6. உபயவக்³கோ³
1. உபயஸுத்தவண்ணனா
53. உபயவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே உபயோதி தண்ஹாமானதி³ட்டி²வஸேன பஞ்சக்க²ந்தே⁴ உபக³தோ. விஞ்ஞாணந்தி கம்மவிஞ்ஞாணம். ஆபஜ்ஜேய்யாதி கம்மம் ஜவாபேத்வா படிஸந்தி⁴ஆகட்³ட⁴னஸமத்த²தாய வுத்³தி⁴ஆதீ³னி ஆபஜ்ஜேய்ய. விஞ்ஞாணுபயந்தி பத³ஸ்ஸ அக்³க³ஹணே காரணம் வுத்தமேவ. வோச்சி²ஜ்ஜதாரம்மணந்தி படிஸந்தி⁴ஆகட்³ட⁴னஸமத்த²தாய அபா⁴வேன ஆரம்மணம் வோச்சி²ஜ்ஜதி. பதிட்டா² விஞ்ஞாணஸ்ஸாதி கம்மவிஞ்ஞாணஸ்ஸ பதிட்டா² ந ஹோதி. தத³ப்பதிட்டி²தந்தி தம் அப்பதிட்டி²தம். அனபி⁴ஸங்க²ச்ச விமுத்தந்தி படிஸந்தி⁴ம் அனபி⁴ஸங்க²ரித்வா விமுத்தம். பட²மம்.
2. பீ³ஜஸுத்தவண்ணனா
54. து³தியே பீ³ஜஜாதானீதி பீ³ஜானி. மூலபீ³ஜந்தி வசம் வசத்தம் ஹலித்³த³ம் ஸிங்கி³வேரந்தி ஏவமாதி³. க²ந்த⁴பீ³ஜந்தி அஸ்ஸத்தோ² நிக்³ரோதோ⁴தி ஏவமாதி³. ப²லுபீ³ஜந்தி உச்சு² வேளு நளோதி ஏவமாதி³. அக்³க³பீ³ஜந்தி அஜ்ஜுகம் ப²ணிஜ்ஜகந்தி ஏவமாதி³. பீ³ஜபீ³ஜந்தி ஸாலிவீஹிஆதி³ புப்³ப³ண்ணஞ்சேவ முக்³க³மாஸாதி³ அபரண்ணஞ்ச. அக²ண்டா³னீதி அபி⁴ன்னானி. பி⁴ன்னகாலதோ பட்டா²ய பீ³ஜம் பீ³ஜத்தா²ய ந உபகப்பதி. அபூதிகானீதி உத³கதேமனேன அபூதிகானி. பூதிபீ³ஜஞ்ஹி பீ³ஜத்தா²ய ந உபகப்பதி. அவாதாதபஹதானீதி வாதேன ச ஆதபேன ச ந ஹதானி, நிரோஜதம் ந பாபிதானி. நிரோஜஞ்ஹி கஸடம் பீ³ஜம் பீ³ஜத்தா²ய ந உபகப்பதி. ஸாராதா³னீதி க³ஹிதஸாரானி பதிட்டி²தஸாரானி. நிஸ்ஸாரஞ்ஹி பீ³ஜம் பீ³ஜத்தா²ய ந உபகப்பதி. ஸுக²ஸயிதானீதி சத்தாரோ மாஸே கோட்டே² பக்கி²த்தனியாமேனேவ ஸுக²ம் ஸயிதானி. பத²வீதி ஹேட்டா² பதிட்டா²னபத²வீ. ஆபோதி உபரிஸ்னேஹனஆபோ. சதஸ்ஸோ விஞ்ஞாணட்டி²தியோதி கம்மவிஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆரம்மணபூ⁴தா ரூபாத³யோ சத்தாரோ க²ந்தா⁴. தே ஹி ஆரம்மணவஸேன பதிட்டா²பூ⁴தத்தா பத²வீதா⁴துஸதி³ஸா. நந்தி³ராகோ³ ஸினேஹனட்டே²ன ஆபோதா⁴துஸதி³ஸோ. விஞ்ஞாணம் ஸாஹாரந்தி ஸப்பச்சயம் கம்மவிஞ்ஞாணம். தஞ்ஹி பீ³ஜம் விய பத²வியம் ஆரம்மணபத²வியம் விருஹதி. து³தியம்.
