பி⁴க்கு²னீவிப⁴ங்க³வண்ணனா

1. பாராஜிககண்ட³ம் (பி⁴க்கு²னீவிப⁴ங்க³வண்ணனா)

யோ பி⁴க்கூ²னம் விப⁴ங்க³ஸ்ஸ, ஸங்க³ஹிதோ அனந்தரம்;

பி⁴க்கு²னீனம் விப⁴ங்க³ஸ்ஸ, தஸ்ஸ ஸம்வண்ணனாக்கமோ.

பத்தோ யதோ ததோ தஸ்ஸ, அபுப்³ப³பத³வண்ணனம்;

காதும் பாராஜிகே தாவ, ஹோதி ஸம்வண்ணனா அயம்.

1. பட²மபாராஜிகஸிக்கா²பத³வண்ணனா

656. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ஸாள்ஹோ மிகா³ரனத்தாதி ஏத்த² ஸாள்ஹோதி தஸ்ஸ நாமம்; மிகா³ரமாதுயா பன நத்தா ஹோதி, தேன வுத்தம் – ‘‘மிகா³ரனத்தா’’தி. நவகம்மிகந்தி நவகம்மாதி⁴ட்டா²யிகம். பண்டி³தாதி பண்டி³ச்சேன ஸமன்னாக³தா. ப்³யத்தாதி வேய்யத்திகேன ஸமன்னாக³தா. மேதா⁴வினீதி பாளிக்³க³ஹணே ஸதிபுப்³ப³ங்க³மாய பஞ்ஞாய அத்த²க்³க³ஹணே பஞ்ஞாபுப்³ப³ங்க³மாய ஸதியா ஸமன்னாக³தா. த³க்கா²தி சே²கா; அவிரஜ்ஜி²த்வா ஸீக⁴ம் கத்தப்³ப³காரினீதி அத்தோ². அனலஸாதி ஆலஸியவிரஹிதா. தத்ருபாயாயாதி தேஸு தேஸு கம்மேஸு உபாயபூ⁴தாய. வீமம்ஸாயாதி கத்தப்³ப³கம்முபபரிக்கா²ய. ஸமன்னாக³தாதி ஸம்பயுத்தா. அலம் காதுந்தி ஸமத்தா² தம் தம் கம்மம் காதும். அலம் ஸம்விதா⁴துந்தி ஏவஞ்ச ஏவஞ்ச இத³ம் ஹோதூதி ஏவம் ஸம்வித³ஹிதும்பி ஸமத்தா². கதாகதம் ஜானிதுந்தி கதஞ்ச அகதஞ்ச ஜானிதும். தேதி தே உபோ⁴; ஸா ச ஸுந்த³ரீனந்தா³ ஸோ ச ஸாள்ஹோதி அத்தோ². ப⁴த்தக்³கே³தி பரிவேஸனட்டா²னே. நிகூடேதி கோணஸதி³ஸம் கத்வா த³ஸ்ஸிதே க³ம்பீ⁴ரே. விஸ்ஸரோ மே ப⁴விஸ்ஸதீதி விரூபோ மே ஸரோ ப⁴விஸ்ஸதி; விப்பகாரஸத்³தோ³ ப⁴விஸ்ஸதீதி அத்தோ². பதிமானேந்தீதி அபேக்க²மானா. க்யாஹந்தி கிம் அஹம். ஜராது³ப்³ப³லாதி ஜராய து³ப்³ப³லா. சரணகி³லானாதி பாத³ரோகே³ன ஸமன்னாக³தா.

657-8. அவஸ்ஸுதாதி காயஸம்ஸக்³க³ராகே³ன அவஸ்ஸுதா; திந்தா கிலின்னாதி அத்தோ². பத³பா⁴ஜனே பனஸ்ஸ தமேவ ராக³ம் க³ஹேத்வா ‘‘ஸாரத்தா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸாரத்தாதி வத்த²ம் விய ரங்க³ஜாதேன காயஸம்ஸக்³க³ராகே³ன ஸுட்டு² ரத்தா. அபேக்க²வதீதி தஸ்ஸேவ ராக³ஸ்ஸ வஸேன தஸ்மிம் புரிஸே பவத்தாய அபேக்கா²ய ஸமன்னாக³தா. படிப³த்³த⁴சித்தாதி தேன ராகே³ன தஸ்மிம் புரிஸே ப³ந்தி⁴த்வா ட²பிதசித்தா விய. ஏஸ நயோ து³தியபத³விப⁴ங்கே³பி. புரிஸபுக்³க³லஸ்ஸாதி புரிஸஸங்கா²தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ. அத⁴க்க²கந்தி அக்க²கானம் அதோ⁴. உப்³ப⁴ஜாணுமண்ட³லந்தி ஜாணுமண்ட³லானம் உபரி. பத³பா⁴ஜனே பன பத³படிபாடியா ஏவ ‘‘ஹேட்ட²க்க²கம் உபரிஜாணுமண்ட³ல’’ந்தி வுத்தம். ஏத்த² ச உப்³ப⁴கப்பரம்பி உப்³ப⁴ஜாணுமண்ட³லேனேவ ஸங்க³ஹிதம். ஸேஸம் மஹாவிப⁴ங்கே³ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். புரிமாயோ உபாதா³யாதி ஸாதா⁴ரணபாராஜிகேஹி பாராஜிகாயோ சதஸ்ஸோ உபாதா³யாதி அத்தோ². உப்³ப⁴ஜாணுமண்ட³லிகாதி இத³ம் பன இமிஸ்ஸா பாராஜிகாய நாமமத்தம், தஸ்மா பத³பா⁴ஜனே ந விசாரிதம்.

659. ஏவம் உத்³தி³ட்ட²ஸிக்கா²பத³ம் பதா³னுக்கமேன விப⁴ஜித்வா இதா³னி அவஸ்ஸுதாதி³பே⁴தே³ன ஆபத்திபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உப⁴தோஅவஸ்ஸுதே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² உப⁴தோஅவஸ்ஸுதேதி உப⁴தோஅவஸ்ஸவே; பி⁴க்கு²னியா சேவ புரிஸஸ்ஸ ச காயஸம்ஸக்³க³ராகே³ன அவஸ்ஸுதபா⁴வே ஸதீதி அத்தோ². காயேன காயம் ஆமஸதீதி பி⁴க்கு²னீ யதா²பரிச்சி²ன்னேன காயேன புரிஸஸ்ஸ யம்கிஞ்சி காயம் புரிஸோ வா யேன கேனசி காயேன பி⁴க்கு²னியா யதா²பரிச்சி²ன்னம் காயம் ஆமஸதி, உப⁴யதா²பி பி⁴க்கு²னியா பாராஜிகம். காயேன காயபடிப³த்³த⁴ந்தி வுத்தப்பகாரேனேவ அத்தனோ காயேன புரிஸஸ்ஸ காயபடிப³த்³த⁴ம். ஆமஸதீதி ஏத்த² ஸயம் வா ஆமஸது, தஸ்ஸ வா ஆமஸனம் ஸாதி³யது, து²ல்லச்சயமேவ. காயபடிப³த்³தே⁴ன காயந்தி அத்தனோ வுத்தப்பகாரகாயபடிப³த்³தே⁴ன புரிஸஸ்ஸ காயம். ஆமஸதீதி இதா⁴பி ஸயம் வா ஆமஸது, தஸ்ஸ வா ஆமஸனம் ஸாதி³யது, து²ல்லச்சயமேவ. அவஸேஸபதே³ஸுபி இமினாவ நயேன வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.

ஸசே பன பி⁴க்கு² சேவ பி⁴க்கு²னீ ச ஹோதி, தத்ர சே பி⁴க்கு²னீ ஆமஸதி, பி⁴க்கு² நிச்சலோ ஹுத்வா சித்தேன ஸாதி³யதி, பி⁴க்கு² ஆபத்தியா ந காரேதப்³போ³. ஸசே பி⁴க்கு² ஆமஸதி, பி⁴க்கு²னீ நிச்சலா ஹுத்வா சித்தேனேவ அதி⁴வாஸேதி, காயங்க³ம் அசோபயமானாபி பாராஜிகக்கே²த்தே பாராஜிகேன, து²ல்லச்சயக்கே²த்தே து²ல்லச்சயேன, து³க்கடக்கே²த்தே து³க்கடேன காரேதப்³பா³. கஸ்மா? ‘‘காயஸம்ஸக்³க³ம் ஸாதி³யேய்யா’’தி வுத்தத்தா. அயம் அட்ட²கதா²ஸு வினிச்ச²யோ. ஏவம் பன ஸதி கிரியாஸமுட்டா²னதா ந தி³ஸ்ஸதி, தஸ்மா தப்³ப³ஹுலனயேன ஸா வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³.

660. உப்³ப⁴க்க²கந்தி அக்க²கானம் உபரி. அதோ⁴ஜாணுமண்ட³லந்தி ஜாணுமண்ட³லானம் ஹேட்டா². ஏத்த² ச அதோ⁴கப்பரம்பி அதோ⁴ஜாணுமண்ட³லேனேவ ஸங்க³ஹிதம்.

