரிஸங்கிதேன சோதே³ந்தஸ்ஸ த³ஸுத்தரஸதந்தி திம்ஸானி தீணி ஸதானி ஹோந்தி. தானி காயேன சோதே³ந்தஸ்ஸ, வாசாய சோதே³ந்தஸ்ஸ, காயவாசாஹி சோதே³ந்தஸ்ஸாதி திகு³ணானி கதானி நவுதானி நவ ஸதானி ஹோந்தி. தானி அத்தனா சோதே³ந்தஸ்ஸாபி பரேன சோதா³பேந்தஸ்ஸாபி தத்தகானேவாதி வீஸதிஊனானி த்³வே ஸஹஸ்ஸானி ஹோந்தி, புன தி³ட்டா²தி³பே⁴தே³ ஸமூலகாமூலகவஸேன அனேகஸஹஸ்ஸா சோத³னா ஹோந்தீதி வேதி³தப்³பா³.

இமஸ்மிம் பன டா²னே ட²த்வா அட்ட²கதா²ய ‘‘அத்தாதா³னம் ஆதா³துகாமேன உபாலி பி⁴க்கு²னா பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் அத்தாதா³னம் ஆதா³தப்³ப³’’ந்தி (சூளவ. 398) ச ‘‘சோத³கேன உபாலி பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன பஞ்ச த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் பச்சவேக்கி²த்வா பரோ சோதே³தப்³போ³’’தி (சூளவ. 399) ச ஏவம் உபாலிபஞ்சகாதீ³ஸு வுத்தானி ப³ஹூனி ஸுத்தானி ஆஹரித்வா அத்தாதா³னலக்க²ணஞ்ச சோத³கவத்தஞ்ச சுதி³தகவத்தஞ்ச ஸங்கே⁴ன காதப்³ப³கிச்சஞ்ச அனுவிஜ்ஜகவத்தஞ்ச ஸப்³ப³ம் வித்தா²ரேன கதி²தம், தம் மயம் யதா²ஆக³தட்டா²னேயேவ வண்ணயிஸ்ஸாம.

வுத்தப்பபே⁴தா³ஸு பன இமாஸு சோத³னாஸு யாய காயசி சோத³னாய வஸேன ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஓஸடே வத்து²ஸ்மிம் சுதி³தகசோத³கா வத்தப்³பா³ ‘‘தும்ஹே அம்ஹாகம் வினிச்ச²யேன துட்டா² ப⁴விஸ்ஸதா²’’தி. ஸசே ‘‘ப⁴விஸ்ஸாமா’’தி வத³ந்தி, ஸங்கே⁴ன தம் அதி⁴கரணம் ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ம். அத² பன ‘‘வினிச்சி²னத² தாவ, ப⁴ந்தே, ஸசே அம்ஹாகம் க²மிஸ்ஸதி, க³ண்ஹிஸ்ஸாமா’’தி வத³ந்தி. ‘‘சேதியம் தாவ வந்த³தா²’’திஆதீ³னி வத்வா தீ³க⁴ஸுத்தம் கத்வா விஸ்ஸஜ்ஜிதப்³ப³ம். தே சே சிரரத்தம் கிலந்தா பக்கந்தபரிஸா உபச்சி²ன்னபக்கா² ஹுத்வா புன யாசந்தி, யாவததியம் படிக்கி²பித்வா யதா³ நிம்மதா³ ஹோந்தி ததா³ நேஸம் அதி⁴கரணம் வினிச்சி²னிதப்³ப³ம். வினிச்சி²னந்தேஹி ச ஸசே அலஜ்ஜுஸ்ஸன்னா ஹோதி, பரிஸா உப்³பா³ஹிகாய தம் அதி⁴கரணம் வினிச்சி²னிதப்³ப³ம். ஸசே பா³லுஸ்ஸன்னா ஹோதி பரிஸா ‘‘தும்ஹாகம் ஸபா⁴கே³ வினயத⁴ரே பரியேஸதா²’’தி வினயத⁴ரே பரியேஸாபேத்வா யேன த⁴ம்மேன யேன வினயேன யேன ஸத்து²ஸாஸனேன தம் அதி⁴கரணம் வூபஸமதி, ததா² தம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதப்³ப³ம்.