3. உதா³னஸுத்தவண்ணனா
55. ததியே உதா³னம் உதா³னேஸீதி ப³லவஸோமனஸ்ஸஸமுட்டா²னம் உதா³னம் உதா³ஹரி. கிம் நிஸ்ஸாய பனேஸ ப⁴க³வதோ உப்பன்னோதி. ஸாஸனஸ்ஸ நிய்யானிகபா⁴வம். கத²ம்? ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி, ‘‘தயோமே உபனிஸ்ஸயா – தா³னூபனிஸ்ஸயோ ஸீலூபனிஸ்ஸயோ பா⁴வனூபனிஸ்ஸயோ சா’’தி. தேஸு தா³னஸீலூபனிஸ்ஸயா து³ப்³ப³லா, பா⁴வனூபனிஸ்ஸயோ ப³லவா. தா³னஸீலூபனிஸ்ஸயா ஹி தயோ மக்³கே³ ச ப²லானி ச பாபேந்தி, பா⁴வனூபனிஸ்ஸயோ அரஹத்தம் பாபேதி. இதி து³ப்³ப³லூபனிஸ்ஸயே பதிட்டி²தோ பி⁴க்கு² க⁴டேந்தோ வாயமந்தோ பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ப³ந்த⁴னானி சே²த்வா தீணி மக்³க³ப²லானி நிப்³ப³த்தேதி, ‘‘அஹோ ஸாஸனம் நிய்யானிக’’ந்தி ஆவஜ்ஜேந்தஸ்ஸ அயம் உத³பாதி³.
தத்த² ‘‘து³ப்³ப³லூபனிஸ்ஸயே ட²த்வா க⁴டமானோ தீணி மக்³க³ப²லானி பாபுணாதீ’’தி இமஸ்ஸத்த²ஸ்ஸாவிபா⁴வனத்த²ம் மிலகத்தே²ரஸ்ஸ வத்து² வேதி³தப்³ப³ம் – ஸோ கிர கி³ஹிகாலே பாணாதிபாதகம்மேன ஜீவிகம் கப்பேந்தோ அரஞ்ஞே பாஸஸதஞ்சேவ அதூ³ஹலஸதஞ்ச யோஜேஸி. அதே²கதி³வஸம் அங்கா³ரபக்கமம்ஸம் கா²தி³த்வா பாஸட்டா²னேஸு விசரந்தோ பிபாஸாபி⁴பூ⁴தோ ஏகஸ்ஸ அரஞ்ஞவாஸித்தே²ரஸ்ஸ விஹாரம் க³ந்த்வா தே²ரஸ்ஸ சங்கமந்தஸ்ஸ அவிதூ³ரே டி²தம் பானீயக⁴டம் விவரி, ஹத்த²தேமனமத்தம்பி உத³கம் நாத்³த³ஸ. ஸோ குஜ்ஜி²த்வா ஆஹ – ‘‘பி⁴க்கு², பி⁴க்கு² தும்ஹே க³ஹபதிகேஹி தி³ன்னம் பு⁴ஞ்ஜித்வா பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸுபத², பானீயக⁴டே அஞ்ஜலிமத்தம்பி உத³கம் ந ட²பேத², ந யுத்தமேத’’ந்தி. தே²ரோ ‘‘மயா பானீயக⁴டோ பூரேத்வா ட²பிதோ, கிம் நு கோ² ஏத’’ந்தி? க³ந்த்வா ஓலோகேந்தோ பரிபுண்ணக⁴டம் தி³ஸ்வா பானீயஸங்க²ம் பூரேத்வா அதா³ஸி. ஸோ த்³வத்திஸங்க²பூரம் பிவித்வா சிந்தேஸி – ‘‘ஏவம் பூரிதக⁴டோ நாம மம கம்மம் ஆக³ம்ம தத்தகபாலோ விய ஜாதோ. கிம் நு கோ² அனாக³தே அத்தபா⁴வே ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி? ஸம்விக்³க³சித்தோ த⁴னும் ச²ட்³டே³த்வா, ‘‘பப்³பா³ஜேத² மம், ப⁴ந்தே’’தி ஆஹ. தே²ரோ தசபஞ்சககம்மட்டா²னம் ஆசிக்கி²த்வா தம் பப்³பா³ஜேஸி.
