நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

ஸம்யுத்தனிகாயே

க²ந்த⁴வக்³க³-அட்ட²கதா²

1. க²ந்த⁴ஸம்யுத்தம்

1. நகுலபிதுவக்³கோ³

1. நகுலபிதுஸுத்தவண்ணனா

1. க²ந்தி⁴யவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே ப⁴க்³கே³ஸூதி ஏவம்னாமகே ஜனபதே³. ஸுஸுமாரகி³ரேதி ஸுஸுமாரகி³ரனக³ரே. தஸ்மிம் கிர மாபியமானே ஸுஸுமாரோ ஸத்³த³மகாஸி, தேனஸ்ஸ ‘‘ஸுஸுமாரகி³ர’’ந்த்வேவ நாமம் அகம்ஸு. பே⁴ஸகளாவனேதி பே⁴ஸகளாய நாம யக்கி²னியா அதி⁴வுத்த²த்தா ஏவம்லத்³த⁴னாமே வனே. ததே³வ மிக³க³ணஸ்ஸ அப⁴யத்தா²ய தி³ன்னத்தா மிக³தா³யோதி வுச்சதி. ப⁴க³வா தஸ்மிம் ஜனபதே³ தம் நக³ரம் நிஸ்ஸாய தஸ்மிம் வனஸண்டே³ விஹரதி. நகுலபிதாதி நகுலஸ்ஸ நாம தா³ரகஸ்ஸ பிதா.

ஜிண்ணோதி ஜராஜிண்ணோ. வுட்³டோ⁴தி வயோவுட்³டோ⁴. மஹல்லகோதி ஜாதிமஹல்லகோ. அத்³த⁴க³தோதி தியத்³த⁴க³தோ. வயோஅனுப்பத்தோதி தேஸு தீஸு அத்³தே⁴ஸு பச்சி²மவயம் அனுப்பத்தோ. ஆதுரகாயோதி கி³லானகாயோ. இத³ஞ்ஹி ஸரீரம் ஸுவண்ணவண்ணம்பி நிச்சபக்³க⁴ரணட்டே²ன ஆதுரம்யேவ நாம. விஸேஸேன பனஸ்ஸ ஜராதுரதா ப்³யாதா⁴துரதா மரணாதுரதாதி திஸ்ஸோ ஆதுரதா ஹோந்தி. தாஸு கிஞ்சாபி ஏஸோ மஹல்லகத்தா ஜராதுரோவ, அபி⁴ண்ஹரோக³தாய பனஸ்ஸ ப்³யாதா⁴துரதா இத⁴ அதி⁴ப்பேதா. அபி⁴க்க²ணாதங்கோதி அபி⁴ண்ஹரோகோ³ நிரந்தரரோகோ³. அனிச்சத³ஸ்ஸாவீதி தாய ஆதுரதாய இச்சி²திச்சி²தக்க²ணே ஆக³ந்தும் அஸக்கோந்தோ கதா³சிதே³வ த³ட்டு²ம் லபா⁴மி, ந ஸப்³ப³காலந்தி அத்தோ². மனோபா⁴வனீயானந்தி மனவட்³ட⁴கானம். யேஸு ஹி தி³ட்டே²ஸு குஸலவஸேன சித்தம் வட்³ட⁴தி, தே ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானாத³யோ மஹாதே²ரா மனோபா⁴வனீயா நாம. அனுஸாஸதூதி புனப்புனம் ஸாஸது. புரிமஞ்ஹி வசனம் ஓவாதோ³ நாம, அபராபரம் அனுஸாஸனீ நாம. ஓதிண்ணே வா வத்து²ஸ்மிம் வசனம் ஓவாதோ³ நாம, அனோதிண்ணே தந்திவஸேன வா பவேணிவஸேன வா வுத்தம் அனுஸாஸனீ நாம. அபிச ஓவாதோ³தி வா அனுஸாஸனீதி வா அத்த²தோ ஏகமேவ, ப்³யஞ்ஜனமத்தமேவ நானம்.

ஆதுரோ ஹாயந்தி ஆதுரோ ஹி அயம், ஸுவண்ணவண்ணோ பியங்கு³ஸாமோபி ஸமானோ நிச்சபக்³க⁴ரணட்டே²ன ஆதுரோயேவ. அண்ட³பூ⁴தோதி அண்ட³ம் விய பூ⁴தோ து³ப்³ப³லோ. யதா² குக்குடண்ட³ம் வா மயூரண்ட³ம் வா கே³ண்டு³கம் விய க³ஹேத்வா கி²பந்தேன வா பஹரந்தேன வா ந ஸக்கா கீளிதும், தாவதே³வ பி⁴ஜ்ஜதி, ஏவமயம்பி காயோ கண்டகேபி கா²ணுகேபி பக்க²லிதஸ்ஸ பி⁴ஜ்ஜதீதி அண்ட³ம் விய பூ⁴தோதி அண்ட³பூ⁴தோ. பரியோனத்³தோ⁴தி ஸுகு²மேன ச²விமத்தேன பரியோனத்³தோ⁴. அண்ட³ஞ்ஹி ஸாரதசேன பரியோனத்³த⁴ம், தேன ட³ம்ஸமகஸாத³யோ நிலீயித்வாபி ச²விம் சி²ந்தி³த்வா யூஸம் பக்³க⁴ராபேதும் ந ஸக்கோந்தி. இமஸ்மிம் பன ச²விம் சி²ந்தி³த்வா யம் இச்ச²ந்தி, தம் கரோந்தி. ஏவம் ஸுகு²மாய ச²வியா பரியோனத்³தோ⁴. கிமஞ்ஞத்ர பா³ல்யாதி பா³லபா⁴வதோ அஞ்ஞம் கிமத்தி²? பா³லோயேவ அயந்தி அத்தோ². தஸ்மாதி யஸ்மா அயம் காயோ ஏவரூபோ, தஸ்மா.

தேனுபஸங்கமீதி ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸ உபட்டா²னம் க³ந்த்வா அனந்தரம் பரிணாயகரதனஸ்ஸ உபட்டா²னம் க³ச்ச²ந்தோ ராஜபுரிஸோ விய, ஸத்³த⁴ம்மசக்கவத்திஸ்ஸ ப⁴க³வதோ உபட்டா²னம் க³ந்த்வா, அனந்தரம் த⁴ம்மஸேனாபதிஸ்ஸ அபசிதிம் காதுகாமோ யேனாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ, தேனுபஸங்கமி. விப்பஸன்னானீதி ஸுட்டு² பஸன்னானி. இந்த்³ரியானீதி மனச்ச²ட்டா²னி இந்த்³ரியானி. பரிஸுத்³தோ⁴தி நித்³தோ³ஸோ. பரியோதா³தோதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். நிருபக்கிலேஸதாயேவ ஹி ஏஸ பரியோதா³தோதி வுத்தோ, ந ஸேதபா⁴வேன. ஏதஸ்ஸ ச பரியோதா³ததம் தி³ஸ்வாவ இந்த்³ரியானம் விப்பஸன்னதம் அஞ்ஞாஸி. நயக்³கா³ஹபஞ்ஞா கிரேஸா தே²ரஸ்ஸ.

கத²ஞ்ஹி நோ ஸியாதி கேன காரணேன ந லத்³தா⁴ ப⁴விஸ்ஸதி? லத்³தா⁴யேவாதி அத்தோ². இமினா கிம் தீ³பேதி? ஸத்து²விஸ்ஸாஸிகபா⁴வம். அயம் கிர ஸத்து² தி³ட்ட²காலதோ பட்டா²ய பிதிபேமம், உபாஸிகா சஸ்ஸ மாதிபேமம் படிலப⁴தி. உபோ⁴பி ‘‘மம புத்தோ’’தி ஸத்தா²ரம் வத³ந்தி. ப⁴வந்தரக³தோ ஹி நேஸம் ஸினேஹோ. ஸா கிர உபாஸிகா பஞ்ச ஜாதிஸதானி ததா²க³தஸ்ஸ மாதாவ, ஸோ ச, க³ஹபதி, பிதாவ அஹோஸி. புன பஞ்ச ஜாதிஸதானி உபாஸிகா மஹாமாதா, உபாஸகோ மஹாபிதா, ததா² சூளாமாதா சூளபிதாதி. ஏவம் ஸத்தா² தி³யட்³ட⁴அத்தபா⁴வஸஹஸ்ஸம் தேஸம்யேவ ஹத்தே² வட்³டி⁴தோ. தேனேவ தே யம் நேவ புத்தஸ்ஸ, ந பிது ஸந்திகே கதே²தும் ஸக்கா, தம் ஸத்து² ஸந்திகே நிஸின்னா கதே²ந்தி. இமினாயேவ ச காரணேன ப⁴க³வா ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் உபாஸகானம் விஸ்ஸாஸிகானம் யதி³த³ம் நகுலபிதா க³ஹபதி, யதி³த³ம் நகுலமாதா க³ஹபதானீ’’தி (அ. நி. 1.257) தே ஏதத³க்³கே³ ட²பேஸி. இதி ஸோ இமம் விஸ்ஸாஸிகபா⁴வம் பகாஸேந்தோ கத²ஞ்ஹி நோ ஸியாதி ஆஹ. அமதேன அபி⁴ஸித்தோதி நஸ்ஸித⁴ அஞ்ஞம் கிஞ்சி ஜா²னம் வா விபஸ்ஸனா வா மக்³கோ³ வா ப²லம் வா ‘‘அமதாபி⁴ஸேகோ’’தி த³ட்ட²ப்³போ³, மது⁴ரத⁴ம்மதே³ஸனாயேவ பன ‘‘அமதாபி⁴ஸேகோ’’தி வேதி³தப்³போ³. தூ³ரதோபீதி திரோரட்டா²பி திரோஜனபதா³பி.

அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோதி இத³ம் வுத்தத்த²மேவ. அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீதிஆதீ³ஸு அரியாதி ஆரகத்தா கிலேஸேஹி, அனயே ந இரியனதோ, அயே இரியனதோ, ஸதே³வகேன ச லோகேன அரணீயதோ பு³த்³தா⁴ ச பச்சேகபு³த்³தா⁴ ச பு³த்³த⁴ஸாவகா ச வுச்சந்தி. பு³த்³தா⁴ ஏவ வா இத⁴ அரியா. யதா²ஹ – ‘‘ஸதே³வகே, பி⁴க்க²வே, லோகே…பே… ததா²க³தோ அரியோ’’தி வுச்சதீதி (ஸம். நி. 5.1098). ஸப்புரிஸானந்தி ஏத்த² பன பச்சேகபு³த்³தா⁴ ததா²க³தஸாவகா ச ஸப்புரிஸாதி வேதி³தப்³பா³. தே ஹி லோகுத்தரகு³ணயோகே³ன ஸோப⁴னா புரிஸாதி ஸப்புரிஸா. ஸப்³பே³வ வா ஏதே த்³வேதா⁴பி வுத்தா. பு³த்³தா⁴பி ஹி அரியா ச ஸப்புரிஸா ச, பச்சேகபு³த்³தா⁴ பு³த்³த⁴ஸாவகாபி. யதா²ஹ –

‘‘யோ வே கதஞ்ஞூ கதவேதி³ தீ⁴ரோ,

கல்யாணமித்தோ த³ள்ஹப⁴த்தி ச ஹோதி;

து³கி²தஸ்ஸ ஸக்கச்ச கரோதி கிச்சம்,

ததா²வித⁴ம் ஸப்புரிஸம் வத³ந்தீ’’தி. (ஜா. 2.17.78);

‘‘கல்யாணமித்தோ த³ள்ஹப⁴த்தி ச ஹோதீ’’தி ஏத்தாவதா ஹி பு³த்³த⁴ஸாவகோ வுத்தோ, கதஞ்ஞுதாதீ³ஹி பச்சேகபு³த்³த⁴பு³த்³தா⁴தி. இதா³னி யோ தேஸம் அரியானம் அத³ஸ்ஸனஸீலோ, ந ச த³ஸ்ஸனே ஸாது⁴காரீ, ஸோ ‘‘அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ’’தி வேதி³தப்³போ³. ஸோ ச சக்கு²னா அத³ஸ்ஸாவீ, ஞாணேன அத³ஸ்ஸாவீதி து³விதோ⁴. தேஸு ஞாணேன அத³ஸ்ஸாவீ இத⁴ அதி⁴ப்பேதோ. மம்ஸசக்கு²னா ஹி தி³ப்³ப³சக்கு²னா வா அரியா தி³ட்டா²பி அதி³ட்டா²வ ஹோந்தி தேஸம் சக்கூ²னம் வண்ணமத்தக்³க³ஹணதோ ந அரியபா⁴வகோ³சரதோ. ஸோணஸிங்கா³லாத³யோபி சக்கு²னா அரியே பஸ்ஸந்தி, ந சேதே அரியானம் த³ஸ்ஸாவினோ நாம.

