2. விஹாரவக்³கோ³

1. பட²மவிஹாரஸுத்தவண்ணனா

11. து³தியவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே இச்சா²மஹம், பி⁴க்க²வே, அட்³ட⁴மாஸம் படிஸல்லீயிதுந்தி அஹம், பி⁴க்க²வே, ஏகம் அட்³ட⁴மாஸம் படிஸல்லீயிதும் நிலீயிதும் ஏகோவ ஹுத்வா விஹரிதும் இச்சா²மீதி அத்தோ². நம்ஹி கேனசி உபஸங்கமிதப்³போ³ அஞ்ஞத்ர ஏகேன பிண்ட³பாதனீஹாரகேனாதி யோ அத்தனா பயுத்தவாசம் அகத்வா மமத்தா²ய ஸத்³தே⁴ஸு குலேஸு படியத்தம் பிண்ட³பாதம் நீஹரித்வா மய்ஹம் உபனாமேய்ய, தம் பிண்ட³பாதனீஹாரகம் ஏகம் பி⁴க்கு²ம் ட²பேத்வா நம்ஹி அஞ்ஞேன கேனசி பி⁴க்கு²னா வா க³ஹட்டே²ன வா உபஸங்கமிதப்³போ³தி.

கஸ்மா பன ஏவமாஹாதி? தஸ்மிம் கிர அட்³ட⁴மாஸே வினேதப்³போ³ ஸத்தோ நாஹோஸி. அத² ஸத்தா² – ‘‘இமம் அட்³ட⁴மாஸம் ப²லஸமாபத்திஸுகே²னேவ வீதினாமேஸ்ஸாமி, இதி மய்ஹஞ்சேவ ஸுக²விஹாரோ ப⁴விஸ்ஸதி, அனாக³தே ச பச்சி²மா ஜனதா ‘ஸத்தா²பி க³ணம் விஹாய ஏககோ விஹாஸி, கிமங்க³ம் பன மய’ந்தி தி³ட்டா²னுக³திம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸதி, தத³ஸ்ஸா ப⁴விஸ்ஸதி தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யா’’தி இமினா காரணேன ஏவமாஹ. பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴பி ஸத்து² வசனம் ஸம்படிச்சி²த்வா ஏகம் பி⁴க்கு²ம் அதா³ஸி. ஸோ பாதோவ க³ந்த⁴குடிபரிவேணஸம்மஜ்ஜனமுகோ²த³கத³ந்தகட்ட²தா³னாதீ³னி ஸப்³ப³கிச்சானி தஸ்மிம் க²ணே கத்வா அபக³ச்ச²தி.

