நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

ஸம்யுத்தனிகாயே

ஸளாயதனவக்³க³-அட்ட²கதா²

1. ஸளாயதனஸம்யுத்தம்

1. அனிச்சவக்³கோ³

1. அஜ்ஜ²த்தானிச்சஸுத்தவண்ணனா

1. ஸளாயதனவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே சக்கு²ந்தி த்³வே சக்கூ²னி – ஞாணசக்கு² சேவ மம்ஸசக்கு² ச. தத்த² ஞாணசக்கு² பஞ்சவித⁴ம் – பு³த்³த⁴சக்கு², த⁴ம்மசக்கு², ஸமந்தசக்கு², தி³ப்³ப³சக்கு², பஞ்ஞாசக்கூ²தி. தேஸு பு³த்³த⁴சக்கு² நாம ஆஸயானுஸயஞாணஞ்சேவ இந்த்³ரியபரோபரியத்தஞாணஞ்ச, யம் – ‘‘பு³த்³த⁴சக்கு²னா லோகம் வோலோகேந்தோ’’தி (மஹாவ. 9; ம. நி. 1.283; 2.338) ஆக³தம். த⁴ம்மசக்கு² நாம ஹேட்டி²மா தயோ மக்³கா³ தீணி ச ப²லானி, யம் – ‘‘விரஜம் வீதமலம் த⁴ம்மசக்கு²ம் உத³பாதீ³’’தி (மஹாவ. 16; ம. நி. 2.395) ஆக³தம். ஸமந்தசக்கு² நாம ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம், யம் – ‘‘பாஸாத³மாருய்ஹ ஸமந்தசக்கூ²’’தி (மஹாவ. 8; ம. நி. 1.282; 2.338) ஆக³தம். தி³ப்³ப³சக்கு² நாம ஆலோகப²ரணேன உப்பன்னம் ஞாணம், யம் – ‘‘தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴னா’’தி (பாரா. 13; ம. நி. 2.341) ஆக³தம். பஞ்ஞாசக்கு² நாம சதுஸச்சபரிச்சே²த³கஞாணம், யம் – ‘‘சக்கு²ம் உத³பாதீ³’’தி (ஸ. நி. 5.1081; மஹாவ. 15) ஆக³தம்.

மம்ஸசக்கு²பி து³வித⁴ம் – ஸஸம்பா⁴ரசக்கு², பஸாத³சக்கூ²தி. தேஸு ய்வாயம் அக்கி²கூபகே அக்கி²படலேஹி பரிவாரிதோ மம்ஸபிண்டோ³, யத்த² சதஸ்ஸோ தா⁴துயோ வண்ணக³ந்த⁴ரஸோஜா ஸம்ப⁴வோ ஜீவிதம் பா⁴வோ சக்கு²பஸாதோ³ காயபஸாதோ³தி ஸங்கே²பதோ தேரஸ ஸம்பா⁴ரா ஹோந்தி. வித்தா²ரதோ பன சதஸ்ஸோ தா⁴துயோ வண்ணக³ந்த⁴ரஸோஜா ஸம்ப⁴வோதி இமே நவ சதுஸமுட்டா²னவஸேன ச²த்திம்ஸ, ஜீவிதம் பா⁴வோ சக்கு²பஸாதோ³ காயபஸாதோ³தி இமே கம்மஸமுட்டா²னா தாவ சத்தாரோதி சத்தாரீஸ ஸம்பா⁴ரா ஹோந்தி. இத³ம் ஸஸம்பா⁴ரசக்கு² நாம. யம் பனேத்த² ஸேதமண்ட³லபரிச்சி²ன்னேன கண்ஹமண்ட³லேன பரிவாரிதே தி³ட்டி²மண்ட³லே ஸன்னிவிட்ட²ம் ரூபத³ஸ்ஸனஸமத்த²ம் பஸாத³மத்தம், இத³ம் பஸாத³சக்கு² நாம. தஸ்ஸ ததோ பரேஸஞ்ச ஸோதாதீ³னம் வித்தா²ரகதா² விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வுத்தாவ.

தத்த² யதி³த³ம் பஸாத³சக்கு², தம் க³ஹேத்வா ப⁴க³வா – சக்கு²ம், பி⁴க்க²வே, அனிச்சந்திஆதி³மாஹ. தத்த² – ‘‘சதூஹி காரணேஹி அனிச்சம் உத³யப்³ப³யவந்ததாயா’’திஆதி³னா நயேன வித்தா²ரகதா² ஹேட்டா² பகாஸிதாயேவ. ஸோதம்பி பஸாத³ஸோதமேவ அதி⁴ப்பேதம், ததா² கா⁴னஜிவ்ஹாகாயா. மனோதி தேபூ⁴மகஸம்மஸனசாரசித்தம். இதி இத³ம் ஸுத்தம் ச²ஸு அஜ்ஜ²த்திகாயதனேஸு தீணி லக்க²ணானி த³ஸ்ஸேத்வா கதி²தே பு³ஜ்ஜ²னகானம் அஜ்ஜா²ஸயேன வுத்தம்.

2-3. அஜ்ஜ²த்தது³க்க²ஸுத்தாதி³வண்ணனா

2-3. து³தியம் த்³வே லக்க²ணானி, ததியம் ஏகலக்க²ணம் த³ஸ்ஸேத்வா கதி²தே பு³ஜ்ஜ²னகானம் அஜ்ஜா²ஸயேன வுத்தம். ஸேஸானி பன தேஹி ஸல்லக்கி²தானி வா ஏத்தகேனேவ வா ஸல்லக்கே²ஸ்ஸந்தீதி.

4-6. பா³ஹிரானிச்சஸுத்தாதி³வண்ணனா

4-6. சதுத்தே² ரூபக³ந்த⁴ரஸபோ²ட்ட²ப்³பா³ சதுஸமுட்டா²னா, ஸத்³தோ³ த்³விஸமுட்டா²னோ, த⁴ம்மாதி தேபூ⁴மகத⁴ம்மாரம்மணம். இத³ம்பி பா³ஹிரேஸு ச²ஸு ஆயதனேஸு திலக்க²ணம் த³ஸ்ஸேத்வா கதி²தே பு³ஜ்ஜ²னகானம் வஸேன வுத்தம். பஞ்சமே ச²ட்டே² ச து³தியததியேஸு வுத்தஸதி³ஸோவ நயோ.

7-12. அஜ்ஜ²த்தானிச்சாதீதானாக³தஸுத்தாதி³வண்ணனா

7-12. ஸத்தமாதீ³னி அதீதானாக³தேஸு சக்கா²தீ³ஸு அனிச்சலக்க²ணாதீ³னி ஸல்லக்கே²த்வா பச்சுப்பன்னேஸு ப³லவகா³ஹேன கிலமந்தானம் வஸேன வுத்தானி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² ஹேட்டா² வுத்தனயமேவாதி.

அனிச்சவக்³கோ³ பட²மோ.

2. யமகவக்³கோ³

1-4. பட²மபுப்³பே³ஸம்போ³த⁴ஸுத்தாதி³வண்ணனா

13-16. யமகவக்³க³ஸ்ஸ பட²மது³தியேஸு அஜ்ஜ²த்திகானந்தி அஜ்ஜ²த்தஜ்ஜ²த்தவஸேன அஜ்ஜ²த்திகானம். ஸோ பன நேஸம் அஜ்ஜ²த்திகபா⁴வோ ச²ந்த³ராக³ஸ்ஸ அதி⁴மத்தப³லவதாய வேதி³தப்³போ³. மனுஸ்ஸானஞ்ஹி அந்தோக⁴ரம் விய ச² அஜ்ஜ²த்திகாயதனானி, க⁴ரூபசாரம் விய ச² பா³ஹிராயதனானி. யதா² நேஸம் புத்ததா³ரத⁴னத⁴ஞ்ஞபுண்ணே அந்தோக⁴ரே ச²ந்த³ராகோ³ அதி⁴மத்தப³லவா ஹோதி, தத்த² கஸ்ஸசி பவிஸிதும் ந தே³ந்தி, அப்பமத்தேன பா⁴ஜனஸத்³த³மத்தேனாபி ‘‘கிம் ஏத’’ந்தி? வத்தாரோ ப⁴வந்தி. ஏவமேவம் ச²ஸு அஜ்ஜ²த்திகேஸு ஆயதனேஸு அதி⁴மத்தப³லவச²ந்த³ராகோ³தி. இதி இமாய ச²ந்த³ராக³ப³லவதாய தானி ‘‘அஜ்ஜ²த்திகானீ’’தி வுத்தானி. க⁴ரூபசாரே பன நோ ததா² ப³லவா ஹோதி, தத்த² சரந்தே மனுஸ்ஸேபி சதுப்பதா³னிபி ந ஸஹஸா நிவாரேந்தி. கிஞ்சாபி ந நிவாரேந்தி, அனிச்ச²ந்தா பன பஸுபச்சி²மத்தம்பி க³ஹிதும் ந தே³ந்தி. இதி நேஸம் தத்த² ந அதி⁴மத்தப³லவச²ந்த³ராகோ³ ஹோதி. ரூபாதீ³ஸுபி ததே²வ ந அதி⁴மத்தப³லவச²ந்த³ராகோ³, தஸ்மா தானி ‘‘பா³ஹிரானீ’’தி வுத்தானி. வித்தா²ரதோ பன அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரகதா² விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வுத்தாவ. ஸேஸம் த்³வீஸுபி ஸுத்தேஸு ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ. ததா² ததியசதுத்தே²ஸு.

5-6. பட²மனோசேஅஸ்ஸாத³ஸுத்தாதி³வண்ணனா

17-18. பஞ்சமே நிஸ்ஸடாதி நிக்க²ந்தா. விஸஞ்ஞுத்தாதி நோஸம்யுத்தா. விப்பமுத்தாதி நோ அதி⁴முத்தா விமரியாதீ³கதேன சேதஸாதி நிம்மரியாதீ³கதேன சேதஸா. யஞ்ஹி கிலேஸஜாதம் வா வட்டம் வா அப்பஹீனம் ஹோதி, தேன ஸேகா²னம் சித்தம் ஸமரியாதீ³கதம் நாம. யம் பஹீனம், தேன விமரியாதீ³கதம். இத⁴ பன ஸப்³ப³ஸோ கிலேஸானஞ்சேவ வட்டஸ்ஸ ச பஹீனத்தா விமரியாதீ³கதேன கிலேஸவட்டமரியாத³ம் அதிக்கந்தேன சித்தேன விஹரிம்ஸூதி அத்தோ². ச²ட்டே²பி ஏஸேவ நயோ. ச²ஸுபி பனேதேஸு ஸுத்தேஸு சதுஸச்சமேவ கதி²தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

7-10. பட²மாபி⁴னந்த³ஸுத்தாதி³வண்ணனா

19-22. ஸத்தமாதீ³ஸு சதூஸு வட்டவிவட்டமேவ கதி²தம். அனுபுப்³ப³கதா² பன நேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³தி.

யமகவக்³கோ³ து³தியோ.

3. ஸப்³ப³வக்³கோ³

1. ஸப்³ப³ஸுத்தவண்ணனா

23. ஸப்³ப³வக்³க³ஸ்ஸ பட²மே ஸப்³ப³ம் வோ, பி⁴க்க²வேதி ஸப்³ப³ம் நாம சதுப்³பி³த⁴ம் – ஸப்³ப³ஸப்³ப³ம், ஆயதனஸப்³ப³ம், ஸக்காயஸப்³ப³ம், பதே³ஸஸப்³ப³ந்தி. தத்த² –

‘‘ந தஸ்ஸ அத்³தி³ட்ட²மித⁴அத்தி² கிஞ்சி,

அதோ² அவிஞ்ஞாதமஜானிதப்³ப³ம்;

ஸப்³ப³ம் அபி⁴ஞ்ஞாஸி யத³த்தி² நேய்யம்,

ததா²க³தோ தேன ஸமந்தசக்கூ²’’தி. (மஹானி. 156; சூளனி. தோ⁴தகமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸோ 32; படி. ம. 1.121) –

இத³ம் ஸப்³ப³ஸப்³ப³ம் நாம. ‘‘ஸப்³ப³ம் வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி, தம் ஸுணாதா²’’தி (ஸம். நி. 4.24) இத³ம் ஆயதனஸப்³ப³ம் நாம. ‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மமூலபரியாயம் வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமீ’’தி (ம. நி. 1.1) இத³ம் ஸக்காயஸப்³ப³ம் நாம. ‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு வா பன பட²மஸமன்னாஹாரோ உப்பஜ்ஜதி சித்தம் மனோ மானஸம்…பே… தஜ்ஜாமனோதா⁴தூ’’தி இத³ம் பதே³ஸஸப்³ப³ம் நாம. இதி பஞ்சாரம்மணமத்தம் பதே³ஸஸப்³ப³ம். தேபூ⁴மகத⁴ம்மா ஸக்காயஸப்³ப³ம். சதுபூ⁴மகத⁴ம்மா ஆயதனஸப்³ப³ம். யம்கிஞ்சி நேய்யம் ஸப்³ப³ஸப்³ப³ம். பதே³ஸஸப்³ப³ம் ஸக்காயஸப்³ப³ம் ந பாபுணாதி, ஸக்காயஸப்³ப³ம் ஆயதனஸப்³ப³ம் ந பாபுணாதி, ஆயதனஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³ஸப்³ப³ம் ந பாபுணாதி. கஸ்மா? ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ அயம் நாம த⁴ம்மோ ஆரம்மணம் ந ஹோதீதி நத்தி²தாய. இமஸ்மிம் பன ஸுத்தே ஆயதனஸப்³ப³ம் அதி⁴ப்பேதம்.