தத்ரித³ம் வத்து² – சித்தலபப்³ப³தவாஸினோ கிர கீ²ணாஸவத்தே²ரஸ்ஸ உபட்டா²கோ வுட்³ட⁴பப்³ப³ஜிதோ ஏகதி³வஸம் தே²ரேன ஸத்³தி⁴ம் பிண்டா³ய சரித்வா, தே²ரஸ்ஸ பத்தசீவரம் க³ஹேத்வா, பிட்டி²தோ ஆக³ச்ச²ந்தோ தே²ரம் புச்சி² – ‘‘அரியா நாம, ப⁴ந்தே, கீதி³ஸா’’தி? தே²ரோ ஆஹ – ‘‘இதே⁴கச்சோ மஹல்லகோ அரியானம் பத்தசீவரம் க³ஹேத்வா வத்தபடிவத்தம் கத்வா ஸஹசரந்தோபி நேவ அரியே ஜானாதி, ஏவம் து³ஜ்ஜானாவுஸோ, அரியா’’தி. ஏவம் வுத்தேபி ஸோ நேவ அஞ்ஞாஸி. தஸ்மா ந சக்கு²னா த³ஸ்ஸனம் த³ஸ்ஸனம், ஞாணேன த³ஸ்ஸனமேவ த³ஸ்ஸனம். யதா²ஹ – ‘‘கிம் தே, வக்கலி, இமினா பூதிகாயேன தி³ட்டே²ன? யோ கோ², வக்கலி, த⁴ம்மம் பஸ்ஸதி, ஸோ மம் பஸ்ஸதி. யோ மம் பஸ்ஸதி, ஸோ த⁴ம்மம் பஸ்ஸதீ’’தி (ஸம். நி. 3.87). தஸ்மா சக்கு²னா பஸ்ஸந்தோபி ஞாணேன அரியேஹி தி³ட்ட²ம் அனிச்சாதி³லக்க²ணம் அபஸ்ஸந்தோ, அரியாதி⁴க³தஞ்ச த⁴ம்மம் அனதி⁴க³ச்ச²ந்தோ அரியகரத⁴ம்மானம் அரியபா⁴வஸ்ஸ ச அதி³ட்ட²த்தா ‘‘அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ’’தி வேதி³தப்³போ³.

அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³தி, ஸதிபட்டா²னாதி³பே⁴தே³ அரியத⁴ம்மே அகுஸலோ. அரியத⁴ம்மே அவினீதோதி ஏத்த² பன –

‘‘து³விதோ⁴ வினயோ நாம, ஏகமேகேத்த² பஞ்சதா⁴;

அபா⁴வதோ தஸ்ஸ அயம், அவினீதோதி வுச்சதி’’.

அயஞ்ஹி ஸம்வரவினயோ பஹானவினயோதி து³விதோ⁴ வினயோ. ஏத்த² ச து³விதே⁴பி வினயே ஏகமேகோ வினயோ பஞ்சதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதி. ஸம்வரவினயோபி ஹி ஸீலஸம்வரோ ஸதிஸம்வரோ ஞாணஸம்வரோ க²ந்திஸம்வரோ வீரியஸம்வரோதி பஞ்சவிதோ⁴. பஹானவினயோபி தத³ங்க³ப்பஹானம், விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானம் நிஸ்ஸரணப்பஹானந்தி பஞ்சவிதோ⁴.

தத்த² ‘‘இமினா பாதிமோக்க²ஸம்வரேன உபேதோ ஹோதி ஸமுபேதோ’’தி (விப⁴. 511) அயம் ஸீலஸம்வரோ. ‘‘ரக்க²தி சக்கு²ந்த்³ரியம், சக்கு²ந்த்³ரியே ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதீ’’தி அயம் (தீ³. நி. 1.213; ம. நி. 1.295; ஸம். நி. 4.239; அ. நி. 3.16) ஸதிஸம்வரோ.

‘‘யானி ஸோதானி லோகஸ்மிம், (அஜிதாதி ப⁴க³வா)

ஸதி தேஸம் நிவாரணம்;

ஸோதானம் ஸம்வரம் ப்³ரூமி,

பஞ்ஞாயேதே பிதீ⁴யரே’’தி. (ஸு. நி. 1041; சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ.4) –

அயம் ஞாணஸம்வரோ. ‘‘க²மோ ஹோதி ஸீதஸ்ஸ உண்ஹஸ்ஸா’’தி (ம. நி. 1.24; அ. நி. 4.114; 6.58) அயம் க²ந்திஸம்வரோ. ‘‘உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதீ’’தி (ம. நி. 1.26; அ. நி. 4.114; 6.58) அயம் வீரியஸம்வரோ. ஸப்³போ³பி சாயம் ஸம்வரோ யதா²ஸகம் ஸம்வரிதப்³பா³னம் வினேதப்³பா³னஞ்ச காயது³ச்சரிதாதீ³னம் ஸம்வரணதோ ‘‘ஸம்வரோ’’ வினயனதோ ‘‘வினயோ’’தி வுச்சதி. ஏவம் தாவ ஸம்வரவினயோ பஞ்சதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³போ³.

ததா² யம் நாமரூபபரிச்சே²தா³தீ³ஸு விபஸ்ஸனாஞாணேஸு படிபக்க²பா⁴வதோ தீ³பாலோகேனேவ தமஸ்ஸ, தேன தேன விபஸ்ஸனாஞாணேன தஸ்ஸ தஸ்ஸ அனத்த²ஸ்ஸ பஹானம். ஸேய்யதி²த³ம் – நாமரூபவவத்தா²னேன ஸக்காயதி³ட்டி²யா, பச்சயபரிக்³க³ஹேன அஹேதுவிஸமஹேதுதி³ட்டீ²னம், தஸ்ஸேவ அபரபா⁴கே³ன கங்கா²விதரணேன கத²ம்கதீ²பா⁴வஸ்ஸ, கலாபஸம்மஸனேன ‘‘அஹம் மமா’’தி கா³ஹஸ்ஸ, மக்³கா³மக்³க³வவத்தா²னேன அமக்³கே³ மக்³க³ஸஞ்ஞாய, உத³யத³ஸ்ஸனேன உச்சே²த³தி³ட்டி²யா, வயத³ஸ்ஸனேன ஸஸ்ஸததி³ட்டி²யா, ப⁴யத³ஸ்ஸனேன ஸப⁴யே அப⁴யஸஞ்ஞாய, ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனேன அஸ்ஸாத³ஸஞ்ஞாய, நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனாய அபி⁴ரதிஸஞ்ஞாய, முச்சிதுகம்யதாஞாணேன அமுச்சிதுகாமதாய. உபேக்கா²ஞாணேன அனுபேக்கா²ய, அனுலோமேன த⁴ம்மட்டி²தியம் நிப்³பா³னே ச படிலோமபா⁴வஸ்ஸ, கோ³த்ரபு⁴னா ஸங்கா²ரனிமித்தகா³ஹஸ்ஸ பஹானம், ஏதம் தத³ங்க³ப்பஹானம் நாம.

யம் பன உபசாரப்பனாபே⁴தே³ன ஸமாதி⁴னா பவத்திபா⁴வனிவாரணதோ க⁴டப்பஹாரேனேவ உத³கபிட்டே² ஸேவாலஸ்ஸ, தேஸம் தேஸம் நீவரணாதி³த⁴ம்மானம் பஹானம், ஏதம் விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம் நாம. யம் சதுன்னம் அரியமக்³கா³னம் பா⁴விதத்தா தம்தம்மக்³க³வதோ அத்தனோ ஸந்தானே ‘‘தி³ட்டி²க³தானம் பஹானாயா’’திஆதி³னா நயேன (த⁴. ஸ. 277; விப⁴. 628) வுத்தஸ்ஸ ஸமுத³யபக்கி²கஸ்ஸ கிலேஸக³ணஸ்ஸ அச்சந்தம் அப்பவத்திபா⁴வேன பஹானம், இத³ம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம் நாம. யம் பன ப²லக்க²ணே படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த்தம் கிலேஸானம், ஏதம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானம் நாம.

யம் ஸப்³ப³ஸங்க²தனிஸ்ஸடத்தா பஹீனஸப்³ப³ஸங்க²தம் நிப்³பா³னம், ஏதம் நிஸ்ஸரணப்பஹானம் நாம. ஸப்³ப³ம்பி சேதம் பஹானம் யஸ்மா சாக³ட்டே²ன பஹானம், வினயட்டே²ன வினயோ, தஸ்மா ‘‘பஹானவினயோ’’தி வுச்சதி. தம்தம்பஹானவதோ வா தஸ்ஸ தஸ்ஸ வினயஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோபேதம் ‘‘பஹானவினயோ’’தி வுச்சதி. ஏவம் பஹானவினயோபி பஞ்சதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³போ³.

ஏவமயம் ஸங்கே²பதோ து³விதோ⁴, பே⁴த³தோ ச த³ஸவிதோ⁴ வினயோ பி⁴ன்னஸம்வரத்தா பஹாதப்³ப³ஸ்ஸ ச அப்பஹீனத்தா யஸ்மா ஏதஸ்ஸ அஸ்ஸுதவதோ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ நத்தி², தஸ்மா அபா⁴வதோ தஸ்ஸ அயம் ‘‘அவினீதோ’’தி வுச்சதீதி. ஏஸ நயோ ஸப்புரிஸானம் அத³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோதி ஏத்தா²பி. நின்னானாகரணஞ்ஹி ஏதம் அத்த²தோ. யதா²ஹ –

‘‘யேவ தே அரியா, தேவ தே ஸப்புரிஸா. யேவ தே ஸப்புரிஸா, தேவ தே அரியா. யோ ஏவ ஸோ அரியானம் த⁴ம்மோ, ஸோ ஏவ ஸோ ஸப்புரிஸானம் த⁴ம்மோ. யோ ஏவ ஸோ ஸப்புரிஸானம் த⁴ம்மோ, ஸோ ஏவ ஸோ அரியானம் த⁴ம்மோ. யேவ தே அரியவினயா, தேவ தே ஸப்புரிஸவினயா. யேவ தே ஸப்புரிஸவினயா, தேவ தே அரியவினயா. அரியேதி வா ஸப்புரிஸேதி வா, அரியத⁴ம்மேதி வா ஸப்புரிஸத⁴ம்மேதி வா, அரியவினயேதி வா ஸப்புரிஸவினயேதி வா ஏஸேஸே ஏகே ஏகட்டே² ஸமே ஸமபா⁴கே³ தஜ்ஜாதே தஞ்ஞேவா’’தி.

ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி இதே⁴கச்சோ ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ‘‘யம் ரூபம், ஸோ அஹம், யோ அஹம், தம் ரூப’’ந்தி ரூபஞ்ச அத்தஞ்ச அத்³வயம் ஸமனுபஸ்ஸதி. ஸேய்யதா²பி நாம தேலப்பதீ³பஸ்ஸ ஜா²யதோ யா அச்சி, ஸோ வண்ணோ. யோ வண்ணோ, ஸா அச்சீதி அச்சிஞ்ச வண்ணஞ்ச அத்³வயம் ஸமனுபஸ்ஸதி, ஏவமேவ இதே⁴கச்சோ ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி…பே… அத்³வயம் ஸமனுபஸ்ஸதீதி ஏவம் ரூபம் ‘‘அத்தா’’தி தி³ட்டி²பஸ்ஸனாய பஸ்ஸதி. ரூபவந்தம் வா அத்தானந்தி அரூபம் ‘‘அத்தா’’தி க³ஹேத்வா சா²யாவந்தம் ருக்க²ம் விய தம் ரூபவந்தம் ஸமனுபஸ்ஸதி. அத்தனி வா ரூபந்தி அரூபமேவ ‘‘அத்தா’’தி க³ஹேத்வா புப்ப²ஸ்மிம் க³ந்த⁴ம் விய அத்தனி ரூபம் ஸமனுபஸ்ஸதி. ரூபஸ்மிம் வா அத்தானந்தி அரூபமேவ ‘‘அத்தா’’தி க³ஹேத்வா கரண்ட³கே மணிம் விய தம் அத்தானம் ரூபஸ்மிம் ஸமனுபஸ்ஸதி. பரியுட்ட²ட்டா²யீதி பரியுட்டா²னாகாரேன அபி⁴ப⁴வனாகாரேன டி²தோ, ‘‘அஹம் ரூபம், மம ரூப’’ந்தி ஏவம் தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி கி³லித்வா பரினிட்ட²பேத்வா க³ண்ஹனகோ நாம ஹோதீதி அத்தோ². தஸ்ஸ தம் ரூபந்தி தஸ்ஸ தம் ஏவம் க³ஹிதம் ரூபம். வேத³னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

தத்த² ‘‘ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’’தி ஸுத்³த⁴ரூபமேவ அத்தாதி கதி²தம். ‘‘ரூபவந்தம் வா அத்தானம், அத்தனி வா ரூபம், ரூபஸ்மிம் வா அத்தானம், வேத³னம் அத்ததோ…பே… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’’தி இமேஸு ஸத்தஸு டா²னேஸு அரூபம் அத்தாதி கதி²தம். ‘‘வேத³னாவந்தம் வா அத்தானம், அத்தனி வா வேத³னம், வேத³னாய வா அத்தான’’ந்தி ஏவம் சதூஸு க²ந்தே⁴ஸு திண்ணம் திண்ணம் வஸேன த்³வாத³ஸஸு டா²னேஸு ரூபாரூபமிஸ்ஸகோ அத்தா கதி²தோ. தத்த² ‘‘ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, வேத³னம்… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’’தி இமேஸு பஞ்சஸு டா²னேஸு உச்சே²த³தி³ட்டி² கதி²தா, அவஸேஸேஸு ஸஸ்ஸததி³ட்டீ²தி ஏவமேத்த² பன்னரஸ ப⁴வதி³ட்டி²யோ பஞ்ச விப⁴வதி³ட்டி²யோ ஹோந்தி, தா ஸப்³பா³பி மக்³கா³வரணா, ந ஸக்³கா³வரணா, பட²மமக்³க³வஜ்ஜா²தி வேதி³தப்³பா³.

