6. ஸாகச்ச²வக்³கோ³

1. ஆஹாரஸுத்தவண்ணனா

232. ச²ட்ட²வக்³க³ஸ்ஸ பட²மே அயமாஹாரோ அனுப்பன்னஸ்ஸ வா ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³யாதிஆதீ³ஸு அயம் புரிமனயதோ விஸேஸோ. ந கேவலஞ்ஹி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தீ³னம் ஏதே வுத்தப்பகாராவ உப்பாதா³ய, உப்பன்னானம் வா பா⁴வனாய பாரிபூரியா பச்சயா ஹோந்தி, அஞ்ஞேபி பன ஏவம் வேதி³தப்³பா³. அபரேபி ஹி சத்தாரோ த⁴ம்மா ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம் முட்ட²ஸ்ஸதிபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா உபட்டி²தஸ்ஸதிபுக்³க³லஸேவனதா தத³தி⁴முத்ததாதி. அபி⁴க்கந்தாதீ³ஸு ஹி ஸத்தஸு டா²னேஸு ஸதிஸம்பஜஞ்ஞேன, ப⁴த்தனிக்கி²த்தகாகஸதி³ஸே முட்ட²ஸ்ஸதிபுக்³க³லே பரிவஜ்ஜனேன, திஸ்ஸத³த்தத்தே²ரஅப⁴யத்தே²ராதி³ஸதி³ஸே உபட்டி²தஸ்ஸதிபுக்³க³லே ஸேவனேன, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு ஸதிஸமுட்டா²பனத்த²ம் நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்ததாய ச ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் சதூஹி காரணேஹி உப்பன்னஸ்ஸ பனஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன பா⁴வனாபாரிபூரீ ஹோதி.

ஸத்த த⁴ம்மா த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி – பரிபுச்ச²கதா வத்து²விஸத³கிரியா இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னா து³ப்பஞ்ஞபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனா பஞ்ஞவந்தபுக்³க³லஸேவனா க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியபச்சவேக்க²ணா தத³தி⁴முத்ததாதி. தத்த² பரிபுச்ச²கதாதி க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனஇந்த்³ரியப³லபோ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்க³ஜா²னங்க³ஸமத²விபஸ்ஸனானம் அத்த²ஸன்னிஸ்ஸிதபரிபுச்சா²ப³ஹுலதா.

வத்து²விஸத³கிரியாதி அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரானம் வத்தூ²னம் விஸத³பா⁴வகரணம். யதா³ ஹிஸ்ஸ கேஸனக²லோமானி தீ³கா⁴னி ஹோந்தி, ஸரீரம் வா உஸ்ஸன்னதோ³ஸஞ்சேவ ஸேத³மலமக்கி²தஞ்ச, ததா³ அஜ்ஜ²த்திகவத்து² அவிஸத³ம் ஹோதி அபரிஸுத்³த⁴ம். யதா³ பன சீவரம் ஜிண்ணம் கிலிட்ட²ம் து³க்³க³ந்த⁴ம் ஹோதி, ஸேனாஸனம் வா உக்லாபம், ததா³ பா³ஹிரவத்து² அவிஸத³ம் ஹோதி அபரிஸுத்³த⁴ம். தஸ்மா கேஸாதி³சே²த³னேன உத்³த⁴ம்விரேசனஅதோ⁴விரேசனாதீ³ஹி ஸரீரஸல்லஹுகபா⁴வகரணேன உச்சா²த³னனஹாபனேன ச அஜ்ஜ²த்திகவத்து² விஸத³ம் காதப்³ப³ம். ஸூசிகம்மதோ⁴வனரஜனபரிப⁴ண்ட³கரணாதீ³ஹி பா³ஹிரவத்து² விஸத³ம் காதப்³ப³ம். ஏதஸ்மிஞ்ஹி அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரே வத்து²ம்ஹி அவிஸதே³ உப்பன்னேஸு சித்தசேதஸிகேஸு ஞாணம்பி அவிஸத³ம் அபரிஸுத்³த⁴ம் ஹோதி அபரிஸுத்³தா⁴னி தீ³பகபல்லகவட்டிதேலானி நிஸ்ஸாய உப்பன்னதீ³பஸிகா²ய ஓபா⁴ஸோ விய. விஸதே³ பன அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரே வத்து²ம்ஹி உப்பன்னேஸு சித்தசேதஸிகேஸு ஞாணம்பி விஸத³ம் ஹோதி பரிஸுத்³தா⁴னி தீ³பகபல்லகவட்டிதேலானி நிஸ்ஸாய உப்பன்னதீ³பஸிகா²ய ஓபா⁴ஸோ விய. தேன வுத்தம் – ‘‘வத்து²விஸத³கிரியா த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்ததீ’’தி.

இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னா நாம ஸத்³தா⁴தீ³னம் இந்த்³ரியானம் ஸமபா⁴வகரணம். ஸசே ஹிஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் ப³லவம் ஹோதி, இதரானி மந்தா³னி, ததோ வீரியிந்த்³ரியம் பக்³க³ஹகிச்சம், ஸதிந்த்³ரியம் உபட்டா²னகிச்சம், ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் அவிக்கே²பகிச்சம், பஞ்ஞிந்த்³ரியம் த³ஸ்ஸனகிச்சம் காதும் ந ஸக்கோதி. தஸ்மா தம் த⁴ம்மஸபா⁴வபச்சவேக்க²ணேன வா, யதா² வா மனஸிகரோதோ ப³லவம் ஜாதம், ததா² அமனஸிகரணேன ஹாபேதப்³ப³ம். வக்கலித்தே²ரவத்து² சேத்த² நித³ஸ்ஸனம். ஸசே பன வீரியிந்த்³ரியம் ப³லவம் ஹோதி, அத² நேவ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் அதி⁴மோக்க²கிச்சம் காதும் ஸக்கோதி, ந இதரானி இதரகிச்சபே⁴த³ம். தஸ்மா தம் பஸ்ஸத்³தா⁴தி³பா⁴வனாய ஹாபேதப்³ப³ம். தத்தா²பி ஸோணத்தே²ரஸ்ஸ வத்து² த³ஸ்ஸேதப்³ப³ம். ஏவம் ஸேஸேஸுபி ஏகஸ்ஸ ப³லவபா⁴வே ஸதி இதரேஸம் அத்தனோ கிச்சேஸு அஸமத்த²தா வேதி³தப்³பா³.

விஸேஸதோ பனேத்த² ஸத்³தா⁴பஞ்ஞானம் ஸமாதி⁴வீரியானஞ்ச ஸமதம் பஸம்ஸந்தி. ப³லவஸத்³தோ⁴ ஹி மந்த³பஞ்ஞோ முத⁴ப்பஸன்னோ ஹோதி, அவத்து²ஸ்மிம் பஸீத³தி. ப³லவபஞ்ஞோ பன மந்த³ஸத்³தோ⁴ கேராடிகபக்க²ம் ப⁴ஜதி, பே⁴ஸஜ்ஜஸமுட்டி²தோ விய ரோகோ³ அதேகிச்சோ² ஹோதி. சித்துப்பாத³மத்தேனேவ குஸலம் ஹோதீதி அதிதா⁴வித்வா தா³னாதீ³னி அகரோந்தோ நிரயே உப்பஜ்ஜதி. உபி⁴ன்னம் ஸமதாய வத்து²ஸ்மிம்யேவ பஸீத³தி. ப³லவஸமாதி⁴ம் பன மந்த³வீரியம் ஸமாதி⁴ஸ்ஸ கோஸஜ்ஜபக்க²த்தா கோஸஜ்ஜம் அபி⁴ப⁴வதி. ப³லவவீரியம் மந்த³ஸமாதி⁴ம் வீரியஸ்ஸ உத்³த⁴ச்சபக்க²த்தா உத்³த⁴ச்சம் அபி⁴ப⁴வதி. ஸமாதி⁴ பன வீரியேன ஸம்யோஜிதோ கோஸஜ்ஜே பதிதும் ந லப⁴தி, வீரியம் ஸமாதி⁴னா ஸம்யோஜிதம் உத்³த⁴ச்சே பதிதும் ந லப⁴தி. தஸ்மா தது³ப⁴யம் ஸமம் காதப்³ப³ம். உப⁴யஸமதாய ஹி அப்பனா ஹோதி.

அபி ச ஸமாதி⁴கம்மிகஸ்ஸ ப³லவதீபி ஸத்³தா⁴ வட்டதி. ஏவம் ஸத்³த³ஹந்தோ ஓகப்பேந்தோ அப்பனம் பாபுணிஸ்ஸதி. ஸமாதி⁴பஞ்ஞாஸு பன ஸமாதி⁴கம்மிகஸ்ஸ ஏகக்³க³தா ப³லவதீ வட்டதி. ஏவஞ்ஹி ஸோ அப்பனம் பாபுணாதி. விபஸ்ஸனாகம்மிகஸ்ஸ பஞ்ஞா ப³லவதீ வட்டதி. ஏவஞ்ஹி ஸோ லக்க²ணபடிவேத⁴ம் பாபுணாதி. உபி⁴ன்னம் பன ஸமதாயபி அப்பனா ஹோதியேவ. ஸதி பன ஸப்³ப³த்த² ப³லவதீ வட்டதி. ஸதி ஹி சித்தம் உத்³த⁴ச்சபக்கி²கானம் ஸத்³தா⁴வீரியபஞ்ஞானம் வஸேன உத்³த⁴ச்சபாததோ, கோஸஜ்ஜபக்கி²கேன ச ஸமாதி⁴னா கோஸஜ்ஜபாததோ ரக்க²தி. தஸ்மா ஸா லோணதூ⁴பனம் விய ஸப்³ப³ப்³யஞ்ஜனேஸு, ஸப்³ப³கம்மிகஅமச்சோ விய ச ஸப்³ப³ராஜகிச்சேஸு ஸப்³ப³த்த² இச்சி²தப்³பா³. தேனாஹ ‘‘ஸதி ச பன ஸப்³ப³த்தி²கா வுத்தா ப⁴க³வதா. கிம் காரணா? சித்தஞ்ஹி ஸதிபடிஸரணம், ஆரக்க²பச்சுபட்டா²னா ச ஸதி, ந வினா ஸதியா சித்தஸ்ஸ பக்³க³ஹனிக்³க³ஹோ ஹோதீ’’தி.

