2. போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸம்யுத்தம்

1. பப்³ப³தவக்³கோ³

1. ஹிமவந்தஸுத்தவண்ணனா

182. போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸம்யுத்தஸ்ஸ பட²மே நாகா³தி இமேபி மஹாஸமுத்³த³பிட்டே² ஊமிஅந்தரவாஸினோவ, ந விமானட்ட²கனாகா³. தேஸம் ஹிமவந்தம் நிஸ்ஸாய காயவட்³ட⁴னாதி³ஸப்³ப³ம் ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். போ³ஜ்ஜ²ங்கே³தி ஏத்த² போ³தி⁴யா, போ³தி⁴ஸ்ஸ வா அங்கா³தி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³. கிம் வுத்தம் ஹோதி? யா ஹி அயம் த⁴ம்மஸாமக்³கீ³, யாய லோகியலோகுத்தரமக்³க³க்க²ணே உப்பஜ்ஜமானாய லீனுத்³த⁴ச்சபதிட்டா²னாயூஹன காமஸுக²த்தகிலமதா²னுயோக³உச்சே²த³ஸஸ்ஸதாபி⁴னிவேஸாதீ³னம் அனேகேஸம் உபத்³த³வானம் படிபக்க²பூ⁴தாய ஸதித⁴ம்மவிசயவீரியபீதிபஸ்ஸத்³தி⁴ஸமாதி⁴உபேக்கா²ஸங்கா²தாய த⁴ம்மஸாமக்³கி³யா அரியஸாவகோ பு³ஜ்ஜ²தீதி கத்வா போ³தீ⁴தி வுச்சதி. பு³ஜ்ஜ²தீதி கிலேஸஸந்தானனித்³தா³ய உட்ட²ஹதி, சத்தாரி வா அரியஸச்சானி படிவிஜ்ஜ²தி, நிப்³பா³னமேவ வா ஸச்சி²கரோதீதி வுத்தம் ஹோதி. யதா²ஹ ‘‘ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பா⁴வேத்வா அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி (ஸம். நி. 5.378; தீ³. நி. 3.143). தஸ்ஸா த⁴ம்மஸாமக்³கி³ஸங்கா²தாய போ³தி⁴யா அங்கா³தி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ஜா²னங்க³மக்³க³ங்கா³த³யோ விய. யோபேஸ யதா²வுத்தப்பகாராய ஏதாய த⁴ம்மஸாமக்³கி³யா பு³ஜ்ஜ²தீதி கத்வா அரியஸாவகோ போ³தீ⁴தி வுச்சதி, தஸ்ஸ போ³தி⁴ஸ்ஸ அங்கா³திபி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ஸேனங்க³ரத²ங்கா³த³யோ விய. தேனாஹு அட்ட²கதா²சரியா – ‘‘பு³ஜ்ஜ²னகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அங்கா³தி வா போ³ஜ்ஜ²ங்கா³’’தி.

அபிச ‘‘போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி கேனட்டே²ன போ³ஜ்ஜ²ங்கா³? போ³தா⁴ய ஸம்வத்தந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, பு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, அனுபு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, படிபு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, ஸம்பு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³’’இச்சாதி³னா (படி. ம. 2.17) படிஸம்பி⁴தா³னயேனாபி போ³ஜ்ஜ²ங்க³த்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ந்திஆதீ³ஸு பன பஸத்தோ² ஸுந்த³ரோ ச போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. ஸதியேவ ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, தம் ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ந்தி ஏவம் ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பா⁴வேதீதி வட்³டே⁴தி, அத்தனோ சித்தஸந்தானே புனப்புனம் ஜனேதி, அபி⁴னிப்³ப³த்தேதீதி அத்தோ². விவேகனிஸ்ஸிதந்திஆதீ³னி கோஸலஸம்யுத்தே ‘‘ஸம்மாதி³ட்டி²ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸித’’ந்தி ஏத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³னி.

அயம் பன விஸேஸோ – தத்த² தத³ங்க³விவேகனிஸ்ஸிதம், ஸமுச்சே²த³விவேகனிஸ்ஸிதம், நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிதந்தி, விவேகத்தயமேவ வுத்தம், போ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வனம் பத்வா பன பஞ்சவித⁴விவேகனிஸ்ஸிதம்பி ஏகே வண்ணயந்தி. தே ஹி ந கேவலம் ப³லவவிபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லக்க²ணேஸு ஏவ போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ உத்³த⁴ரந்தி விபஸ்ஸனாபாத³க-கஸிணஜ்ஜா²ன-ஆனாபானாஸுப⁴-ப்³ரஹ்மவிஹாரஜ்ஜா²னேஸுபி உத்³த⁴ரந்தி, ந ச படிஸித்³தா⁴ அட்ட²கதா²சரியேஹி. தஸ்மா தேஸம் மதேன ஏதேஸம் ஜா²னானம் பவத்திக்க²ணே கிச்சதோ ஏவ விக்க²ம்ப⁴னவிவேகனிஸ்ஸிதம். யதா² ச விபஸ்ஸனாக்க²ணே ‘‘அஜ்ஜா²ஸயதோ நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸித’’ந்தி வுத்தம், ஏவம் படிபஸ்ஸத்³தி⁴விவேகனிஸ்ஸிதம்பி பா⁴வேதீதி வத்தும் வட்டதி. ஸேஸமேத்த² ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ.

2. காயஸுத்தவண்ணனா

183. து³தியே ஆஹாரட்டி²திகோதி பச்சயட்டி²திகோ. ஆஹாரம் படிச்சாதி பச்சயம் படிச்ச. ஸுப⁴னிமித்தந்தி ஸுப⁴ம்பி ஸுப⁴னிமித்தம், ஸுப⁴ஸ்ஸ ஆரம்மணம்பி ஸுப⁴னிமித்தம். அயோனிஸோமனஸிகாரோதி அனுபாயமனஸிகாரோ உப்பத²மனஸிகாரோ அனிச்சே ‘‘நிச்ச’’ந்தி வா, து³க்கே² ‘‘ஸுக²’’ந்தி, அனத்தனி ‘‘அத்தா’’தி வா, அஸுபே⁴ ‘‘ஸுப⁴’’ந்தி வா, மனஸிகாரோ. தம் தஸ்மிம் ஸுபா⁴ரம்மணே ப³ஹுலம் பவத்தயதோ காமச்ச²ந்தோ³ உப்பஜ்ஜதி. தேன வுத்தம் ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஸுப⁴னிமித்த’’ந்திஆதி³. ஏவம் ஸப்³ப³னீவரணேஸு யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

படிக⁴னிமித்தந்திஆதீ³ஸு பன படிகோ⁴பி படிக⁴னிமித்தம் படிகா⁴ரம்மணம்பி. அரதீதி உக்கண்டி²தா. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘தத்த² கதமா அரதி? பந்தேஸு வா ஸேனாஸனேஸு அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேஸு வா அதி⁴குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு அரதி அரதிதா அனபி⁴ரதி அனபி⁴ரமனா உக்கண்டி²தா பரிதஸ்ஸிதா, அயம் வுச்சதி அரதீ’’தி (விப⁴. 856).

தந்தீ³தி அதிஸீதாதி³பச்சயா உப்பன்னம் ஆக³ந்துககாயாலஸியம். யஸ்மிம் உப்பன்னே ‘‘அதிஸீதம் அதிஉண்ஹம் அதிச்சா²தோஸ்மி அதிதா⁴தோஸ்மி அதிதூ³ரமக்³க³ம் க³தோஸ்மீ’’தி வத³தி, யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘தத்த² கதமா தந்தி³, யா தந்தீ³ தந்தி³யனா தந்தி³மனகதா ஆலஸ்யம் ஆலஸ்யாயனா ஆலஸ்யாயிதத்தம், அயம் வுச்சதி தந்தீ³’’தி (விப⁴. 857).

விஜம்பி⁴தாதி கிலேஸவஸேன காயவினமனா. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘தத்த² கதமா விஜம்பி⁴தா? யா காயஸ்ஸ ஜம்ப⁴னா விஜம்ப⁴னா ஆனமனா வினமனா ஸன்னமனா பணமனா ப்³யாதி⁴யகம், அயம் வுச்சதி விஜம்பி⁴தா’’தி (விப⁴. 858).

ப⁴த்தஸம்மதோ³தி ப⁴த்தபரிளாஹோ. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘தத்த² கதமோ ப⁴த்தஸம்மதோ³? யா பு⁴த்தாவிஸ்ஸ ப⁴த்தமுச்சா² ப⁴த்தகிலமதோ² ப⁴த்தபரிளாஹோ காயது³ட்டு²ல்லம், அயம் வுச்சதி ப⁴த்தஸம்மதோ³’’தி (விப⁴. 859).

சேதஸோ ச லீனத்தந்தி சித்தஸ்ஸ லீயனாகாரோ, யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘தத்த² கதமம் சேதஸோ லீனத்தம்? யா சித்தஸ்ஸ அகல்யதா அகம்மஞ்ஞதா ஓலீயனா ஸல்லீயனா லீனம் லீயனா லீயிதத்தம் தி²னம் தி²யனா தி²யிதத்தம் சித்தஸ்ஸ, இத³ம் வுச்சதி சேதஸோ லீனத்த’’ந்தி (விப⁴. 860).

சேதஸோ அவூபஸமோதி யதா² நாம வீதச்சிகோபி அங்கா³ரோ நேவ தாவ ஸன்னிஸீத³தி பதாபம் கரோதியேவ, யதா² ச பத்தபசனட்டா²னே நேவ தாவ ஸன்னிஸீத³தி பதாபம் கரோதியேவ, ஏவம் சித்தஸ்ஸ அவூபஸந்தாகாரோ, அத்த²தோ பனேதம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சமேவ ஹோதி.

விசிகிச்ச²ட்டா²னீயா த⁴ம்மாதி விசிகிச்சா²ய ஆரம்மணத⁴ம்மா. அயோனிஸோமனஸிகாரோ ஸப்³ப³த்த² வுத்தனயோவ. ஏவமேத்த² காமச்ச²ந்தோ³ விசிகிச்சா²தி இமே த்³வே த⁴ம்மா ஆரம்மணேன கதி²தா, ப்³யாபாதோ³ ஆரம்மணேன ச உபனிஸ்ஸயேன ச, ஸேஸா ஸஹஜாதேன ச உபனிஸ்ஸயேன சாதி.

ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ட்டா²னீயா த⁴ம்மாதி ஸதியா ஆரம்மணத⁴ம்மா ஸத்ததிம்ஸ போ³தி⁴பக்கி²யா ச நவ லோகுத்தரத⁴ம்மா ச. தத்த² யோனிஸோமனஸிகாரப³ஹுலீகாரோதி தத்த² உபாயமனஸிகாரஸ்ஸ புனப்புனம் கரணம்.

குஸலாகுஸலா த⁴ம்மாதிஆதீ³ஸு குஸலாதி கோஸல்லஸம்பூ⁴தா அனவஜ்ஜஸுக²விபாகா. அகுஸலாதி அகோஸல்லஸம்பூ⁴தா ஸாவஜ்ஜது³க்க²விபாகா. ஸாவஜ்ஜாதி அகுஸலா. அனவஜ்ஜாதி குஸலா. ஹீனபணீதகண்ஹஸுக்கேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸப்படிபா⁴கா³தி கண்ஹஸுக்காயேவ. கண்ஹா ஹி கண்ஹவிபாகதா³னதோ, ஸுக்கா ச ஸுக்கவிபாகதா³னதோ ஸப்படிபா⁴கா³ நாம, ஸதி³ஸவிபாககோட்டா²ஸாதி அத்தோ². படிபக்க²பூ⁴தஸ்ஸ வா பா⁴க³ஸ்ஸ அத்தி²தாய ஸப்படிபா⁴கா³. கண்ஹானஞ்ஹி ஸுக்கா படிபக்க²பா⁴கா³, ஸுக்கானஞ்ச கண்ஹா படிபக்க²பா⁴கா³தி ஏவம்பி ஸப்படிபா⁴கா³. ஸப்படிபா³ஹிதட்டே²ன வா ஸப்படிபா⁴கா³. அகுஸலஞ்ஹி குஸலம் படிபா³ஹித்வா அத்தனோ விபாகம் தே³தி, குஸலஞ்ச அகுஸலம் படிபா³ஹித்வாதி ஏவம்பி கண்ஹஸுக்கா ஸப்படிபா⁴கா³.

ஆரம்ப⁴தா⁴தூதி பட²மாரம்ப⁴வீரியம். நிக்கமதா⁴தூதி கோஸஜ்ஜதோ நிக்க²ந்தத்தா ததோ ப³லவதரம். பரக்கமதா⁴தூதி பரம் பரம் டா²னம் அக்கமனதாய ததோபி ப³லவதரந்தி தீஹிபி பதே³ஹி வீரியமேவ கதி²தம்.

பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ட்டா²னீயாதி பீதியா ஆரம்மணத⁴ம்மா. காயபஸ்ஸத்³தீ⁴தி திண்ணம் க²ந்தா⁴னம் த³ரத²பஸ்ஸத்³தி⁴. சித்தபஸ்ஸத்³தீ⁴தி விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ த³ரத²பஸ்ஸத்³தி⁴. ஸமத²னிமித்தந்தி ஸமதோ²பி ஸமத²னிமித்தம், ஆரம்மணம்பி. அப்³யக்³க³னிமித்தந்தி தஸ்ஸேவ வேவசனம்.

உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ட்டா²னீயாதி உபேக்கா²ய ஆரம்மணத⁴ம்மா, அத்த²தோ பன மஜ்ஜ²த்தாகாரோ உபேக்கா²ட்டா²னீயா த⁴ம்மோதி வேதி³தப்³போ³. ஏவமேத்த² ஸதித⁴ம்மவிசயஉபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ஆரம்மணேன கதி²தா, ஸேஸா ஆரம்மணேனபி உபனிஸ்ஸயேனபி.

3. ஸீலஸுத்தவண்ணனா

184. ததியே ஸீலஸம்பன்னாதி ஏத்த² கீ²ணாஸவஸ்ஸ லோகியலோகுத்தரஸீலம் கதி²தம், தேன ஸம்பன்னாதி அத்தோ². ஸமாதி⁴பஞ்ஞாஸுபி ஏஸேவ நயோ. விமுத்தி பன ப²லவிமுத்தியேவ. விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம் பச்சவேக்க²ணஞாணம். ஏவமேத்த² ஸீலாத³யோ தயோ லோகியலோகுத்தரா, விமுத்தி லோகுத்தராவ, விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம் லோகியமேவ.