யேன ஸ்வாஹந்தி யேன ஸோ அஹம். பட²மாபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ ஹுத்வா பட²மம்யேவ ஏகூனபஞ்ஞாஸதி³வஸப்³ப⁴ந்தரே. விஹராமீதி இத³ம் அதீதத்தே² வத்தமானவசனம். தஸ்ஸ பதே³ஸேன விஹாஸிந்தி தஸ்ஸ பட²மாபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴விஹாரஸ்ஸ பதே³ஸேன. தத்த² பதே³ஸோ நாம க²ந்த⁴பதே³ஸோ ஆயதனதா⁴துஸச்சஇந்த்³ரியபச்சயாகாரஸதிபட்டா²னஜா²னனாமரூபபதே³ஸோ த⁴ம்மபதே³ஸோதி நானாவிதோ⁴. தம் ஸப்³ப³ம்பி ஸந்தா⁴ய – ‘‘தஸ்ஸ பதே³ஸேன விஹாஸி’’ந்தி ஆஹ. ப⁴க³வா ஹி பட²மபோ³தி⁴யம் ஏகூனபஞ்ஞாஸதி³வஸப்³ப⁴ந்தரே யதா² நாம பத்தரஜ்ஜோ ராஜா அத்தனோ விப⁴வஸாரத³ஸ்ஸனத்த²ம் தம் தம் க³ப்³ப⁴ம் விவராபேத்வா ஸுவண்ணரஜதமுத்தாமணிஆதீ³னி ரதனானி பச்சவேக்க²ந்தோ விஹரேய்ய, ஏவமேவ பஞ்சக்க²ந்தே⁴ நிப்பதே³ஸே கத்வா ஸம்மஸந்தோ பச்சவேக்க²ந்தோ விஹாஸி. இமஸ்மிம் பன அட்³ட⁴மாஸே தேஸம் க²ந்தா⁴னம் பதே³ஸம் வேத³னாக்க²ந்த⁴மேவ பச்சவேக்க²ந்தோ விஹாஸி. தஸ்ஸ ‘‘இமே ஸத்தா ஏவரூபம் நாம ஸுக²ம் படிஸம்வேதே³ந்தி, ஏவரூபம் து³க்க²’’ந்தி ஓலோகயதோ யாவ ப⁴வக்³கா³ பவத்தா ஸுக²வேத³னா, யாவ அவீசிதோ பவத்தா து³க்க²வேத³னா, ஸப்³பா³ ஸப்³பா³காரேன உபட்டா²ஸி. அத² நம் ‘‘மிச்சா²தி³ட்டி²பச்சயாபி வேத³யித’’ந்திஆதி³னா நயேன பரிக்³க³ண்ஹந்தோ விஹாஸி.

ததா² பட²மபோ³தி⁴யம் த்³வாத³ஸாயதனானி நிப்பதே³ஸானேவ கத்வா விஹாஸி, இமஸ்மிம் பன அட்³ட⁴மாஸே தேஸம் ஆயதனானம் பதே³ஸம் வேத³னாவஸேன த⁴ம்மாயதனேகதே³ஸம், தா⁴தூனம் பதே³ஸம் வேத³னாவஸேன த⁴ம்மதா⁴துஏகதே³ஸம், ஸச்சானம் பதே³ஸம் வேத³னாக்க²ந்த⁴வஸேனேவ து³க்க²ஸச்சேகதே³ஸம், பச்சயானம் பதே³ஸம் ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னாவஸேன பச்சயேகதே³ஸம் ஜா²னானம் பதே³ஸம் வேத³னாவஸேனேவ ஜா²னங்கே³கதே³ஸம், நாமரூபானம் பதே³ஸம் வேத³னாவஸேனேவ நாமேகதே³ஸம் பச்சவேக்க²ந்தோ விஹாஸி. பட²மபோ³தி⁴யஞ்ஹி ஏகூனபஞ்ஞாஸதி³வஸப்³ப⁴ந்தரே குஸலாதி³த⁴ம்மே நிப்பதே³ஸே கத்வா அனந்தனயானி ஸத்த பகரணானி பச்சவேக்க²ந்தோ விஹாஸி. இமஸ்மிம் பன அட்³ட⁴மாஸே ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் பதே³ஸம் வேத³னாத்திகமேவ பச்சவேக்க²ந்தோ விஹாஸி. தஸ்மிம் தஸ்மிம் டா²னே ஸா ஸா ச விஹாரஸமாபத்தி வேத³னானுபா⁴வேன ஜாதா.