து³ப்பஞ்ஞபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனா நாம க²ந்தா⁴தி³பே⁴தே³ அனோகா³ள்ஹபஞ்ஞானம் து³ம்மேத⁴புக்³க³லானம் ஆரகா பரிவஜ்ஜனம். பஞ்ஞவந்தபுக்³க³லஸேவனா நாம ஸமபஞ்ஞாஸலக்க²ணபரிக்³கா³ஹிகாய உத³யப்³ப³யபஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தபுக்³க³லஸேவனா. க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியபச்சவேக்க²ணா நாம க³ம்பீ⁴ரேஸு க²ந்தா⁴தீ³ஸு பவத்தாய க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞாய பபே⁴த³பச்சவேக்க²ணா. தத³தி⁴முத்ததா நாம டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸமுட்டா²பனத்த²ம் நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்ததா. ஏவம் உப்பன்னஸ்ஸ பனஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன பா⁴வனாபாரிபூரீ ஹோதி.

ஏகாத³ஸ த⁴ம்மா வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி – அபாயப⁴யபச்சவேக்க²ணதா, ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவிதா, க³மனவீதி²பச்சவேக்க²ணதா, பிண்ட³பாதாபசாயனதா, தா³யஜ்ஜமஹத்தபச்சவேக்க²ணதா, ஸத்து²மஹத்தபச்சவேக்க²ணதா, ஜாதிமஹத்தபச்சவேக்க²ணதா, ஸப்³ரஹ்மசாரிமஹத்தபச்சவேக்க²ணதா, குஸீதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, ஆரத்³த⁴வீரியபுக்³க³லஸேவனதா, தத³தி⁴முத்ததாதி.

தத்த² ‘‘நிரயேஸு பஞ்சவித⁴ப³ந்த⁴னகம்மகாரணதோ பட்டா²ய மஹாது³க்க²ம் அனுப⁴வனகாலேபி, திரச்சா²னயோனியம் ஜாலகி²பனகுமீனாதீ³ஹி க³ஹிதகாலேபி, பாஜனகண்டகாதி³ப்பஹாரதுன்னஸ்ஸ பன ஸகடவஹனாதி³காலேபி, பேத்திவிஸயே அனேகானிபி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம்பி கு²ப்பிபாஸாஹி ஆதுரீபூ⁴தகாலேபி, காலகஞ்சிகஅஸுரேஸு ஸட்டி²ஹத்த²அஸீதிஹத்த²ப்பமாணேன அட்டி²சம்மமத்தேனேவ அத்தபா⁴வேன வாதாதபாதி³து³க்கா²னுப⁴வனகாலேபி ந ஸக்கா வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் உப்பாதே³தும். அயமேவ தே பி⁴க்கு² காலோ’’தி ஏவம் அபாயப⁴யம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ உப்பஜ்ஜதி.

‘‘ந ஸக்கா குஸீதேன நவலோகுத்தரத⁴ம்மம் லத்³து⁴ம், ஆரத்³த⁴வீரியேனேவ ஸக்கா அயமானிஸம்ஸோ வீரியஸ்ஸா’’தி ஏவம் ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவினோபி உப்பஜ்ஜதி. ‘‘ஸப்³ப³பு³த்³த⁴-பச்சேகபு³த்³த⁴-மஹாஸாவகேஹேவ க³தமக்³கோ³ தே க³ந்தப்³போ³. ஸோ ச ந ஸக்கா குஸீதேன க³ந்து’’ந்தி ஏவம் க³மனவீதி²ம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி உப்பஜ்ஜதி.

‘‘யே தம் பிண்ட³பாதாதீ³ஹி உபட்ட²ஹந்தி, இமே தே மனுஸ்ஸா நேவ ஞாதகா, ந தா³ஸகம்மகரா, நாபி ‘தம் நிஸ்ஸாய ஜீவிஸ்ஸாமா’தி தே பணீதானி பிண்ட³பாதாதீ³னி தே³ந்தி. அத² கோ² அத்தனோ காரானம் மஹப்ப²லதம் பச்சாஸீஸமானா தே³ந்தி. ஸத்தா²ராபி ‘‘அயம் இமே பச்சயே பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா காயத³ள்ஹிப³ஹுலோ ஸுக²ம் விஹரிஸ்ஸதீ’’தி ந ஏவம் ஸம்பஸ்ஸதா துய்ஹம் பச்சயா அனுஞ்ஞாதா, அத² கோ² ‘‘அயம் இமே பரிபு⁴ஞ்ஜமானோவ ஸமணத⁴ம்மம் கத்வா வட்டது³க்க²தோ முச்சிஸ்ஸதீ’தி தே பச்சயா அனுஞ்ஞாதா, ஸோ தா³னி த்வம் குஸீதோ விஹரந்தோ ந தம் பிண்ட³ம் அபசாயிஸ்ஸஸி, ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸேவ ஹி பிண்ட³பாதாபசாயனம் நாம ஹோதீ’’தி ஏவம் பிண்ட³பாதாபசாயனம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி உப்பஜ்ஜதி மஹாமித்தத்தே²ரஸ்ஸ விய.

தே²ரோ கிர கஸ்ஸகலேணே நாம படிவஸதி. தஸ்ஸேவ கோ³சரகா³மே ஏகா மஹாஉபாஸிகா தே²ரம் புத்தம் கத்வா படிஜக்³க³தி. ஸா ஏகதி³வஸம் அரஞ்ஞம் க³ச்ச²ந்தீ தீ⁴தரம் ஆஹ – ‘‘அம்ம, அஸுகஸ்மிம் டா²னே புராணதண்டு³லா, அஸுகஸ்மிம் கீ²ரம், அஸுகஸ்மிம் ஸப்பி, அஸுகஸ்மிம் பா²ணிதம், தவ பா⁴திகஸ்ஸ அய்யமித்தஸ்ஸ ஆக³தகாலே ப⁴த்தம் பசித்வா கீ²ரஸப்பிபா²ணிதேஹி ஸத்³தி⁴ம் தே³ஹி, த்வஞ்ச பு⁴ஞ்ஜேய்யாஸி, அஹம் பன ஹிய்யோ பக்கம் பாரிவாஸிகப⁴த்தம் கஞ்ஜியேன பு⁴த்தாம்ஹீ’’தி. ‘‘தி³வா கிம் பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸஸி, அம்மா’’தி? ‘‘ஸாகபண்ணம் பக்கி²பித்வா கணதண்டு³லேஹி அம்பி³லயாகு³ம் பசித்வா ட²பேஹி, அம்மா’’தி.

தே²ரோ சீவரம் பாருபித்வா பத்தம் நீஹரந்தோவ தம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வா அத்தானம் ஓவதி³ ‘‘மஹாஉபாஸிகா கிர கஞ்ஜியேன பாரிவாஸிகப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜித்வா தி³வாபி கணபண்ணம்பி³லயாகு³ம் பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸதி, துய்ஹம் அத்தா²ய பன புராணதண்டு³லாதீ³னி ஆசிக்க²தி, தம் நிஸ்ஸாய கோ² பனேஸா நேவ கே²த்தம் ந வத்து²ம் ந ப⁴த்தம் ந வத்த²ம் பச்சாஸீஸதி, திஸ்ஸோ பன ஸம்பத்தியோ பத்த²யமானா தே³தி, த்வம் ஏதிஸ்ஸா தா ஸம்பத்தியோ தா³தும் ஸக்கி²ஸ்ஸஸி, ந ஸக்கி²ஸ்ஸஸீதி, அயம் கோ² பன பிண்ட³பாதோ தயா ஸராகே³ன ஸதோ³ஸேன ஸமோஹேன ந ஸக்கா க³ண்ஹிது’’ந்தி பத்தம் த²விகாய பக்கி²பித்வா க³ண்டி²கம் முஞ்சித்வா நிவத்தித்வா கஸ்ஸகலேணமேவ க³ந்த்வா பத்தம் ஹேட்டா²மஞ்சே, சீவரம் சீவரவம்ஸே ட²பேத்வா ‘‘அரஹத்தம் அபாபுணித்வா ந நிக்க²மிஸ்ஸாமீ’’தி வீரியம் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா நிஸீதி³. தீ³க⁴ரத்தம் அப்பமத்தோ ஹுத்வா நிவுத்த²பி⁴க்கு² விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா புரேப⁴த்தமேவ அரஹத்தம் பத்வா விகஸமானமிவ பது³மம் மஹாகீ²ணாஸவோ ஸிதம் கரோந்தோவ நிக்க²மி. லேணத்³வாரே ருக்க²ம்ஹி அதி⁴வத்தா² தே³வதா –

‘‘நமோ தே புரிஸாஜஞ்ஞ, நமோ தே புரிஸுத்தம;

யஸ்ஸ தே ஆஸவா கீ²ணா, த³க்கி²ணேய்யோஸி மாரிஸா’’தி. –

உதா³னம் உதா³னேத்வா ‘‘ப⁴ந்தே, பிண்டா³ய பவிட்டா²னம் தும்ஹாதி³ஸானம் அரஹந்தானம் பி⁴க்க²ம் த³த்வா மஹல்லகித்தி²யோ து³க்கா² முச்சிஸ்ஸந்தீ’’தி ஆஹ. தே²ரோ உட்ட²ஹித்வா த்³வாரம் விவரித்வா காலம் ஓலோகேந்தோ ‘‘பாதோயேவா’’தி ஞத்வா பத்தசீவரம் ஆதா³ய கா³மம் பாவிஸி.