த³ஸ்ஸனம்பாஹந்தி த³ஸ்ஸனம்பி அஹம். தம் பனேதம் த³ஸ்ஸனம் – சக்கு²த³ஸ்ஸனம், ஞாணத³ஸ்ஸனந்தி து³வித⁴ம். தத்த² பஸன்னேஹி சக்கூ²ஹி அரியானம் த³ஸ்ஸனம் ஓலோகனம் சக்கு²த³ஸ்ஸனம் நாம. அரியேஹி பன தி³ட்ட²ஸ்ஸ லக்க²ணஸ்ஸ த³ஸ்ஸனம், படிவித்³த⁴ஸ்ஸ ச படிவிஜ்ஜ²னம் ஜா²னேன வா விபஸ்ஸனாய வா மக்³க³ப²லேஹி வா ஞாணத³ஸ்ஸனம் நாம. இமஸ்மிம் பனேத்த² சக்கு²த³ஸ்ஸனம் அதி⁴ப்பேதம். அரியானஞ்ஹி பஸன்னேஹி சக்கூ²ஹி ஓலோகனம்பி ப³ஹுகாரமேவ. ஸவனந்தி ‘‘அஸுகோ நாம கீ²ணாஸவோ அஸுகஸ்மிம் நாம ரட்டே² வா ஜனபதே³ வா கா³மே வா நிக³மே வா விஹாரே வா லேணே வா வஸதீ’’தி கதே²ந்தானம் ஸோதேன ஸவனம், ஏதம்பி ப³ஹுகாரமேவ. உபஸங்கமனந்தி ‘‘தா³னம் வா த³ஸ்ஸாமி, பஞ்ஹம் வா புச்சி²ஸ்ஸாமி, த⁴ம்மம் வா ஸோஸ்ஸாமி, ஸக்காரம் வா கரிஸ்ஸாமீ’’தி ஏவரூபேன சித்தேன அரியானம் உபஸங்கமனம். பயிருபாஸனந்தி பஞ்ஹாபயிருபாஸனம். அரியானம் கு³ணே ஸுத்வா தே உபஸங்கமித்வா நிமந்தேத்வா தா³னம் த³த்வா ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, குஸல’’ந்திஆதி³னா நயேன பஞ்ஹபுச்ச²னந்தி அத்தோ².

அனுஸ்ஸதிந்தி ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னேஸு நிஸின்னஸ்ஸ ‘‘இதா³னி அரியா லேணகு³ஹமண்ட³பாதீ³ஸு ஜா²னவிபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லஸுகே²ஹி வீதினாமேந்தீ’’தி அனுஸ்ஸரணம். யோ வா தேஸம் ஸந்திகே ஓவாதோ³ லத்³தோ⁴ ஹோதி, தம் ஆவஜ்ஜித்வா ‘‘இமஸ்மிம் டா²னே ஸீலம் கதி²தம், இமஸ்மிம் ஸமாதி⁴, இமஸ்மிம் விபஸ்ஸனா, இமஸ்மிம் மக்³கோ³, இமஸ்மிம் ப²ல’’ந்தி ஏவம் அனுஸ்ஸரணம். அனுபப்³ப³ஜ்ஜந்தி அரியேஸு சித்தம் பஸாதே³த்வா க⁴ரா நிக்க²ம்ம தேஸம் ஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜம். அரியானஞ்ஹி ஸந்திகே சித்தம் பஸாதே³த்வா தேஸம்யேவ ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா தேஸம்யேவ ஓவாதா³னுஸாஸனிம் பச்சாஸீஸமானஸ்ஸ சரதோபி பப்³ப³ஜ்ஜா அனுபப்³ப³ஜ்ஜா நாம. அரியேஸு பஸாதே³ன அஞ்ஞத்த² பப்³ப³ஜித்வா அரியானம் ஸந்திகே ஓவாதா³னுஸாஸனிம் பச்சாஸீஸமானஸ்ஸ சரதோ பப்³ப³ஜ்ஜாபி அனுபப்³ப³ஜ்ஜா நாம. அஞ்ஞேஸு பன பஸாதே³ன அஞ்ஞேஸம்யேவ ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா அஞ்ஞேஸம்யேவ ஓவாதா³னுஸாஸனிம் பச்சாஸீஸமானஸ்ஸ சரதோ பப்³ப³ஜ்ஜா அனுபப்³ப³ஜ்ஜா நாம ந ஹோதி.

ஏவம் பப்³ப³ஜிதேஸு பன மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரஸ்ஸ தாவ அனுபப்³ப³ஜ்ஜம் பப்³ப³ஜிதா ஸதஸஹஸ்ஸமத்தா அஹேஸும், ததா² தே²ரஸ்ஸேவ ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ ச சந்த³கு³த்தத்தே²ரஸ்ஸ, தஸ்ஸாபி ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ ஸூரியகு³த்தத்தே²ரஸ்ஸ, தஸ்ஸாபி ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ அஸ்ஸகு³த்தத்தே²ரஸ்ஸ, தஸ்ஸாபி ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ யோனகத⁴ம்மரக்கி²தத்தே²ரஸ்ஸ, தஸ்ஸ பன ஸத்³தி⁴விஹாரிகோ அஸோகரஞ்ஞோ கனிட்ட²பா⁴தா திஸ்ஸத்தே²ரோ நாம அஹோஸி, தஸ்ஸ அனுபப்³ப³ஜ்ஜம் பப்³ப³ஜிதா அட்³ட⁴தேய்யகோடிஸங்கா² அஹேஸும். மஹிந்த³த்தே²ரஸ்ஸ அனுபப்³ப³ஜிதானம் க³ணனபரிச்சே²தோ³ நத்தி². யாவஜ்ஜதி³வஸா லங்காதீ³பே ஸத்த²ரி பஸாதே³ன பப்³ப³ஜந்தா மஹிந்த³த்தே²ரஸ்ஸேவ பப்³ப³ஜ்ஜம் அனுபப்³ப³ஜந்தி நாம.

தம் த⁴ம்மந்தி தம் தேஸம் ஓவாதா³னுஸாஸனீத⁴ம்மம். அனுஸ்ஸரதீதி ஸரதி. அனுவிதக்கேதீதி விதக்காஹதம் கரோதி. ஆரத்³தோ⁴ ஹோதீதி பரிபுண்ணோ ஹோதி. பவிசினதீதிஆதி³ ஸப்³ப³ம் தத்த² ஞாணசாரவஸேனேவ வுத்தம். அத² வா பவிசினதீதி தேஸம் தேஸம் த⁴ம்மானம் லக்க²ணம் விசினதி. பவிசரதீதி தத்த² ஞாணம் சராபேதி. பரிவீமம்ஸமாபஜ்ஜதீதி வீமம்ஸனம் ஓலோகனம் க³வேஸனம் ஆபஜ்ஜதி.

ஸத்த ப²லா ஸத்தானிஸம்ஸாதி உப⁴யம்பேதம் அத்த²தோ ஏகம். தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே படிகச்ச அஞ்ஞம் ஆராதே⁴தீதி அரஹத்தம் ஆராதே⁴ந்தோ இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே ஆராதே⁴தி, தஞ்ச கோ² படிகச்ச, அஸம்பத்தேயேவ மரணகாலேதி அத்தோ². அத² மரணகாலேதி அத² மரணஸ்ஸ ஆஸன்னகாலே.

அந்தராபரினிப்³பா³யீதி யோ ஆயுவேமஜ்ஜ²ம் அனதிக்கமித்வா பரினிப்³பா³யதி, ஸோ திவிதோ⁴ ஹோதி. கப்பஸஹஸ்ஸாயுகேஸு தாவ அவிஹேஸு நிப்³ப³த்தித்வா ஏகோ நிப்³ப³த்ததி³வஸேயேவ அரஹத்தம் பாபுணாதி. நோ சே நிப்³ப³த்ததி³வஸே பாபுணாதி, பட²மஸ்ஸ பன கப்பஸதஸ்ஸ மத்த²கே பாபுணாதி. அயமேகோ அந்தராபரினிப்³பா³யீ. அபரோ ஏவம் அஸக்கோந்தோ த்³வின்னம் கப்பஸதானம் மத்த²கே பாபுணாதி, அயம் து³தியோ. அபரோ ஏவம்பி அஸக்கோந்தோ சதுன்னம் கப்பஸதானம் மத்த²கே பாபுணாதி, அயம் ததியோ அந்தராபரினிப்³பா³யீ.

பஞ்சமம் பன கப்பஸதம் அதிக்கமித்வா அரஹத்தம் பத்தோ உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ நாம ஹோதி. அதப்பாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. யத்த² கத்த²சி உப்பன்னோ பன ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³ன அரஹத்தம் பத்தோ ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ நாம, அஸங்கா²ரேன அப்பயோகே³ன பத்தோ அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ நாம. அவிஹாதீ³ஸுபி நிப்³ப³த்தோ தத்த² யாவதாயுகம் ட²த்வா உபரூபரி நிப்³ப³த்தித்வா அகனிட்ட²ம் பத்தோ உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீ நாம.

இமஸ்மிம் பன டா²னே அட்ட²சத்தாரீஸ அனாகா³மினோ கதே²தப்³பா³. அவிஹேஸு ஹி தயோ அந்தராபரினிப்³பா³யீ, ஏகோ உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ, ஏகோ உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீதி பஞ்ச ஹோந்தி. தே அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யினோ பஞ்ச, ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யினோ பஞ்சாதி த³ஸ ஹோந்தி, ததா² அதப்பாதீ³ஸு. அகனிட்டே²ஸு பன உத்³த⁴ம்ஸோதோ நத்தி², தஸ்மா தத்த² சத்தாரோ ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ, சத்தாரோ அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீதி அட்டா²தி ஏவம் அட்ட²சத்தாலீஸ ஹோந்தி. தேஸம் உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீ ஸப்³ப³ஜேட்டோ² சேவ ஹோதி ஸப்³ப³கனிட்டோ² ச. கத²ம்? ஸோ ஹி ஸோளஸகப்பஸஹஸ்ஸாயுகத்தா ஆயுனா ஸப்³பே³ஸம் ஜேட்டோ², ஸப்³ப³பச்சா² அரஹத்தம் பாபுணீதி ஸப்³பே³ஸம் கனிட்டோ². இமஸ்மிம் ஸுத்தே அபுப்³ப³ம் அசரிமம் ஏகசித்தக்க²ணிகா நானாலக்க²ணா அரஹத்தமக்³க³ஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³விபஸ்ஸனா போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ கதி²தா.

4. வத்த²ஸுத்தவண்ணனா

185. சதுத்தே² ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ இதி சே மே ஹோதீதி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி ஏவம் சே மய்ஹம் ஹோதி. அப்பமாணோதி மே ஹோதீதி அப்பமாணோதி ஏவம் மே ஹோதி. ஸுஸமாரத்³தோ⁴தி ஸுபரிபுண்ணோ. திட்ட²தீதி ஏத்த² அட்ட²ஹாகாரேஹி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ திட்ட²தி – உப்பாத³ம் அனாவஜ்ஜிதத்தா அனுப்பாத³ம் ஆவஜ்ஜிதத்தா ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ திட்ட²தி, பவத்தம், அப்பவத்தம், நிமித்தம், அனிமித்தம் ஸங்கா²ரே அனாவஜ்ஜிதத்தா, விஸங்கா²ரம் ஆவஜ்ஜிதத்தா ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ திட்ட²தீதி. இமேஹி அட்ட²ஹாகாரேஹி திட்ட²தீதி தே²ரோ ஜானாதி, வுத்தாகாரவிபரீதேஹேவ அட்ட²ஹாகாரேஹி சவந்தம் சவதீதி பஜானாதி. ஸேஸபோ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே தே²ரஸ்ஸ ப²லபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³ கதி²தா. யதா³ ஹி தே²ரோ ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ஸீஸம் கத்வா ப²லஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜதி, ததா³ இதரே ச² தத³ன்வயா ஹோந்தி. யதா³ த⁴ம்மவிசயாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம், ததா³பி ஸேஸா தத³ன்வயா ஹோந்தீதி ஏவம் ப²லஸமாபத்தியம் அத்தனோ சிண்ணவஸிதம் த³ஸ்ஸேந்தோ தே²ரோ இமம் ஸுத்தம் கதே²ஸீதி.

5. பி⁴க்கு²ஸுத்தவண்ணனா

186. பஞ்சமே போ³தா⁴ய ஸம்வத்தந்தீதி பு³ஜ்ஜ²னத்தா²ய ஸம்வத்தந்தி. கிம் பு³ஜ்ஜ²னத்தா²ய? மக்³கே³ன அஸங்க²தம் நிப்³பா³னம், பச்சவேக்க²ணாய கதகிச்சதம், மக்³கே³ன வா கிலேஸனித்³தா³தோ பபு³ஜ்ஜ²னத்தா²ய, ப²லேன பபு³ஜ்ஜ²னபா⁴வத்தா²யாதிபி வுத்தம் ஹோதி. தேனேவேத்த² நிப்³பா³னஸச்சி²கிரியா கிலேஸபஹானபச்சவேக்க²ணாதி ஸப்³ப³ம் த³ஸ்ஸிதம்.

6-7. குண்ட³லியஸுத்தாதி³வண்ணனா

187-188. ச²ட்டே² ஆராமனிஸ்ஸயீதி ஆராமம் நிஸ்ஸாய வஸனபா⁴வேன ஆராமனிஸ்ஸயீ. பரிஸாவசரோதி பரிஸாய அவசரோ. பரிஸம் நாம பா³லாபி, பண்டி³தாபி ஓஸரந்தி, யோ பன பரப்பவாத³ம் மத்³தி³த்வா அத்தனோ வாத³ம் தீ³பேதும் ஸக்கோதி, அயம் பரிஸாவசரோ நாம. ஆராமேன ஆராமந்தி ஆராமேனேவ ஆராமம் அனுசங்கமாமி, ந பா³ஹிரேனாதி அத்தோ². உய்யானேன உய்யானந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. அஞ்ஞேன வா ஆராமேன பவிஸித்வா அஞ்ஞம் ஆராமம், அஞ்ஞேன உய்யானேன அஞ்ஞம் உய்யானந்தி அயமேத்த² அத்தோ². இதிவாத³ப்பமோக்கா²னிஸம்ஸந்தி ‘‘ஏவம் புச்சா² ஹோதி, ஏவம் விஸ்ஸஜ்ஜனம், ஏவம் க³ஹணம், ஏவம் நிப்³பே³ட²ன’’ந்தி இமினா நயேன இதிவாதோ³ ஹோதி இதிவாத³ப்பமோக்கோ²தி ஏதம் ஆனிஸம்ஸம். உபாரம்பா⁴னிஸம்ஸந்தி ‘‘அயம் புச்சா²ய தோ³ஸோ, அயம் விஸ்ஸஜ்ஜனே’’தி ஏவம் வாத³தோ³ஸானிஸம்ஸம்.