பச்சக்கா²யாதி படிக்கி²பித்வா. வாசாவத்து²கமேவஸ்ஸாதி, வாசாய வத்தப்³ப³வத்து²மத்தகமேவ ப⁴வேய்ய. இமானி பன த்³வாத³ஸாயதனானி அதிக்கமித்வா அயம் நாம அஞ்ஞோ ஸபா⁴வத⁴ம்மோ அத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதும் ந ஸக்குணேய்ய. புட்டோ² ச ந ஸம்பாயேய்யாதி, ‘‘கதமம் அஞ்ஞம் ஸப்³ப³ம் நாமா’’தி? புச்சி²தோ, ‘‘இத³ம் நாமா’’தி வசனேன ஸம்பாதே³தும் ந ஸக்குணேய்ய. விகா⁴தம் ஆபஜ்ஜேய்யாதி து³க்க²ம் ஆபஜ்ஜேய்ய. யதா² தம், பி⁴க்க²வே, அவிஸயஸ்மிந்தி ஏத்த² தந்தி நிபாதமத்தம். யதா²தி காரணவசனம், யஸ்மா அவிஸயே புட்டோ²தி அத்தோ². அவிஸயஸ்மிஞ்ஹி ஸத்தானம் விகா⁴தோவ ஹோதி, கூடாகா³ரமத்தம் ஸிலம் ஸீஸேன உக்கி²பித்வா க³ம்பீ⁴ரே உத³கே தரணம் அவிஸயோ, ததா² சந்தி³மஸூரியானம் ஆகட்³டி⁴த்வா பாதனம், தஸ்மிம் அவிஸயே வாயமந்தோ விகா⁴தமேவ ஆபஜ்ஜதி, ஏவம் இமஸ்மிம்பி அவிஸயே விகா⁴தமேவ ஆபஜ்ஜேய்யாதி அதி⁴ப்பாயோ.

2. பஹானஸுத்தவண்ணனா

24. து³தியே ஸப்³ப³ப்பஹானாயாதி ஸப்³ப³ஸ்ஸ பஹானாய. சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதந்தி சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸம் மூலபச்சயம் கத்வா உப்பன்னா ஸம்படிச்ச²னஸந்தீரணவோட்ட²ப்³ப³னஜவனவேத³னா. சக்கு²விஞ்ஞாணஸம்பயுத்தாய பன வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². ஸோதத்³வாராதி³வேத³னாபச்சயாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² பன மனோதி ப⁴வங்க³சித்தம். த⁴ம்மாதி ஆரம்மணம். மனோவிஞ்ஞாணந்தி ஸஹாவஜ்ஜனகஜவனம். மனோஸம்ப²ஸ்ஸோதி ப⁴வங்க³ஸஹஜாதோ ஸம்ப²ஸ்ஸோ. வேத³யிதந்தி ஸஹாவஜ்ஜனவேத³னாய ஜவனவேத³னா. ப⁴வங்க³ஸம்பயுத்தாய பன வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². ஆவஜ்ஜனம் ப⁴வங்க³தோ அமோசேத்வா மனோதி ஸஹாவஜ்ஜனேன ப⁴வங்க³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். த⁴ம்மாதி ஆரம்மணம். மனோவிஞ்ஞாணந்தி ஜவனவிஞ்ஞாணம். மனோஸம்ப²ஸ்ஸோதி ப⁴வங்க³ஸஹஜாதோ ஸம்ப²ஸ்ஸோ. வேத³யிதந்தி ஜவனஸஹஜாதா வேத³னா. ஸஹாவஜ்ஜனேன ப⁴வங்க³ஸஹஜாதாபி வட்டதியேவ. யா பனேத்த² தே³ஸனா அனுஸிட்டி²ஆணா, அயம் பண்ணத்தி நாமாதி.

3. அபி⁴ஞ்ஞாபரிஞ்ஞாபஹானஸுத்தவண்ணனா

25. ததியே ஸப்³ப³ம் அபி⁴ஞ்ஞா பரிஞ்ஞா பஹானாயாதி ஸப்³ப³ம் அபி⁴ஜானித்வா பரிஜானித்வா பஜஹனத்தா²ய. அபி⁴ஞ்ஞா பரிஞ்ஞா பஹாதப்³ப³ந்தி அபி⁴ஜானித்வா பரிஜானித்வா பஹாதப்³ப³ம். ஸேஸம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

4. பட²மஅபரிஜானனஸுத்தவண்ணனா

26. சதுத்தே² அனபி⁴ஜானம் அபரிஜானம் அவிராஜயம் அப்பஜஹந்தி அனபி⁴ஜானந்தோ அபரிஜானந்தோ அவிராஜேந்தோ அப்பஜஹந்தோ. ஏத்த² ச அவிராஜேந்தோதி அவிக³ச்சா²பேந்தோ. இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே திஸ்ஸோபி பரிஞ்ஞா கதி²தா ஹோந்தி. ‘‘அபி⁴ஜான’’ந்தி ஹி வசனேன ஞாதபரிஞ்ஞா கதி²தா, ‘‘பரிஜான’’ந்தி வசனேன தீரணபரிஞ்ஞா, ‘‘விராஜயம் பஜஹ’’ந்தி த்³வீஹி பஹானபரிஞ்ஞாதி.

5. து³தியஅபரிஜானனஸுத்தவண்ணனா

27. பஞ்சமே சக்கு²விஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதப்³பா³ த⁴ம்மாதி ஹேட்டா² க³ஹிதரூபமேவ க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேதி. ஹேட்டா² வா ஆபாத²க³தம் க³ஹிதம், இத⁴ அனாபாத²க³தம். இத³ம் பனேத்த² ஸன்னிட்டா²னம் – ஹேட்டா² ஆபாத²க³தம்பி அனாபாத²க³தம்பி க³ஹிதமேவ, இத⁴ பன சக்கு²விஞ்ஞாணஸம்பயுத்தா தயோ க²ந்தா⁴. தே ஹி சக்கு²விஞ்ஞாணேன ஸஹ விஞ்ஞாதப்³ப³த்தா ‘‘சக்கு²விஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதப்³பா³’’தி வுத்தா. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

6. ஆதி³த்தஸுத்தவண்ணனா

28. ச²ட்டே² க³யாஸீஸேதி க³யாகா³மஸ்ஸ ஹி அவிதூ³ரே க³யாதி ஏகா போக்க²ரணீபி அத்தி² நதீ³பி, க³யாஸீஸனாமகோ ஹத்தி²கும்ப⁴ஸதி³ஸோ பிட்டி²பாஸாணோபி, யத்த² பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸஸ்ஸபி ஓகாஸோ பஹோதி, ப⁴க³வா தத்த² விஹரதி. தேன வுத்தம் ‘‘க³யாஸீஸே’’தி. பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸீதி தேஸம் ஸப்பாயத⁴ம்மதே³ஸனம் விசினித்வா தம் தே³ஸேஸ்ஸாமீதி ஆமந்தேஸி.

தத்ராயம் அனுபுப்³பி³கதா² – இதோ கிர த்³வானவுதிகப்பே மஹிந்தோ³ நாம ராஜா அஹோஸி. தஸ்ஸ ஜேட்ட²புத்தோ பு²ஸ்ஸோ நாம. ஸோ பூரிதபாரமீ பச்சி²மப⁴விகஸத்தோ, பரிபாகக³தே ஞாணே போ³தி⁴மண்ட³ம் ஆருய்ஹ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் படிவிஜ்ஜி². ரஞ்ஞோ கனிட்ட²புத்தோ தஸ்ஸ அக்³க³ஸாவகோ அஹோஸி, புரோஹிதபுத்தோ து³தியஸாவகோ. ராஜா சிந்தேஸி – ‘‘மய்ஹம் ஜேட்ட²புத்தோ நிக்க²மித்வா பு³த்³தோ⁴ ஜாதோ, கனிட்ட²புத்தோ அக்³க³ஸாவகோ, புரோஹிதபுத்தோ து³தியஸாவகோ’’தி. ஸோ ‘‘அம்ஹாகம்யேவ பு³த்³தோ⁴, அம்ஹாகம் த⁴ம்மோ, அம்ஹாகம் ஸங்கோ⁴’’தி விஹாரம் காரேத்வா விஹாரத்³வாரகோட்ட²கதோ யாவ அத்தனோ க⁴ரத்³வாரா உப⁴தோ வேளுபி⁴த்திகுடிகாஹி பரிக்கி²பித்வா மத்த²கே ஸுவண்ணதாரகக²சிதஸமோஸரிதக³ந்த⁴தா³மமாலாதா³மவிதானம் ப³ந்தா⁴பேத்வா ஹேட்டா² ரஜதவண்ணம் வாலுகம் ஸந்த²ரித்வா புப்பா²னி விகிராபேத்வா தேன மக்³கே³ன ப⁴க³வதோ ஆக³மனம் காரேஸி.

ஸத்தா² விஹாரஸ்மிம்யேவ டி²தோ சீவரம் பாருபித்வா அந்தோஸாணியாவ ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ராஜகே³ஹம் ஆக³ச்ச²தி, கதப⁴த்தகிச்சோ அந்தோஸாணியாவ க³ச்ச²தி. கோசி கடச்சு²பி⁴க்கா²மத்தம்பி தா³தும் ந லப⁴தி. ததோ நாக³ரா உஜ்ஜா²யிம்ஸு, ‘‘பு³த்³தோ⁴ லோகே உப்பன்னோ, ந ச மயம் புஞ்ஞானி காதும் லபா⁴ம. யதா² ஹி சந்தி³மஸூரியா ஸப்³பே³ஸம் ஆலோகம் கரோந்தி, ஏவம் பு³த்³தா⁴ நாம ஸப்³பே³ஸம் ஹிதத்தா²ய உப்பஜ்ஜந்தி, அயம் பன ராஜா ஸப்³பே³ஸம் புஞ்ஞசேதனம் அத்தனோயேவ அந்தோ பவேஸேதீ’’தி.

தஸ்ஸ ச ரஞ்ஞோ அஞ்ஞே தயோ புத்தா அத்தி². நாக³ரா தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஏகதோ ஹுத்வா ஸம்மந்தயிம்ஸு, ‘‘ராஜகுலேஹி ஸத்³தி⁴ம் அட்டோ நாம நத்தி², ஏகம் உபாயம் கரோமா’’தி. தே பச்சந்தே சோரே உட்டா²பேத்வா, ‘‘கதிபயா கா³மா பஹடா’’தி ஸாஸனம் ஆஹராபேத்வா ரஞ்ஞோ ஆரோசயிம்ஸு. ராஜா புத்தே பக்கோஸாபேத்வா‘‘தாதா, அஹம் மஹல்லகோ, க³ச்ச²த² சோரே வூபஸமேதா²’’தி பேஸேஸி. பயுத்தசோரா இதோ சிதோ ச அவிப்பகிரித்வா தேஸம் ஸந்திகமேவ ஆக³ச்சி²ம்ஸு. தே அனாவாஸே கா³மே வாஸேத்வா ‘‘வூபஸமிதா சோரா’’தி ஆக³ந்த்வா ராஜானம் வந்தி³த்வா அட்ட²ம்ஸு.