தா³ரிகாபி ப⁴த்தம் ஸம்பாதே³த்வா ‘‘இதா³னி மே பா⁴தா ஆக³மிஸ்ஸதி, இதா³னி ஆக³மிஸ்ஸதீ’’தி த்³வாரம் ஓலோகயமானா நிஸீதி³. ஸா தே²ரே க⁴ரத்³வாரம் ஸம்பத்தே பத்தம் க³ஹேத்வா ஸப்பிபா²ணிதயோஜிதஸ்ஸ கீ²ரபிண்ட³பாதஸ்ஸ பூரேத்வா ஹத்தே² ட²பேஸி. தே²ரோ ‘‘ஸுக²ம் ஹோதூ’’தி அனுமோத³னம் கத்வா பக்காமி. ஸாபி தம் ஓலோகயமானாவ அட்டா²ஸி. தே²ரஸ்ஸ ஹி ததா³ அதிவிய பரிஸுத்³தோ⁴ ச²விவண்ணோ அஹோஸி, விப்பஸன்னானி இந்த்³ரியானி, முக²ம் ப³ந்த⁴னா முத்ததாலபக்கம் விய அதிவிய விரோசித்த².

மஹாஉபாஸிகா அரஞ்ஞதோ ஆக³ந்த்வா ‘‘கிம், அம்ம, பா⁴திகோ தே ஆக³தோ’’தி புச்சி². ஸா ஸப்³ப³ம் தம் பவத்திம் ஆரோசேஸி. உபாஸிகா ‘‘அஜ்ஜ மே புத்தஸ்ஸ பப்³ப³ஜிதகிச்சம் மத்த²கம் பத்த’’ந்தி ஞத்வா ‘‘அபி⁴ரமதி தே, அம்ம, பா⁴தா பு³த்³த⁴ஸாஸனே, ந உக்கண்ட²தீ’’தி ஆஹ.

‘‘மஹந்தம் கோ² பனேதம் ஸத்து²தா³யஜ்ஜம், யதி³த³ம் ஸத்த அரியத⁴னானி நாம, தம் ந ஸக்கா குஸீதேன க³ஹேதும். யதா² ஹி விப்படிபன்னம் புத்தம் மாதாபிதரோ ‘அயம் அம்ஹாகம் அபுத்தோ’தி பரிபா³ஹிரம் கரோந்தி, ஸோ தேஸம் அச்சயேன தா³யஜ்ஜம் ந லப⁴தி, ஏவம் குஸீதோபி இத³ம் அரியத⁴னதா³யஜ்ஜம் ந லப⁴தி, ஆரத்³த⁴வீரியோவ லப⁴தீ’’தி தா³யஜ்ஜமஹத்தம் பச்சவேக்க²தோபி உப்பஜ்ஜதி.

‘‘மஹா கோ² பன தே ஸத்தா², ஸத்து²னோ ஹி தே மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணகாலேபி அபி⁴னிக்க²மனேபி அபி⁴ஸம்போ³தி⁴யம்பி த⁴ம்மசக்கப்பவத்தன-யமகபாடிஹாரிய-தே³வோரோஹன-ஆயுஸங்கா²ரவோஸ்ஸஜ்ஜனேஸுபி பரினிப்³பா³னகாலேபி த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴து அகம்பித்த². யுத்தம் நு கோ² தே ஏவரூபஸ்ஸ ஸத்து² ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா குஸீதேன ப⁴விது’’ந்தி ஏவம் ஸத்து²மஹத்தம் பச்சவேக்க²தோபி உப்பஜ்ஜதி.

‘‘ஜாதியாபி த்வம் இதா³னி ந லாமகஜாதிகோ, அஸம்பி⁴ன்னாய மஹாஸம்மதபவேணியா ஆக³தஉக்காகராஜவம்ஸே ஜாதோஸி, ஸுத்³தோ⁴த³னமஹாராஜஸ்ஸ ச மஹாமாயாதே³வியா ச நத்தா, ராஹுலப⁴த்³த³ஸ்ஸ கனிட்டோ², தயா நாம ஏவரூபேன ஜினபுத்தேன ஹுத்வா ந யுத்தம் குஸீதேன விஹரிது’’ந்தி ஏவம் ஜாதிமஹத்தம் பச்சவேக்க²தோபி உப்பஜ்ஜதி.

‘‘ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானா சேவ அஸீதி மஹாஸாவகா ச வீரியேனேவ லோகுத்தரத⁴ம்மம் படிவிஜ்ஜி²ம்ஸு. த்வம் பன ஏதேஸம் ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் மக்³க³ம் படிபஜ்ஜஸி, ந படிபஜ்ஜஸீ’’தி ஏவம் ஸப்³ரஹ்மசாரிமஹத்தம் பச்சவேக்க²தோபி உப்பஜ்ஜதி.

குச்சி²ம் பூரேத்வா டி²தஅஜக³ரஸதி³ஸே விஸ்ஸட்ட²காயிகசேதஸிகவீரியே குஸீதபுக்³க³லே பரிவஜ்ஜேந்தஸ்ஸாபி, ஆரத்³த⁴வீரியே பஹிதத்தே புக்³க³லே ஸேவந்தஸ்ஸாபி டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு வீரியுப்பாத³னத்த²ம் நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்தஸ்ஸாபி உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் உப்பன்னஸ்ஸ பனஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன பா⁴வனாபாரிபூரீ ஹோதி.

ஏகாத³ஸ த⁴ம்மா பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி – பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதி த⁴ம்மோ, ஸங்கோ⁴, ஸீலம், சாகோ³, தே³வதானுஸ்ஸதி, உபஸமானுஸ்ஸதி, லூக²புக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, ஸினித்³த⁴புக்³க³லஸேவனதா, பஸாத³னீயஸுத்தந்தபச்சவேக்க²ணதா, தத³தி⁴முத்ததாதி.

பு³த்³த⁴கு³ணே அனுஸ்ஸரந்தஸ்ஸாபி ஹி யாவ உபசாரா ஸகலஸரீரம் ப²ரமானோ பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ உப்பஜ்ஜதி, த⁴ம்மஸங்க⁴கு³ணே அனுஸ்ஸரந்தஸ்ஸாபி, தீ³க⁴ரத்தம் அக²ண்ட³ம் கத்வா ரக்கி²தம் சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, கி³ஹினோ த³ஸஸீலபஞ்சஸீலானி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, து³ப்³பி⁴க்க²ப⁴யாதீ³ஸு பணீதம் போ⁴ஜனம் ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் த³த்வா ‘‘ஏவம் நாம அத³ம்ஹா’’தி சாக³ம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, கி³ஹினோபி ஏவரூபே காலே ஸீலவந்தானம் தி³ன்னதா³னம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, யேஹி கு³ணேஹி ஸமன்னாக³தா தே³வத்தம் பத்தா, ததா²ரூபானம் அத்தனி அத்தி²தம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, ஸமாபத்தியா விக்க²ம்பி⁴தா கிலேஸா ஸட்டி²பி ஸத்ததிபி வஸ்ஸானி ந ஸமுதா³சரந்தீதி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, சேதியத³ஸ்ஸனபோ³தி⁴த³ஸ்ஸனதே²ரத³ஸ்ஸனேஸு அஸக்கச்சகிரியாய ஸம்ஸூசிதலூக²பா⁴வே பு³த்³தா⁴தீ³ஸு பஸாத³ஸினேஹாபா⁴வேன க³த்³ரப⁴பிட்ட²ரஜஸதி³ஸே லூக²புக்³க³லே பரிவஜ்ஜேந்தஸ்ஸாபி, பு³த்³தா⁴தீ³ஸு பஸாத³ப³ஹுலே முது³சித்தே ஸினித்³த⁴புக்³க³லே ஸேவந்தஸ்ஸாபி, ரதனத்தயகு³ணபரிதீ³பகே பஸாத³னீயே ஸுத்தந்தே பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு பீதிஉப்பாத³னத்த²ம் நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்தஸ்ஸாபி உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் உப்பன்னஸ்ஸ பனஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன பா⁴வனாபாரிபூரீ ஹோதி.

ஸத்த த⁴ம்மா பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி – பணீதபோ⁴ஜனஸேவனதா, உதுஸுக²ஸேவனதா, இரியாபத²ஸுக²ஸேவனதா, மஜ்ஜ²த்தபயோக³தா, ஸாரத்³த⁴காயபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, பஸ்ஸத்³த⁴காய-புக்³க³லஸேவனதா, தத³தி⁴முத்ததாதி.