தத்த² ச ‘‘த⁴ம்மோ’’தி பூ⁴தம் வத்து². ‘‘வினயோ’’தி சோத³னா ஸாரணா ச. ‘‘ஸத்து²ஸாஸன’’ந்தி ஞத்திஸம்பதா³ ச அனுஸாவனஸம்பதா³ ச. தஸ்மா சோத³கேன வத்து²ஸ்மிம் ஆரோசிதே சுதி³தகோ புச்சி²தப்³போ³ ‘‘ஸந்தமேதம், நோ’’தி. ஏவம் வத்து²ம் உபபரிக்கி²த்வா பூ⁴தேன வத்து²னா சோதே³த்வா ஸாரேத்வா ச ஞத்திஸம்பதா³ய அனுஸாவனஸம்பதா³ய ச தம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதப்³ப³ம். தத்ர சே அலஜ்ஜீ லஜ்ஜிம் சோதே³தி, ஸோ ச அலஜ்ஜீ பா³லோ ஹோதி அப்³யத்தோ நாஸ்ஸ நயோ தா³தப்³போ³. ஏவம் பன வத்தப்³போ³ – ‘‘கிம்ஹி நம் சோதே³ஸீ’’தி? அத்³தா⁴ ஸோ வக்க²தி – ‘‘கிமித³ம், ப⁴ந்தே, கிம்ஹி நம் நாமா’’தி. த்வம் கிம்ஹி நம்பி ந ஜானாஸி, ந யுத்தம் தயா ஏவரூபேன பா³லேன பரம் சோதே³துந்தி உய்யோஜேதப்³போ³ நாஸ்ஸ அனுயோகோ³ தா³தப்³போ³. ஸசே பன ஸோ அலஜ்ஜீ பண்டி³தோ ஹோதி ப்³யத்தோ தி³ட்டே²ன வா ஸுதேன வா அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா ஸம்பாதே³தும் ஸக்கோதி ஏதஸ்ஸ அனுயோக³ம் த³த்வா லஜ்ஜிஸ்ஸேவ படிஞ்ஞாய கம்மம் காதப்³ப³ம்.

ஸசே லஜ்ஜீ அலஜ்ஜிம் சோதே³தி, ஸோ ச லஜ்ஜீ பா³லோ ஹோதி அப்³யத்தோ, ந ஸக்கோதி அனுயோக³ம் தா³தும். தஸ்ஸ நயோ தா³தப்³போ³ – ‘‘கிம்ஹி நம் சோதே³ஸி ஸீலவிபத்தியா வா ஆசாரவிபத்திஆதீ³ஸு வா ஏகிஸ்ஸா’’தி. கஸ்மா பன இமஸ்ஸேவ ஏவம் நயோ தா³தப்³போ³, ந இதரஸ்ஸ? நனு ந யுத்தம் வினயத⁴ரானம் அக³திக³மனந்தி? ந யுத்தமேவ. இத³ம் பன அக³திக³மனம் ந ஹோதி, த⁴ம்மானுக்³க³ஹோ நாம ஏஸோ அலஜ்ஜினிக்³க³ஹத்தா²ய ஹி லஜ்ஜிபக்³க³ஹத்தா²ய ச ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம். தத்ர அலஜ்ஜீ நயம் லபி⁴த்வா அஜ்ஜோ²த்த²ரந்தோ ஏஹீதி, லஜ்ஜீ பன நயம் லபி⁴த்வா தி³ட்டே² தி³ட்ட²ஸந்தானேன, ஸுதே ஸுதஸந்தானேன பதிட்டா²ய கதே²ஸ்ஸதி, தஸ்மா தஸ்ஸ த⁴ம்மானுக்³க³ஹோ வட்டதி. ஸசே பன ஸோ லஜ்ஜீ பண்டி³தோ ஹோதி ப்³யத்தோ, பதிட்டா²ய கதே²தி, அலஜ்ஜீ ச ‘‘ஏதம்பி நத்தி², ஏதம்பி நத்தீ²’’தி படிஞ்ஞம் ந தே³தி, அலஜ்ஜிஸ்ஸ படிஞ்ஞாய ஏவ காதப்³ப³ம்.

தத³த்த²தீ³பனத்த²ஞ்ச இத³ம் வத்து² வேதி³தப்³ப³ம். தேபிடகசூளாப⁴யத்தே²ரோ கிர லோஹபாஸாத³ஸ்ஸ ஹேட்டா² பி⁴க்கூ²னம் வினயம் கதே²த்வா ஸாயன்ஹஸமயே வுட்டா²தி, தஸ்ஸ வுட்டா²னஸமயே த்³வே அத்தபச்சத்தி²கா கத²ம் பவத்தேஸும். ஏகோ ‘‘ஏதம்பி நத்தி², ஏதம்பி நத்தீ²’’தி படிஞ்ஞம் ந தே³தி. அத² அப்பாவஸேஸே பட²மயாமே தே²ரஸ்ஸ தஸ்மிம் புக்³க³லே ‘‘அயம் பதிட்டா²ய கதே²தி, அயம் பன படிஞ்ஞம் ந தே³தி, ப³ஹூனி ச வத்தூ²னி ஓஸடானி அத்³தா⁴ ஏதம் கதம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி அஸுத்³த⁴லத்³தி⁴ உப்பன்னா. ததோ பீ³ஜனீத³ண்ட³கேன பாத³கத²லிகாய ஸஞ்ஞம் த³த்வா ‘‘அஹம் ஆவுஸோ வினிச்சி²னிதும் அனனுச்ச²விகோ அஞ்ஞேன வினிச்சி²னாபேஹீ’’தி ஆஹ. கஸ்மா ப⁴ந்தேதி? தே²ரோ தமத்த²ம் ஆரோசேஸி, சுதி³தகபுக்³க³லஸ்ஸ காயே டா³ஹோ உட்டி²தோ, ததோ ஸோ தே²ரம் வந்தி³த்வா ‘‘ப⁴ந்தே, வினிச்சி²னிதும் அனுரூபேன வினயத⁴ரேன நாம தும்ஹாதி³ஸேனேவ ப⁴விதும் வட்டதி. சோத³கேன ச ஈதி³ஸேனேவ ப⁴விதும் வட்டதீ’’தி வத்வா ஸேதகானி நிவாஸேத்வா ‘‘சிரம் கிலமிதத்த² மயா’’தி க²மாபேத்வா பக்காமி.

