2. நாலந்த³ஸுத்தவண்ணனா

378. து³தியவக்³க³ஸ்ஸ து³தியே நாலந்தா³யந்தி நாலந்தா³தி ஏவம்னாமகே நக³ரே, தம் நக³ரம் கோ³சரகா³மம் கத்வா. பாவாரிகம்ப³வனேதி து³ஸ்ஸபாவாரிகஸேட்டி²னோ அம்ப³வனே. தம் கிர தஸ்ஸ உய்யானம் அஹோஸி. ஸோ ப⁴க³வதோ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா ப⁴க³வதி பஸன்னோ தஸ்மிம் உய்யானே குடிலேணமண்ட³பாதி³படிமண்டி³தம் ப⁴க³வதோ விஹாரம் கத்வா நிய்யாதேஸி. ஸோ விஹாரோ ஜீவகம்ப³வனம் விய பாவாரிகம்ப³வனந்த்வேவ ஸங்க²ம் க³தோ. தஸ்மிம் பாவாரிகம்ப³வனே விஹரதீதி அத்தோ².

ஏவம்பஸன்னோதி ஏவம் உப்பன்னஸத்³தோ⁴, ஏவம் ஸத்³த³ஹாமீதி அத்தோ². பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோதி பி⁴ய்யதரோ அபி⁴ஞ்ஞாதோ பி⁴ய்யதராபி⁴ய்யோ வா, உத்தரிதரஞாணோதி அத்தோ². ஸம்போ³தி⁴யந்தி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணே அரஹத்தமக்³க³ஞாணே வா அரஹத்தமக்³கே³னேவ ஹி பு³த்³த⁴கு³ணா நிப்பதே³ஸா க³ஹிதா ஹோந்தி, த்³வேபி அக்³க³ஸாவகா அரஹத்தமக்³கே³னேவ ஸாவகபாரமீஞாணம் படிலப⁴ந்தி, பச்சேகபு³த்³தா⁴ பச்சேகபோ³தி⁴ஞாணம், பு³த்³தா⁴ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஞ்சேவ ஸகலே ச பு³த்³த⁴கு³ணே. ஸப்³ப³ம்பி நேஸம் அரஹத்தமக்³கே³னேவ இஜ்ஜ²தி. தஸ்மா அரஹத்தமக்³க³ஞாணம் ஸம்போ³தி⁴ நாம ஹோதி. தேன உத்தரிதரோ ச ப⁴க³வதா நத்தி². தேனாஹ ‘‘ப⁴க³வதா பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோ, யதி³த³ம் ஸம்போ³தி⁴ய’’ந்தி.

உளாராதி ஸேட்டா². அயஞ்ஹி உளாரஸத்³தோ³ ‘‘உளாரானி கா²த³னீயானி கா²த³ந்தீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.366) மது⁴ரே ஆக³ச்ச²தி. ‘‘உளாராய க²லு ப⁴வம் வச்சா²யனோ ஸமணம் கோ³தமம் பஸம்ஸாய பஸம்ஸதீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.288) ஸேட்டே². ‘‘அப்பமாணோ உளாரோ ஓபா⁴ஸோ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.32; ம. நி. 3.201) விபுலே. ஸ்வாயமித⁴ ஸேட்டே² ஆக³தோ. தேன வுத்தம் ‘‘உளாராதி ஸேட்டா²’’தி. ஆஸபீ⁴தி உஸப⁴ஸ்ஸ வாசாஸதி³ஸீ அசலா அஸம்பவேதீ⁴. ஏகம்ஸோ க³ஹிதோதி அனுஸ்ஸவேன வா ஆசரியபரம்பராய வா இதிகிராய வா பிடகஸம்பதா³னேன வா ஆகாரபரிவிதக்கேன வா தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா வா தக்கஹேது வா நயஹேது வா அகதே²த்வா பச்சக்க²தோ ஞாணேன படிவிஜ்ஜி²த்வா விய ஏகம்ஸோ க³ஹிதோ, ஸன்னிட்டா²னகதா²வ கதி²தாதி அத்தோ². ஸீஹனாதோ³தி ஸேட்ட²னாதோ³, வனே உன்னாத³யந்தேன ஸீஹேன விய உத்தமனாதோ³ நதி³தோதி அத்தோ².