ராஜா துட்டோ² ‘‘தாதா, வரம் வோ தே³மீ’’தி ஆஹ. தே அதி⁴வாஸேத்வா க³ந்த்வா நாக³ரேஹி ஸத்³தி⁴ம் மந்தயிம்ஸு, ‘‘ரஞ்ஞா அம்ஹாகம் வரோ தி³ன்னோ. கிம் க³ண்ஹாமா’’தி? அய்யபுத்தா, தும்ஹாகம் ஹத்தி²அஸ்ஸாத³யோ ந து³ல்லபா⁴, பு³த்³த⁴ரதனம் பன து³ல்லப⁴ம், ந ஸப்³ப³காலம் உப்பஜ்ஜதி, தும்ஹாகம் ஜேட்ட²பா⁴திகஸ்ஸ பு²ஸ்ஸபு³த்³த⁴ஸ்ஸ படிஜக்³க³னவரம் க³ண்ஹதா²தி. தே ‘‘ஏவம் கரிஸ்ஸாமா’’தி நாக³ரானம் படிஸ்ஸுணித்வா கதமஸ்ஸுகம்மா ஸுன்ஹாதா ஸுவிலித்தா ரஞ்ஞோ ஸந்திகம் க³ந்த்வா, ‘‘தே³வ, நோ வரம் தே³தா²’’தி யாசிம்ஸு. கிம் க³ண்ஹிஸ்ஸத² தாதாதி? தே³வ, அம்ஹாகம் ஹத்தி²அஸ்ஸாதீ³ஹி அத்தோ² நத்தி², ஜேட்ட²பா⁴திகஸ்ஸ நோ பு²ஸ்ஸபு³த்³த⁴ஸ்ஸ படிஜக்³க³னவரம் தே³தா²தி. ‘‘அயம் வரோ ந ஸக்கா மயா ஜீவமானேன தா³து’’ந்தி த்³வே கண்ணே பித³ஹி. ‘‘தே³வ, ந தும்ஹே அம்ஹேஹி ப³லக்காரேன வரம் தா³பிதா, தும்ஹேஹி அத்தனோ ருசியா துட்டே²ஹி தி³ன்னோ. கிம், தே³வ, ராஜகுலஸ்ஸ த்³வே கதா² வட்டந்தீ’’தி? ஸச்சவாதி³தாய ப⁴ணிம்ஸு.

ராஜா வினிவத்திதும் அலப⁴ந்தோ – ‘‘தாதா, ஸத்த ஸம்வச்ச²ரே ஸத்த மாஸே ஸத்த ச தி³வஸே உபட்ட²ஹித்வா தும்ஹாகம் த³ஸ்ஸாமீ’’தி ஆஹ. ‘‘ஸுந்த³ரம், தே³வ, பாடிபோ⁴க³ம் தே³தா²’’தி. ‘‘கிஸ்ஸ பாடிபோ⁴க³ம் தாதா’’தி? ‘‘ஏத்தகம் காலம் அமரணபாடிபோ⁴க³ம் தே³வா’’தி. ‘‘தாதா, அயுத்தம் பாடிபோ⁴க³ம் தா³பேத², ந ஸக்கா ஏவம் பாடிபோ⁴க³ம் தா³தும், திணக்³கே³ உஸ்ஸாவபி³ந்து³ஸதி³ஸம் ஸத்தானம் ஜீவித’’ந்தி. ‘‘நோ சே, தே³வ, பாடிபோ⁴க³ம் தே³த², மயம் அந்தரா மதா கிம் குஸலம் கரிஸ்ஸாமா’’தி? ‘‘தேன ஹி, தாதா, ச² ஸம்வச்ச²ரானி தே³தா²’’தி. ‘‘ந ஸக்கா, தே³வா’’தி. ‘‘தேன ஹி பஞ்ச, சத்தாரி, தீணி, த்³வே, ஏகம் ஸம்வச்ச²ரம் தே³த²’’. ‘‘ஸத்த, ச² மாஸே தே³த²…பே… மாஸட்³ட⁴மத்தம் தே³தா²’’தி. ‘‘ந ஸக்கா, தே³வா’’தி. ‘‘தேன ஹி ஸத்ததி³வஸமத்தம் தே³தா²’’தி. ‘‘ஸாது⁴, தே³வாதி ஸத்த தி³வஸே ஸம்படிச்சி²ம்ஸு’’. ராஜா ஸத்த ஸம்வச்ச²ரே ஸத்த மாஸே ஸத்த தி³வஸே கத்தப்³ப³ஸக்காரம் ஸத்தஸுயேவ தி³வஸேஸு அகாஸி.

ததோ புத்தானம் வஸனட்டா²னம் ஸத்தா²ரம் பேஸேதும் அட்ட²உஸப⁴வித்த²தம் மக்³க³ம் அலங்காராபேஸி, மஜ்ஜ²ட்டா²னே சதுஉஸப⁴ப்பமாணம் பதே³ஸம் ஹத்தீ²ஹி மத்³தா³பேத்வா கஸிணமண்ட³லஸதி³ஸம் கத்வா வாலுகாய ஸந்த²ராபேத்வா புப்பா²பி⁴கிண்ணமகாஸி, தத்த² தத்த² கத³லியோ ச புண்ணக⁴டே ச ட²பாபேத்வா த⁴ஜபடாகா உக்கி²பாபேஸி. உஸபே⁴ உஸபே⁴ போக்க²ரணிம் க²ணாபேஸி, அபரபா⁴கே³ த்³வீஸு பஸ்ஸேஸு க³ந்த⁴மாலாபுப்பா²பணே பஸாராபேஸி. மஜ்ஜ²ட்டா²னே சதுஉஸப⁴வித்தா²ரஸ்ஸ அலங்கதமக்³க³ஸ்ஸ உபோ⁴ஸு பஸ்ஸேஸு த்³வே த்³வே உஸப⁴வித்தா²ரே மக்³கே³ கா²ணுகண்டகே ஹராபேத்வா த³ண்ட³தீ³பிகாயோ காராபேஸி. ராஜபுத்தாபி அத்தனோ ஆணாபவத்திட்டா²னே ஸோளஸஉஸப⁴மக்³க³ம் ததே²வ அலங்காராபேஸும்.

ராஜா அத்தனோ ஆணாபவத்திட்டா²னஸ்ஸ கேதா³ரஸீமம் க³ந்த்வா ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா பரிதே³வமானோ, ‘‘தாதா, மய்ஹம் த³க்கி²ணக்கி²ம் உப்பாடேத்வா க³ண்ஹந்தா விய க³ச்ச²த², ஏவம் க³ண்ஹித்வா க³தா பன பு³த்³தா⁴னம் அனுச்ச²விகம் கரேய்யாத². மா ஸுராஸோண்டா³ விய பமத்தா விசரித்தா²’’தி ஆஹ. தே ‘‘ஜானிஸ்ஸாம மயம், தே³வா’’தி ஸத்தா²ரம் க³ஹேத்வா க³தா, விஹாரம் காரேத்வா ஸத்து² நிய்யாதேத்வா தத்த² ஸத்தா²ரம் படிஜக்³க³ந்தா காலேன தே²ராஸனே, காலேன மஜ்ஜி²மாஸனே, காலேன ஸங்க⁴னவகாஸனே திட்ட²ந்தி. தா³னம் உபபரிக்க²மானானம் திண்ணம்பி ஜனானம் ஏகஸதி³ஸமேவ அஹோஸி. தே உபகட்டா²ய வஸ்ஸூபனாயிகாய சிந்தயிம்ஸு – ‘‘கத²ம் நு கோ² ஸத்து² அஜ்ஜா²ஸயம் க³ண்ஹேய்யாமா’’தி? அத² நேஸம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘பு³த்³தா⁴ நாம த⁴ம்மக³ருனோ, ந ஆமிஸக³ருனோ, ஸீலே பதிட்ட²மானா மயம் ஸத்து² அஜ்ஜா²ஸயம் க³ஹேதும் ஸக்கி²ஸ்ஸாமா’’தி தா³னஸம்விதா⁴யகே மனுஸ்ஸே பக்கோஸாபேத்வா, ‘‘தாதா, இமினாவ நீஹாரேன யாகு³ப⁴த்தகா²த³னீயாதீ³னி ஸம்பாதே³ந்தா தா³னம் பவத்தேதா²’’தி வத்வா தா³னஸம்வித³ஹனபலிபோ³த⁴ம் சி²ந்தி³ம்ஸு.

அத² நேஸம் ஜேட்ட²பா⁴தா பஞ்சஸதே புரிஸே ஆதா³ய த³ஸஸு ஸீலேஸு பதிட்டா²ய த்³வே காஸாயானி அச்சா²தே³த்வா கப்பியம் உத³கம் பரிபு⁴ஞ்ஜமானோ வாஸம் கப்பேஸி. மஜ்ஜி²மோ தீஹி, கனிட்டோ² த்³வீஹி புரிஸஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் ததே²வ படிபஜ்ஜி. தே யாவஜீவம் ஸத்தா²ரம் உபட்ட²ஹிம்ஸு. ஸத்தா² தேஸம்யேவ ஸந்திகே பரினிப்³பா³யி.

தேபி காலம் கத்வா ததோ பட்டா²ய த்³வானவுதிகப்பே மனுஸ்ஸலோகதோ தே³வலோகம், தே³வலோகதோ ச மனுஸ்ஸலோகம் ஸம்ஸரந்தா அம்ஹாகம் ஸத்து²காலே தே³வலோகா சவித்வா மனுஸ்ஸலோகே நிப்³ப³த்திம்ஸு. தேஸம் தா³னக்³கே³ ப்³யாவடோ மஹாஅமச்சோ அங்க³மக³தா⁴னம் ராஜா பி³ம்பி³ஸாரோ ஹுத்வா நிப்³ப³த்தி. தே தஸ்ஸேவ ரஞ்ஞோ ரட்டே² ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலகுலே நிப்³ப³த்திம்ஸு. ஜேட்ட²பா⁴தா ஜேட்டோ²வ ஜாதோ, மஜ்ஜி²மகனிட்டா² மஜ்ஜி²மகனிட்டா²யேவ. யேபி தேஸம் பரிவாரமனுஸ்ஸா, தே பரிவாரமனுஸ்ஸாவ ஜாதா. தே வுத்³தி⁴மன்வாய தயோபி ஜனா தம் புரிஸஸஹஸ்ஸம் ஆதா³ய நிக்க²மித்வா தாபஸா ஹுத்வா உருவேலாயம் நதீ³தீரேயேவ வஸிம்ஸு. அங்க³மக³த⁴வாஸினோ மாஸே மாஸே தேஸம் மஹாஸக்காரம் அபி⁴ஹரந்தி.

அத² அம்ஹாகம் போ³தி⁴ஸத்தோ கதாபி⁴னிக்க²மனோ அனுபுப்³பே³ன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பத்வா பவத்திதவரத⁴ம்மசக்கோ யஸாத³யோ குலபுத்தே வினேத்வா ஸட்டி² அரஹந்தே த⁴ம்மதே³ஸனத்தா²ய தி³ஸாஸு உய்யோஜேத்வா ஸயம் பத்தசீவரமாதா³ய – ‘‘தே தயோ ஜடிலபா⁴திகே த³மேஸ்ஸாமீ’’தி உருவேலம் க³ந்த்வா அனேகேஹி பாடிஹாரியஸதேஹி தேஸம் தி³ட்டி²ம் பி⁴ந்தி³த்வா தே பப்³பா³ஜேஸி. ஸோ தம் இத்³தி⁴மயபத்தசீவரத⁴ரம் ஸமணஸஹஸ்ஸம் ஆதா³ய க³யாஸீஸம் க³ந்த்வா தேஹி பரிவாரிதோ நிஸீதி³த்வா, – ‘‘கதரா நு கோ² ஏதேஸம் த⁴ம்மகதா² ஸப்பாயா’’தி சிந்தேந்தோ, ‘‘இமே ஸாயம்பாதம் அக்³கி³ம் பரிசரந்தி. இமேஸம் த்³வாத³ஸாயதனானி ஆதி³த்தானி ஸம்பஜ்ஜலிதானி விய கத்வா தே³ஸேஸ்ஸாமி, ஏவம் இமே அரஹத்தம் பாபுணிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸந்தீ’’தி ஸன்னிட்டா²னமகாஸி. அத² நேஸம் ததா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதும் இமம் ஆதி³த்தபரியாயம் அபா⁴ஸி. தேன வுத்தம் – ‘‘பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸீதி தேஸம் ஸப்பாயத⁴ம்மதே³ஸனம் விசினித்வா தம் தே³ஸேஸ்ஸாமீதி ஆமந்தேஸீ’’தி. தத்த² ஆதி³த்தந்தி பதி³த்தம் ஸம்பஜ்ஜலிதம். ஸேஸம் வுத்தனயமேவ. இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே து³க்க²லக்க²ணம் கதி²தம்.

7. அத்³த⁴பூ⁴தஸுத்தவண்ணனா

29. ஸத்தமே அத்³த⁴பூ⁴தந்தி அதி⁴பூ⁴தம் அஜ்ஜோ²த்த²டம், உபத்³து³தந்தி அத்தோ². இமஸ்மிம்பி ஸுத்தே து³க்க²லக்க²ணமேவ கதி²தம்.