தஸ்ஸ ஸமணத⁴ம்மம் கரோந்தஸ்ஸ ப³ஹூனம் மிக³ஸூகரானம் மாரிதட்டா²னம் பாஸஅதூ³ஹலானஞ்ச யோஜிதட்டா²னம் உபட்டா²தி. தம் அனுஸ்ஸரதோ ஸரீரே தா³ஹோ உப்பஜ்ஜதி, கூடகோ³ணோ விய கம்மட்டா²னம்பி வீதி²ம் ந படிபஜ்ஜதி. ஸோ ‘‘கிம் கரிஸ்ஸாமி பி⁴க்கு²பா⁴வேனா’’தி? அனபி⁴ரதியா பீளிதோ தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா வந்தி³த்வா ஆஹ – ‘‘ந ஸக்கோமி, ப⁴ந்தே, ஸமணத⁴ம்மம் காது’’ந்தி. அத² நம் தே²ரோ ‘‘ஹத்த²கம்மம் கரோஹீ’’தி ஆஹ. ஸோ ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே’’தி வத்வா உது³ம்ப³ராத³யோ அல்லருக்கே² சி²ந்தி³த்வா மஹந்தம் ராஸிம் கத்வா, ‘‘இதா³னி கிம் கரோமீ’’தி புச்சி²? ஜா²பேஹி நந்தி. ஸோ சதூஸு தி³ஸாஸு அக்³கி³ம் த³த்வா ஜா²பேதும் அஸக்கோந்தோ, ‘‘ப⁴ந்தே, ந ஸக்கோமீ’’தி ஆஹ. தே²ரோ ‘‘தேன ஹி அபேஹீ’’தி பத²விம் த்³விதா⁴ கத்வா அவீசிதோ க²ஜ்ஜோபனகமத்தம் அக்³கி³ம் நீஹரித்வா தத்த² பக்கி²பி. ஸோ தாவ மஹந்தம் ராஸிம் ஸுக்க²பண்ணம் விய க²ணேன ஜா²பேஸி. அத²ஸ்ஸ தே²ரோ அவீசிம் த³ஸ்ஸேத்வா, ‘‘ஸசே விப்³ப⁴மிஸ்ஸஸி, ஏத்த² பச்சிஸ்ஸஸீ’’தி ஸம்வேக³ம் ஜனேஸி. ஸோ அவீசித³ஸ்ஸனதோ பட்டா²ய பவேத⁴மானோ ‘‘நிய்யானிகம், ப⁴ந்தே, பு³த்³த⁴ஸாஸன’’ந்தி புச்சி², ஆமாவுஸோதி. ப⁴ந்தே, பு³த்³த⁴ஸாஸனஸ்ஸ நிய்யானிகத்தே ஸதி மிலகோ அத்தமோக்க²ம் கரிஸ்ஸதி, மா சிந்தயித்தா²தி. ததோ பட்டா²ய ஸமணத⁴ம்மம் கரோதி க⁴டேதி, தஸ்ஸ வத்தபடிவத்தம் பூரேதி, நித்³தா³ய பா³த⁴யமானாய திந்தம் பலாலம் ஸீஸே ட²பேத்வா பாதே³ ஸோண்டி³யம் ஓதாரேத்வா நிஸீத³தி. ஸோ ஏகதி³வஸம் பானீயம் பரிஸ்ஸாவேத்வா க⁴டம் ஊரும்ஹி ட²பேத்வா உத³கமணிகானம் பச்சே²த³ம் ஆக³மயமானோ அட்டா²ஸி. அத² கோ² தே²ரோ ஸாமணேரஸ்ஸ இமம் உத்³தே³ஸம் தே³தி –
‘‘உட்டா²னவதோ ஸதீமதோ,
ஸுசிகம்மஸ்ஸ நிஸம்மகாரினோ;
ஸஞ்ஞதஸ்ஸ த⁴ம்மஜீவினோ,
அப்பமத்தஸ்ஸ யஸோபி⁴வட்³ட⁴தீ’’தி. (த⁴. ப. 24);