கத²ம் பா⁴விதோ ச, குண்ட³லிய, இந்த்³ரியஸம்வரோதி ஸத்தா² ‘‘ஏத்தகம் டா²னம் பரிப்³பா³ஜகேன புச்சி²தம், இதா³னி புச்சி²தும் ந ஸக்கோதீ’’தி ஞத்வா ‘‘ந தாவ அயம் தே³ஸனா யதா²னுஸந்தி⁴ம் க³தா. இதா³னி நம் யதா²னுஸந்தி⁴ம் பாபேஸ்ஸாமீ’’தி ஸயமேவ புச்ச²ந்தோ இமம் தே³ஸனம் ஆரபி⁴. தத்த² மனாபம் நாபி⁴ஜ்ஜ²தீதி இட்டா²ரம்மணம் நாபி⁴ஜ்ஜா²யதி. நாபி⁴ஹம்ஸதீதி ந ஸாமிஸாய துட்டி²யா அபி⁴ஹம்ஸதி. தஸ்ஸ டி²தோ ச காயோ ஹோதி, டி²தம் சித்தம் அஜ்ஜ²த்தந்தி தஸ்ஸ நாமகாயோ ச சித்தஞ்ச கோ³சரஜ்ஜ²த்தே டி²தம் ஹோதி. ஸுஸண்டி²தந்தி கம்மட்டா²னவஸேன ஸுட்டு² ஸண்டி²தம். ஸுவிமுத்தந்தி கம்மட்டா²னவிமுத்தியா ஸுவிமுத்தம். அமனாபந்தி அனிட்டா²ரம்மணம். ந மங்கு ஹோதீதி தஸ்மிம் ந மங்கு ஹோதி. அப்பதிட்டி²தசித்தோதி கிலேஸவஸேன அட்டி²தசித்தோ. அதீ³னமானஸோதி தோ³மனஸ்ஸவஸேன அதீ³னசித்தோ. அப்³யாபன்னசேதஸோதி தோ³ஸவஸேன அபூதிசித்தோ.

ஏவம் பா⁴விதோ கோ², குண்ட³லிய, இந்த்³ரியஸம்வரோ ஏவம் ப³ஹுலீகதோ தீணி ஸுசரிதானி பரிபூரேதீதி ஏத்த² ஏவம் ஸுசரிதபூரணம் வேதி³தப்³ப³ம் – இமேஸு தாவ ச²ஸு த்³வாரேஸு அட்டா²ரஸ து³ச்சரிதானி ஹோந்தி. கத²ம்? சக்கு²த்³வாரே தாவ இட்டா²ரம்மணே ஆபாத²க³தே காயங்க³வாசங்கா³னி அசோபேத்வா தஸ்மிம் ஆரம்மணே லோப⁴ம் உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ மனோது³ச்சரிதம் ஹோதி. லோப⁴ஸஹக³தேன சித்தேன ‘‘அஹோ வதித³ம் இட்ட²ம் கந்தம் மனாப’’ந்தி ப⁴ணந்தஸ்ஸ வசீது³ச்சரிதம், ததே³வ ஹத்தே²ன பராமஸந்தஸ்ஸ காயது³ச்சரிதம். ஸேஸத்³வாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

அயம் பன விஸேஸோ – ஸோதத்³வாரஸ்மிஞ்ஹி ஸத்³தா³ரம்மணஸ்ஸ வத்து²பூ⁴தம் ஸங்க²பணவாதி³தூரியப⁴ண்ட³ம் அனாமாஸம் ஆமஸந்தஸ்ஸ, கா⁴னத்³வாரே க³ந்தா⁴ரம்மணஸ்ஸ வத்து²பூ⁴தம் க³ந்த⁴மாலாதி³ம், ஜிவ்ஹாத்³வாரே ரஸாரம்மணஸ்ஸ வத்து²பூ⁴தம் மச்ச²மம்ஸாதி³ம், காயத்³வாரே போ²ட்ட²ப்³பா³ரம்மணஸ்ஸ வத்து²பூ⁴தம் வத்த²தூலகபாவாராதி³ம், மனோத்³வாரே பஞ்ஞத்திவஸேன த⁴ம்மாரம்மணபூ⁴தம் ஸப்பிதேலமது⁴பா²ணிதாதி³ம் ஆமஸந்தஸ்ஸ காயது³ச்சரிதம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸங்கே²பதோ பனேத்த² ச²ஸு த்³வாரேஸு காயவீதிக்கமோ காயது³ச்சரிதம், வசீவீதிக்கமோ வசீது³ச்சரிதம், மனோவீதிக்கமோ மனோது³ச்சரிதந்தி தீணேவ து³ச்சரிதானி ஹோந்தி.

அயம் பன பி⁴க்கு² அத்தனோ பா⁴வனாபடிஸங்கா²னே டி²தோ இமானி து³ச்சரிதானி ஸுசரிதம் கத்வா விபரிணாமேதி. கத²ம்? சக்கு²த்³வாரே தாவ இட்டா²ரம்மணே ஆபாத²க³தே காயங்க³வாசங்கா³னி அசாலேத்வா ரூபாரம்மணம் விபஸ்ஸனம் பட்டா²பயதோ மனோஸுசரிதம் ஹோதி, விபஸ்ஸனாஸஹக³தேன சித்தேன க²யத⁴ம்மம் வயத⁴ம்மந்தி ப⁴ணந்தஸ்ஸ வசீஸுசரிதம், ‘‘அனாமாஸப⁴ண்ட³ம் ஏத’’ந்தி அனாமஸந்தஸ்ஸ காயஸுசரிதம். ஸேஸத்³வாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏவம் இமானி வித்தா²ரதோ அட்டா²ரஸ ஸுசரிதானி ஹோந்தி. ஸங்கே²பதோ பனேத்தா²பி ச²ஸு த்³வாரேஸு காயஸம்வரோ காயஸுசரிதம், வசீஸம்வரோ வசீஸுசரிதம், மனோஸம்வரோ மனோஸுசரிதந்தி தீணேவ ஸுசரிதானி ஹோந்தி. ஏவம் இந்த்³ரியஸம்வரோ தீணி ஸுசரிதானி பரிபூரேதீதி வேதி³தப்³போ³. ஏத்தாவதா ஸீலானுரக்கி²தம் இந்த்³ரியஸம்வரஸீலம் கதி²தம்.

காயது³ச்சரிதம் பஹாயாதிஆதீ³ஸு திவித⁴ம் காயது³ச்சரிதம், சதுப்³பி³த⁴ம் வசீது³ச்சரிதம், திவித⁴ம் மனோது³ச்சரிதம். தஸ்ஸ படிபக்க²வஸேன காயஸுசரிதாதீ³னி வேதி³தப்³பா³னி. ஏத்தாவதா காயஸம்வரவசீஸம்வரேஹி பாதிமோக்க²ஸீலம், மனோஸம்வரேன தீணி ஸீலானீதி சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் கதி²தம் ஹோதி. ஸகலே பன இமஸ்மிம் ஸுத்தே ஸுசரிதமூலகா ஸதிபட்டா²னா லோகுத்தரமிஸ்ஸகா, ஸத்தன்னம் போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் மூலபூ⁴தா ஸதிபட்டா²னா புப்³ப³பா⁴கா³, தேபி ஸதிபட்டா²னமூலகா போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ புப்³ப³பா⁴கா³வ. விஜ்ஜாவிமுத்திமூலகா பன லோகுத்தராவ கதி²தாதி வேதி³தப்³பா³. ஸத்தமம் உத்தானமேவ.

8. உபவானஸுத்தவண்ணனா

189. அட்ட²மே பச்சத்தந்தி அத்தனாவ. யோனிஸோமனஸிகாராதி யோனிஸோ மனஸிகாரேன. ஆரப்³ப⁴மானோவாதி குருமானோயேவ. ஸுவிமுத்தந்தி கம்மட்டா²னவிமுத்தியா ஸுட்டு² விமுத்தம். அட்டி²ம்கத்வாதி அத்த²ம் கரித்வா, அத்தி²கோ ஹுத்வாதி வுத்தம் ஹோதி.

9. பட²மஉப்பன்னஸுத்தவண்ணனா

190. நவமே நாஞ்ஞத்ர ததா²க³தஸ்ஸ பாதுபா⁴வாதி ததா²க³தஸ்ஸ பாதுபா⁴வம் வினா ந அஞ்ஞஸ்மிம் காலே உப்பஜ்ஜந்தீதி அத்தோ².

10. து³தியஉப்பன்னஸுத்தவண்ணனா

191. த³ஸமே நாஞ்ஞத்ர ஸுக³தவினயாதி ஸுக³தோவாத³ம் வினா ந உப்பஜ்ஜந்தீதி.

பப்³ப³தவக்³கோ³.

2. கி³லானவக்³கோ³

1-3. பாணஸுத்தாதி³வண்ணனா

192-194. து³தியவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே சத்தாரோ இரியாபதே² கப்பேந்தீதி யேஸம் சத்தாரோ இரியாபதா² அத்தி², தேஸம்யேவ வஸேனேதம் வுத்தம். ஸீலம் நிஸ்ஸாயாதி சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் நிஸ்ஸயம் கத்வா. ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³தி ஸஹவிபஸ்ஸனகே மக்³க³போ³ஜ்ஜ²ங்கே³. து³தியததியானி உத்தானத்தா²னேவ.

4-10. பட²மகி³லானஸுத்தாதி³வண்ணனா

195-201. சதுத்தே² ததா² பஹீனோ சாயஸ்மதோ மஹாகஸ்ஸபஸ்ஸ ஸோ ஆபா³தோ⁴ அஹோஸீதி தே²ரஸ்ஸ கிர இமம் போ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வனம் ஸாது⁴கம் ஸுணந்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி ‘‘மய்ஹம் பப்³ப³ஜிததி³வஸதோ ஸத்தமே தி³வஸே ஸச்சானி படிவிஜ்ஜ²ந்தஸ்ஸ இமே போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பாதுபூ⁴தா’’தி. அத²ஸ்ஸ ‘‘நிய்யானிகம் வத ஸத்து²ஸாஸன’’ந்தி சிந்தயதோ லோஹிதம் பஸீதி³, உபாதா³ரூபம் விஸுத்³த⁴ம் அஹோஸி, போக்க²ரபத்தே பதிதஉத³கபி³ந்து³ விய ஸரீரதோ ரோகோ³ வினிவத்தித்வா க³தோ. தேன வுத்தம் ‘‘ததா² பஹீனோ சாயஸ்மதோ மஹாகஸ்ஸபஸ்ஸ ஸோ ஆபா³தோ⁴ அஹோஸீ’’தி. பஞ்சமச²ட்டே²ஸுபி ஏஸேவ நயோ. இமேஸம் பன திண்ணம்பி ஜனானம் பப்³ப³தபாதே³ புப்பி²தவிஸருக்க²வாதஸம்ப²ஸ்ஸேன உப்பன்னோ மந்த³ஸீதஜரோ ஆபா³தோ⁴தி வேதி³தப்³போ³. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

கி³லானவக்³கோ³.

3. உதா³யிவக்³கோ³

1-2. போ³தா⁴யஸுத்தாதி³வண்ணனா

202-203. ததியவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி வுச்சந்தீதி ப⁴ந்தே, கித்தகேன நு கோ² பு³ஜ்ஜ²னகஅங்கா³ நாம வுச்சந்தீதி புச்ச²தி. போ³தா⁴ய ஸம்வத்தந்தீதி பு³ஜ்ஜ²னத்தா²ய ஸம்வத்தந்தி. இமஸ்மிம் ஸுத்தே மிஸ்ஸகபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³ கதி²தா. து³தியே த⁴ம்மபரிச்சே²தோ³ கதி²தோ.

3-5. டா²னியஸுத்தாதி³வண்ணனா

204-206. ததியே காமராக³ட்டா²னியானந்தி காமராக³ஸ்ஸ காரணபூ⁴தானம் ஆரம்மணத⁴ம்மானம். ப்³யாபாத³ட்டா²னியாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸகலஞ்ஹி இத³ம் ஸுத்தம் ஆரம்மணேனேவ கதி²தம். பட²மவக்³க³ஸ்ஸ து³தியஸுத்தே வுத்தபரிச்சே²தோ³பேத்த² லப்³ப⁴தேவ. சதுத்தே² மிஸ்ஸகபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³ கதி²தா. பஞ்சமே அபரிஹானியே த⁴ம்மேதி அபரிஹானிகரே ஸபா⁴வத⁴ம்மே.

6-7. தண்ஹக்க²யஸுத்தாதி³வண்ணனா

207-208. ச²ட்டே² ஏதத³வோசாதி ‘‘இமிஸ்ஸம் பரிஸதி நிஸின்னோ உதா³யித்தே²ரோ நாம அனுஸந்தி⁴குஸலோ பி⁴க்கு² அத்தி², ஸோ மம் புச்சி²ஸ்ஸதீதி ப⁴க³வதா ஓஸாபிததே³ஸனம் ஞத்வா தே³ஸனானுஸந்தி⁴ம் க⁴டேஸ்ஸாமீ’’தி புச்ச²ந்தோ ஏதம் அவோச. விபுலந்திஆதி³ ஸப்³ப³ம் ஸுபா⁴விதத்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸுபா⁴விதோ ஹி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ விபுலோ ச மஹக்³க³தோ ச அப்பமாணோ ச அப்³யாபஜ்ஜோ ச நாம ஹோதி. ஸோ ஹி பத்த²டத்தா விபுலோ, மஹந்தபா⁴வம் க³தத்தா மஹக்³க³தோ, வட்³டி⁴பமாணத்தா அப்பமாணோ, நீவரணானம் தூ³ரீபா⁴வேன ப்³யாபாத³ரஹிதத்தா அப்³யாபஜ்ஜோ² நாம ஹோதி. தண்ஹாய பஹானா கம்மம் பஹீயதீதி யம் தண்ஹாமூலகம் கம்மம் உப்பஜ்ஜேய்ய, தம் தண்ஹாபஹானேன பஹீயதி. கம்மஸ்ஸ பஹானா து³க்க²ந்தி யம்பி கம்மமூலகம் வட்டது³க்க²ம் உப்பஜ்ஜேய்ய, தம் கம்மபஹானேன பஹீயதி. தண்ஹக்க²யாத³யோ தண்ஹாதீ³னம்யேவ க²யா, அத்த²தோ பனேதேஹி நிப்³பா³னம் கதி²தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஸத்தமம் உத்தானமேவ.

8. நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஸுத்தவண்ணனா

209. அட்ட²மே நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யந்தி நிப்³பி³ஜ்ஜ²னகோட்டா²ஸியம். ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴விதேனாதி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ன பா⁴விதேன, ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் வா பா⁴வேத்வா டி²தேன, ஏவமேத்த² மக்³க³போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ மிஸ்ஸகா. தேஹி பா⁴விதம், தே வா பா⁴வேத்வா டி²தம் சித்தம் நிப்³ப³த்திதலோகுத்தரமேவ. தம்பி பன மக்³க³னிஸ்ஸிதம் கத்வா மிஸ்ஸகமேவ கதே²தும் வட்டதி.

9. ஏகத⁴ம்மஸுத்தவண்ணனா

210. நவமே ஸம்யோஜனவினிப³ந்தா⁴தி ஸம்யோஜனஸங்கா²தா வினிப³ந்தா⁴. அஜ்ஜோ²ஸானாதி பரினிட்ட²பேத்வா க³ஹணா.