ஏவம் கோ², க³ஹபதி, ஆதுரகாயோ சேவ ஹோதி ஆதுரசித்தோ சாதி காயோ நாம பு³த்³தா⁴னம்பி ஆதுரோயேவ. சித்தம் பன ராக³தோ³ஸமோஹானுக³தம் ஆதுரம் நாம, தம் இத⁴ த³ஸ்ஸிதம். நோ ச ஆதுரசித்தோதி இத⁴ நிக்கிலேஸதாய சித்தஸ்ஸ அனாதுரபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ. இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே லோகியமஹாஜனோ ஆதுரகாயோ சேவ ஆதுரசித்தோ சாதி த³ஸ்ஸிதோ, கீ²ணாஸவா ஆதுரகாயா அனாதுரசித்தா, ஸத்த ஸேகா² நேவ ஆதுரசித்தா, ந அனாதுரசித்தாதி வேதி³தப்³பா³. ப⁴ஜமானா பன அனாதுரசித்ததம்யேவ ப⁴ஜந்தீதி. பட²மம்.

2. தே³வத³ஹஸுத்தவண்ணனா

2. து³தியே தே³வத³ஹந்தி தே³வா வுச்சந்தி ராஜானோ, தேஸம் மங்க³லத³ஹோ, ஸயம்ஜாதோ வா ஸோ த³ஹோதி, தஸ்மா ‘‘தே³வத³ஹோ’’தி வுத்தோ. தஸ்ஸ அவிதூ³ரே நிக³மோ தே³வத³ஹந்த்வேவ நபும்ஸகலிங்க³வஸேன ஸங்க²ம் க³தோ. பச்சா²பூ⁴மக³மிகாதி பச்சா²பூ⁴மம் அபரதி³ஸாயம் நிவிட்ட²ம் ஜனபத³ம் க³ந்துகாமா. நிவாஸந்தி தேமாஸம் வஸ்ஸாவாஸம். அபலோகிதோதி ஆபுச்சி²தோ. அபலோகேதா²தி ஆபுச்ச²த². கஸ்மா தே²ரம் ஆபுச்சா²பேதி? தே ஸபா⁴ரே காதுகாமதாய. யோ ஹி ஏகவிஹாரே வஸந்தோபி ஸந்திகம் ந க³ச்ச²தி பக்கமந்தோ அனாபுச்சா² பக்கமதி, அயம் நிப்³பா⁴ரோ நாம. யோ ஏகவிஹாரே வஸந்தோபி ஆக³ந்த்வா பஸ்ஸதி, பக்கமந்தோ ஆபுச்ச²தி, அயம் ஸபா⁴ரோ நாம. இமேபி பி⁴க்கூ² ப⁴க³வா ‘‘ஏவமிமே ஸீலாதீ³ஹி வட்³டி⁴ஸ்ஸந்தீ’’தி ஸபா⁴ரே காதுகாமோ ஆபுச்சா²பேதி.

பண்டி³தோதி தா⁴துகோஸல்லாதி³னா சதுப்³பி³தே⁴ன பண்டி³ச்சேன ஸமன்னாக³தோ. அனுக்³கா³ஹகோதி ஆமிஸானுக்³க³ஹேன ச த⁴ம்மானுக்³க³ஹேன சாதி த்³வீஹிபி அனுக்³க³ஹேஹி அனுக்³கா³ஹகோ. தே²ரோ கிர அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² விய பாதோவ பிண்டா³ய அக³ந்த்வா ஸப்³ப³பி⁴க்கூ²ஸு க³தேஸு ஸகலம் ஸங்கா⁴ராமம் அனுவிசரந்தோ அஸம்மட்ட²ட்டா²னம் ஸம்மஜ்ஜதி, அச²ட்³டி³தம் கசவரம் ச²ட்³டே³தி, ஸங்கா⁴ராமே து³ன்னிக்கி²த்தானி மஞ்சபீட²தா³ருப⁴ண்ட³மத்திகாப⁴ண்டா³னி படிஸாமேதி. கிம் காரணா? ‘‘மா அஞ்ஞதித்தி²யா விஹாரம் பவிட்டா² தி³ஸ்வா பரிப⁴வம் அகம்ஸூ’’தி. ததோ கி³லானஸாலம் க³ந்த்வா கி³லானே அஸ்ஸாஸேத்வா ‘‘கேனத்தோ²’’தி புச்சி²த்வா யேன அத்தோ² ஹோதி, தத³த்த²ம் தேஸம் த³ஹரஸாமணேரே ஆதா³ய பி⁴க்கா²சாரவத்தேன வா ஸபா⁴க³ட்டா²னே வா பே⁴ஸஜ்ஜம் பரியேஸித்வா தேஸம் த³த்வா, ‘‘கி³லானுபட்டா²னம் நாம பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³தே⁴ஹி வண்ணிதம், க³ச்ச²த² ஸப்புரிஸா அப்பமத்தா ஹோதா²’’தி தே பேஸேத்வா ஸயம் பிண்டா³ய சரித்வா உபட்டா²ககுலே வா ப⁴த்தகிச்சம் கத்வா விஹாரம் க³ச்ச²தி. இத³ம் தாவஸ்ஸ நிப³த்³த⁴வாஸட்டா²னே ஆசிண்ணம்.

ப⁴க³வதி பன சாரிகம் சரமானே ‘‘அஹம் அக்³க³ஸாவகோ’’தி உபாஹனம் ஆருய்ஹ ச²த்தம் க³ஹேத்வா புரதோ புரதோ ந க³ச்ச²தி. யே பன தத்த² மஹல்லகா வா ஆபா³தி⁴கா வா அதித³ஹரா வா, தேஸம் ருஜ்ஜனட்டா²னானி தேலேன மக்கா²பேத்வா பத்தசீவரம் அத்தனோ த³ஹரஸாமணேரேஹி கா³ஹாபேத்வா தம்தி³வஸம் வா து³தியதி³வஸம் வா தே க³ண்ஹித்வாவ க³ச்ச²தி. ஏகதி³வஸஞ்ஹி தஞ்ஞேவ ஆயஸ்மந்தம் அதிவிகாலே ஸம்பத்தத்தா ஸேனாஸனம் அலபி⁴த்வா, சீவரகுடியம் நிஸின்னம் தி³ஸ்வா, ஸத்தா² புனதி³வஸே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதாபேத்வா, ஹத்தி²வானரதித்திரவத்து²ம் கதே²த்வா, ‘‘யதா²வுட்³ட⁴ம் ஸேனாஸனம் தா³தப்³ப³’’ந்தி ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞாபேஸி. ஏவம் தாவேஸ ஆமிஸானுக்³க³ஹேன அனுக்³க³ண்ஹாதி. ஓவத³ந்தோ பனேஸ ஸதவாரம்பி ஸஹஸ்ஸவாரம்பி தாவ ஓவத³தி, யாவ ஸோ புக்³க³லோ ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²தி, அத² நம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா அஞ்ஞம் ஓவத³தி. இமினா நயேன ஓவத³தோ சஸ்ஸ ஓவாதே³ ட²த்வா அரஹத்தம் பத்தா க³ணனபத²ம் அதிக்கந்தா. ஏவம் த⁴ம்மானுக்³க³ஹேன அனுக்³க³ண்ஹாதி.

பச்சஸ்ஸோஸுந்தி தே பி⁴க்கூ² ‘‘அம்ஹாகம் நேவ உபஜ்ஜா²யோ, ந ஆசரியோ ந ஸந்தி³ட்ட²ஸம்ப⁴த்தோ. கிம் தஸ்ஸ ஸந்திகே கரிஸ்ஸாமா’’தி? துண்ஹீபா⁴வம் அனாபஜ்ஜித்வா ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி ஸத்து² வசனம் ஸம்படிச்சி²ம்ஸு. ஏளக³லாகு³ம்பே³தி க³ச்ச²மண்ட³பகே. ஸோ கிர ஏளக³லாகு³ம்போ³ து⁴வஸலிலட்டா²னே ஜாதோ. அதே²த்த² சதூஹி பாதே³ஹி மண்ட³பம் கத்வா தஸ்ஸ உபரி தம் கு³ம்ப³ம் ஆரோபேஸும், ஸோ தம் மண்ட³பம் சா²தே³ஸி. அத²ஸ்ஸ ஹேட்டா² இட்ட²காஹி பரிசினித்வா வாலிகம் ஓகிரித்வா ஆஸனம் பஞ்ஞாபயிம்ஸு. ஸீதலம் தி³வாட்டா²னம் உத³கவாதோ வாயதி. தே²ரோ தஸ்மிம் நிஸீதி³. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ஏளக³லாகு³ம்பே³’’தி.

நானாவேரஜ்ஜக³தந்தி ஏகஸ்ஸ ரஞ்ஞோ ரஜ்ஜதோ நானாவித⁴ம் ரஜ்ஜக³தம். விரஜ்ஜந்தி அஞ்ஞம் ரஜ்ஜம். யதா² ஹி ஸதே³ஸதோ அஞ்ஞோ விதே³ஸோ, ஏவம் நிவுத்த²ரஜ்ஜதோ அஞ்ஞம் ரஜ்ஜம் விரஜ்ஜம் நாம, தம் வேரஜ்ஜந்தி வுத்தம். க²த்தியபண்டி³தாதி பி³ம்பி³ஸாரகோஸலராஜாத³யோ பண்டி³தராஜானோ. ப்³ராஹ்மணபண்டி³தாதி சங்கீதாருக்கா²த³யோ பண்டி³தப்³ராஹ்மணா. க³ஹபதிபண்டி³தாதி சித்தஸுத³த்தாத³யோ பண்டி³தக³ஹபதயோ. ஸமணபண்டி³தாதி ஸபி⁴யபிலோதிகாத³யோ பண்டி³தபரிப்³பா³ஜகா. வீமம்ஸகாதி அத்த²க³வேஸினோ. கிம்வாதீ³தி கிம் அத்தனோ த³ஸ்ஸனம் வத³தி, கிம் லத்³தி⁴கோதி அத்தோ². கிமக்கா²யீதி கிம் ஸாவகானம் ஓவாதா³னுஸாஸனிம் ஆசிக்க²தி? த⁴ம்மஸ்ஸ சானுத⁴ம்மந்தி ப⁴க³வதா வுத்தப்³யாகரணஸ்ஸ அனுப்³யாகரணம். ஸஹத⁴ம்மிகோதி ஸகாரணோ. வாதா³னுவாதோ³தி ப⁴க³வதா வுத்தவாத³ஸ்ஸ அனுவாதோ³. ‘‘வாதா³னுபாதோ’’திபி பாடோ², ஸத்து² வாத³ஸ்ஸ அனுபாதோ அனுபதனம், அனுக³மனந்தி அத்தோ². இமினாபி வாத³ம் அனுக³தோ வாதோ³யேவ தீ³பிதோ ஹோதி.

அவிக³தராக³ஸ்ஸாதிஆதீ³ஸு தண்ஹாவஸேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. தண்ஹா ஹி ரஜ்ஜனதோ ராகோ³, ச²ந்தி³யனதோ ச²ந்தோ³, பியாயனட்டே²ன பேமம், பிவிதுகாமட்டே²ன பிபாஸா, அனுத³ஹனட்டே²ன பரிளாஹோதி வுச்சதி. அகுஸலே சாவுஸோ, த⁴ம்மேதிஆதி³ கஸ்மா ஆரத்³த⁴ம்? பஞ்சஸு க²ந்தே⁴ஸு அவீதராக³ஸ்ஸ ஆதீ³னவம், வீதராக³ஸ்ஸ ச ஆனிஸம்ஸம் த³ஸ்ஸேதும். தத்ர அவிகா⁴தோதி நித்³து³க்கோ². அனுபாயாஸோதி நிருபதாபோ. அபரிளாஹோதி நித்³தா³ஹோ. ஏவம் ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. து³தியம்.