ஸோ சதுப்பதி³கம்பி தம் கா³த²ம் அத்தனியேவ உபனேஸி – ‘‘உட்டா²னவதா நாம மாதி³ஸேன ப⁴விதப்³ப³ம். ஸதிமதாபி மாதி³ஸேனேவ…பே… அப்பமத்தேனபி மாதி³ஸேனேவ ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி. ஏவம் தம் கா³த²ம் அத்தனி உபனேத்வா தஸ்மிம்யேவ பத³வாரே டி²தோ பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி சி²ந்தி³த்வா அனாகா³மிப²லே பதிட்டா²ய ஹட்ட²துட்டோ² –
‘‘அல்லம் பலாலபுஞ்ஜாஹம், ஸீஸேனாதா³ய சங்கமிம்;
பத்தோஸ்மி ததியம் டா²னம், ஏத்த² மே நத்தி² ஸம்ஸயோ’’தி. –
இமம் உதா³னகா³த²ம் ஆஹ. ஏவம் து³ப்³ப³லூபனிஸ்ஸயே டி²தோ க⁴டேந்தோ வாயமந்தோ பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி சி²ந்தி³த்வா தீணி மக்³க³ப²லானி நிப்³ப³த்தேதி. தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘நோ சஸ்ஸம், நோ ச மே ஸியா, நாப⁴விஸ்ஸ, ந மே ப⁴விஸ்ஸதீதி ஏவம் அதி⁴முச்சமானோ பி⁴க்கு² சி²ந்தே³ய்ய ஓரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானீ’’தி.
தத்த² நோ சஸ்ஸம், நோ ச மே ஸியாதி ஸசே அஹம் ந ப⁴வேய்யம், மம பரிக்கா²ரோபி ந ப⁴வேய்ய. ஸசே வா பன மே அதீதே கம்மாபி⁴ஸங்கா²ரோ நாப⁴விஸ்ஸ, இத³ம் மே ஏதரஹி க²ந்த⁴பஞ்சகம் ந ப⁴வேய்ய. நாப⁴விஸ்ஸ, ந மே ப⁴விஸ்ஸதீதி இதா³னி பன ததா² பரக்கமிஸ்ஸாமி, யதா² மே ஆயதிம் க²ந்தா⁴பி⁴னிப்³ப³த்தகோ கம்மஸங்கா²ரோ ந ப⁴விஸ்ஸதி, தஸ்மிம் அஸதி ஆயதிம் படிஸந்தி⁴ நாம ந மே ப⁴விஸ்ஸதி. ஏவம் அதி⁴முச்சமானோதி ஏவம் அதி⁴முச்சந்தோ பி⁴க்கு² து³ப்³ப³லூபனிஸ்ஸயே டி²தோ பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி சி²ந்தே³ய்ய. ஏவம் வுத்தேதி ஏவம் ஸாஸனஸ்ஸ நிய்யானிகபா⁴வம் ஆவஜ்ஜேந்தேன ப⁴க³வதா இமஸ்மிம் உதா³னே வுத்தே. ரூபம் விப⁴விஸ்ஸதீதி ரூபம் பி⁴ஜ்ஜிஸ்ஸதி. ரூபஸ்ஸ விப⁴வாதி விப⁴வத³ஸ்ஸனேன ஸஹவிபஸ்ஸனேன. ஸஹவிபஸ்ஸனகா ஹி சத்தாரோ மக்³கா³ ரூபாதீ³னம் விப⁴வத³ஸ்ஸனம் நாம. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். ஏவம் அதி⁴முச்சமானோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² சி²ந்தே³ய்யாதி, ப⁴ந்தே, ஏவம் அதி⁴முச்சமானோ பி⁴க்கு² சி²ந்தே³ய்யேவ பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி. கஸ்மா ந சி²ந்தி³ஸ்ஸதீதி?