10. உதா³யிஸுத்தவண்ணனா

211. த³ஸமே அப³ஹுகதோதி அகதப³ஹுமானோ. உக்குஜ்ஜாவகுஜ்ஜந்தி ஏத்த² உக்குஜ்ஜம் வுச்சதி உத³யோ, அவகுஜ்ஜம் வயோதி உத³யப்³ப³யவஸேன பரிவத்தேந்தோ ஸம்மஸந்தோதி தீ³பேதி. த⁴ம்மோ ச மே, ப⁴ந்தே, அபி⁴ஸமிதோதி விபஸ்ஸனாத⁴ம்மோ அபி⁴ஸமாக³தோ. மக்³கோ³தி விபஸ்ஸனாமக்³கோ³வ. ஸசே ஹி தே²ரோ தஸ்மிம் ஸமயே ஸோதாபன்னோ, உபரி திண்ணம் மக்³கா³னம் அத்தா²ய, ஸசே அனாகா³மீ, அரஹத்தமக்³க³ஸ்ஸ அத்தா²ய அயம் விபஸ்ஸனா வேதி³தப்³பா³. ததா² ததா² விஹரந்தந்தி தேன தேனாகாரேன விஹரந்தம். தத²த்தாயாதி ததா²பா⁴வாய. கீ²ணா ஜாதீதிஆதீ³ஹி தத²த்தாயாதி அதி⁴ப்பேதம் ததா²பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. பச்சவேக்க²ணத்தா²ய உபனீயதீதி ஹி ஏத்த² அதி⁴ப்பாயோ, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவமாஹ. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

உதா³யிவக்³கோ³.

4. நீவரணவக்³கோ³

3-4. உபக்கிலேஸஸுத்தாதி³வண்ணனா

214-215. சதுத்த²வக்³க³ஸ்ஸ ததியே ந ச பப⁴ஸ்ஸரந்தி ந ச பபா⁴வந்தம். பப⁴ங்கு³ சாதி பபி⁴ஜ்ஜனஸபா⁴வம். அயோதி காளலோஹம். ட²பேத்வா இத⁴ வுத்தானி சத்தாரி அவஸேஸம் லோஹம் நாம. ஸஜ்ஜூ²தி ரஜதம். சித்தஸ்ஸாதி சதுபூ⁴மகசித்தஸ்ஸ. லோகியஸ்ஸ தாவ உபக்கிலேஸோ ஹோது, லோகுத்தரஸ்ஸ கத²ம் ஹோதீதி? உப்பஜ்ஜிதும் அப்பதா³னேன. யத³க்³கே³ன ஹி உப்பஜ்ஜிதும் ந தே³ந்தி, தத³க்³கே³னேவ தே லோகியஸ்ஸாபி லோகுத்தரஸ்ஸாபி உபக்கிலேஸா நாம ஹோந்தி. பப⁴ங்கு³ சாதி ஆரம்மணே சுண்ணவிசுண்ணபா⁴வூபக³மனேன பி⁴ஜ்ஜனஸபா⁴வம். அனாவரணா அனீவரணாதி குஸலத⁴ம்மே ந ஆவரந்தீதி அனாவரணா, ந நீவரந்தி ந படிச்சா²தே³ந்தீதி அனீவரணா. சேதஸோ அனுபக்கிலேஸாதி சதுபூ⁴மகசித்தஸ்ஸ அனுபக்கிலேஸா.

8. ஆவரணனீவரணஸுத்தவண்ணனா

219. அட்ட²மே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணாதி பஞ்ஞாய மந்த³பா⁴வகரா. நீவரணானஞ்ஹி அபி⁴ண்ஹுப்பாதே³ ஸதி அந்தரந்தரா உப்பஜ்ஜமானா பஞ்ஞா து³ப்³ப³லா ஹோதி மந்தா³ அவிஸதா³.

பஞ்ச நீவரணா தஸ்மிம் ஸமயே ந ஹோந்தி. ஸத்தபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³ தஸ்மிம் ஸமயே பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தீதி அரியஸாவகஸ்ஸ ஹி ஸப்பாயத⁴ம்மஸ்ஸவனம் ஸுணந்தஸ்ஸ பஞ்ச நீவரணா தூ³ரே ஹோந்தி. ஸோ ஸசே தஸ்மிம்யேவ டா²னே விஸேஸம் நிப்³ப³த்தேதும் ஸக்கோதி, ஏவமஸ்ஸ ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி. நோ சே ஸக்கோதி, ததோ வுட்டா²ய ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னம் க³தோ தமேவ பீதிம் அவிஜஹந்தோ பஞ்ச நீவரணே விக்க²ம்பே⁴த்வா விஸேஸம் நிப்³ப³த்தேஸ்ஸதி. தத்த² அஸக்கோந்தோபி யாவ ஸத்ததி³வஸப்³ப⁴ந்தரா தமேவ பீதிம் அவிஜஹந்தோ நீவரணே விக்க²ம்பே⁴த்வா விஸேஸம் நிப்³ப³த்தேஸ்ஸதீதி இத³ம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். த⁴ம்மஸ்ஸவனவஸேன ஸகிம் பீதிபாமோஜ்ஜபக்கி²யா படிலத்³த⁴போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ஹி கம்மாராமதாதீ³னி ஆக³ம்ம நஸ்ஸந்தி, ததா²ரூபம் பன உதுஸப்பாயாதி³ம் லபி⁴த்வா புன உப்பஜ்ஜந்தாபி தஸ்மிம் ஸமயே பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி இச்சேவ வுச்சதி.

9. ருக்க²ஸுத்தவண்ணனா

220. நவமே அஜ்ஜா²ருஹாதி அபி⁴ருஹனகா. கச்ச²கோதி அட்டி²கச்ச²கோ. கபித்த²னோதி மக்கடத²னஸதி³ஸப²லோ விஜாதபிலக்கோ².

10. நீவரணஸுத்தவண்ணனா

221. த³ஸமே அந்த⁴கரணாதி அந்த⁴பா⁴வகரணா. அசக்கு²கரணாதி பஞ்ஞாசக்கு²ஸ்ஸ அகரணா. பஞ்ஞானிரோதி⁴காதி பஞ்ஞாய நிரோத⁴னா. விகா⁴தபக்கி²யாதி து³க்க²பக்கி²கா. அனிப்³பா³னஸம்வத்தனிகாதி நிப்³பா³னத்தா²ய அஸம்வத்தனிகா. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானத்த²மேவ. ஸகலேபி இமஸ்மிம் வக்³கே³ மிஸ்ஸகபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³வ கதி²தாதி.

நீவரணவக்³கோ³.

5. சக்கவத்திவக்³கோ³

1. விதா⁴ஸுத்தவண்ணனா

222. பஞ்சமவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே திஸ்ஸோ விதா⁴தி தயோ மானகோட்டா²ஸா, மானோயேவ வா. ததா² ததா² வித³ஹனதோ ஹி மானோவ விதா⁴தி வுச்சதி.

2. சக்கவத்திஸுத்தவண்ணனா

223. து³தியே ரஞ்ஞோ, பி⁴க்க²வே, சக்கவத்திஸ்ஸாதி ஏத்த² அத்தனோ ஸிரிஸம்பத்தியா ராஜதி, சதூஹி வா ஸங்க³ஹவத்தூ²ஹி லோகம் ரஞ்ஜேதீதி ராஜா, தஸ்ஸ ரஞ்ஞோ. ‘‘பவத்தது ப⁴வம் சக்கரதன’’ந்தி புஞ்ஞானுபா⁴வேன அப்³பு⁴க்³க³தாய வாசாய சோதே³ந்தோ சக்கம் வத்தேதீதி சக்கவத்தீ, தஸ்ஸ சக்கவத்திஸ்ஸ. பாதுபா⁴வாதி பாதுபா⁴வேன. ஸத்தன்னந்தி க³ணனபரிச்சே²தோ³. ரதனானந்தி பரிச்சி²ன்னஅத்த²த³ஸ்ஸனம். வசனத்தோ² பனேத்த² ரதிஜனனட்டே²ன ரதனம். அபிச –

‘‘சித்தீகதம் மஹக்³க⁴ஞ்ச, அதுலம் து³ல்லப⁴த³ஸ்ஸனம்;

அனோமஸத்தபரிபோ⁴க³ம், ரதனம் தேன வுச்சதீ’’தி.

சக்கரதனஸ்ஸ ச நிப்³ப³த்தகாலதோ பட்டா²ய அஞ்ஞம் தே³வட்டா²னம் நாம ந ஹோதி, ஸப்³பே³வ க³ந்த⁴புப்பா²தீ³ஹி தஸ்ஸேவ பூஜஞ்ச அபி⁴வாத³னாதீ³னி ச கரோந்தீதி சித்தீகதட்டே²ன ரதனம். சக்கரதனஸ்ஸ ச ‘‘ஏத்தகம் நாம த⁴னம் அக்³க⁴தீ’’தி அக்³கோ⁴ நத்தி², இதி மஹக்³க⁴ட்டே²னாபி ரதனம். சக்கரதனஞ்ச அஞ்ஞேஹி லோகே விஜ்ஜமானரதனேஹி அஸதி³ஸந்தி அதுலட்டே²ன ரதனம். யஸ்மா பன யஸ்மிம் கப்பே பு³த்³தா⁴ உப்பஜ்ஜந்தி, தஸ்மிம்யேவ சக்கவத்தினோ, பு³த்³தா⁴ ச கதா³சி கரஹசி உப்பஜ்ஜந்தி, தஸ்மா து³ல்லப⁴த³ஸ்ஸனட்டே²ன ரதனம். ததே³தம் ஜாதிரூபகுலஇஸ்ஸரியாதீ³ஹி அனோமஸ்ஸ உளாரஸத்தஸ்ஸேவ உப்பஜ்ஜதி, ந அஞ்ஞஸ்ஸாதி அனோமஸத்தபரிபோ⁴க³ட்டே²னாபி ரதனம். யதா² ச சக்கரதனம், ஏவம் ஸேஸானிபீதி. தேன வுத்தம் –

‘‘சித்தீகதம் மஹக்³க⁴ஞ்ச, அதுலம் து³ல்லப⁴த³ஸ்ஸனம்;

அனோமஸத்தபரிபோ⁴க³ம், ரதனம் தேன வுச்சதீ’’தி.

பாதுபா⁴வோ ஹோதீதி நிப்³ப³த்தி ஹோதி. தத்ராயம் யோஜனா – சக்கவத்திஸ்ஸ பாதுபா⁴வா ஸத்தன்னம் ரதனானம் பாதுபா⁴வோதி அயுத்தம். உப்பன்னஞ்ஹி சக்கம் வத்தேத்வா ஸோ சக்கவத்தீ நாம ஹோதீதி நாயுத்தம். கஸ்மா? சக்கவத்தனனியமாபேக்க²தாய. யோ ஹி நியமேன சக்கம் வத்தேஸ்ஸதி, ஸோ படிஸந்தி⁴தோ பபு⁴தி ‘‘சக்கவத்தி பாதுபூ⁴தோ’’தி வத்தப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜதி. லத்³த⁴னாமஸ்ஸ ச புரிஸஸ்ஸ மூலுப்பத்திவசனதோபி யுத்தமேவேதம். யோ ஹி ஏஸ சக்கவத்தீதி லத்³த⁴னாமோ ஸத்தவிஸேஸோ, தஸ்ஸ படிஸந்தி⁴ஸங்கா²தோ பாதுபா⁴வோதி அயமேத்த² அத்தோ². தஸ்ஸ ஹி பாதுபா⁴வா ரதனானி பாதுப⁴வந்தி. பாதுபூ⁴தேஹி பன தேஹி ஸத்³தி⁴ம் பரிபக்கே புஞ்ஞஸம்பா⁴ரே ஸோ ஸம்யுஜ்ஜதி, ததா³ லோகஸ்ஸ தேஸு பாதுபா⁴வசித்தம் உப்பஜ்ஜதி. ப³ஹுலவசனதோ சாபி யுத்தமேவேதம். யதா³ ஹி லோகஸ்ஸ தேஸு பாதுபா⁴வஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜதி, ததா³ ஏகமேவ பட²மம், பச்சா² இதரானி ச² பாதுப⁴வந்தீதி ப³ஹுலவசனதோ சாபி ஏதம் யுத்தம். பாதுபா⁴வஸ்ஸ ச அத்த²பே⁴த³தோபி யுத்தமேவேதம். ந கேவலஞ்ஹி பாதுபூ⁴தமேவ பாதுபா⁴வோ, பாதுபா⁴வயதீதி பாதுபா⁴வோ. அயம் பாதுபா⁴வஸ்ஸ அத்த²பே⁴தோ³. யஸ்மா யோ ஸோ புஞ்ஞஸம்பா⁴ரோ ராஜானம் சக்கவத்திம் படிஸந்தி⁴வஸேன பாதுபா⁴வயதி, தஸ்மா ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸ பாதுபா⁴வா. ந கேவலஞ்ஹி சக்கவத்தியேவ, இமானி பன ஸத்த ரதனானிபி பாதுப⁴வந்தீதி அயமேத்த² அத்தோ². யதே²வ ஹி ஸோ புஞ்ஞஸம்பா⁴ரோ ரஞ்ஞோ ஜனகஹேது, ஏவம் ரதனானம்பி பரியாயேன உபனிஸ்ஸயஹேதூதி யுத்தமேவேதம் ‘‘ரஞ்ஞோ, பி⁴க்க²வே, சக்கவத்திஸ்ஸ பாதுபா⁴வா ஸத்தன்னம் ரதனானம் பாதுபா⁴வோ ஹோதீ’’தி.

இதா³னி தேஸம் ரதனானம் ஸரூபவஸேன த³ஸ்ஸனத்த²ம் கதமேஸம் ஸத்தன்னம் சக்கரதனஸ்ஸாதிஆதி³மாஹ. தத்த² சக்கரதனஸ்ஸாதிஆதீ³ஸு அயம் ஸங்கே²பாதி⁴ப்பாயோ – த்³விஸஹஸ்ஸதீ³பபரிவாரானம் சதுன்னம் மஹாதீ³பானம் ஸிரிவிப⁴வம் க³ஹேத்வா தா³தும் ஸமத்த²ஸ்ஸ சக்கரதனஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ ஹோதி, ததா² புரேப⁴த்தமேவ ஸாக³ரபரியந்தம் பத²விம் அனுபரியாயனஸமத்த²ஸ்ஸ வேஹாஸங்க³மஸ்ஸ ஹத்தி²ரதனஸ்ஸ, தாதி³ஸஸ்ஸேவ அஸ்ஸரதனஸ்ஸ, சதுரங்க³ஸமன்னாக³தேபி அந்த⁴காரே யோஜனப்பமாணம் அந்த⁴காரம் வித⁴மித்வா ஆலோகத³ஸ்ஸனஸமத்த²ஸ்ஸ மணிரதனஸ்ஸ, ச²ப்³பி³த⁴ம் தோ³ஸம் விவஜ்ஜேத்வா மனாபசாரினோ இத்தி²ரதனஸ்ஸ, யோஜனப்பமாணே பதே³ஸே அந்தோபத²விக³தானம் நிதீ⁴னம் த³ஸ்ஸனஸமத்த²ஸ்ஸ க³ஹபதிரதனஸ்ஸ, அக்³க³மஹேஸியா குச்சி²ம்ஹி நிப்³ப³த்தித்வா ஸகலரஜ்ஜானுஸாஸனஸமத்த²ஸ்ஸ ஜேட்ட²புத்தஸங்கா²தஸ்ஸ பரிணாயகரதனஸ்ஸ ச பாதுபா⁴வோ ஹோதீதி. அயமேத்த² ஸங்கே²போ. வித்தா²ரதோ பன தேஸம் சக்கரதனாதீ³னம் பாதுபா⁴வவிதா⁴னம் மஹாஸுத³ஸ்ஸனாதீ³ஸு ஸுத்தேஸு ஆக³தமேவ. அத்தோ²பிஸ்ஸ தேஸம் வண்ணனாய ஸம்வண்ணிதோயேவ.

ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ரதனஸ்ஸாதிஆதீ³ஸு ஸரிக்க²கதா ஏவம் வேதி³தப்³பா³ – யதே²வ ஹி சக்கவத்தினோ சக்கரதனம் ஸப்³ப³ரதனானம் புரேசரம், ஏவம் ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ரதனம் ஸப்³பே³ஸம் சதுபூ⁴மகத⁴ம்மானம் புரேசரந்தி, புரேசரணட்டே²ன சக்கவத்திரஞ்ஞோ சக்கரதனஸதி³ஸம் ஹோதி. சக்கவத்தினோ ச ரதனேஸு மஹாகாயூபபன்னம் அச்சுக்³க³தம் விபுலம் மஹந்தம் ஹத்தி²ரதனம், இத³ம்பி த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ரதனம் மஹந்தம் த⁴ம்மகாயூபபன்னம் அச்சுக்³க³தம் விபுலம் மஹந்தந்தி ஹத்தி²ரதனஸதி³ஸம் ஹோதி. சக்கவத்தினோ அஸ்ஸரதனம் ஸீக⁴ம் லஹு ஜவம், இத³ம்பி வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ரதனம் ஸீக⁴ம் லஹு ஜவந்தி இமாய ஸீக⁴லஹுஜவதாய அஸ்ஸரதனஸதி³ஸம் ஹோதி. சக்கவத்தினோ மணிரதனம் அந்த⁴காரம் வித⁴மதி, ஆலோகம் த³ஸ்ஸேதி, இத³ம்பி பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ரதனம் தாய ஏகந்தகுஸலத்தா கிலேஸந்த⁴காரம் வித⁴மதி, ஸஹஜாதபச்சயாதி³வஸேன ஞாணாலோகம் த³ஸ்ஸேதீதி இமினா அந்த⁴காரவித⁴மனஆலோகத³ஸ்ஸனபா⁴வேன மணிரதனஸதி³ஸம் ஹோதி.

சக்கவத்தினோ இத்தி²ரதனம் காயசித்தத³ரத²ம் படிபஸ்ஸம்பே⁴தி, பரிளாஹம் வூபஸமேதி. இத³ம்பி பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ரதனம் காயசித்தத³ரத²ம் படிபஸ்ஸம்பே⁴தி, பரிளாஹம் வூபஸமேதீதி இத்தி²ரதனஸதி³ஸம் ஹோதி. சக்கவத்தினோ க³ஹபதிரதனம் இச்சி²திச்சி²தக்க²ணே த⁴னதா³னேன விக்கே²பம் பச்சி²ந்தி³த்வா சித்தம் ஏகக்³க³ம் கரோதி, இத³ம்பி ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ரதனம் யதி²ச்சி²தாதி³வஸேன அப்பனம் ஸம்பாதே³தி, விக்கே²பம் பச்சி²ந்தி³த்வா சித்தம் ஏகக்³க³ம் கரோதீதி க³ஹபதிரதனஸதி³ஸம் ஹோதி. சக்கவத்தினோ ச பரிணாயகரதனம் ஸப்³ப³த்த²கிச்சஸம்பாத³னேன அப்போஸ்ஸுக்கதம் கரோதி. இத³ம்பி உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ரதனம் சித்துப்பாத³ம் லீனுத்³த⁴ச்சதோ மோசேத்வா பயோக³மஜ்ஜ²த்தே ட²பயமானம் அப்போஸ்ஸுக்கதம் கரோதீதி பரிணாயகரதனஸதி³ஸம் ஹோதி. இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே சதுபூ⁴மகோ ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகத⁴ம்மபரிச்சே²தோ³ கதி²தோதி வேதி³தப்³போ³.

4-10. து³ப்பஞ்ஞஸுத்தாதி³வண்ணனா

225-231. சதுத்தே² ஏளமூகோ³தி முகே²ன வாசம் நிச்சா²ரேதும் ஸக்கோந்தோபி தோ³ஸேஹி மூகோ³ அஸம்பன்னவசனோ. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

சக்கவத்திவக்³கோ³.

6. ஸாகச்ச²வக்³கோ³

1. ஆஹாரஸுத்தவண்ணனா

232. ச²ட்ட²வக்³க³ஸ்ஸ பட²மே அயமாஹாரோ அனுப்பன்னஸ்ஸ வா ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³யாதிஆதீ³ஸு அயம் புரிமனயதோ விஸேஸோ. ந கேவலஞ்ஹி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தீ³னம் ஏதே வுத்தப்பகாராவ உப்பாதா³ய, உப்பன்னானம் வா பா⁴வனாய பாரிபூரியா பச்சயா ஹோந்தி, அஞ்ஞேபி பன ஏவம் வேதி³தப்³பா³. அபரேபி ஹி சத்தாரோ த⁴ம்மா ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம் முட்ட²ஸ்ஸதிபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா உபட்டி²தஸ்ஸதிபுக்³க³லஸேவனதா தத³தி⁴முத்ததாதி. அபி⁴க்கந்தாதீ³ஸு ஹி ஸத்தஸு டா²னேஸு ஸதிஸம்பஜஞ்ஞேன, ப⁴த்தனிக்கி²த்தகாகஸதி³ஸே முட்ட²ஸ்ஸதிபுக்³க³லே பரிவஜ்ஜனேன, திஸ்ஸத³த்தத்தே²ரஅப⁴யத்தே²ராதி³ஸதி³ஸே உபட்டி²தஸ்ஸதிபுக்³க³லே ஸேவனேன, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு ஸதிஸமுட்டா²பனத்த²ம் நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்ததாய ச ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் சதூஹி காரணேஹி உப்பன்னஸ்ஸ பனஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன பா⁴வனாபாரிபூரீ ஹோதி.

ஸத்த த⁴ம்மா த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி – பரிபுச்ச²கதா வத்து²விஸத³கிரியா இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னா து³ப்பஞ்ஞபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனா பஞ்ஞவந்தபுக்³க³லஸேவனா க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியபச்சவேக்க²ணா தத³தி⁴முத்ததாதி. தத்த² பரிபுச்ச²கதாதி க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனஇந்த்³ரியப³லபோ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்க³ஜா²னங்க³ஸமத²விபஸ்ஸனானம் அத்த²ஸன்னிஸ்ஸிதபரிபுச்சா²ப³ஹுலதா.

வத்து²விஸத³கிரியாதி அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரானம் வத்தூ²னம் விஸத³பா⁴வகரணம். யதா³ ஹிஸ்ஸ கேஸனக²லோமானி தீ³கா⁴னி ஹோந்தி, ஸரீரம் வா உஸ்ஸன்னதோ³ஸஞ்சேவ ஸேத³மலமக்கி²தஞ்ச, ததா³ அஜ்ஜ²த்திகவத்து² அவிஸத³ம் ஹோதி அபரிஸுத்³த⁴ம். யதா³ பன சீவரம் ஜிண்ணம் கிலிட்ட²ம் து³க்³க³ந்த⁴ம் ஹோதி, ஸேனாஸனம் வா உக்லாபம், ததா³ பா³ஹிரவத்து² அவிஸத³ம் ஹோதி அபரிஸுத்³த⁴ம். தஸ்மா கேஸாதி³சே²த³னேன உத்³த⁴ம்விரேசனஅதோ⁴விரேசனாதீ³ஹி ஸரீரஸல்லஹுகபா⁴வகரணேன உச்சா²த³னனஹாபனேன ச அஜ்ஜ²த்திகவத்து² விஸத³ம் காதப்³ப³ம். ஸூசிகம்மதோ⁴வனரஜனபரிப⁴ண்ட³கரணாதீ³ஹி பா³ஹிரவத்து² விஸத³ம் காதப்³ப³ம். ஏதஸ்மிஞ்ஹி அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரே வத்து²ம்ஹி அவிஸதே³ உப்பன்னேஸு சித்தசேதஸிகேஸு ஞாணம்பி அவிஸத³ம் அபரிஸுத்³த⁴ம் ஹோதி அபரிஸுத்³தா⁴னி தீ³பகபல்லகவட்டிதேலானி நிஸ்ஸாய உப்பன்னதீ³பஸிகா²ய ஓபா⁴ஸோ விய. விஸதே³ பன அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரே வத்து²ம்ஹி உப்பன்னேஸு சித்தசேதஸிகேஸு ஞாணம்பி விஸத³ம் ஹோதி பரிஸுத்³தா⁴னி தீ³பகபல்லகவட்டிதேலானி நிஸ்ஸாய உப்பன்னதீ³பஸிகா²ய ஓபா⁴ஸோ விய. தேன வுத்தம் – ‘‘வத்து²விஸத³கிரியா த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்ததீ’’தி.

இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னா நாம ஸத்³தா⁴தீ³னம் இந்த்³ரியானம் ஸமபா⁴வகரணம். ஸசே ஹிஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் ப³லவம் ஹோதி, இதரானி மந்தா³னி, ததோ வீரியிந்த்³ரியம் பக்³க³ஹகிச்சம், ஸதிந்த்³ரியம் உபட்டா²னகிச்சம், ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் அவிக்கே²பகிச்சம், பஞ்ஞிந்த்³ரியம் த³ஸ்ஸனகிச்சம் காதும் ந ஸக்கோதி. தஸ்மா தம் த⁴ம்மஸபா⁴வபச்சவேக்க²ணேன வா, யதா² வா மனஸிகரோதோ ப³லவம் ஜாதம், ததா² அமனஸிகரணேன ஹாபேதப்³ப³ம். வக்கலித்தே²ரவத்து² சேத்த² நித³ஸ்ஸனம். ஸசே பன வீரியிந்த்³ரியம் ப³லவம் ஹோதி, அத² நேவ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் அதி⁴மோக்க²கிச்சம் காதும் ஸக்கோதி, ந இதரானி இதரகிச்சபே⁴த³ம். தஸ்மா தம் பஸ்ஸத்³தா⁴தி³பா⁴வனாய ஹாபேதப்³ப³ம். தத்தா²பி ஸோணத்தே²ரஸ்ஸ வத்து² த³ஸ்ஸேதப்³ப³ம். ஏவம் ஸேஸேஸுபி ஏகஸ்ஸ ப³லவபா⁴வே ஸதி இதரேஸம் அத்தனோ கிச்சேஸு அஸமத்த²தா வேதி³தப்³பா³.

விஸேஸதோ பனேத்த² ஸத்³தா⁴பஞ்ஞானம் ஸமாதி⁴வீரியானஞ்ச ஸமதம் பஸம்ஸந்தி. ப³லவஸத்³தோ⁴ ஹி மந்த³பஞ்ஞோ முத⁴ப்பஸன்னோ ஹோதி, அவத்து²ஸ்மிம் பஸீத³தி. ப³லவபஞ்ஞோ பன மந்த³ஸத்³தோ⁴ கேராடிகபக்க²ம் ப⁴ஜதி, பே⁴ஸஜ்ஜஸமுட்டி²தோ விய ரோகோ³ அதேகிச்சோ² ஹோதி. சித்துப்பாத³மத்தேனேவ குஸலம் ஹோதீதி அதிதா⁴வித்வா தா³னாதீ³னி அகரோந்தோ நிரயே உப்பஜ்ஜதி. உபி⁴ன்னம் ஸமதாய வத்து²ஸ்மிம்யேவ பஸீத³தி. ப³லவஸமாதி⁴ம் பன மந்த³வீரியம் ஸமாதி⁴ஸ்ஸ கோஸஜ்ஜபக்க²த்தா கோஸஜ்ஜம் அபி⁴ப⁴வதி. ப³லவவீரியம் மந்த³ஸமாதி⁴ம் வீரியஸ்ஸ உத்³த⁴ச்சபக்க²த்தா உத்³த⁴ச்சம் அபி⁴ப⁴வதி. ஸமாதி⁴ பன வீரியேன ஸம்யோஜிதோ கோஸஜ்ஜே பதிதும் ந லப⁴தி, வீரியம் ஸமாதி⁴னா ஸம்யோஜிதம் உத்³த⁴ச்சே பதிதும் ந லப⁴தி. தஸ்மா தது³ப⁴யம் ஸமம் காதப்³ப³ம். உப⁴யஸமதாய ஹி அப்பனா ஹோதி.

அபி ச ஸமாதி⁴கம்மிகஸ்ஸ ப³லவதீபி ஸத்³தா⁴ வட்டதி. ஏவம் ஸத்³த³ஹந்தோ ஓகப்பேந்தோ அப்பனம் பாபுணிஸ்ஸதி. ஸமாதி⁴பஞ்ஞாஸு பன ஸமாதி⁴கம்மிகஸ்ஸ ஏகக்³க³தா ப³லவதீ வட்டதி. ஏவஞ்ஹி ஸோ அப்பனம் பாபுணாதி. விபஸ்ஸனாகம்மிகஸ்ஸ பஞ்ஞா ப³லவதீ வட்டதி. ஏவஞ்ஹி ஸோ லக்க²ணபடிவேத⁴ம் பாபுணாதி. உபி⁴ன்னம் பன ஸமதாயபி அப்பனா ஹோதியேவ. ஸதி பன ஸப்³ப³த்த² ப³லவதீ வட்டதி. ஸதி ஹி சித்தம் உத்³த⁴ச்சபக்கி²கானம் ஸத்³தா⁴வீரியபஞ்ஞானம் வஸேன உத்³த⁴ச்சபாததோ, கோஸஜ்ஜபக்கி²கேன ச ஸமாதி⁴னா கோஸஜ்ஜபாததோ ரக்க²தி. தஸ்மா ஸா லோணதூ⁴பனம் விய ஸப்³ப³ப்³யஞ்ஜனேஸு, ஸப்³ப³கம்மிகஅமச்சோ விய ச ஸப்³ப³ராஜகிச்சேஸு ஸப்³ப³த்த² இச்சி²தப்³பா³. தேனாஹ ‘‘ஸதி ச பன ஸப்³ப³த்தி²கா வுத்தா ப⁴க³வதா. கிம் காரணா? சித்தஞ்ஹி ஸதிபடிஸரணம், ஆரக்க²பச்சுபட்டா²னா ச ஸதி, ந வினா ஸதியா சித்தஸ்ஸ பக்³க³ஹனிக்³க³ஹோ ஹோதீ’’தி.