கிம் நு தே ஸாரிபுத்தாதி இமம் தே³ஸனம் கஸ்மா ஆரபி⁴? அனுயோக³தா³பனத்த²ம். ஏகச்சோ ஹி ஸீஹனாத³ம் நதி³த்வா அத்தனோ ஸீஹனாதே³ அனுயோக³ம் தா³தும் ந ஸக்கோதி, நிக⁴ம்ஸனம் ந க²மதி, ஸிலேஸே பதிதமக்கடோ விய ஹோதி. யதா² த⁴மமானம் அபரிஸுத்³த⁴ம் லோஹம் ஜா²யித்வா அங்கா³ரோ ஹோதி, ஏவம் ஜா²மங்கா³ரோ விய ஹோதி. ஏகோ ஸீஹனாதே³ அனுயோக³ம் தா³பியமானோ தா³தும் ஸக்கோதி, நிக⁴ம்ஸனம் க²மதி, த⁴மமானம் நித்³தோ³ஸஜாதரூபம் விய அதி⁴கதரம் ஸோப⁴தி, தாதி³ஸோ தே²ரோ. தேன நம் ப⁴க³வா ‘‘அனுயோக³க்க²மோ அய’’ந்தி ஞத்வா ஸீஹனாதே³ அனுயோக³தா³பனத்த²ம் இமம் தே³ஸனம் ஆரபி⁴.

தத்த² ஸப்³பே³ தேதி ஸப்³பே³ தே தயா. ஏவம்ஸீலாதி மக்³க³ஸீலேன ப²லஸீலேன லோகியலோகுத்தரஸீலேன ஏவம்ஸீலா. ஏவம்த⁴ம்மாதி ஏத்த² ஸமாதி⁴பக்கா² த⁴ம்மா அதி⁴ப்பேதா, மக்³க³ஸமாதி⁴னா ப²லஸமாதி⁴னா லோகியலோகுத்தரேன ஸமாதி⁴னா ஏவம்ஸமாதீ⁴தி அத்தோ². ஏவம்பஞ்ஞாதி மக்³க³பஞ்ஞாதி³வஸேனேவ ஏவம்பஞ்ஞா. ஏவம்விஹாரினோதி ஏத்த² பன ஹேட்டா² ஸமாதி⁴பக்கா²னம் த⁴ம்மானம் க³ஹிதத்தா விஹாரோ க³ஹிதோபி புன கஸ்மா க³ஹிதமேவ க³ண்ஹதீதி சே. தே²ரேன இத³ம் க³ஹிதமேவ. இத³ஞ்ஹி நிரோத⁴ஸமாபத்திதீ³பனத்த²ம் வுத்தம். தஸ்மா ஏவம் நிரோத⁴ஸமாபத்திவிஹாரினோ தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸுந்தி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

ஏவம்விமுத்தாதி ஏத்த² விக்க²ம்ப⁴னவிமுத்தி, தத³ங்க³விமுத்தி, ஸமுச்சே²த³விமுத்தி, படிபஸ்ஸத்³தி⁴விமுத்தி, நிஸ்ஸரணவிமுத்தீதி பஞ்சவிதா⁴ விமுத்தி. தத்த² அட்ட² ஸமாபத்தியோ ஸயம் விக்க²ம்பி⁴தேஹி நீவரணாதீ³ஹி விமுத்தத்தா விக்க²ம்ப⁴னவிமுத்தீதி ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி. அனிச்சானுபஸ்ஸனாதி³கா ஸத்த அனுபஸ்ஸனா ஸயம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ பச்சனீகவஸேன பரிச்சத்தாஹி நிச்சஸஞ்ஞாதீ³ஹி விமுத்தத்தா தத³ங்க³விமுத்தீதி ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி. சத்தாரோ அரியமக்³கா³ ஸயம் ஸமுச்சி²ன்னேஹி கிலேஸேஹி விமுத்தத்தா ஸமுச்சே²த³விமுத்தீதி ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி. சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி மக்³கா³னுபா⁴வேன கிலேஸானம் படிபஸ்ஸத்³த⁴ந்தே உப்பன்னத்தா படிபஸ்ஸத்³தி⁴விமுத்தீதி ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி. நிப்³பா³னம் ஸப்³ப³கிலேஸேஹி நிஸ்ஸடத்தா அபக³தத்தா தூ³ரே டி²தத்தா நிஸ்ஸரணவிமுத்தீதி ஸங்க²ம் க³தம். இதி இமாஸம் பஞ்சன்னம் விமுத்தீனம் வஸேன ஏவம் விமுத்தாதி ஏத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

