9. தே²ரவக்³கோ³

1. ஆனந்த³ஸுத்தவண்ணனா

83. தே²ரவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே மந்தாணிபுத்தோதி, மந்தாணியா நாம ப்³ராஹ்மணியா புத்தோ. உபாதா³யாதி ஆக³ம்ம ஆரப்³ப⁴ ஸந்தா⁴ய படிச்ச. அஸ்மீதி ஹோதீதி அஸ்மீதி ஏவம் பவத்தம் தண்ஹாமானதி³ட்டி²பபஞ்சத்தயம் ஹோதி. த³ஹரோதி தருணோ. யுவாதி யோப்³ப³னேன ஸமன்னாக³தோ. மண்ட³னகஜாதிகோதி மண்ட³னகஸபா⁴வோ மண்ட³னகஸீலோ. முக²னிமித்தந்தி முக²படிபி³ம்ப³ம். தஞ்ஹி பரிஸுத்³த⁴ம் ஆதா³ஸமண்ட³லம் படிச்ச பஞ்ஞாயதி. கிம் பன தம் ஓலோகயதோ ஸகமுக²ம் பஞ்ஞாயதி, பரமுக²ந்தி? யதி³ ஸகம் ப⁴வேய்ய, பரம்முக²ம் ஹுத்வா பஞ்ஞாயேய்ய, அத² பரஸ்ஸ ப⁴வேய்ய, வண்ணாதீ³ஹி அஸதி³ஸம் ஹுத்வா பஞ்ஞாயேய்ய. தஸ்மா ந தம் அத்தனோ, ந பரஸ்ஸ, ஆதா³ஸம் பன நிஸ்ஸாய நிபா⁴ஸரூபம் நாம தம் பஞ்ஞாயதீதி வத³ந்தி. அத² யம் உத³கே பஞ்ஞாயதி, தம் கேன காரணேனாதி? மஹாபூ⁴தானம் விஸுத்³த⁴தாய. த⁴ம்மோ மே அபி⁴ஸமிதோதி மயா ஞாணேன சதுஸச்சத⁴ம்மோ அபி⁴ஸமாக³தோ, ஸோதாபன்னோஸ்மி ஜாதோதி கதே²ஸி. பட²மம்.

2. திஸ்ஸஸுத்தவண்ணனா

84. து³தியே மது⁴ரகஜாதோ வியாதி ஸஞ்ஜாதக³ருபா⁴வோ விய அகம்மஞ்ஞோ. தி³ஸாபி மேதி அயம் புரத்தி²மா அயம் த³க்கி²ணாதி ஏவம் தி³ஸாபி மய்ஹம் ந பக்கா²யந்தி, ந பாகடா ஹோந்தீதி வத³தி. த⁴ம்மாபி மம் ந படிப⁴ந்தீதி பரியத்தித⁴ம்மாபி மய்ஹம் ந உபட்ட²ஹந்தி, உக்³க³ஹிதம் ஸஜ்ஜா²யிதம் ந தி³ஸ்ஸதீதி வத³தி. விசிகிச்சா²தி நோ மஹாவிசிகிச்சா². ந ஹி தஸ்ஸ ‘‘ஸாஸனம் நிய்யானிகம் நு கோ², ந நு கோ²’’தி விமதி உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் பனஸ்ஸ ஹோதி ‘‘ஸக்கி²ஸ்ஸாமி நு கோ² ஸமணத⁴ம்மம் காதும், உதா³ஹு பத்தசீவரதா⁴ரணமத்தமேவ கரிஸ்ஸாமீ’’தி.

காமானமேதம் அதி⁴வசனந்தி யதா² ஹி நின்னம் பல்லலம் ஓலோகேந்தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனராமணேய்யகமத்தம் அத்தி², யோ பனேத்த² ஓதரதி, தம் சண்ட³மீனாகுலதாய ஆகட்³டி⁴த்வா அனயப்³யஸனம் பாபேதி, ஏவமேவம் பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு சக்கு²த்³வாராதீ³னம் ஆரம்மணே ராமணேய்யகமத்தம் அத்தி², யோ பனேத்த² கே³த⁴ம் ஆபஜ்ஜதி, தம் ஆகட்³டி⁴த்வா நிரயாதீ³ஸு ஏவ பக்கி²பந்தி. அப்பஸ்ஸாதா³ ஹி காமா ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோதி இமம் அத்த²வஸம் படிச்ச ‘‘காமானமேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி வுத்தம். அஹமனுக்³க³ஹேனாதி அஹம் த⁴ம்மாமிஸானுக்³க³ஹேஹி அனுக்³க³ண்ஹாமி. அபி⁴னந்தீ³தி ஸம்படிச்சி². ந கேவலஞ்ச அபி⁴னந்தி³, இமம் பன ஸத்து² ஸந்திகா அஸ்ஸாஸம் லபி⁴த்வா க⁴டேந்தோ வாயமந்தோ கதிபாஹேன அரஹத்தே பதிட்டா²ஸி. து³தியம்.