ஏவம் லஜ்ஜினா சோதி³யமானோ அலஜ்ஜீ ப³ஹூஸுபி வத்தூ²ஸு உப்பன்னேஸு படிஞ்ஞம் ந தே³தி, ஸோ நேவ ‘‘ஸுத்³தோ⁴’’தி வத்தப்³போ³ ந ‘‘அஸுத்³தோ⁴’’தி. ஜீவமதகோ நாம ஆமகபூதிகோ நாம சேஸ.

ஸசே பனஸ்ஸ அஞ்ஞம்பி தாதி³ஸம் வத்து²ம் உப்பஜ்ஜதி ந வினிச்சி²னிதப்³ப³ம். ததா² நாஸிதகோவ ப⁴விஸ்ஸதி. ஸசே பன அலஜ்ஜீயேவ அலஜ்ஜிம் சோதே³தி, ஸோ வத்தப்³போ³ ‘‘ஆவுஸோ தவ வசனேனாயம் கிம் ஸக்கா வத்து’’ந்தி இதரம்பி ததே²வ வத்வா உபோ⁴பி ‘‘ஏகஸம்போ⁴க³பரிபோ⁴கா³ ஹுத்வா ஜீவதா²’’தி வத்வா உய்யோஜேதப்³பா³, ஸீலத்தா²ய தேஸம் வினிச்ச²யோ ந காதப்³போ³. பத்தசீவரபரிவேணாதி³அத்தா²ய பன பதிரூபம் ஸக்கி²ம் லபி⁴த்வா காதப்³போ³.

அத² லஜ்ஜீ லஜ்ஜிம் சோதே³தி, விவாதோ³ ச நேஸம் கிஸ்மிஞ்சிதே³வ அப்பமத்தகோ ஹோதி, ஸஞ்ஞாபேத்வா ‘‘மா ஏவம் கரோதா²’’தி அச்சயம் தே³ஸாபேத்வா உய்யோஜேதப்³பா³. அத² பனேத்த² சுதி³தகேன ஸஹஸா விரத்³த⁴ம் ஹோதி, ஆதி³தோ பட்டா²ய அலஜ்ஜீ நாம நத்தி². ஸோ ச பக்கா²னுரக்க²ணத்தா²ய படிஞ்ஞம் ந தே³தி, ‘‘மயம் ஸத்³த³ஹாம, மயம் ஸத்³த³ஹாமா’’தி ப³ஹூ உட்ட²ஹந்தி. ஸோ தேஸம் படிஞ்ஞாய ஏகவாரம் த்³வேவாரம் ஸுத்³தோ⁴ ஹோது. அத² பன விரத்³த⁴காலதோ பட்டா²ய டா²னே ந திட்ட²தி, வினிச்ச²யோ ந தா³தப்³போ³.

ஏவம் யாய காயசி சோத³னாய வஸேன ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஓஸடே வத்து²ஸ்மிம் சுதி³தகசோத³கேஸு படிபத்திம் ஞத்வா தஸ்ஸாயேவ சோத³னாய ஸம்பத்திவிபத்திஜானனத்த²ம் ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானாதீ³னம் வஸேன வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. ஸேய்யதி²த³ம் சோத³னாய கோ ஆதி³, கிம் மஜ்ஜே², கிம் பரியோஸானம்? சோத³னாய ‘‘அஹம் தம் வத்துகாமோ, கரோது மே ஆயஸ்மா ஓகாஸ’’ந்தி ஏவம் ஓகாஸகம்மம் ஆதி³, ஓதிண்ணேன வத்து²னா சோதே³த்வா ஸாரேத்வா வினிச்ச²யோ மஜ்ஜே², ஆபத்தியம் வா அனாபத்தியம் வா பதிட்டா²பனேன ஸமதோ² பரியோஸானம்.