பணீதஞ்ஹி ஸினித்³த⁴ம் போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸாபி, ஸீதுண்ஹேஸு உதூஸு டா²னாதீ³ஸு ச இரியாபதே²ஸு ஸப்பாயம் உதுஞ்ச இரியாபத²ஞ்ச ஸேவந்தஸ்ஸாபி பஸ்ஸத்³தி⁴ உப்பஜ்ஜதி. யோ பன மஹாபுரிஸஜாதிகோ ஸப்³ப³உதுஇரியாபத²க்க²மோவ ஹோதி, ந தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். யஸ்ஸ ஸபா⁴க³விஸபா⁴க³தா அத்தி², தஸ்ஸேவ விஸபா⁴கே³ உதுஇரியாபதே² வஜ்ஜேத்வா ஸபா⁴கே³ ஸேவந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி. மஜ்ஜ²த்தபயோகோ³ வுச்சதி அத்தனோ ச பரஸ்ஸ ச கம்மஸ்ஸகதபச்சவேக்க²ணா. இமினா மஜ்ஜ²த்தபயோகே³ன உப்பஜ்ஜதி. யோ லேட்³டு³த³ண்டா³தீ³ஹி பரம் விஹேட²யமானோவ விசரதி, ஏவரூபம் ஸாரத்³த⁴காயபுக்³க³லம் பரிவஜ்ஜேந்தஸ்ஸாபி, ஸம்யதபாத³பாணிம் பஸ்ஸத்³த⁴காயம் புக்³க³லம் ஸேவந்தஸ்ஸாபி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு பஸ்ஸத்³தி⁴உப்பாத³னத்தா²ய நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்தஸ்ஸாபி உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் உப்பன்னஸ்ஸ பனஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன பா⁴வனாபாரிபூரீ ஹோதி.

த³ஸ த⁴ம்மா ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி – வத்து²விஸத³கிரியதா, இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னதா, நிமித்தகுஸலதா, ஸமயே சித்தஸ்ஸ பக்³க³ண்ஹனதா, ஸமயே சித்தஸ்ஸ நிக்³க³ண்ஹனதா, ஸமயே ஸம்பஹம்ஸனதா, ஸமயே அஜ்ஜு²பேக்க²னதா, அஸமாஹிதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, ஸமாஹிதபுக்³க³லஸேவனதா, தத³தி⁴முத்ததாதி. தத்த² வத்து²விஸத³கிரியதா ச இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னதா ச வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³.

நிமித்தகுஸலதா நாம கஸிணனிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹணகுஸலதா. ஸமயே சித்தஸ்ஸ பக்³க³ண்ஹனதாதி யஸ்மிம் ஸமயே அதிஸிதி²லவீரியதாதீ³ஹி லீனம் சித்தம் ஹோதி, தஸ்மிம் ஸமயே த⁴ம்மவிசயவீரியபீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸமுட்டா²பனேன தஸ்ஸ பக்³க³ண்ஹனம். ஸமயே சித்தஸ்ஸ நிக்³க³ண்ஹனதாதி யஸ்மிம் ஸமயே அச்சாரத்³த⁴வீரியதாதீ³ஹி உத்³த⁴தம் சித்தம் ஹோதி, தஸ்மிம் ஸமயே பஸ்ஸத்³தி⁴ஸமாதி⁴உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸமுட்டா²பனேன தஸ்ஸ நிக்³க³ண்ஹனம். ஸமயே ஸம்பஹம்ஸனதாதி யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் பஞ்ஞாபயோக³மந்த³தாய வா உபஸமஸுகா²னம் விக³மேன வா நிரஸ்ஸாத³ம் ஹோதி, தஸ்மிம் ஸமயே அட்ட²ஸம்வேக³வத்து²பச்சவேக்க²ணேன ஸம்வேஜேதி. அட்ட² ஸம்வேக³வத்தூ²னி நாம ஜாதிஜராப்³யாதி⁴மரணானி சத்தாரி, அபாயது³க்க²ம் பஞ்சமம், அதீதே வட்டமூலகம் து³க்க²ம், அனாக³தே வட்டமூலகம் து³க்க²ம், பச்சுப்பன்னே ஆஹாரபரியேட்டி²மூலகம் து³க்க²ந்தி. ரதனத்தயகு³ணானுஸ்ஸரணேன ச பஸாத³ம் ஜனேதி, அயம் வுச்சதி ‘‘ஸமயே ஸம்பஹம்ஸனதா’’தி.

ஸமயே அஜ்ஜு²பேக்க²னதா நாம யஸ்மிம் ஸமயே ஸம்மாபடிபத்திம் ஆக³ம்ம அலீனம் அனுத்³த⁴தம் அனிரஸ்ஸாத³ம் ஆரம்மணே ஸமப்பவத்தம் ஸமத²வீதி²படிபன்னம் சித்தம் ஹோதி, ததா³ஸ்ஸ பக்³க³ஹனிக்³க³ஹஸம்பஹம்ஸனேஸு ந ப்³யாபாரம் ஆபஜ்ஜதி ஸாரதி² விய ஸமப்பவத்தேஸு அஸ்ஸேஸு. அயம் வுச்சதி ‘‘ஸமயே அஜ்ஜு²பேக்க²னதா’’தி. அஸமாஹிதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா நாம உபசாரம் வா அப்பனம் வா அப்பத்தானம் விக்கி²த்தசித்தானம் புக்³க³லானம் ஆரகா பரிவஜ்ஜனம். ஸமாஹிதபுக்³க³லஸேவனதா நாம உபசாரேன வா அப்பனாய வா ஸமாஹிதசித்தானம் ஸேவனா ப⁴ஜனா பயிருபாஸனா. தத³தி⁴முத்ததா நாம டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு ஸமாதி⁴உப்பாத³னத்த²மேவ நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்ததா. ஏவஞ்ஹி படிபஜ்ஜதோ ஏஸ உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் உப்பன்னஸ்ஸ பனஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன பா⁴வனாபாரிபூரீ ஹோதி.

பஞ்ச த⁴ம்மா உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி – ஸத்தமஜ்ஜ²த்ததா, ஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்ததா, ஸத்தஸங்கா²ரகேலாயனபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, ஸத்தஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்தபுக்³க³லஸேவனதா, தத³தி⁴முத்ததாதி. தத்த² த்³வீஹாகாரேஹி ஸத்தமஜ்ஜ²த்ததம் ஸமுட்டா²பேதி – ‘‘த்வம் அத்தனோவ கம்மேன ஆக³ந்த்வா அத்தனோவ கம்மேன க³மிஸ்ஸஸி, ஏஸோபி அத்தனோ கம்மேன ஆக³ந்த்வா அத்தனோவ கம்மேன க³மிஸ்ஸதி, த்வம் கம் கேலாயஸீ’’தி ஏவம் கம்மஸ்ஸகதபச்சவேக்க²ணேன ச – ‘‘பரமத்த²தோ ஸத்தோயேவ நத்தி², ஸோ த்வம் கம் கேலாயஸீ’’தி ஏவம் நிஸ்ஸத்தபச்சவேக்க²ணேன ச. த்³வீஹேவாகாரேஹி ஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்ததம் ஸமுட்டா²பேதி – ‘‘இத³ம் சீவரம் அனுபுப்³பே³ன வண்ணவிகாரதஞ்சேவ ஜிண்ணபா⁴வஞ்ச உபக³ந்த்வா பாத³புஞ்ச²னசோளகம் ஹுத்வா யட்டி²கோடியா ச²ட்³ட³னீயம் ப⁴விஸ்ஸதி, ஸசே பனஸ்ஸ ஸாமிகோ ப⁴வேய்ய, நாயம் ஏவம் வினஸ்ஸிதும் த³தே³ய்யா’’தி ஏவம் அஸ்ஸாமிகபா⁴வபச்சவேக்க²ணேன ச, ‘‘அனத்³த⁴னியம் இத³ம் தாவகாலிக’’ந்தி ஏவம் தாவகாலிகபா⁴வபச்சவேக்க²ணேன ச. யதா² ச சீவரே, ஏவம் பத்தாதீ³ஸுபி யோஜனா காதப்³பா³.

ஸத்தஸங்கா²ரகேலாயனபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதாதி ஏத்த² யோ புக்³க³லோ கி³ஹி வா அத்தனோ புத்ததீ⁴தாதி³கே, பப்³ப³ஜிதோ வா அத்தனோ அந்தேவாஸிகஸமானுபஜ்ஜா²யகாதி³கே மமாயதி, ஸஹத்தா²வ நேஸம் கேஸச்சே²த³ன-ஸூசிகம்ம-சீவரதோ⁴வன-ரஜன-பத்தபசனாதீ³னி கரோதி, முஹுத்தம்பி அபஸ்ஸந்தோ ‘‘அஸுகோ ஸாமணேரோ குஹிம், அஸுகோ த³ஹரோ குஹி’’ந்தி ப⁴ந்தமிகோ³ விய இதோ சிதோ ச ஆலோகேதி, அஞ்ஞேன கேஸச்சே²த³னாதீ³னம் அத்தா²ய ‘‘முஹுத்தம் தாவ அஸுகம் பேஸேதா²’’தி யாசியமானோபி ‘‘அம்ஹேபி தம் அத்தனோ கம்மம் ந காரேம, தும்ஹே நம் க³ஹேத்வா கிலமேஸ்ஸதா²’’தி ந தே³தி, அயம் ஸத்தகேலாயனோ நாம. யோ பன சீவரபத்ததா²லககத்தரயட்டி²ஆதீ³னி மமாயதி, அஞ்ஞஸ்ஸ ஹத்தே²ன பராமஸிதும்பி ந தே³தி, தாவகாலிகம் யாசிதோபி ‘‘மயம்பி இமம் த⁴னாயந்தா ந பரிபு⁴ஞ்ஜாம, தும்ஹாகம் கிம் த³ஸ்ஸாமா’’தி வத³தி, அயம் ஸங்கா²ரகேலாயனோ நாம. யோ பன தேஸு த்³வீஸுபி வத்தூ²ஸு மஜ்ஜ²த்தோ உதா³ஸினோ, அயம் ஸத்தஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்தோ நாம. இதி அயம் உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ ஏவரூபம் ஸத்தஸங்கா²ரகேலாயனபுக்³க³லம் ஆரகா பரிவஜ்ஜேந்தஸ்ஸாபி, ஸத்தஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்தபுக்³க³லம் ஸேவந்தஸ்ஸாபி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு தது³ப்பாத³னத்த²ம் நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்தஸ்ஸாபி உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் உப்பன்னஸ்ஸ பனஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன பா⁴வனாபாரிபூரீ ஹோதி.