3. யமகஸுத்தவண்ணனா

85. ததியே தி³ட்டி²க³தந்தி ஸசே ஹிஸ்ஸ ஏவம் ப⁴வேய்ய ‘‘ஸங்கா²ரா உப்பஜ்ஜந்தி சேவ நிருஜ்ஜ²ந்தி ச, ஸங்கா²ரப்பவத்தமேவ அப்பவத்தம் ஹோதீ’’தி, தி³ட்டி²க³தம் நாம ந ப⁴வேய்ய, ஸாஸனாவசரிகம் ஞாணம் ப⁴வேய்ய. யஸ்மா பனஸ்ஸ ‘‘ஸத்தோ உச்சி²ஜ்ஜதி வினஸ்ஸதீ’’தி அஹோஸி, தஸ்மா தி³ட்டி²க³தம் நாம ஜாதம். தா²மஸா பராமாஸாதி தி³ட்டி²தா²மேன சேவ தி³ட்டி²பராமாஸேன ச.

யேனாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோதி யதா² நாம பச்சந்தே குபிதே தம் வூபஸமேதும் அஸக்கோந்தா ராஜபுரிஸா ஸேனாபதிஸ்ஸ வா ரஞ்ஞோ வா ஸந்திகம் க³ச்ச²ந்தி, ஏவம் தி³ட்டி²க³தவஸேன தஸ்மிம் தே²ரே குபிதே தம் வூபஸமேதும் அஸக்கோந்தா தே பி⁴க்கூ² யேன த⁴ம்மராஜஸ்ஸ த⁴ம்மஸேனாபதி ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ, தேனுபஸங்கமிம்ஸு. ஏவம்ப்³யாகோ²தி தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஸந்திகே விய தே²ரஸ்ஸ ஸம்முகா² பக்³க³ய்ஹ வத்தும் அஸக்கோந்தோ ஓலம்ப³ந்தேன ஹத³யேன ‘‘ஏவம்ப்³யாகோ²’’தி ஆஹ. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஆவுஸோதி? இத³ம் தே²ரோ தஸ்ஸ வசனம் ஸுத்வா, ‘‘நாயம் அத்தனோ லத்³தி⁴யம் தோ³ஸம் பஸ்ஸதி, த⁴ம்மதே³ஸனாய அஸ்ஸ தம் பாகடம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா திபரிவட்டம் தே³ஸனம் தே³ஸேதும் ஆரபி⁴.

தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஆவுஸோ யமக, ரூபம் ததா²க³தோதி இத³ம் கஸ்மா ஆரத்³த⁴ம்? அனுயோக³வத்தம் தா³பனத்த²ம். திபரிவட்டதே³ஸனாவஸானஸ்மிஞ்ஹி தே²ரோ ஸோதாபன்னோ ஜாதோ. அத² நம் அனுயோக³வத்தம் தா³பேதும் ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸீ’’திஆதி³மாஹ? ததா²க³தோதி ஸத்தோ. ரூபம் வேத³னா ஸஞ்ஞா ஸங்கா²ரா விஞ்ஞாணந்தி இமே பஞ்சக்க²ந்தே⁴ ஸம்பிண்டே³த்வா ‘‘ததா²க³தோ’’தி ஸமனுபஸ்ஸஸீதி புச்ச²தி. ஏத்த² ச தே, ஆவுஸோதி இத³ம் தே²ரஸ்ஸ அனுயோகே³ பு⁴ம்மம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஏத்த² ச தே ஏத்தகே டா²னே தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸச்சதோ தி²ரதோ ஸத்தே அனுபலப்³பி⁴யமானேதி. ஸசே தம், ஆவுஸோதி இத³மேதம் அஞ்ஞம் ப்³யாகராபேதுகாமோ புச்ச²தி. யம் து³க்க²ம் தம் நிருத்³த⁴ந்தி யம் து³க்க²ம், ததே³வ நிருத்³த⁴ம், அஞ்ஞோ ஸத்தோ நிருஜ்ஜ²னகோ நாம நத்தி², ஏவம் ப்³யாகரேய்யந்தி அத்தோ².

ஏதஸ்ஸேவ அத்த²ஸ்ஸாதி ஏதஸ்ஸ பட²மமக்³க³ஸ்ஸ. பி⁴ய்யோஸோமத்தாய ஞாணாயாதி அதிரேகப்பமாணஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ அத்தா²ய, ஸஹவிபஸ்ஸனகானம் உபரி ச திண்ணம் மக்³கா³னம் ஆவிபா⁴வத்தா²யாதி அத்தோ². ஆரக்க²ஸம்பன்னோதி அந்தோஆரக்கே²ன சேவ ப³ஹிஆரக்கே²ன ச ஸமன்னாக³தோ. அயோக³க்கே²மகாமோதி சதூஹி யோகே³ஹி கே²மபா⁴வம் அனிச்ச²ந்தோ. பஸய்ஹாதி பஸய்ஹித்வா அபி⁴ப⁴வித்வா. அனுபக²ஜ்ஜாதி அனுபவிஸித்வா.

