1-2. அவிஜ்ஜாஸுத்தாதி³வண்ணனா

1-2. மஹாவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே புப்³ப³ங்க³மாதி ஸஹஜாதவஸேன ச உபனிஸ்ஸயவஸேன சாதி த்³வீஹாகாரேஹி புப்³ப³ங்க³மா. ஸமாபத்தியாதி ஸமாபஜ்ஜனாய ஸபா⁴வபடிலாபா⁴ய, உப்பத்தியாதி அத்தோ². அன்வதே³வ அஹிரிகம் அனோத்தப்பந்தி ஸா பனேஸா யதே³தம் அலஜ்ஜனாகாரஸண்டி²கம் அஹிரிகம், அபா⁴யனாகாரஸண்டி²தஞ்ச அனோத்தப்பம், ஏதம் அனுதே³வ ஸஹேவ ஏகதோவ, ந வினா தேன உப்பஜ்ஜதீதி அத்தோ². அவிஜ்ஜாக³தஸ்ஸாதி அவிஜ்ஜாய உபக³தஸ்ஸ ஸமன்னாக³தஸ்ஸ. மிச்சா²தி³ட்டீ²தி அயாதா²வதி³ட்டி² அனிய்யானிகதி³ட்டி². பஹோதீதி ஹோதி உப்பஜ்ஜதி. மிச்சா²ஸங்கப்பாதீ³ஸுபி அயாதா²வஅனிய்யானிகவஸேனேவ மிச்சா²பா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. இதி இமானி அட்ட²பி அகுஸலத⁴ம்மஸமாபத்தியா மிச்ச²த்தஅங்கா³னி நாம ஹோந்தி. தானி பன ந ஏகக்க²ணே ஸப்³பா³னி லப்³ப⁴ந்தி, நானக்க²ணே லப்³ப⁴ந்தி.

கத²ம்? யதா³ ஹி தி³ட்டி²ஸம்பயுத்தசித்தம் காயவிஞ்ஞத்திம் ஸமுட்டா²பேந்தம் உப்பஜ்ஜதி, ததா³ மிச்சா²தி³ட்டி² மிச்சா²ஸங்கப்போ மிச்சா²வாயாமோ மிச்சா²ஸதி மிச்சா²ஸமாதி⁴ மிச்சா²கம்மந்தோதி ச² அங்கா³னி ஹோந்தி. யதா³ தி³ட்டி²விப்பயுத்தம், ததா³ மிச்சா²தி³ட்டி²வஜ்ஜானி பஞ்ச. யதா³ தானேவ த்³வே வசீவிஞ்ஞத்திம் ஸமுட்டா²பேந்தி, ததா³ மிச்சா²கம்மந்தட்டா²னே மிச்சா²வாசாய ஸத்³தி⁴ம் தானேவ ச² வா பஞ்ச வா. அயம் ஆஜீவோ நாம குப்பமானோ காயவசீத்³வாரேஸுயேவ அஞ்ஞதரஸ்மிம் குப்பதி, ந மனோத்³வாரே. தஸ்மா யதா³ ஆஜீவஸீஸேன தானேவ சித்தானி காயவசீவிஞ்ஞத்தியோ ஸமுட்டா²பேந்தி, ததா³ காயகம்மம் மிச்சா²ஜீவோ நாம ஹோதி, ததா² வசீகம்மந்தி மிச்சா²ஜீவஸ்ஸ வஸேன தானேவ ச² வா பஞ்ச வா. யதா³ பன விஞ்ஞத்திம் அஸமுட்டா²பேத்வா தானி சித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி, ததா³ மிச்சா²தி³ட்டி²மிச்சா²ஸங்கப்பமிச்சா²வாயாமமிச்சா²ஸதிமிச்சா²ஸமாதி⁴வஸேன பஞ்ச வா, மிச்சா²ஸங்கப்பாதி³வஸேன சத்தாரி வா ஹோந்தீதி ஏவம் ந ஏகக்க²ணே ஸப்³பா³னி லப்³ப⁴ந்தி, நானக்க²ணே லப்³ப⁴ந்தீதி.

ஸுக்கபக்கே² விஜ்ஜாதி கம்மஸ்ஸகதஞாணம். இஹாபி ஸஹஜாதவஸேன ச உபனிஸ்ஸயவஸேன சாதி த்³வீஹாகாரேஹி புப்³ப³ங்க³மதா வேதி³தப்³பா³. ஹிரோத்தப்பந்தி ஹிரீ ச ஓத்தப்பஞ்ச. தத்த² லஜ்ஜனாகாரஸண்டி²தா ஹிரீ, பா⁴யனாகாரஸண்டி²தம் ஓத்தப்பம். அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வுத்தோவ. விஜ்ஜாக³தஸ்ஸாதி விஜ்ஜாய உபக³தஸ்ஸ ஸமன்னாக³தஸ்ஸ. வித்³த³ஸுனோதி விது³னோ பண்டி³தஸ்ஸ. ஸம்மாதி³ட்டீ²தி யாதா²வதி³ட்டி² நிய்யானிகதி³ட்டி². ஸம்மாகம்மந்தாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. இதி குஸலத⁴ம்மஸமாபத்தியா இமானி அட்ட²ங்கா³னி ஹோந்தி, தானி லோகியமக்³க³க்க²ணே ந ஏகதோ ஸப்³பா³னி லப்³ப⁴ந்தி, லோகுத்தரமக்³க³க்க²ணே பன லப்³ப⁴ந்தி. தானி ச கோ² பட²மஜ்ஜா²னிகமக்³கே³, து³தியஜ்ஜா²னிகாதீ³ஸு பன ஸம்மாஸங்கப்பவஜ்ஜானி ஸத்தேவ ஹோந்தி.

