5. அத்ததீ³பவக்³கோ³
1. அத்ததீ³பஸுத்தவண்ணனா
43. அத்ததீ³பவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே அத்ததீ³பாதி அத்தானம் தீ³பம் தாணம் லேணம் க³திம் பராயணம் பதிட்ட²ம் கத்வா விஹரதா²தி அத்தோ². அத்தஸரணாதி இத³ம் தஸ்ஸேவ வேவசனம். அனஞ்ஞஸரணாதி இத³ம் அஞ்ஞஸ்ஸ ஸரணபடிக்கே²பவசனம். ந ஹி அஞ்ஞோ அஞ்ஞஸ்ஸ ஸரணம் ஹோதி அஞ்ஞஸ்ஸ வாயாமேன அஞ்ஞஸ்ஸ அஸிஜ்ஜ²னதோ, வுத்தம்பி சேதம் –
‘‘அத்தா ஹி அத்தனோ நாதோ²,
கோ ஹி நாதோ² பரோ ஸியா’’தி. (த⁴. ப. 160);
தேனாஹ ‘‘அனஞ்ஞஸரணா’’தி. கோ பனேத்த² அத்தா நாம? லோகியலோகுத்தரோ த⁴ம்மோ. தேனேவாஹ – ‘‘த⁴ம்மதீ³பா த⁴ம்மஸரணா அனஞ்ஞஸரணா’’தி. யோனீதி காரணம் – ‘‘யோனி ஹேஸா, பூ⁴மிஜ, ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாயா’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 3.227) விய. கிம்பஹோதிகாதி கிம்பபு⁴திகா, குதோ பப⁴வந்தீதி அத்தோ²? ரூபஸ்ஸ த்வேவாதி இத³ம் தேஸம்யேவ ஸோகாதீ³னம் பஹானத³ஸ்ஸனத்த²ம் ஆரத்³த⁴ம். ந பரிதஸ்ஸதீதி ந க³ண்ஹாதி ந க³ஹதி. தத³ங்க³னிப்³பு³தோதி தேன விபஸ்ஸனங்கே³ன கிலேஸானம் நிப்³பு³தத்தா தத³ங்க³னிப்³பு³தோ. இமஸ்மிம் ஸுத்தே விபஸ்ஸனாவ கதி²தா. பட²மம்.
2. படிபதா³ஸுத்தவண்ணனா
44. து³தியே து³க்க²ஸமுத³யகா³மினீ ஸமனுபஸ்ஸனாதி யஸ்மா ஸக்காயோ து³க்க²ம், தஸ்ஸ ச ஸமுத³யகா³மினீ படிபதா³ நாம ‘‘ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’’தி ஏவம் தி³ட்டி²ஸமனுபஸ்ஸனா வுத்தா, தஸ்மா து³க்க²ஸமுத³யகா³மினீ ஸமனுபஸ்ஸனாதி அயமேத்த² அத்தோ² ஹோதி. து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ ஸமனுபஸ்ஸனாதி ஏத்த² ஸஹ விபஸ்ஸனாய சதுமக்³க³ஞாணம் ‘‘ஸமனுபஸ்ஸனா’’தி வுத்தம். இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே வட்டவிவட்டம் கதி²தம். து³தியம்.
3. அனிச்சஸுத்தவண்ணனா
45. ததியே ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி ஸஹ விபஸ்ஸனாய மக்³க³பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ம். விரஜ்ஜதி விமுச்சதீதி மக்³க³க்க²ணே விரஜ்ஜதி, ப²லக்க²ணே விமுச்சதி. அனுபாதா³ய ஆஸவேஹீதி அனுப்பாத³னிரோதே⁴ன நிருத்³தே⁴ஹி ஆஸவேஹி அக³ஹேத்வா இதி விமுச்சதி. ரூபதா⁴துயாதிஆதி³ பச்சவேக்க²ணத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். ஸஹ ப²லேன பச்சவேக்க²ணத³ஸ்ஸனத்த²ந்திபி வத³ந்தியேவ. டி²தந்தி உபரி கத்தப்³ப³கிச்சாபா⁴வேன டி²தம். டி²தத்தா ஸந்துஸ்ஸிதந்தி பத்தப்³ப³ம் பத்தபா⁴வேன ஸந்துட்ட²ம். பச்சத்தம்யேவ பரினிப்³பா³யதீதி ஸயமேவ பரினிப்³பா³யதி. ததியம்.