662. ஏகதோஅவஸ்ஸுதேதி ஏத்த² கிஞ்சாபி ஏகதோதி அவிஸேஸேன வுத்தம், ததா²பி பி⁴க்கு²னியா ஏவ அவஸ்ஸுதே ஸதி அயம் ஆபத்திபே⁴தோ³ வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³.

தத்ராயம் ஆதி³தோ பட்டா²ய வினிச்ச²யோ – பி⁴க்கு²னீ காயஸம்ஸக்³க³ராகே³ன அவஸ்ஸுதா, புரிஸோபி ததே²வ. அத⁴க்க²கே உப்³ப⁴ஜாணுமண்ட³லே காயப்பதே³ஸே காயஸம்ஸக்³க³ஸாதி³யனே ஸதி பி⁴க்கு²னியா பாராஜிகம். பி⁴க்கு²னியா காயஸம்ஸக்³க³ராகோ³, புரிஸஸ்ஸ மேது²னராகோ³ வா கே³ஹஸ்ஸிதபேமம் வா ஸுத்³த⁴சித்தம் வா ஹோது, து²ல்லச்சயமேவ. பி⁴க்கு²னியா மேது²னராகோ³, புரிஸஸ்ஸ காயஸம்ஸக்³க³ராகோ³ வா மேது²னராகோ³ வா க³ஹேஸ்ஸிதபேமம் வா ஸுத்³த⁴சித்தம் வா ஹோது, து³க்கடம். பி⁴க்கு²னியா கே³ஹஸ்ஸிதபேமம், புரிஸஸ்ஸ வுத்தேஸு சதூஸு யம் வா தம் வா ஹோது, து³க்கடமேவ. பி⁴க்கு²னியா ஸுத்³த⁴சித்தம், புரிஸஸ்ஸ வுத்தேஸு சதூஸு யம் வா தம் வா ஹோது, அனாபத்தி.

ஸசே பன பி⁴க்கு² சேவ ஹோதி பி⁴க்கு²னீ ச உபி⁴ன்னம் காயஸம்ஸக்³க³ராகோ³, பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ, பி⁴க்கு²னியா பாராஜிகம். பி⁴க்கு²னியா காயஸம்ஸக்³க³ராகோ³, பி⁴க்கு²ஸ்ஸ மேது²னராகோ³ வா கே³ஹஸ்ஸிதபேமம் வா, பி⁴க்கு²னியா து²ல்லச்சயம், பி⁴க்கு²ஸ்ஸ து³க்கடம். உபி⁴ன்னம் மேது²னராகோ³ வா கே³ஹஸ்ஸிதபேமம் வா, உபி⁴ன்னம்பி து³க்கடமேவ. யஸ்ஸ யத்த² ஸுத்³த⁴சித்தம், தஸ்ஸ தத்த² அனாபத்தி. உபி⁴ன்னம்பி ஸுத்³த⁴சித்தம், உபி⁴ன்னம்பி அனாபத்தி.

663. அனாபத்தி அஸஞ்சிச்சாதிஆதீ³ஸு விரஜ்ஜி²த்வா வா ஆமஸந்தியா அஞ்ஞவிஹிதாய வா ‘‘அயம் புரிஸோ வா இத்தீ² வா’’தி அஜானந்தியா வா தேன பு²ட்டா²யபி தம் ப²ஸ்ஸம் அஸாதி³யந்தியா வா ஆமஸனேபி ஸதி அனாபத்தி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவ.

பட²மபாராஜிகஸமுட்டா²னம் – கிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், லோகவஜ்ஜம், காயகம்மம், அகுஸலசித்தம், த்³விவேத³னந்தி.

பட²மபாராஜிகம்.

2. து³தியபாராஜிகஸிக்கா²பத³வண்ணனா

664. து³தியே பாராஜிகே – கச்சி நோ ஸாதி கச்சி நு ஸா. அவண்ணோதி அகு³ணோ. அகித்தீதி நிந்தா³. அயஸோதி பரிவாரவிபத்தி; பரம்முக²க³ரஹா வா.

665. வஜ்ஜபடிச்சா²தி³காதி இத³ம்பி இமிஸ்ஸா பாராஜிகாய நாமமத்தமேவ, தஸ்மா பத³பா⁴ஜனே ந விசாரிதம். ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ.

666. ஸா வா ஆரோசேதீதி யா பாராஜிகம் ஆபன்னா, ஸா ஸயம் ஆரோசேதி. அட்ட²ன்னம் பாராஜிகானம் அஞ்ஞதரந்தி பி⁴க்கூ²ஹி ஸாதா⁴ரணானம் சதுன்னம் அஸாதா⁴ரணானஞ்ச சதுன்னமேவ அஞ்ஞதரம். இத³ஞ்ச பாராஜிகம் பச்சா² பஞ்ஞத்தம், தஸ்மா ‘‘அட்ட²ன்ன’’ந்தி விப⁴ங்கே³ வுத்தம். புரிமேன பன ஸத்³தி⁴ம் யுக³ளத்தா இமஸ்மிம் ஓகாஸே ட²பிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். து⁴ரம் நிக்கி²த்தமத்தேதி து⁴ரே நிக்கி²த்தமத்தே. வித்தா²ரகதா² பனேத்த² ஸப்பாணகவக்³க³ம்ஹி து³ட்டு²ல்லஸிக்கா²பதே³ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³. தத்ர ஹி பாசித்தியம், இத⁴ பாராஜிகந்தி அயமேவ விஸேஸோ. ஸேஸம் தாதி³ஸமேவ. வஜ்ஜபடிச்சா²தி³காதி இத³ம்பிஇமிஸ்ஸா பாராஜிகாய நாமமத்தா²மேவ, தஸ்மா பத³பா⁴ஜனே ந விசாரிதம். ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ.

து⁴ரனிக்கே²பஸமுட்டா²னம் – காயவாசாசித்ததோ ஸமுட்டா²தி, அகிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், லோகவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், அகுஸலசித்தம், து³க்க²வேத³னந்தி.

து³தியபாராஜிகம்.

3. ததியபாராஜிகஸிக்கா²பத³வண்ணனா

669. ததியே – த⁴ம்மேனாதி பூ⁴தேன வத்து²னா. வினயேனாதி சோதே³த்வா ஸாரேத்வா. பத³பா⁴ஜனம் பனஸ்ஸ ‘‘யேன த⁴ம்மேன யேன வினயேன உக்கி²த்தோ ஸுஉக்கி²த்தோ ஹோதீ’’தி இமம்அதி⁴ப்பாயமத்தம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். ஸத்து²ஸாஸனேனாதி ஞத்திஸம்பதா³ய சேவ அனுஸாவனஸம்பதா³ய ச. பத³பா⁴ஜனே பனஸ்ஸ ‘‘ஜினஸாஸனேன பு³த்³த⁴ஸாஸனேனா’’தி வேவசனமத்தமேவ வுத்தம். ஸங்க⁴ம் வா க³ணம் வாதிஆதீ³ஸு யேன ஸங்கே⁴ன கம்மம் கதம், தம் ஸங்க⁴ம் வா தத்த² ஸம்ப³ஹுலபுக்³க³லஸங்கா²தம் க³ணம் வா, ஏகபுக்³க³லம் வா தம் கம்மம் வா ந ஆதி³யதி, ந அனுவத்ததி, ந தத்த² ஆத³ரம் ஜனேதீதி அத்தோ². ஸமானஸம்வாஸகா பி⁴க்கூ² வுச்சந்தி ஸஹாயா, ஸோ தேஹி ஸத்³தி⁴ம் நத்தீ²தி ஏத்த² ‘‘ஏககம்மம் ஏகுத்³தே³ஸோ ஸமஸிக்க²தா’’தி அயம் தாவ ஸம்வாஸோ; ஸமானோ ஸம்வாஸோ ஏதேஸந்தி ஸமானஸம்வாஸகா.ஏவரூபா பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸம்வாஸே ஸஹ அயனபா⁴வேன ஸஹாயாதி வுச்சந்தி. இதா³னி யேன ஸம்வாஸேன தே ஸமானஸம்வாஸகாதி வுத்தா, ஸோ ஸம்வாஸோ தஸ்ஸ உக்கி²த்தகஸ்ஸ தேஹி ஸத்³தி⁴ம் நத்தி². யேஹி ச ஸத்³தி⁴ம் தஸ்ஸ ஸோ ஸம்வாஸோ நத்தி², ந தேன தே பி⁴க்கூ² அத்தனோ ஸஹாயா கதா ஹோந்தி. தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸமானஸம்வாஸகா பி⁴க்கூ² வுச்சந்தி ஸஹாயா, ஸோ தேஹி ஸத்³தி⁴ம் நத்தி², தேன வுச்சதி அகதஸஹாயோ’’தி. ஸேஸம் ஸங்க⁴பே⁴த³ஸிக்கா²பதா³தீ³ஸு வுத்தனயத்தா உத்தானத்த²மேவ.

ஸமனுபா⁴ஸனஸமுட்டா²னம் – காயவாசாசித்ததோ ஸமுட்டா²தி, அகிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், லோகவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், அகுஸலசித்தம், து³க்க²வேத³னந்தி.

ததியபாராஜிகம்.