கிம் பன தே ஸாரிபுத்த யே தே ப⁴விஸ்ஸந்தீதி அதீதா தாவ நிருத்³தா⁴ அபண்ணத்திகபா⁴வம் க³தா தீ³பஸிகா² விய நிப்³பு³தா, ஏவம் நிருத்³தே⁴ அபண்ணத்திகபா⁴வம் க³தே த்வம் கத²ம் ஜானிஸ்ஸஸி, அனாக³தபு³த்³தா⁴னம் பன கு³ணா கிம் தயா அத்தனோ சித்தேன பரிச்சி²ந்தி³த்வா விதி³தாதி புச்ச²ந்தோ ஏவமாஹ.

கிம் பன த்யாஹம் ஸாரிபுத்த ஏதரஹீதி அனாக³தாபி பு³த்³தா⁴ அஜாதா அனிப்³ப³த்தா அனுப்பன்னா, தே கத²ம் ஜானிஸ்ஸஸி. தேஸஞ்ஹி ஜானனம் அபதே³ ஆகாஸே பத³த³ஸ்ஸனம் விய ஹோதி. இதா³னி மயா ஸத்³தி⁴ம் ஏகவிஹாரே வஸஸி, ஏகதோ பி⁴க்கா²ய சரஸி, த⁴ம்மதே³ஸனாகாலே த³க்கி²ணபஸ்ஸே நிஸீத³ஸி, கிம் பன மய்ஹம் கு³ணா அத்தனோ சேதஸா பரிச்சி²ந்தி³த்வா விதி³தா தயாதி அனுயுஞ்ஜந்தோ ஏவமாஹ. தே²ரோ பன புச்சி²தபுச்சி²தே ‘‘நோ ஹேதம் ப⁴ந்தே’’தி படிக்கி²பதி.

தே²ரஸ்ஸ ச விதி³தம்பி அத்தி², அவிதி³தம்பி. கிம் ஸோ அத்தனோ விதி³தட்டா²னே படிக்கே²பம் கரோதி, அவிதி³தட்டா²னேதி? விதி³தட்டா²னே ந கரோதி, அவிதி³தட்டா²னேயேவ கரோதி. தே²ரோ கிர அனுயோகே³ ஆரத்³தே⁴ ஏவம் அஞ்ஞாஸி ‘‘நாயம் அனுயோகோ³ ஸாவகபாரமீஞாணே, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணே பன அயம் அனுயோகோ³’’தி அத்தனோ ஸாவகபாரமீஞாணே படிக்கே²பம் அகத்வாவ அவிதி³தட்டா²னே ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணே படிக்கே²பம் கரோதி. தேன இத³ம்பி தீ³பேதி – ப⁴க³வா மய்ஹம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னானம் பு³த்³தா⁴னம் ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாவிமுத்திகாரணஜானனஸமத்த²ம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் நத்தீ²தி.

ஏத்தா²தி ஏதேஸு அதீதாதி³பே⁴தே³ஸு பு³த்³தே⁴ஸு. அத² கிஞ்சரஹீதி அத² கஸ்மா ஏவம் ஞாணே அஸதி தயா ஏவம் கதி²தந்தி வத³தி. த⁴ம்மன்வயோதி த⁴ம்மஸ்ஸ பச்சக்க²தோ ஞாணஸ்ஸ அனுயோக³ம் அனுக³ந்த்வா உப்பன்னம் அனுமானஞாணம் நயக்³கா³ஹோ விதி³தோ, ஸாவகபாரமீஞாணே ட²த்வாவ இமினா ஆகாரேன ஜானாமி ப⁴க³வாதி வத³தி. தே²ரஸ்ஸ ஹி நயக்³கா³ஹோ அப்பமாணோ அபரியந்தோ. யதா² ச ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ பமாணம் வா பரியந்தோ வா நத்தி², ஏவம் த⁴ம்மஸேனாபதினோ நயக்³கா³ஹஸ்ஸ. தேன ஸோ – ‘‘இமினா ஏவம்விதோ⁴ இமினா ஏவம்விதோ⁴, இமினா அனுத்தரோ இமினா அனுத்தரோ ஸத்தா²’’தி ஜானாதி. தே²ரஸ்ஸ ஹி நயக்³கா³ஹோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணக³திகோ ஏவ.

