3. கம்மபத²வக்³கோ³

1-2. அஸமாஹிதஸுத்தாதி³வண்ணனா

107-108. இதோ பரேஸு பட²மம் அஸ்ஸத்³தா⁴தி³பஞ்சகவஸேன வுத்தம், ததா² து³தியம். பட²மே பன அஸமாஹிதபத³ம் சதுத்த²ம், து³தியே து³ஸ்ஸீலபத³ம். ஏவம் வுச்சமானே பு³ஜ்ஜ²னகபுக்³க³லானம் அஜ்ஜா²ஸயேன ஹி ஏதானி வுத்தானி. ஏத்த² அஸமாஹிதாதி உபசாரப்பனாஸமாதி⁴ரஹிதா. து³ஸ்ஸீலாதி நிஸ்ஸீலா. பட²மது³தியானி.

3-5. பஞ்சஸிக்கா²பத³ஸுத்தாதி³வண்ணனா

109-111. ததியம் பஞ்சகம்மபத²வஸேன பு³ஜ்ஜ²னகானம் அஜ்ஜா²ஸயவஸேன வுத்தம், சதுத்த²ம் ஸத்தகம்மபத²வஸேன, பஞ்சமம் த³ஸகம்மபத²வஸேன. தத்த² ததியே ஸுராமேரயமஜ்ஜப்பமாத³ட்டா²யினோதி ஸுராமேரயஸங்கா²தம் மஜ்ஜம் யாய பமாத³சேதனாய பிவந்தி, ஸா ‘‘ஸுராமேரயமஜ்ஜப்பமாதோ³’’தி வுச்சதி, தஸ்மிம் திட்ட²ந்தீதி ஸுராமேரயமஜ்ஜப்பமாத³ட்டா²யினோ. அயம் தாவேத்த² அஸாதா⁴ரணபத³ஸ்ஸ அத்தோ².

பஞ்சமே பாணம் அதிபாதேந்தீதி பாணாதிபாதினோ, பாணகா⁴திகாதி அத்தோ². அதி³ன்னம் ஆதி³யந்தீதி அதி³ன்னாதா³யினோ, பரஸ்ஸஹாரினோதி அத்தோ². வத்து²காமேஸு கிலேஸகாமேன மிச்சா² சரந்தீதி காமேஸுமிச்சா²சாரினோ. முஸா வத³ந்தீதி முஸாவாதி³னோ, பரேஸம் அத்த²ப⁴ஞ்ஜகம் துச்ச²ம் அலிகம் வாசம் பா⁴ஸிதாரோதி அத்தோ². பிஸுணா வாசா ஏதேஸந்தி பிஸுணவாசா. மம்மச்சே²தி³கா ப²ருஸா வாசா ஏதேஸந்தி ப²ருஸவாசா. ஸம்ப²ம் நிரத்த²கம் வசனம் பலபந்தீதி ஸம்ப²ப்பலாபினோ. அபி⁴ஜ்ஜா²யந்தீதி அபி⁴ஜ்ஜா²லுனோ, பரப⁴ண்டே³ லுப்³ப⁴னஸீலாதி அத்தோ². ப்³யாபன்னம் பூதிபூ⁴தம் சித்தமேதேஸந்தி ப்³யாபன்னசித்தா. மிச்சா² பாபிகா விஞ்ஞுக³ரஹிதா ஏதேஸம் தி³ட்டீ²தி மிச்சா²தி³ட்டி²கா, கம்மபத²பரியாபன்னாய ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³வத்து²காய மிச்ச²த்தபரியாபன்னாய அனிய்யானிகதி³ட்டி²யா ஸமன்னாக³தாதி அத்தோ². ஸம்மா ஸோப⁴னா விஞ்ஞுபஸத்தா² ஏதேஸம் தி³ட்டீ²தி ஸம்மாதி³ட்டி²கா, கம்மபத²பரியாபன்னாய ‘‘அத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³காய கம்மஸ்ஸகததி³ட்டி²யா ஸம்மத்தபரியாபன்னாய மக்³க³தி³ட்டி²யா ச ஸமன்னாக³தாதி அத்தோ². இத³ம் தாவேத்த² அனுத்தானானம் பதா³னம் பத³வண்ணனாமத்தம்.