இதா³னி உபரி மக்³க³ப²லம் புச்ச²ந்தோ கத²ம் பன, ப⁴ந்தேதிஆதி³மாஹ. தத்த² அனந்தராதி த்³வே அனந்தரானி ஆஸன்னானந்தரஞ்ச தூ³ரானந்தரஞ்ச. விபஸ்ஸனா மக்³க³ஸ்ஸ ஆஸன்னானந்தரம் நாம, ப²லஸ்ஸ தூ³ரானந்தரம் நாம. தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘கத²ம் பன, ப⁴ந்தே, ஜானதோ கத²ம் பஸ்ஸதோ விபஸ்ஸனானந்தரா ‘ஆஸவானம் க²யோ’தி ஸங்க²ம் க³தம் அரஹத்தப²லம் ஹோதீ’’தி புச்ச²தி. அதஸிதாயேதி அதஸிதப்³பே³ அபா⁴யிதப்³பே³ டா²னம்ஹி. தாஸம் ஆபஜ்ஜதீதி ப⁴யம் ஆபஜ்ஜதி. தாஸோ ஹேஸோதி யா ஏஸா ‘‘நோ சஸ்ஸம், நோ ச மே ஸியா’’தி ஏவம் பவத்தா து³ப்³ப³லவிபஸ்ஸனா, ஸா யஸ்மா அத்தஸினேஹம் பரியாதா³தும் ந ஸக்கோதி, தஸ்மா அஸ்ஸுதவதோ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ தாஸோ நாம ஹோதி. ஸோ ஹி ‘‘இதா³னாஹம் உச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸாமி, ந தா³னி கிஞ்சி ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி அத்தானம் பபாதே பதந்தம் விய பஸ்ஸதி அஞ்ஞதரோ ப்³ராஹ்மணோ விய. லோஹபாஸாத³ஸ்ஸ கிர ஹேட்டா² திபிடகசூளனாக³த்தே²ரோ திலக்க²ணாஹதம் த⁴ம்மம் பரிவத்தேதி. அத² அஞ்ஞதரஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ஏகமந்தே ட²த்வா த⁴ம்மம் ஸுணந்தஸ்ஸ ஸங்கா²ரா ஸுஞ்ஞதோ உபட்ட²ஹிம்ஸு. ஸோ பபாதே பதந்தோ விய ஹுத்வா விவடத்³வாரேன ததோ பலாயித்வா கே³ஹம் பவிஸித்வா, புத்தம் உரே ஸயாபேத்வா, ‘‘தாத, ஸக்யஸமயம் ஆவஜ்ஜேந்தோ மனம்ஹி நட்டோ²’’தி ஆஹ. ந ஹேஸோ பி⁴க்கு² தாஸோதி ஏஸா ஏவம் பவத்தா ப³லவவிபஸ்ஸனா ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ ந தாஸோ நாம ஹோதி. ந ஹி தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி ‘‘அஹம் உச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸாமீ’’தி வா ‘‘வினஸ்ஸிஸ்ஸாமீ’’தி வாதி. ஏவம் பன ஹோதி ‘‘ஸங்கா²ராவ உப்பஜ்ஜந்தி, ஸங்கா²ராவ நிருஜ்ஜ²ந்தீ’’தி. ததியம்.
4. உபாதா³னபரிபவத்தஸுத்தவண்ணனா
56. சதுத்தே² சதுபரிவட்டந்தி ஏகேகஸ்மிம் க²ந்தே⁴ சதுன்னம் பரிவட்டனவஸேன. ரூபம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிந்தி ரூபம் து³க்க²ஸச்சந்தி அபி⁴ஞ்ஞாஸிம். ஏவம் ஸப்³ப³பதே³ஸு சதுஸச்சவஸேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஆஹாரஸமுத³யாதி ஏத்த² ஸச்ச²ந்த³ராகோ³ கப³ளீகாராஹாரோ ஆஹாரோ நாம. படிபன்னாதி ஸீலதோ பட்டா²ய யாவ அரஹத்தமக்³கா³ படிபன்னா ஹோந்தி. கா³த⁴ந்தீதி பதிட்ட²ஹந்தி. ஏத்தாவதா ஸேக்க²பூ⁴மிம் கதே²த்வா இதா³னி அஸேக்க²பூ⁴மிம் கதே²ந்தோ யே ச கோ² கேசி, பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ. ஸுவிமுத்தாதி அரஹத்தப²லவிமுத்தியா ஸுட்டு² விமுத்தா. கேவலினோதி ஸகலினோ கதஸப்³ப³கிச்சா. வட்டம் தேஸம் நத்தி² பஞ்ஞாபனாயாதி யேன தே அவஸிட்டே²ன வட்டேன பஞ்ஞாபேய்யும், தம் நேஸம் வட்டம் நத்தி² பஞ்ஞாபனாய. அத² வா வட்டந்தி காரணம், பஞ்ஞாபனாய காரணம் நத்தீ²தி. ஏத்தாவதா அஸேக்க²பூ⁴மிவாரோ கதி²தோ. சதுத்த²ம்.