து³ப்பஞ்ஞபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனா நாம க²ந்தா⁴தி³பே⁴தே³ அனோகா³ள்ஹபஞ்ஞானம் து³ம்மேத⁴புக்³க³லானம் ஆரகா பரிவஜ்ஜனம். பஞ்ஞவந்தபுக்³க³லஸேவனா நாம ஸமபஞ்ஞாஸலக்க²ணபரிக்³கா³ஹிகாய உத³யப்³ப³யபஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தபுக்³க³லஸேவனா. க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியபச்சவேக்க²ணா நாம க³ம்பீ⁴ரேஸு க²ந்தா⁴தீ³ஸு பவத்தாய க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞாய பபே⁴த³பச்சவேக்க²ணா. தத³தி⁴முத்ததா நாம டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸமுட்டா²பனத்த²ம் நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்ததா. ஏவம் உப்பன்னஸ்ஸ பனஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன பா⁴வனாபாரிபூரீ ஹோதி.

ஏகாத³ஸ த⁴ம்மா வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி – அபாயப⁴யபச்சவேக்க²ணதா, ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவிதா, க³மனவீதி²பச்சவேக்க²ணதா, பிண்ட³பாதாபசாயனதா, தா³யஜ்ஜமஹத்தபச்சவேக்க²ணதா, ஸத்து²மஹத்தபச்சவேக்க²ணதா, ஜாதிமஹத்தபச்சவேக்க²ணதா, ஸப்³ரஹ்மசாரிமஹத்தபச்சவேக்க²ணதா, குஸீதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, ஆரத்³த⁴வீரியபுக்³க³லஸேவனதா, தத³தி⁴முத்ததாதி.

தத்த² ‘‘நிரயேஸு பஞ்சவித⁴ப³ந்த⁴னகம்மகாரணதோ பட்டா²ய மஹாது³க்க²ம் அனுப⁴வனகாலேபி, திரச்சா²னயோனியம் ஜாலகி²பனகுமீனாதீ³ஹி க³ஹிதகாலேபி, பாஜனகண்டகாதி³ப்பஹாரதுன்னஸ்ஸ பன ஸகடவஹனாதி³காலேபி, பேத்திவிஸயே அனேகானிபி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம்பி கு²ப்பிபாஸாஹி ஆதுரீபூ⁴தகாலேபி, காலகஞ்சிகஅஸுரேஸு ஸட்டி²ஹத்த²அஸீதிஹத்த²ப்பமாணேன அட்டி²சம்மமத்தேனேவ அத்தபா⁴வேன வாதாதபாதி³து³க்கா²னுப⁴வனகாலேபி ந ஸக்கா வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் உப்பாதே³தும். அயமேவ தே பி⁴க்கு² காலோ’’தி ஏவம் அபாயப⁴யம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ உப்பஜ்ஜதி.

‘‘ந ஸக்கா குஸீதேன நவலோகுத்தரத⁴ம்மம் லத்³து⁴ம், ஆரத்³த⁴வீரியேனேவ ஸக்கா அயமானிஸம்ஸோ வீரியஸ்ஸா’’தி ஏவம் ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவினோபி உப்பஜ்ஜதி. ‘‘ஸப்³ப³பு³த்³த⁴-பச்சேகபு³த்³த⁴-மஹாஸாவகேஹேவ க³தமக்³கோ³ தே க³ந்தப்³போ³. ஸோ ச ந ஸக்கா குஸீதேன க³ந்து’’ந்தி ஏவம் க³மனவீதி²ம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி உப்பஜ்ஜதி.

‘‘யே தம் பிண்ட³பாதாதீ³ஹி உபட்ட²ஹந்தி, இமே தே மனுஸ்ஸா நேவ ஞாதகா, ந தா³ஸகம்மகரா, நாபி ‘தம் நிஸ்ஸாய ஜீவிஸ்ஸாமா’தி தே பணீதானி பிண்ட³பாதாதீ³னி தே³ந்தி. அத² கோ² அத்தனோ காரானம் மஹப்ப²லதம் பச்சாஸீஸமானா தே³ந்தி. ஸத்தா²ராபி ‘‘அயம் இமே பச்சயே பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா காயத³ள்ஹிப³ஹுலோ ஸுக²ம் விஹரிஸ்ஸதீ’’தி ந ஏவம் ஸம்பஸ்ஸதா துய்ஹம் பச்சயா அனுஞ்ஞாதா, அத² கோ² ‘‘அயம் இமே பரிபு⁴ஞ்ஜமானோவ ஸமணத⁴ம்மம் கத்வா வட்டது³க்க²தோ முச்சிஸ்ஸதீ’தி தே பச்சயா அனுஞ்ஞாதா, ஸோ தா³னி த்வம் குஸீதோ விஹரந்தோ ந தம் பிண்ட³ம் அபசாயிஸ்ஸஸி, ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸேவ ஹி பிண்ட³பாதாபசாயனம் நாம ஹோதீ’’தி ஏவம் பிண்ட³பாதாபசாயனம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி உப்பஜ்ஜதி மஹாமித்தத்தே²ரஸ்ஸ விய.

தே²ரோ கிர கஸ்ஸகலேணே நாம படிவஸதி. தஸ்ஸேவ கோ³சரகா³மே ஏகா மஹாஉபாஸிகா தே²ரம் புத்தம் கத்வா படிஜக்³க³தி. ஸா ஏகதி³வஸம் அரஞ்ஞம் க³ச்ச²ந்தீ தீ⁴தரம் ஆஹ – ‘‘அம்ம, அஸுகஸ்மிம் டா²னே புராணதண்டு³லா, அஸுகஸ்மிம் கீ²ரம், அஸுகஸ்மிம் ஸப்பி, அஸுகஸ்மிம் பா²ணிதம், தவ பா⁴திகஸ்ஸ அய்யமித்தஸ்ஸ ஆக³தகாலே ப⁴த்தம் பசித்வா கீ²ரஸப்பிபா²ணிதேஹி ஸத்³தி⁴ம் தே³ஹி, த்வஞ்ச பு⁴ஞ்ஜேய்யாஸி, அஹம் பன ஹிய்யோ பக்கம் பாரிவாஸிகப⁴த்தம் கஞ்ஜியேன பு⁴த்தாம்ஹீ’’தி. ‘‘தி³வா கிம் பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸஸி, அம்மா’’தி? ‘‘ஸாகபண்ணம் பக்கி²பித்வா கணதண்டு³லேஹி அம்பி³லயாகு³ம் பசித்வா ட²பேஹி, அம்மா’’தி.

தே²ரோ சீவரம் பாருபித்வா பத்தம் நீஹரந்தோவ தம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வா அத்தானம் ஓவதி³ ‘‘மஹாஉபாஸிகா கிர கஞ்ஜியேன பாரிவாஸிகப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜித்வா தி³வாபி கணபண்ணம்பி³லயாகு³ம் பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸதி, துய்ஹம் அத்தா²ய பன புராணதண்டு³லாதீ³னி ஆசிக்க²தி, தம் நிஸ்ஸாய கோ² பனேஸா நேவ கே²த்தம் ந வத்து²ம் ந ப⁴த்தம் ந வத்த²ம் பச்சாஸீஸதி, திஸ்ஸோ பன ஸம்பத்தியோ பத்த²யமானா தே³தி, த்வம் ஏதிஸ்ஸா தா ஸம்பத்தியோ தா³தும் ஸக்கி²ஸ்ஸஸி, ந ஸக்கி²ஸ்ஸஸீதி, அயம் கோ² பன பிண்ட³பாதோ தயா ஸராகே³ன ஸதோ³ஸேன ஸமோஹேன ந ஸக்கா க³ண்ஹிது’’ந்தி பத்தம் த²விகாய பக்கி²பித்வா க³ண்டி²கம் முஞ்சித்வா நிவத்தித்வா கஸ்ஸகலேணமேவ க³ந்த்வா பத்தம் ஹேட்டா²மஞ்சே, சீவரம் சீவரவம்ஸே ட²பேத்வா ‘‘அரஹத்தம் அபாபுணித்வா ந நிக்க²மிஸ்ஸாமீ’’தி வீரியம் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா நிஸீதி³. தீ³க⁴ரத்தம் அப்பமத்தோ ஹுத்வா நிவுத்த²பி⁴க்கு² விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா புரேப⁴த்தமேவ அரஹத்தம் பத்வா விகஸமானமிவ பது³மம் மஹாகீ²ணாஸவோ ஸிதம் கரோந்தோவ நிக்க²மி. லேணத்³வாரே ருக்க²ம்ஹி அதி⁴வத்தா² தே³வதா –

‘‘நமோ தே புரிஸாஜஞ்ஞ, நமோ தே புரிஸுத்தம;

யஸ்ஸ தே ஆஸவா கீ²ணா, த³க்கி²ணேய்யோஸி மாரிஸா’’தி. –

உதா³னம் உதா³னேத்வா ‘‘ப⁴ந்தே, பிண்டா³ய பவிட்டா²னம் தும்ஹாதி³ஸானம் அரஹந்தானம் பி⁴க்க²ம் த³த்வா மஹல்லகித்தி²யோ து³க்கா² முச்சிஸ்ஸந்தீ’’தி ஆஹ. தே²ரோ உட்ட²ஹித்வா த்³வாரம் விவரித்வா காலம் ஓலோகேந்தோ ‘‘பாதோயேவா’’தி ஞத்வா பத்தசீவரம் ஆதா³ய கா³மம் பாவிஸி.

தா³ரிகாபி ப⁴த்தம் ஸம்பாதே³த்வா ‘‘இதா³னி மே பா⁴தா ஆக³மிஸ்ஸதி, இதா³னி ஆக³மிஸ்ஸதீ’’தி த்³வாரம் ஓலோகயமானா நிஸீதி³. ஸா தே²ரே க⁴ரத்³வாரம் ஸம்பத்தே பத்தம் க³ஹேத்வா ஸப்பிபா²ணிதயோஜிதஸ்ஸ கீ²ரபிண்ட³பாதஸ்ஸ பூரேத்வா ஹத்தே² ட²பேஸி. தே²ரோ ‘‘ஸுக²ம் ஹோதூ’’தி அனுமோத³னம் கத்வா பக்காமி. ஸாபி தம் ஓலோகயமானாவ அட்டா²ஸி. தே²ரஸ்ஸ ஹி ததா³ அதிவிய பரிஸுத்³தோ⁴ ச²விவண்ணோ அஹோஸி, விப்பஸன்னானி இந்த்³ரியானி, முக²ம் ப³ந்த⁴னா முத்ததாலபக்கம் விய அதிவிய விரோசித்த².

மஹாஉபாஸிகா அரஞ்ஞதோ ஆக³ந்த்வா ‘‘கிம், அம்ம, பா⁴திகோ தே ஆக³தோ’’தி புச்சி². ஸா ஸப்³ப³ம் தம் பவத்திம் ஆரோசேஸி. உபாஸிகா ‘‘அஜ்ஜ மே புத்தஸ்ஸ பப்³ப³ஜிதகிச்சம் மத்த²கம் பத்த’’ந்தி ஞத்வா ‘‘அபி⁴ரமதி தே, அம்ம, பா⁴தா பு³த்³த⁴ஸாஸனே, ந உக்கண்ட²தீ’’தி ஆஹ.

‘‘மஹந்தம் கோ² பனேதம் ஸத்து²தா³யஜ்ஜம், யதி³த³ம் ஸத்த அரியத⁴னானி நாம, தம் ந ஸக்கா குஸீதேன க³ஹேதும். யதா² ஹி விப்படிபன்னம் புத்தம் மாதாபிதரோ ‘அயம் அம்ஹாகம் அபுத்தோ’தி பரிபா³ஹிரம் கரோந்தி, ஸோ தேஸம் அச்சயேன தா³யஜ்ஜம் ந லப⁴தி, ஏவம் குஸீதோபி இத³ம் அரியத⁴னதா³யஜ்ஜம் ந லப⁴தி, ஆரத்³த⁴வீரியோவ லப⁴தீ’’தி தா³யஜ்ஜமஹத்தம் பச்சவேக்க²தோபி உப்பஜ்ஜதி.

‘‘மஹா கோ² பன தே ஸத்தா², ஸத்து²னோ ஹி தே மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணகாலேபி அபி⁴னிக்க²மனேபி அபி⁴ஸம்போ³தி⁴யம்பி த⁴ம்மசக்கப்பவத்தன-யமகபாடிஹாரிய-தே³வோரோஹன-ஆயுஸங்கா²ரவோஸ்ஸஜ்ஜனேஸுபி பரினிப்³பா³னகாலேபி த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴து அகம்பித்த². யுத்தம் நு கோ² தே ஏவரூபஸ்ஸ ஸத்து² ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா குஸீதேன ப⁴விது’’ந்தி ஏவம் ஸத்து²மஹத்தம் பச்சவேக்க²தோபி உப்பஜ்ஜதி.

‘‘ஜாதியாபி த்வம் இதா³னி ந லாமகஜாதிகோ, அஸம்பி⁴ன்னாய மஹாஸம்மதபவேணியா ஆக³தஉக்காகராஜவம்ஸே ஜாதோஸி, ஸுத்³தோ⁴த³னமஹாராஜஸ்ஸ ச மஹாமாயாதே³வியா ச நத்தா, ராஹுலப⁴த்³த³ஸ்ஸ கனிட்டோ², தயா நாம ஏவரூபேன ஜினபுத்தேன ஹுத்வா ந யுத்தம் குஸீதேன விஹரிது’’ந்தி ஏவம் ஜாதிமஹத்தம் பச்சவேக்க²தோபி உப்பஜ்ஜதி.

‘‘ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானா சேவ அஸீதி மஹாஸாவகா ச வீரியேனேவ லோகுத்தரத⁴ம்மம் படிவிஜ்ஜி²ம்ஸு. த்வம் பன ஏதேஸம் ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் மக்³க³ம் படிபஜ்ஜஸி, ந படிபஜ்ஜஸீ’’தி ஏவம் ஸப்³ரஹ்மசாரிமஹத்தம் பச்சவேக்க²தோபி உப்பஜ்ஜதி.

குச்சி²ம் பூரேத்வா டி²தஅஜக³ரஸதி³ஸே விஸ்ஸட்ட²காயிகசேதஸிகவீரியே குஸீதபுக்³க³லே பரிவஜ்ஜேந்தஸ்ஸாபி, ஆரத்³த⁴வீரியே பஹிதத்தே புக்³க³லே ஸேவந்தஸ்ஸாபி டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு வீரியுப்பாத³னத்த²ம் நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்தஸ்ஸாபி உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் உப்பன்னஸ்ஸ பனஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன பா⁴வனாபாரிபூரீ ஹோதி.