சோத³னாய கதி மூலானி, கதி வத்தூ²னி, கதி பூ⁴மியோ? சோத³னாய த்³வே மூலானி – ஸமூலிகா வா அமூலிகா வா; தீணி வத்தூ²னி – தி³ட்ட²ம், ஸுதம், பரிஸங்கிதம்; பஞ்ச பூ⁴மியோ – காலேன வக்கா²மி நோ அகாலேன, பூ⁴தேன வக்கா²மி நோ அபூ⁴தேன, ஸண்ஹேன வக்கா²மி நோ ப²ருஸேன, அத்த²ஸம்ஹிதேன வக்கா²மி நோ அனத்த²ஸம்ஹிதேன, மேத்தசித்தோ வக்கா²மி நோ தோ³ஸந்தரோதி. இமாய ச பன சோத³னாய சோத³கேன புக்³க³லேன ‘‘பரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாரோ நு கோ²ம்ஹீ’’திஆதி³னா (சூளவ. 399) நயேன உபாலிபஞ்சகே வுத்தேஸு பன்னரஸஸு த⁴ம்மேஸு பதிட்டா²தப்³ப³ம், சுதி³தகேன த்³வீஸு த⁴ம்மேஸு பதிட்டா²தப்³ப³ம் ஸச்சே ச அகுப்பே சாதி.

அப்பேவ நாம நம் இமம்ஹா ப்³ரஹ்மசரியா சாவேய்யந்தி அபி ஏவ நாம நம் புக்³க³லம் இமம்ஹா ஸேட்ட²சரியா சாவேய்யம், ‘‘ஸாது⁴ வதஸ்ஸ ஸசாஹம் இமம் புக்³க³லம் இமம்ஹா ப்³ரஹ்மசரியா சாவேய்ய’’ந்தி இமினா அதி⁴ப்பாயேன அனுத்³த⁴ம்ஸேய்யாதி வுத்தம்ஹோதி. பத³பா⁴ஜனே பன ‘‘ப்³ரஹ்மசரியா சாவேய்ய’’ந்தி இமஸ்ஸேவ பரியாயமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பி⁴க்கு²பா⁴வா சாவேய்ய’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

க²ணாதீ³னி ஸமயவேவசனானி. தம் க²ணம் தம் லயம் தம் முஹுத்தம் வீதிவத்தேதி தஸ்மிம் க²ணே தஸ்மிம் லயே தஸ்மிம் முஹுத்தே வீதிவத்தே. பு⁴ம்மப்பத்தியா ஹி இத³ம் உபயோக³வசனம்.

ஸமனுக்³கா³ஹியமானனித்³தே³ஸே யேன வத்து²னா அனுத்³த⁴ம்ஸிதோ ஹோதீதி சதூஸு பாராஜிகவத்தூ²ஸு யேன வத்து²னா சோத³கேன சுதி³தகோ அனுத்³த⁴ம்ஸிதோ அபி⁴பூ⁴தோ அஜ்ஜோ²த்த²டோ ஹோதி. தஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் ஸமனுக்³கா³ஹியமானோதி தஸ்மிம் சோத³கேன வுத்தவத்து²ஸ்மிம் ஸோ சோத³கோ அனுவிஜ்ஜகேன ‘‘கிம் தே தி³ட்ட²ம், கிந்தி தே தி³ட்ட²’’ந்திஆதி³னா நயேன அனுவிஜ்ஜியமானோ வீமம்ஸியமானோ உபபரிக்கி²யமானோ.

அஸமனுக்³கா³ஹியமானனித்³தே³ஸே ந கேனசி வுச்சமானோதி அனுவிஜ்ஜகேன வா அஞ்ஞேன வா கேனசி, அத² வா தி³ட்டா²தீ³ஸு வத்தூ²ஸு கேனசி அவுச்சமானோ. ஏதேஸஞ்ச த்³வின்னம் மாதிகாபதா³னம் பரதோ ‘‘பி⁴க்கு² ச தோ³ஸம் பதிட்டா²தீ’’திஇமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. இத³ஞ்ஹி வுத்தம் ஹோதி – ‘‘ஏவம் ஸமனுக்³கா³ஹியமானோ வா அஸமனுக்³கா³ஹியமானோ வா பி⁴க்கு² ச தோ³ஸம் பதிட்டா²தி படிச்ச திட்ட²தி படிஜானாதி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ’’தி. இத³ஞ்ச அமூலகபா⁴வஸ்ஸ பாகடகாலத³ஸ்ஸனத்த²மேவ வுத்தம். ஆபத்திம் பன அனுத்³த⁴ம்ஸிதக்க²ணேயேவ ஆபஜ்ஜதி.