4. து³தியஅனிச்சஸுத்தவண்ணனா
46. சதுத்தே² புப்³ப³ந்தானுதி³ட்டி²யோதி புப்³ப³ந்தம் அனுக³தா அட்டா²ரஸ தி³ட்டி²யோ ந ஹோந்தி. அபரந்தானுதி³ட்டி²யோதி அபரந்தம் அனுக³தா சதுசத்தாலீஸ தி³ட்டி²யோ ந ஹோந்தி. தா²மஸோ பராமாஸோதி தி³ட்டி²தா²மஸோ சேவ தி³ட்டி²பராமாஸோ ச ந ஹோதி. ஏத்தாவதா பட²மமக்³கோ³ த³ஸ்ஸிதோ. இதா³னி ஸஹ விபஸ்ஸனாய தயோ மக்³கே³ ச ப²லானி ச த³ஸ்ஸேதும் ரூபஸ்மிந்திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். அத² வா தி³ட்டி²யோ நாம விபஸ்ஸனாய ஏவ பஹீனா, இத³ம் பன உபரி ஸஹ விபஸ்ஸனாய சத்தாரோ மக்³கே³ த³ஸ்ஸேதும் ஆரத்³த⁴ம். சதுத்த²ம்.
5. ஸமனுபஸ்ஸனாஸுத்தவண்ணனா
47. பஞ்சமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ ஸமனுபஸ்ஸந்தி ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதரந்தி பரிபுண்ணகா³ஹவஸேன பஞ்சக்க²ந்தே⁴ ஸமனுபஸ்ஸந்தி, அபரிபுண்ணகா³ஹவஸேன ஏதேஸம் அஞ்ஞதரம். இதி அயஞ்சேவ ஸமனுபஸ்ஸனாதி இதி அயஞ்ச தி³ட்டி²ஸமனுபஸ்ஸனா. அஸ்மீதி சஸ்ஸ அவிக³தம் ஹோதீதி யஸ்ஸ அயம் ஸமனுபஸ்ஸனா அத்தி², தஸ்மிம் அஸ்மீதி தண்ஹாமானதி³ட்டி²ஸங்கா²தம் பபஞ்சத்தயம் அவிக³தமேவ ஹோதி. பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் அவக்கந்தி ஹோதீதி தஸ்மிம் கிலேஸஜாதே ஸதி கம்மகிலேஸபச்சயானம் பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் நிப்³ப³த்தி ஹோதி.
அத்தி², பி⁴க்க²வே, மனோதி இத³ம் கம்மமனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். த⁴ம்மாதி ஆரம்மணம். அவிஜ்ஜாதா⁴தூதி ஜவனக்க²ணே அவிஜ்ஜா. அவிஜ்ஜாஸம்ப²ஸ்ஸஜேனாதி அவிஜ்ஜாஸம்பயுத்தப²ஸ்ஸதோ ஜாதேன. அபிச மனோதி ப⁴வங்க³க்க²ணே விபாகமனோதா⁴து, ஆவஜ்ஜனக்க²ணே கிரியமனோதா⁴து. த⁴ம்மாத³யோ வுத்தப்பகாராவ. அஸ்மீதிபிஸ்ஸ ஹோதீதி தண்ஹாமானதி³ட்டி²வஸேன அஸ்மீதி ஏவம்பிஸ்ஸ ஹோதி. இதோ பரேஸு அயமஹமஸ்மீதி ரூபாதீ³ஸு கிஞ்சிதே³வ த⁴ம்மம் க³ஹேத்வா ‘‘அயம் அஹமஸ்மீ’’தி அத்ததி³ட்டி²வஸேன வுத்தம். ப⁴விஸ்ஸந்தி ஸஸ்ஸததி³ட்டி²வஸேன. ந ப⁴விஸ்ஸந்தி உச்சே²த³தி³ட்டி²வஸேன. ரூபீ ப⁴விஸ்ஸந்திஆதீ³னி ஸப்³பா³னி ஸஸ்ஸதமேவ ப⁴ஜந்தி. அதே²த்தா²தி அத² தேனேவாகாரேன டி²தேஸு ஏதேஸு இந்த்³ரியேஸு. அவிஜ்ஜா பஹீயதீதி சதூஸு ஸச்சேஸு அஞ்ஞாணபூ⁴தா அவிஜ்ஜா பஹீயதி. விஜ்ஜா உப்பஜ்ஜதீதி அரஹத்தமக்³க³விஜ்ஜா உப்பஜ்ஜதி. ஏவமேத்த² அஸ்மீதி தண்ஹாமானதி³ட்டி²யோ. கம்மஸ்ஸ பஞ்சன்னஞ்ச இந்த்³ரியானம் அந்தரே ஏகோ ஸந்தி⁴, விபாகமனம் பஞ்சிந்த்³ரியபக்கி²கம் கத்வா பஞ்சன்னஞ்ச இந்த்³ரியானம் கம்மஸ்ஸ ச அந்தரே ஏகோ ஸந்தீ⁴தி. இதி தயோ பபஞ்சா அதீதோ அத்³தா⁴, இந்த்³ரியாதீ³னி பச்சுப்பன்னோ அத்³தா⁴, தத்த² கம்மமனம் ஆதி³ம் கத்வா அனாக³தஸ்ஸ பச்சயோ த³ஸ்ஸிதோதி. பஞ்சமம்.