8. ஸமுக்³கா⁴தஸாருப்பஸுத்தவண்ணனா

30. அட்ட²மே ஸப்³ப³மஞ்ஞிதஸமுக்³கா⁴தஸாருப்பந்தி ஸப்³பே³ஸம் தண்ஹாமானதி³ட்டி²மஞ்ஞிதானம் ஸமுக்³கா⁴தாய அனுச்ச²விகம். இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸாஸனே. சக்கு²ம் ந மஞ்ஞதீதி சக்கு²ம் அஹந்தி வா மமந்தி வா பரோதி வா பரஸ்ஸாதி வா ந மஞ்ஞதி. சக்கு²ஸ்மிம் ந மஞ்ஞதீதி அஹம் சக்கு²ஸ்மிம், மம கிஞ்சனபலிபோ³தோ⁴ சக்கு²ஸ்மிம் பரோ சக்கு²ஸ்மிம், பரஸ்ஸ கிஞ்சனபலிபோ³தோ⁴ சக்கு²ஸ்மிந்தி ந மஞ்ஞதி. சக்கு²தோ ந மஞ்ஞதீதி அஹம் சக்கு²தோ நிக்³க³தோ, மம கிஞ்சனபலிபோ³தோ⁴ சக்கு²தோ நிக்³க³தோ, பரோ சக்கு²தோ நிக்³க³தோ, பரஸ்ஸ கிஞ்சனபலிபோ³தோ⁴ சக்கு²தோ நிக்³க³தோதி ஏவம்பி ந மஞ்ஞதி, தண்ஹாமானதி³ட்டி²மஞ்ஞனானம் ஏகம்பி ந உப்பாதே³தீதி அத்தோ². சக்கு²ம் மேதி ந மஞ்ஞதீதி மம சக்கூ²தி ந மஞ்ஞதி, மமத்தபூ⁴தம் தண்ஹாமஞ்ஞனம் ந உப்பாதே³தீதி அத்தோ². ஸேஸம் உத்தானமேவாதி. இமஸ்மிம் ஸுத்தே சதுசத்தாலீஸாய டா²னேஸு அரஹத்தம் பாபேத்வா விபஸ்ஸனா கதி²தா.

9. பட²மஸமுக்³கா⁴தஸப்பாயஸுத்தவண்ணனா

31. நவமே ஸமுக்³கா⁴தஸப்பாயாதி ஸமுக்³கா⁴தஸ்ஸ உபகாரபூ⁴தா. ததோ தம் ஹோதி அஞ்ஞதா²தி ததோ தம் அஞ்ஞேனாகாரேன ஹோதி. அஞ்ஞதா²பா⁴வீ ப⁴வஸத்தோ லோகோ ப⁴வமேவாபி⁴னந்த³தீதி அஞ்ஞதா²பா⁴வம் விபரிணாமம் உபக³மனேன அஞ்ஞதா²பா⁴வீ ஹுத்வாபி ப⁴வேஸு ஸத்தோ லக்³கோ³ லகி³தோ பலிபு³த்³தோ⁴ அயம் லோகோ ப⁴வம்யேவ அபி⁴னந்த³தி. யாவதா, பி⁴க்க²வே, க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனந்தி, பி⁴க்க²வே, யத்தகம் இத³ம் க²ந்தா⁴ ச தா⁴துயோ ச ஆயதனானி சாதி க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனம். தம்பி ந மஞ்ஞதீதி ஸப்³ப³ம்பி ந மஞ்ஞதீதி ஹேட்டா² க³ஹிதமேவ ஸம்கட்³டி⁴த்வா புன த³ஸ்ஸேதி. இமஸ்மிம் ஸுத்தே அட்ட²சத்தாலீஸாய டா²னேஸு அரஹத்தம் பாபேத்வா விபஸ்ஸனா கதி²தா.

10. து³தியஸமுக்³கா⁴தஸப்பாயஸுத்தவண்ணனா

32. த³ஸமே ஏதம் மமாதிஆதீ³ஹி தீஹி தீஹி பதே³ஹி தண்ஹாமானதி³ட்டி²கா³ஹே த³ஸ்ஸேத்வா திபரிவட்டனயேன தே³ஸனா கதா. படிபாடியா பன தீஸுபி இமேஸு ஸுத்தேஸு ஸஹ விபஸ்ஸனாய சத்தாரோபி மக்³கா³ கதி²தாதி.

ஸப்³ப³வக்³கோ³ ததியோ.

4. ஜாதித⁴ம்மவக்³க³வண்ணனா

33-42. ஜாதித⁴ம்மவக்³கே³ ஜாதித⁴ம்மந்தி ஜாயனத⁴ம்மம் நிப்³ப³த்தனஸபா⁴வம். ஜராத⁴ம்மந்தி ஜீரணஸபா⁴வம். ப்³யாதி⁴த⁴ம்மந்தி ப்³யாதி⁴னோ உப்பத்திபச்சயபா⁴வேன ப்³யாதி⁴ஸபா⁴வம். மரணத⁴ம்மந்தி மரணஸபா⁴வம். ஸோகத⁴ம்மந்தி ஸோகஸ்ஸ உப்பத்திபச்சயபா⁴வேன ஸோகஸபா⁴வம். ஸம்கிலேஸிகத⁴ம்மந்தி ஸம்கிலேஸிகஸபா⁴வம். க²யத⁴ம்மந்தி க²யக³மனஸபா⁴வம். வயத⁴ம்மாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோதி.

ஜாதித⁴ம்மவக்³கோ³ சதுத்தோ².

5. ஸப்³ப³அனிச்சவக்³க³வண்ணனா

43-52. அனிச்சவக்³கே³ அபி⁴ஞ்ஞேய்யந்தி பதே³ ஞாதபரிஞ்ஞா ஆக³தா, இதரா பன த்³வே க³ஹிதாயேவாதி வேதி³தப்³பா³. பரிஞ்ஞேய்யபஹாதப்³ப³பதே³ஸுபி தீரணபஹானபரிஞ்ஞாவ ஆக³தா, இதராபி பன த்³வே க³ஹிதாயேவாதி வேதி³தப்³பா³. ஸச்சி²காதப்³ப³ந்தி பச்சக்க²ம் காதப்³ப³ம். அபி⁴ஞ்ஞாபரிஞ்ஞேய்யந்தி இதா⁴பி பஹானபரிஞ்ஞா அவுத்தாபி க³ஹிதாயேவாதி வேதி³தப்³பா³. உபத்³து³தந்தி அனேகக்³க³ட்டே²ன. உபஸ்ஸட்ட²ந்தி உபஹதட்டே²ன. ஸேஸம் உத்தானமேவாதி.

ஸப்³ப³அனிச்சவக்³கோ³ பஞ்சமோ.

பட²மோ பண்ணாஸகோ.

6. அவிஜ்ஜாவக்³க³வண்ணனா

53-62. அவிஜ்ஜாவக்³கே³ அவிஜ்ஜாதி சதூஸு ஸச்சேஸு அஞ்ஞாணம். விஜ்ஜாதி அரஹத்தமக்³க³விஜ்ஜா. அனிச்சதோ ஜானதோ பஸ்ஸதோதி து³க்கா²னத்தவஸேனாபி ஜானதோ பஸ்ஸதோ பஹீயதியேவ, இத³ம் பன அனிச்சவஸேன கதி²தே பு³ஜ்ஜ²னகபுக்³க³லஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயேன வுத்தம். ஏஸேவ நயோ ஸப்³ப³த்த². அபி சேத்த² ஸம்யோஜனாதி த³ஸ ஸம்யோஜனானி. ஆஸவாதி சத்தாரோ ஆஸவா. அனுஸயாதி ஸத்த அனுஸயா. ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞாயாதி ஸப்³பே³ஸம் சதுன்னம்பி உபாதா³னானம் தீஹி பரிஞ்ஞாஹி பரிஜானனத்தா²ய. பரியாதா³னாயாதி கே²பனத்தா²ய. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

அவிஜ்ஜாவக்³கோ³ ச²ட்டோ².

7. மிக³ஜாலவக்³கோ³

1. பட²மமிக³ஜாலஸுத்தவண்ணனா

63. மிக³ஜாலவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே சக்கு²விஞ்ஞேய்யாதி சக்கு²விஞ்ஞாணேன பஸ்ஸிதப்³பா³. ஸோதவிஞ்ஞேய்யாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. இட்டா²தி பரியிட்டா² வா ஹோந்து மா வா, இட்டா²ரம்மணபூ⁴தாதி அத்தோ². கந்தாதி கமனீயா. மனாபாதி மனவட்³ட⁴னகா. பியரூபாதி பியஜாதிகா. காமூபஸம்ஹிதாதி ஆரம்மணம் கத்வா உப்பஜ்ஜமானேன காமேன உபஸம்ஹிதா ரஜனீயாதி ரஞ்ஜனீயா, ராகு³ப்பத்திகாரணபூ⁴தாதி அத்தோ². நந்தீ³தி தண்ஹானந்தீ³. ஸம்யோகோ³தி ஸம்யோஜனம். நந்தி³ஸம்யோஜனஸம்யுத்தோதி நந்தீ³ப³ந்த⁴னேன ப³த்³தோ⁴. அரஞ்ஞவனபத்தா²னீதி அரஞ்ஞானி ச வனபத்தா²னி ச. தத்த² கிஞ்சாபி அபி⁴த⁴ம்மே நிப்பரியாயேன ‘‘நிக்க²மித்வா ப³ஹி இந்த³கீ²லா ஸப்³ப³மேதம் அரஞ்ஞ’’ந்தி (விப⁴. 529) வுத்தம், ததா²பி யம் தம் ‘‘பஞ்சத⁴னுஸதிகம் பச்சி²ம’’ந்தி (பாரா. 654) அரஞ்ஞகங்க³னிப்பா²த³கம் ஸேனாஸனம் வுத்தம், ததே³வ அதி⁴ப்பேதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். வனபத்த²ந்தி கா³மந்தம் அதிக்கமித்வா மனுஸ்ஸானம் அனுபசாரட்டா²னம், யத்த² ந கஸீயதி ந வபீயதி. வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘வனபத்த²ந்தி தூ³ரானமேதம் ஸேனாஸனானம் அதி⁴வசனம். வனபத்த²ந்தி வனஸண்டா³னமேதம், வனபத்த²ந்தி பி⁴ம்ஸனகானமேதம், வனபத்த²ந்தி ஸலோமஹம்ஸானமேதம், வனபத்த²ந்தி பரியந்தானமேதம், வனபத்த²ந்தி அமனுஸ்ஸூபசாரானம் ஸேனாஸனானமேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி (விப⁴. 531).

ஏத்த² ச பரியந்தானந்தி இமம் ஏகம் பரியாயம் ட²பேத்வா ஸேஸபரியாயேஹி வனபத்தா²னி வேதி³தப்³பா³னி. பந்தானீதி பரியந்தானி அதிதூ³ரானி. அப்பஸத்³தா³னீதி உது³க்க²லமுஸலதா³ரகஸத்³தா³தீ³னம் அபா⁴வேன அப்பஸத்³தா³னி. அப்பனிக்³கோ⁴ஸானீதி தேஸம் தேஸம் நின்னாத³மஹானிக்³கோ⁴ஸஸ்ஸ அபா⁴வேன அப்பனிக்³கோ⁴ஸானி. விஜனவாதானீதி ஸஞ்சரணஜனஸ்ஸ ஸரீரவாதவிரஹிதானி. மனுஸ்ஸராஹஸ்ஸேய்யகானீதி மனுஸ்ஸானம் ரஹோகம்மஸ்ஸ அனுச்ச²விகானி. படிஸல்லானஸாருப்பானீதி நிலீயனஸாருப்பானி.

2. து³தியமிக³ஜாலஸுத்தவண்ணனா

64. து³தியே நந்தி³னிரோதா⁴ து³க்க²னிரோதோ⁴தி தண்ஹானந்தி³யா நிரோதே⁴ன வட்டது³க்க²ஸ்ஸ நிரோதோ⁴.

3-5. பட²மஸமித்³தி⁴மாரபஞ்ஹாஸுத்தாதி³வண்ணனா

65-67. ததியே ஸமித்³தீ⁴தி அத்தபா⁴வஸ்ஸ ஸமித்³த⁴தாய ஏவம் லத்³த⁴னாமோ. தஸ்ஸ கிர தே²ரஸ்ஸ அத்தபா⁴வோ அபி⁴ரூபோ அஹோஸி பாஸாதி³கோ, உக்கி²த்தமாலாபுடோ விய அலங்கதமாலாக³ப்³போ⁴ விய ச ஸப்³பா³காரபாரிபூரியா ஸமித்³தோ⁴. தஸ்மா ஸமித்³தி⁴த்வேவ ஸங்க²ம் க³தோ. மாரோதி மரணம் புச்ச²தி. மாரபஞ்ஞத்தீதி மாரோதி பஞ்ஞத்தி நாமம் நாமதே⁴ய்யம். அத்தி² தத்த² மாரோ வா மாரபஞ்ஞத்தி வாதி தத்த² மரணம் வா மரணந்தி இத³ம் நாமம் வா அத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி. சதுத்த²ம் உத்தானமேவ, ததா² பஞ்சமம்.

6. ஸமித்³தி⁴லோகபஞ்ஹாஸுத்தவண்ணனா

68. ச²ட்டே² லோகோதி லுஜ்ஜனபலுஜ்ஜனட்டே²ன லோகோ. இதி மிக³ஜாலத்தே²ரஸ்ஸ ஆயாசனஸுத்ததோ பட்டா²ய பஞ்சஸுபி ஸுத்தேஸு வட்டவிவட்டமேவ கதி²தம்.