இதா³னி ‘‘அமூலகஞ்சேவ தம் அதி⁴கரணம் ஹோதீ’’தி ஏத்த² யஸ்மா அமூலகலக்க²ணம் புப்³பே³ வுத்தம், தஸ்மா தம் அவத்வா அபுப்³ப³மேவ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அதி⁴கரணம் நாமா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² யஸ்மா அதி⁴கரணம் அதி⁴கரணட்டே²ன ஏகம்பி வத்து²வஸேன நானா ஹோதி, தேனஸ்ஸ தம் நானத்தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சத்தாரி அதி⁴கரணானி விவாதா³தி⁴கரண’’ந்திஆதி³மாஹ. கோ பன ஸோ அதி⁴கரணட்டோ², யேனேதம் ஏகம் ஹோதீதி? ஸமதே²ஹி அதி⁴கரணீயதா. தஸ்மா யம் அதி⁴கிச்ச ஆரப்³ப⁴ படிச்ச ஸந்தா⁴ய ஸமதா² வத்தந்தி, தம் ‘‘அதி⁴கரண’’ந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

அட்ட²கதா²ஸு பன வுத்தம் – ‘‘அதி⁴கரணந்தி கேசி கா³ஹம் வத³ந்தி, கேசி சேதனம், கேசி அக்க²ந்திம் கேசி வோஹாரம், கேசி பண்ணத்தி’’ந்தி. புன ஏவம் விசாரிதம் ‘‘யதி³ கா³ஹோ அதி⁴கரணம் நாம, ஏகோ அத்தாதா³னம் க³ஹேத்வா ஸபா⁴கே³ன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் மந்தயமானோ தத்த² ஆதீ³னவம் தி³ஸ்வா புன சஜதி, தஸ்ஸ தம் அதி⁴கரணம் ஸமத²ப்பத்தம் ப⁴விஸ்ஸதி. யதி³ சேதனா அதி⁴கரணம், ‘‘இத³ம் அத்தாதா³னம் க³ண்ஹாமீ’’தி உப்பன்னா சேதனா நிருஜ்ஜ²தி. யதி³ அக்க²ந்தி அதி⁴கரணம், அக்க²ந்தியா அத்தாதா³னம் க³ஹேத்வாபி அபரபா⁴கே³ வினிச்ச²யம் அலப⁴மானோ வா க²மாபிதோ வா சஜதி. யதி³ வோஹாரோ அதி⁴கரணம், கதே²ந்தோ ஆஹிண்டி³த்வா அபரபா⁴கே³ துண்ஹீ ஹோதி நிரவோ, ஏவமஸ்ஸ தம் அதி⁴கரணம் ஸமத²ப்பத்தம் ப⁴விஸ்ஸதி, தஸ்மா பண்ணத்தி அதி⁴கரணந்தி.

தம் பனேதம் ‘‘மேது²னத⁴ம்மபாராஜிகாபத்தி மேது²னத⁴ம்மபாராஜிகாபத்தியா தப்³பா⁴கி³யா…பே… ஏவம் ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஆபத்தாதி⁴கரணஸ்ஸ தப்³பா⁴கி³யந்தி ச விவாதா³தி⁴கரணம் ஸியா குஸலம் ஸியா அகுஸலம் ஸியா அப்³யாகத’’ந்தி ச ஏவமாதீ³ஹி விருஜ்ஜ²தி. ந ஹி தே பண்ணத்தியா குஸலாதி³பா⁴வம் இச்ச²ந்தி, ந ச ‘‘அமூலகேன பாராஜிகேன த⁴ம்மேனா’’தி ஏத்த² ஆக³தோ பாராஜிகத⁴ம்மோ பண்ணத்தி நாம ஹோதி. கஸ்மா? அச்சந்தஅகுஸலத்தா. வுத்தம்பி ஹேதம் – ‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஸியா அகுஸலம் ஸியா அப்³யாகத’’ந்தி (பரி. 303).

யஞ்சேதம் ‘‘அமூலகேன பாராஜிகேனா’’தி ஏத்த² அமூலகம் பாராஜிகம் நித்³தி³ட்ட²ம், தஸ்ஸேவாயம் ‘‘அமூலகஞ்சேவ தம் அதி⁴கரணம் ஹோதீ’’தி படினித்³தே³ஸோ, ந பண்ணத்தியா ந ஹி அஞ்ஞம் நித்³தி³ஸித்வா அஞ்ஞம் படினித்³தி³ஸதி. யஸ்மா பன யாய பண்ணத்தியா யேன அபி⁴லாபேன சோத³கேன ஸோ புக்³க³லோ பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பன்னோதி பஞ்ஞத்தோ, பாராஜிகஸங்கா²தஸ்ஸ அதி⁴கரணஸ்ஸ அமூலகத்தா ஸாபி பஞ்ஞத்தி அமூலிகா ஹோதி, அதி⁴கரணே பவத்தத்தா ச அதி⁴கரணம். தஸ்மா இமினா பரியாயேன பண்ணத்தி ‘‘அதி⁴கரண’’ந்தி யுஜ்ஜேய்ய, யஸ்மா வா யம் அமூலகம் நாம அதி⁴கரணம் தம் ஸபா⁴வதோ நத்தி², பஞ்ஞத்திமத்தமேவ அத்தி². தஸ்மாபி பண்ணத்தி அதி⁴கரணந்தி யுஜ்ஜேய்ய. தஞ்ச கோ² இதே⁴வ ந ஸப்³ப³த்த². ந ஹி விவாதா³தீ³னம் பண்ணத்தி அதி⁴கரணம். அதி⁴கரணட்டோ² பன தேஸம் புப்³பே³ வுத்தஸமதே²ஹி அதி⁴கரணீயதா. இதி இமினா அதி⁴கரணட்டே²ன இதே⁴கச்சோ விவாதோ³ விவாதோ³ சேவ அதி⁴கரணஞ்சாதி விவாதா³தி⁴கரணம். ஏஸ நயோ ஸேஸேஸு.

