1. பட²மபாராஜிகஸிக்கா²பத³வண்ணனா
656. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ஸாள்ஹோ மிகா³ரனத்தாதி ஏத்த² ஸாள்ஹோதி தஸ்ஸ நாமம்; மிகா³ரமாதுயா பன நத்தா ஹோதி, தேன வுத்தம் – ‘‘மிகா³ரனத்தா’’தி. நவகம்மிகந்தி நவகம்மாதி⁴ட்டா²யிகம். பண்டி³தாதி பண்டி³ச்சேன ஸமன்னாக³தா. ப்³யத்தாதி வேய்யத்திகேன ஸமன்னாக³தா. மேதா⁴வினீதி பாளிக்³க³ஹணே ஸதிபுப்³ப³ங்க³மாய பஞ்ஞாய அத்த²க்³க³ஹணே பஞ்ஞாபுப்³ப³ங்க³மாய ஸதியா ஸமன்னாக³தா. த³க்கா²தி சே²கா; அவிரஜ்ஜி²த்வா ஸீக⁴ம் கத்தப்³ப³காரினீதி அத்தோ². அனலஸாதி ஆலஸியவிரஹிதா. தத்ருபாயாயாதி தேஸு தேஸு கம்மேஸு உபாயபூ⁴தாய. வீமம்ஸாயாதி கத்தப்³ப³கம்முபபரிக்கா²ய. ஸமன்னாக³தாதி ஸம்பயுத்தா. அலம் காதுந்தி ஸமத்தா² தம் தம் கம்மம் காதும். அலம் ஸம்விதா⁴துந்தி ஏவஞ்ச ஏவஞ்ச இத³ம் ஹோதூதி ஏவம் ஸம்வித³ஹிதும்பி ஸமத்தா². கதாகதம் ஜானிதுந்தி கதஞ்ச அகதஞ்ச ஜானிதும். தேதி தே உபோ⁴; ஸா ச ஸுந்த³ரீனந்தா³ ஸோ ச ஸாள்ஹோதி அத்தோ². ப⁴த்தக்³கே³தி பரிவேஸனட்டா²னே. நிகூடேதி கோணஸதி³ஸம் கத்வா த³ஸ்ஸிதே க³ம்பீ⁴ரே. விஸ்ஸரோ மே ப⁴விஸ்ஸதீதி விரூபோ மே ஸரோ ப⁴விஸ்ஸதி; விப்பகாரஸத்³தோ³ ப⁴விஸ்ஸதீதி அத்தோ². பதிமானேந்தீதி அபேக்க²மானா. க்யாஹந்தி கிம் அஹம். ஜராது³ப்³ப³லாதி ஜராய து³ப்³ப³லா. சரணகி³லானாதி பாத³ரோகே³ன ஸமன்னாக³தா.
657-8. அவஸ்ஸுதாதி காயஸம்ஸக்³க³ராகே³ன அவஸ்ஸுதா; திந்தா கிலின்னாதி அத்தோ². பத³பா⁴ஜனே பனஸ்ஸ தமேவ ராக³ம் க³ஹேத்வா ‘‘ஸாரத்தா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸாரத்தாதி வத்த²ம் விய ரங்க³ஜாதேன காயஸம்ஸக்³க³ராகே³ன ஸுட்டு² ரத்தா. அபேக்க²வதீதி தஸ்ஸேவ ராக³ஸ்ஸ வஸேன தஸ்மிம் புரிஸே பவத்தாய அபேக்கா²ய ஸமன்னாக³தா. படிப³த்³த⁴சித்தாதி தேன ராகே³ன தஸ்மிம் புரிஸே ப³ந்தி⁴த்வா ட²பிதசித்தா விய. ஏஸ நயோ து³தியபத³விப⁴ங்கே³பி. புரிஸபுக்³க³லஸ்ஸாதி புரிஸஸங்கா²தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ. அத⁴க்க²கந்தி அக்க²கானம் அதோ⁴. உப்³ப⁴ஜாணுமண்ட³லந்தி ஜாணுமண்ட³லானம் உபரி. பத³பா⁴ஜனே பன பத³படிபாடியா ஏவ ‘‘ஹேட்ட²க்க²கம் உபரிஜாணுமண்ட³ல’’ந்தி வுத்தம். ஏத்த² ச உப்³ப⁴கப்பரம்பி உப்³ப⁴ஜாணுமண்ட³லேனேவ ஸங்க³ஹிதம். ஸேஸம் மஹாவிப⁴ங்கே³ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். புரிமாயோ உபாதா³யாதி ஸாதா⁴ரணபாராஜிகேஹி பாராஜிகாயோ சதஸ்ஸோ உபாதா³யாதி அத்தோ². உப்³ப⁴ஜாணுமண்ட³லிகாதி இத³ம் பன இமிஸ்ஸா பாராஜிகாய நாமமத்தம், தஸ்மா பத³பா⁴ஜனே ந விசாரிதம்.