7. உபஸேனஆஸீவிஸஸுத்தவண்ணனா

69. ஸத்தமே ஸீதவனேதி ஏவம்னாமகே ஸுஸானவனே. ஸப்பஸோண்டி³கபப்³பா⁴ரேதி ஸப்பப²ணஸதி³ஸதாய ஏவம்லத்³த⁴னாமே பப்³பா⁴ரே. உபஸேனஸ்ஸாதி த⁴ம்மஸேனாபதினோ கனிட்ட²பா⁴திகஉபஸேனத்தே²ரஸ்ஸ. ஆஸீவிஸோ பதிதோ ஹோதீதி தே²ரோ கிர கதப⁴த்தகிச்சோ மஹாசீவரம் க³ஹேத்வா லேணச்சா²யாய மந்த³மந்தே³ன வாதபானவாதேன பீ³ஜியமானோ நிஸீதி³த்வா து³பட்டனிவாஸனே ஸூசிகம்மம் கரோதி. தஸ்மிம் க²ணே லேணச்ச²த³னே த்³வே ஆஸீவிஸபோதகா கீளந்தி. தேஸு ஏகோ பதித்வா தே²ரஸ்ஸ அம்ஸகூடே அவத்தா²ஸி. ஸோ ச பு²ட்ட²விஸோ ஹோதி. தஸ்மா பதிதட்டா²னதோ பட்டா²ய தே²ரஸ்ஸ காயே தீ³பஸிகா² விய வட்டிம் பரியாதி³யமானமேவஸ்ஸ விஸம் ஓதிண்ணம். தே²ரோ விஸஸ்ஸ ததா²க³மனம் தி³ஸ்வா கிஞ்சாபி தம் பதிதமத்தமேவ யதா²பரிச்சே²தே³ன க³தம், அத்தனோ பன இத்³தி⁴ப³லேன ‘‘அயம் அத்தபா⁴வோ லேணே மா வினஸ்ஸதூ’’தி அதி⁴ட்ட²ஹித்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி. புராயம் காயோ இதே⁴வ விகிரதீதி யாவ ந விகிரதி, தாவ நம் ப³ஹித்³தா⁴ நீஹரதா²தி அத்தோ². அஞ்ஞத²த்தந்தி அஞ்ஞதா²பா⁴வம். இந்த்³ரியானம் வா விபரிணாமந்தி சக்கு²ஸோதாதீ³னம் இந்த்³ரியானம் பகதிவிஜஹனபா⁴வம். தத்தே²வ விகிரீதி ப³ஹி நீஹரித்வா ட²பிதட்டா²னே மஞ்சகஸ்மிம்யேவ விகிரி.

8. உபவாணஸந்தி³ட்டி²கஸுத்தவண்ணனா

70. அட்ட²மே ரூபப்படிஸம்வேதீ³தி நீலபீதாதி³பே⁴த³ம் ஆரம்மணம் வவத்தா²பேந்தோ ரூபம் படிஸம்விதி³தம் கரோதி, தஸ்மா ரூபப்படிஸம்வேதீ³ நாம ஹோதி. ரூபராக³ப்படிஸம்வேதீ³தி கிலேஸஸ்ஸ அத்தி²பா⁴வேனேவ பன ரூபராக³ம் படிஸம்விதி³தம் கரோதி நாம, தஸ்மா ரூபராக³ப்படிஸம்வேதீ³தி வுச்சதி. ஸந்தி³ட்டி²கோதிஆதீ³னி விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வுத்தத்தா²னேவ. நோ ச ரூபராக³ப்படிஸம்வேதீ³தி கிலேஸஸ்ஸ நத்தி²பா⁴வேனேவ ந ரூபராக³ம் படிஸம்விதி³தம் கரோதி நாம, தஸ்மா ‘‘நோ ச ரூபராக³ப்படிஸம்வேதீ³’’தி வுச்சதி. இமஸ்மிம் ஸுத்தே ஸேகா²ஸேகா²னம் பச்சவேக்க²ணா கதி²தா.

9. பட²மச²ப²ஸ்ஸாயதனஸுத்தவண்ணனா

71. நவமே ப²ஸ்ஸாயதனானந்தி ப²ஸ்ஸாகரானம். அவுஸிதந்தி அவுட்ட²ம். ஆரகாதி தூ³ரே. ஏத்தா²ஹம், ப⁴ந்தே, அனஸ்ஸஸந்தி, ப⁴ந்தே, அஹம் ஏத்த² அனஸ்ஸஸிம், நட்டோ² நாம அஹந்தி வத³தி. ப⁴க³வா – ‘‘அயம் பி⁴க்கு² ‘அஹம் நாம இமஸ்மிம் ஸாஸனே நட்டோ²’தி வத³தி, கின்னு க்²வஸ்ஸ அஞ்ஞேஸு தா⁴துகம்மட்டா²ன-கஸிணகம்மட்டா²னாதீ³ஸு அபி⁴யோகோ³ அத்தீ²’’தி சிந்தேத்வா, தம்பி அபஸ்ஸந்தோ – ‘‘கதரம் நு கோ² கம்மட்டா²னம் இமஸ்ஸ ஸப்பாயம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி சிந்தேஸி. ததோ ‘‘ஆயதனகம்மட்டா²னமேவ ஸப்பாய’’ந்தி தி³ஸ்வா தம் கதே²ந்தோ தம் கிம் மஞ்ஞஸி பி⁴க்கூ²திஆதி³மாஹ. ஸாதூ⁴தி தஸ்ஸ ப்³யாகரணே ஸம்பஹம்ஸனம். ஏஸேவந்தோ து³க்க²ஸ்ஸாதி அயமேவ வட்டது³க்க²ஸ்ஸந்தோ பரிச்சே²தோ³, நிப்³பா³னந்தி அத்தோ².

10. து³தியச²ப²ஸ்ஸாயதனஸுத்தவண்ணனா

72. த³ஸமே அனஸ்ஸஸந்தி நஸ்ஸஸிம், நட்டோ² நாமம்ஹி இச்சேவ அத்தோ². ஆயதிம் அபுனப்³ப⁴வாயாதி ஏத்த² ஆயதிம் அபுனப்³ப⁴வோ நாம நிப்³பா³னம், நிப்³பா³னத்தா²ய பஹீனம் ப⁴விஸ்ஸதீதி அத்தோ².

11. ததியச²ப²ஸ்ஸாயதனஸுத்தவண்ணனா

73. ஏகாத³ஸமே அனஸ்ஸஸந்தி நட்டோ², பனஸ்ஸஸந்தி அதினட்டோ². ஸேஸம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ந்தி.

மிக³ஜாலவக்³கோ³ ஸத்தமோ.

8. கி³லானவக்³கோ³

1-5. பட²மகி³லானஸுத்தாதி³வண்ணனா

74-78. கி³லானவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே அமுகஸ்மிந்தி அஸுகஸ்மிம். அயமேவ வா பாடோ². அப்பஞ்ஞாதோதி அஞ்ஞாதோ அபாகடோ. நவோபி ஹி கோசி பஞ்ஞாதோ ஹோதி ராஹுலத்தே²ரோ விய ஸுமனஸாமணேரோ விய ச, அயம் பன நவோ சேவ அபஞ்ஞாதோ ச. ஸேஸமேத்த² வுத்தனயமேவாதி. ததா² இதோ பரேஸு சதூஸு.

6. பட²மஅவிஜ்ஜாபஹானஸுத்தவண்ணனா

79. ச²ட்டே² அனிச்சதோ ஜானதோதி து³க்கா²னத்தவஸேன ஜானதோபி பஹீயதியேவ, இத³ம் பன அனிச்சலக்க²ணம் த³ஸ்ஸேத்வா வுத்தே பு³ஜ்ஜ²னகஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயேன வுத்தம்.

7. து³தியஅவிஜ்ஜாபஹானஸுத்தவண்ணனா

80. ஸத்தமே ஸப்³பே³ த⁴ம்மாதி ஸப்³பே³ தேபூ⁴மகத⁴ம்மா. நாலம் அபி⁴னிவேஸாயாதி அபி⁴னிவேஸபராமாஸக்³கா³ஹேன க³ண்ஹிதும் ந யுத்தா. ஸப்³ப³னிமித்தானீதி ஸப்³பா³னி ஸங்கா²ரனிமித்தானி. அஞ்ஞதோ பஸ்ஸதீதி யதா² அபரிஞ்ஞாதாபி⁴னிவேஸோ ஜனோ பஸ்ஸதி, ததோ அஞ்ஞதோ பஸ்ஸதி. அபரிஞ்ஞாதாபி⁴னிவேஸோ ஹி ஜனோ ஸப்³ப³னிமித்தானிபி அத்ததோ பஸ்ஸதி. பரிஞ்ஞாதாபி⁴னிவேஸோ பன அனத்ததோ பஸ்ஸதி, நோ அத்ததோதி ஏவம் இமஸ்மிம் ஸுத்தே அனத்தலக்க²ணமேவ கதி²தம்.

8. ஸம்ப³ஹுலபி⁴க்கு²ஸுத்தவண்ணனா

81. அட்ட²மே இத⁴ நோதி ஏத்த² நோ-காரோ நிபாதமத்தமேவ. ஸேஸம் உத்தானத்த²மேவ. கேவலம் இத⁴ து³க்க²லக்க²ணம் கதி²தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

9. லோகபஞ்ஹாஸுத்தவண்ணனா

82. நவமே லுஜ்ஜதீதி பலுஜ்ஜதி பி⁴ஜ்ஜதி. இத⁴ அனிச்சலக்க²ணம் கதி²தம்.

10. ப²க்³கு³னபஞ்ஹாஸுத்தவண்ணனா

83. த³ஸமே சி²ன்னபபஞ்சேதி தண்ஹாபபஞ்சஸ்ஸ சி²ன்னத்தா சி²ன்னபபஞ்சே. சி²ன்னவடுமேதி தண்ஹாவடுமஸ்ஸேவ சி²ன்னத்தா சி²ன்னவடுமே. கிம் புச்சா²மீதி புச்ச²தி? அதிக்கந்தபு³த்³தே⁴ஹி பரிஹரிதானி சக்கு²ஸோதாதீ³னி புச்சா²மீதி புச்ச²தி. அத² வா ஸசே மக்³கே³ பா⁴விதேபி அனாக³தே சக்கு²ஸோதாதி³வட்டம் வட்³டே⁴ய்ய, தம் புச்சா²மீதி புச்ச²தீதி.

கி³லானவக்³கோ³ அட்ட²மோ.

9. ச²ன்னவக்³கோ³

1. பலோகத⁴ம்மஸுத்தவண்ணனா

84. ச²ன்னவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே பலோகத⁴ம்மந்தி பி⁴ஜ்ஜனகஸபா⁴வம். ஏவமேத்த² அனிச்சலக்க²ணமேவ கதி²தம்.

2. ஸுஞ்ஞதலோகஸுத்தவண்ணனா

85. து³தியே அத்தனியேனாதி அத்தனோ ஸந்தகேன பரிக்கா²ரேன. ஏவமேத்த² அனத்தலக்க²ணமேவ கதி²தம்.

3. ஸம்கி²த்தத⁴ம்மஸுத்தவண்ணனா

86. ததியம் க²ந்தி⁴யவக்³கே³ ஆனந்தோ³வாதே³ (ஸம். நி. 3.83) வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

4. ச²ன்னஸுத்தவண்ணனா

87. சதுத்தே² ச²ன்னோதி ஏவம்னாமகோ தே²ரோ, ந அபி⁴னிக்க²மனம் நிக்க²ந்ததே²ரோ. படிஸல்லானாதி ப²லஸமாபத்திதோ. கி³லானபுச்ச²காதி கி³லானுபட்டா²கா. கி³லானுபட்டா²னம் நாம பு³த்³த⁴பஸத்த²ம் பு³த்³த⁴வண்ணிதம், தஸ்மா ஏவமாஹ. ஸீஸவேட²ம் த³தே³ய்யாதி ஸீஸே வேட²னம் ஸீஸவேட²ம், தஞ்ச த³தே³ய்ய. ஸத்த²ந்தி ஜீவிதஹாரகஸத்த²ம். நாவகங்கா²மீதி ந இச்சா²மி. பரிசிண்ணோதி பரிசரிதோ. மனாபேனாதி மனவட்³ட⁴னகேன காயகம்மாதி³னா. ஏத்த² ச ஸத்த ஸேகா² பரிசரந்தி நாம, அரஹா பரிசாரீ நாம, ப⁴க³வா பரிசிண்ணோ நாம.