3. ஹாலித்³தி³கானிஸுத்தவண்ணனா

3. ததியே அவந்தீஸூதி அவந்தித³க்கி²ணாபத²ஸங்கா²தே அவந்திரட்டே². குரரக⁴ரேதி ஏவம்னாமகே நக³ரே. பபாதேதி ஏகதோ பபாதே. தஸ்ஸ கிர பப்³ப³தஸ்ஸ ஏகம் பஸ்ஸம் சி²ந்தி³த்வா பாதிதம் விய அஹோஸி. ‘‘பவத்தே’’திபி பாடோ², நானாதித்தி²யானம் லத்³தி⁴பவத்தட்டா²னேதி அத்தோ². இதி தே²ரோ தஸ்மிம் ரட்டே² தம் நக³ரம் நிஸ்ஸாய தஸ்மிம் பப்³ப³தே விஹரதி. ஹாலித்³தி³கானீதி ஏவம்னாமகோ. அட்ட²கவக்³கி³யே மாக³ண்டி³யபஞ்ஹேதி அட்ட²கவக்³கி³கம்ஹி மாக³ண்டி³யபஞ்ஹோ நாம அத்தி², தஸ்மிம் பஞ்ஹே. ரூபதா⁴தூதி ரூபக்க²ந்தோ⁴ அதி⁴ப்பேதோ. ரூபதா⁴துராக³வினிப³த்³த⁴ந்தி ரூபதா⁴தும்ஹி ராகே³ன வினிப³த்³த⁴ம். விஞ்ஞாணந்தி கம்மவிஞ்ஞாணம். ஓகஸாரீதி கே³ஹஸாரீ ஆலயஸாரீ.

கஸ்மா பனேத்த² ‘‘விஞ்ஞாணதா⁴து கோ², க³ஹபதீ’’தி ந வுத்தந்தி? ஸம்மோஹவிகா⁴தத்த²ம். ‘‘ஓகோ’’தி ஹி அத்த²தோ பச்சயோ வுச்சதி, புரேஜாதஞ்ச கம்மவிஞ்ஞாணம் பச்சா²ஜாதஸ்ஸ கம்மவிஞ்ஞாணஸ்ஸபி விபாகவிஞ்ஞாணஸ்ஸபி விபாகவிஞ்ஞாணஞ்ச விபாகவிஞ்ஞாணஸ்ஸபி கம்மவிஞ்ஞாணஸ்ஸபி பச்சயோ ஹோதி, தஸ்மா ‘‘கதரம் நு கோ² இத⁴ விஞ்ஞாண’’ந்தி? ஸம்மோஹோ ப⁴வேய்ய, தஸ்ஸ விகா⁴தத்த²ம் தம் அக³ஹேத்வா அஸம்பி⁴ன்னாவ தே³ஸனா கதா. அபிச ஆரம்மணவஸேன சதஸ்ஸோ அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணட்டி²தியோ வுத்தாதி தா த³ஸ்ஸேதும்பி இத⁴ விஞ்ஞாணம் ந க³ஹிதம்.

உபயுபாதா³னாதி தண்ஹூபயதி³ட்டூ²பயவஸேன த்³வே உபயா, காமுபாதா³னாதீ³னி சத்தாரி உபாதா³னானி ச. சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயாதி அகுஸலசித்தஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னபூ⁴தா சேவ அபி⁴னிவேஸபூ⁴தா ச அனுஸயபூ⁴தா ச. ததா²க³தஸ்ஸாதி ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ. ஸப்³பே³ஸம்பி ஹி கீ²ணாஸவானம் ஏதே பஹீனாவ, ஸத்து² பன கீ²ணாஸவபா⁴வோ லோகே அதிபாகடோதி உபரிமகோடியா ஏவம் வுத்தம். விஞ்ஞாணதா⁴துயாதி இத⁴ விஞ்ஞாணம் கஸ்மா க³ஹிதம்? கிலேஸப்பஹானத³ஸ்ஸனத்த²ம். கிலேஸா ஹி ந கேவலம் சதூஸுயேவ க²ந்தே⁴ஸு பஹீனா பஹீயந்தி, பஞ்சஸுபி பஹீயந்தியேவாதி கிலேஸப்பஹானத³ஸ்ஸனத்த²ம் க³ஹிதம். ஏவம் கோ², க³ஹபதி, அனோகஸாரீ ஹோதீதி ஏவம் கம்மவிஞ்ஞாணேன ஓகம் அஸரந்தேன அனோகஸாரீ நாம ஹோதி.

ரூபனிமித்தனிகேதவிஸாரவினிப³ந்தா⁴தி ரூபமேவ கிலேஸானம் பச்சயட்டே²ன நிமித்தம், ஆரம்மணகிரியஸங்கா²தனிவாஸனட்டா²னட்டே²ன நிகேதந்தி ரூபனிமித்தனிகேதம். விஸாரோ ச வினிப³ந்தோ⁴ ச விஸாரவினிப³ந்தா⁴. உப⁴யேனபி ஹி கிலேஸானம் பத்த²டபா⁴வோ ச வினிப³ந்த⁴னபா⁴வோ ச வுத்தோ, ரூபனிமித்தனிகேதே விஸாரவினிப³ந்தா⁴தி ரூபனிமித்தனிகேதவிஸாரவினிப³ந்தா⁴, தஸ்மா ரூபனிமித்தனிகேதம்ஹி உப்பன்னேன கிலேஸவிஸாரேன சேவ கிலேஸப³ந்த⁴னேன சாதி அத்தோ². நிகேதஸாரீதி வுச்சதீதி ஆரம்மணகரணவஸேன நிவாஸனட்டா²னம் ஸாரீதி வுச்சதி. பஹீனாதி தே ரூபனிமித்தனிகேதகிலேஸவிஸாரவினிப³ந்தா⁴ பஹீனா.

கஸ்மா பனேத்த² பஞ்சக்க²ந்தா⁴ ‘‘ஓகா’’தி வுத்தா, ச² ஆரம்மணானி ‘‘நிகேத’’ந்தி? ச²ந்த³ராக³ஸ்ஸ ப³லவது³ப்³ப³லதாய. ஸமானேபி ஹி ஏதேஸம் ஆலயட்டே²ன விஸயபா⁴வே ஓகோதி நிச்சனிவாஸனட்டா²னகே³ஹமேவ வுச்சதி, நிகேதந்தி ‘‘அஜ்ஜ அஸுகட்டா²னே கீளிஸ்ஸாமா’’தி கதஸங்கேதட்டா²னம் நிவாஸட்டா²னம் உய்யானாதி³. தத்த² யதா² புத்ததா³ரத⁴னத⁴ஞ்ஞபுண்ணகே³ஹே ச²ந்த³ராகோ³ ப³லவா ஹோதி, ஏவம் அஜ்ஜ²த்திகேஸு க²ந்தே⁴ஸு. யதா² பன உய்யானட்டா²னாதீ³ஸு ததோ து³ப்³ப³லதரோ ஹோதி, ஏவம் பா³ஹிரேஸு ச²ஸு ஆரம்மணேஸூதி ச²ந்த³ராக³ஸ்ஸ ப³லவது³ப்³ப³லதாய ஏவம் தே³ஸனா கதாதி வேதி³தப்³போ³.

ஸுகி²தேஸு ஸுகி²தோதி உபட்டா²கேஸு த⁴னத⁴ஞ்ஞலாபா⁴தி³வஸேன ஸுகி²தேஸு ‘‘இதா³னாஹம் மனாபம் போ⁴ஜனம் லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி கே³ஹஸிதஸுகே²ன ஸுகி²தோ ஹோதி, தேஹி பத்தஸம்பத்திம் அனுப⁴வமானோ விய சரதி. து³க்கி²தேஸு து³க்கி²தோதி தேஸம் கேனசிதே³வ காரணேன து³க்கே² உப்பன்னே ஸயம் த்³விகு³ணேன து³க்கே²ன து³க்கி²தோ ஹோதி. கிச்சகரணீயேஸூதி கிச்சஸங்கா²தேஸு கரணீயேஸு. தேஸு யோக³ம் ஆபஜ்ஜதீதி உபயோக³ம் ஸயம் தேஸம் கிச்சானம் கத்தப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜதி. காமேஸூதி வத்து²காமேஸு. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, காமேஹி அரித்தோ ஹோதீதி ஏவம் கிலேஸகாமேஹி அரித்தோ ஹோதி அந்தோ காமானம் பா⁴வேன அதுச்சோ². ஸுக்கபக்கோ² தேஸம் அபா⁴வேன ரித்தோ துச்சோ²தி வேதி³தப்³போ³.

புரக்க²ரானோதி வட்டம் புரதோ குருமானோ. ஏவம்ரூபோ ஸியந்திஆதீ³ஸு தீ³க⁴ரஸ்ஸகாளோதா³தாதீ³ஸு ரூபேஸு ‘‘ஏவம்ரூபோ நாம ப⁴வேய்ய’’ந்தி பத்தே²தி. ஸுகா²தீ³ஸு வேத³னாஸு ஏவம்வேத³னோ நாம; நீலஸஞ்ஞாதீ³ஸு ஸஞ்ஞாஸு ஏவம் ஸஞ்ஞோ நாம; புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ராதீ³ஸு ஸங்கா²ரேஸு ஏவம்ஸங்கா²ரோ நாம; சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³ஸு விஞ்ஞாணேஸு ‘‘ஏவம் விஞ்ஞாணோ நாம ப⁴வேய்ய’’ந்தி பத்தே²தி.

அபுரக்க²ரானோதி வட்டம் புரதோ அகுருமானோ. ஸஹிதம் மே, அஸஹிதம் தேதி துய்ஹம் வசனம் அஸஹிதம் அஸிலிட்ட²ம், மய்ஹம் ஸஹிதம் ஸிலிட்ட²ம் மது⁴ரபானஸதி³ஸம். அதி⁴சிண்ணம் தே விபராவத்தந்தி யம் துய்ஹம் தீ³கே⁴ன காலேன பரிசிதம் ஸுப்பகு³ணம், தம் மம வாத³ம் ஆக³ம்ம ஸப்³ப³ம் க²ணேன விபராவத்தம் நிவத்தம். ஆரோபிதோ தே வாதோ³தி துய்ஹம் தோ³ஸோ மயா ஆரோபிதோ. சர வாத³ப்பமோக்கா²யாதி தம் தம் ஆசரியம் உபஸங்கமித்வா உத்தரி பரியேஸந்தோ இமஸ்ஸ வாத³ஸ்ஸ மோக்கா²ய சர ஆஹிண்டா³ஹி. நிப்³பே³டே²ஹி வா ஸசே பஹோஸீதி அத² ஸயமேவ பஹோஸி, இதே⁴வ நிப்³பே³டே²ஹீதி. ததியம்.

4. து³தியஹாலித்³தி³கானிஸுத்தவண்ணனா

4. சதுத்தே² ஸக்கபஞ்ஹேதி சூளஸக்கபஞ்ஹே, மஹாஸக்கபஞ்ஹேபேதம் வுத்தமேவ. தண்ஹாஸங்க²யவிமுத்தாதி தண்ஹாஸங்க²யே நிப்³பா³னே ததா³ரம்மணாய ப²லவிமுத்தியா விமுத்தா. அச்சந்தனிட்டா²தி அந்தம் அதிக்கந்தனிட்டா² ஸததனிட்டா². ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. சதுத்த²ம்.

5. ஸமாதி⁴ஸுத்தவண்ணனா

5. பஞ்சமே ஸமாதி⁴ந்தி இத³ம் ப⁴க³வா தே பி⁴க்கூ² சித்தேகக்³க³தாய பரிஹாயந்தே தி³ஸ்வா, ‘‘சித்தேகக்³க³தம் லப⁴ந்தானம் இமேஸம் கம்மட்டா²னம் பா²திம் க³மிஸ்ஸதீ’’தி ஞத்வா ஆஹ. அபி⁴னந்த³தீதி பத்தே²தி. அபி⁴வத³தீதி தாய அபி⁴னந்த³னாய ‘‘அஹோ பியம் இட்ட²ம் கந்தம் மனாப’’ந்தி வத³தி. வாசம் அபி⁴னந்த³ந்தோபி ச தம் ஆரம்மணம் நிஸ்ஸாய ஏவம் லோப⁴ம் உப்பாதே³ந்தோ அபி⁴வத³தியேவ நாம. அஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தீதி கி³லித்வா பரினிட்ட²பேத்வா க³ண்ஹாதி. யா ரூபே நந்தீ³தி யா ஸா ரூபே ப³லவபத்த²னாஸங்கா²தா நந்தீ³. தது³பாதா³னந்தி தம் க³ஹணட்டே²ன உபாதா³னம். நாபி⁴னந்த³தீதி ந பத்தே²தி. நாபி⁴வத³தீதி பத்த²னாவஸேன ந ‘‘இட்ட²ம் கந்த’’ந்தி வத³தி. விபஸ்ஸனாசித்தேன சேதஸா ‘‘அனிச்சம் து³க்க²’’ந்தி வசீபே⁴த³ம் கரோந்தோபி நாபி⁴வத³தியேவ. பஞ்சமம்.