4. சதுத்த²பாராஜிகஸிக்கா²பத³வண்ணனா

675. சதுத்தே² – அவஸ்ஸுதாதி லோகஸ்ஸாத³மித்தஸந்த²வவஸேன காயஸம்ஸக்³க³ராகே³ன அவஸ்ஸுதா. து³தியபதே³பி ஏஸேவ நயோ. புரிஸபுக்³க³லஸ்ஸ ஹத்த²க்³க³ஹணம் வாதிஆதீ³ஸு பன யம் புரிஸபுக்³க³லேன ஹத்தே² க³ஹணம் கதம், தம் புரிஸபுக்³க³லஸ்ஸ ஹத்த²க்³க³ஹணந்தி வுத்தம். ஏஸேவ நயோ ஸங்கா⁴டிகண்ணக்³க³ஹணேபி. ஹத்த²க்³க³ஹணந்தி ஏத்த² ச ஹத்த²க்³க³ஹணஞ்ச அஞ்ஞம்பி அபாராஜிகக்கே²த்தே க³ஹணஞ்ச ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா ஹத்த²க்³க³ஹணந்தி வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தேனேவஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனே ‘‘ஹத்த²க்³க³ஹணம் வா ஸாதி³யேய்யாதி ஹத்தோ² நாம கப்பரம் உபாதா³ய யாவ அக்³க³னகா², ஏதஸ்ஸ அஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ படிஸேவனத்தா²ய உப்³ப⁴க்க²கம் அதோ⁴ஜாணுமண்ட³லம் க³ஹணம் ஸாதி³யதி, ஆபத்தி து²ல்லச்சயஸ்ஸா’’தி வுத்தம். ஏத்த² ச அஸத்³த⁴ம்மோதி காயஸம்ஸக்³கோ³ வேதி³தப்³போ³, ந மேது²னத⁴ம்மோ. ந ஹி மேது²னஸ்ஸ ஸாமந்தா து²ல்லச்சயம் ஹோதி. ‘‘விஞ்ஞூ படிப³லோ காயஸம்ஸக்³க³ம் ஸமாபஜ்ஜிதுந்தி வசனம்பி சேத்த² ஸாத⁴கம்.

‘‘திஸ்ஸித்தி²யோ மேது²னம் தம் ந ஸேவே,

தயோ புரிஸே தயோ ச அனரியபண்ட³கே;

ந சாசரே மேது²னம் ப்³யஞ்ஜனஸ்மிம்,

சே²ஜ்ஜா ஸியா மேது²னத⁴ம்மபச்சயா;

பஞ்ஹா மேஸா குஸலேஹி சிந்திதா’’தி. (பரி. 481);

இமாய பரிவாரே வுத்தாய ஸேத³மோசககா³தா²ய விருஜ்ஜ²தீதி சே? ந; மேது²னத⁴ம்மஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³த்தா. பரிவாரேயேவ ஹி ‘‘மேது²னத⁴ம்மஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴கோ³ ஜானிதப்³போ³’’தி ‘‘வண்ணாவண்ணோ காயஸம்ஸக்³கோ³ து³ட்டு²ல்லவாசா அத்தகாமபாரிசரியாக³மனுப்பாத³ன’’ந்தி ஏவம் ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஆதீ³னி பஞ்ச ஸிக்கா²பதா³னி மேது²னத⁴ம்மஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴கோ³தி வுத்தானி. தஸ்மா காயஸம்ஸக்³கோ³ மேது²னத⁴ம்மஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³த்தா பச்சயோ ஹோதி. இதி சே²ஜ்ஜா ஸியா மேது²னத⁴ம்மபச்சயாதி ஏத்த² இமினா பரியாயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஏதேனுபாயேன ஸப்³ப³பதே³ஸு வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. அபிச ‘‘ஸங்கேதம் வா க³ச்சே²ய்யா’’தி ஏதஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனே ‘‘இத்த²ன்னாமம் ஆக³ச்சா²’’தி. ஏவம்னாமகம் டா²னம் ஆக³ச்சா²தி அத்தோ².

676. அட்ட²மம் வத்து²ம் பரிபூரேந்தீ அஸ்ஸமணீ ஹோதீதி அனுலோமதோ வா படிலோமதோ வா ஏகந்தரிகாய வா யேன தேன நயேன அட்ட²மம் வத்து²ம் பரிபூரேந்தீயேவ அஸ்ஸமணீ ஹோதி. யா பன ஏகம் வா வத்து²ம் ஸத்த வா வத்தூ²னி ஸதக்க²த்தும்பி பூரேதி, நேவ அஸ்ஸமணீ ஹோதி. ஆபன்னா ஆபத்தியோ தே³ஸேத்வா முச்சதி. அபிசேத்த² க³ணனூபிகா ஆபத்தி வேதி³தப்³பா³. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘அத்தா²பத்தி தே³ஸிதா க³ணனூபிகா, அத்தா²பத்தி தே³ஸிதா ந க³ணனூபிகா’’தி. தத்ராயம் வினிச்ச²யோ – இதா³னி நாபஜ்ஜிஸ்ஸாமீதி து⁴ரனிக்கே²பம் கத்வா தே³ஸிதா க³ணனூபிகா தே³ஸிதக³ணனம் உபேதி பாராஜிகஸ்ஸ அங்க³ம் ந ஹோதி. தஸ்மா யா ஏகம் ஆபன்னா து⁴ரனிக்கே²பம் கத்வா தே³ஸேத்வா புன கிலேஸவஸேன ஆபஜ்ஜதி, புன தே³ஸேதி, ஏவம் அட்ட² வத்தூ²னி பூரேந்தீபி பாராஜிகா ந ஹோதி. யா பன ஆபஜ்ஜித்வா புனபி அஞ்ஞம் வத்து²ம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸாமீதி ஸஉஸ்ஸாஹாவ தே³ஸேதி, தஸ்ஸா ஸா ஆபத்தி நக³ணனூபிகா, தே³ஸிதாபி அதே³ஸிதா ஹோதி, தே³ஸிதக³ணனம் ந க³ச்ச²தி, பாராஜிகஸ்ஸேவ அங்க³ம் ஹோதி. அட்ட²மே வத்து²ம்ஹி பரிபுண்ணமத்தே பாராஜிகா ஹோதி. ஸேஸம் உத்தானமேவாதி.

து⁴ரனிக்கே²பஸமுட்டா²னம் – காயவாசாசித்ததோ ஸமுட்டா²தி, கிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், லோகவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், அகுஸலசித்தம், த்³விவேத³னந்தி.

சதுத்த²பாராஜிகம்.

உத்³தி³ட்டா² கோ² அய்யாயோ அட்ட² பாராஜிகா த⁴ம்மாதி பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ பஞ்ஞத்தா ஸாதா⁴ரணா சத்தாரோ இமே ச சத்தாரோதி ஏவம் பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸமக்³கே³ன உத்³தி³ட்டா² கோ² அய்யாயோ அட்ட² பாராஜிகா த⁴ம்மாதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஸேஸம் மஹாவிப⁴ங்கே³ வுத்தனயமேவாதி.

ஸமந்தபாஸாதி³காய வினயஸம்வண்ணனாய பி⁴க்கு²னீவிப⁴ங்கே³

பாராஜிககண்ட³வண்ணனா நிட்டி²தா.

பாராஜிககண்ட³ம் நிட்டி²தம்.

2. ஸங்கா⁴தி³ஸேஸகண்ட³ம் (பி⁴க்கு²னீவிப⁴ங்க³வண்ணனா)

1. பட²மஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா

பாராஜிகானந்தரஸ்ஸ, அயம் தா³னி ப⁴விஸ்ஸதி;

ஸங்கா⁴தி³ஸேஸகண்ட³ஸ்ஸ, அனுத்தானத்த²வண்ணனா.

678. உதோ³ஸிதந்தி ப⁴ண்ட³ஸாலா. மாய்யோ ஏவம் அவசாதி அய்யோ மா ஏவம் அவச. அபினாய்யாதி அபினு அய்யா. அச்சாவத³தா²தி அதிக்கமித்வா வத³த²; அக்கோஸதா²தி வுத்தம் ஹோதி.

679. உஸ்ஸயவாதி³காதி மானுஸ்ஸயவஸேன கோது⁴ஸ்ஸயவஸேன விவத³மானா. யஸ்மா பன ஸா அத்த²தோ அட்டகாரிகா ஹோதி, தஸ்மா ‘‘உஸ்ஸயவாதி³கா நாம அட்³ட³காரிகா வுச்சதீ’’தி பத³பா⁴ஜனே வுத்தம். ஏத்த² ச அட்³டோ³தி வோஹாரிகவினிச்ச²யோ வுச்சதி, யம் பப்³ப³ஜிதா ‘‘அதி⁴கரண’’ந்திபி வத³ந்தி. து³தியம் வா பரியேஸதீதி ஸக்கி²ம் வா ஸஹாயம் வா பரியேஸதி, து³க்கடம். க³ச்ச²தி வாதி உபஸ்ஸயோ வா ஹோது பி⁴க்கா²சாரமக்³கோ³ வா, யத்த² டி²தாய ‘‘அட்³ட³ம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி சித்தம் உப்பஜ்ஜதி, ததோ வோஹாரிகானம் ஸந்திகம் க³ச்ச²ந்தியா பத³வாரே பத³வாரே து³க்கடம். ஏகஸ்ஸ ஆரோசேதீதி த்³வீஸு ஜனேஸு யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஏகஸ்ஸ கத²ம் யோ கோசி வோஹாரிகானம் ஆரோசேதி. து³தியஸ்ஸ ஆரோசேதீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ.