அஸுப⁴னிமித்தந்தி உத்³து⁴மாதகாதி³பே⁴தா³ த³ஸ அஸுபா⁴ரம்மணா த⁴ம்மா. யோனிஸோமனஸிகாரப³ஹுலீகாரோதி ஏத்த² பன யோனிஸோமனஸிகாரோ நாம உபாயமனஸிகாரோ, பத²மனஸிகாரோ, உப்பாத³கமனஸிகாரோ. அபிச ச² த⁴ம்மா காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தி – அஸுப⁴னிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹோ, அஸுப⁴பா⁴வனானுயோகோ³, இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரதா, போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதா, கல்யாணமித்ததா, ஸப்பாயகதா²தி.

த³ஸவித⁴ஞ்ஹி அஸுப⁴னிமித்தம் உக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸாபி காமச்ச²ந்தோ³ பஹீயதி, பா⁴வேந்தஸ்ஸாபி, இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரஸ்ஸாபி, சதுன்னம் பஞ்சன்னம் ஆலோபானம் ஓகாஸே ஸதி உத³கம் பிவித்வா யாபனஸீலதாய போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுனோபி. தேனேதம் வுத்தம் –

‘‘சத்தாரோ பஞ்ச ஆலோபே, அபு⁴த்வா உத³கம் பிவே;

அலம் பா²ஸுவிஹாராய, பஹிதத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ’’தி. (தே²ரகா³. 983);

அஸுப⁴கம்மிகதிஸ்ஸத்தே²ரஸதி³ஸே அஸுப⁴பா⁴வனாரதே கல்யாணமித்தே ஸேவந்தஸ்ஸாபி காமச்ச²ந்தோ³ பஹீயதி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு த³ஸஅஸுப⁴னிமித்தாய-ஸப்பாயகதா²யபி பஹீயதி. தேன வுத்தம் ‘‘ச² த⁴ம்மா காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. இமேஹி பன ச²ஹி த⁴ம்மேஹி பஹீனஸ்ஸ காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி.

மேத்தா சேதோவிமுத்தீதி ஏத்த² மேத்தாதி வுத்தே அப்பனாபி உபசாரோபி வட்டதி, சேதோவிமுத்தீதி அப்பனாயேவ. யோனிஸோமனஸிகாரோ வுத்தலக்க²ணோவ. அபிச ச² த⁴ம்மா ப்³யாபாத³ஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தி – மேத்தானிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹோ, மேத்தாபா⁴வனானுயோகோ³, கம்மஸ்ஸகதாபச்சவேக்க²ணதா, படிஸங்கா²னப³ஹுலதா, கல்யாணமித்ததா, ஸப்பாயகதா²தி.

ஓதி³ஸ்ஸகஅனோதி³ஸ்ஸகதி³ஸாப²ரணானஞ்ஹி அஞ்ஞதரவஸேன மேத்தம் உக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸாபி ப்³யாபாதோ³ பஹீயதி, ததா² ஓதி⁴ஸோஅனோதி⁴ஸோதி³ஸாப²ரணவஸேன மேத்தம் பா⁴வேந்தஸ்ஸாபி. ‘‘த்வம் ஏதஸ்ஸ குத்³தோ⁴ கிம் கரிஸ்ஸஸி? கிமஸ்ஸ ஸீலாதீ³னி நாஸேதும் ஸக்கி²ஸ்ஸஸி? நனு த்வம் அத்தனோ கம்மேன ஆக³ந்த்வா அத்தனோ கம்மேனேவ க³மிஸ்ஸஸி? பரஸ்ஸ குஜ்ஜ²னம் நாம வீதச்சிகங்கா³ரதத்தஅயஸலாககூ³தா²தீ³னி க³ஹேத்வா பரம் பஹரிதுகாமதாஸதி³ஸம் ஹோதி. ஏஸோபி தவ குத்³தோ⁴ கிம் கரிஸ்ஸதி? கிம் தே ஸீலாதீ³னி வினாஸேதும் ஸக்கி²ஸ்ஸதி? ஏஸ அத்தனோ கம்மேன ஆக³ந்த்வா அத்தனோ கம்மேனேவ க³மிஸ்ஸதி? அப்படிச்சி²தபஹேணகம் விய படிவாதம் கி²த்தரஜோமுட்டி² விய ச ஏதஸ்ஸேவேஸ கோதோ⁴ மத்த²கே பதிஸ்ஸதீ’’தி ஏவம் அத்தனோ ச பரஸ்ஸ ச கம்மஸ்ஸகதம் பச்சவேக்க²தோபி, உப⁴யகம்மஸ்ஸகதம் பச்சவேக்கி²த்வா படிஸங்கா²னே டி²தஸ்ஸாபி, அஸ்ஸகு³த்தத்தே²ரஸதி³ஸே மேத்தாபா⁴வனாரதே கல்யாணமித்தே ஸேவந்தஸ்ஸாபி ப்³யாபாதோ³ பஹீயதி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு மேத்தானிஸ்ஸிதஸப்பாயகதா²யபி பஹீயதி. தேன வுத்தம் ‘‘ச² த⁴ம்மா ப்³யாபாத³ஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. இமேஹி பன ச²ஹி த⁴ம்மேஹி பஹீனஸ்ஸ ப்³யாபாத³ஸ்ஸ அனாகா³மிமக்³கே³ன ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி.

அத்தி² பி⁴க்க²வே அரதீதிஆதி³ வுத்தத்த²மேவ. அபி ச ச² த⁴ம்மா தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தி – அதிபோ⁴ஜனே நிமித்தக்³கா³ஹோ, இரியாபத²ஸம்பரிவத்தனதா, ஆலோகஸஞ்ஞாமனஸிகாரோ, அப்³போ⁴காஸவாஸோ, கல்யாணமித்ததா, ஸப்பாயகதா²தி.

ஆஹரஹத்த²கம், பு⁴த்தவமிதகம், தத்ரவட்டகம், அலம்ஸாடகம், காகமாஸகபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னே நிஸின்னஸ்ஸ ஹி ஸமணத⁴ம்மம் கரோதோ தி²னமித்³த⁴ம் மஹாஹத்தீ² விய ஓத்த²ரந்தம் ஆக³ச்ச²தி, சதுபஞ்சஆலோபஓகாஸம் பன ட²பேத்வா பானீயம் பிவித்வா யாபனஸீலஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தம் ந ஹோதீதி ஏவம் அதிபோ⁴ஜனே நிமித்தம் க³ண்ஹந்தஸ்ஸபி தி²னமித்³த⁴ம் பஹீயதி. யஸ்மிம் இரியாபதே² தி²னமித்³த⁴ம் ஓக்கமதி, ததோ அஞ்ஞம் பரிவத்தேந்தஸ்ஸாபி, ரத்திம் சந்தா³லோகதீ³பாலோகஉக்காலோகே தி³வா ஸூரியாலோகம் மனஸிகரோந்தஸ்ஸாபி, அப்³போ⁴காஸே வஸந்தஸ்ஸாபி, மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரஸதி³ஸே பஹீனதி²னமித்³தே⁴ கல்யாணமித்தே ஸேவந்தஸ்ஸாபி தி²னமித்³த⁴ம் பஹீயதி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு து⁴தங்க³னிஸ்ஸிதஸப்பாயகதா²யபி பஹீயதி. தேன வுத்தம் ‘‘ச² த⁴ம்மா தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. இமேஹி பன ச²ஹி த⁴ம்மேஹி பஹீனஸ்ஸ தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி.

அத்தி² பி⁴க்க²வே சேதஸோ வூபஸமோதிஆதீ³னி வுத்தத்தா²னேவ. அபிச ச² த⁴ம்மா உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தி – ப³ஹுஸ்ஸுததா, பரிபுச்ச²கதா, வினயே பகதஞ்ஞுதா, வுத்³த⁴ஸேவிததா, கல்யாணமித்ததா, ஸப்பாயகதா²தி.

பா³ஹுஸச்சேனபி ஹி ஏகம் வா த்³வே வா தயோ வா சத்தாரோ வா பஞ்ச வா நிகாயே பாளிவஸேன ச அத்த²வஸேன ச உக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸாபி உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஹீயதி, கப்பியாகப்பியபரிபுச்சா²ப³ஹுலஸ்ஸாபி, வினயபஞ்ஞத்தியம் சிண்ணவஸீபா⁴வதாய பகதஞ்ஞுனோபி, வுத்³தே⁴ மஹல்லகத்தே²ரே உபஸங்கமந்தஸ்ஸாபி, உபாலித்தே²ரஸதி³ஸே வினயத⁴ரே கல்யாணமித்தே ஸேவந்தஸ்ஸாபி, உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஹீயதி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு கப்பியாகப்பியனிஸ்ஸிதஸப்பாயகதா²யபி பஹீயதி. தேன வுத்தம் ‘‘ச² த⁴ம்மா உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. இமேஹி பன ச²ஹி த⁴ம்மேஹி பஹீனே உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சே உத்³த⁴ச்சஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன, குக்குச்சஸ்ஸ அனாகா³மிமக்³கே³ன ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதீதி.

குஸலாகுஸலா த⁴ம்மாதிஆதீ³னிபி வுத்தத்தா²னேவ. அபிச ச² த⁴ம்மா விசிகிச்சா²ய பஹானாய ஸம்வத்தந்தி – ப³ஹுஸ்ஸுததா, பரிபுச்ச²கதா, வினயே பகதஞ்ஞுதா, அதி⁴மோக்க²ப³ஹுலதா, கல்யாணமித்ததா, ஸப்பாயகதா²தி.