6. படிஸல்லாணஸுத்தவண்ணனா

6. ச²ட்டே² படிஸல்லாணேதி இத³ம் ப⁴க³வா தே பி⁴க்கூ² காயவிவேகேன பரிஹாயந்தே தி³ஸ்வா ‘‘காயவிவேகம் லப⁴ந்தானம் இமேஸம் கம்மட்டா²னம் பா²திம் க³மிஸ்ஸதீ’’தி ஞத்வா ஆஹ. ச²ட்ட²ம்.

7. உபாதா³பரிதஸ்ஸனாஸுத்தவண்ணனா

7. ஸத்தமே உபாதா³பரிதஸ்ஸனந்தி க³ஹணேன உப்பன்னம் பரிதஸ்ஸனம். அனுபாதா³அபரிதஸ்ஸனந்தி அக்³க³ஹணேன அபரிதஸ்ஸனம். ரூபவிபரிணாமானுபரிவத்திவிஞ்ஞாணம் ஹோதீதி ‘‘மம ரூபம் விபரிணத’’ந்தி வா ‘‘அஹு வத மேதம், தா³னி வத மே நத்தீ²’’தி வா ஆதி³னா நயேன கம்மவிஞ்ஞாணம் ரூபஸ்ஸ பே⁴தா³னுபரிவத்தி ஹோதி. விபரிணாமானுபரிவத்திஜாதி விபரிணாமஸ்ஸ அனுபரிவத்திதோ விபரிணாமாரம்மணசித்ததோ ஜாதா. பரிதஸ்ஸனா த⁴ம்மஸமுப்பாதா³தி தண்ஹாபரிதஸ்ஸனா ச அகுஸலத⁴ம்மஸமுப்பாதா³ ச. சித்தந்தி குஸலசித்தம். பரியாதா³ய திட்ட²ந்தீதி பரியாதி³யித்வா திட்ட²ந்தி. உத்தாஸவாதி ஸஉத்தாஸோ. விகா⁴தவாதி ஸவிகா⁴தோ ஸது³க்கோ². அபேக்க²வாதி ஸாலயோ. உபாதா³ய ச பரிதஸ்ஸதீதி க³ண்ஹித்வா பரிதஸ்ஸகோ நாம ஹோதி. ந ரூபவிபரிணாமானுபரிவத்தீதி கீ²ணாஸவஸ்ஸ கம்மவிஞ்ஞாணமேவ நத்தி², தஸ்மா ரூபபே⁴தா³னுபரிவத்தி ந ஹோதீதி வத்தும் வட்டதி. ஸத்தமம்.

8. து³தியஉபாதா³பரிதஸ்ஸனாஸுத்தவண்ணனா

8. அட்ட²மே தண்ஹாமானதி³ட்டி²வஸேன தே³ஸனா கதா. இதி படிபாடியா சதூஸு ஸுத்தேஸு வட்டவிவட்டமேவ கதி²தம். அட்ட²மம்.

9. காலத்தயஅனிச்சஸுத்தவண்ணனா

9. நவமே கோ பன வாதோ³ பச்சுப்பன்னஸ்ஸாதி பச்சுப்பன்னம்ஹி கதா²வ கா, அனிச்சமேவ தம். தே கிர பி⁴க்கூ² அதீதானாக³தம் அனிச்சந்தி ஸல்லக்கே²த்வா பச்சுப்பன்னே கிலமிம்ஸு, அத² நேஸம் இதோ அதீதானாக³தேபி ‘‘பச்சுப்பன்னம் அனிச்ச’’ந்தி வுச்சமானே பு³ஜ்ஜி²ஸ்ஸந்தீதி அஜ்ஜா²ஸயம் விதி³த்வா ஸத்தா² புக்³க³லஜ்ஜா²ஸயேன இமம் தே³ஸனம் தே³ஸேஸி. நவமம்.

10-11. காலத்தயது³க்க²ஸுத்தாதி³வண்ணனா

10-11. த³ஸமேகாத³ஸமானி து³க்க²ம் அனத்தாதி பதே³ஹி விஸேஸேத்வா ததா²ரூபேனேவ புக்³க³லஜ்ஜா²ஸயேன கதி²தானீதி. த³ஸமேகாத³ஸமானி.

நகுலபிதுவக்³கோ³ பட²மோ.

2. அனிச்சவக்³கோ³

1-10. அனிச்சஸுத்தாதி³வண்ணனா

12-21. அனிச்சவக்³கே³ பரியோஸானஸுத்தம் புச்சா²வஸிகம், ஸேஸானி ததா² ததா² பு³ஜ்ஜ²னகானஞ்ச வஸேன தே³ஸிதானீதி. பட²மாதீ³னி.

அனிச்சவக்³கோ³ து³தியோ.

3. பா⁴ரவக்³கோ³

1. பா⁴ரஸுத்தவண்ணனா

22. பா⁴ரவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴திஸ்ஸ வசனீயந்தி பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ இதி அஸ்ஸ வசனீயம், ஏவம் வத்தப்³ப³ம் ப⁴வேய்யாதி அத்தோ². அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பா⁴ரோதி யே இமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴, அயம் பா⁴ரோதி வுச்சதி. கேனட்டே²னாதி? பரிஹாரபா⁴ரியட்டே²ன. ஏதேஸஞ்ஹி டா²பனக³மனனிஸீதா³பனனிபஜ்ஜாபனன்ஹாபனமண்ட³னகா²தா³பனபு⁴ஞ்ஜாபனாதி³பரிஹாரோ பா⁴ரியோதி பரிஹாரபா⁴ரியட்டே²ன பா⁴ரோதி வுச்சதி. ஏவம்னாமோதி திஸ்ஸோ த³த்தோதிஆதி³னாமோ. ஏவம்கோ³த்தோதி கண்ஹாயனோ வச்சா²யனோதிஆதி³கோ³த்தோ. இதி வோஹாரமத்தஸித்³த⁴ம் புக்³க³லம் ‘‘பா⁴ரஹாரோ’’தி கத்வா த³ஸ்ஸேதி. புக்³க³லோ ஹி படிஸந்தி⁴க்க²ணேயேவ க²ந்த⁴பா⁴ரம் உக்கி²பித்வா த³ஸபி வஸ்ஸானி வீஸதிபி வஸ்ஸஸதம்பீதி யாவஜீவம் இமம் க²ந்த⁴பா⁴ரம் ந்ஹாபேந்தோ போ⁴ஜேந்தோ முது³ஸம்ப²ஸ்ஸமஞ்சபீடே²ஸு நிஸீதா³பேந்தோ நிபஜ்ஜாபேந்தோ பரிஹரித்வா சுதிக்க²ணே ச²ட்³டே³த்வா புன படிஸந்தி⁴க்க²ணே அபரம் க²ந்த⁴பா⁴ரம் ஆதி³யதி, தஸ்மா பா⁴ரஹாரோதி ஜாதோ.

போனோப⁴விகாதி புனப்³ப⁴வனிப்³ப³த்திகா. நந்தீ³ராக³ஸஹக³தாதி நந்தி³ராகே³ன ஸஹ ஏகத்தமேவ க³தா. தப்³பா⁴வஸஹக³தஞ்ஹி இத⁴ அதி⁴ப்பேதம். தத்ர தத்ராபி⁴னந்தி³னீதி உபபத்திட்டா²னே வா ரூபாதீ³ஸு வா ஆரம்மணேஸு தத்த² தத்த² அபி⁴னந்த³னஸீலாவ. காமதண்ஹாதீ³ஸு பஞ்சகாமகு³ணிகோ ராகோ³ காமதண்ஹா நாம, ரூபாரூபப⁴வராகோ³ ஜா²னனிகந்தி ஸஸ்ஸததி³ட்டி²ஸஹக³தோ ராகோ³தி அயம் ப⁴வதண்ஹா நாம, உச்சே²த³தி³ட்டி²ஸஹக³தோ ராகோ³ விப⁴வதண்ஹா நாம. பா⁴ராதா³னந்தி பா⁴ரக³ஹணம். தண்ஹாய ஹி ஏஸ பா⁴ரம் ஆதி³யதி. அஸேஸவிராக³னிரோதோ⁴திஆதி³ ஸப்³ப³ம் நிப்³பா³னஸ்ஸேவ வேவசனம். தஞ்ஹி ஆக³ம்ம தண்ஹா அஸேஸதோ விரஜ்ஜதி நிருஜ்ஜ²தி சஜியதி படினிஸ்ஸஜ்ஜியதி விமுச்சதி, நத்தி² சேத்த² காமாலயோ வா தி³ட்டா²லயோ வாதி நிப்³பா³னம் ஏதானி நாமானி லப⁴தி. ஸமூலம் தண்ஹந்தி தண்ஹாய அவிஜ்ஜா மூலம் நாம. அப்³பு³ய்ஹாதி அரஹத்தமக்³கே³ன தம் ஸமூலகம் உத்³த⁴ரித்வா. நிச்சா²தோ பரினிப்³பு³தோதி நித்தண்ஹோ பரினிப்³பு³தோ நாமாதி வத்தும் வட்டதீதி. பட²மம்.

2. பரிஞ்ஞஸுத்தவண்ணனா

23. து³தியே பரிஞ்ஞேய்யேதி பரிஜானிதப்³பே³, ஸமதிக்கமிதப்³பே³தி அத்தோ². பரிஞ்ஞந்தி அச்சந்தபரிஞ்ஞம், ஸமதிக்கமந்தி அத்தோ². ராக³க்க²யோதிஆதி³ நிப்³பா³னஸ்ஸ நாமம். தஞ்ஹி அச்சந்தபரிஞ்ஞா நாம. து³தியம்.

3. அபி⁴ஜானஸுத்தவண்ணனா

24. ததியே அபி⁴ஜானந்தி அபி⁴ஜானந்தோ. இமினா ஞாதபரிஞ்ஞா கதி²தா, து³தியபதே³ன தீரணபரிஞ்ஞா, ததியசதுத்தே²ஹி பஹானபரிஞ்ஞாதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே திஸ்ஸோ பரிஞ்ஞா கதி²தாதி. ததியம்.

4-9. ச²ந்த³ராக³ஸுத்தாதி³வண்ணனா

25-30. சதுத்தா²தீ³னி தா⁴துஸம்யுத்தே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³னி. படிபாடியா பனேத்த² பஞ்சமச²ட்ட²ஸத்தமேஸு சத்தாரி ஸச்சானி கதி²தானி, அட்ட²மனவமேஸு வட்டவிவட்டம். சதுத்தா²தீ³னி.

10. அக⁴மூலஸுத்தவண்ணனா

31. த³ஸமே அக⁴ந்தி து³க்க²ம். ஏவமேத்த² து³க்க²லக்க²ணமேவ கதி²தம். த³ஸமம்.

11. பப⁴ங்கு³ஸுத்தவண்ணனா

32. ஏகாத³ஸமே பப⁴ங்கு³ந்தி பபி⁴ஜ்ஜனஸபா⁴வம். ஏவமித⁴ அனிச்சலக்க²ணமேவ கதி²தந்தி. ஏகாத³ஸமம்.

பா⁴ரவக்³கோ³ ததியோ.

4. நதும்ஹாகவக்³கோ³

1. நதும்ஹாகஸுத்தவண்ணனா

33. நதும்ஹாகவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே பஜஹதா²தி ச²ந்த³ராக³ப்பஹானேன பஜஹத². திணாதீ³ஸு திணம் நாம அந்தோபே²க்³கு³ ப³ஹிஸாரம் தாலனாளிகேராதி³. கட்ட²ம் நாம அந்தோஸாரம் ப³ஹிபே²க்³கு³ க²தி³ரஸாலஸாகபனஸாதி³. ஸாகா² நாம ருக்க²ஸ்ஸ பா³ஹா விய நிக்க²ந்தா. பலாஸம் நாம தாலனாளிகேரபண்ணாதி³. பட²மம்.

2. து³தியனதும்ஹாகஸுத்தவண்ணனா

34. து³தியம் வினா உபமாய பு³ஜ்ஜ²னகானம் அஜ்ஜா²ஸயேன வுத்தம். து³தியம்.

3. அஞ்ஞதரபி⁴க்கு²ஸுத்தவண்ணனா

35. ததியே ரூபஞ்சே, ப⁴ந்தே, அனுஸேதீதி யதி³ ரூபம் அனுஸேதி. தேன ஸங்க²ம் க³ச்ச²தீதி காமராகா³தீ³ஸு யேன அனுஸயேன தம் ரூபம் அனுஸேதி, தேனேவ அனுஸயேன ‘‘ரத்தோ து³ட்டோ² மூள்ஹோ’’தி பண்ணத்திம் க³ச்ச²தி. ந தேன ஸங்க²ம் க³ச்ச²தீதி தேன அபூ⁴தேன அனுஸயேன ‘‘ரத்தோ து³ட்டோ² மூள்ஹோ’’தி ஸங்க²ம் ந க³ச்ச²தீதி. ததியம்.