659. ஏவம் உத்³தி³ட்ட²ஸிக்கா²பத³ம் பதா³னுக்கமேன விப⁴ஜித்வா இதா³னி அவஸ்ஸுதாதி³பே⁴தே³ன ஆபத்திபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உப⁴தோஅவஸ்ஸுதே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² உப⁴தோஅவஸ்ஸுதேதி உப⁴தோஅவஸ்ஸவே; பி⁴க்கு²னியா சேவ புரிஸஸ்ஸ ச காயஸம்ஸக்³க³ராகே³ன அவஸ்ஸுதபா⁴வே ஸதீதி அத்தோ². காயேன காயம் ஆமஸதீதி பி⁴க்கு²னீ யதா²பரிச்சி²ன்னேன காயேன புரிஸஸ்ஸ யம்கிஞ்சி காயம் புரிஸோ வா யேன கேனசி காயேன பி⁴க்கு²னியா யதா²பரிச்சி²ன்னம் காயம் ஆமஸதி, உப⁴யதா²பி பி⁴க்கு²னியா பாராஜிகம். காயேன காயபடிப³த்³த⁴ந்தி வுத்தப்பகாரேனேவ அத்தனோ காயேன புரிஸஸ்ஸ காயபடிப³த்³த⁴ம். ஆமஸதீதி ஏத்த² ஸயம் வா ஆமஸது, தஸ்ஸ வா ஆமஸனம் ஸாதி³யது, து²ல்லச்சயமேவ. காயபடிப³த்³தே⁴ன காயந்தி அத்தனோ வுத்தப்பகாரகாயபடிப³த்³தே⁴ன புரிஸஸ்ஸ காயம். ஆமஸதீதி இதா⁴பி ஸயம் வா ஆமஸது, தஸ்ஸ வா ஆமஸனம் ஸாதி³யது, து²ல்லச்சயமேவ. அவஸேஸபதே³ஸுபி இமினாவ நயேன வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.
ஸசே பன பி⁴க்கு² சேவ பி⁴க்கு²னீ ச ஹோதி, தத்ர சே பி⁴க்கு²னீ ஆமஸதி, பி⁴க்கு² நிச்சலோ ஹுத்வா சித்தேன ஸாதி³யதி, பி⁴க்கு² ஆபத்தியா ந காரேதப்³போ³. ஸசே பி⁴க்கு² ஆமஸதி, பி⁴க்கு²னீ நிச்சலா ஹுத்வா சித்தேனேவ அதி⁴வாஸேதி, காயங்க³ம் அசோபயமானாபி பாராஜிகக்கே²த்தே பாராஜிகேன, து²ல்லச்சயக்கே²த்தே து²ல்லச்சயேன, து³க்கடக்கே²த்தே து³க்கடேன காரேதப்³பா³. கஸ்மா? ‘‘காயஸம்ஸக்³க³ம் ஸாதி³யேய்யா’’தி வுத்தத்தா. அயம் அட்ட²கதா²ஸு வினிச்ச²யோ. ஏவம் பன ஸதி கிரியாஸமுட்டா²னதா ந தி³ஸ்ஸதி, தஸ்மா தப்³ப³ஹுலனயேன ஸா வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³.