புப்³பு³ட்டா²யீதிஆதீ³ஸு தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம் தி³ஸ்வா ஆஸனதோ பட²மதரம் வுட்டா²தீதி புப்³பு³ட்டா²யீ. தஸ்ஸ ஆஸனம் த³த்வா தஸ்மிம் நிஸின்னே பச்சா² நிபததி நிஸீத³தீதி, பச்சா²னிபாதீ. பாதோவ வுட்டா²ய ‘‘ஏத்தகா கஸிதும் க³ச்ச²த², ஏத்தகா வபிது’’ந்தி வா ஸப்³ப³பட²மம் வுட்டா²தீதி புப்³பு³ட்டா²யீ. ஸாயம் ஸப்³பே³ஸு அத்தனோ அத்தனோ வஸனட்டா²னம் க³தேஸு கே³ஹஸ்ஸ ஸமந்ததோ ஆரக்க²ம் ஸம்விதா⁴ய த்³வாரானி த²கேத்வா ஸப்³ப³பச்சா² நிபஜ்ஜனதோபி பச்சா²னிபாதீ. ‘‘கிம் கரோமி, அய்யபுத்த? கிம் கரோமி அய்யபுத்தா’’தி? முக²ம் ஓலோகேந்தோ கிம்காரம் படிஸாவேதீதி கிம்காரபடிஸ்ஸாவீ. மனாபம் சரதீதி மனாபசாரீ. பியம் வத³தீதி பியவாதீ³. மித்ததோபி நம் ஸத்³த³ஹேய்யாதி மித்தோ மே அயந்தி ஸத்³த³ஹேய்ய. விஸ்ஸாஸம் ஆபஜ்ஜேய்யாதி ஏகதோ பானபோ⁴ஜனாதி³ம் கரோந்தோ விஸ்ஸாஸிகோ ப⁴வேய்ய. ஸம்விஸ்ஸத்தோ²தி ஸுட்டு² விஸ்ஸத்தோ².

ஏவமேவ கோ²தி ஏத்த² இத³ம் ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம் – பா³லக³ஹபதிபுத்தோ விய ஹி வட்டஸன்னிஸ்ஸிதகாலே அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ, வத⁴கபச்சாமித்தோ விய அப³லது³ப்³ப³லா பஞ்சக்க²ந்தா⁴, வத⁴கபச்சாமித்தஸ்ஸ ‘‘பா³லக³ஹபதிபுத்தம் உபட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி உபக³தகாலோ விய படிஸந்தி⁴க்க²ணே உபக³தா பஞ்சக்க²ந்தா⁴, தஸ்ஸ ஹி ‘‘ந மே அயம் ஸஹாயோ, வத⁴கபச்சத்தி²கோ அய’’ந்தி அஜானனகாலோ விய வட்டனிஸ்ஸிதபுது²ஜ்ஜனஸ்ஸ பஞ்சக்க²ந்தே⁴ ‘‘ந இமே மய்ஹ’’ந்தி அக³ஹேத்வா ‘‘மம ரூபம், மம வேத³னா, மம ஸஞ்ஞா, மம ஸங்கா²ரா, மம விஞ்ஞாண’’ந்தி க³ஹிதகாலோ, வத⁴கபச்சத்தி²கஸ்ஸ ‘‘மித்தோ மே அய’’ந்தி க³ஹேத்வா ஸக்காரகரணகாலோ விய ‘‘மம இமே’’தி க³ஹேத்வா பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் ந்ஹாபனபோ⁴ஜனாதீ³ஹி ஸக்காரகரணகாலோ, ‘‘அதிவிஸ்ஸத்தோ² மே அய’’ந்தி ஞத்வா ஸக்காரம் கரோந்தஸ்ஸேவ அஸினா ஸீஸச்சி²ந்த³னம் விய விஸ்ஸத்த²ஸ்ஸ பா³லபுது²ஜ்ஜனஸ்ஸ திகி²ணேஹி பி⁴ஜ்ஜமானேஹி க²ந்தே⁴ஹி ஜீவிதபரியாதா³னம் வேதி³தப்³ப³ம்.

உபேதீதி உபக³ச்ச²தி. உபாதி³யதீதி க³ண்ஹாதி. அதி⁴ட்டா²தீதி அதி⁴திட்ட²தி. அத்தா மேதி அயம் மே அத்தாதி. ஸுதவா ச கோ², ஆவுஸோ, அரியஸாவகோதி யதா² பன பண்டி³தோ க³ஹபதிபுத்தோ ஏவம் உபக³தம் பச்சத்தி²கம் ‘‘பச்சத்தி²கோ மே அய’’ந்தி ஞத்வா அப்பமத்தோ தானி தானி கம்மானி காரேத்வா அனத்த²ம் பரிஹரதி, அத்த²ம் பாபுணாதி, ஏவம் ஸுதவா அரியஸாவகோபி ‘‘ந ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா நயேன பஞ்சக்க²ந்தே⁴ அஹந்தி வா மமந்தி வா அக³ஹேத்வா, ‘‘பச்சத்தி²கா மே ஏதே’’தி ஞத்வா ரூபஸத்தகஅரூபஸத்தகாதி³வஸேன விபஸ்ஸனாய யோஜேத்வாவ ததோனிதா³னம் து³க்க²ம் பரிவஜ்ஜேத்வா அக்³க³ப²லம் அரஹத்தம் பாபுணாதி. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ. ததியம்.