ஏகாத³ஸ த⁴ம்மா பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி – பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதி த⁴ம்மோ, ஸங்கோ⁴, ஸீலம், சாகோ³, தே³வதானுஸ்ஸதி, உபஸமானுஸ்ஸதி, லூக²புக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, ஸினித்³த⁴புக்³க³லஸேவனதா, பஸாத³னீயஸுத்தந்தபச்சவேக்க²ணதா, தத³தி⁴முத்ததாதி.

பு³த்³த⁴கு³ணே அனுஸ்ஸரந்தஸ்ஸாபி ஹி யாவ உபசாரா ஸகலஸரீரம் ப²ரமானோ பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ உப்பஜ்ஜதி, த⁴ம்மஸங்க⁴கு³ணே அனுஸ்ஸரந்தஸ்ஸாபி, தீ³க⁴ரத்தம் அக²ண்ட³ம் கத்வா ரக்கி²தம் சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, கி³ஹினோ த³ஸஸீலபஞ்சஸீலானி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, து³ப்³பி⁴க்க²ப⁴யாதீ³ஸு பணீதம் போ⁴ஜனம் ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் த³த்வா ‘‘ஏவம் நாம அத³ம்ஹா’’தி சாக³ம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, கி³ஹினோபி ஏவரூபே காலே ஸீலவந்தானம் தி³ன்னதா³னம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, யேஹி கு³ணேஹி ஸமன்னாக³தா தே³வத்தம் பத்தா, ததா²ரூபானம் அத்தனி அத்தி²தம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, ஸமாபத்தியா விக்க²ம்பி⁴தா கிலேஸா ஸட்டி²பி ஸத்ததிபி வஸ்ஸானி ந ஸமுதா³சரந்தீதி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, சேதியத³ஸ்ஸனபோ³தி⁴த³ஸ்ஸனதே²ரத³ஸ்ஸனேஸு அஸக்கச்சகிரியாய ஸம்ஸூசிதலூக²பா⁴வே பு³த்³தா⁴தீ³ஸு பஸாத³ஸினேஹாபா⁴வேன க³த்³ரப⁴பிட்ட²ரஜஸதி³ஸே லூக²புக்³க³லே பரிவஜ்ஜேந்தஸ்ஸாபி, பு³த்³தா⁴தீ³ஸு பஸாத³ப³ஹுலே முது³சித்தே ஸினித்³த⁴புக்³க³லே ஸேவந்தஸ்ஸாபி, ரதனத்தயகு³ணபரிதீ³பகே பஸாத³னீயே ஸுத்தந்தே பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு பீதிஉப்பாத³னத்த²ம் நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்தஸ்ஸாபி உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் உப்பன்னஸ்ஸ பனஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன பா⁴வனாபாரிபூரீ ஹோதி.

ஸத்த த⁴ம்மா பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி – பணீதபோ⁴ஜனஸேவனதா, உதுஸுக²ஸேவனதா, இரியாபத²ஸுக²ஸேவனதா, மஜ்ஜ²த்தபயோக³தா, ஸாரத்³த⁴காயபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, பஸ்ஸத்³த⁴காய-புக்³க³லஸேவனதா, தத³தி⁴முத்ததாதி.

பணீதஞ்ஹி ஸினித்³த⁴ம் போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸாபி, ஸீதுண்ஹேஸு உதூஸு டா²னாதீ³ஸு ச இரியாபதே²ஸு ஸப்பாயம் உதுஞ்ச இரியாபத²ஞ்ச ஸேவந்தஸ்ஸாபி பஸ்ஸத்³தி⁴ உப்பஜ்ஜதி. யோ பன மஹாபுரிஸஜாதிகோ ஸப்³ப³உதுஇரியாபத²க்க²மோவ ஹோதி, ந தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். யஸ்ஸ ஸபா⁴க³விஸபா⁴க³தா அத்தி², தஸ்ஸேவ விஸபா⁴கே³ உதுஇரியாபதே² வஜ்ஜேத்வா ஸபா⁴கே³ ஸேவந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி. மஜ்ஜ²த்தபயோகோ³ வுச்சதி அத்தனோ ச பரஸ்ஸ ச கம்மஸ்ஸகதபச்சவேக்க²ணா. இமினா மஜ்ஜ²த்தபயோகே³ன உப்பஜ்ஜதி. யோ லேட்³டு³த³ண்டா³தீ³ஹி பரம் விஹேட²யமானோவ விசரதி, ஏவரூபம் ஸாரத்³த⁴காயபுக்³க³லம் பரிவஜ்ஜேந்தஸ்ஸாபி, ஸம்யதபாத³பாணிம் பஸ்ஸத்³த⁴காயம் புக்³க³லம் ஸேவந்தஸ்ஸாபி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு பஸ்ஸத்³தி⁴உப்பாத³னத்தா²ய நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்தஸ்ஸாபி உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் உப்பன்னஸ்ஸ பனஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன பா⁴வனாபாரிபூரீ ஹோதி.

த³ஸ த⁴ம்மா ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி – வத்து²விஸத³கிரியதா, இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னதா, நிமித்தகுஸலதா, ஸமயே சித்தஸ்ஸ பக்³க³ண்ஹனதா, ஸமயே சித்தஸ்ஸ நிக்³க³ண்ஹனதா, ஸமயே ஸம்பஹம்ஸனதா, ஸமயே அஜ்ஜு²பேக்க²னதா, அஸமாஹிதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, ஸமாஹிதபுக்³க³லஸேவனதா, தத³தி⁴முத்ததாதி. தத்த² வத்து²விஸத³கிரியதா ச இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னதா ச வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³.

நிமித்தகுஸலதா நாம கஸிணனிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹணகுஸலதா. ஸமயே சித்தஸ்ஸ பக்³க³ண்ஹனதாதி யஸ்மிம் ஸமயே அதிஸிதி²லவீரியதாதீ³ஹி லீனம் சித்தம் ஹோதி, தஸ்மிம் ஸமயே த⁴ம்மவிசயவீரியபீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸமுட்டா²பனேன தஸ்ஸ பக்³க³ண்ஹனம். ஸமயே சித்தஸ்ஸ நிக்³க³ண்ஹனதாதி யஸ்மிம் ஸமயே அச்சாரத்³த⁴வீரியதாதீ³ஹி உத்³த⁴தம் சித்தம் ஹோதி, தஸ்மிம் ஸமயே பஸ்ஸத்³தி⁴ஸமாதி⁴உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸமுட்டா²பனேன தஸ்ஸ நிக்³க³ண்ஹனம். ஸமயே ஸம்பஹம்ஸனதாதி யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் பஞ்ஞாபயோக³மந்த³தாய வா உபஸமஸுகா²னம் விக³மேன வா நிரஸ்ஸாத³ம் ஹோதி, தஸ்மிம் ஸமயே அட்ட²ஸம்வேக³வத்து²பச்சவேக்க²ணேன ஸம்வேஜேதி. அட்ட² ஸம்வேக³வத்தூ²னி நாம ஜாதிஜராப்³யாதி⁴மரணானி சத்தாரி, அபாயது³க்க²ம் பஞ்சமம், அதீதே வட்டமூலகம் து³க்க²ம், அனாக³தே வட்டமூலகம் து³க்க²ம், பச்சுப்பன்னே ஆஹாரபரியேட்டி²மூலகம் து³க்க²ந்தி. ரதனத்தயகு³ணானுஸ்ஸரணேன ச பஸாத³ம் ஜனேதி, அயம் வுச்சதி ‘‘ஸமயே ஸம்பஹம்ஸனதா’’தி.

ஸமயே அஜ்ஜு²பேக்க²னதா நாம யஸ்மிம் ஸமயே ஸம்மாபடிபத்திம் ஆக³ம்ம அலீனம் அனுத்³த⁴தம் அனிரஸ்ஸாத³ம் ஆரம்மணே ஸமப்பவத்தம் ஸமத²வீதி²படிபன்னம் சித்தம் ஹோதி, ததா³ஸ்ஸ பக்³க³ஹனிக்³க³ஹஸம்பஹம்ஸனேஸு ந ப்³யாபாரம் ஆபஜ்ஜதி ஸாரதி² விய ஸமப்பவத்தேஸு அஸ்ஸேஸு. அயம் வுச்சதி ‘‘ஸமயே அஜ்ஜு²பேக்க²னதா’’தி. அஸமாஹிதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா நாம உபசாரம் வா அப்பனம் வா அப்பத்தானம் விக்கி²த்தசித்தானம் புக்³க³லானம் ஆரகா பரிவஜ்ஜனம். ஸமாஹிதபுக்³க³லஸேவனதா நாம உபசாரேன வா அப்பனாய வா ஸமாஹிதசித்தானம் ஸேவனா ப⁴ஜனா பயிருபாஸனா. தத³தி⁴முத்ததா நாம டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு ஸமாதி⁴உப்பாத³னத்த²மேவ நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்ததா. ஏவஞ்ஹி படிபஜ்ஜதோ ஏஸ உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் உப்பன்னஸ்ஸ பனஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன பா⁴வனாபாரிபூரீ ஹோதி.

பஞ்ச த⁴ம்மா உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி – ஸத்தமஜ்ஜ²த்ததா, ஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்ததா, ஸத்தஸங்கா²ரகேலாயனபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, ஸத்தஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்தபுக்³க³லஸேவனதா, தத³தி⁴முத்ததாதி. தத்த² த்³வீஹாகாரேஹி ஸத்தமஜ்ஜ²த்ததம் ஸமுட்டா²பேதி – ‘‘த்வம் அத்தனோவ கம்மேன ஆக³ந்த்வா அத்தனோவ கம்மேன க³மிஸ்ஸஸி, ஏஸோபி அத்தனோ கம்மேன ஆக³ந்த்வா அத்தனோவ கம்மேன க³மிஸ்ஸதி, த்வம் கம் கேலாயஸீ’’தி ஏவம் கம்மஸ்ஸகதபச்சவேக்க²ணேன ச – ‘‘பரமத்த²தோ ஸத்தோயேவ நத்தி², ஸோ த்வம் கம் கேலாயஸீ’’தி ஏவம் நிஸ்ஸத்தபச்சவேக்க²ணேன ச. த்³வீஹேவாகாரேஹி ஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்ததம் ஸமுட்டா²பேதி – ‘‘இத³ம் சீவரம் அனுபுப்³பே³ன வண்ணவிகாரதஞ்சேவ ஜிண்ணபா⁴வஞ்ச உபக³ந்த்வா பாத³புஞ்ச²னசோளகம் ஹுத்வா யட்டி²கோடியா ச²ட்³ட³னீயம் ப⁴விஸ்ஸதி, ஸசே பனஸ்ஸ ஸாமிகோ ப⁴வேய்ய, நாயம் ஏவம் வினஸ்ஸிதும் த³தே³ய்யா’’தி ஏவம் அஸ்ஸாமிகபா⁴வபச்சவேக்க²ணேன ச, ‘‘அனத்³த⁴னியம் இத³ம் தாவகாலிக’’ந்தி ஏவம் தாவகாலிகபா⁴வபச்சவேக்க²ணேன ச. யதா² ச சீவரே, ஏவம் பத்தாதீ³ஸுபி யோஜனா காதப்³பா³.

ஸத்தஸங்கா²ரகேலாயனபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதாதி ஏத்த² யோ புக்³க³லோ கி³ஹி வா அத்தனோ புத்ததீ⁴தாதி³கே, பப்³ப³ஜிதோ வா அத்தனோ அந்தேவாஸிகஸமானுபஜ்ஜா²யகாதி³கே மமாயதி, ஸஹத்தா²வ நேஸம் கேஸச்சே²த³ன-ஸூசிகம்ம-சீவரதோ⁴வன-ரஜன-பத்தபசனாதீ³னி கரோதி, முஹுத்தம்பி அபஸ்ஸந்தோ ‘‘அஸுகோ ஸாமணேரோ குஹிம், அஸுகோ த³ஹரோ குஹி’’ந்தி ப⁴ந்தமிகோ³ விய இதோ சிதோ ச ஆலோகேதி, அஞ்ஞேன கேஸச்சே²த³னாதீ³னம் அத்தா²ய ‘‘முஹுத்தம் தாவ அஸுகம் பேஸேதா²’’தி யாசியமானோபி ‘‘அம்ஹேபி தம் அத்தனோ கம்மம் ந காரேம, தும்ஹே நம் க³ஹேத்வா கிலமேஸ்ஸதா²’’தி ந தே³தி, அயம் ஸத்தகேலாயனோ நாம. யோ பன சீவரபத்ததா²லககத்தரயட்டி²ஆதீ³னி மமாயதி, அஞ்ஞஸ்ஸ ஹத்தே²ன பராமஸிதும்பி ந தே³தி, தாவகாலிகம் யாசிதோபி ‘‘மயம்பி இமம் த⁴னாயந்தா ந பரிபு⁴ஞ்ஜாம, தும்ஹாகம் கிம் த³ஸ்ஸாமா’’தி வத³தி, அயம் ஸங்கா²ரகேலாயனோ நாம. யோ பன தேஸு த்³வீஸுபி வத்தூ²ஸு மஜ்ஜ²த்தோ உதா³ஸினோ, அயம் ஸத்தஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்தோ நாம. இதி அயம் உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ ஏவரூபம் ஸத்தஸங்கா²ரகேலாயனபுக்³க³லம் ஆரகா பரிவஜ்ஜேந்தஸ்ஸாபி, ஸத்தஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்தபுக்³க³லம் ஸேவந்தஸ்ஸாபி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு தது³ப்பாத³னத்த²ம் நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்தஸ்ஸாபி உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் உப்பன்னஸ்ஸ பனஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன பா⁴வனாபாரிபூரீ ஹோதி.

அஸுப⁴னிமித்தந்தி உத்³து⁴மாதகாதி³பே⁴தா³ த³ஸ அஸுபா⁴ரம்மணா த⁴ம்மா. யோனிஸோமனஸிகாரப³ஹுலீகாரோதி ஏத்த² பன யோனிஸோமனஸிகாரோ நாம உபாயமனஸிகாரோ, பத²மனஸிகாரோ, உப்பாத³கமனஸிகாரோ. அபிச ச² த⁴ம்மா காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தி – அஸுப⁴னிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹோ, அஸுப⁴பா⁴வனானுயோகோ³, இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரதா, போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதா, கல்யாணமித்ததா, ஸப்பாயகதா²தி.