இதா³னி யேனாகாரேன விஹாஸி, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ மிச்சா²தி³ட்டி²பச்சயாபீதிஆதி³மாஹ. தத்த² மிச்சா²தி³ட்டி²பச்சயாபீதி தி³ட்டி²ஸம்பயுத்தா வேத³னாபி வட்டதி. தி³ட்டி²ம் உபனிஸ்ஸயம் கத்வா உப்பன்னா குஸலாகுஸலவேத³னாபி வட்டதி விபாகவேத³னாபி. தத்த² மிச்சா²தி³ட்டி²ஸம்பயுத்தா அகுஸலாவ ஹோதி, தி³ட்டி²ம் பன உபனிஸ்ஸாய குஸலாபி உப்பஜ்ஜந்தி அகுஸலாபி. மிச்சா²தி³ட்டி²கா ஹி தி³ட்டி²ம் உபனிஸ்ஸாய பக்க²தி³வஸேஸு யாகு³ப⁴த்தாதீ³னி தே³ந்தி, அத்³தி⁴காதீ³னம் வட்டம் பட்ட²பேந்தி, சதுமஹாபதே² ஸாலம் கரோந்தி, போக்க²ரணிஞ்ச க²ணாபேந்தி, தே³வகுலாதீ³ஸு மாலாக³ச்ச²ம் ரோபேந்தி, நதீ³விது³க்³கா³தீ³ஸு ஸேதும் அத்த²ரந்தி, விஸமம் ஸமம் கரோந்தி, இதி நேஸம் குஸலவேத³னா உப்பஜ்ஜதி. மிச்சா²தி³ட்டி²ம் பன நிஸ்ஸாய ஸம்மாதி³ட்டி²கே அக்கோஸந்தி பரிபா⁴ஸந்தி, வத⁴ப³ந்த⁴னாதீ³னி கரோந்தி, பாணம் வதி⁴த்வா தே³வதானம் உபஹாரம் உபஹரந்தி, இதி நேஸம் அகுஸலவேத³னா உப்பஜ்ஜதி. விபாகவேத³னா பன ப⁴வந்தரக³தானம்யேவ ஹோதி.

ஸம்மாதி³ட்டி²பச்சயாதி ஏத்தா²பி ஸம்மாதி³ட்டி²ஸம்பயுத்தா வேத³னாபி வட்டதி, ஸம்மாதி³ட்டி²ம் உபனிஸ்ஸயம் கத்வா உப்பன்னா குஸலாகுஸலவேத³னாபி விபாகவேத³னாபி. தத்த² ஸம்மாதி³ட்டி²ஸம்பயுத்தா குஸலாவ ஹோதி, ஸம்மாதி³ட்டி²ம் பன உபனிஸ்ஸாய பு³த்³த⁴பூஜம் தீ³பமாலம் மஹாத⁴ம்மஸ்ஸவனம் அப்பதிட்டி²தே தி³ஸாபா⁴கே³ சேதியபதிட்டா²பனந்தி ஏவமாதீ³னி புஞ்ஞானி கரோந்தி, இதி நேஸம் குஸலா வேத³னா உப்பஜ்ஜதி. ஸம்மாதி³ட்டி²ம்யேவ நிஸ்ஸாய மிச்சா²தி³ட்டி²கே அக்கோஸந்தி பரிபா⁴ஸந்தி, அத்தானம் உக்கம்ஸேந்தி, பரம் வம்பே⁴ந்தி, இதி நேஸம் அகுஸலவேத³னா உப்பஜ்ஜதி. விபாகவேத³னா பன ப⁴வந்தரக³தானம்யேவ ஹோதி. மிச்சா²ஸங்கப்பபச்சயாதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ச²ந்த³பச்சயாதிஆதீ³ஸு பன ச²ந்த³பச்சயா அட்ட²லோப⁴ஸஹக³தசித்தஸம்பயுத்தா வேத³னா வேதி³தப்³பா³, விதக்கபச்சயா பட²மஜ்ஜா²னவேத³னாவ. ஸஞ்ஞா பச்சயா ட²பேத்வா பட²மஜ்ஜா²னம் ஸேஸா ச² ஸஞ்ஞாஸமாபத்திவேத³னா.