ஏதஞ்ஹி, ஆவுஸோ, ஸாவகஸ்ஸ பதிரூபந்தி, ஆவுஸோ, ஸாவகஸ்ஸ நாம ஏதம் அனுச்ச²விகம். அனுபவஜ்ஜந்தி அப்பவத்திகம் அப்படிஸந்தி⁴கம். புச்சா²வுஸோ ஸாரிபுத்த, ஸுத்வா வேதி³ஸ்ஸாமாதி அயம் ஸாவகபவாரணா நாம. ஏதம் மமாதிஆதீ³னி தண்ஹாமானதி³ட்டி²க்³கா³ஹவஸேன வுத்தானி. நிரோத⁴ம் தி³ஸ்வாதி க²யவயம் ஞத்வா. நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தாதி ஸமனுபஸ்ஸாமீதி அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தாதி ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஏத்தகேஸு டா²னேஸு ச²ன்னத்தே²ரோ ஸாரிபுத்தத்தே²ரேன புச்சி²தம் பஞ்ஹம் அரஹத்தே பக்கி²பித்வா கதே²ஸி. ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ பன தஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனபா⁴வம் ஞத்வாபி தம் ‘‘புது²ஜ்ஜனோ’’தி வா ‘‘கீ²ணாஸவோ’’தி வா அவத்வா துண்ஹீயேவ அஹோஸி. சுந்த³த்தே²ரோ பனஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனபா⁴வம் ஸஞ்ஞாபேஸ்ஸாமீதி சிந்தேத்வா ஓவாத³ம் அதா³ஸி.

தத்த² தஸ்மாதி யஸ்மா மாரணந்திகம் வேத³னம் அதி⁴வாஸேதும் அஸக்கோந்தோ ஸத்த²ம் ஆஹராமீதி வத³தி, தஸ்மா புது²ஜ்ஜனோ ஆயஸ்மா, தேன இத³ம்பி மனஸிகரோஹீதி தீ³பேதி. யஸ்மா வா ச²ன்னம் ஆயதனானம் நிரோத⁴ம் தி³ஸ்வா சக்கா²தீ³னி திண்ணம் கா³ஹானம் வஸேன ந ஸமனுபஸ்ஸாமீதி வத³ஸி. தஸ்மா இத³ம்பி தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாஸனம் ஆயஸ்மதா மனஸிகாதப்³ப³ந்திபி புது²ஜ்ஜனபா⁴வமேவ தீ³பேந்தோ வத³தி. நிச்சகப்பந்தி நிச்சகாலம். நிஸ்ஸிதஸ்ஸாதி தண்ஹாமானதி³ட்டீ²ஹி நிஸ்ஸிதஸ்ஸ. சலிதந்தி விப்ப²ந்தி³தம் ஹோதி. யத²யித³ம் ஆயஸ்மதோ உப்பன்னம் வேத³னம் அதி⁴வாஸேதும் அஸக்கோந்தஸ்ஸ ‘‘அஹம் வேத³யாமி, மம வேத³னா’’தி அப்பஹீனக்³கா³ஹஸ்ஸ இதா³னி விப்ப²ந்தி³தம் ஹோதி, இமினாபி நம் ‘‘புது²ஜ்ஜனோவ த்வ’’ந்தி வத³தி.

பஸ்ஸத்³தீ⁴தி காயசித்தபஸ்ஸத்³தி⁴, கிலேஸபஸ்ஸத்³தி⁴ நாம ஹோதீதி அத்தோ². நதியாதி தண்ஹானதியா. அஸதீதி ப⁴வத்தா²ய ஆலயனிகந்திபரியுட்டா²னே அஸதி. ஆக³திக³தி ந ஹோதீதி படிஸந்தி⁴வஸேன ஆக³தி நாம, சுதிவஸேன க³மனம் நாம ந ஹோதி. சுதூபபாதோதி சவனவஸேன சுதி, உபபஜ்ஜனவஸேன உபபாதோ. நேவித⁴ ந ஹுரம் ந உப⁴யமந்தரேனாதி ந இத⁴லோகே ந பரலோகே ந உப⁴யத்த² ஹோதி. ஏஸேவந்தோ து³க்க²ஸ்ஸாதி வட்டது³க்க²கிலேஸது³க்க²ஸ்ஸ அயமேவ அந்தோ அயம் பரிச்சே²தோ³ பரிவடுமபா⁴வோ ஹோதி. அயமேவ ஹி ஏத்த² அத்தோ². யே பன ‘‘உப⁴யமந்தரேனா’’தி வசனம் க³ஹேத்வா அந்தராப⁴வம் இச்ச²ந்தி, தேஸம் வசனம் நிரத்த²கம். அந்தராப⁴வஸ்ஸ ஹி பா⁴வோ அபி⁴த⁴ம்மே படிக்கி²த்தோயேவ. ‘‘அந்தரேனா’’தி வசனம் பன விகப்பந்தரதீ³பனம். தஸ்மா அயமேத்த² அத்தோ² – நேவ இத⁴ ந ஹுரம், அபரோ விகப்போ ந உப⁴யந்தி.

ஸத்த²ம் ஆஹரேஸீதி ஜீவிதஹாரகஸத்த²ம் ஆஹரி, ஆஹரித்வா கண்ட²னாளம் சி²ந்தி³. அத²ஸ்ஸ தஸ்மிம் க²ணே மரணப⁴யம் ஓக்கமி, க³தினிமித்தம் உபட்டா²ஸி. ஸோ அத்தனோ புது²ஜ்ஜனபா⁴வம் ஞத்வா, ஸம்விக்³க³சித்தோ விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா, ஸங்கா²ரே பரிக்³க³ண்ஹந்தோ அரஹத்தம் பத்வா, ஸமஸீஸீ ஹுத்வா பரினிப்³பு³தோ. ஸம்முகா²யேவ அனுபவஜ்ஜதா ப்³யாகதாதி கிஞ்சாபி இத³ம் தே²ரஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனகாலே ப்³யாகரணம் ஹோதி; ஏதேன பன ப்³யாகரணேன அனந்தராயமஸ்ஸ பரினிப்³பா³னம் அஹோஸி. தஸ்மா ப⁴க³வா ததே³வ ப்³யாகரணம் க³ஹேத்வா கதே²ஸி.

உபவஜ்ஜகுலானீதி உபஸங்கமிதப்³ப³குலானி. இமினா தே²ரோ, ‘‘ப⁴ந்தே, ஏவம் உபட்டா²கேஸு ச உபட்டா²யிகாஸு ச விஜ்ஜமானாஸு ஸோ பி⁴க்கு² தும்ஹாகம் ஸாஸனே பரினிப்³பா³யிஸ்ஸதீ’’தி புப்³ப³பா⁴க³படிபத்தியம் குலஸம்ஸக்³க³தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ புச்ச²தி. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா குலேஸு ஸம்ஸக்³கா³பா⁴வம் தீ³பேந்தோ ஹோந்தி ஹேதே ஸாரிபுத்தாதிஆதி³மாஹ. இமஸ்மிம் கிர டா²னே தே²ரஸ்ஸ குலேஸு அஸம்ஸட்ட²பா⁴வோ பாகடோ அஹோஸி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவ.

5-6. புண்ணஸுத்தாதி³வண்ணனா

88-89. பஞ்சமே தஞ்சேதி தம் சக்கு²ஞ்சேவ ரூபஞ்ச. நந்தி³ஸமுத³யா து³க்க²ஸமுத³யோதி தண்ஹாய ஸமோதா⁴னேன பஞ்சக்க²ந்த⁴து³க்க²ஸ்ஸ ஸமோதா⁴னம் ஹோதி. இதி ச²ஸு த்³வாரேஸு ‘‘நந்தி³ஸமுத³யா து³க்க²ஸமுத³யோ’’தி இமினா த்³வின்னம் ஸச்சானம் வஸேன வட்டம் மத்த²கம் பாபேத்வா த³ஸ்ஸேஸி. து³தியனயே நிரோதோ⁴ மக்³கோ³தி த்³வின்னம் ஸச்சானம் வஸேன விவட்டம் மத்த²கம் பாபேத்வா த³ஸ்ஸேஸி. இமினா த்வம் புண்ணாதி பாடியேக்கோ அனுஸந்தி⁴. ஏவம் தாவ வட்டவிவட்டவஸேன தே³ஸனம் அரஹத்தே பக்கி²பித்வா இதா³னி புண்ணத்தே²ரம் ஸத்தஸு டா²னேஸு ஸீஹனாத³ம் நதா³பேதும் இமினா த்வந்திஆதி³மாஹ.

சண்டா³தி து³ட்டா² கிப்³பி³ஸா. ப²ருஸாதி கக்க²ளா அக்கோஸிஸ்ஸந்தீதி த³ஸஹி அக்கோஸவத்தூ²ஹி அக்கோஸிஸ்ஸந்தி. பரிபா⁴ஸிஸ்ஸந்தீதி ‘‘கிம் ஸமணோ நாம த்வம், இத³ஞ்சித³ஞ்ச தே கரிஸ்ஸாமா’’தி தஜ்ஜேஸ்ஸந்தி. ஏவமேத்தா²தி ஏவம் மய்ஹம் ஏத்த² ப⁴விஸ்ஸதி. த³ண்டே³னாதி சதுஹத்த²த³ண்டே³ன வா க²தி³ரத³ண்டே³ன வா க⁴டிகமுக்³க³ரேன வா. ஸத்தே²னாதி ஏகதோதா⁴ராதி³னா ஸத்தே²ன. ஸத்த²ஹாரகம் பரியேஸந்தீதி ஜீவிதஹாரகஸத்த²ம் பரியேஸந்தி. இத³ம் தே²ரோ ததியபாராஜிகவத்து²ஸ்மிம் அஸுப⁴கத²ம் ஸுத்வா அத்தபா⁴வேன ஜிகு³ச்ச²ந்தானம் பி⁴க்கூ²னம் ஸத்த²ஹாரகபரியேஸனம் ஸந்தா⁴யாஹ. த³மூபஸமேனாதி ஏத்த² த³மோதி இந்த்³ரியஸம்வராதீ³னம் ஏதம் நாமம்.

‘‘ஸச்சேன த³ந்தோ த³மஸா உபேதோ,

வேத³ந்தகூ³ வுஸிதப்³ரஹ்மசரியோ’’தி. (ஸம். நி. 1.195; ஸு. நி. 467) –

ஏத்த² ஹி இந்த்³ரியஸம்வரோ த³மோதி வுத்தோ. ‘‘யதி³ ஸச்சா த³மா சாகா³, க²ந்த்யா பி⁴ய்யோத⁴ விஜ்ஜதீ’’தி (ஸு. நி. 191; ஸம். நி. 1.246) ஏத்த² பஞ்ஞா த³மோதி வுத்தா. ‘‘தா³னேன த³மேன ஸம்யமேன ஸச்சவஜ்ஜேனா’’தி (தீ³. நி. 1.165; ம. நி. 2.226) ஏத்த² உபோஸத²கம்மம் த³மோதி வுத்தம். இமஸ்மிம் பன ஸுத்தே க²ந்தி த³மோதி வேதி³தப்³போ³. உபஸமோதி தஸ்ஸேவ வேவசனம்.

அத² கோ² ஆயஸ்மா புண்ணோதி கோ பனேஸ புண்ணோ, கஸ்மா ச பனேத்த² க³ந்துகாமோ அஹோஸீதி? ஸுனாபரந்தவாஸிகோ ஏவ ஏஸ, ஸாவத்தி²யம் பன அஸப்பாயவிஹாரம் ஸல்லக்கே²த்வா தத்த² க³ந்துகாமோ அஹோஸி.

தத்ராயம் அனுப்புப்³பி³கதா² – ஸுனாபரந்தரட்டே² கிர ஏகஸ்மிம் வாணிஜகா³மே ஏதே த்³வே பா⁴தரோ. தேஸு கதா³சி ஜேட்டோ² பஞ்ச ஸகடஸதானி க³ஹேத்வா ஜனபத³ம் க³ந்த்வா ப⁴ண்ட³ம் ஆஹரதி, கதா³சி கனிட்டோ². இமஸ்மிம் பன ஸமயே கனிட்ட²ம் க⁴ரே ட²பேத்வா, ஜேட்ட²பா⁴திகோ பஞ்ச ஸகடஸதானி க³ஹேத்வா, ஜனபத³சாரிகம் சரந்தோ அனுபுப்³பே³ன ஸாவத்தி²ம் பத்வா, ஜேதவனஸ்ஸ நாதிதூ³ரே ஸகடஸத்த²ம் நிவேஸேத்வா பு⁴த்தபாதராஸோ பரிஜனபரிவுதோ பா²ஸுகட்டா²னே நிஸீதி³.

