4. சதுத்த²வக்³கோ³
1. சதுதா⁴துஸுத்தவண்ணனா
114. சதுத்த²வக்³க³ஸ்ஸ பட²மே பத²வீதா⁴தூதி பதிட்டா²தா⁴து. ஆபோதா⁴தூதி ஆப³ந்த⁴னதா⁴து. தேஜோதா⁴தூதி பரிபாசனதா⁴து. வாயோதா⁴தூதி வித்த²ம்ப⁴னதா⁴து. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரதோ பன வீஸதிகோட்டா²ஸாதி³வஸேன ஏதா கதே²தப்³பா³. பட²மம்.
2. புப்³பே³ஸம்போ³த⁴ஸுத்தவண்ணனா
115. து³தியே அயம் பத²வீதா⁴துயா அஸ்ஸாதோ³தி அயம் பத²வீதா⁴துனிஸ்ஸயோ அஸ்ஸாதோ³. ஸ்வாயம் காயம் அப்³பு⁴ன்னாமேத்வா உத³ரம் பஸாரேத்வா, ‘‘இத⁴ மே அங்கு³லம் பவேஸிதும் வாயமதா²’’தி வா ஹத்த²ம் பஸாரேத்வா, ‘‘இமம் நாமேதும் வாயமதா²’’தி வா வத³தி, ஏவம் பவத்தானம் வஸேன வேதி³தப்³போ³. அனிச்சாதிஆதீ³ஸு ஹுத்வா அபா⁴வாகாரேன அனிச்சா, படிபீளனாகாரேன து³க்கா², ஸபா⁴வவிக³மாகாரேன விபரிணாமத⁴ம்மா. அயம் பத²வீதா⁴துயா ஆதீ³னவோதி யேன ஆகாரேன ஸா அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மா, அயமாகாரோ பத²வீதா⁴துயா ஆதீ³னவோதி அத்தோ². ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹானந்தி நிப்³பா³னம் ஆக³ம்ம பத²வீதா⁴துயா ச²ந்த³ராகோ³ வினீயதி சேவ பஹீயதி ச, தஸ்மா நிப்³பா³னமஸ்ஸா நிஸ்ஸரணம்.
அயம் ஆபோதா⁴துயா அஸ்ஸாதோ³தி அயம் ஆபோதா⁴துனிஸ்ஸயோ அஸ்ஸாதோ³. ஸ்வாயம் அஞ்ஞம் ஆபோதா⁴துயா உபத்³து³தம் தி³ஸ்வா, ‘‘கிம் அயம் நிபன்னகாலதோ பட்டா²ய பஸ்ஸாவட்டா²னாபி⁴முகோ² நிக்க²மதி சேவ பவிஸதி ச, அப்பமத்தகம்பிஸ்ஸ கம்மம் கரோந்தஸ்ஸ ஸேத³திந்தம் வத்த²ம் பீளேதப்³ப³தாகாரம் பாபுணாதி, அனுமோத³னமத்தம்பி கதே²ந்தஸ்ஸ தாலவண்டம் க³ண்ஹிதப்³ப³ம் ஹோதி, மயம் பன ஸாயம் நிபன்னா பாதோவ உட்ட²ஹாம, மாஸபுண்ணக⁴டோ விய நோ ஸரீரம், மஹாகம்மம் கரோந்தானம் ஸேத³மத்தம்பி நோ ந உப்பஜ்ஜதி, அஸனிஸத்³தே³ன விய த⁴ம்மம் கதே²ந்தானம் ஸரீரே உஸுமாகாரமத்தம்பி நோ நத்தீ²’’தி ஏவம் பவத்தானம் வஸேன வேதி³தப்³போ³.