4. து³தியஅஞ்ஞதரபி⁴க்கு²ஸுத்தவண்ணனா

36. சதுத்தே² தம் அனுமீயதீதி தம் அனுஸயிதம் ரூபம் மரந்தேன அனுஸயேன அனுமரதி. ந ஹி ஆரம்மணே பி⁴ஜ்ஜமானே ததா³ரம்மணா த⁴ம்மா திட்ட²ந்தி. யம் அனுமீயதீதி யம் ரூபம் யேன அனுஸயேன அனுமரதி. தேன ஸங்க²ம் க³ச்ச²தீதி தேன அனுஸயேன ‘‘ரத்தோ து³ட்டோ² மூள்ஹோ’’தி ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி. அத² வா யந்தி கரணவசனமேதம், யேன அனுஸயேன அனுமீயதி, தேன ‘‘ரத்தோ து³ட்டோ² மூள்ஹோ’’தி ஸங்க²ம் க³ச்ச²தீதி அத்தோ². சதுத்த²ம்.

5-6. ஆனந்த³ஸுத்தாதி³வண்ணனா

37-38. பஞ்சமே டி²தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தம் பஞ்ஞாயதீதி த⁴ரமானஸ்ஸ ஜீவமானஸ்ஸ ஜரா பஞ்ஞாயதி. டி²தீதி ஹி ஜீவிதிந்த்³ரியஸங்கா²தாய அனுபாலனாய நாமம். அஞ்ஞத²த்தந்தி ஜராய. தேனாஹு போராணா –

‘‘உப்பாதோ³ ஜாதி அக்கா²தோ, ப⁴ங்கோ³ வுத்தோ வயோதி ச;

அஞ்ஞத²த்தம் ஜரா வுத்தா, டி²தீ ச அனுபாலனா’’தி.

ஏவம் ஏகேகஸ்ஸ க²ந்த⁴ஸ்ஸ உப்பாத³ஜராப⁴ங்க³ஸங்கா²தானி தீணி லக்க²ணானி ஹோந்தி யானி ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, ஸங்க²தஸ்ஸ ஸங்க²தலக்க²ணானீ’’தி (அ. நி. 3.47).

தத்த² ஸங்க²தம் நாம பச்சயனிப்³ப³த்தோ யோ கோசி ஸங்கா²ரோ. ஸங்கா²ரோ ச ந லக்க²ணம், லக்க²ணம் ந ஸங்கா²ரோ, ந ச ஸங்கா²ரேன வினா லக்க²ணம் பஞ்ஞாபேதும் ஸக்கா, நாபி லக்க²ணம் வினா ஸங்கா²ரோ, லக்க²ணேன பன ஸங்கா²ரோ பாகடோ ஹோதி. யதா² ஹி ந ச கா³வீயேவ லக்க²ணம், லக்க²ணமேவ ந கா³வீ, நாபி கா³விம் முஞ்சித்வா லக்க²ணம் பஞ்ஞாபேதும் ஸக்கா, நாபி லக்க²ணம் முஞ்சித்வா கா³விம், லக்க²ணேன பன கா³வீ பாகடா ஹோதி, ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் வேதி³தப்³ப³ம்.

தத்த² ஸங்கா²ரானம் உப்பாத³க்க²ணே ஸங்கா²ரோபி உப்பாத³லக்க²ணம்பி காலஸங்கா²தோ தஸ்ஸ க²ணோபி பஞ்ஞாயதி. ‘‘உப்பாதோ³பீ’’தி வுத்தே ஸங்கா²ரோபி ஜராலக்க²ணம்பி காலஸங்கா²தோ தஸ்ஸ க²ணோபி பஞ்ஞாயதி. ப⁴ங்க³க்க²ணே ஸங்கா²ரோபி தம்லக்க²ணம்பி காலஸங்கா²தோ தஸ்ஸ க²ணோபி பஞ்ஞாயதி. அபரே பன வத³ந்தி ‘‘அரூபத⁴ம்மானம் ஜராக²ணோ நாம ந ஸக்கா பஞ்ஞாபேதும், ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ச ‘வேத³னாய உப்பாதோ³ பஞ்ஞாயதி, வயோ பஞ்ஞாயதி, டி²தாய அஞ்ஞத²த்தம் பஞ்ஞாயதீ’தி வத³ந்தோ அரூபத⁴ம்மானம்பி தீணி லக்க²ணானி பஞ்ஞாபேதி, தானி அத்தி²க்க²ணம் உபாதா³ய லப்³ப⁴ந்தீ’’தி வத்வா –

‘‘அத்தி²தா ஸப்³ப³த⁴ம்மானம், டி²தி நாம பவுச்சதி;

தஸ்ஸேவ பே⁴தோ³ மரணம், ஸப்³ப³தா³ ஸப்³ப³பாணின’’ந்தி. –

இமாய ஆசரியகா³தா²ய தமத்த²ம் ஸாதே⁴ந்தி. அத² வா ஸந்ததிவஸேன டா²னம் டி²தீதி வேதி³தப்³ப³ந்தி ச வத³ந்தி. யஸ்மா பன ஸுத்தே அயம் விஸேஸோ நத்தி², தஸ்மா ஆசரியமதியா ஸுத்தம் அபடிபா³ஹேத்வா ஸுத்தமேவ பமாணம் கத்தப்³ப³ம். ச²ட்ட²ம் உத்தானமேவ. பஞ்சமச²ட்டா²னி.

7-10. அனுத⁴ம்மஸுத்தாதி³வண்ணனா

39-42. ஸத்தமே த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னஸ்ஸாதி நவன்னம் லோகுத்தரத⁴ம்மானம் அனுலோமத⁴ம்மம் புப்³ப³பா⁴க³படிபத³ம் படிபன்னஸ்ஸ. அயமனுத⁴ம்மோதி அயம் அனுலோமத⁴ம்மோ ஹோதி. நிப்³பி³தா³ப³ஹுலோதி உக்கண்ட²னப³ஹுலோ ஹுத்வா. பரிஜானாதீதி தீஹி பரிஞ்ஞாஹி பரிஜானாதி. பரிமுச்சதீதி மக்³க³க்க²ணே உப்பன்னாய பஹானபரிஞ்ஞாய பரிமுச்சதி. ஏவம் இமஸ்மிம் ஸுத்தே மக்³கோ³வ கதி²தோ ஹோதி, ததா² இதோ பரேஸு தீஸு. இத⁴ பன அனுபஸ்ஸனா அனியமிதா, தேஸு நியமிதா. தஸ்மா இதா⁴பி ஸா தத்த² நியமிதவஸேனேவ நியமேதப்³பா³. ந ஹி ஸக்கா தீஸு அஞ்ஞதரம் அனுபஸ்ஸனம் வினா நிப்³பி³ந்தி³தும் பரிஜானிதும் வாதி. ஸத்தமாதீ³னி.

நதும்ஹாகவக்³கோ³ சதுத்தோ².

5. அத்ததீ³பவக்³கோ³

1. அத்ததீ³பஸுத்தவண்ணனா

43. அத்ததீ³பவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே அத்ததீ³பாதி அத்தானம் தீ³பம் தாணம் லேணம் க³திம் பராயணம் பதிட்ட²ம் கத்வா விஹரதா²தி அத்தோ². அத்தஸரணாதி இத³ம் தஸ்ஸேவ வேவசனம். அனஞ்ஞஸரணாதி இத³ம் அஞ்ஞஸ்ஸ ஸரணபடிக்கே²பவசனம். ந ஹி அஞ்ஞோ அஞ்ஞஸ்ஸ ஸரணம் ஹோதி அஞ்ஞஸ்ஸ வாயாமேன அஞ்ஞஸ்ஸ அஸிஜ்ஜ²னதோ, வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘அத்தா ஹி அத்தனோ நாதோ²,

கோ ஹி நாதோ² பரோ ஸியா’’தி. (த⁴. ப. 160);

தேனாஹ ‘‘அனஞ்ஞஸரணா’’தி. கோ பனேத்த² அத்தா நாம? லோகியலோகுத்தரோ த⁴ம்மோ. தேனேவாஹ – ‘‘த⁴ம்மதீ³பா த⁴ம்மஸரணா அனஞ்ஞஸரணா’’தி. யோனீதி காரணம் – ‘‘யோனி ஹேஸா, பூ⁴மிஜ, ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாயா’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 3.227) விய. கிம்பஹோதிகாதி கிம்பபு⁴திகா, குதோ பப⁴வந்தீதி அத்தோ²? ரூபஸ்ஸ த்வேவாதி இத³ம் தேஸம்யேவ ஸோகாதீ³னம் பஹானத³ஸ்ஸனத்த²ம் ஆரத்³த⁴ம். ந பரிதஸ்ஸதீதி ந க³ண்ஹாதி ந க³ஹதி. தத³ங்க³னிப்³பு³தோதி தேன விபஸ்ஸனங்கே³ன கிலேஸானம் நிப்³பு³தத்தா தத³ங்க³னிப்³பு³தோ. இமஸ்மிம் ஸுத்தே விபஸ்ஸனாவ கதி²தா. பட²மம்.

2. படிபதா³ஸுத்தவண்ணனா

44. து³தியே து³க்க²ஸமுத³யகா³மினீ ஸமனுபஸ்ஸனாதி யஸ்மா ஸக்காயோ து³க்க²ம், தஸ்ஸ ச ஸமுத³யகா³மினீ படிபதா³ நாம ‘‘ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’’தி ஏவம் தி³ட்டி²ஸமனுபஸ்ஸனா வுத்தா, தஸ்மா து³க்க²ஸமுத³யகா³மினீ ஸமனுபஸ்ஸனாதி அயமேத்த² அத்தோ² ஹோதி. து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ ஸமனுபஸ்ஸனாதி ஏத்த² ஸஹ விபஸ்ஸனாய சதுமக்³க³ஞாணம் ‘‘ஸமனுபஸ்ஸனா’’தி வுத்தம். இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே வட்டவிவட்டம் கதி²தம். து³தியம்.

3. அனிச்சஸுத்தவண்ணனா

45. ததியே ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி ஸஹ விபஸ்ஸனாய மக்³க³பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ம். விரஜ்ஜதி விமுச்சதீதி மக்³க³க்க²ணே விரஜ்ஜதி, ப²லக்க²ணே விமுச்சதி. அனுபாதா³ய ஆஸவேஹீதி அனுப்பாத³னிரோதே⁴ன நிருத்³தே⁴ஹி ஆஸவேஹி அக³ஹேத்வா இதி விமுச்சதி. ரூபதா⁴துயாதிஆதி³ பச்சவேக்க²ணத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். ஸஹ ப²லேன பச்சவேக்க²ணத³ஸ்ஸனத்த²ந்திபி வத³ந்தியேவ. டி²தந்தி உபரி கத்தப்³ப³கிச்சாபா⁴வேன டி²தம். டி²தத்தா ஸந்துஸ்ஸிதந்தி பத்தப்³ப³ம் பத்தபா⁴வேன ஸந்துட்ட²ம். பச்சத்தம்யேவ பரினிப்³பா³யதீதி ஸயமேவ பரினிப்³பா³யதி. ததியம்.

4. து³தியஅனிச்சஸுத்தவண்ணனா

46. சதுத்தே² புப்³ப³ந்தானுதி³ட்டி²யோதி புப்³ப³ந்தம் அனுக³தா அட்டா²ரஸ தி³ட்டி²யோ ந ஹோந்தி. அபரந்தானுதி³ட்டி²யோதி அபரந்தம் அனுக³தா சதுசத்தாலீஸ தி³ட்டி²யோ ந ஹோந்தி. தா²மஸோ பராமாஸோதி தி³ட்டி²தா²மஸோ சேவ தி³ட்டி²பராமாஸோ ச ந ஹோதி. ஏத்தாவதா பட²மமக்³கோ³ த³ஸ்ஸிதோ. இதா³னி ஸஹ விபஸ்ஸனாய தயோ மக்³கே³ ச ப²லானி ச த³ஸ்ஸேதும் ரூபஸ்மிந்திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். அத² வா தி³ட்டி²யோ நாம விபஸ்ஸனாய ஏவ பஹீனா, இத³ம் பன உபரி ஸஹ விபஸ்ஸனாய சத்தாரோ மக்³கே³ த³ஸ்ஸேதும் ஆரத்³த⁴ம். சதுத்த²ம்.

5. ஸமனுபஸ்ஸனாஸுத்தவண்ணனா

47. பஞ்சமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ ஸமனுபஸ்ஸந்தி ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதரந்தி பரிபுண்ணகா³ஹவஸேன பஞ்சக்க²ந்தே⁴ ஸமனுபஸ்ஸந்தி, அபரிபுண்ணகா³ஹவஸேன ஏதேஸம் அஞ்ஞதரம். இதி அயஞ்சேவ ஸமனுபஸ்ஸனாதி இதி அயஞ்ச தி³ட்டி²ஸமனுபஸ்ஸனா. அஸ்மீதி சஸ்ஸ அவிக³தம் ஹோதீதி யஸ்ஸ அயம் ஸமனுபஸ்ஸனா அத்தி², தஸ்மிம் அஸ்மீதி தண்ஹாமானதி³ட்டி²ஸங்கா²தம் பபஞ்சத்தயம் அவிக³தமேவ ஹோதி. பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் அவக்கந்தி ஹோதீதி தஸ்மிம் கிலேஸஜாதே ஸதி கம்மகிலேஸபச்சயானம் பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் நிப்³ப³த்தி ஹோதி.