தத்த² ‘‘இத⁴ பி⁴க்கூ² விவத³ந்தி த⁴ம்மோதி வா அத⁴ம்மோதி வா’’தி ஏவம் அட்டா²ரஸ பே⁴த³கரவத்தூ²னி நிஸ்ஸாய உப்பன்னோ விவாதோ³ விவாதா³தி⁴கரணம். ‘‘இத⁴ பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் அனுவத³ந்தி ஸீலவிபத்தியா வா’’தி ஏவம் சதஸ்ஸோ விபத்தியோ நிஸ்ஸாய உப்பன்னோ அனுவாதோ³ அனுவாதா³தி⁴கரணம். ‘‘பஞ்சபி ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ ஆபத்தாதி⁴கரணம், ஸத்தபி ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ ஆபத்தாதி⁴கரண’’ந்தி ஏவம் ஆபத்தியேவ ஆபத்தாதி⁴கரணம். ‘‘யா ஸங்க⁴ஸ்ஸ கிச்சயதா கரணீயதா அபலோகனகம்மம் ஞத்திகம்மம் ஞத்திது³தியகம்மம் ஞத்திசதுத்த²கம்ம’’ந்தி (சூளவ. 215) ஏவம் சதுப்³பி³த⁴ம் ஸங்க⁴கிச்சம் கிச்சாதி⁴கரணந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

இமஸ்மிம் பனத்தே² பாராஜிகாபத்திஸங்கா²தம் ஆபத்தாதி⁴கரணமேவ அதி⁴ப்பேதம். ஸேஸானி அத்து²த்³தா⁴ரவஸேன வுத்தானி, ஏத்தகா ஹி அதி⁴கரணஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தா². தேஸு பாராஜிகமேவ இத⁴ அதி⁴ப்பேதம். தம் தி³ட்டா²தீ³ஹி மூலேஹி அமூலகஞ்சேவ அதி⁴கரணம் ஹோதி. அயஞ்ச பி⁴க்கு² தோ³ஸம் பதிட்டா²தி, படிச்ச திட்ட²தி ‘‘துச்ச²கம் மயா ப⁴ணித’’ந்திஆதீ³னி வத³ந்தோ படிஜானாதி. தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அனுத்³த⁴ம்ஸிதக்க²ணேயேவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி அயம் தாவஸ்ஸ ஸபதா³னுக்கமனித்³தே³ஸஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ அத்தோ².

387. இதா³னி யானி தானி ஸங்கே²பதோ தி³ட்டா²தீ³னி சோத³னாவத்தூ²னி வுத்தானி, தேஸம் வஸேன வித்தா²ரதோ ஆபத்திம் ரோபேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அதி³ட்ட²ஸ்ஸ ஹோதீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² அதி³ட்ட²ஸ்ஸ ஹோதீதி அதி³ட்டோ² அஸ்ஸ ஹோதி. ஏதேன சோத³கேன அதி³ட்டோ² ஹோதி, ஸோ புக்³க³லோ பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பஜ்ஜந்தோதி அத்தோ². ஏஸ நயோ அஸுதஸ்ஸ ஹோதீதிஆதீ³ஸுபி.

தி³ட்டோ² மயாதி தி³ட்டோ²ஸி மயாதி வுத்தம் ஹோதி. ஏஸ நயோ ஸுதோ மயாதிஆதீ³ஸுபி. ஸேஸம் அதி³ட்ட²மூலகே உத்தானத்த²மேவ. தி³ட்ட²மூலகே பன தஞ்சே சோதே³தி ‘‘ஸுதோ மயா’’தி ஏவம் வுத்தானம் ஸுத்தாதீ³னம் ஆபா⁴வேன அமூலகத்தம் வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸப்³ப³ஸ்மிம்யேவ ச இமஸ்மிம் சோத³கவாரே யதா² இதா⁴க³தேஸு ‘‘பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பன்னோஸி, அஸ்ஸமணோஸி, அஸக்யபுத்தியோஸீ’’தி இமேஸு வசனேஸு ஏகேகஸ்ஸ வஸேன வாசாய வாசாய ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ ஹோதி, ஏவம் அஞ்ஞத்ர ஆக³தேஸு ‘‘து³ஸ்ஸீலோ, பாபத⁴ம்மோ, அஸுசிஸங்கஸ்ஸரஸமாசாரோ, படிச்ச²ன்னகம்மந்தோ, அஸ்ஸமணோ ஸமணபடிஞ்ஞோ, அப்³ரஹ்மசாரீ ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞோ, அந்தோபூதி, அவஸ்ஸுதோ, கஸம்பு³ஜாதோ’’தி இமேஸுபி வசனேஸு ஏகேகஸ்ஸ வஸேன வாசாய வாசாய ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ ஹோதியேவ.