அயம் பனேத்த² அஸம்மோஹத்தா²ய வித்தா²ரகதா² – யத்த² கத்த²சி அந்தமஸோ பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயம் ஆக³தேபி வோஹாரிகே தி³ஸ்வா பி⁴க்கு²னீ அத்தனோ கத²ம் ஆரோசேதி, பி⁴க்கு²னியா து³க்கடம். உபாஸகோ அத்தனோ கத²ம் ஆரோசேதி, பி⁴க்கு²னியா து²ல்லச்சயம். பட²மம் உபாஸகோ அத்தனோ கத²ம் ஆரோசேதி, பி⁴க்கு²னியா து³க்கடம். அத² ஸா அத்தனோ கத²ம் ஆரோசேதி, து²ல்லச்சயம். பி⁴க்கு²னீ உபாஸகம் வத³தி – ‘‘மம ச தவ ச கத²ம் த்வம்யேவ ஆரோசேஹீ’’தி, ஸோ அத்தனோ வா கத²ம் பட²மம் ஆரோசேது பி⁴க்கு²னியா வா, பட²மாரோசனே து³க்கடம், து³தியாரோசனே து²ல்லச்சயம். உபாஸகோ பி⁴க்கு²னிம் வத³தி – ‘‘மம ச தவ ச கத²ம் த்வம்யேவ ஆரோசேஹீ’’தி, ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ.

பி⁴க்கு²னீ கப்பியகாரகேன கதா²பேதி, தத்த² கப்பியகாரகோ வா பி⁴க்கு²னியா கத²ம் பட²மம் ஆரோசேது, இதரோ வா அத்தனோ கத²ம், கப்பியகாரகோ வா உபி⁴ன்னம்பி கத²ம், இதரோ வா உபி⁴ன்னம்பி கத²ம் ஆரோசேது, யதா² வா ததா² வா ஆரோசியமானே பட²மே ஆரோசனே பி⁴க்கு²னியா து³க்கடம், து³தியே து²ல்லச்சயம். யதா² வா ததா² வா ஆரோசிதம் பன உபி⁴ன்னம்பி கத²ம் ஸுத்வா வோஹாரிகேஹி வினிச்ச²யே கதே அட்³ட³பரியோஸானம் நாம ஹோதி, தஸ்மிம் அட்³ட³பரியோஸானே பி⁴க்கு²னியா ஜயேபி பராஜயேபி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. ஸசே பன க³திக³தம் அதி⁴கரணம் ஹோதி, ஸுதபுப்³ப³ம் வோஹாரிகேஹி. அத² தே பி⁴க்கு²னிஞ்ச அட்³ட³காரகஞ்ச தி³ஸ்வாவ ‘‘தும்ஹாகம் கத²னகிச்சம் நத்தி², ஜானாம மயம் ஏத்த² பவத்தி’’ந்தி ஸயமேவ வினிச்சி²னித்வா தே³ந்தி, ஏவரூபே அட்³ட³பரியோஸானேபி பி⁴க்கு²னியா அனாபத்தி.

பட²மம் ஆபத்தி ஏதஸ்ஸாதி பட²மாபத்திகோ; வீதிக்கமக்க²ணேயேவ ஆபஜ்ஜிதப்³போ³தி அத்தோ², தம் பட²மாபத்திகம். பத³பா⁴ஜனே பன அதி⁴ப்பாயமத்தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸஹ வத்து²ஜ்ஜா²சாரா ஆபஜ்ஜதி அஸமனுபா⁴ஸனாயா’’தி வுத்தம். அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ² – ஸஹ வத்து²ஜ்ஜா²சாரா யம் பி⁴க்கு²னீ ஆபஜ்ஜதி, ந ததியாய ஸமனுபா⁴ஸனாய, அயம் பட²மமேவ ஸஹ வத்து²ஜ்ஜா²சாரேன ஆபஜ்ஜிதப்³ப³த்தா பட²மாபத்திகோதி. பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴தோ நிஸ்ஸாரேதீதி நிஸ்ஸாரணீயோ; தம் நிஸ்ஸாரணீயம். பத³பா⁴ஜனே பன அதி⁴ப்பாயமத்தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸங்க⁴ம்ஹா நிஸ்ஸாரீயதீதி வுத்தம். தத்த² யம் ஆபன்னா பி⁴க்கு²னீ ஸங்க⁴தோ நிஸ்ஸாரீயதி, ஸோ நிஸ்ஸாரணீயோதி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ந ஹி ஸோ ஏவ த⁴ம்மோ ஸங்க⁴ம்ஹா கேனசி நிஸ்ஸாரீயதி. தேன பன த⁴ம்மேன பி⁴க்கு²னீ நிஸ்ஸாரீயதி, தஸ்மா ஸோ நிஸ்ஸாரேதீதி நிஸ்ஸாரணீயோ.

ஆகட்³டி⁴யமானா க³ச்ச²தீதி அட்³ட³காரகமனுஸ்ஸேஹி ஸயம் வா ஆக³ந்த்வா தூ³தம் வா பேஸேத்வா ஏஹீதி வுச்சமானா வோஹாரிகானம் ஸந்திகம் க³ச்ச²தி, ததோ அட்³ட³காரகோ அத்தனோ வா கத²ம் பட²மம் ஆரோசேது பி⁴க்கு²னியா வா, நேவ பட²மாரோசனே து³க்கடம், ந து³தியாரோசனே து²ல்லச்சயம். அமச்சேஹி வினிச்சி²னித்வா கதே அட்³ட³பரியோஸானேபி அனாபத்தியேவ. ஸசேபி அட்³ட³காரகோ பி⁴க்கு²னிம் வத³தி ‘‘மம ச தவ ச கத²ம் த்வமேவ கதே²ஹீ’’தி; கதே²ந்தியாபி கத²ம் ஸுத்வா கதே அட்³ட³பரியோஸானேபி அனாபத்தியேவ.

ரக்க²ம் யாசதீதி த⁴ம்மிகம் ரக்க²ம் யாசதி, அனாபத்தி. இதா³னி யதா²யாசிதா ரக்கா² த⁴ம்மிகா ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் அனோதி³ஸ்ஸ ஆசிக்க²தீதி ஆஹ. தத்த² அதீதம் ஆரப்³ப⁴ அத்தி² ஓதி³ஸ்ஸஆசிக்க²னா, அத்தி² அனோதி³ஸ்ஸஆசிக்க²னா, அனாக³தம் ஆரப்³பா⁴பி அத்தி² ஓதி³ஸ்ஸஆசிக்க²னா, அத்தி² அனோதி³ஸ்ஸஆசிக்க²னா.

கத²ம் அதீதம் ஆரப்³ப⁴ ஓதி³ஸ்ஸஆசிக்க²னா ஹோதி? பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயே கா³மதா³ரகா து⁴த்தாத³யோ வா யே கேசி அனாசாரம் வா ஆசரந்தி, ருக்க²ம் வா சி²ந்த³ந்தி, ப²லாப²லம் வா ஹரந்தி, பரிக்கா²ரே வா அச்சி²ந்த³ந்தி. பி⁴க்கு²னீ வோஹாரிகே உபஸங்கமித்வா ‘‘அம்ஹாகம் உபஸ்ஸயே இத³ம் நாம கத’’ந்தி வத³தி. ‘‘கேனா’’தி வுத்தே ‘‘அஸுகேன ச அஸுகேன சா’’தி ஆசிக்க²தி. ஏவம் அதீதம் ஆரப்³ப⁴ ஓதி³ஸ்ஸஆசிக்க²னா ஹோதி, ஸா ந வட்டதி. தஞ்சே ஸுத்வா தே வோஹாரிகா தேஸம் த³ண்ட³ம் கரோந்தி, ஸப்³ப³ம் பி⁴க்கு²னியா கீ³வா ஹோதி. த³ண்ட³ம் க³ண்ஹிஸ்ஸந்தீதி அதி⁴ப்பாயேபி ஸதி கீ³வாயேவ ஹோதி. ஸசே பன தஸ்ஸ த³ண்ட³ம் க³ண்ஹதா²தி வத³தி, பஞ்சமாஸகமத்தே க³ஹிதே பாராஜிகம் ஹோதி.