660. உப்³ப⁴க்க²கந்தி அக்க²கானம் உபரி. அதோ⁴ஜாணுமண்ட³லந்தி ஜாணுமண்ட³லானம் ஹேட்டா². ஏத்த² ச அதோ⁴கப்பரம்பி அதோ⁴ஜாணுமண்ட³லேனேவ ஸங்க³ஹிதம்.
662. ஏகதோஅவஸ்ஸுதேதி ஏத்த² கிஞ்சாபி ஏகதோதி அவிஸேஸேன வுத்தம், ததா²பி பி⁴க்கு²னியா ஏவ அவஸ்ஸுதே ஸதி அயம் ஆபத்திபே⁴தோ³ வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³.
தத்ராயம் ஆதி³தோ பட்டா²ய வினிச்ச²யோ – பி⁴க்கு²னீ காயஸம்ஸக்³க³ராகே³ன அவஸ்ஸுதா, புரிஸோபி ததே²வ. அத⁴க்க²கே உப்³ப⁴ஜாணுமண்ட³லே காயப்பதே³ஸே காயஸம்ஸக்³க³ஸாதி³யனே ஸதி பி⁴க்கு²னியா பாராஜிகம். பி⁴க்கு²னியா காயஸம்ஸக்³க³ராகோ³, புரிஸஸ்ஸ மேது²னராகோ³ வா கே³ஹஸ்ஸிதபேமம் வா ஸுத்³த⁴சித்தம் வா ஹோது, து²ல்லச்சயமேவ. பி⁴க்கு²னியா மேது²னராகோ³, புரிஸஸ்ஸ காயஸம்ஸக்³க³ராகோ³ வா மேது²னராகோ³ வா க³ஹேஸ்ஸிதபேமம் வா ஸுத்³த⁴சித்தம் வா ஹோது, து³க்கடம். பி⁴க்கு²னியா கே³ஹஸ்ஸிதபேமம், புரிஸஸ்ஸ வுத்தேஸு சதூஸு யம் வா தம் வா ஹோது, து³க்கடமேவ. பி⁴க்கு²னியா ஸுத்³த⁴சித்தம், புரிஸஸ்ஸ வுத்தேஸு சதூஸு யம் வா தம் வா ஹோது, அனாபத்தி.
ஸசே பன பி⁴க்கு² சேவ ஹோதி பி⁴க்கு²னீ ச உபி⁴ன்னம் காயஸம்ஸக்³க³ராகோ³, பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ, பி⁴க்கு²னியா பாராஜிகம். பி⁴க்கு²னியா காயஸம்ஸக்³க³ராகோ³, பி⁴க்கு²ஸ்ஸ மேது²னராகோ³ வா கே³ஹஸ்ஸிதபேமம் வா, பி⁴க்கு²னியா து²ல்லச்சயம், பி⁴க்கு²ஸ்ஸ து³க்கடம். உபி⁴ன்னம் மேது²னராகோ³ வா கே³ஹஸ்ஸிதபேமம் வா, உபி⁴ன்னம்பி து³க்கடமேவ. யஸ்ஸ யத்த² ஸுத்³த⁴சித்தம், தஸ்ஸ தத்த² அனாபத்தி. உபி⁴ன்னம்பி ஸுத்³த⁴சித்தம், உபி⁴ன்னம்பி அனாபத்தி.
663. அனாபத்தி அஸஞ்சிச்சாதிஆதீ³ஸு விரஜ்ஜி²த்வா வா ஆமஸந்தியா அஞ்ஞவிஹிதாய வா ‘‘அயம் புரிஸோ வா இத்தீ² வா’’தி அஜானந்தியா வா தேன பு²ட்டா²யபி தம் ப²ஸ்ஸம் அஸாதி³யந்தியா வா ஆமஸனேபி ஸதி அனாபத்தி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவ.
பட²மபாராஜிகஸமுட்டா²னம் – கிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், லோகவஜ்ஜம், காயகம்மம், அகுஸலசித்தம், த்³விவேத³னந்தி.
பட²மபாராஜிகம்.