பா³ஹுஸச்சேனபி ஹி ஏகம் வா…பே… பஞ்ச வா நிகாயே பாளிவஸேன ச அத்த²வஸேன ச உக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸாபி விசிகிச்சா² பஹீயதி, தீணி ரதனானி ஆரப்³ப⁴ பரிபுச்சா²ப³ஹுலஸ்ஸாபி, வினயே சிண்ணவஸீபா⁴வஸ்ஸாபி, தீஸு ரதனேஸு ஓகப்பனியஸத்³தா⁴ஸங்கா²தஅதி⁴மோக்க²ப³ஹுலஸ்ஸாபி, ஸத்³தா⁴தி⁴முத்தே வக்கலித்தே²ரஸதி³ஸே கல்யாணமித்தே ஸேவந்தஸ்ஸாபி விசிகிச்சா² பஹீயதி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு திண்ணம் ரதனானம் கு³ணனிஸ்ஸிதஸப்பாயகதா²யபி பஹீயதி. தேன வுத்தம் ‘‘ச² த⁴ம்மா விசிகிச்சா²ய பஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. இமேஹி பன ச²ஹி த⁴ம்மேஹி பஹீனாய விசிகிச்சா²ய ஸோதாபத்திமக்³கே³ன ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி. இதி ப⁴க³வா இமஸ்மிம் ஸுத்தே தே³ஸனம் தீஹி ப⁴வேஹி நிவத்தேத்வா அரஹத்தேன கூடம் க³ண்ஹி. தே³ஸனாபரியோஸானே பஞ்சஸதா பி⁴க்கூ² அரஹத்தம் பாபுணிம்ஸு.

2. பரியாயஸுத்தவண்ணனா

233. து³தியே ஸம்ப³ஹுலாதி வினயபரியாயேன தயோ ஜனா ஸம்ப³ஹுலாதி வுச்சந்தி, ததோ பரம் ஸங்கோ⁴. ஸுத்தந்தபரியாயேன தயோ தயோ ஏவ, ததோ உத்³த⁴ம் ஸம்ப³ஹுலா. இத⁴ ஸுத்தந்தபரியாயேன ஸம்ப³ஹுலாதி வேதி³தப்³பா³. பிண்டா³ய பவிஸிம்ஸூதி பிண்டா³ய பவிட்டா². தே பன ந தாவ பவிட்டா², ‘‘பவிஸிஸ்ஸாமா’’தி நிக்க²ந்தத்தா பன பவிஸிம்ஸூதி வுத்தா. யதா² கிம்? யதா² ‘‘கா³மம் க³மிஸ்ஸாமீ’’தி நிக்க²ந்தபுரிஸோ தம் கா³மம் அபத்தோபி ‘‘கஹம் இத்த²ன்னாமோ’’தி வுத்தே ‘‘கா³மம் க³தோ’’தி வுச்சதி, ஏவம். பரிப்³பா³ஜகானம் ஆராமோதி ஜேதவனஸ்ஸ அவிதூ³ரே அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஆராமோ அத்தி², தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். ஸமணோ ஆவுஸோதி ஆவுஸோ தும்ஹாகம் ஸத்தா² ஸமணோ கோ³தமோ.

மயம்பி கோ² ஆவுஸோ ஸாவகானம் ஏவம் த⁴ம்மம் தே³ஸேமாதி தித்தி²யானம் ஸமயே ‘‘பஞ்ச நீவரணா பஹாதப்³பா³, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பா⁴வேதப்³பா³’’தி ஏதம் நத்தி². தே பன ஆராமம் க³ந்த்வா பரிஸபரியந்தே ட²த்வா அஞ்ஞம் ஓலோகேந்தோ விய அஞ்ஞவிஹிதகா விய ஹுத்வா ப⁴க³வதோ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுணந்தி. ததோ ‘‘ஸமணோ கோ³தமோ ‘இத³ம் பஜஹத² இத³ம் பா⁴வேதா²’தி வத³தீ’’தி ஸல்லக்கே²த்வா அத்தனோ ஆராமம் க³ந்த்வா ஆராமமஜ்ஜே² ஆஸனம் பஞ்ஞாபேத்வா உபட்டா²யகஉபட்டா²யிகாஹி பரிவுதா ஸீஸம் உக்கி²பித்வா காயம் உன்னாமேத்வா அத்தனோ ஸயம்பூ⁴ஞாணேன படிவித்³தா⁴காரம் த³ஸ்ஸேந்தா – ‘‘பஞ்ச நீவரணா நாம பஹாதப்³பா³, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ நாம பா⁴வேதப்³பா³’’தி கதே²ந்தி.

இத⁴ நோ ஆவுஸோதி ஏத்த² இதா⁴தி இமஸ்மிம் பஞ்ஞாபனே. கோ விஸேஸோதி கிம் அதி⁴கம்? கோ அதி⁴ப்பயாஸோதி கோ அதி⁴கப்பயோகோ³? கிம் நானாகரணந்தி கிம் நானத்தம்? த⁴ம்மதே³ஸனாய வா த⁴ம்மதே³ஸனந்தி யதி³த³ம் ஸமணஸ்ஸ வா கோ³தமஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனாய ஸத்³தி⁴ம் அம்ஹாகம் த⁴ம்மதே³ஸனம், அம்ஹாகம் வா த⁴ம்மதே³ஸனாய ஸத்³தி⁴ம் ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஆரப்³ப⁴ நானாகரணம் வுச்சேய்ய, தம் கின்னாமாதி வத³ந்தி. து³தியபதே³பி ஏஸேவ நயோ.

நேவ அபி⁴னந்தி³ம்ஸூதி ‘‘ஏவமேவ’’ந்தி ந ஸம்படிச்சி²ம்ஸு. நப்படிக்கோஸிம்ஸூதி ‘‘நயித³ம் ஏவ’’ந்தி ந படிஸேதி⁴ம்ஸு. கிம் பன தே பஹோந்தா ஏவம் அகம்ஸு, உதா³ஹு அப்பஹோந்தாதி? பஹோந்தா. ந ஹி தே ஏத்தகம் கத²ம் கதே²தும் ந ஸக்கோந்தி ‘‘ஆவுஸோ தும்ஹாகம் ஸமயே பஞ்ச நீவரணா பஹாதப்³பா³ நாம நத்தி², ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பா⁴வேதப்³பா³ நாம நத்தீ²’’தி. ஏவம் பன தேஸம் அஹோஸி – ‘‘அத்தி² நோ ஏதம் கதா²பாப⁴தம், மயம் ஏதம் ஸத்து² ஆரோசேஸ்ஸாம, அத² நோ ஸத்தா² மது⁴ரத⁴ம்மதே³ஸனம் தே³ஸேஸ்ஸதீ’’தி.

பரியாயோதி காரணம். ந சேவ ஸம்பாயிஸ்ஸந்தீதி ஸம்பாதே³த்வா கதே²தும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி. உத்தரிஞ்ச விகா⁴தந்தி அஸம்பாயனதோ உத்தரிம்பி து³க்க²ம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸந்தி. ஸம்பாதே³த்வா கதே²தும் அஸக்கோந்தானஞ்ஹி து³க்க²ம் உப்பஜ்ஜதி. யதா² தம், பி⁴க்க²வே, அவிஸயஸ்மிந்தி ஏத்த² தந்தி நிபாதமத்தம், யதா²தி காரணவசனம், யஸ்மா அவிஸயே பஞ்ஹோ புச்சி²தோதி அத்தோ². ஸதே³வகேதி ஸஹ தே³வேஹி ஸதே³வகே. ஸமாரகாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏவம் தீணி டா²னானி லோகே பக்கி²பித்வா த்³வே பஜாயாதி, பஞ்சஹிபி ஸத்தலோகமேவ பரியாதி³யித்வா ஏதஸ்மிம் ஸதே³வகாதி³பே⁴தே³ லோகே தே³வம் வா மனுஸ்ஸம் வா ந ஸமனுபஸ்ஸாமீதி தீ³பேதி. இதோ வா பன ஸுத்வாதி இதோ வா பன மம ஸாஸனதோ ஸுத்வா. இதோ ஸுத்வா ஹி ததா²க³தோ ததா²க³தஸாவகோபி ஆராதே⁴ய்ய, பரிதோஸேய்ய, அஞ்ஞதா² ஆராத⁴னா நாம நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி.

இதா³னி அத்தனோ தேஸம் பஞ்ஹானம் வேய்யாகரணேன சித்தாராத⁴னம் த³ஸ்ஸேந்தோ கதமோ ச பி⁴க்க²வே பரியாயோதிஆதி³மாஹ. தத்த² அஜ்ஜ²த்தம் காமச்ச²ந்தோ³தி அத்தனோ பஞ்சக்க²ந்தே⁴ ஆரப்³ப⁴ உப்பன்னச²ந்த³ராகோ³. ப³ஹித்³தா⁴ காமச்ச²ந்தோ³தி பரேஸம் பஞ்சக்க²ந்தே⁴ ஆரப்³ப⁴ உப்பன்னச²ந்த³ராகோ³. உத்³தே³ஸம் க³ச்ச²தீதி க³ணனம் க³ச்ச²தி. அஜ்ஜ²த்தம் ப்³யாபாதோ³தி அத்தனோ ஹத்த²பாதா³தீ³ஸு உப்பன்னபடிகோ⁴. ப³ஹித்³தா⁴ ப்³யாபாதோ³தி பரேஸம் தேஸு உப்பன்னபடிகோ⁴. அஜ்ஜ²த்தம் த⁴ம்மேஸு விசிகிச்சா²தி அத்தனோ க²ந்தே⁴ஸு விமதி. ப³ஹித்³தா⁴ த⁴ம்மேஸு விசிகிச்சா²தி ப³ஹித்³தா⁴ அட்ட²ஸு டா²னேஸு மஹாவிசிகிச்சா². அஜ்ஜ²த்தம் த⁴ம்மேஸு ஸதீதி அஜ்ஜ²த்திகே ஸங்கா²ரே படிக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸ உப்பன்னா ஸதி. ப³ஹித்³தா⁴ த⁴ம்மேஸு ஸதீதி ப³ஹித்³தா⁴ ஸங்கா²ரே பரிக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸ உப்பன்னா ஸதி. த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கே³பி ஏஸேவ நயோ.