‘‘கேனா’’தி வுத்தே பன ‘‘அஸுகேனாதி வத்தும் அம்ஹாகம் ந வட்டதி, தும்ஹேயேவ ஜானிஸ்ஸத². கேவலஞ்ஹி மயம் ரக்க²ம் யாசாம, தம் நோ தே³த², அவஹடப⁴ண்ட³ஞ்ச ஆஹராபேதா²’’தி வத்தப்³ப³ம். ஏவம் அனோதி³ஸ்ஸ ஆசிக்க²னா ஹோதி, ஸா வட்டதி. ஏவம் வுத்தே ஸசேபி தே வோஹாரிகா காரகே க³வேஸித்வா தேஸம் த³ண்ட³ம் கரோந்தி, ஸப்³ப³ம் ஸாபதேய்யம்பி க³ஹிதம் பி⁴க்கு²னியா, நேவ கீ³வா ந ஆபத்தி.

பரிக்கா²ரம் ஹரந்தே தி³ஸ்வா தேஸம் அனத்த²காமதாய சோரோ சோரோதி வத்தும்பி ந வட்டதி. ஏவம் வுத்தேபி ஹி யம் தேஸம் த³ண்ட³ம் கரோந்தி, ஸப்³ப³ம்பி பி⁴க்கு²னியா கீ³வா ஹோதி. அத்தனோ வசனகரம் பன ‘‘இமினா மே பரிக்கா²ரோ க³ஹிதோ, தம் ஆஹராபேஹி, மா சஸ்ஸ த³ண்ட³ம் கரோஹீ’’தி வத்தும் வட்டதி. தா³ஸதா³ஸீவாபிஆதீ³னம் அத்தா²ய அட்³ட³ம் கரோந்தி, அயம் அகப்பியஅட்³டோ³ நாம, ந வட்டதி.

கத²ம் அனாக³தம் ஆரப்³ப⁴ ஓதி³ஸ்ஸஆசிக்க²னா ஹோதி? வுத்தனயேனேவ பரேஹி அனாசாராதீ³ஸு கதேஸு பி⁴க்கு²னீ வோஹாரிகே ஏவம் வத³தி ‘‘அம்ஹாகம் உபஸ்ஸயே இத³ஞ்சித³ஞ்ச கரோந்தி, ரக்க²ம் நோ தே³த² ஆயதிம் அகரணத்தா²யா’’தி. ‘‘கேன ஏவம் கத’’ந்தி வுத்தே ச ‘‘அஸுகேன அஸுகேன சா’’தி ஆசிக்க²தி. ஏவம் அனாக³தம் ஆரப்³ப⁴ ஓதி³ஸ்ஸஆசிக்க²னா ஹோதி, ஸாபி ந வட்டதி. தேஸஞ்ஹி த³ண்டே³ கதே புரிமனயேனேவ ஸப்³ப³ம் பி⁴க்கு²னியா கீ³வா. ஸேஸம் புரிமஸதி³ஸமேவ.

ஸசே பன வோஹாரிகா ‘‘பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயே ஏவரூபம் அனாசாரம் கரோந்தானம் இமம் நாம த³ண்ட³ம் கரோமா’’தி பே⁴ரிம் சராபேத்வா ஆணாய அதிட்ட²மானே பரியேஸித்வா த³ண்ட³ம் கரோந்தி, பி⁴க்கு²னியா நேவ கீ³வா ந ஆபத்தி.

யோ சாயம் பி⁴க்கு²னீனம் வுத்தோ, பி⁴க்கூ²னம்பி ஏஸேவ நயோ. பி⁴க்கு²னோபி ஹி ஓதி³ஸ்ஸஆசிக்க²னா ந வட்டதி. யம் ததா² ஆசிக்கி²தே த³ண்ட³ம் கரோந்தி, ஸப்³ப³ம் கீ³வா ஹோதி. வுத்தனயேனேவ த³ண்ட³ம் க³ண்ஹாபேந்தஸ்ஸ பாராஜிகம். யோ பன ‘‘த³ண்ட³ம் கரிஸ்ஸந்தீ’’தி ஜானந்தோபி அனோதி³ஸ்ஸ கதே²தி, தே ச பரியேஸித்வா த³ண்ட³ம் கரோந்தியேவ, ந தோ³ஸோ. விஹாரஸீமாய ருக்கா²தீ³னி சி²ந்த³ந்தானம் வாஸிப²ரஸுஆதீ³னி க³ஹேத்வா பாஸாணேஹி கோட்டேந்தி, ந வட்டதி. ஸசே தா⁴ரா பி⁴ஜ்ஜதி, காராபேத்வா தா³தப்³பா³. உபதா⁴வித்வா தேஸம் பரிக்கா²ரே க³ண்ஹந்தி, தம்பி ந காதப்³ப³ம், லஹுபரிவத்தஞ்ஹி சித்தம், தே²ய்யசேதனாய உப்பன்னாய மூலச்சே²ஜ்ஜம்பி க³ச்சே²ய்ய. ஸேஸம் உத்தானமேவ.

கதி²னஸமுட்டா²னம் – கிரியம், நோஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், அசித்தகம், பண்ணத்திவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், திசித்தம், திவேத³னந்தி.

ஸத்தரஸகே பட²மஸிக்கா²பத³ம்.

2. து³தியஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா

682. து³தியே – வரப⁴ண்ட³ந்தி முத்தாமணிவேளுரியாதி³ மஹக்³க⁴ப⁴ண்ட³ம்.

683. அனபலோகேத்வாதி அனாபுச்சி²த்வா. க³ணம் வாதி மல்லக³ணப⁴டிபுத்தக³ணாதி³கம். பூக³ந்தி த⁴ம்மக³ணம். ஸேணிந்தி க³ந்தி⁴கஸேணிது³ஸ்ஸிகஸேணிஆதி³கம். யத்த² யத்த² ஹி ராஜானோ க³ணாதீ³னம் கா³மனிக³மே நிய்யாதேந்தி ‘‘தும்ஹேவ ஏத்த² அனுஸாஸதா²’’தி, தத்த² தத்த² தே ஏவ இஸ்ஸரா ஹோந்தி. தஸ்மா தே ஸந்தா⁴ய இத³ம் வுத்தம். ஏத்த² ச ராஜானம் வா க³ணாதி³கே வா ஆபுச்சி²த்வாபி பி⁴க்கு²னிஸங்கோ⁴ ஆபுச்சி²தப்³போ³வ. ட²பேத்வா கப்பந்தி தித்தி²யேஸு வா அஞ்ஞபி⁴க்கு²னீஸு வா பப்³ப³ஜிதபுப்³ப³ம் கப்பக³திகம் ட²பேத்வாதி. ஸேஸம் உத்தானமேவ.

சோரீவுட்டா²பனஸமுட்டா²னம் – கேனசி கரணீயேன பக்கந்தாஸு பி⁴க்கு²னீஸு அக³ந்த்வா க²ண்ட³ஸீமம் யதா²னிஸின்னட்டா²னேயேவ அத்தனோ நிஸ்ஸிதகபரிஸாய ஸத்³தி⁴ம் வுட்டா²பேந்தியா வாசாசித்ததோ ஸமுட்டா²தி, க²ண்ட³ஸீமம் வா நதி³ம் வா க³ந்த்வா வுட்டா²பேந்தியா காயவாசாசித்ததோ ஸமுட்டா²தி, அனாபுச்சா² வுட்டா²பனவஸேன கிரியாகிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், பண்ணத்திவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், திசித்தம், திவேத³னந்தி.

து³தியஸிக்கா²பத³ம்.

3. ததியஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா

692. ததியே – பரிக்கே²பம் அதிக்காமேந்தியாதி ஏத்த² ஏகம் பாத³ம் அதிக்காமேந்தியா து²ல்லச்சயம், து³தியேன அதிக்கந்தமத்தே ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. அபரிக்கி²த்தஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ உபசாரந்தி ஏத்த² பரிக்கே²பாரஹட்டா²னம் ஏகேன பாதே³ன அதிக்கமதி து²ல்லச்சயம், து³தியேன அதிக்கந்தமத்தே ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. அபிசேத்த² ஸககா³மதோ நிக்க²மந்தியா கா³மந்தரபச்சயா அனாபத்தி, நிக்க²மித்வா பன கா³மந்தரம் க³ச்ச²ந்தியா பத³வாரே பத³வாரே து³க்கடம், ஏகேன பாதே³ன இதரஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ பரிக்கே²பே வா உபசாரே வா அதிக்கந்தமத்தே து²ல்லச்சயம், து³தியேன அதிக்கந்தமத்தே ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. ததோ நிக்க²மித்வா புன ஸககா³மம் பவிஸந்தியாபி ஏஸேவ நயோ. ஸசே பன க²ண்ட³பாகாரேன வா வதிசி²த்³தே³ன வா பி⁴க்கு²னிவிஹாரபூ⁴மியேவ ஸக்கா ஹோதி பவிஸிதும், ஏவம் பவிஸமானாய கப்பியபூ⁴மிம் நாம பவிட்டா² ஹோதி, தஸ்மா வட்டதி. ஸசேபி ஹத்தி²பிட்டி²ஆதீ³ஹி வா இத்³தி⁴யா வா பவிஸதி, வட்டதியேவ. பத³ஸா க³மனமேவ ஹி இதா⁴தி⁴ப்பேதம். தேனேவ ‘‘பட²மம் பாத³ம் அதிக்காமேந்தியா’’திஆதி³மாஹ.