த³ஸவித⁴ஞ்ஹி அஸுப⁴னிமித்தம் உக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸாபி காமச்ச²ந்தோ³ பஹீயதி, பா⁴வேந்தஸ்ஸாபி, இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரஸ்ஸாபி, சதுன்னம் பஞ்சன்னம் ஆலோபானம் ஓகாஸே ஸதி உத³கம் பிவித்வா யாபனஸீலதாய போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுனோபி. தேனேதம் வுத்தம் –

‘‘சத்தாரோ பஞ்ச ஆலோபே, அபு⁴த்வா உத³கம் பிவே;

அலம் பா²ஸுவிஹாராய, பஹிதத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ’’தி. (தே²ரகா³. 983);

அஸுப⁴கம்மிகதிஸ்ஸத்தே²ரஸதி³ஸே அஸுப⁴பா⁴வனாரதே கல்யாணமித்தே ஸேவந்தஸ்ஸாபி காமச்ச²ந்தோ³ பஹீயதி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு த³ஸஅஸுப⁴னிமித்தாய-ஸப்பாயகதா²யபி பஹீயதி. தேன வுத்தம் ‘‘ச² த⁴ம்மா காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. இமேஹி பன ச²ஹி த⁴ம்மேஹி பஹீனஸ்ஸ காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி.

மேத்தா சேதோவிமுத்தீதி ஏத்த² மேத்தாதி வுத்தே அப்பனாபி உபசாரோபி வட்டதி, சேதோவிமுத்தீதி அப்பனாயேவ. யோனிஸோமனஸிகாரோ வுத்தலக்க²ணோவ. அபிச ச² த⁴ம்மா ப்³யாபாத³ஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தி – மேத்தானிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹோ, மேத்தாபா⁴வனானுயோகோ³, கம்மஸ்ஸகதாபச்சவேக்க²ணதா, படிஸங்கா²னப³ஹுலதா, கல்யாணமித்ததா, ஸப்பாயகதா²தி.

ஓதி³ஸ்ஸகஅனோதி³ஸ்ஸகதி³ஸாப²ரணானஞ்ஹி அஞ்ஞதரவஸேன மேத்தம் உக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸாபி ப்³யாபாதோ³ பஹீயதி, ததா² ஓதி⁴ஸோஅனோதி⁴ஸோதி³ஸாப²ரணவஸேன மேத்தம் பா⁴வேந்தஸ்ஸாபி. ‘‘த்வம் ஏதஸ்ஸ குத்³தோ⁴ கிம் கரிஸ்ஸஸி? கிமஸ்ஸ ஸீலாதீ³னி நாஸேதும் ஸக்கி²ஸ்ஸஸி? நனு த்வம் அத்தனோ கம்மேன ஆக³ந்த்வா அத்தனோ கம்மேனேவ க³மிஸ்ஸஸி? பரஸ்ஸ குஜ்ஜ²னம் நாம வீதச்சிகங்கா³ரதத்தஅயஸலாககூ³தா²தீ³னி க³ஹேத்வா பரம் பஹரிதுகாமதாஸதி³ஸம் ஹோதி. ஏஸோபி தவ குத்³தோ⁴ கிம் கரிஸ்ஸதி? கிம் தே ஸீலாதீ³னி வினாஸேதும் ஸக்கி²ஸ்ஸதி? ஏஸ அத்தனோ கம்மேன ஆக³ந்த்வா அத்தனோ கம்மேனேவ க³மிஸ்ஸதி? அப்படிச்சி²தபஹேணகம் விய படிவாதம் கி²த்தரஜோமுட்டி² விய ச ஏதஸ்ஸேவேஸ கோதோ⁴ மத்த²கே பதிஸ்ஸதீ’’தி ஏவம் அத்தனோ ச பரஸ்ஸ ச கம்மஸ்ஸகதம் பச்சவேக்க²தோபி, உப⁴யகம்மஸ்ஸகதம் பச்சவேக்கி²த்வா படிஸங்கா²னே டி²தஸ்ஸாபி, அஸ்ஸகு³த்தத்தே²ரஸதி³ஸே மேத்தாபா⁴வனாரதே கல்யாணமித்தே ஸேவந்தஸ்ஸாபி ப்³யாபாதோ³ பஹீயதி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு மேத்தானிஸ்ஸிதஸப்பாயகதா²யபி பஹீயதி. தேன வுத்தம் ‘‘ச² த⁴ம்மா ப்³யாபாத³ஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. இமேஹி பன ச²ஹி த⁴ம்மேஹி பஹீனஸ்ஸ ப்³யாபாத³ஸ்ஸ அனாகா³மிமக்³கே³ன ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி.

அத்தி² பி⁴க்க²வே அரதீதிஆதி³ வுத்தத்த²மேவ. அபி ச ச² த⁴ம்மா தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தி – அதிபோ⁴ஜனே நிமித்தக்³கா³ஹோ, இரியாபத²ஸம்பரிவத்தனதா, ஆலோகஸஞ்ஞாமனஸிகாரோ, அப்³போ⁴காஸவாஸோ, கல்யாணமித்ததா, ஸப்பாயகதா²தி.

ஆஹரஹத்த²கம், பு⁴த்தவமிதகம், தத்ரவட்டகம், அலம்ஸாடகம், காகமாஸகபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னே நிஸின்னஸ்ஸ ஹி ஸமணத⁴ம்மம் கரோதோ தி²னமித்³த⁴ம் மஹாஹத்தீ² விய ஓத்த²ரந்தம் ஆக³ச்ச²தி, சதுபஞ்சஆலோபஓகாஸம் பன ட²பேத்வா பானீயம் பிவித்வா யாபனஸீலஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தம் ந ஹோதீதி ஏவம் அதிபோ⁴ஜனே நிமித்தம் க³ண்ஹந்தஸ்ஸபி தி²னமித்³த⁴ம் பஹீயதி. யஸ்மிம் இரியாபதே² தி²னமித்³த⁴ம் ஓக்கமதி, ததோ அஞ்ஞம் பரிவத்தேந்தஸ்ஸாபி, ரத்திம் சந்தா³லோகதீ³பாலோகஉக்காலோகே தி³வா ஸூரியாலோகம் மனஸிகரோந்தஸ்ஸாபி, அப்³போ⁴காஸே வஸந்தஸ்ஸாபி, மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரஸதி³ஸே பஹீனதி²னமித்³தே⁴ கல்யாணமித்தே ஸேவந்தஸ்ஸாபி தி²னமித்³த⁴ம் பஹீயதி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு து⁴தங்க³னிஸ்ஸிதஸப்பாயகதா²யபி பஹீயதி. தேன வுத்தம் ‘‘ச² த⁴ம்மா தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. இமேஹி பன ச²ஹி த⁴ம்மேஹி பஹீனஸ்ஸ தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி.

அத்தி² பி⁴க்க²வே சேதஸோ வூபஸமோதிஆதீ³னி வுத்தத்தா²னேவ. அபிச ச² த⁴ம்மா உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தி – ப³ஹுஸ்ஸுததா, பரிபுச்ச²கதா, வினயே பகதஞ்ஞுதா, வுத்³த⁴ஸேவிததா, கல்யாணமித்ததா, ஸப்பாயகதா²தி.

பா³ஹுஸச்சேனபி ஹி ஏகம் வா த்³வே வா தயோ வா சத்தாரோ வா பஞ்ச வா நிகாயே பாளிவஸேன ச அத்த²வஸேன ச உக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸாபி உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஹீயதி, கப்பியாகப்பியபரிபுச்சா²ப³ஹுலஸ்ஸாபி, வினயபஞ்ஞத்தியம் சிண்ணவஸீபா⁴வதாய பகதஞ்ஞுனோபி, வுத்³தே⁴ மஹல்லகத்தே²ரே உபஸங்கமந்தஸ்ஸாபி, உபாலித்தே²ரஸதி³ஸே வினயத⁴ரே கல்யாணமித்தே ஸேவந்தஸ்ஸாபி, உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஹீயதி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு கப்பியாகப்பியனிஸ்ஸிதஸப்பாயகதா²யபி பஹீயதி. தேன வுத்தம் ‘‘ச² த⁴ம்மா உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. இமேஹி பன ச²ஹி த⁴ம்மேஹி பஹீனே உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சே உத்³த⁴ச்சஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன, குக்குச்சஸ்ஸ அனாகா³மிமக்³கே³ன ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதீதி.

குஸலாகுஸலா த⁴ம்மாதிஆதீ³னிபி வுத்தத்தா²னேவ. அபிச ச² த⁴ம்மா விசிகிச்சா²ய பஹானாய ஸம்வத்தந்தி – ப³ஹுஸ்ஸுததா, பரிபுச்ச²கதா, வினயே பகதஞ்ஞுதா, அதி⁴மோக்க²ப³ஹுலதா, கல்யாணமித்ததா, ஸப்பாயகதா²தி.

பா³ஹுஸச்சேனபி ஹி ஏகம் வா…பே… பஞ்ச வா நிகாயே பாளிவஸேன ச அத்த²வஸேன ச உக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸாபி விசிகிச்சா² பஹீயதி, தீணி ரதனானி ஆரப்³ப⁴ பரிபுச்சா²ப³ஹுலஸ்ஸாபி, வினயே சிண்ணவஸீபா⁴வஸ்ஸாபி, தீஸு ரதனேஸு ஓகப்பனியஸத்³தா⁴ஸங்கா²தஅதி⁴மோக்க²ப³ஹுலஸ்ஸாபி, ஸத்³தா⁴தி⁴முத்தே வக்கலித்தே²ரஸதி³ஸே கல்யாணமித்தே ஸேவந்தஸ்ஸாபி விசிகிச்சா² பஹீயதி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு திண்ணம் ரதனானம் கு³ணனிஸ்ஸிதஸப்பாயகதா²யபி பஹீயதி. தேன வுத்தம் ‘‘ச² த⁴ம்மா விசிகிச்சா²ய பஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. இமேஹி பன ச²ஹி த⁴ம்மேஹி பஹீனாய விசிகிச்சா²ய ஸோதாபத்திமக்³கே³ன ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி. இதி ப⁴க³வா இமஸ்மிம் ஸுத்தே தே³ஸனம் தீஹி ப⁴வேஹி நிவத்தேத்வா அரஹத்தேன கூடம் க³ண்ஹி. தே³ஸனாபரியோஸானே பஞ்சஸதா பி⁴க்கூ² அரஹத்தம் பாபுணிம்ஸு.

2. பரியாயஸுத்தவண்ணனா

233. து³தியே ஸம்ப³ஹுலாதி வினயபரியாயேன தயோ ஜனா ஸம்ப³ஹுலாதி வுச்சந்தி, ததோ பரம் ஸங்கோ⁴. ஸுத்தந்தபரியாயேன தயோ தயோ ஏவ, ததோ உத்³த⁴ம் ஸம்ப³ஹுலா. இத⁴ ஸுத்தந்தபரியாயேன ஸம்ப³ஹுலாதி வேதி³தப்³பா³. பிண்டா³ய பவிஸிம்ஸூதி பிண்டா³ய பவிட்டா². தே பன ந தாவ பவிட்டா², ‘‘பவிஸிஸ்ஸாமா’’தி நிக்க²ந்தத்தா பன பவிஸிம்ஸூதி வுத்தா. யதா² கிம்? யதா² ‘‘கா³மம் க³மிஸ்ஸாமீ’’தி நிக்க²ந்தபுரிஸோ தம் கா³மம் அபத்தோபி ‘‘கஹம் இத்த²ன்னாமோ’’தி வுத்தே ‘‘கா³மம் க³தோ’’தி வுச்சதி, ஏவம். பரிப்³பா³ஜகானம் ஆராமோதி ஜேதவனஸ்ஸ அவிதூ³ரே அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஆராமோ அத்தி², தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். ஸமணோ ஆவுஸோதி ஆவுஸோ தும்ஹாகம் ஸத்தா² ஸமணோ கோ³தமோ.

மயம்பி கோ² ஆவுஸோ ஸாவகானம் ஏவம் த⁴ம்மம் தே³ஸேமாதி தித்தி²யானம் ஸமயே ‘‘பஞ்ச நீவரணா பஹாதப்³பா³, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பா⁴வேதப்³பா³’’தி ஏதம் நத்தி². தே பன ஆராமம் க³ந்த்வா பரிஸபரியந்தே ட²த்வா அஞ்ஞம் ஓலோகேந்தோ விய அஞ்ஞவிஹிதகா விய ஹுத்வா ப⁴க³வதோ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுணந்தி. ததோ ‘‘ஸமணோ கோ³தமோ ‘இத³ம் பஜஹத² இத³ம் பா⁴வேதா²’தி வத³தீ’’தி ஸல்லக்கே²த்வா அத்தனோ ஆராமம் க³ந்த்வா ஆராமமஜ்ஜே² ஆஸனம் பஞ்ஞாபேத்வா உபட்டா²யகஉபட்டா²யிகாஹி பரிவுதா ஸீஸம் உக்கி²பித்வா காயம் உன்னாமேத்வா அத்தனோ ஸயம்பூ⁴ஞாணேன படிவித்³தா⁴காரம் த³ஸ்ஸேந்தா – ‘‘பஞ்ச நீவரணா நாம பஹாதப்³பா³, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ நாம பா⁴வேதப்³பா³’’தி கதே²ந்தி.

இத⁴ நோ ஆவுஸோதி ஏத்த² இதா⁴தி இமஸ்மிம் பஞ்ஞாபனே. கோ விஸேஸோதி கிம் அதி⁴கம்? கோ அதி⁴ப்பயாஸோதி கோ அதி⁴கப்பயோகோ³? கிம் நானாகரணந்தி கிம் நானத்தம்? த⁴ம்மதே³ஸனாய வா த⁴ம்மதே³ஸனந்தி யதி³த³ம் ஸமணஸ்ஸ வா கோ³தமஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனாய ஸத்³தி⁴ம் அம்ஹாகம் த⁴ம்மதே³ஸனம், அம்ஹாகம் வா த⁴ம்மதே³ஸனாய ஸத்³தி⁴ம் ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஆரப்³ப⁴ நானாகரணம் வுச்சேய்ய, தம் கின்னாமாதி வத³ந்தி. து³தியபதே³பி ஏஸேவ நயோ.

நேவ அபி⁴னந்தி³ம்ஸூதி ‘‘ஏவமேவ’’ந்தி ந ஸம்படிச்சி²ம்ஸு. நப்படிக்கோஸிம்ஸூதி ‘‘நயித³ம் ஏவ’’ந்தி ந படிஸேதி⁴ம்ஸு. கிம் பன தே பஹோந்தா ஏவம் அகம்ஸு, உதா³ஹு அப்பஹோந்தாதி? பஹோந்தா. ந ஹி தே ஏத்தகம் கத²ம் கதே²தும் ந ஸக்கோந்தி ‘‘ஆவுஸோ தும்ஹாகம் ஸமயே பஞ்ச நீவரணா பஹாதப்³பா³ நாம நத்தி², ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பா⁴வேதப்³பா³ நாம நத்தீ²’’தி. ஏவம் பன தேஸம் அஹோஸி – ‘‘அத்தி² நோ ஏதம் கதா²பாப⁴தம், மயம் ஏதம் ஸத்து² ஆரோசேஸ்ஸாம, அத² நோ ஸத்தா² மது⁴ரத⁴ம்மதே³ஸனம் தே³ஸேஸ்ஸதீ’’தி.