அத்தி², பி⁴க்க²வே, மனோதி இத³ம் கம்மமனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். த⁴ம்மாதி ஆரம்மணம். அவிஜ்ஜாதா⁴தூதி ஜவனக்க²ணே அவிஜ்ஜா. அவிஜ்ஜாஸம்ப²ஸ்ஸஜேனாதி அவிஜ்ஜாஸம்பயுத்தப²ஸ்ஸதோ ஜாதேன. அபிச மனோதி ப⁴வங்க³க்க²ணே விபாகமனோதா⁴து, ஆவஜ்ஜனக்க²ணே கிரியமனோதா⁴து. த⁴ம்மாத³யோ வுத்தப்பகாராவ. அஸ்மீதிபிஸ்ஸ ஹோதீதி தண்ஹாமானதி³ட்டி²வஸேன அஸ்மீதி ஏவம்பிஸ்ஸ ஹோதி. இதோ பரேஸு அயமஹமஸ்மீதி ரூபாதீ³ஸு கிஞ்சிதே³வ த⁴ம்மம் க³ஹேத்வா ‘‘அயம் அஹமஸ்மீ’’தி அத்ததி³ட்டி²வஸேன வுத்தம். ப⁴விஸ்ஸந்தி ஸஸ்ஸததி³ட்டி²வஸேன. ந ப⁴விஸ்ஸந்தி உச்சே²த³தி³ட்டி²வஸேன. ரூபீ ப⁴விஸ்ஸந்திஆதீ³னி ஸப்³பா³னி ஸஸ்ஸதமேவ ப⁴ஜந்தி. அதே²த்தா²தி அத² தேனேவாகாரேன டி²தேஸு ஏதேஸு இந்த்³ரியேஸு. அவிஜ்ஜா பஹீயதீதி சதூஸு ஸச்சேஸு அஞ்ஞாணபூ⁴தா அவிஜ்ஜா பஹீயதி. விஜ்ஜா உப்பஜ்ஜதீதி அரஹத்தமக்³க³விஜ்ஜா உப்பஜ்ஜதி. ஏவமேத்த² அஸ்மீதி தண்ஹாமானதி³ட்டி²யோ. கம்மஸ்ஸ பஞ்சன்னஞ்ச இந்த்³ரியானம் அந்தரே ஏகோ ஸந்தி⁴, விபாகமனம் பஞ்சிந்த்³ரியபக்கி²கம் கத்வா பஞ்சன்னஞ்ச இந்த்³ரியானம் கம்மஸ்ஸ ச அந்தரே ஏகோ ஸந்தீ⁴தி. இதி தயோ பபஞ்சா அதீதோ அத்³தா⁴, இந்த்³ரியாதீ³னி பச்சுப்பன்னோ அத்³தா⁴, தத்த² கம்மமனம் ஆதி³ம் கத்வா அனாக³தஸ்ஸ பச்சயோ த³ஸ்ஸிதோதி. பஞ்சமம்.

6. க²ந்த⁴ஸுத்தவண்ணனா

48. ச²ட்டே² ரூபக்க²ந்தோ⁴ காமாவசரோ, சத்தாரோ க²ந்தா⁴ சதுபூ⁴மகா. ஸாஸவந்தி ஆஸவானம் ஆரம்மணபா⁴வேன பச்சயபூ⁴தம். உபாதா³னியந்தி ததே²வ ச உபாதா³னானம் பச்சயபூ⁴தம். வசனத்தோ² பனேத்த² – ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தேஹி ஸஹ ஆஸவேஹீதி ஸாஸவம். உபாதா³தப்³ப³ந்தி உபாதா³னியம். இதா⁴பி ரூபக்க²ந்தோ⁴ காமாவசரோ, அவஸேஸா தேபூ⁴மகா விபஸ்ஸனாசாரவஸேன வுத்தா. ஏவமேத்த² ரூபம் ராஸட்டே²ன க²ந்தே⁴ஸு பவிட்ட²ம், ஸாஸவராஸட்டே²ன உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு. வேத³னாத³யோ ஸாஸவாபி அத்தி², அனாஸவாபி அத்தி². தே ராஸட்டே²ன ஸப்³பே³பி க²ந்தே⁴ஸு பவிட்டா², தேபூ⁴மகா பனேத்த² ஸாஸவட்டே²ன உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு பவிட்டா²தி. ச²ட்ட²ம்.

7-8. ஸோணஸுத்தாதி³வண்ணனா

49-50. ஸத்தமே ஸேய்யோஹமஸ்மீதி விஸிட்டோ² உத்தமோ அஹமஸ்மி. கிமஞ்ஞத்ர யதா²பூ⁴தஸ்ஸ அத³ஸ்ஸனாதி யதா²பூ⁴தஸ்ஸ அத³ஸ்ஸனதோ அஞ்ஞம் கிம் ப⁴வேய்ய? அத³ஸ்ஸனம் அஞ்ஞாணமேவ ப⁴வேய்யாதி அத்தோ². இதா³னிஸ்ஸ தே பரிவட்டம் வஜிரபே⁴த³தே³ஸனம் ஆரப⁴ந்தோ தம் கிம் மஞ்ஞஸி ஸோணோதிஆதி³மாஹ. அட்ட²மம் உத்தானமேவ. ஸத்தமஅட்ட²மானி.

9-10. நந்தி³க்க²யஸுத்தாதி³வண்ணனா

51-52. நவமத³ஸமேஸு நந்தி³க்க²யா ராக³க்க²யோ, ராக³க்க²யா நந்தி³க்க²யோதி இத³ம் நந்தீ³தி வா ராகோ³தி வா இமேஸம் அத்த²தோ நின்னானாகரணதாய வுத்தம். நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனாய வா நிப்³பி³ந்த³ந்தோ நந்தி³ம் பஜஹதி, விராகா³னுபஸ்ஸனாய விரஜ்ஜந்தோ ராக³ம் பஜஹதி. ஏத்தாவதா விபஸ்ஸனம் நிட்ட²பேத்வா ‘‘ராக³க்க²யா நந்தி³க்க²யோ’’தி இத⁴ மக்³க³ம் த³ஸ்ஸேத்வா ‘‘நந்தி³ராக³க்க²யா சித்தம் விமுத்த’’ந்தி ப²லம் த³ஸ்ஸிதந்தி. நவமத³ஸமானி.

அத்ததீ³பவக்³கோ³ பஞ்சமோ.

மூலபண்ணாஸகோ ஸமத்தோ.

6. உபயவக்³கோ³

1. உபயஸுத்தவண்ணனா

53. உபயவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே உபயோதி தண்ஹாமானதி³ட்டி²வஸேன பஞ்சக்க²ந்தே⁴ உபக³தோ. விஞ்ஞாணந்தி கம்மவிஞ்ஞாணம். ஆபஜ்ஜேய்யாதி கம்மம் ஜவாபேத்வா படிஸந்தி⁴ஆகட்³ட⁴னஸமத்த²தாய வுத்³தி⁴ஆதீ³னி ஆபஜ்ஜேய்ய. விஞ்ஞாணுபயந்தி பத³ஸ்ஸ அக்³க³ஹணே காரணம் வுத்தமேவ. வோச்சி²ஜ்ஜதாரம்மணந்தி படிஸந்தி⁴ஆகட்³ட⁴னஸமத்த²தாய அபா⁴வேன ஆரம்மணம் வோச்சி²ஜ்ஜதி. பதிட்டா² விஞ்ஞாணஸ்ஸாதி கம்மவிஞ்ஞாணஸ்ஸ பதிட்டா² ந ஹோதி. தத³ப்பதிட்டி²தந்தி தம் அப்பதிட்டி²தம். அனபி⁴ஸங்க²ச்ச விமுத்தந்தி படிஸந்தி⁴ம் அனபி⁴ஸங்க²ரித்வா விமுத்தம். பட²மம்.

2. பீ³ஜஸுத்தவண்ணனா

54. து³தியே பீ³ஜஜாதானீதி பீ³ஜானி. மூலபீ³ஜந்தி வசம் வசத்தம் ஹலித்³த³ம் ஸிங்கி³வேரந்தி ஏவமாதி³. க²ந்த⁴பீ³ஜந்தி அஸ்ஸத்தோ² நிக்³ரோதோ⁴தி ஏவமாதி³. ப²லுபீ³ஜந்தி உச்சு² வேளு நளோதி ஏவமாதி³. அக்³க³பீ³ஜந்தி அஜ்ஜுகம் ப²ணிஜ்ஜகந்தி ஏவமாதி³. பீ³ஜபீ³ஜந்தி ஸாலிவீஹிஆதி³ புப்³ப³ண்ணஞ்சேவ முக்³க³மாஸாதி³ அபரண்ணஞ்ச. அக²ண்டா³னீதி அபி⁴ன்னானி. பி⁴ன்னகாலதோ பட்டா²ய பீ³ஜம் பீ³ஜத்தா²ய ந உபகப்பதி. அபூதிகானீதி உத³கதேமனேன அபூதிகானி. பூதிபீ³ஜஞ்ஹி பீ³ஜத்தா²ய ந உபகப்பதி. அவாதாதபஹதானீதி வாதேன ச ஆதபேன ச ந ஹதானி, நிரோஜதம் ந பாபிதானி. நிரோஜஞ்ஹி கஸடம் பீ³ஜம் பீ³ஜத்தா²ய ந உபகப்பதி. ஸாராதா³னீதி க³ஹிதஸாரானி பதிட்டி²தஸாரானி. நிஸ்ஸாரஞ்ஹி பீ³ஜம் பீ³ஜத்தா²ய ந உபகப்பதி. ஸுக²ஸயிதானீதி சத்தாரோ மாஸே கோட்டே² பக்கி²த்தனியாமேனேவ ஸுக²ம் ஸயிதானி. பத²வீதி ஹேட்டா² பதிட்டா²னபத²வீ. ஆபோதி உபரிஸ்னேஹனஆபோ. சதஸ்ஸோ விஞ்ஞாணட்டி²தியோதி கம்மவிஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆரம்மணபூ⁴தா ரூபாத³யோ சத்தாரோ க²ந்தா⁴. தே ஹி ஆரம்மணவஸேன பதிட்டா²பூ⁴தத்தா பத²வீதா⁴துஸதி³ஸா. நந்தி³ராகோ³ ஸினேஹனட்டே²ன ஆபோதா⁴துஸதி³ஸோ. விஞ்ஞாணம் ஸாஹாரந்தி ஸப்பச்சயம் கம்மவிஞ்ஞாணம். தஞ்ஹி பீ³ஜம் விய பத²வியம் ஆரம்மணபத²வியம் விருஹதி. து³தியம்.

3. உதா³னஸுத்தவண்ணனா

55. ததியே உதா³னம் உதா³னேஸீதி ப³லவஸோமனஸ்ஸஸமுட்டா²னம் உதா³னம் உதா³ஹரி. கிம் நிஸ்ஸாய பனேஸ ப⁴க³வதோ உப்பன்னோதி. ஸாஸனஸ்ஸ நிய்யானிகபா⁴வம். கத²ம்? ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி, ‘‘தயோமே உபனிஸ்ஸயா – தா³னூபனிஸ்ஸயோ ஸீலூபனிஸ்ஸயோ பா⁴வனூபனிஸ்ஸயோ சா’’தி. தேஸு தா³னஸீலூபனிஸ்ஸயா து³ப்³ப³லா, பா⁴வனூபனிஸ்ஸயோ ப³லவா. தா³னஸீலூபனிஸ்ஸயா ஹி தயோ மக்³கே³ ச ப²லானி ச பாபேந்தி, பா⁴வனூபனிஸ்ஸயோ அரஹத்தம் பாபேதி. இதி து³ப்³ப³லூபனிஸ்ஸயே பதிட்டி²தோ பி⁴க்கு² க⁴டேந்தோ வாயமந்தோ பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ப³ந்த⁴னானி சே²த்வா தீணி மக்³க³ப²லானி நிப்³ப³த்தேதி, ‘‘அஹோ ஸாஸனம் நிய்யானிக’’ந்தி ஆவஜ்ஜேந்தஸ்ஸ அயம் உத³பாதி³.