5. ஸத்தட்டா²னஸுத்தவண்ணனா
57. பஞ்சமே ஸத்தட்டா²னகுஸலோதி ஸத்தஸு ஓகாஸேஸு சே²கோ. வுஸிதவாதி வுஸிதவாஸோ. உத்தமபுரிஸோதி ஸேட்ட²புரிஸோ. ஸேஸமேத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். இத³ம் பன ஸுத்தம் உஸ்ஸத³னந்தி³யஞ்சேவ பலோப⁴னீயஞ்சாதி வேதி³தப்³ப³ம். யதா² ஹி ராஜா விஜிதஸங்கா³மோ ஸங்கா³மே விஜயினோ யோதே⁴ உச்சட்டா²னே ட²பேத்வா தேஸம் ஸக்காரம் கரோதி. கிம் காரணா? ஏதேஸம் ஸக்காரம் தி³ஸ்வா ஸேஸாபி ஸூரா ப⁴விதும் மஞ்ஞிஸ்ஸந்தீதி, ஏவமேவ ப⁴க³வா அப்பமேய்யம் காலம் பாரமியோ பூரேத்வா மஹாபோ³தி⁴மண்டே³ கிலேஸமாரவிஜயம் கத்வா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பத்தோ ஸாவத்தி²யம் ஜேதவனமஹாவிஹாரே நிஸீதி³த்வா இமம் ஸுத்தம் தே³ஸேந்தோ கீ²ணாஸவே உக்கி²பித்வா தோ²மேஸி வண்ணேஸி. கிம் காரணா? ஏவம் அவஸேஸா ஸேக்க²புக்³க³லா அரஹத்தப²லம் பத்தப்³ப³ம் மஞ்ஞிஸ்ஸந்தீதி. ஏவமேதம் ஸுத்தம் கீ²ணாஸவானம் உக்கி²பித்வா பஸம்ஸிதத்தா உஸ்ஸத³னந்தி³யம், ஸேக்கா²னம் பலோபி⁴தத்தா பலோப⁴னீயந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.
ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்தட்டா²னகுஸலோ ஹோதீதி ஏத்தாவதா சேத்த² மக்³க³ப²லபச்சவேக்க²ணவஸேன தே³ஸனம் நிட்ட²பேத்வாபி புன கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² திவிதூ⁴பபரிக்கீ² ஹோதீதி இத³ம் ‘‘கீ²ணாஸவோ யஸ்மிம் ஆரம்மணே ஸததவிஹாரேன விஹரதி, தம் ஸத்தோ வா புக்³க³லோ வா ந ஹோதி, தா⁴துஆதி³மத்தமேவ பன ஹோதீ’’தி ஏவம் கீ²ணாஸவஸ்ஸ ஸததவிஹாரஞ்ச, ‘‘இமேஸு த⁴ம்மேஸு கம்மம் கத்வா அயம் ஆக³தோ’’தி ஆக³மனீயபடிபத³ஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். தத்த² தா⁴துஸோ உபபரிக்க²தீதி தா⁴துஸபா⁴வேன பஸ்ஸதி ஓலோகேதி. ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. பஞ்சமம்.
6. ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸுத்தவண்ணனா
58. ச²ட்டே² கோ அதி⁴ப்பயாஸோதி கோ அதி⁴கபயோகோ³. அனுப்பன்னஸ்ஸாதி இமஞ்ஹி மக்³க³ம் கஸ்ஸபஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ உப்பாதே³ஸி, அந்தரா அஞ்ஞோ ஸத்தா² உப்பாதே³தும் நாஸக்கி², இதி ப⁴க³வா அனுப்பன்னஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ உப்பாதே³தா நாம. நக³ரோபமஸ்மிஞ்ஹி அவளஞ்ஜனட்டா²னேஸு புராணமக்³கோ³ ஜாதோ, இத⁴ அவத்தமானட்டே²ன அனுப்பன்னமக்³கோ³ நாம. அஸஞ்ஜாதஸ்ஸாதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். அனக்கா²தஸ்ஸாதி அகதி²தஸ்ஸ. மக்³க³ம் ஜானாதீதி மக்³க³ஞ்ஞூ. மக்³க³ம் விதி³தம் பாகடம் அகாஸீதி மக்³க³விதூ³. மக்³கே³ ச அமக்³கே³ ச கோவிதோ³தி மக்³க³கோவிதோ³. மக்³கா³னுகா³தி மக்³க³ம் அனுக³ச்ச²ந்தா. பச்சா² ஸமன்னாக³தாதி அஹம் பட²மம் க³தோ, ஸாவகா பச்சா² ஸமன்னாக³தா. ச²ட்ட²ம்.