த்³வே கா³மா பி⁴க்கு²னிவிஹாரேன ஸம்ப³த்³த⁴வதிகா ஹோந்தி, யஸ்மிம் கா³மே பி⁴க்கு²னிவிஹாரோ, தத்த² பிண்டா³ய சரித்வா புன விஹாரம் பவிஸித்வா ஸசே விஹாரமஜ்ஜே²ன இதரஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ மக்³கோ³ அத்தி², க³ந்தும் வட்டதி. ததோ பன கா³மதோ தேனேவ மக்³கே³ன பச்சாக³ந்தப்³ப³ம். ஸசே கா³மத்³வாரேன நிக்க²மித்வா ஆக³ச்ச²தி, புரிமனயேனேவ ஆபத்திபே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. ஸககா³மதோ கேனசி கரணீயேன பி⁴க்கு²னீஹி ஸத்³தி⁴ம் நிக்க²ந்தாய புன பவிஸனகாலே ஹத்தி² வா முச்சதி, உஸ்ஸாரணா வா ஹோதி, இதரா பி⁴க்கு²னியோ ஸஹஸா கா³மம் பவிஸந்தி, யாவ அஞ்ஞா பி⁴க்கு²னீ ஆக³ச்ச²தி, தாவ ப³ஹிகா³மத்³வாரே டா²தப்³ப³ம். ஸசே ந ஆக³ச்ச²தி, து³தியிகா பி⁴க்கு²னீ பக்கந்தா நாம ஹோதி, பவிஸிதும் வட்டதி.

புப்³பே³ மஹாகா³மோ ஹோதி, மஜ்ஜே² பி⁴க்கு²னிவிஹாரோ. பச்சா² தம் கா³மம் சத்தாரோ ஜனா லபி⁴த்வா விஸும் விஸும் வதிபரிக்கே²பம் கத்வா விப⁴ஜித்வா பு⁴ஞ்ஜந்தி, விஹாரதோ ஏகம் கா³மம் க³ந்தும் வட்டதி. ததோ அபரம் கா³மம் த்³வாரேன வா வதிசி²த்³தே³ன வா பவிஸிதும் ந வட்டதி. புன விஹாரமேவ பச்சாக³ந்தும் வட்டதி. கஸ்மா? விஹாரஸ்ஸ சதுகா³மஸாதா⁴ரணத்தா.

அந்தரவாஸகோ தேமியதீதி யத்த² யதா² திமண்ட³லபடிச்சா²த³னம் ஹோதி; ஏவம் நிவத்தா²ய பி⁴க்கு²னியா வஸ்ஸகாலே தித்தே²ன வா அதித்தே²ன வா ஓதரித்வா யத்த² கத்த²சி உத்தரந்தியா ஏகத்³வங்கு³லமத்தம்பி அந்தரவாஸகோ தேமியதி. ஸேஸம் நதீ³லக்க²ணம் நதீ³னிமித்தகதா²ய ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. ஏவரூபம் நதி³ம் தித்தே²ன வா அதித்தே²ன வா ஓதரித்வா உத்தரணகாலே பட²மம் பாத³ம் உத்³த⁴ரித்வா தீரே ட²பேந்தியா து²ல்லச்சயம், து³தியபாது³த்³தா⁴ரே ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. ஸேதுனா க³ச்ச²தி, அனாபத்தி. பத³ஸா ஓதரித்வா உத்தரணகாலே ஸேதும் ஆரோஹித்வா உத்தரந்தியாபி அனாபத்தி. ஸேதுனா பன க³ந்த்வா உத்தரணகாலே பத³ஸா க³ச்ச²ந்தியா ஆபத்தியேவ. யானனாவாஆகாஸக³மனாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஓரிமதீரதோ பன பரதீரமேவ அக்கமந்தியா அனாபத்தி. ரஜனகம்மத்த²ம் க³ந்த்வா தா³ருஸங்கட்³ட⁴னாதி³கிச்சேன த்³வே திஸ்ஸோ உப⁴யதீரேஸு விசரந்தி, வட்டதி. ஸசே பனேத்த² காசி கலஹம் கத்வா இதரம் தீரம் க³ச்ச²தி, ஆபத்தி. த்³வே ஏகதோ உத்தரந்தி, ஏகா மஜ்ஜே² நதி³யா கலஹம் கத்வா நிவத்தித்வா ஓரிமதீரமேவ ஆக³ச்ச²தி, ஆபத்தி. இதரிஸ்ஸா பன அயம் பக்கந்தட்டா²னே டி²தா ஹோதி, தஸ்மா பரதீரம் க³ச்ச²ந்தியாபி அனாபத்தி. ந்ஹாயிதும் வா பாதும் வா ஓதிண்ணா தமேவ தீரம் பச்சுத்தரதி, அனாபத்தி.

ஸஹ அருணுக்³க³மனாதி ஏத்த² ஸசே ஸஜ்ஜா²யம் வா பதா⁴னம் வா அஞ்ஞம் வா கிஞ்சி கம்மம் குருமானா புரேஅருணேயேவ து³தியிகாய ஸந்திகம் க³மிஸ்ஸாமீதி ஆபோ⁴க³ம் கரோதி, அஜானந்தியா ஏவ சஸ்ஸா அருணோ உக்³க³ச்ச²தி, அனாபத்தி. அத² பன ‘‘யாவ அருணுக்³க³மனா இதே⁴வ ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி வா அனாபோ⁴கே³ன வா விஹாரஸ்ஸ ஏகதே³ஸே அச்ச²தி, து³தியிகாய ஹத்த²பாஸம் ந ஓதரதி, அருணுக்³க³மனே ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. ஹத்த²பாஸோயேவ ஹி இத⁴ பமாணம், ஹத்த²பாஸாதிக்கமே ஏகக³ப்³போ⁴பி ந ரக்க²தி.

அகா³மகே அரஞ்ஞேதி ஏத்த² ‘‘நிக்க²மித்வா ப³ஹி இந்த³கீ²லா ஸப்³ப³மேதம் அரஞ்ஞ’’ந்தி ஏவம் வுத்தலக்க²ணமேவ அரஞ்ஞம். தம் பனேதம் கேவலம் கா³மாபா⁴வேன ‘‘அகா³மக’’ந்தி வுத்தம், ந விஞ்ஜா²டவிஸதி³ஸதாய. தாதி³ஸே அரஞ்ஞே ஓக்கந்தே த³ஸ்ஸனூபசாரே விஜஹிதே ஸசேபி ஸவனூபசாரோ அத்தி², ஆபத்தி. தேனேவ வுத்தம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸசே பி⁴க்கு²னீஸு மஹாபோ³தி⁴அங்க³ணம் பவிஸந்தீஸு ஏகா ப³ஹி திட்ட²தி, தஸ்ஸாபி ஆபத்தி. லோஹபாஸாத³ம் பவிஸந்தீஸுபி பரிவேணம் பவிஸந்தீஸுபி ஏஸேவ நயோ. மஹாசேதியம் வந்த³மானாஸு ஏகா உத்தரத்³வாரேன நிக்க²மித்வா க³ச்ச²தி, தஸ்ஸாபி ஆபத்தி. தூ²பாராமம் பவிஸந்தீஸு ஏகா ப³ஹி திட்ட²தி, தஸ்ஸாபி ஆபத்தீ’’தி. ஏத்த² ச த³ஸ்ஸனூபசாரோ நாம யத்த² டி²தம் து³தியிகா பஸ்ஸதி. ஸசே பன ஸாணிபாகாரந்தரிகாபி ஹோதி, த³ஸ்ஸனூபசாரம் விஜஹதி நாம. ஸவனூபசாரோ நாம யத்த² டி²தா மக்³க³மூள்ஹஸத்³தே³ன விய த⁴ம்மஸவனாரோசனஸத்³தே³ன விய ச ‘‘அய்யே’’தி ஸத்³தா³யந்தியா ஸத்³த³ம் ஸுணாதி. அஜ்ஜோ²காஸே தூ³ரேபி த³ஸ்ஸனூபசாரோ நாம ஹோதி. ஸோ ஏவரூபே ஸவனூபசாரே விஜஹிதே ந ரக்க²தி, விஜஹிதமத்தேவ ஆபத்தி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸ.

ஏகா மக்³க³ம் க³ச்ச²ந்தீ ஓஹீயதி. ஸஉஸ்ஸாஹா சே ஹுத்வா இதா³னி பாபுணிஸ்ஸாமீதி அனுப³ந்த⁴தி, அனாபத்தி. ஸசே புரிமாயோ அஞ்ஞேன மக்³கே³ன க³ச்ச²ந்தி, பக்கந்தா நாம ஹோந்தி, அனாபத்தியேவ. த்³வின்னம் க³ச்ச²ந்தீனம் ஏகா அனுப³ந்தி⁴தும் அஸக்கோந்தீ ‘‘க³ச்ச²து அய’’ந்தி ஓஹீயதி, இதராபி ‘‘ஓஹீயது அய’’ந்தி, க³ச்ச²தி, த்³வின்னம்பி ஆபத்தி. ஸசே பன க³ச்ச²ந்தீஸு புரிமாபி அஞ்ஞம் மக்³க³ம் க³ண்ஹாதி, பச்சி²மாபி அஞ்ஞம், ஏகா ஏகிஸ்ஸா பக்கந்தட்டா²னே திட்ட²தி, த்³வின்னம்பி அனாபத்தி.