6. க²ந்த⁴ஸுத்தவண்ணனா
48. ச²ட்டே² ரூபக்க²ந்தோ⁴ காமாவசரோ, சத்தாரோ க²ந்தா⁴ சதுபூ⁴மகா. ஸாஸவந்தி ஆஸவானம் ஆரம்மணபா⁴வேன பச்சயபூ⁴தம். உபாதா³னியந்தி ததே²வ ச உபாதா³னானம் பச்சயபூ⁴தம். வசனத்தோ² பனேத்த² – ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தேஹி ஸஹ ஆஸவேஹீதி ஸாஸவம். உபாதா³தப்³ப³ந்தி உபாதா³னியம். இதா⁴பி ரூபக்க²ந்தோ⁴ காமாவசரோ, அவஸேஸா தேபூ⁴மகா விபஸ்ஸனாசாரவஸேன வுத்தா. ஏவமேத்த² ரூபம் ராஸட்டே²ன க²ந்தே⁴ஸு பவிட்ட²ம், ஸாஸவராஸட்டே²ன உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு. வேத³னாத³யோ ஸாஸவாபி அத்தி², அனாஸவாபி அத்தி². தே ராஸட்டே²ன ஸப்³பே³பி க²ந்தே⁴ஸு பவிட்டா², தேபூ⁴மகா பனேத்த² ஸாஸவட்டே²ன உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு பவிட்டா²தி. ச²ட்ட²ம்.
7-8. ஸோணஸுத்தாதி³வண்ணனா
49-50. ஸத்தமே ஸேய்யோஹமஸ்மீதி விஸிட்டோ² உத்தமோ அஹமஸ்மி. கிமஞ்ஞத்ர யதா²பூ⁴தஸ்ஸ அத³ஸ்ஸனாதி யதா²பூ⁴தஸ்ஸ அத³ஸ்ஸனதோ அஞ்ஞம் கிம் ப⁴வேய்ய? அத³ஸ்ஸனம் அஞ்ஞாணமேவ ப⁴வேய்யாதி அத்தோ². இதா³னிஸ்ஸ தே பரிவட்டம் வஜிரபே⁴த³தே³ஸனம் ஆரப⁴ந்தோ தம் கிம் மஞ்ஞஸி ஸோணோதிஆதி³மாஹ. அட்ட²மம் உத்தானமேவ. ஸத்தமஅட்ட²மானி.
9-10. நந்தி³க்க²யஸுத்தாதி³வண்ணனா
51-52. நவமத³ஸமேஸு நந்தி³க்க²யா ராக³க்க²யோ, ராக³க்க²யா நந்தி³க்க²யோதி இத³ம் நந்தீ³தி வா ராகோ³தி வா இமேஸம் அத்த²தோ நின்னானாகரணதாய வுத்தம். நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனாய வா நிப்³பி³ந்த³ந்தோ நந்தி³ம் பஜஹதி, விராகா³னுபஸ்ஸனாய விரஜ்ஜந்தோ ராக³ம் பஜஹதி. ஏத்தாவதா விபஸ்ஸனம் நிட்ட²பேத்வா ‘‘ராக³க்க²யா நந்தி³க்க²யோ’’தி இத⁴ மக்³க³ம் த³ஸ்ஸேத்வா ‘‘நந்தி³ராக³க்க²யா சித்தம் விமுத்த’’ந்தி ப²லம் த³ஸ்ஸிதந்தி. நவமத³ஸமானி.
அத்ததீ³பவக்³கோ³ பஞ்சமோ.
மூலபண்ணாஸகோ ஸமத்தோ.