4. அனுராத⁴ஸுத்தவண்ணனா

86. சதுத்தே² அரஞ்ஞகுடிகாயந்தி தஸ்ஸேவ விஹாரஸ்ஸ பச்சந்தே பண்ணஸாலாயம். தம் ததா²க³தோதி தும்ஹாகம் ஸத்தா² ததா²க³தோ தம் ஸத்தம் ததா²க³தம். அஞ்ஞத்ர இமேஹீதி தஸ்ஸ கிர ஏவம் அஹோஸி ‘‘இமே ஸாஸனஸ்ஸ படிபக்கா² படிவிலோமா, யதா² இமே ப⁴ணந்தி, ந ஏவம் ஸத்தா² பஞ்ஞாபேஸ்ஸதி, அஞ்ஞதா² பஞ்ஞாபேஸ்ஸதீ’’தி. தஸ்மா ஏவமாஹ. ஏவம் வுத்தே தே அஞ்ஞதித்தி²யாதி ஏவம் தே²ரேன அத்தனோ ச பரேஸஞ்ச ஸமயம் அஜானித்வா வுத்தே ஏகதே³ஸேன ஸாஸனஸமயம் ஜானந்தா தே²ரஸ்ஸ வாதே³ தோ³ஸம் தா³துகாமா தே அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஆயஸ்மந்தம் அனுராத⁴ம் ஏதத³வோசும்.

தம் கிம் மஞ்ஞஸி அனுராதா⁴தி ஸத்தா² தஸ்ஸ கத²ம் ஸுத்வா சிந்தேஸி – ‘‘அயம் பி⁴க்கு² அத்தனோ லத்³தி⁴யம் தோ³ஸம் ந ஜானாதி, காரகோ பனேஸ யுத்தயோகோ³, த⁴ம்மதே³ஸனாய ஏவ நம் ஜானாபேஸ்ஸாமீ’’தி திபரிவட்டம் தே³ஸனம் தே³ஸேதுகாமோ ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அனுராதா⁴’’திஆதி³மாஹ. அத²ஸ்ஸ தாய தே³ஸனாய அரஹத்தப்பத்தஸ்ஸ அனுயோக³வத்தம் ஆரோபேந்தோ தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அனுராத⁴? ரூபம் ததா²க³தோதிஆதி³மாஹ. து³க்க²ஞ்சேவ பஞ்ஞபேமி, து³க்க²ஸ்ஸ ச நிரோத⁴ந்தி வட்டது³க்க²ஞ்சேவ வட்டது³க்க²ஸ்ஸ ச நிரோத⁴ம் நிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேமி. து³க்க²ந்தி வா வசனேன து³க்க²ஸச்சம் க³ஹிதம். தஸ்மிம் க³ஹிதே ஸமுத³யஸச்சம் க³ஹிதமேவ ஹோதி, தஸ்ஸ மூலத்தா. நிரோத⁴ந்தி வசனேன நிரோத⁴ஸச்சம் க³ஹிதம். தஸ்மிம் க³ஹிதே மக்³க³ஸச்சம் க³ஹிதமேவ ஹோதி தஸ்ஸ உபாயத்தா. இதி புப்³பே³ சாஹம், அனுராத⁴, ஏதரஹி ச சதுஸச்சமேவ பஞ்ஞபேமீதி த³ஸ்ஸேதி. ஏவம் இமஸ்மிம் ஸுத்தே வட்டவிவட்டமேவ கதி²தம். சதுத்த²ம்.

5. வக்கலிஸுத்தவண்ணனா

87. பஞ்சமே கும்ப⁴காரனிவேஸனேதி கும்ப⁴காரஸாலாயம். தே²ரோ கிர வுத்த²வஸ்ஸோ பவாரேத்வா ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய ஆக³ச்ச²தி. தஸ்ஸ நக³ரமஜ்ஜே² மஹாஆபா³தோ⁴ உப்பஜ்ஜி, பாதா³ ந வஹந்தி. அத² நம் மஞ்சகஸிவிகாய கும்ப⁴காரஸாலம் ஆஹரிம்ஸு. ஸா ச ஸாலா தேஸம் கம்மஸாலா, ந நிவேஸனஸாலா. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘கும்ப⁴காரனிவேஸனே விஹரதீ’’தி. பா³ள்ஹகி³லானோதி அதி⁴மத்தகி³லானோ. ஸமதோ⁴ஸீதி ஸமந்ததோ அதோ⁴ஸி, சலனாகாரேன அபசிதிம் த³ஸ்ஸேஸி. வத்தம் கிரேதம் பா³ள்ஹகி³லானேனபி பு³ட்³ட⁴தரம் தி³ஸ்வா உட்டா²னாகாரேன அபசிதி த³ஸ்ஸேதப்³பா³. தேன பன ‘‘மா சலி மா சலீ’’தி வத்தப்³போ³. ஸந்திமானி ஆஸனானீதி பு³த்³த⁴காலஸ்மிஞ்ஹி ஏகஸ்ஸபி பி⁴க்கு²னோ வஸனட்டா²னே ‘‘ஸசே ஸத்தா² ஆக³ச்சி²ஸ்ஸதி, இத⁴ நிஸீதி³ஸ்ஸதீ’’தி ஆஸனம் பஞ்ஞத்தமேவ ஹோதி அந்தமஸோ ப²லகமத்தம்பி பண்ணஸந்தா²ரமத்தம்பி. க²மனீயம் யாபனீயந்தி கச்சி து³க்க²ம் க²மிதும் இரியாபத²ம் வா யாபேதும் ஸக்காதி புச்ச²தி. படிக்கமந்தீதி நிவத்தந்தி. அபி⁴க்கமந்தீதி அதி⁴க³ச்ச²ந்தி. படிக்கமோஸானந்தி படிக்கமோ ஏதாஸம். ஸீலதோ ந உபவத³தீதி ஸீலம் ஆரப்³ப⁴ ஸீலபா⁴வேன ந உபவத³தி. சிரபடிகாஹந்தி சிரபடிகோ அஹம், சிரதோ பட்டா²ய அஹந்தி அத்தோ². பூதிகாயேனாதி அத்தனோ ஸுவண்ணவண்ணம்பி காயம் ப⁴க³வா து⁴வபக்³க⁴ரணட்டே²ன ஏவமாஹ. யோ கோ², வக்கலி, த⁴ம்மந்தி இத⁴ ப⁴க³வா ‘‘த⁴ம்மகாயோ கோ², மஹாராஜ, ததா²க³தோ’’தி வுத்தம் த⁴ம்மகாயதம் த³ஸ்ஸேதி. நவவிதோ⁴ ஹி லோகுத்தரத⁴ம்மோ ததா²க³தஸ்ஸ காயோ நாம.