693. பக்க²ஸங்கந்தா வாதி தித்தா²யதனம் ஸங்கந்தா, ஸேஸம் உத்தானமேவ. பட²மபாராஜிகஸமுட்டா²னம் – கிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், பண்ணத்திவஜ்ஜம், காயகம்மம், திசித்தம், திவேத³னந்தி.

ததியஸிக்கா²பத³ம்.

4. சதுத்த²ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா

694-8. சதுத்தே² – பாத³பீட²ம் நாம தோ⁴தபாத³ட்ட²பனகம். பாத³கட²லிகா நாம அதோ⁴தபாத³ட்ட²பனகம். அனஞ்ஞாய க³ணஸ்ஸ ச²ந்த³ந்தி தஸ்ஸேவ காரகக³ணஸ்ஸ ச²ந்த³ம் அஜானித்வா. வத்தே வத்தந்திந்தி தேசத்தாலீஸப்பபே⁴தே³ நேத்தா²ரவத்தே வத்தமானம். ஸேஸம் உத்தானமேவ.

து⁴ரனிக்கே²பஸமுட்டா²னம் – காயவாசாசித்ததோ ஸமுட்டா²தி, கிரியாகிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், லோகவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், அகுஸலசித்தம், து³க்க²வேத³னந்தி.

சதுத்த²ஸிக்கா²பத³ம்.

5. பஞ்சமஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா

701. பஞ்சமே – ஏகதோ அவஸ்ஸுதேதி ஏத்த² ‘‘பி⁴க்கு²னியா அவஸ்ஸுதபா⁴வோ த³ட்ட²ப்³போ³’’தி மஹாபச்சரியம் வுத்தம். மஹாஅட்ட²கதா²யம் பனேதம் ந வுத்தம், தம் பாளியா ஸமேதி. ஸேஸம் உத்தானமேவ.

பட²மபாராஜிகஸமுட்டா²னம் – கிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், லோகவஜ்ஜம், காயகம்மம், அகுஸலசித்தம், த்³விவேத³னந்தி.

பஞ்சமஸிக்கா²பத³ம்.

6. ச²ட்ட²ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா

705-6. ச²ட்டே² – யதோ த்வந்தி யஸ்மா த்வம். உய்யோஜேதி ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதிஆதி³கா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸபரியோஸானா ஆபத்தியோ கஸ்ஸா ஹோந்தீதி? உய்யோஜிகாய. வுத்தஞ்சேதம் பரிவாரேபி –

‘‘ந தே³தி ந படிக்³க³ண்ஹாதி, படிக்³க³ஹோ தேன ந விஜ்ஜதி;

ஆபஜ்ஜதி க³ருகம் ந லஹுகம், தஞ்ச பரிபோ⁴க³பச்சயா;

பஞ்ஹா மேஸா குஸலேஹி சிந்திதா’’தி. (பரி. 481);

அயஞ்ஹி கா³தா² இமம் உய்யோஜிகம் ஸந்தா⁴ய வுத்தா. இதரிஸ்ஸா பன ஆபத்திபே⁴தோ³ பட²மஸிக்கா²பதே³ விப⁴த்தோதி. ஸேஸம் உத்தானமேவ.

திஸமுட்டா²னம் – கிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், லோகவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், அகுஸலசித்தம், திவேத³னந்தி.

ச²ட்ட²ஸிக்கா²பத³ம்.

7. ஸத்தமஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா

709. ஸத்தமே – யாவததியகபத³த்தோ² மஹாவிப⁴ங்கே³ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. ஸேஸம் உத்தானமேவாதி.

ஸமனுபா⁴ஸனஸமுட்டா²னம் – கிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், லோகவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், அகுஸலசித்தம், து³க்க²வேத³னந்தி.

ஸத்தமஸிக்கா²பத³ம்.

8. அட்ட²மஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா

715. அட்ட²மே – கிஸ்மிஞ்சிதே³வ அதி⁴கரணேதி சதுன்னம் அஞ்ஞதரஸ்மிம். பத³பா⁴ஜனே பன கேவலம் அதி⁴கரணவிபா⁴க³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அதி⁴கரணம் நாம சத்தாரி அதி⁴கரணானீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸேஸம் உத்தானமேவ ஸத்³தி⁴ம் ஸமுட்டா²னாதீ³ஹீதி.

அட்ட²மஸிக்கா²பத³ம்.

9. நவமஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா

723. நவமே – ஸம்ஸட்டா²தி மிஸ்ஸீபூ⁴தா. அனனுலோமிகேனாதி பப்³ப³ஜிதானம் அனனுலோமேன காயிகவாசஸிகேன. ஸம்ஸட்டா²தி கி³ஹீனம் கோட்டனபசனக³ந்த⁴பிஸனமாலாக³ந்த²னாதி³னா காயிகேன ஸாஸனபடிஸாஸனாஹரணஸஞ்சரித்தாதி³னா வாசஸிகேன ச ஸம்ஸட்டா². பாபோ கித்திஸத்³தோ³ ஏதாஸந்தி பாபஸத்³தா³. பாபோ ஆஜீவஸங்கா²தோ ஸிலோகோ ஏதாஸந்தி பாபஸிலோகா. ஸேஸம் உத்தானமேவ ஸத்³தி⁴ம் ஸமுட்டா²னாதீ³ஹீதி.

நவமஸிக்கா²பத³ம்.

10. த³ஸமஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா

727. த³ஸமே – ஏவாசாராதி ஏவம்ஆசாரா. யாதி³ஸோ தும்ஹாகம் ஆசாரோ, தாதி³ஸா ஆசாராதி அத்தோ². ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². உஞ்ஞாயாதி அவஞ்ஞாய நீசம் கத்வா ஜானனாய. பரிப⁴வேனாதி கிம் இமா கரிஸ்ஸந்தீதி ஏவம் பரிப⁴வித்வா ஜானனேன. அக்க²ந்தியாதி அஸஹனதாய; கோதே⁴னாதி அத்தோ². வேப⁴ஸ்ஸியாதி ப³லவப⁴ஸ்ஸபா⁴வேன; அத்தனோ ப³லப்பகாஸனேன ஸமுத்ராஸனேனாதி அத்தோ². து³ப்³ப³ல்யாதி தும்ஹாகம் து³ப்³ப³லபா⁴வேன. ஸப்³ப³த்த² உஞ்ஞாய ச பரிப⁴வேன சாதி ஏவம் ஸமுச்சயத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. விவிச்சதா²தி வினா ஹோத². ஸேஸம் உத்தானமேவ ஸத்³தி⁴ம் ஸமுட்டா²னாதீ³ஹீதி.

த³ஸமஸிக்கா²பத³ம்.

உத்³தி³ட்டா² கோ² அய்யாயோ ஸத்தரஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாதி ஏத்த² ச²ன்னம் பட²மாபத்திகானம் அனந்தரா ஸஞ்சரித்தம், த்³வே து³ட்ட²தோ³ஸாதி இமானி தீணி ஸிக்கா²பதா³னி மஹாவிப⁴ங்க³தோ பக்கி²பித்வா நவ பட²மாபத்திகா, சதுன்னம் யாவததியகானம் அனந்தரா மஹாவிப⁴ங்க³தோபி சத்தாரோ யாவததியகே பக்கி²பித்வா அட்ட² யாவததியகா வேதி³தப்³பா³. ஏவம் ஸப்³பே³பி பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸமக்³கே³ன உத்³தி³ட்டா² கோ² அய்யாயோ ஸத்தரஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸா த⁴ம்மாதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஸேஸம் உத்தானமேவ அஞ்ஞத்ர பக்க²மானத்தா. தம் பன க²ந்த⁴கே வித்தா²ரேன வண்ணயிஸ்ஸாமாதி.

ஸமந்தபாஸாதி³காய வினயஸம்வண்ணனாய பி⁴க்கு²னீவிப⁴ங்கே³

ஸத்தரஸகவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸங்கா⁴தி³ஸேஸகண்ட³ம் நிட்டி²தம்.

3. நிஸ்ஸக்³கி³யகண்ட³ம் (பி⁴க்கு²னீவிப⁴ங்க³வண்ணனா)

பட²மனிஸ்ஸக்³கி³யபாசித்தியஸிக்கா²பத³வண்ணனா

திம்ஸ நிஸ்ஸக்³கி³யா த⁴ம்மா, பி⁴க்கு²னீனம் பகாஸிதா;

யே தேஸம் தா³னி ப⁴வதி, அயம் ஸம்வண்ணனாக்கமோ.

733. ஆமத்திகாபணந்தி அமத்தானி வுச்சந்தி பா⁴ஜனானி; தானி யே விக்கிணந்தி, தே வுச்சந்தி ஆமத்திகா; தேஸம் ஆபணோ ஆமத்திகாபணோ; தம் வா பஸாரேஸ்ஸந்தீதி அத்தோ².