காயிகந்தி சங்கமம் அதி⁴ட்ட²ஹந்தஸ்ஸ உப்பன்னவீரியம். சேதஸிகந்தி – ‘‘ந தாவாஹம் இமம் பல்லங்கம் பி⁴ந்தி³ஸ்ஸாமி, யாவ மே அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சிஸ்ஸதீ’’தி ஏவம் காயபயோக³ம் வினா உப்பன்னவீரியம். காயப்பஸ்ஸத்³தீ⁴தி திண்ணம் க²ந்தா⁴னம் த³ரத²பஸ்ஸத்³தி⁴. சித்தப்பஸ்ஸத்³தீ⁴தி விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ த³ரத²பஸ்ஸத்³தி⁴. உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸதி³ஸோவ வினிச்ச²யோ.

இமஸ்மிம் ஸுத்தே மிஸ்ஸகஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ கதி²தா. ஏதேஸு ஹி அஜ்ஜ²த்தத⁴ம்மேஸு ஸதி, பவிசயோ, உபேக்கா²தி இமே அத்தனோ க²ந்தா⁴ரம்மணத்தா லோகியாவ ஹோந்தி, ததா² மக்³க³ம் அபத்தம் காயிகவீரியம். அவிதக்கஅவிசாரா பன பீதிஸமாதீ⁴ கிஞ்சாபி ரூபாவசரா ஹோந்தி, ரூபாவசரே பன போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ந லப்³ப⁴ந்தீதி லோகுத்தராவ ஹோந்தி. யே ச தே²ரா ப்³ரஹ்மவிஹாரவிபஸ்ஸனாபாத³கஜ்ஜா²னாதீ³ஸு போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ உத்³த⁴ரந்தி, தேஸம் மதேன ரூபாவசராபி அரூபாவசராபி ஹோந்தி. போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸு ஹி அரூபாவசரே பீதியேவ ஏகந்தேன ந லப்³ப⁴தி, ஸேஸா ச² மிஸ்ஸகாவ ஹோந்தீதி. தே³ஸனாபரியோஸானே கேசி பி⁴க்கூ² ஸோதாபன்னா ஜாதா, கேசி ஸகதா³கா³மீ, கேசி அனாகா³மீ, கேசி அரஹந்தோதி.

3. அக்³கி³ஸுத்தவண்ணனா

234. ததியே ஸதிஞ்ச க்²வாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸப்³ப³த்தி²கம் வதா³மீதி லோணதூ⁴பனம் விய ஸப்³ப³கம்மிகாமச்சம் விய ச ஸப்³ப³த்த² இச்சி²தப்³ப³ம் வதா³மீதி அத்தோ². யதா² ஹி லோணதூ⁴பனம் ஸப்³ப³ப்³யஞ்ஜனேஸுபி நிவிஸதி, யதா² ச ஸப்³ப³கம்மிகோ அமச்சோ யோத⁴கம்மம்பி கரோதி மந்தகம்மம்பி படிஹாரகம்மம்பீதி ஸப்³ப³கிச்சானி ஸாதே⁴தி, ஏவம் உத்³த⁴தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ நிக்³க³ண்ஹனம், லீனஸ்ஸ பக்³க³ண்ஹனந்தி ஸப்³ப³மேதம் ஸதியா இஜ்ஜ²தி, ந ஸக்கா வினா ஸதியா ஏதம் ஸம்பாதே³தும், தஸ்மா ஏவமாஹ. இமஸ்மிம் ஸுத்தே புப்³ப³பா⁴க³விபஸ்ஸனா போ³ஜ்ஜ²ங்கா³வ கதி²தா.

4. மேத்தாஸஹக³தஸுத்தவண்ணனா

235. சதுத்தே² மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸாதிஆதி³ ஸப்³ப³ம் ஸப்³பா³காரேன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.240-241) வித்தா²ரிதமேவ. மயம்பி கோ², ஆவுஸோ, ஸாவகானம் ஏவம் த⁴ம்மம் தே³ஸேமாதி இத³ம்பி தே புரிமனயேனேவ ஸத்து² த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா வத³ந்தி. தித்தி²யானஞ்ஹி ஸமயே பஞ்சனீவரணப்பஹானம் வா மேத்தாதி³ப்³ரஹ்மவிஹாரபா⁴வனா வா நத்தி². கிம் க³திகா ஹோதீதி கிம் நிப்ப²த்தி ஹோதி. கிம் பரமாதி கிம் உத்தமா. கிம் ப²லாதி கிம் ஆனிஸம்ஸா. கிம் பரியோஸானாதி கிம் நிட்டா². மேத்தாஸஹக³தந்தி மேத்தாய ஸஹக³தம் ஸம்ஸட்ட²ம் ஸம்பயுத்தம். ஏஸேவ நயோ ஸப்³ப³த்த². விவேகனிஸ்ஸிதாதீ³னி வுத்தத்தா²னேவ.

அப்படிகூலந்தி து³வித⁴ம் அப்படிகூலம் – ஸத்தஅப்படிகூலஞ்ச, ஸங்கா²ரஅப்படிகூலஞ்ச. தஸ்மிம் அப்படிகூலே இட்டே² வத்து²ஸ்மிந்தி அத்தோ². படிகூலஸஞ்ஞீதி அனிட்ட²ஸஞ்ஞீ. கத²ம் பனேத்த² ஏவம் விஹரதி? அஸுப⁴ப²ரணம் வா அனிச்சந்தி மனஸிகாரம் வா கரோந்தோ. வுத்தஞ்ஹேதம் படிஸம்பி⁴தா³யம் ‘‘கத²ம் அப்படிகூலே படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரதி. இட்ட²ஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் அஸுபா⁴ய வா ப²ரதி, அனிச்சதோ வா உபஸம்ஹரதீ’’தி. படிகூலே பன அனிட்டே² வத்து²ஸ்மிம் மேத்தாப²ரணம் வா தா⁴துமனஸிகாரம் வா கரோந்தோ அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரதி நாம. யதா²ஹ ‘‘கத²ம் படிகூலே அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரதி. அனிட்ட²ஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் மேத்தாய வா ப²ரதி, தா⁴துதோ வா உபஸம்ஹரதீ’’தி (படி. ம. 2.17). உப⁴யமிஸ்ஸகபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அப்படிகூலப்படிகூலேஸு ஹி ததே³வ அஸுப⁴ப²ரணம் வா அனிச்சந்தி மனஸிகாரம் வா கரோந்தோ படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரதி நாம. படிகூலாபடிகூலேஸு ச ததே³வ மேத்தாப²ரணம் வா தா⁴துமனஸிகாரம் வா கரோந்தோ அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரதி நாம. ‘‘சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா நேவ ஸுமனோ ஹோதீ’’திஆதி³னா (படி. ம. 2.17) நயேன வுத்தம் பன ச²ளங்கு³பேக்க²ம் பவத்தயமானோ ‘‘அப்படிகூலே ச படிகூலே ச தது³ப⁴யம் அபி⁴னிவஜ்ஜேத்வா உபேக்க²கோ தத்த² விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ’’தி வேதி³தப்³போ³.

ஏத்தாவதா ச இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ மேத்தாய திகசதுக்கஜ்ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா ததே³வ பாத³கம் கத்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தம் பத்தஸ்ஸ ஸஹ விபஸ்ஸனாய மக்³க³ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் அரியித்³தி⁴யா ச த³ஸ்ஸிதத்தா தே³ஸனா வினிவட்டேதப்³பா³ ஸியா. இத³ம் பன மேத்தாஜா²னம் பாத³கம் கத்வா ஸங்கா²ரே ஸம்மஸந்தோபி யோ அரஹத்தம் பாபுணிதும் ந ஸக்கோதி, யஸ்மா தஸ்ஸ அரஹத்தபரமா மேத்தா ந ஹோதி. யம்பரமா பன ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேதப்³ப³ம். தஸ்மா தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் அயம் தே³ஸனா ஆரத்³தா⁴. பரதோ ஸப்³ப³ஸோ வா பன ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமாதிஆதீ³ஸுபி இமினா நயேன புன தே³ஸனாரம்ப⁴பயோஜனம் வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸுப⁴பரமந்தி ஸுப⁴னிட்ட²ம், ஸுப⁴கோடிகம், ஸுப⁴னிப்ப²த்திம். இத⁴பஞ்ஞஸ்ஸாதி இதே⁴வ பஞ்ஞா அஸ்ஸ, நயிமம் லோகம் அதிக்கமதீதி இத⁴பஞ்ஞோ, தஸ்ஸ இத⁴பஞ்ஞஸ்ஸ, லோகியபஞ்ஞஸ்ஸாதி அத்தோ². உத்தரிவிமுத்திம் அப்படிவிஜ்ஜ²தோதி லோகுத்தரத⁴ம்மம் அப்படிவிஜ்ஜ²ந்தஸ்ஸ. யோ பன படிவிஜ்ஜி²தும் ஸக்கோதி, தஸ்ஸ அரஹத்தபரமாவ மேத்தா ஹோதீதி அத்தோ². கருணாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

கஸ்மா பனேதாஸம் மேத்தாதீ³னம் ஸுப⁴பரமாதி³தா வுத்தா ப⁴க³வதாதி? ஸபா⁴க³வஸேன தஸ்ஸ தஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயத்தா. மேத்தாவிஹாரிஸ்ஸ ஹி ஸத்தா அப்படிகூலா ஹோந்தி, அத²ஸ்ஸ அப்படிகூலபரிசயா அப்படிகூலேஸு பரிஸுத்³த⁴வண்ணேஸு நீலாதீ³ஸு சித்தம் உபஸம்ஹரதோ அப்பகஸிரேனேவ தத்த² சித்தம் பக்க²ந்த³தி. இதி மேத்தா ஸுப⁴விமோக்க²ஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ ஹோதி, ந ததோ பரம், தஸ்மா ஸுப⁴பரமாதி வுத்தா.