இதா³னி தே²ரஸ்ஸ திபரிவட்டத⁴ம்மதே³ஸனம் ஆரப⁴ந்தோ தம் கிம் மஞ்ஞஸீதிஆதி³மாஹ. காளஸிலாதி காளஸிலாவிஹாரோ. விமோக்கா²யாதி மக்³க³விமோக்க²த்தா²ய. ஸுவிமுத்தோ விமுச்சிஸ்ஸதீதி அரஹத்தப²லவிமுத்தியா விமுத்தோ ஹுத்வா விமுச்சிஸ்ஸதி. தா கிர தே³வதா ‘‘யேன நீஹாரேன இமினா விபஸ்ஸனா ஆரத்³தா⁴, அனந்தராயேன அரஹத்தம் பாபுணிஸ்ஸதீ’’தி ஞத்வா ஏவமாஹம்ஸு. அபாபகந்தி அலாமகம். ஸத்த²ம் ஆஹரேஸீதி தே²ரோ கிர அதி⁴மானிகோ அஹோஸி. ஸோ ஸமாதி⁴விபஸ்ஸனாஹி விக்க²ம்பி⁴தானம் கிலேஸானம் ஸமுதா³சாரம் அபஸ்ஸந்தோ ‘‘கீ²ணாஸவோம்ஹீ’’தி ஸஞ்ஞீ ஹுத்வா ‘‘கிம் மே இமினா து³க்கே²ன ஜீவிதேன? ஸத்த²ம் ஆஹரித்வா மரிஸ்ஸாமீ’’தி திகி²ணேன ஸத்தே²ன கண்ட²னாளம் சி²ந்தி³. அத²ஸ்ஸ து³க்கா² வேத³னா உப்பஜ்ஜி. ஸோ தஸ்மிம் க²ணே அத்தனோ புது²ஜ்ஜனபா⁴வம் ஞத்வா அவிஸ்ஸட்ட²கம்மட்டா²னத்தா ஸீக⁴ம் மூலகம்மட்டா²னம் ஆதா³ய ஸம்மஸந்தோ அரஹத்தம் பாபுணித்வாவ காலமகாஸி. பச்சவேக்க²ணா பனஸ்ஸ ச கத²ம் அஹோஸீதி? கீ²ணாஸவஸ்ஸ ஏகூனவீஸதி பச்சவேக்க²ணா ந ஸப்³பா³வ அவஸ்ஸம் லத்³த⁴ப்³பா³, திகி²ணேனாபி பன அஸினா ஸீஸே சி²ஜ்ஜந்தே ஏகம் த்³வே ஞாணானி அவஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜந்தி.

விவத்தக்க²ந்த⁴ந்தி பரிவத்தக்க²ந்த⁴ம். ஸேமானந்தி ஸயமானம். தே²ரோ கிர உத்தானகோ நிபன்னோ ஸத்த²ம் ஆஹரி. தஸ்ஸ ஸரீரம் யதா²டி²தமேவ அஹோஸி. ஸீஸம் பன த³க்கி²ணபஸ்ஸேன பரிவத்தித்வா அட்டா²ஸி. அரியஸாவகா ஹி யேபு⁴ய்யேன த³க்கி²ணபஸ்ஸேனேவ காலம் கரோந்தி. தேனஸ்ஸ ஸரீரம் யதா²டி²தம்யேவ அஹோஸி. ஸீஸம் பன த³க்கி²ணபஸ்ஸேன பரிவத்தித்வா டி²தம். தம் ஸந்தா⁴ய விவத்தக்க²ந்தோ⁴ நாம ஜாதோதிபி வத³ந்தி. தூ⁴மாயிதத்தந்தி தூ⁴மாயனபா⁴வம். திமிராயிதத்தந்தி திமிராயனபா⁴வம். தூ⁴மவலாஹகம் விய திமிரவலாஹகம் விய சாதி அத்தோ². பஞ்சமம்.