ச²ந்தோ³ ச அவூபஸந்தோதிஆதீ³ஸு திண்ணம் அவூபஸமே அட்ட²லோப⁴ஸஹக³தசித்தஸம்பயுத்தா வேத³னா ஹோதி, ச²ந்த³மத்தஸ்ஸ வூபஸமே பட²மஜ்ஜா²னவேத³னாவ. ச²ந்த³விதக்கானம் வூபஸமே து³தியஜ்ஜா²னாதி³வேத³னா அதி⁴ப்பேதா, திண்ணம்பி வூபஸமே நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனவேத³னா. அப்பத்தஸ்ஸ பத்தியாதி அரஹத்தப²லஸ்ஸ பத்தத்தா²ய. அத்தி² ஆயாமந்தி அத்தி² வீரியம். தஸ்மிம்பி டா²னே அனுப்பத்தேதி தஸ்ஸ வீரியாரம்ப⁴ஸ்ஸ வஸேன தஸ்ஸ அரஹத்தப²லஸ்ஸ காரணே அனுப்பத்தே. தப்பச்சயாபி வேத³யிதந்தி அரஹத்தஸ்ஸ டா²னபச்சயா வேத³யிதம். ஏதேன சதுமக்³க³ஸஹஜாதா நிப்³ப³த்திதலோகுத்தரவேத³னாவ க³ஹிதா.

2. து³தியவிஹாரஸுத்தவண்ணனா

12. து³தியே படிஸல்லானகாரணம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். மிச்சா²தி³ட்டி²வூபஸமபச்சயாதி மிச்சா²தி³ட்டி²வூபஸமோ நாம ஸம்மாதி³ட்டி². தஸ்மா யம் ஸம்மாதி³ட்டி²பச்சயா வேத³யிதம் வுத்தம், ததே³வ மிச்சா²தி³ட்டி²வூபஸமபச்சயா வேதி³தப்³ப³ம். இமஸ்மிம் பன ஸுத்தே விபாகவேத³னம் அதிதூ³ரேதி மஞ்ஞமானா ந க³ண்ஹந்தீதி வுத்தம். இமினா நயேன ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. யஸ்ஸ யஸ்ஸ ஹி வூபஸமபச்சயாதி வுச்சதி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ படிபக்க²த⁴ம்மபச்சயாவ தம் தம் வேத³யிதம் அதி⁴ப்பேதம். ச²ந்த³வூபஸமபச்சயாதிஆதீ³ஸு பன ச²ந்த³வூபஸமபச்சயா தாவ பட²மஜ்ஜா²னவேத³னா வேதி³தப்³பா³. விதக்கவூபஸமபச்சயா து³தியஜ்ஜா²னவேத³னா. ஸஞ்ஞாபச்சயா ச²ஸமாபத்திவேத³னா. ஸஞ்ஞாவூபஸமபச்சயா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனவேத³னா. ச²ந்தோ³ ச வூபஸந்தோதிஆதீ³னி வுத்தத்தா²னேவ.

3-7. ஸேக்க²ஸுத்தாதி³வண்ணனா

13-17. ததியே ஸேக்கோ²தி ஸிக்க²னஸீலோ. கிம் ஸிக்க²தீதி? திஸ்ஸோ ஸிக்கா². ஸேக்கா²யாதி தீஹி ப²லேஹி சதூஹி ச மக்³கே³ஹி ஸத்³தி⁴ம் உப்பன்னாய. ஸாபி ஹி அனிட்டி²தகிச்சத்தா அத்தனோ கிச்சம் ஸிக்க²தேவாதி ஸேக்கா². சதுத்த²பஞ்சமச²ட்ட²ஸத்தமானி உத்தானத்தா²னேவாதி.

8-10. பட²மகுக்குடாராமஸுத்தாதி³வண்ணனா

18-20. அட்ட²மே உம்மங்கோ³தி பஞ்ஞாஉம்மங்கோ³, பஞ்ஞாவீமம்ஸனம், பஞ்ஞாக³வேஸனந்தி அத்தோ². ஏவஞ்ஹி த்வம் ஆவுஸோதி இத³ம் தஸ்ஸ புச்சா²பதிட்டா²பனத்தா²ய ஆஹ. நவமத³ஸமானி உத்தானத்தா²மேவாதி.

விஹாரவக்³கோ³ து³தியோ.