கருணாவிஹாரிஸ்ஸ உண்ஹாபி⁴கா⁴தாதி³ரூபனிமித்தம் ஸத்தது³க்க²ம் ஸமனுபஸ்ஸந்தஸ்ஸ கருணாய பவத்திஸம்ப⁴வதோ ரூபே ஆதீ³னவோ பரிவிதி³தோ ஹோதி, அத²ஸ்ஸ பரிவிதி³தரூபாதீ³னவத்தா பத²வீகஸிணாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் உக்³கா⁴டேத்வா ரூபனிஸ்ஸரணே ஆகாஸே சித்தம் உபஸம்ஹரதோ அப்பகஸிரேனேவ தத்த² சித்தம் பக்க²ந்த³தி. இதி கருணா ஆகாஸானஞ்சாயதனஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ ஹோதி, ந ததோ பரம், தஸ்மா ஆகாஸானஞ்சாயதனபரமாதி வுத்தா.

முதி³தாவிஹாரிஸ்ஸ பன தேன தேன பாமோஜ்ஜகாரணேன உப்பன்னபாமோஜ்ஜஸத்தானம் விஞ்ஞாணம் ஸமனுபஸ்ஸந்தஸ்ஸ முதி³தாய பவத்திஸம்ப⁴வதோ விஞ்ஞாணக்³க³ஹணபரிசிதம் ஹோதி, அத²ஸ்ஸ அனுக்கமாதி⁴க³தம் ஆகாஸானஞ்சாயதனம் அதிக்கம்ம ஆகாஸனிமித்தகோ³சரே விஞ்ஞாணே சித்தம் உபஸம்ஹரதோ அப்பகஸிரேனேவ தத்த² சித்தம் பக்க²ந்த³தி. இதி முதி³தா விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ ஹோதி, ந ததோ பரம், தஸ்மா விஞ்ஞாணஞ்சாயதனபரமாதி வுத்தா.

உபேக்கா²விஹாரிஸ்ஸ பன ‘‘ஸத்தா ஸுகி²தா வா ஹோந்து, து³க்க²தோ வா விமுச்சந்து, ஸம்பத்தஸுக²தோ வா மா விக³ச்ச²ந்தூ’’தி ஆபோ⁴கா³பா⁴வதோ ஸுக²து³க்கா²தி³பரமத்த²கா³ஹவிமுக²ஸம்ப⁴வதோ அவிஜ்ஜமானக்³க³ஹணது³க்க²சித்தம் ஹோதி. அத²ஸ்ஸ பரமத்த²கா³ஹதோ விமுக²பா⁴வபரிசிதசித்தஸ்ஸ பரமத்த²தோ அவிஜ்ஜமானக்³க³ஹணது³க்க²சித்தஸ்ஸ ச அனுக்கமாதி⁴க³தம் விஞ்ஞாணாஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்மஸம்ப⁴வதோ அவிஜ்ஜமானே பரமத்த²பூ⁴தஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ அபா⁴வே சித்தம் உபஸம்ஹரதோ அப்பகஸிரேனேவ தத்த² சித்தம் பக்க²ந்த³தி. இதி உபேக்கா² ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ ஹோதி, ந ததோ பரம், தஸ்மா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனபரமாதி வுத்தா. தே³ஸனாபரியோஸானே பஞ்சஸதா பி⁴க்கூ² அரஹத்தம் பத்தாதி.

5. ஸங்கா³ரவஸுத்தவண்ணனா

236. பஞ்சமே பகே³வாதி பட²மஞ்ஞேவ. காமராக³பரியுட்டி²தேனாதி காமராக³க³ஹிதேன. காமராக³பரேதேனாதி காமராகா³னுக³தேன. நிஸ்ஸரணந்தி திவித⁴ம் காமராக³ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் விக்க²ம்ப⁴னனிஸ்ஸரணம் தத³ங்க³னிஸ்ஸரணம் ஸமுச்சே²த³னிஸ்ஸரணந்தி. தத்த² அஸுபே⁴ பட²மஜ்ஜா²னம் விக்க²ம்ப⁴னனிஸ்ஸரணம் நாம, விபஸ்ஸனா தத³ங்க³னிஸ்ஸரணம் நாம, அரஹத்தமக்³கோ³ ஸமுச்சே²த³னிஸ்ஸரணம் நாம. தம் திவித⁴ம்பி நப்பஜானாதீதி அத்தோ². அத்தத்த²ம்பீதிஆதீ³ஸு அரஹத்தஸங்கா²தோ அத்தனோ அத்தோ² அத்தத்தோ² நாம, பச்சயதா³யகானம் அத்தோ² பரத்தோ² நாம, ஸ்வேவ து³விதோ⁴பி உப⁴யத்தோ² நாம. இமினா நயேன ஸப்³ப³வாரேஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

அயம் பன விஸேஸோ – ப்³யாபாத³ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணந்திஆதீ³ஸு ஹி த்³வேவ நிஸ்ஸரணானி விக்க²ம்ப⁴னனிஸ்ஸரணஞ்ச ஸமுச்சே²த³னிஸ்ஸரணஞ்ச. தத்த² ப்³யாபாத³ஸ்ஸ தாவ மேத்தாய பட²மஜ்ஜா²னம் விக்க²ம்ப⁴னனிஸ்ஸரணம், அனாகா³மிமக்³கோ³ ஸமுச்சே²த³னிஸ்ஸரணம். தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ ஆலோகஸஞ்ஞா விக்க²ம்ப⁴னனிஸ்ஸரணம், அரஹத்தமக்³கோ³ ஸமுச்சே²த³னிஸ்ஸரணம். உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ யோ கோசி ஸமதோ² விக்க²ம்ப⁴னனிஸ்ஸரணம், உத்³த⁴ச்சஸ்ஸ பனேத்த² அரஹத்தமக்³கோ³, குக்குச்சஸ்ஸ அனாகா³மிமக்³கோ³ ஸமுச்சே²த³னிஸ்ஸரணம். விசிகிச்சா²ய த⁴ம்மவவத்தா²னம் விக்க²ம்ப⁴னனிஸ்ஸரணம், பட²மமக்³கோ³ ஸமுச்சே²த³னிஸ்ஸரணம்.

யா பனேத்த² ஸேய்யதா²பி ப்³ராஹ்மண உத³பத்தோ ஸம்ஸட்டோ² லாகா²ய வாதிஆதி³கா உபமா வுத்தா, தாஸு உத³பத்தோதி உத³கப⁴ரிதா பாதி. ஸம்ஸட்டோ²தி வண்ணபே⁴த³கரணவஸேன ஸம்ஸட்டோ². பக்குதி²தோதி குதி²தோ. உஸ்முத³கஜாதோதி உஸுமஜாதோ. ஸேவாலபணகபரியோனத்³தோ⁴தி திலபீ³ஜகாதி³பே⁴தே³ன ஸேவாலேன வா நீலமண்டூ³கபிட்டி²வண்ணேன வா உத³கபிட்டி²ம் சா²தே³த்வா நிப்³ப³த்தபணகேன பரியோனத்³தோ⁴. வாதேரிதோதி வாதேன ஏரிதோ கம்பிதோ. ஆவிலோதி அப்பஸன்னோ. லுளிதோதி அஸன்னிஸின்னோ. கலலீபூ⁴தோதி கத்³த³மீபூ⁴தோ. அந்த⁴காரே நிக்கி²த்தோதி கோட்ட²ந்தராதி³பே⁴தே³ அனாலோகட்டா²னே ட²பிதோ. இமஸ்மிம் ஸுத்தே ப⁴க³வா தீஹி ப⁴வேஹி தே³ஸனம் நிவத்தேத்வா அரஹத்தனிகூடேன தே³ஸனம் நிட்டா²பேஸி, ப்³ராஹ்மணோ பன ஸரணமத்தே பதிட்டி²தோ.

6. அப⁴யஸுத்தவண்ணனா

237. ச²ட்டே² அஞ்ஞாணாய அத³ஸ்ஸனாயாதி அஞ்ஞாணத்தா²ய அத³ஸ்ஸனத்தா²ய. தக்³க⁴ ப⁴க³வா நீவரணாதி ஏகம்ஸேன ப⁴க³வா நீவரணா. காயகிலமதோ²தி காயத³ரதோ². சித்தகிலமதோ²தி சித்தத³ரதோ². ஸோபி மே படிப்பஸ்ஸத்³தோ⁴தி தஸ்ஸ கிர ஸத்து² ஸந்திகே ஸீதலம் உதுஸப்பாயட்டா²னம் பவிஸித்வா நிஸின்னஸ்ஸ காயத³ரதோ² படிபஸ்ஸம்பி⁴, தஸ்மிம் படிபஸ்ஸத்³தே⁴ தத³ன்வயேனேவ சித்தத³ரதோ²பி. அபிச மக்³கே³னேவஸ்ஸ ஏதம் உப⁴யம்பி பஸ்ஸத்³த⁴ந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.