6. அஸ்ஸஜிஸுத்தவண்ணனா

88. ச²ட்டே² கஸ்ஸபகாராமேதி கஸ்ஸபஸேட்டி²னா காரிதே ஆராமே. காயஸங்கா²ரேதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே. ஸோ ஹி தே சதுத்த²ஜ்ஜா²னேன பஸ்ஸம்பி⁴த்வா பஸ்ஸம்பி⁴த்வா விஹாஸி. ஏவம் ஹோதீதி இதா³னி தம் ஸமாதி⁴ம் அப்படிலப⁴ந்தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி. நோ சஸ்ஸாஹம் பரிஹாயாமீதி கச்சி நு கோ² அஹம் ஸாஸனதோ ந பரிஹாயாமி? தஸ்ஸ கிர ஆபா³த⁴தோ³ஸேன அப்பிதப்பிதா ஸமாபத்தி பரிஹாயி, தஸ்மா ஏவம் சிந்தேஸி. ஸமாதி⁴ஸாரகா ஸமாதி⁴ஸாமஞ்ஞாதி ஸமாதி⁴ம்யேவ ஸாரஞ்ச ஸாமஞ்ஞஞ்ச மஞ்ஞந்தி. மய்ஹம் பன ஸாஸனே ந ஏதம் ஸாரம், விபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லானி ஸாரம். ஸோ த்வம் ஸமாதி⁴தோ பரிஹாயந்தோ கஸ்மா சிந்தேஸி ‘‘ஸாஸனதோ பரிஹாயாமீ’’தி. ஏவம் தே²ரம் அஸ்ஸாஸேத்வா இதா³னிஸ்ஸ திபரிவட்டம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஆரப⁴ந்தோ தம் கிம் மஞ்ஞஸீதிஆதி³மாஹ. அத²ஸ்ஸ திபரிவட்டதே³ஸனாவஸானே அரஹத்தம் பத்தஸ்ஸ ஸததவிஹாரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஸோ ஸுக²ம் சே வேத³னம் வேத³யதீதிஆதி³மாஹ. தத்த² அனபி⁴னந்தி³தாதி பஜானாதீதி ஸுக²வேத³னாய தாவ அபி⁴னந்த³னா ஹோது, து³க்க²வேத³னாய கத²ம் ஹோதீதி? து³க்க²ம் பத்வா ஸுக²ம் பத்தே²தி, யத³க்³கே³ன ஸுக²ம் பத்தே²தி, தத³க்³கே³ன து³க்க²ம் பத்தே²தியேவ. ஸுக²விபரிணாமேன ஹி து³க்க²ம் ஆக³தமேவ ஹோதீதி ஏவம் து³க்கே² அபி⁴னந்த³னா வேதி³தப்³பா³. ஸேஸம் புப்³பே³ வுத்தனயமேவாதி. ச²ட்ட²ம்.

7. கே²மகஸுத்தவண்ணனா

89. ஸத்தமே அத்தனியந்தி அத்தனோ பரிக்கா²ரஜாதம். அஸ்மீதி அதி⁴க³தந்தி அஸ்மீதி ஏவம் பவத்தா தண்ஹாமானா அதி⁴க³தா. ஸந்தா⁴வனிகாயாதி புனப்புனம் க³மனாக³மனேன. உபஸங்கமீதி ப³த³ரிகாராமதோ கா³வுதமத்தம் கோ⁴ஸிதாராமம் அக³மாஸி. தா³ஸகத்தே²ரோ பன சதுக்க²த்தும் க³மனாக³மனேன தம்தி³வஸம் த்³வியோஜனம் அத்³தா⁴னம் ஆஹிண்டி³. கஸ்மா பன தம் தே²ரா பஹிணிம்ஸு? விஸ்ஸுதஸ்ஸ த⁴ம்மகதி²கஸ்ஸ ஸந்திகா த⁴ம்மம் ஸுணிஸ்ஸாமாதி. ஸயம் கஸ்மா ந க³தாதி? தே²ரஸ்ஸ வஸனட்டா²னம் அரஞ்ஞம் ஸம்பா³த⁴ம், தத்த² ஸட்டி²மத்தானம் தே²ரானம் டா²தும் வா நிஸீதி³தும் வா ஓகாஸோ நத்தீ²தி ந க³தா. ‘‘இதா⁴க³ந்த்வா அம்ஹாகம் த⁴ம்மம் கதே²தூ’’திபி கஸ்மா பன ந பஹிணிம்ஸூதி? தே²ரஸ்ஸ ஆபா³தி⁴கத்தா. அத² கஸ்மா புனப்புனம் பஹிணிம்ஸூதி? ஸயமேவ ஞத்வா அம்ஹாகம் கதே²தும் ஆக³மிஸ்ஸதீதி. தே²ரோபி தேஸம் அஜ்ஜா²ஸயம் ஞத்வாவ அக³மாஸீதி.