யோ பன தேஸம் பாணாதிபாதோ அதி³ன்னாதா³னம் காமேஸுமிச்சா²சாரோ முஸாவாதோ³ பிஸுணவாசா ப²ருஸவாசா ஸம்ப²ப்பலாபோ அபி⁴ஜ்ஜா² ப்³யாபாதோ³ மிச்சா²தி³ட்டீ²தி கண்ஹபக்கே² த³ஸவிதோ⁴ அத்தோ² ஹோதி. தத்த² பாணஸ்ஸ அதிபாதோ பாணாதிபாதோ, பாணவதோ⁴ பாணகா⁴தோதி வுத்தம் ஹோதி. பாணோதி சேத்த² வோஹாரதோ ஸத்தோ, பரமத்த²தோ ஜீவிதிந்த்³ரியம். தஸ்மிம் பன பாணே பாணஸஞ்ஞினோ ஜீவிதிந்த்³ரியுபச்சே²த³கஉபக்கமஸமுட்டா²பிகா காயவசீத்³வாரானம் அஞ்ஞதரத்³வாரப்பவத்தா வத⁴கசேதனா பாணாதிபாதோ. ஸோ கு³ணவிரஹிதேஸு திரச்சா²னக³தாதீ³ஸு பாணேஸு கு²த்³த³கே பாணே அப்பஸாவஜ்ஜோ, மஹாஸரீரே மஹாஸாவஜ்ஜோ. கஸ்மா? பயோக³மஹந்ததாய, பயோக³ஸமத்தேபி வத்து²மஹந்ததாய. கு³ணவந்தேஸு மனுஸ்ஸாதீ³ஸு அப்பகு³ணே அப்பஸாவஜ்ஜோ, மஹாகு³ணே மஹாஸாவஜ்ஜோ. ஸரீரகு³ணானம் பன ஸமபா⁴வே ஸதி கிலேஸானம் உபக்கமானஞ்ச முது³தாய அப்பஸாவஜ்ஜோ, திப்³ப³தாய மஹாஸாவஜ்ஜோதி வேதி³தப்³போ³.

தஸ்ஸ பஞ்ச ஸம்பா⁴ரா ஹோந்தி – பாணோ, பாணஸஞ்ஞிதா, வத⁴கசித்தம், உபக்கமோ, தேன மரணந்தி. ச² பயோகா³ ஸாஹத்தி²கோ, ஆணத்திகோ, நிஸ்ஸக்³கி³யோ, தா²வரோ, விஜ்ஜாமயோ, இத்³தி⁴மயோதி. இமஸ்மிம் பனத்தே² வித்தா²ரியமானே அதிப்பபஞ்சோ ஹோதி, தஸ்மா தம் ந வித்தா²ரயாம, அஞ்ஞஞ்ச ஏவரூபம். அத்தி²கேஹி பன ஸமந்தபாஸாதி³கம் வினயட்ட²கத²ம் (பாரா. அட்ட². 172) ஓலோகேத்வா க³ஹேதப்³போ³.

அதி³ன்னஸ்ஸ ஆதா³னம் அதி³ன்னாதா³னம், பரஸ்ஸஹரணம் தே²ய்யம் சோரிகாதி வுத்தம் ஹோதி. தத்த² அதி³ன்னந்தி பரபரிக்³க³ஹிதம், யத்த² பரோ யதா²காமகாரிதம் ஆபஜ்ஜந்தோ அத³ண்டா³ரஹோ அனுபவஜ்ஜோ ஹோதி. தஸ்மிம் பன பரபரிக்³க³ஹிதே பரபரிக்³க³ஹிதஸஞ்ஞினோ ததா³தா³யகஉபக்கமஸமுட்டா²பிகா தே²ய்யசேதனா அதி³ன்னாதா³னம். தம் ஹீனே பரஸந்தகே அப்பஸாவஜ்ஜம், பணீதே மஹாஸாவஜ்ஜம். கஸ்மா? வத்து²பணீததாய. வத்து²ஸமத்தே ஸதி கு³ணாதி⁴கானம் ஸந்தகே வத்து²ஸ்மிம் மஹாஸாவஜ்ஜம், தம் தம் கு³ணாதி⁴கம் உபாதா³ய ததோ ததோ ஹீனகு³ணஸ்ஸ ஸந்தகே வத்து²ஸ்மிம் அப்பஸாவஜ்ஜம்.