7. அனத்தலக்க²ணஸுத்தவண்ணனா
59. ஸத்தமே பஞ்சவக்³கி³யேதி அஞ்ஞாஸி கோண்ட³ஞ்ஞத்தே²ராதி³கே பஞ்ச ஜனே புராணுபட்டா²கே. ஆமந்தேஸீதி ஆஸாள்ஹிபுண்ணமதி³வஸே த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனதோ பட்டா²ய அனுக்கமேன ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டி²தே ‘‘இதா³னி நேஸம் ஆஸவக்க²யாய த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸாமீ’’தி பஞ்சமியம் பக்க²ஸ்ஸ ஆமந்தேஸி. ஏதத³வோசாதி ஏதம் ‘‘ரூபம், பி⁴க்க²வே, அனத்தா’’திஆதி³னயப்பவத்தம் அனத்தலக்க²ணஸுத்தம் அவோச. தத்த² அனத்தாதி புப்³பே³ வுத்தேஹி சதூஹி காரணேஹி அனத்தா. தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வேதி இத³ம் கஸ்மா ஆரத்³த⁴ம்? ஏத்தகேன டா²னேன அனத்தலக்க²ணமேவ கதி²தம், ந அனிச்சது³க்க²லக்க²ணானி, இதா³னி தானி த³ஸ்ஸேத்வா ஸமோதா⁴னேத்வா தீணிபி லக்க²ணானி த³ஸ்ஸேதும் இத³மாரத்³த⁴ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தஸ்மாதி யஸ்மா இமே பஞ்சக்க²ந்தா⁴ அனிச்சா து³க்கா² அனத்தா, தஸ்மா. யம்கிஞ்சி ரூபந்திஆதீ³ஸு வித்தா²ரகதா² விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ பஞ்ஞாபா⁴வனாதி⁴காரே க²ந்த⁴னித்³தே³ஸே வுத்தாவ. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² வுத்தானுஸாரேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். இமஸ்மிம் பன ஸுத்தே அனத்தலக்க²ணமேவ கதி²தந்தி. ஸத்தமம்.
8. மஹாலிஸுத்தவண்ணனா
60. அட்ட²மே ஏகந்தது³க்க²ந்திஆதீ³னி தா⁴துஸம்யுத்தே வுத்தனயானேவ. அட்ட²மம்.
9. ஆதி³த்தஸுத்தவண்ணனா
61. நவமே ஆதி³த்தந்தி ஏகாத³ஸஹி அக்³கீ³ஹி ஆதி³த்தம் பஜ்ஜலிதம். இதி த்³வீஸுபி இமேஸு ஸுத்தேஸு து³க்க²லக்க²ணமேவ கதி²தம். நவமம்.
10. நிருத்திபத²ஸுத்தவண்ணனா
62. த³ஸமே நிருத்தியோவ நிருத்திபதா², அத² வா நிருத்தியோ ச தா நிருத்திவஸேன விஞ்ஞாதப்³பா³னம் அத்தா²னம் பத²த்தா பதா² சாதி நிருத்திபதா². ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. தீணிபி சேதானி அஞ்ஞமஞ்ஞவேவசனானேவாதி வேதி³தப்³பா³னி. அஸம்கிண்ணாதி அவிஜஹிதா, ‘‘கோ இமேஹி அத்தோ²’’தி வத்வா அச²ட்³டி³தா. அஸம்கிண்ணபுப்³பா³தி அதீதேபி ந ஜஹிதபுப்³பா³. ந ஸம்கீயந்தீதி ஏதரஹிபி ‘‘கிமேதேஹீ’’தி ந ச²ட்³டீ³யந்தி. ந ஸம்கீயிஸ்ஸந்தீதி அனாக³தேபி ந ச²ட்³டீ³யிஸ்ஸந்தி. அப்படிகுட்டா²தி அப்படிபா³ஹிதா. அதீதந்தி அத்தனோ ஸபா⁴வம் ப⁴ங்க³மேவ வா அதிக்கந்தம். நிருத்³த⁴ந்தி தே³ஸந்தரம் அஸங்கமித்வா தத்தே²வ நிருத்³த⁴ம் வூபஸந்தம். விபரிணதந்தி விபரிணாமம் க³தம் நட்ட²ம். அஜாதந்தி அனுப்பன்னம். அபாதுபூ⁴தந்தி அபாகடீபூ⁴தம்.