ந க்²வாஹம், ஆவுஸோ, ரூபந்தி யோ ஹி ரூபமேவ அஸ்மீதி வத³தி, தேன இதரே சத்தாரோ க²ந்தா⁴ பச்சக்கா²தா ஹோந்தி. யோ அஞ்ஞத்ர ரூபா வத³தி, தேன ரூபம் பச்சக்கா²தம் ஹோதி. வேத³னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தே²ரஸ்ஸ பன ஸமூஹதோ பஞ்சஸுபி க²ந்தே⁴ஸு அஸ்மீதி அதி⁴க³தோ, தஸ்மா ஏவமாஹ. ஹோதேவாதி ஹோதியேவ. அனுஸஹக³தோதி ஸுகு²மோ. ஊஸேதி சா²ரிகாகா²ரே. கா²ரேதி ஊஸகா²ரே. ஸம்மத்³தி³த்வாதி தேமேத்வா கா²தே³த்வா.

ஏவமேவ கோ²தி ஏத்த² இத³ம் ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம் – கிலிட்ட²வத்த²ம் விய ஹி புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ சித்தாசாரோ, தயோ கா²ரா விய திஸ்ஸோ அனுபஸ்ஸனா, தீஹி கா²ரேஹி தோ⁴தவத்த²ம் விய தே³ஸனாய மத்³தி³த்வா டி²தோ அனாகா³மினோ சித்தாசாரோ, அனுஸஹக³தோ ஊஸாதி³க³ந்தோ⁴ விய அரஹத்தமக்³க³வஜ்ஜா² கிலேஸா, க³ந்த⁴கரண்ட³கோ விய அரஹத்தமக்³க³ஞாணம் க³ந்த⁴கரண்ட³கம் ஆக³ம்ம அனுஸஹக³தானம் ஊஸக³ந்தா⁴தீ³னம் ஸமுக்³கா⁴தோ விய அரஹத்தமக்³கே³ன ஸப்³ப³கிலேஸக்க²யோ, க³ந்த⁴பரிபா⁴விதவத்த²ம் நிவாஸேத்வா ச²ணதி³வஸே அந்தரவீதி²யம் ஸுக³ந்த⁴க³ந்தி⁴னோ விசரணம் விய கீ²ணாஸவஸ்ஸ ஸீலக³ந்தா⁴தீ³ஹி த³ஸ தி³ஸா உபவாயந்தஸ்ஸ யதா²காமசாரோ.

ஆசிக்கி²துந்தி கதே²தும். தே³ஸேதுந்தி பகாஸேதும். பஞ்ஞாபேதுந்தி ஜானாபேதும். பட்ட²பேதுந்தி பதிட்டா²பேதும். விவரிதுந்தி விவடம் காதும். விப⁴ஜிதுந்தி ஸுவிப⁴த்தம் காதும். உத்தானீகாதுந்தி உத்தானகம் காதும். ஸட்டி²மத்தானம் தே²ரானந்தி தே கிர தே²ரேன கதி²தகதி²தட்டா²னே விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா உபரூபரி ஸம்மஸந்தா தே³ஸனாபரியோஸானே அரஹத்தம் பாபுணிம்ஸு. தே²ரோபி அஞ்ஞேன நீஹாரேன அகதே²த்வா விபஸ்ஸனாஸஹக³தசித்தேனேவ கதே²ஸி. தஸ்மா ஸோபி அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் – ‘‘ஸட்டி²மத்தானம் தே²ரானம் பி⁴க்கூ²னம் அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தானி விமுச்சிம்ஸு ஆயஸ்மதோ கே²மகஸ்ஸ சா’’தி. ஸத்தமம்.

8. ச²ன்னஸுத்தவண்ணனா

90. அட்ட²மே ஆயஸ்மா ச²ன்னோதி ததா²க³தேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகதி³வஸே ஜாதோ மஹாபி⁴னிக்க²மனதி³வஸே ஸத்³தி⁴ம் நிக்க²மித்வா புன அபரபா⁴கே³ ஸத்து² ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா ‘‘அம்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴ அம்ஹாகம் த⁴ம்மோ’’தி ஏவம் மக்கீ² சேவ பளாஸீ ச ஹுத்வா ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் ப²ருஸவாசாய ஸங்க⁴ட்டனம் கரோந்தோ தே²ரோ. அவாபுரணம் ஆதா³யாதி குஞ்சிகம் க³ஹேத்வா. விஹாரேன விஹாரம் உபஸங்கமித்வாதி ஏகம் விஹாரம் பவிஸித்வா ததோ அஞ்ஞம், ததோ அஞ்ஞந்தி ஏவம் தேன தேன விஹாரேன தம் தம் விஹாரம் உபஸங்கமித்வா. ஏதத³வோச ஓவத³ந்து மந்தி கஸ்மா ஏவம் மஹந்தேன உஸ்ஸாஹேன தத்த² தத்த² க³ந்த்வா ஏதம் அவோசாதி? உப்பன்னஸம்வேக³தாய. தஸ்ஸ ஹி பரினிப்³பு³தே ஸத்த²ரி த⁴ம்மஸங்கா³ஹகத்தே²ரேஹி பேஸிதோ ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ கோஸம்பி³ம் க³ந்த்வா ப்³ரஹ்மத³ண்ட³ம் அதா³ஸி. ஸோ தி³ன்னே ப்³ரஹ்மத³ண்டே³ ஸஞ்ஜாதபரிளாஹோ விஸஞ்ஞீபூ⁴தோ பதித்வா புன ஸஞ்ஞம் லபி⁴த்வா வுட்டா²ய ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸந்திகம் க³தோ, ஸோ தேன ஸத்³தி⁴ம் கிஞ்சி ந கதே²ஸி. அஞ்ஞஸ்ஸ ஸந்திகம் அக³மாஸி, ஸோபி ந கதே²ஸீதி ஏவம் ஸகலவிஹாரம் விசரித்வா நிப்³பி³ன்னோ பத்தசீவரம் ஆதா³ய பா³ராணஸிம் க³ந்த்வா உப்பன்னஸம்வேகோ³ தத்த² தத்த² க³ந்த்வா ஏவம் அவோச.

ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சாதி ஸப்³பே³ தேபூ⁴மகஸங்கா²ரா அனிச்சா. ஸப்³பே³ த⁴ம்மா அனத்தாதி ஸப்³பே³ சதுபூ⁴மகத⁴ம்மா அனத்தா. இதி ஸப்³பே³பி தே பி⁴க்கூ² தே²ரம் ஓவத³ந்தா அனிச்சலக்க²ணம் அனத்தலக்க²ணந்தி த்³வேவ லக்க²ணானி கதே²த்வா து³க்க²லக்க²ணம் ந கத²யிம்ஸு. கஸ்மா? ஏவம் கிர நேஸம் அஹோஸி – ‘‘அயம் பி⁴க்கு² வாதீ³ து³க்க²லக்க²ணே பஞ்ஞாபியமானே ரூபம் து³க்க²ம்…பே… விஞ்ஞாணம் து³க்க²ம், மக்³கோ³ து³க்கோ², ப²லம் து³க்க²ந்தி ‘தும்ஹே து³க்க²ப்பத்தா பி⁴க்கூ² நாமா’தி க³ஹணம் க³ண்ஹேய்ய, யதா² க³ஹணம் க³ஹேதும் ந ஸக்கோதி, ஏவம் நித்³தோ³ஸமேவஸ்ஸ கத்வா கதே²ஸ்ஸாமா’’தி த்³வேவ லக்க²ணானி கத²யிம்ஸு.

பரிதஸ்ஸனா உபாதா³னம் உப்பஜ்ஜதீதி பரிதஸ்ஸனா ச உபாதா³னஞ்ச உப்பஜ்ஜதி. பச்சுதா³வத்ததி மானஸம், அத² கோ சரஹி மே அத்தாதி யதி³ ரூபாதீ³ஸு ஏகோபி அனத்தா, அத² கோ நாம மே அத்தாதி ஏவம் படினிவத்ததி ‘‘மய்ஹம் மானஸ’’ந்தி. அயம் கிர தே²ரோ பச்சயே அபரிக்³க³ஹேத்வா விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேஸி, ஸாஸ்ஸ து³ப்³ப³லவிபஸ்ஸனா அத்தகா³ஹம் பரியாதா³தும் அஸக்குணந்தீ ஸங்கா²ரேஸு ஸுஞ்ஞதோ உபட்ட²ஹந்தேஸு ‘‘உச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸாமி வினஸ்ஸிஸ்ஸாமீ’’தி உச்சே²த³தி³ட்டி²யா சேவ பரிதஸ்ஸனாய ச பச்சயோ அஹோஸி. ஸோ ச அத்தானம் பாபதே பபதந்தம் விய தி³ஸ்வா, ‘‘பரிதஸ்ஸனா உபாதா³னம் உப்பஜ்ஜதி, பச்சுதா³வத்ததி மானஸம், அத² கோ சரஹி மே அத்தா’’தி ஆஹ. ந கோ² பனேவம் த⁴ம்மம் பஸ்ஸதோ ஹோதீதி சதுஸச்சத⁴ம்மம் பஸ்ஸந்தஸ்ஸ ஏவம் ந ஹோதி. தாவதிகா விஸ்ஸட்டீ²தி தத்தகோ விஸ்ஸாஸோ. ஸம்முகா² மேதந்தி தே²ரோ தஸ்ஸ வசனம் ஸுத்வா, ‘‘கீதி³ஸா நு கோ² இமஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனா ஸப்பாயா’’தி? சிந்தேந்தோ தேபிடகம் பு³த்³த⁴வசனம் விசினித்வா கச்சானஸுத்தம் (ஸம். நி. 2.15) அத்³த³ஸ ‘‘இத³ம் ஆதி³தோவ தி³ட்டி²வினிவேட²னம் கத்வா மஜ்ஜே² பு³த்³த⁴ப³லம் தீ³பேத்வா ஸண்ஹஸுகு²மபச்சயாகாரம் பகாஸயமானம் க³தம், இத³மஸ்ஸ தே³ஸேஸ்ஸாமீ’’தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸம்முகா² மேத’’ந்திஆதி³மாஹ. அட்ட²மம்.

9-10. ராஹுலஸுத்தாதி³வண்ணனா

91-92. நவமத³ஸமானி ராஹுலஸம்யுத்தே (ஸம். நி. 2.188) வுத்தத்தா²னேவ. கேவலம் ஹேதானி அயம் தே²ரவக்³கோ³தி கத்வா இதா⁴க³தானீதி. நவமத³ஸமானி.

தே²ரவக்³கோ³ நவமோ.