தேன ச ஸமயேன ஸாவத்தி²வாஸினோ பு⁴த்தபாதராஸா உபோஸத²ங்கா³னி அதி⁴ட்டா²ய ஸுத்³து⁴த்தராஸங்கா³ க³ந்த⁴புப்பா²தி³ஹத்தா² யேன பு³த்³தோ⁴, யேன த⁴ம்மோ, யேன ஸங்கோ⁴, தன்னின்னா தப்போணா தப்பப்³பா⁴ரா ஹுத்வா, த³க்கி²ணத்³வாரேன நிக்க²மித்வா ஜேதவனம் க³ச்ச²ந்தி. ஸோ தே தி³ஸ்வா ‘‘கஹம் இமே க³ச்ச²ந்தீ’’தி ஏகம் மனுஸ்ஸம் புச்சி². கிம் த்வம், அய்யோ, ந ஜானாஸி? லோகே பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்க⁴ரதனானி நாம உப்பன்னானி, இச்சேஸோ மஹாஜனோ ஸத்து² ஸந்திகம் த⁴ம்மகத²ம் ஸோதும் க³ச்ச²தீதி. தஸ்ஸ ‘‘பு³த்³தோ⁴’’தி வசனம் ச²விசம்மாதீ³னி சி²ந்தி³த்வா அட்டி²மிஞ்ஜம் ஆஹச்ச அட்டா²ஸி. ஸோ அத்தனோ பரிஜனபரிவுதோ தாய பரிஸாய ஸத்³தி⁴ம் விஹாரம் க³ந்த்வா, ஸத்து² மது⁴ரஸ்ஸரேன த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தஸ்ஸ பரிஸபரியந்தே டி²தோ, த⁴ம்மம் ஸுத்வா பப்³ப³ஜ்ஜாய சித்தம் உப்பாதே³ஸி. அத² ததா²க³தேன காலம் விதி³த்வா பரிஸாய உய்யோஜிதாய ஸத்தா²ரம் உபஸங்கமித்வா, வந்தி³த்வா, ஸ்வாதனாய நிமந்தேத்வா, து³தியதி³வஸே மண்ட³பம் காரேத்வா, ஆஸனானி பஞ்ஞாபேத்வா, பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ மஹாதா³னம் த³த்வா, பு⁴த்தபாதராஸோ உபோஸத²ங்கா³னி அதி⁴ட்டா²ய ப⁴ண்டா³கா³ரிகம் பக்கோஸாபேத்வா, ‘‘ஏத்தகம் த⁴னம் விஸ்ஸஜ்ஜிதம், ஏத்தகம் த⁴னம் ந விஸ்ஸஜ்ஜித’’ந்தி ஸப்³ப³ம் ஆசிக்கி²த்வா, ‘‘இமம் ஸாபதேய்யம் மய்ஹம் கனிட்ட²ஸ்ஸ தே³ஹீ’’தி ஸப்³ப³ம் நிய்யாதேத்வா, ஸத்து² ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா, கம்மட்டா²னபராயணோ அஹோஸி.

அத²ஸ்ஸ கம்மட்டா²னம் மனஸிகரோந்தஸ்ஸ கம்மட்டா²னம் ந உபட்டா²தி. ததோ சிந்தேஸி – ‘‘அயம் ஜனபதோ³ மய்ஹம் அஸப்பாயோ, யம்னூனாஹம் ஸத்து² ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா ஸகரட்ட²மேவ க³ச்சே²ய்ய’’ந்தி. அத² புப்³ப³ண்ஹஸமயே பிண்டா³ய சரித்வா, ஸாயன்ஹே படிஸல்லானா வுட்ட²ஹித்வா, ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா, கம்மட்டா²னம் கதா²பேத்வா, ஸத்த ஸீஹனாதே³ நதி³த்வா, பக்காமி. தேன வுத்தம், ‘‘அத² கோ² ஆயஸ்மா புண்ணோ…பே… விஹரதீ’’தி.

கத்த² பனாயம் விஹாஸீதி? சதூஸு டா²னேஸு விஹாஸி. ஸுனாபரந்தரட்ட²ம் தாவ பவிஸித்வா ச அப்³பு³ஹத்த²பப்³ப³தம் நாம பத்வா வாணிஜகா³மம் பிண்டா³ய பாவிஸி. அத² நம் கனிட்ட²பா⁴தா ஸஞ்ஜானித்வா பி⁴க்க²ம் த³த்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, அஞ்ஞத்த² அக³ந்த்வா இதே⁴வ வஸதா²’’தி படிஞ்ஞம் காரேத்வா தத்தே²வ வஸாபேஸி.

ததோ ஸமுத்³த³கி³ரிவிஹாரம் நாம அக³மாஸி. தத்த² அயகந்தபாஸாணேஹி பரிச்சி²ந்தி³த்வா கதசங்கமோ அத்தி², கோசி தம் சங்கமிதும் ஸமத்தோ² நாம நத்தி². தத்த² ஸமுத்³த³வீசியோ ஆக³ந்த்வா அயகந்தபாஸாணேஸு பஹரித்வா மஹாஸத்³த³ம் கரோந்தி. தே²ரோ ‘‘கம்மட்டா²னம் மனஸிகரோந்தானம் பா²ஸுவிஹாரோ ஹோதூ’’தி ஸமுத்³த³ம் நிஸ்ஸத்³த³ம் கத்வா அதி⁴ட்டா²ஸி.

ததோ மாதுலகி³ரிம் நாம அக³மாஸி. தத்த²பி ஸகுணஸங்கோ⁴ உஸ்ஸன்னோ ரத்திஞ்ச தி³வா ச ஸத்³தோ³ ஏகாப³த்³தோ⁴வ அஹோஸி. தே²ரோ ‘‘இத³ம் டா²னம் ந பா²ஸுக’’ந்தி ததோ மகுலகாராமவிஹாரம் நாம க³தோ. ஸோ வாணிஜகா³மஸ்ஸ நாதிதூ³ரோ நச்சாஸன்னோ க³மனாக³மனஸம்பன்னோ விவித்தோ அப்பஸத்³தோ³. தே²ரோ ‘‘இமம் டா²னம் பா²ஸுக’’ந்தி தத்த² ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னசங்கமனாதீ³னி காரேத்வா வஸ்ஸம் உபக³ச்சி². ஏவம் சதூஸு டா²னேஸு விஹாஸி.

அதே²கதி³வஸம் தஸ்மிம்யேவ அந்தோவஸ்ஸே பஞ்ச வாணிஜஸதானி ‘‘பரஸமுத்³த³ம் க³ச்சா²மா’’தி நாவாய ப⁴ண்ட³ம் பக்கி²பிம்ஸு. நாவாரோஹனதி³வஸே தே²ரஸ்ஸ கனிட்ட²பா⁴தா தே²ரம் போ⁴ஜேத்வா, தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகே ஸிக்கா²பதா³னி க³ஹேத்வா, வந்தி³த்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, ஸமுத்³தோ³ நாம அஸத்³தே⁴ய்யோ அனேகந்தராயோ, அம்ஹே ஆவஜ்ஜேய்யாதா²’’தி வத்வா நாவம் ஆருஹி. நாவா உத்தமஜவேன க³ச்ச²மானா அஞ்ஞதரம் தீ³பகம் பாபுணி. மனுஸ்ஸா ‘‘பாதராஸம் கரிஸ்ஸாமா’’தி தீ³பகே உத்திண்ணா. தஸ்மிம் பன தீ³பகே அஞ்ஞம் கிஞ்சி நத்தி², சந்த³னவனமேவ அஹோஸி.

அதே²கோ வாஸியா ருக்க²ம் ஆகோடேத்வா லோஹிதசந்த³னபா⁴வம் ஞத்வா ஆஹ – ‘‘போ⁴, மயம் லாப⁴த்தா²ய பரஸமுத்³த³ம் க³ச்சா²ம, இதோ ச உத்தரி லாபோ⁴ நாம நத்தி², சதுரங்கு³லமத்தா க⁴டிகா ஸதஸஹஸ்ஸம் அக்³க⁴தி. ஹாரேதப்³ப³யுத்தகம் ப⁴ண்ட³ம் ஹாரேத்வா சந்த³னஸ்ஸ பூரேஸ்ஸாமா’’தி தே ததா² கரிம்ஸு. சந்த³னவனே அதி⁴வத்தா² அமனுஸ்ஸா குஜ்ஜி²த்வா, ‘‘இமேஹி அம்ஹாகம் சந்த³னவனம் நாஸிதம் கா⁴தேஸ்ஸாம நே’’தி சிந்தேத்வா – ‘‘இதே⁴வ கா⁴திதேஸு ஸப்³ப³ம் ஏககுணபம் ப⁴விஸ்ஸதி, ஸமுத்³த³மஜ்ஜே² நேஸம் நாவம் ஓஸீதே³ஸ்ஸாமா’’தி ஆஹம்ஸு. அத² நேஸம் நாவம் ஆருய்ஹ முஹுத்தம் க³தகாலேயேவ உப்பாதிகம் உட்ட²பேத்வா ஸயம்பி தே அமனுஸ்ஸா ப⁴யானகானி ரூபானி த³ஸ்ஸயிம்ஸு. பீ⁴தா மனுஸ்ஸா அத்தனோ அத்தனோ தே³வதானம் நமஸ்ஸந்தி. தே²ரஸ்ஸ கனிட்டோ² சூளபுண்ணகுடும்பி³கோ ‘‘மய்ஹம் பா⁴தா அவஸ்ஸயோ ஹோதூ’’தி தே²ரஸ்ஸ நமஸ்ஸமானோ அட்டா²ஸி.

தே²ரோபி கிர தஸ்மிம்யேவ க²ணே ஆவஜ்ஜேத்வா, தேஸம் ப்³யஸனுப்பத்திம் ஞத்வா, வேஹாஸம் உப்பதித்வா, அபி⁴முகோ² அட்டா²ஸி. அமனுஸ்ஸா தே²ரம் தி³ஸ்வாவ ‘‘அய்யோ புண்ணத்தே²ரோ ஏதீ’’தி அபக்கமிம்ஸு, உப்பாதிகம் ஸன்னிஸீதி³. தே²ரோ ‘‘மா பா⁴யதா²’’தி தே அஸ்ஸாஸேத்வா ‘‘கஹம் க³ந்துகாமத்தா²’’தி புச்சி². ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம் ஸகட்டா²னமேவ க³ச்சா²மாதி. தே²ரோ நாவங்க³ணே அக்கமித்வா ‘‘ஏதேஸம் இச்சி²தட்டா²னம் க³ச்ச²தூ’’தி அதி⁴ட்டா²ஸி. வாணிஜா ஸகட்டா²னம் க³ந்த்வா, தம் பவத்திம் புத்ததா³ரஸ்ஸ ஆரோசேத்வா, ‘‘ஏத² தே²ரம் ஸரணம் க³ச்சா²மா’’தி பஞ்சஸதாபி அத்தனோ பஞ்சஹி மாதுகா³மஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் தீஸு ஸரணேஸு பதிட்டா²ய உபாஸகத்தம் படிவேதே³ஸும். ததோ நாவாய ப⁴ண்ட³ம் ஓதாரேத்வா தே²ரஸ்ஸ ஏகம் கோட்டா²ஸம் கத்வா, ‘‘அயம், ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் கோட்டா²ஸோ’’தி ஆஹம்ஸு. தே²ரோ மய்ஹம் விஸும் கோட்டா²ஸகிச்சம் நத்தி². ஸத்தா² பன தும்ஹேஹி தி³ட்ட²புப்³போ³தி. ந தி³ட்ட²புப்³போ³, ப⁴ந்தேதி. தேன ஹி இமினா ஸத்து² மண்ட³லமாளம் கரோத². ஏவம் ஸத்தா²ரம் பஸ்ஸிஸ்ஸதா²தி. தே ஸாது⁴, ப⁴ந்தேதி. தேன ச கோட்டா²ஸேன அத்தனோ ச கோட்டா²ஸேஹி மண்ட³லமாளம் காதும் ஆரபி⁴ம்ஸு.

ஸத்தா²பி கிர தம் ஆரத்³த⁴காலதோ பட்டா²ய பரிபோ⁴க³ம் அகாஸி. ஆரக்க²மனுஸ்ஸா ரத்திம் ஓபா⁴ஸம் தி³ஸ்வா, ‘‘மஹேஸக்கா² தே³வதா அத்தீ²’’தி ஸஞ்ஞம் கரிம்ஸு. உபாஸகா மண்ட³லமாளஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச ஸேனாஸனானி நிட்டா²பேத்வா தா³னஸம்பா⁴ரம் ஸஜ்ஜேத்வா, ‘‘கதம், ப⁴ந்தே, அம்ஹேஹி அத்தனோ கிச்சம், ஸத்தா²ரம் பக்கோஸதா²’’தி தே²ரஸ்ஸ ஆரோசேஸும். தே²ரோ ஸாயன்ஹஸமயே இத்³தி⁴யா ஸாவத்தி²ம் க³ந்த்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, வாணிஜகா³மவாஸினோ தும்ஹே த³ட்டு²காமா, தேஸம் அனுகம்பம் கரோதா²’’தி ப⁴க³வந்தம் யாசி. ப⁴க³வா அதி⁴வாஸேஸி. தே²ரோ ஸகட்டா²னமேவ பச்சாக³தோ.