அயம் தேஜோதா⁴துயா அஸ்ஸாதோ³தி அயம் தேஜோதா⁴துனிஸ்ஸயோ அஸ்ஸாதோ³. ஸ்வாயம் ஸீதக³ஹணிகே தி³ஸ்வா, ‘‘கிம் இமே கிஞ்சிதே³வ யாகு³ப⁴த்தக²ஜ்ஜமத்தம் அஜ்ஜோ²ஹரித்வா த²த்³த⁴குச்சி²னோ நிஸீதி³த்வா ஸப்³ப³ரத்திம் அங்கா³ரகடாஹம் பரியேஸந்தி, பு²ஸிதமத்தேஸுபி ஸரீரே பதிதேஸு அங்கா³ரகடாஹம் ஓத்த²ரித்வா பாருபித்வாவ நிபஜ்ஜந்தி? மயம் பன அதித²த்³த⁴ம்பி மம்ஸம் வா பூவம் வா கா²தா³ம, குச்சி²பூரம் ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜாம, தாவதே³வ நோ ஸப்³ப³ம் பே²ணபிண்டோ³ விய விலீயதி, ஸத்தாஹவத்³த³லிகாய வத்தமானாய ஸரீரே ஸீதானுத³ஹனமத்தம்பி நோ நத்தீ²’’தி ஏவம் பவத்தானம் வஸேன வேதி³தப்³போ³.
அயம் வாயோதா⁴துயா அஸ்ஸாதோ³தி அயம் வாயோதா⁴துனிஸ்ஸயோ அஸ்ஸாதோ³. ஸ்வாயம் அஞ்ஞே வாதபீ⁴ருகே தி³ஸ்வா, ‘‘இமேஸம் அப்பமத்தகம்பி கம்மம் கரோந்தானம் அனுமோத³னமத்தம்பி கதே²ந்தானம் ஸரீரம் வாதோ விஜ்ஜ²தி, கா³வுதமத்தம்பி அத்³தா⁴னம் க³தானம் ஹத்த²பாதா³ ஸீத³ந்தி, பிட்டி² ருஜ்ஜதி, குச்சி²வாதஸீஸவாதகண்ணவாதாதீ³ஹி நிச்சுபத்³து³தா தேலபா²ணிதாதீ³னி வாதபே⁴ஸஜ்ஜானேவ கரோந்தா அதினாமேந்தி, அம்ஹாகம் பன மஹாகம்மம் கரோந்தானம்பி தியாமரத்திம் த⁴ம்மம் கதே²ந்தானம்பி ஏகதி³வஸேனேவ த³ஸ யோஜனானி க³ச்ச²ந்தானம்பி ஹத்த²பாத³ஸம்ஸீத³னமத்தம் வா பிட்டி²ருஜ்ஜனமத்தம் வா ந ஹோதீ’’தி, ஏவம் பவத்தானம் வஸேன வேதி³தப்³போ³. ஏவம் பவத்தா ஹி ஏதா தா⁴துயோ அஸ்ஸாதே³ந்தி நாம.
அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிந்தி அபி⁴விஸிட்டே²ன ஞாணேன அஞ்ஞாஸிம். அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ந்தி உத்தரவிரஹிதம் ஸப்³ப³ஸேட்ட²ம் ஸம்மா ஸாமஞ்ச போ³தி⁴ம், அத² வா பஸத்த²ம் ஸுந்த³ரஞ்ச போ³தி⁴ம். போ³தீ⁴தி ருக்கோ²பி மக்³கோ³பி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம்பி நிப்³பா³னம்பி. ‘‘போ³தி⁴ருக்க²மூலே பட²மாபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி (மஹாவ. 1; உதா³. 1) ச ‘‘அந்தரா ச போ³தி⁴ம் அந்தரா ச க³ய’’ந்தி (மஹாவ. 11; ம.நி. 1.285) ச ஆக³தட்டா²னேஸு ஹி ருக்கோ² போ³தீ⁴தி வுச்சதி. ‘‘போ³தி⁴ வுச்சதி சதூஸு மக்³கே³ஸு ஞாண’’ந்தி (சூளனி. க²க்³க³விஸாணஸுத்தனித்³தே³ஸ 121) ஆக³தட்டா²னே மக்³கோ³. ‘‘பப்போதி போ³தி⁴ம் வரபூ⁴ரிமேத⁴ஸோ’’தி (தீ³. நி. 3.217) ஆக³தட்டா²னே ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம். ‘‘பத்வான போ³தி⁴ம் அமதம் அஸங்க²த’’ந்தி ஆக³தட்டா²னே நிப்³பா³னம். இத⁴ பன ப⁴க³வதோ அரஹத்தமக்³கோ³ அதி⁴ப்பேதோ.