தத்த² ‘‘து³ப்³ப³லூபனிஸ்ஸயே ட²த்வா க⁴டமானோ தீணி மக்³க³ப²லானி பாபுணாதீ’’தி இமஸ்ஸத்த²ஸ்ஸாவிபா⁴வனத்த²ம் மிலகத்தே²ரஸ்ஸ வத்து² வேதி³தப்³ப³ம் – ஸோ கிர கி³ஹிகாலே பாணாதிபாதகம்மேன ஜீவிகம் கப்பேந்தோ அரஞ்ஞே பாஸஸதஞ்சேவ அதூ³ஹலஸதஞ்ச யோஜேஸி. அதே²கதி³வஸம் அங்கா³ரபக்கமம்ஸம் கா²தி³த்வா பாஸட்டா²னேஸு விசரந்தோ பிபாஸாபி⁴பூ⁴தோ ஏகஸ்ஸ அரஞ்ஞவாஸித்தே²ரஸ்ஸ விஹாரம் க³ந்த்வா தே²ரஸ்ஸ சங்கமந்தஸ்ஸ அவிதூ³ரே டி²தம் பானீயக⁴டம் விவரி, ஹத்த²தேமனமத்தம்பி உத³கம் நாத்³த³ஸ. ஸோ குஜ்ஜி²த்வா ஆஹ – ‘‘பி⁴க்கு², பி⁴க்கு² தும்ஹே க³ஹபதிகேஹி தி³ன்னம் பு⁴ஞ்ஜித்வா பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸுபத², பானீயக⁴டே அஞ்ஜலிமத்தம்பி உத³கம் ந ட²பேத², ந யுத்தமேத’’ந்தி. தே²ரோ ‘‘மயா பானீயக⁴டோ பூரேத்வா ட²பிதோ, கிம் நு கோ² ஏத’’ந்தி? க³ந்த்வா ஓலோகேந்தோ பரிபுண்ணக⁴டம் தி³ஸ்வா பானீயஸங்க²ம் பூரேத்வா அதா³ஸி. ஸோ த்³வத்திஸங்க²பூரம் பிவித்வா சிந்தேஸி – ‘‘ஏவம் பூரிதக⁴டோ நாம மம கம்மம் ஆக³ம்ம தத்தகபாலோ விய ஜாதோ. கிம் நு கோ² அனாக³தே அத்தபா⁴வே ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி? ஸம்விக்³க³சித்தோ த⁴னும் ச²ட்³டே³த்வா, ‘‘பப்³பா³ஜேத² மம், ப⁴ந்தே’’தி ஆஹ. தே²ரோ தசபஞ்சககம்மட்டா²னம் ஆசிக்கி²த்வா தம் பப்³பா³ஜேஸி.

தஸ்ஸ ஸமணத⁴ம்மம் கரோந்தஸ்ஸ ப³ஹூனம் மிக³ஸூகரானம் மாரிதட்டா²னம் பாஸஅதூ³ஹலானஞ்ச யோஜிதட்டா²னம் உபட்டா²தி. தம் அனுஸ்ஸரதோ ஸரீரே தா³ஹோ உப்பஜ்ஜதி, கூடகோ³ணோ விய கம்மட்டா²னம்பி வீதி²ம் ந படிபஜ்ஜதி. ஸோ ‘‘கிம் கரிஸ்ஸாமி பி⁴க்கு²பா⁴வேனா’’தி? அனபி⁴ரதியா பீளிதோ தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா வந்தி³த்வா ஆஹ – ‘‘ந ஸக்கோமி, ப⁴ந்தே, ஸமணத⁴ம்மம் காது’’ந்தி. அத² நம் தே²ரோ ‘‘ஹத்த²கம்மம் கரோஹீ’’தி ஆஹ. ஸோ ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே’’தி வத்வா உது³ம்ப³ராத³யோ அல்லருக்கே² சி²ந்தி³த்வா மஹந்தம் ராஸிம் கத்வா, ‘‘இதா³னி கிம் கரோமீ’’தி புச்சி²? ஜா²பேஹி நந்தி. ஸோ சதூஸு தி³ஸாஸு அக்³கி³ம் த³த்வா ஜா²பேதும் அஸக்கோந்தோ, ‘‘ப⁴ந்தே, ந ஸக்கோமீ’’தி ஆஹ. தே²ரோ ‘‘தேன ஹி அபேஹீ’’தி பத²விம் த்³விதா⁴ கத்வா அவீசிதோ க²ஜ்ஜோபனகமத்தம் அக்³கி³ம் நீஹரித்வா தத்த² பக்கி²பி. ஸோ தாவ மஹந்தம் ராஸிம் ஸுக்க²பண்ணம் விய க²ணேன ஜா²பேஸி. அத²ஸ்ஸ தே²ரோ அவீசிம் த³ஸ்ஸேத்வா, ‘‘ஸசே விப்³ப⁴மிஸ்ஸஸி, ஏத்த² பச்சிஸ்ஸஸீ’’தி ஸம்வேக³ம் ஜனேஸி. ஸோ அவீசித³ஸ்ஸனதோ பட்டா²ய பவேத⁴மானோ ‘‘நிய்யானிகம், ப⁴ந்தே, பு³த்³த⁴ஸாஸன’’ந்தி புச்சி², ஆமாவுஸோதி. ப⁴ந்தே, பு³த்³த⁴ஸாஸனஸ்ஸ நிய்யானிகத்தே ஸதி மிலகோ அத்தமோக்க²ம் கரிஸ்ஸதி, மா சிந்தயித்தா²தி. ததோ பட்டா²ய ஸமணத⁴ம்மம் கரோதி க⁴டேதி, தஸ்ஸ வத்தபடிவத்தம் பூரேதி, நித்³தா³ய பா³த⁴யமானாய திந்தம் பலாலம் ஸீஸே ட²பேத்வா பாதே³ ஸோண்டி³யம் ஓதாரேத்வா நிஸீத³தி. ஸோ ஏகதி³வஸம் பானீயம் பரிஸ்ஸாவேத்வா க⁴டம் ஊரும்ஹி ட²பேத்வா உத³கமணிகானம் பச்சே²த³ம் ஆக³மயமானோ அட்டா²ஸி. அத² கோ² தே²ரோ ஸாமணேரஸ்ஸ இமம் உத்³தே³ஸம் தே³தி –

‘‘உட்டா²னவதோ ஸதீமதோ,

ஸுசிகம்மஸ்ஸ நிஸம்மகாரினோ;

ஸஞ்ஞதஸ்ஸ த⁴ம்மஜீவினோ,

அப்பமத்தஸ்ஸ யஸோபி⁴வட்³ட⁴தீ’’தி. (த⁴. ப. 24);

ஸோ சதுப்பதி³கம்பி தம் கா³த²ம் அத்தனியேவ உபனேஸி – ‘‘உட்டா²னவதா நாம மாதி³ஸேன ப⁴விதப்³ப³ம். ஸதிமதாபி மாதி³ஸேனேவ…பே… அப்பமத்தேனபி மாதி³ஸேனேவ ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி. ஏவம் தம் கா³த²ம் அத்தனி உபனேத்வா தஸ்மிம்யேவ பத³வாரே டி²தோ பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி சி²ந்தி³த்வா அனாகா³மிப²லே பதிட்டா²ய ஹட்ட²துட்டோ² –

‘‘அல்லம் பலாலபுஞ்ஜாஹம், ஸீஸேனாதா³ய சங்கமிம்;

பத்தோஸ்மி ததியம் டா²னம், ஏத்த² மே நத்தி² ஸம்ஸயோ’’தி. –

இமம் உதா³னகா³த²ம் ஆஹ. ஏவம் து³ப்³ப³லூபனிஸ்ஸயே டி²தோ க⁴டேந்தோ வாயமந்தோ பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி சி²ந்தி³த்வா தீணி மக்³க³ப²லானி நிப்³ப³த்தேதி. தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘நோ சஸ்ஸம், நோ ச மே ஸியா, நாப⁴விஸ்ஸ, ந மே ப⁴விஸ்ஸதீதி ஏவம் அதி⁴முச்சமானோ பி⁴க்கு² சி²ந்தே³ய்ய ஓரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானீ’’தி.

தத்த² நோ சஸ்ஸம், நோ ச மே ஸியாதி ஸசே அஹம் ந ப⁴வேய்யம், மம பரிக்கா²ரோபி ந ப⁴வேய்ய. ஸசே வா பன மே அதீதே கம்மாபி⁴ஸங்கா²ரோ நாப⁴விஸ்ஸ, இத³ம் மே ஏதரஹி க²ந்த⁴பஞ்சகம் ந ப⁴வேய்ய. நாப⁴விஸ்ஸ, ந மே ப⁴விஸ்ஸதீதி இதா³னி பன ததா² பரக்கமிஸ்ஸாமி, யதா² மே ஆயதிம் க²ந்தா⁴பி⁴னிப்³ப³த்தகோ கம்மஸங்கா²ரோ ந ப⁴விஸ்ஸதி, தஸ்மிம் அஸதி ஆயதிம் படிஸந்தி⁴ நாம ந மே ப⁴விஸ்ஸதி. ஏவம் அதி⁴முச்சமானோதி ஏவம் அதி⁴முச்சந்தோ பி⁴க்கு² து³ப்³ப³லூபனிஸ்ஸயே டி²தோ பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி சி²ந்தே³ய்ய. ஏவம் வுத்தேதி ஏவம் ஸாஸனஸ்ஸ நிய்யானிகபா⁴வம் ஆவஜ்ஜேந்தேன ப⁴க³வதா இமஸ்மிம் உதா³னே வுத்தே. ரூபம் விப⁴விஸ்ஸதீதி ரூபம் பி⁴ஜ்ஜிஸ்ஸதி. ரூபஸ்ஸ விப⁴வாதி விப⁴வத³ஸ்ஸனேன ஸஹவிபஸ்ஸனேன. ஸஹவிபஸ்ஸனகா ஹி சத்தாரோ மக்³கா³ ரூபாதீ³னம் விப⁴வத³ஸ்ஸனம் நாம. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். ஏவம் அதி⁴முச்சமானோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² சி²ந்தே³ய்யாதி, ப⁴ந்தே, ஏவம் அதி⁴முச்சமானோ பி⁴க்கு² சி²ந்தே³ய்யேவ பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி. கஸ்மா ந சி²ந்தி³ஸ்ஸதீதி?

இதா³னி உபரி மக்³க³ப²லம் புச்ச²ந்தோ கத²ம் பன, ப⁴ந்தேதிஆதி³மாஹ. தத்த² அனந்தராதி த்³வே அனந்தரானி ஆஸன்னானந்தரஞ்ச தூ³ரானந்தரஞ்ச. விபஸ்ஸனா மக்³க³ஸ்ஸ ஆஸன்னானந்தரம் நாம, ப²லஸ்ஸ தூ³ரானந்தரம் நாம. தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘கத²ம் பன, ப⁴ந்தே, ஜானதோ கத²ம் பஸ்ஸதோ விபஸ்ஸனானந்தரா ‘ஆஸவானம் க²யோ’தி ஸங்க²ம் க³தம் அரஹத்தப²லம் ஹோதீ’’தி புச்ச²தி. அதஸிதாயேதி அதஸிதப்³பே³ அபா⁴யிதப்³பே³ டா²னம்ஹி. தாஸம் ஆபஜ்ஜதீதி ப⁴யம் ஆபஜ்ஜதி. தாஸோ ஹேஸோதி யா ஏஸா ‘‘நோ சஸ்ஸம், நோ ச மே ஸியா’’தி ஏவம் பவத்தா து³ப்³ப³லவிபஸ்ஸனா, ஸா யஸ்மா அத்தஸினேஹம் பரியாதா³தும் ந ஸக்கோதி, தஸ்மா அஸ்ஸுதவதோ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ தாஸோ நாம ஹோதி. ஸோ ஹி ‘‘இதா³னாஹம் உச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸாமி, ந தா³னி கிஞ்சி ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி அத்தானம் பபாதே பதந்தம் விய பஸ்ஸதி அஞ்ஞதரோ ப்³ராஹ்மணோ விய. லோஹபாஸாத³ஸ்ஸ கிர ஹேட்டா² திபிடகசூளனாக³த்தே²ரோ திலக்க²ணாஹதம் த⁴ம்மம் பரிவத்தேதி. அத² அஞ்ஞதரஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ஏகமந்தே ட²த்வா த⁴ம்மம் ஸுணந்தஸ்ஸ ஸங்கா²ரா ஸுஞ்ஞதோ உபட்ட²ஹிம்ஸு. ஸோ பபாதே பதந்தோ விய ஹுத்வா விவடத்³வாரேன ததோ பலாயித்வா கே³ஹம் பவிஸித்வா, புத்தம் உரே ஸயாபேத்வா, ‘‘தாத, ஸக்யஸமயம் ஆவஜ்ஜேந்தோ மனம்ஹி நட்டோ²’’தி ஆஹ. ந ஹேஸோ பி⁴க்கு² தாஸோதி ஏஸா ஏவம் பவத்தா ப³லவவிபஸ்ஸனா ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ ந தாஸோ நாம ஹோதி. ந ஹி தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி ‘‘அஹம் உச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸாமீ’’தி வா ‘‘வினஸ்ஸிஸ்ஸாமீ’’தி வாதி. ஏவம் பன ஹோதி ‘‘ஸங்கா²ராவ உப்பஜ்ஜந்தி, ஸங்கா²ராவ நிருஜ்ஜ²ந்தீ’’தி. ததியம்.