‘‘நத்தி² தயா ஸத்³தி⁴ம் உபோஸதோ² வா பவாரணா வா ஸங்க⁴கம்மம் வா’’தி இமானி பன ஸுத்³தா⁴னி ஸீஸம் ந ஏந்தி, ‘‘து³ஸ்ஸீலோஸி நத்தி² தயா ஸத்³தி⁴ம் உபோஸதோ² வா’’தி ஏவம் து³ஸ்ஸீலாதி³பதே³ஸு பன ‘‘பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பன்னோஸீ’’திஆதி³பதே³ஸு வா யேன கேனசி ஸத்³தி⁴ம் க⁴டிதானேவ ஸீஸம் ஏந்தி, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸகரானி ஹோந்தி.

மஹாபது³மத்தே²ரோ பனாஹ – ‘‘ந கேவலம் இத⁴ பாளியம் அனாக³தானி ‘து³ஸ்ஸீலோ பாபத⁴ம்மோ’திஆதி³பதா³னேவ ஸீஸம் ஏந்தி, ‘கோண்டோ²ஸி மஹாஸாமணேரோஸி, மஹாஉபாஸகோஸி, ஜேட்ட²ப்³ப³திகோஸி, நிக³ண்டோ²ஸி, ஆஜீவகோஸி, தாபஸோஸி, பரிப்³பா³ஜகோஸி, பண்ட³கோஸி, தே²ய்யஸம்வாஸகோஸி, தித்தி²யபக்கந்தகோஸி, திரச்சா²னக³தோஸி, மாதுகா⁴தகோஸி, பிதுகா⁴தகோஸி, அரஹந்தகா⁴தகோஸி, ஸங்க⁴பே⁴த³கோஸி, லோஹிதுப்பாத³கோஸி, பி⁴க்கு²னீதூ³ஸகோஸி, உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஓஸீ’தி இமானிபி ஸீஸம் ஏந்தியேவா’’தி. மஹாபது³மத்தே²ரோயேவ ச ‘‘தி³ட்டே² வேமதிகோதிஆதீ³ஸு யத³க்³கே³ன வேமதிகோ தத³க்³கே³ன நோ கப்பேதி, யத³க்³கே³ன நோ கப்பேதி தத³க்³கே³ன நஸ்ஸரதி, யத³க்³கே³ன நஸ்ஸரதி தத³க்³கே³ன பமுட்டோ² ஹோதீ’’தி வத³தி.

மஹாஸுமத்தே²ரோ பன ஏகேகம் த்³விதா⁴ பி⁴ந்தி³த்வா சதுன்னம்பி பாடேக்கம் நயம் த³ஸ்ஸேதி. கத²ம்? தி³ட்டே² வேமதிகோதி அயம் தாவ த³ஸ்ஸனே வா வேமதிகோ ஹோதி புக்³க³லே வா, தத்த² ‘‘தி³ட்டோ² நுகோ² மயா ந தி³ட்டோ²’’தி ஏவம் த³ஸ்ஸனே வேமதிகோ ஹோதி. ‘‘அயம் நுகோ² மயா தி³ட்டோ² அஞ்ஞோ’’தி ஏவம் புக்³க³லே வேமதிகோ ஹோதி. ஏவம் த³ஸ்ஸனம் வா நோ கப்பேதி புக்³க³லம் வா, த³ஸ்ஸனம் வா நஸ்ஸரதி புக்³க³லம் வா, த³ஸ்ஸனம் வா பமுட்டோ² ஹோதி புக்³க³லம் வா. ஏத்த² ச வேமதிகோதி விமதிஜாதோ. நோ கப்பேதீதி ந ஸத்³த³ஹதி. நஸ்ஸரதீதி அஸாரியமானோ நஸ்ஸரதி. யதா³ பன தம் ‘‘அஸுகஸ்மிம் நாம ப⁴ந்தே டா²னே அஸுகஸ்மிம் நாம காலே’’தி ஸாரேந்தி ததா³ ஸரதி. பமுட்டோ²தி யோ தேஹி தேஹி உபாயேஹி ஸாரியமானோபி நஸ்ஸரதியேவாதி. ஏதேனேவுபாயேன சோதா³பகவாரோபி வேதி³தப்³போ³, கேவலஞ்ஹி தத்த² ‘‘மயா’’தி பரிஹீனம், ஸேஸம் சோத³கவாரஸதி³ஸமேவ.