இதா³னி தம் நயக்³கா³ஹம் பாகடம் காதும் உபமம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஸேய்யதா²பி ப⁴ந்தேதிஆதி³மாஹ. தத்த² யஸ்மா மஜ்ஜி²மதே³ஸே நக³ரஸ்ஸ உத்³தா⁴பபாகாராதீ³னி தி²ரானி வா ஹோந்து து³ப்³ப³லானி வா, ஸப்³ப³ஸோ வா பன மா ஹோந்து, சோரானம் ஆஸங்கா ந ஹோதி. தஸ்மா தம் அக்³க³ஹேத்வா பச்சந்திமம் நக³ரந்தி ஆஹ. த³ள்ஹுத்³தா⁴பந்தி தி²ரமூலபாகாரம். த³ள்ஹபாகாரதோரணந்தி தி²ரபாகாரஞ்சேவ தி²ரபிட்ட²ஸங்கா⁴டஞ்ச. ஏகத்³வாரந்தி கஸ்மா ஆஹ? ப³ஹுத்³வாரே ஹி நக³ரே ப³ஹூஹி பண்டி³ததோ³வாரிகேஹி ப⁴விதப்³ப³ம், ஏகத்³வாரேவ ஏகோ வட்டதி. தே²ரஸ்ஸ ச பஞ்ஞாய ஸதி³ஸோ அஞ்ஞோ நத்தி², தஸ்மா அத்தனோ பண்டி³தபா⁴வஸ்ஸ ஓபம்மத்த²ம் ஏகம்யேவ தோ³வாரிகம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏகத்³வார’’ந்தி ஆஹ.

பண்டி³தோதி பண்டி³ச்சேன ஸமன்னாக³தோ. ப்³யத்தோதி வேய்யத்தியேன ஸமன்னாக³தோ விஸத³ஞாணோ. மேதா⁴வீதி டா²னுப்பத்திகபஞ்ஞாஸங்கா²தாய மேதா⁴ய ஸமன்னாக³தோ. அனுபரியாயபத²ந்தி அனுபரியாயனாமகம் பாகாரமக்³க³ம். பாகாரஸந்தி⁴ந்தி த்³வின்னம் இட்ட²கானம் அபக³தட்டா²னம். பாகாரவிவரந்தி பாகாரஸ்ஸ சி²ன்னட்டா²னம். சேதஸோ உபக்கிலேஸேதி பஞ்சனீவரணா சித்தம் உபக்கிலிஸ்ஸந்தி கிலிட்ட²ம் கரோந்தி உபதாபேந்தி விஹேடே²ந்தி, தஸ்மா ‘‘சேதஸோ உபக்கிலேஸா’’தி வுச்சந்தி. பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணேதி நீவரணா உப்பஜ்ஜமானா அனுப்பன்னாய பஞ்ஞாய உப்பஜ்ஜிதும் ந தே³ந்தி, தஸ்மா ‘‘பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணா’’தி வுச்சந்தி. ஸுபதிட்டி²தசித்தாதி சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுட்டு² ட²பிதசித்தா ஹுத்வா. ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²பூ⁴தந்தி ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²ஸபா⁴வேன பா⁴வேத்வா. அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ந்தி அரஹத்தம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் படிவிஜ்ஜி²ம்ஸூதி த³ஸ்ஸேதி.

