12. ஸத்தஸதிகக்க²ந்த⁴கம்

த³ஸவத்து²கதா²

446. ஸத்தஸதிகக்க²ந்த⁴கே – பி⁴க்க²க்³கே³னாதி பி⁴க்கு²அக்³கே³ன, பி⁴க்கூ² க³ணேத்வா தத்தகே படிவீஸே ட²பேஸுந்தி அத்தோ². மஹியாதி ஹிமபாதஸமயே ஹிமவலாஹகா.

447. அவிஜ்ஜானிவுடாதி அவிஜ்ஜாபடிச்ச²ன்னா. போஸாதி புரிஸா. பியரூபம் அபி⁴னந்த³ந்தி பத்தே²ந்தீதி பியரூபாபி⁴னந்தி³னோ. அவித்³த³ஸூதி அவிஜானந்தா. ராக³ரஜேஹி ஸரஜா. மக³ஸதி³ஸாதி மகா³. ஸஹ நேத்தியாதி ஸனேத்திகா. வட்³டே⁴ந்தி கடஸிந்தி புனப்புனம் களேவரம் நிக்கி²பமானா பூ⁴மிம் வட்³டே⁴ந்தி. ஏவம் வட்³டே⁴ந்தாவ கோ⁴ரம் ஆதி³யந்தி புனப்³ப⁴வம்.

454. பாபகம் நோ ஆவுஸோ கதந்தி ஆவுஸோ அம்ஹேஹி பாபகம் கதந்தி அத்தோ².

455. கதமேன த்வம் பூ⁴மி விஹாரேனாதி ஏத்த² பூ⁴மீதி பியவசனமேதம். பியம் வத்துகாமோ கிர ஆயஸ்மா ஸப்³ப³காமீ நவகே பி⁴க்கூ² ஏவம் ஆமந்தேதி. குல்லகவிஹாரேனாதி உத்தானவிஹாரேன.

457. ஸாவத்தி²யா ஸுத்தவிப⁴ங்கே³தி கத²ம் ஸுத்தவிப⁴ங்கே³ படிக்கி²த்தம் ஹோதி? தத்ர ஹி ‘‘ஸன்னிதி⁴ நாம அஜ்ஜ படிக்³க³ஹிதம் அபரஜ்ஜூ’’தி வத்வா புன ‘‘ஸன்னிதி⁴காரகே அஸன்னிதி⁴காரகஸஞ்ஞீ கா²த³னீயம் வா போ⁴ஜனீயம் வா கா²த³தி வா பு⁴ஞ்ஜதி வா ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸா’’தி ஆபத்திம் வத³ந்தேன படிக்கி²த்தம் ஹோதி. தத்ரேகே மஞ்ஞந்தி ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ஸன்னிதி⁴காரகம் கா²த³னீயம் வா போ⁴ஜனீயம் வா’’தி ஹி வுத்தம், இத³ஞ்ச லோணம் நாம யாவஜீவிகத்தா ஸன்னிதி⁴பா⁴வம் நாபஜ்ஜதி. யம்பி அலோணகம் ஆமிஸம் படிக்³க³ஹேத்வா தேன ஸத்³தி⁴ம் பரிபு⁴ஞ்ஜதி, தம் தத³ஹுபடிக்³க³ஹிதமேவ, தஸ்மா ‘‘‘யாவகாலிகேன, பி⁴க்க²வே, யாவஜீவிகம் தத³ஹுபடிக்³க³ஹிதம் காலே கப்பதி, விகாலே ந கப்பதீ’தி வசனதோ து³க்கடேனேத்த² ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி. தே வத்தப்³பா³ – ‘‘தும்ஹாகம் மதேன து³க்கடேனபி ந ப⁴விதப்³ப³ம், ந ஹி ஏத்த² யாவஜீவிகம் தத³ஹுபடிக்³க³ஹிதம், யாவகாலிகமேவ தத³ஹுபடிக்³க³ஹிதம், ந ச தம் விகாலே பரிபு⁴த்தம். யதி³ வா ‘‘விகாலே ந கப்பதீ’’தி வசனேன தும்ஹே து³க்கடம் மஞ்ஞேத², யாவஜீவிகமிஸ்ஸம் யாவகாலிகம் விகாலே பு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ விகாலபோ⁴ஜனபாசித்தியம் ந ப⁴வேய்ய. தஸ்மா ந ப்³யஞ்ஜனமத்தம் க³ஹேதப்³ப³ம், அத்தோ² உபபரிக்கி²தப்³போ³.

அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ² – யாவகாலிகேன யாவஜீவிகம் தத³ஹுபடிக்³க³ஹிதம் யதி³ ஸம்பி⁴ன்னரஸம் ஹோதி, யாவகாலிகக³திகமேவ ஹோதி. தஸ்மா ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² விகாலே கா²த³னீயம் வா போ⁴ஜனீயம் வா’’தி இமினா ஸிக்கா²பதே³ன காலே கப்பதி, விகாலே ந கப்பதி. ந இத⁴ ‘‘ந கப்பதீ’’தி வசனமத்தேனேத்த² து³க்கடம் ஹோதி. யதே²வ யாவஜீவிகம் தத³ஹுபடிக்³க³ஹிதம் யாவகாலிகேன ஸம்பி⁴ன்னரஸம் விகாலே ந கப்பதி, விகாலபோ⁴ஜனபாசித்தியாவஹம் ஹோதி. ஏவம் அஜ்ஜ படிக்³க³ஹிதம்பி அபரஜ்ஜு யாவகாலிகேன ஸம்பி⁴ன்னரஸம் ந கப்பதி, ஸன்னிதி⁴போ⁴ஜனபாசித்தியாவஹம் ஹோதி. தம் ‘‘ஸன்னிதி⁴கதம் இத³’’ந்தி அஜானந்தோபி ந முச்சதி. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘ஸன்னிதி⁴காரகே அஸன்னிதி⁴காரகஸஞ்ஞீ கா²த³னீயம் வா போ⁴ஜனீயம் வா கா²த³தி வா பு⁴ஞ்ஜதி வா ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸா’’தி. தஸ்மா ‘‘கத்த² படிக்கி²த்த’’ந்தி இமிஸ்ஸா புச்சா²ய ‘‘பரிஸுத்³த⁴மித³ம் ப்³யாகரணம் ஸாவத்தி²யா ஸுத்தவிப⁴ங்கே³’’தி.

ராஜக³ஹே உபோஸத²ஸம்யுத்தேதி இத³ம் ‘‘ந பி⁴க்க²வே ஏகஸ்மிம் ஆவாஸே த்³வே உபோஸதா²கா³ரானி ஸம்மன்னிதப்³பா³னி; யோ ஸம்மன்னேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி ஏதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். வினயாதிஸாரே து³க்கடந்தி ‘‘ந பி⁴க்க²வே ஏகஸ்மிம் ஆவாஸே த்³வே உபோஸதா²கா³ரானி ஸம்மன்னிதப்³பா³னீ’’தி ஏதஸ்ஸ வினயஸ்ஸ அதிஸாரே து³க்கடம். சம்பேய்யகே வினயவத்து²ஸ்மிந்தி இத³ம் ‘‘அத⁴ம்மேன சே பி⁴க்க²வே வக்³க³கம்மம், அகம்மம் ந ச கரணீய’’ந்தி ஏவமாதி³ம் கத்வா சம்பேய்யக்க²ந்த⁴கே ஆக³தம் வினயவத்து²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

ஏகச்சோ கப்பதீதி இத³ம் த⁴ம்மிகம் ஆசிண்ணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். சே²த³னகே பாசித்தியந்தி ஸுத்தவிப⁴ங்கே³ ஹி ‘‘நிஸீத³னம் நாம ஸத³ஸம் வுச்சதீ’’தி ஆக³தம், தஸ்மா த்³வின்னம் ஸுக³தவித³த்தீ²னம் உபரி த³ஸாயேவ வித³த்தி²மத்தா லப்³ப⁴தி. த³ஸாய வினா தம் பமாணம் கரோந்தஸ்ஸ இத³ம் ஆக³தமேவ ஹோதி – ‘‘தம் அதிக்காமயதோ சே²த³னகம் பாசித்திய’’ந்தி. தஸ்மா ‘‘கிம் ஆபஜ்ஜதீ’’தி புட்டோ² ‘‘சே²த³னகே பாசித்திய’’ந்தி ஆஹ. சே²த³னகஸிக்கா²பதே³ வுத்தபாசித்தியம் ஆபஜ்ஜதீதி அத்தோ². ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

த³ஸவத்து²கதா² நிட்டி²தா.

ஸமந்தபாஸாதி³காய வினயஸம்வண்ணனாய

ஸத்தஸதிகக்க²ந்த⁴கவண்ணனா நிட்டி²தா.

த்³விவக்³க³ஸங்க³ஹா வுத்தா, த்³வாவீஸதிபபே⁴த³னா;

க²ந்த⁴கா ஸாஸனே பஞ்சக்க²ந்த⁴து³க்க²ப்பஹாயினோ.

யா தேஸம் வண்ணனா ஏஸா, அந்தராயம் வினா யதா²;

ஸித்³தா⁴ ஸிஜ்ஜ²ந்து கல்யாணா, ஏவம் ஆஸாபி பாணினந்தி.

சூளவக்³க³-அட்ட²கதா² நிட்டி²தா.