734. பத்தஸன்னிசயம் கரேய்யாதி பத்தஸன்னிதி⁴ம் கரேய்ய; ஏகாஹம் அனதி⁴ட்ட²ஹித்வா வா அவிகப்பேத்வா வா பத்தம் ட²பேய்யாதி அத்தோ². ஸேஸம் மஹாவிப⁴ங்கே³ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். அயமேவ ஹி விஸேஸோ – தத்த² த³ஸாஹம் பரிஹாரோ, இத⁴ ஏகாஹம்பி நத்தி². ஸேஸம் தாதி³ஸமேவ.

இத³ம்பி கதி²னஸமுட்டா²னம் – காயவாசதோ காயவாசாசித்ததோ ச ஸமுட்டா²தி, அகிரியம், நோஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், அசித்தகம், பண்ணத்திவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், திசித்தம், திவேத³னந்தி.

பட²மஸிக்கா²பத³ம்.

து³தியனிஸ்ஸக்³கி³யபாசித்தியஸிக்கா²பத³வண்ணனா

738. து³தியே – து³ச்சோளாதி விரூபசோளா; ஜிண்ணசோளாதி அத்தோ². அபய்யாஹீதி அபி அய்யாஹி.

740. ஆதி³ஸ்ஸ தி³ன்னந்தி ஸம்பத்தா பா⁴ஜேந்தூதி வத்வாபி இத³ம் க³ணஸ்ஸ இத³ம் தும்ஹாகம் த³ம்மீதி வத்வா வா தா³துகம்யதாய பாத³மூலே ட²பேத்வா வா தி³ன்னம்பி ஆதி³ஸ்ஸ தி³ன்னம் நாம ஹோதி. ஏதம் ஸப்³ப³ம்பி அகாலசீவரம். அய்யாய த³ம்மீதி ஏவம் படிலத்³த⁴ம் பன யதா²தா³னேயேவ உபனேதப்³ப³ம். ஸேஸம் உத்தானமேவ.

திஸமுட்டா²னம் – கிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், லோகவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், அகுஸலசித்தம், திவேத³னந்தி.

து³தியஸிக்கா²பத³ம்.

ததியனிஸ்ஸக்³கி³யபாசித்தியஸிக்கா²பத³வண்ணனா

743-5. ததியே – ஹந்தா³தி க³ண்ஹ. ஸயம் அச்சி²ந்த³தீதி ஏகம் த³த்வா ஏகம் அச்சி²ந்த³ந்தியா ஏகம் நிஸ்ஸக்³கி³யம், ப³ஹூஸு ப³ஹூனி. ஸசே ஸம்ஹரித்வா ட²பிதானி ஏகதோ அச்சி²ந்த³தி, வத்து²க³ணனாய ஆபத்தியோ. ப³ந்தி⁴த்வா ட²பிதேஸு பன ஏகாவ ஆபத்தி. ஸேஸம் உத்தானமேவ.

திஸமுட்டா²னம் – கிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், லோகவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், அகுஸலசித்தம், து³க்க²வேத³னந்தி.

ததியஸிக்கா²பத³ம்.

சதுத்த²னிஸ்ஸக்³கி³யபாசித்தியஸிக்கா²பத³வண்ணனா

748. சதுத்தே² – கயேனாதி மூலேன. ந மே ஆவுஸோ ஸப்பினா அத்தோ²; தேலேன மே அத்தோ²தி இத³ம் கிர ஸா ஆஹடஸப்பிம் த³த்வா தேலம்பி ஆஹரிஸ்ஸதீதி மஞ்ஞமானா ஆஹ. விஞ்ஞாபேத்வாதி ஜானாபேத்வா; இத³ம் நாம ஆஹராதி யாசித்வா வா.

752. தஞ்ஞேவ விஞ்ஞாபேதீதி யம் பட²மம் விஞ்ஞத்தம் தம் தோ²கம் நப்பஹோதி, தஸ்மா புன தஞ்ஞேவ விஞ்ஞாபேதீதி அத்தோ². அஞ்ஞஞ்ச விஞ்ஞாபேதீதி ஸசே பட²மம் ஸப்பிவிஞ்ஞத்தம், யமகம் பசிதப்³ப³ந்தி ச வேஜ்ஜேன வுத்தத்தா தேலேன அத்தோ² ஹோதி, ததோ தேலேனாபி மே அத்தோ²தி ஏவம் அஞ்ஞஞ்ச விஞ்ஞாபேதி. ஆனிஸம்ஸம் த³ஸ்ஸேத்வாதி ஸசே கஹாபணஸ்ஸ ஸப்பி ஆப⁴தம் ஹோதி, இமினா மூலேன தி³கு³ணம் தேலம் லப்³ப⁴தி, தேனாபி ச இத³ம் கிச்சம் நிப்ப²ஜ்ஜதி, தஸ்மா தேலம் ஆஹராதி ஏவம் ஆனிஸம்ஸம் த³ஸ்ஸேத்வா விஞ்ஞாபேதீதி. ஸேஸம் உத்தானமேவ.

ச²ஸமுட்டா²னம் – கிரியம், நோஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், அசித்தகம், பண்ணத்திவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், திசித்தம், திவேத³னந்தி.

சதுத்த²ஸிக்கா²பத³ம்.

பஞ்சமனிஸ்ஸக்³கி³யபாசித்தியஸிக்கா²பத³வண்ணனா

753. பஞ்சமே – ந மே ஸிக்க²மானேதி இத³ம் கிர ஸா குலதீ⁴தா ‘‘அயம் அத்³தா⁴ ஏவம் வுத்தா இத³ம் தேலம் ட²பேத்வா ஸப்பிம்பி மே அத்தனோ குலக⁴ரா ஆஹரிஸ்ஸதீ’’தி மஞ்ஞமானா ஆஹ. சேதாபேத்வாதி ஜானாபேத்வா இச்சேவ அத்தோ². ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² சதுத்த²ஸதி³ஸமேவாதி.

பஞ்சமஸிக்கா²பத³ம்.

ச²ட்ட²னிஸ்ஸக்³கி³யபாசித்தியஸிக்கா²பத³வண்ணனா

758. ச²ட்டே² – ச²ந்த³கந்தி ‘‘இத³ம் நாம த⁴ம்மகிச்சம் கரிஸ்ஸாம, யம் ஸக்கோத²; தம் தே³தா²’’தி ஏவம் பரேஸம் ச²ந்த³ஞ்ச ருசிஞ்ச உப்பாதே³த்வா க³ஹிதபரிக்கா²ரஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். அஞ்ஞத³த்தி²கேனாதி அஞ்ஞஸ்ஸத்தா²ய தி³ன்னேன. அஞ்ஞுத்³தி³ஸிகேனாதி அஞ்ஞம் உத்³தி³ஸித்வா தி³ன்னேன. ஸங்கி⁴கேனாதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ பரிச்சத்தேன.

762. ஸேஸகம் உபனேதீதி யத³த்தா²ய தி³ன்னோ, தம் சேதாபேத்வா அவஸேஸம் அஞ்ஞஸ்ஸத்தா²ய உபனேதி. ஸாமிகே அபலோகேத்வாதி ‘‘தும்ஹேஹி சீவரத்தா²ய தி³ன்னோ, அம்ஹாகஞ்ச சீவரம் அத்தி², தேலாதீ³ஹி பன அத்தோ²’’தி ஏவம் ஆபுச்சி²த்வா உபனேதி. ஆபதா³ஸூதி ததா²ரூபேஸு உபத்³த³வேஸு; பி⁴க்கு²னியோ விஹாரம் ச²ட்³டே³த்வா பக்கமந்தி, ஏவரூபாஸு ஆபதா³ஸு யம் வா தம் வா சேதாபேதும் வட்டதி. ஸேஸம் உத்தானமேவ.

ச²ஸமுட்டா²னம் – கிரியாகிரியம், நோஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், அசித்தகம், பண்ணத்திவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், திசித்தம், திவேத³னந்தி.

ச²ட்ட²ஸிக்கா²பத³ம்.

ஸத்தமனிஸ்ஸக்³கி³யபாசித்தியஸிக்கா²பத³வண்ணனா

764. ஸத்தமே – ஸஞ்ஞாசிகேனாதி ஸயம் யாசிதகேன. ஏததே³வேத்த² நானாகரணம். ஸேஸம் ச²ட்ட²ஸதி³ஸமேவாதி.

ஸத்தமஸிக்கா²பத³ம்.

அட்ட²மனிஸ்ஸக்³கி³யபாசித்தியஸிக்கா²பத³வண்ணனா

769. அட்ட²மே – மஹாஜனிகேனாதி க³ணஸ்ஸ பரிச்சத்தேன. ஏததே³வேத்த² நானாகரணம்.

அட்ட²மஸிக்கா²பத³ம்.

நவமனிஸ்ஸக்³கி³யபாசித்தியஸிக்கா²பத³வண்ணனா

774. நவமஸிக்கா²பதே³ – ஸஞ்ஞாசிகேனாதி இத³ம் பத³ம் இதோ அதி⁴கதரம்.

நவமஸிக்கா²பத³ம்.

த³ஸமனிஸ்ஸக்³கி³யபாசித்தியஸிக்கா²பத³வண்ணனா