உக்கலாதி உக்கலஜனபத³வாஸினோ. வஸ்ஸப⁴ஞ்ஞாதி வஸ்ஸோ ச ப⁴ஞ்ஞோ ச. த்³வேபி ஹி தே மூலதி³ட்டி²க³திகா. அஹேதுகவாதா³திஆதீ³ஸு ‘‘நத்தி² ஹேது நத்தி² பச்சயோ’’தி க³ஹிதத்தா அஹேதுகவாதா³. ‘‘கரோதோ ந கரீயதி பாப’’ந்தி க³ஹிதத்தா அகிரியவாதா³. ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³க³ஹணதோ நத்தி²கவாதா³. தத்த² இமே த்³வே ஜனா, திஸ்ஸோ தி³ட்டி²யோ, கிம் ஏகேகஸ்ஸ தி³யட்³டா⁴ ஹோதீதி? ந ததா², யதா² பன ஏகோ பி⁴க்கு² படிபாடியா சத்தாரிபி ஜா²னானி நிப்³ப³த்தேதி, ஏவமேத்த² ஏகேகோ திஸ்ஸோபி தி³ட்டி²யோ நிப்³ப³த்தேஸீதி வேதி³தப்³போ³. ‘‘நத்தி² ஹேது நத்தி² பச்சயோ’’தி புனப்புனம் ஆவஜ்ஜேந்தஸ்ஸ ஆஹரந்தஸ்ஸ அபி⁴னந்த³ந்தஸ்ஸ அஸ்ஸாதே³ந்தஸ்ஸ மக்³க³த³ஸ்ஸனம் விய ஹோதி. ஸோ மிச்ச²த்தனியாமம் ஓக்கமதி, ஸோ ஏகந்தகாளகோதி வுச்சதி. யதா² பன அஹேதுகதி³ட்டி²யம், ஏவம் ‘‘கரோதோ ந கரீயதி பாபம், நத்தி² தி³ன்ன’’ந்தி இமேஸுபி டா²னேஸு மிச்ச²த்தனியாமம் ஓக்கமதி.
ந க³ரஹிதப்³ப³ம் நப்படிக்கோஸிதப்³ப³ம் அமஞ்ஞிம்ஸூதி ஏத்த² ‘‘யதே³தம் அதீதம் நாம, நயித³ம் அதீதம், இத³மஸ்ஸ அனாக³தம் வா பச்சுப்பன்னம் வா’’தி வத³ந்தோ க³ரஹதி நாம. தத்த² தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேத்வா ‘‘கிம் இமினா க³ரஹிதேனா’’தி? வத³ந்தோ படிக்கோஸதி நாம. இமே பன நிருத்திபதே² தேபி அச்சந்தகாளகா தி³ட்டி²க³திகா ந க³ரஹிதப்³பே³ ந படிக்கோஸிதப்³பே³ மஞ்ஞிம்ஸு. அதீதம் பன அதீதமேவ, அனாக³தம் அனாக³தமேவ, பச்சுப்பன்னம் பச்சுப்பன்னமேவ கத²யிம்ஸு. நிந்தா³க⁴ட்டனப்³யாரோஸஉபாரம்ப⁴ப⁴யாதி விஞ்ஞூனம் ஸந்திகா நிந்தா³ப⁴யேன ச க⁴ட்டனப⁴யேன ச தோ³ஸாரோபனப⁴யேன ச உபாரம்ப⁴ப⁴யேன ச. இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே சதுபூ⁴மிகக²ந்தா⁴னம் பண்ணத்தி கதி²தாதி. த³ஸமம்.
உபயவக்³கோ³ ச²ட்டோ².