389. ததோ பரம் ஆபத்திபே⁴த³ம் அனாபத்திபே⁴த³ஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அஸுத்³தே⁴ ஸுத்³த⁴தி³ட்டீ²’’திஆதி³கம் சதுக்கம் ட²பேத்வா ஏகமேகம் பத³ம் சதூஹி சதூஹி பே⁴தே³ஹி நித்³தி³ட்ட²ம், தம் ஸப்³ப³ம் பாளினயேனேவ ஸக்கா ஜானிதும். கேவலம் ஹேத்தா²தி⁴ப்பாயபே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. அயஞ்ஹி அதி⁴ப்பாயோ நாம – சாவனாதி⁴ப்பாயோ, அக்கோஸாதி⁴ப்பாயோ, கம்மாதி⁴ப்பாயோ, வுட்டா²னாதி⁴ப்பாயோ, உபோஸத²பவாரணட்ட²பனாதி⁴ப்பாயோ, அனுவிஜ்ஜனாதி⁴ப்பாயோ, த⁴ம்மகதா²தி⁴ப்பாயோதி அனேகவிதோ⁴. தத்த² புரிமேஸு சதூஸு அதி⁴ப்பாயேஸு ஓகாஸம் அகாராபேந்தஸ்ஸ து³க்கடம். ஓகாஸம் காராபேத்வாபி ச ஸம்முகா² அமூலகேன பாராஜிகேன அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. அமூலகேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தஸ்ஸ பாசித்தியம். ஆசாரவிபத்தியா அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தஸ்ஸ து³க்கடம். அக்கோஸாதி⁴ப்பாயேன வத³ந்தஸ்ஸ பாசித்தியம். அஸம்முகா² பன ஸத்தஹிபி ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஹி வத³ந்தஸ்ஸ து³க்கடம். அஸம்முகா² ஏவ ஸத்தவித⁴ம்பி கம்மம் கரோந்தஸ்ஸ து³க்கடமேவ.

குருந்தி³யம் பன ‘‘வுட்டா²னாதி⁴ப்பாயேன ‘த்வம் இமம் நாம ஆபத்திம் ஆபன்னோ தம் படிகரோஹீ’தி வத³ந்தஸ்ஸ ஓகாஸகிச்சம் நத்தீ²’’தி வுத்தம். ஸப்³ப³த்தே²வ பன ‘‘உபோஸத²பவாரணம் ட²பேந்தஸ்ஸ ஓகாஸகம்மம் நத்தீ²’’தி வுத்தம். ட²பனக்கே²த்தம் பன ஜானிதப்³ப³ம். ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴ அஜ்ஜுபோஸதோ² பன்னரஸோ யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம் ஸங்கோ⁴ உபோஸத²ம் கரேய்ய’’தி ஏதஸ்மிஞ்ஹி ரே-காரே அனதிக்கந்தேயேவ ட²பேதும் லப்³ப⁴தி. ததோ பரம் பன ய்ய-காரே பத்தே ந லப்³ப⁴தி. ஏஸ நயோ பவாரணாய. அனுவிஜ்ஜகஸ்ஸாபி ஓஸடே வத்து²ஸ்மிம் ‘‘அத்தே²தம் தவா’’தி அனுவிஜ்ஜனாதி⁴ப்பாயேன வத³ந்தஸ்ஸ ஓகாஸகம்மம் நத்தி².

த⁴ம்மகதி²கஸ்ஸாபி த⁴ம்மாஸனே நிஸீதி³த்வா ‘‘யோ இத³ஞ்சித³ஞ்ச கரோதி, அயம் பி⁴க்கு² அஸ்ஸமணோ’’திஆதி³னா நயேன அனோதி³ஸ்ஸ த⁴ம்மம் கதே²ந்தஸ்ஸ ஓகாஸகம்மம் நத்தி². ஸசே பன ஓதி³ஸ்ஸ நியமேத்வா ‘‘அஸுகோ ச அஸுகோ ச அஸ்ஸமணோ அனுபாஸகோ’’தி கதே²தி, த⁴ம்மாஸனதோ ஓரோஹித்வா ஆபத்திம் தே³ஸேத்வா க³ந்தப்³ப³ம். யம் பன தத்த² தத்த² ‘‘அனோகாஸம் காராபேத்வா’’தி வுத்தம் தஸ்ஸ ஓகாஸம் அகாராபேத்வாதி ஏவமத்தோ² வேதி³தப்³போ³, ந ஹி கோசி அனோகாஸோ நாம அத்தி², யமோகாஸம் காராபேத்வா ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, ஓகாஸம் பன அகாராபேத்வா ஆபஜ்ஜதீதி. ஸேஸம் உத்தானமேவ.

ஸமுட்டா²னாதீ³ஸு திஸமுட்டா²னம் – காயசித்ததோ, வாசாசித்ததோ, காயவாசாசித்ததோ ச ஸமுட்டா²தி. கிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், லோகவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், அகுஸலசித்தம், து³க்க²வேத³னந்தி.

பட²மது³ட்ட²தோ³ஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.