அபிசேத்த² ஸதிபட்டா²னாதி விபஸ்ஸனா, போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ மக்³கோ³, அனுத்தரஸம்மாஸம்போ³தி⁴ அரஹத்தம். ஸதிபட்டா²னாதி வா விபஸ்ஸனா, போ³ஜ்ஜ²ங்கா³மிஸ்ஸகா, ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ அரஹத்தமேவ. தீ³க⁴பா⁴ணகமஹாஸீவத்தே²ரோ பனாஹ ‘‘ஸதிபட்டா²னே விபஸ்ஸனம் க³ஹேத்வா போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ மக்³கோ³ ச ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஞ்சாதி க³ஹிதே ஸுந்த³ரோ பஞ்ஹோ ப⁴வேய்ய, ந பனேவம் க³ஹித’’ந்தி. இதி தே²ரோ ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் நீவரணப்பஹானே ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாய ஸம்போ³தி⁴யஞ்ச மஜ்ஜே² பி⁴ன்னஸுவண்ணரஜதானம் விய நானத்தாபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி.

இத⁴ ட²த்வா உபமா ஸம்ஸந்தே³தப்³பா³ – ஆயஸ்மா ஹி ஸாரிபுத்தோ பச்சந்தனக³ரம் த³ஸ்ஸேஸி, பாகாரம் த³ஸ்ஸேஸி, அனுபரியாயபத²ம் த³ஸ்ஸேஸி, த்³வாரம் த³ஸ்ஸேஸி, பண்டி³ததோ³வாரிகம் த³ஸ்ஸேஸி, நக³ரம் பவிஸனகனிக்க²மனகே ஓளாரிகே பாணே த³ஸ்ஸேஸி, தோ³வாரிகஸ்ஸ தேஸம் பாணானம் பாகடபா⁴வம் த³ஸ்ஸேஸி. தத்த² கிம் கேன ஸதி³ஸந்தி சே? நக³ரம் விய ஹி நிப்³பா³னம், பாகாரோ விய ஸீலம், அனுபரியாயபதோ² விய ஹிரீ, த்³வாரம் விய அரியமக்³கோ³, பண்டி³ததோ³வாரிகோ விய த⁴ம்மஸேனாபதி, நக³ரம் பவிஸனகனிக்க²மனகா ஓளாரிகபாணா விய அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னா பு³த்³தா⁴, தோ³வாரிகஸ்ஸ தேஸம் பாணானம் பாகடபா⁴வோ விய ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னானம் பு³த்³தா⁴னம் ஸீலஸமதா²தீ³ஹி பாகடபா⁴வோ. ஏத்தாவதா தே²ரேன ப⁴க³வதோ – ‘‘ஏவமஹம் ஸாவகபாரமீஞாணே ட²த்வா த⁴ம்மன்வயேன நயக்³கா³ஹேன ஜானாமீ’’தி அத்தனோ ஸீஹனாத³ஸ்ஸ அனுயோகோ³ தி³ன்னோ ஹோதி.

தஸ்மாதி யஸ்மா ‘‘ந கோ² மேதம், ப⁴ந்தே, அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னேஸு அரஹந்தேஸு ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ஸு சேதோபரியஞாணம் அத்தி², அபிச த⁴ம்மன்வயோ விதி³தோ’’தி வத³தி, தஸ்மா. அபி⁴க்க²ணம் பா⁴ஸேய்யாஸீதி புனப்புனம் பா⁴ஸேய்யாஸி, ‘‘புப்³ப³ண்ஹே மே கதி²த’’ந்தி மா மஜ்ஜ²ன்ஹிகாதீ³ஸு ந கத²யித்த², ‘‘அஜ்ஜ வா மே கதி²த’’ந்தி மா பரதி³வஸாதீ³ஸு ந கத²யித்தா²தி அத்தோ². ஸா பஹீயிஸ்ஸதீதி ‘‘ஸாரிபுத்தஸதி³ஸோபி நாம ஞாணஜவனஸம்பன்னோ ஸாவகோ பு³த்³தா⁴னம் சித்தாசாரம் ஜானிதும் ந ஸக்கோதி, ஏவம் அப்பமேய்யா ததா²க³தா’’தி சிந்தேந்தானம் யா ததா²க³தே கங்கா² வா விமதி வா, ஸா பஹீயிஸ்ஸதீதி.