ஸாவகானம் அரஹத்தமக்³கோ³ அனுத்தரா போ³தி⁴ ஹோதி, ந ஹோதீதி? ந ஹோதி. கஸ்மா? அஸப்³ப³கு³ணதா³யகத்தா. தேஸஞ்ஹி கஸ்ஸசி அரஹத்தமக்³கோ³ அரஹத்தப²லமேவ தே³தி, கஸ்ஸசி திஸ்ஸோ விஜ்ஜா, கஸ்ஸசி ச² அபி⁴ஞ்ஞா, கஸ்ஸசி சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³, கஸ்ஸசி ஸாவகபாரமீஞாணம். பச்சேகபு³த்³தா⁴னம்பி பச்சேகபோ³தி⁴ஞாணமேவ தே³தி. பு³த்³தா⁴னம் பன ஸப்³ப³கு³ணஸம்பத்திம் தே³தி அபி⁴ஸேகோ விய ரஞ்ஞோ ஸப்³ப³லோகிஸ்ஸரியபா⁴வம். தஸ்மா அஞ்ஞஸ்ஸ கஸ்ஸசிபி அனுத்தரா போ³தி⁴ ந ஹோதி.
அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி பச்சஞ்ஞாஸிந்தி ‘‘அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ அஹம் பத்தோ படிவிஜ்ஜி²த்வா டி²தோ’’தி ஏவம் படிஜானிம். ஞாணஞ்ச பன மே த³ஸ்ஸனம் உத³பாதீ³தி அதி⁴க³தகு³ணத³ஸ்ஸனஸமத்த²ம் பச்சவேக்க²ணஞாணஞ்ச மே உத³பாதி³. அகுப்பா மே விமுத்தீதி ‘‘அயம் மய்ஹம் அரஹத்தப²லவிமுத்தி அகுப்பா’’தி ஏவம் ஞாணம் உத³பாதி³. தத்த² த்³வீஹாகாரேஹி அகுப்பதா வேதி³தப்³பா³ காரணதோ ச ஆரம்மணதோ ச. ஸா ஹி சதூஹி மக்³கே³ஹி ஸமுச்சி²ன்னகிலேஸானம் புன அனிவத்தனதாய காரணதோபி அகுப்பா, அகுப்பத⁴ம்மம் நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் கத்வா பவத்ததாய ஆரம்மணதோபி அகுப்பா. அந்திமாதி பச்சி²மா. நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோதி இதா³னி புன அஞ்ஞோ ப⁴வோ நாம நத்தீ²தி.