தத்த² யோ ஏவம் வதே³ய்ய ‘‘யஸ்மா மஜ்ஜி²மனிகாயம்ஹி மஹாஸளாயதனிகஸுத்தே (ம. நி. 3.431) ‘யா ததா²பூ⁴தஸ்ஸ தி³ட்டி², ஸாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாதி³ட்டி². யோ ததா²பூ⁴தஸ்ஸ, ஸங்கப்போ, ஸ்வாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாஸங்கப்போ. யோ ததா²பூ⁴தஸ்ஸ வாயாமோ, ஸ்வாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாவாயாமோ. யா ததா²பூ⁴தஸ்ஸ ஸதி, ஸ்வாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாஸதி. யோ ததா²பூ⁴தஸ்ஸ ஸமாதி⁴, ஸ்வாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாஸமாதி⁴. புப்³பே³வ கோ² பனஸ்ஸ காயகம்மம் வசீகம்மம் ஆஜீவோ ச ஸுபரிஸுத்³தோ⁴’தி வுத்தம் தஸ்மா பஞ்சங்கி³கோபி லோகுத்தரமக்³கோ³ ஹோதீ’’தி ஸோ வத்தப்³போ³ – தஸ்மிம்யேவ ஸுத்தே ‘‘ஏவமஸ்ஸாயம் அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தீ’’தி இத³ம் கஸ்மா ந பஸ்ஸஸி? யம் பனேதம் ‘‘புப்³பே³வ கோ² பனஸ்ஸா’’தி வுத்தம், தம் பப்³ப³ஜிததி³வஸதோ பட்டா²ய பரிஸுத்³த⁴பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம். பப்³ப³ஜிததி³வஸதோ பட்டா²ய ஹி பரிஸுத்³தா⁴னி காயகம்மாதீ³னி லோகுத்தரமக்³க³க்க²ணே அதிபரிஸுத்³தா⁴னி ஹோந்தீதி அயமத்தோ² தீ³பிதோ.

யம்பி அபி⁴த⁴ம்மே வுத்தம் ‘‘தஸ்மிம் கோ² பன ஸமயே பஞ்சங்கி³கோ மக்³கோ³ ஹோதீ’’தி (விப⁴. 212), தம் ஏகம் கிச்சந்தரம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். யஸ்மிஞ்ஹி காலே மிச்சா²கம்மந்தம் பஹாய ஸம்மாகம்மந்தம் பூரேதி, தஸ்மிம் காலே மிச்சா²வாசா வா மிச்சா²ஜீவோ வா ந ஹோதி, தி³ட்டி² ஸங்கப்போ வாயாமோ ஸதி ஸமாதீ⁴தி இமேஸுயேவ பஞ்சஸு காரகங்கே³ஸு ஸம்மாகம்மந்தோ பூரதி. விரதிவஸேன ஹி ஸம்மாகம்மந்தோ பூரதி நாம. ஸம்மாவாசாஸம்மாஆஜீவேஸுபி ஏஸேவ நயோ. இதி இமம் கிச்சந்தரம் த³ஸ்ஸேதும் ஏவம் வுத்தம். லோகியமக்³க³க்க²ணே ச பஞ்சேவ ஹோந்தி, விரதி பன அனியதா. தஸ்மா ‘‘ச²அங்கி³கோ’’தி அவத்வா ‘‘பஞ்சங்கி³கோ’’த்வேவ வுத்தம். ‘‘யா ச, பி⁴க்க²வே, அரியசித்தஸ்ஸ அனாஸவசித்தஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸமங்கி³னோ அரியமக்³க³ம் பா⁴வயதோ தீஹி காயது³ச்சரிதேஹி ஆரதி விரதி படிவிரதி வேரமணீ அகிரியா அகரணம், அயம் பி⁴க்க²வே ஸம்மாகம்மந்தோ அரியோ அனாஸவோ லோகுத்தரமக்³கோ³’’தி (ம. நி. 3.139). ஏவம் பன மஹாசத்தாலீஸகஸுத்தாதீ³ஸு அனேகேஸு ஸுத்தேஸு ஸம்மாகம்மந்தாதீ³னஞ்ச லோகுத்தரமக்³க³ஸ்ஸ அங்க³பா⁴வஸித்³தி⁴தோ அட்ட²ங்கி³கோவ லோகுத்தரமக்³கோ³ ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³தி. இமஸ்மிம் ஸுத்தே அயம் அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகோவ கதி²தோ. து³தியம் கோஸலஸம்யுத்தே வுத்தமேவ.