ப⁴க³வாபி ஆனந்த³த்தே²ரம் ஆமந்தேஸி, ‘‘ஆனந்த³, ஸ்வே ஸுனாபரந்தே வாணிஜகா³மே பிண்டா³ய சரிஸ்ஸாம, த்வம் ஏகூனபஞ்சஸதானம் பி⁴க்கூ²னம் ஸலாகம் தே³ஹீ’’தி. தே²ரோ ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே’’தி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ தமத்த²ம் ஆரோசேத்வா, ‘‘ஆகாஸசாரீ பி⁴க்கூ² ஸலாகம் க³ண்ஹந்தூ’’தி ஆஹ. தம்தி³வஸம் குண்ட³தா⁴னத்தே²ரோ பட²மம் ஸலாகம் அக்³க³ஹேஸி. வாணிஜகா³மவாஸினோபி ‘‘ஸ்வே கிர ஸத்தா² ஆக³மிஸ்ஸதீ’’தி கா³மமஜ்ஜே² மண்ட³பம் கத்வா தா³னக்³க³ம் ஸஜ்ஜயிம்ஸு. ப⁴க³வா பாதோவ ஸரீரபடிஜக்³க³னம் கத்வா, க³ந்த⁴குடிம் பவிஸித்வா, ப²லஸமாபத்திம் அப்பேத்வா, நிஸீதி³. ஸக்கஸ்ஸ பண்டு³கம்ப³லஸிலாஸனம் உண்ஹம் அஹோஸி. ஸோ ‘‘கிம் இத³’’ந்தி ஆவஜ்ஜேத்வா ஸத்து² ஸுனாபரந்தக³மனம் தி³ஸ்வா, விஸ்ஸகம்மம் ஆமந்தேஸி, ‘‘தாத, அஜ்ஜ ப⁴க³வா திம்ஸமத்தானி யோஜனஸதானி பிண்ட³சாரம் க³மிஸ்ஸதி. பஞ்ச கூடாகா³ரஸதானி மாபேத்வா ஜேதவனத்³வாரகோட்ட²கமத்த²கே க³மனஸஜ்ஜானி கத்வா ட²பேஹீ’’தி. ஸோ ததா² அகாஸி. ப⁴க³வதோ கூடாகா³ரம் சதுமுக²ம் அஹோஸி, த்³வின்னம் அக்³க³ஸாவகானம் த்³விமுகா²னி, ஸேஸானி ஏகமுகா²னி, ஸத்தா² க³ந்த⁴குடிதோ நிக்க²மித்வா படிபாடியா ட²பிதகூடாகா³ரேஸு து⁴ரகூடாகா³ரம் பாவிஸி. த்³வே அக்³க³ஸாவகே ஆதி³ம் கத்வா ஏகூனபஞ்சபி⁴க்கு²ஸதானிபி கூடாகா³ரக³தானி அஹேஸும். ஏகம் துச்ச²ம் கூடாகா³ரம் அஹோஸி, பஞ்சபி கூடாகா³ரஸதானி ஆகாஸே உப்பத்திம்ஸு.

ஸத்தா² ஸச்சப³ந்த⁴பப்³ப³தம் நாம பத்வா கூடாகா³ரம் ஆகாஸே ட²பேஸி. தஸ்மிம் பப்³ப³தே ஸச்சப³ந்தோ⁴ நாம மிச்சா²தி³ட்டி²கதாபஸோ மஹாஜனம் மிச்சா²தி³ட்டி²ம் உக்³க³ண்ஹாபேந்தோ லாப⁴க்³க³யஸக்³க³ப்பத்தோ ஹுத்வா வஸதி, அப்³ப⁴ந்தரே சஸ்ஸ அந்தோசாடியம் பதீ³போ விய அரஹத்தப²லஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ ஜலதி. தம் தி³ஸ்வா ‘‘த⁴ம்மமஸ்ஸ கதே²ஸ்ஸாமீ’’தி க³ந்த்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி. தாபஸோ தே³ஸனாபரியோஸானே அரஹத்தம் பாபுணி. மக்³கே³னேவஸ்ஸ அபி⁴ஞ்ஞா ஆக³தா. ஸோ ஏஹிபி⁴க்கு² ஹுத்வா இத்³தி⁴மயபத்தசீவரத⁴ரோ துச்ச²கூடாகா³ரம் பாவிஸி.

ப⁴க³வா கூடாகா³ரக³தேஹி பஞ்சஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் வாணிஜகா³மம் க³ந்த்வா, கூடாகா³ரானி அதி³ஸ்ஸமானகானி கத்வா, வாணிஜகா³மம் பாவிஸி. வாணிஜா பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ மஹாதா³னம் த³த்வா ஸத்தா²ரம் மகுலகாராமம் நயிம்ஸு. ஸத்தா² மண்ட³லமாளம் பாவிஸி. மஹாஜனோ யாவ ஸத்தா² ப⁴த்தத³ரத²ம் படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தி, தாவ பாதராஸம் கத்வா உபோஸத²ங்கா³னி ஸமாதா³ய ப³ஹும் க³ந்த⁴ஞ்ச புப்ப²ஞ்ச ஆதா³ய த⁴ம்மஸ்ஸவனத்தா²ய ஆராமம் பச்சாக³மாஸி. ஸத்தா² த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி. மஹாஜனஸ்ஸ ப³ந்த⁴னமோக்கோ² ஜாதோ, மஹந்தம் பு³த்³த⁴கோலாஹலம் அஹோஸி.

ஸத்தா² மஹாஜனஸ்ஸ ஸங்க³ஹத்தா²ய ஸத்தாஹம் தத்தே²வ வஸி, அருணம் பன மஹாக³ந்த⁴குடியம்யேவ உட்ட²பேஸி. ஸத்தாஹம்பி த⁴ம்மதே³ஸனாபரியோஸானே சதுராஸீதியா பாணஸஹஸ்ஸானம் த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸி. தத்த² ஸத்தாஹம் வஸித்வா, வாணிஜகா³மே பிண்டா³ய சரித்வா, ‘‘த்வம் இதே⁴வ வஸாஹீ’’தி புண்ணத்தே²ரம் நிவத்தேத்வா அந்தரே நம்மதா³னதீ³ நாம அத்தி², தஸ்ஸா தீரம் அக³மாஸி. நம்மதா³ நாக³ராஜா ஸத்து² பச்சுக்³க³மனம் கத்வா, நாக³ப⁴வனம் பவேஸேத்வா, திண்ணம் ரதனானம் ஸக்காரம் அகாஸி. ஸத்தா² தஸ்ஸ த⁴ம்மம் கதே²த்வா நாக³ப⁴வனா நிக்க²மி. ஸோ ‘‘மய்ஹம், ப⁴ந்தே, பரிசரிதப்³ப³ம் தே³தா²’’தி யாசி. ப⁴க³வா நம்மதா³னதீ³தீரே பத³சேதியம் த³ஸ்ஸேஸி. தம் வீசீஸு ஆக³தாஸு பிதீ⁴யதி, க³தாஸு விவரீயதி. மஹாஸக்காரபத்தம் அஹோஸி. ஸத்தா² ததோ நிக்க²மித்வா ஸச்சப³ந்த⁴பப்³ப³தம் க³ந்த்வா ஸச்சப³ந்த⁴ம் ஆஹ – ‘‘தயா மஹாஜனோ அபாயமக்³கே³ ஓதாரிதோ. த்வம் இதே⁴வ வஸித்வா, ஏதேஸம் லத்³தி⁴ம் விஸ்ஸஜ்ஜாபேத்வா, நிப்³பா³னமக்³கே³ பதிட்டா²பேஹீ’’தி. ஸோபி பரிசரிதப்³ப³ம் யாசி. ஸத்தா² க⁴னபிட்டி²பாஸாணே அல்லமத்திகபிண்ட³ம்ஹி லஞ்ச²னம் விய பத³சேதியம் த³ஸ்ஸேஸி. ததோ ஜேதவனமேவ க³தோ. ஏதமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய தேனேவ அந்தரவஸ்ஸேனாதிஆதி³ வுத்தம்.

பரினிப்³பா³யீதி அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யி. மஹாஜனோ தே²ரஸ்ஸ ஸத்த தி³வஸானி ஸரீரபூஜம் கத்வா, ப³ஹூனி க³ந்த⁴கட்டா²னி ஸமோதா⁴னேத்வா, ஸரீரம் ஜா²பேத்வா தா⁴துயோ ஆதா³ய சேதியம் அகாஸி. ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ²தி தே²ரஸ்ஸ ஆளாஹனட்டா²னே டி²தபி⁴க்கூ². ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவ. ச²ட்ட²ம் உத்தானமேவ.

7-8. பட²மஏஜாஸுத்தாதி³வண்ணனா

90-91. ஸத்தமே ஏஜாதி தண்ஹா. ஸா ஹி சலனட்டே²ன ஏஜாதி வுச்சதி. ஸாவ ஆபா³த⁴னட்டே²ன ரோகோ³, அந்தோ து³ஸ்ஸனட்டே²ன க³ண்டோ³, நிகந்தனட்டே²ன ஸல்லம். தஸ்மாதி யஸ்மா ஏஜா ரோகோ³ சேவ க³ண்டோ³ ச ஸல்லஞ்ச, தஸ்மா. சக்கு²ம் ந மஞ்ஞேய்யாதிஆதி³ வுத்தனயமேவ, இதா⁴பி ஸப்³ப³ம் ஹேட்டா² க³ஹிதமேவ ஸம்கட்³டி⁴த்வா த³ஸ்ஸிதம். அட்ட²மம் வுத்தனயமேவ.

9-10. பட²மத்³வயஸுத்தாதி³வண்ணனா

92-93. நவமே த்³வயந்தி த்³வே த்³வே கோட்டா²ஸே. த³ஸமே இத்தே²தம் த்³வயந்தி ஏவமேதம் த்³வயம். சலஞ்சேவ ப்³யத²ஞ்சாதி அத்தனோ ஸபா⁴வேன அஸண்ட²ஹனதோ சலதி சேவ ப்³யத²தி ச. யோபி ஹேது யோபி பச்சயோதி சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ வத்தா²ரம்மணம் ஹேது சேவ பச்சயோ ச. குதோ நிச்சம் ப⁴விஸ்ஸதீதி கேன காரணேன நிச்சம் ப⁴விஸ்ஸதி. யதா² பன தா³ஸஸ்ஸ தா³ஸியா குச்சி²ஸ்மிம் ஜாதோ புத்தோ பரோவ தா³ஸோ ஹோதி, ஏவம் அனிச்சமேவ ஹோதீதி அத்தோ². ஸங்க³தீதி ஸஹக³தி. ஸன்னிபாதோதி ஏகதோ ஸன்னிபதனம். ஸமவாயோதி ஏகதோ ஸமாக³மோ. அயம் வுச்சதி சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோதி இமினா ஸங்க³திஸன்னிபாதஸமவாயஸங்கா²தேன பச்சயேன உப்பன்னத்தா பச்சயனாமேனேவ ஸங்க³தி ஸன்னிபாதோ ஸமவாயோதி அயம் வுச்சதி சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோ.

ஸோபி ஹேதூதி ப²ஸ்ஸஸ்ஸ வத்து² ஆரம்மணம் ஸஹஜாதா தயோ க²ந்தா⁴தி அயம் ஹேது. பு²ட்டோ²தி உபயோக³த்தே² பச்சத்தம், ப²ஸ்ஸேன பு²ட்ட²மேவ கோ³சரம் வேத³னா வேதே³தி, சேதனா சேதேதி, ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஜானாதீதி அத்தோ². பு²ட்டோ²தி வா ப²ஸ்ஸஸமங்கீ³புக்³க³லோ, ப²ஸ்ஸேன பு²ட்டா²ரம்மணமேவ வேத³னாதீ³ஹி வேதே³தி சேதேதி ஸஞ்ஜானாதீதிபி வுத்தம் ஹோதி. இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே ஸமதிம்ஸக்க²ந்தா⁴ கதி²தா ஹோந்தி. கத²ம்? சக்கு²த்³வாரே தாவ வத்து² சேவ ஆரம்மணஞ்ச ரூபக்க²ந்தோ⁴, பு²ட்டோ² வேதே³தீதி வேத³னாக்க²ந்தோ⁴, சேதேதீதி ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஜானாதீதி ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴, விஜானாதீதி விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴தி. ஸேஸத்³வாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. மனோத்³வாரேபி ஹி வத்து²ரூபம் ஏகந்ததோ ரூபக்க²ந்தோ⁴, ரூபே பன ஆரம்மணே ஸதி ஆரம்மணம்பி ரூபக்க²ந்தோ⁴தி ச² பஞ்சகாதிம்ஸ ஹோந்தி. ஸங்கே²பேன பனேதே ச²ஸுபி த்³வாரேஸு பஞ்சேவ க²ந்தா⁴தி ஸபச்சயே பஞ்சக்க²ந்தே⁴ அனிச்சாதி வித்தா²ரேத்வா வுச்சமானே பு³ஜ்ஜ²னகானம் அஜ்ஜா²ஸயேன இத³ம் ஸுத்தம் தே³ஸிதந்தி.

ச²ன்னவக்³கோ³ நவமோ.