இமஸ்மிம் ஸுத்தே சத்தாரி ஸச்சானி கதி²தானி. கத²ம்? சதூஸு ஹி தா⁴தூஸு அஸ்ஸாதோ³ ஸமுத³யஸச்சம், ஆதீ³னவோ து³க்க²ஸச்சம், நிஸ்ஸரணம் நிரோத⁴ஸச்சம், நிரோத⁴ப்பஜானனோ மக்³கோ³ மக்³க³ஸச்சம். வித்தா²ரவஸேனபி கதே²தும் வட்டதியேவ. ஏத்த² ஹி யம் பத²வீதா⁴தும் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம், அயம் பத²வீதா⁴துயா அஸ்ஸாதோ³தி பஹானபடிவேதோ⁴ ஸமுத³யஸச்சம். யா பத²வீதா⁴து அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மா, அயம் பத²வீதா⁴துயா, ஆதீ³னவோதி பரிஞ்ஞாபடிவேதோ⁴ து³க்க²ஸச்சம். யோ பத²வீதா⁴துயா ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹானம், இத³ம் பத²வீதா⁴துயா நிஸ்ஸரணந்தி ஸச்சி²கிரியாபடிவேதோ⁴ நிரோத⁴ஸச்சம். யா இமேஸு தீஸு டா²னேஸு தி³ட்டி² ஸங்கப்போ வாசா கம்மந்தோ ஆஜீவோ வாயாமோ ஸதி ஸமாதி⁴, அயம் பா⁴வனாபடிவேதோ⁴ மக்³க³ஸச்சந்தி. து³தியம்.
3. அசரிம்ஸுத்தவண்ணனா
116. ததியே அசரிந்தி ஞாணசாரேன அசரிம், அனுப⁴வனசாரேனாதி அத்தோ². யாவதாதி யத்தகோ. ததியம்.
4. நோசேத³ம்ஸுத்தவண்ணனா
117. சதுத்தே² நிஸ்ஸடாதிஆதீ³னி ஆதி³தோ வுத்தபடிஸேதே⁴ன யோஜேத்வா ‘‘ந நிஸ்ஸடா, ந விஸம்யுத்தா, ந விப்பமுத்தா, ந விமரியாதி³கதேன சேதஸா விஹரிம்ஸூ’’தி ஏவம் வேதி³தப்³பா³னி. து³தியனயே விமரியாதி³கதேனாதி நிம்மரியாதி³கதேன. தத்த² து³விதா⁴ மரியாதா³ கிலேஸமரியாதா³ வட்டமரியாதா³தி. தத்த² ச யஸ்ஸ உபட்³டா⁴ கிலேஸா பஹீனா, உபட்³டா⁴ அப்பஹீனா, வட்டம் வா பன உபட்³ட⁴ம் பஹீனம், உபட்³ட⁴ம் அப்பஹீனம், தஸ்ஸ சித்தம் பஹீனகிலேஸே வா வட்டம் வா ஸந்தா⁴ய விமரியாதி³கதம், அப்பஹீனகிலேஸே வா வட்டம் வா ஸந்தா⁴ய ந விமரியாதி³கதம். இத⁴ பன உப⁴யஸ்ஸாபி பஹீனத்தா ‘‘விமரியாதி³கதேன சேதஸா’’தி வுத்தம், மரியாத³ம் அகத்வா டி²தேன அதிக்கந்தமரியாதே³ன சேதஸாதி அத்தோ². இதி தீஸுபி இமேஸு ஸுத்தேஸு சதுஸச்சமேவ கதி²தம். சதுத்த²ம்.
5. ஏகந்தது³க்க²ஸுத்தவண்ணனா
118. பஞ்சமே ஏகந்தது³க்கா²தி அதிக்கமித்வா டி²தஸ்ஸ தத்தகாரோ விய ஏகந்தேனேவ து³க்கா². து³க்கா²னுபதிதாதி து³க்கே²ன அனுபதிதா. து³க்கா²வக்கந்தாதி து³க்கே²ன ஓக்கந்தா ஓதிண்ணா. ஸுகா²தி ஸுக²வேத³னாய பச்சயபூ⁴தா. ஏவம் ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. இமஸ்மிம் ஸுத்தே து³க்க²லக்க²ணம் கதி²தம். பஞ்சமம்.
6-10. அபி⁴னந்த³ஸுத்தாதி³வண்ணனா
119-123. ச²ட்ட²ஸத்தமேஸு விவட்டம், அவஸானே தீஸு சதுஸச்சமேவாதி. ச²ட்டா²தீ³னி.
சதுத்தோ² வக்³கோ³.
தா⁴துஸம்யுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.