தஸ்ஸ பஞ்ச ஸம்பா⁴ரா ஹோந்தி – பரபரிக்³க³ஹிதம், பரபரிக்³க³ஹிதஸஞ்ஞிதா, தே²ய்யசித்தம், உபக்கமோ, தேன ஹரணந்தி. ச² பயோகா³ ஸாஹத்தி²காத³யோவ. தே ச கோ² யதா²னுரூபம் தே²ய்யாவஹாரோ, பஸய்ஹாவஹாரோ, படிச்ச²ன்னாவஹாரோ, பரிகப்பாவஹாரோ, குஸாவஹாரோதி இமேஸம் அவஹாரானம் வஸேன பவத்தாதி அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன ஸமந்தபாஸாதி³காயம் (பாரா. அட்ட². 92) வுத்தோ.

காமேஸுமிச்சா²சாரோதி ஏத்த² பன காமேஸூதி மேது²னஸமாசாரேஸு. மிச்சா²சாரோதி ஏகந்தனிந்தி³தோ லாமகாசாரோ. லக்க²ணதோ பன அஸத்³த⁴ம்மாதி⁴ப்பாயேன காயத்³வாரப்பவத்தா அக³மனீயட்டா²னவீதிக்கமசேதனா காமேஸுமிச்சா²சாரோ. தத்த² அக³மனீயட்டா²னம் நாம புரிஸானம் தாவ மாதுரக்கி²தா பிதுரக்கி²தா மாதாபிதுரக்கி²தா பா⁴துரக்கி²தா ப⁴கி³னிரக்கி²தா ஞாதிரக்கி²தா கோ³த்தரக்கி²தா த⁴ம்மரக்கி²தா ஸாரக்கா² ஸபரித³ண்டா³தி மாதுரக்கி²தாத³யோ த³ஸ, த⁴னக்கீதா ச²ந்த³வாஸினீ போ⁴க³வாஸினீ படவாஸினீ ஓத³பத்தகினீ ஓப⁴தசும்ப³டா தா³ஸீ ச ப⁴ரியா ச கம்மகாரீ ச ப⁴ரியா ச த⁴ஜாஹடா முஹுத்திகாதி ஏதா த⁴னக்கீதாத³யோ த³ஸாதி வீஸதி இத்தி²யோ. இத்தீ²ஸு பன த்³வின்னம் ஸாரக்க²ஸபரித³ண்டா³னம், த³ஸன்னஞ்ச த⁴னக்கீதாதீ³னந்தி த்³வாத³ஸன்னம் இத்தீ²னம் அஞ்ஞே புரிஸா. இத³ம் அக³மனீயட்டா²னம் நாம. ஸோ பனேஸ மிச்சா²சாரோ ஸீலாதி³கு³ணரஹிதே அக³மனீயட்டா²னே அப்பஸாவஜ்ஜோ, ஸீலாதி³கு³ணஸம்பன்னே மஹாஸாவஜ்ஜோ. தஸ்ஸ சத்தாரோ ஸம்பா⁴ரா – அக³மனீயவத்து², தஸ்மிம் ஸேவனசித்தம், ஸேவனப்பயோகோ³, மக்³கே³னமக்³க³படிபத்திஅதி⁴வாஸனந்தி. ஏகோ பயோகோ³ ஸாஹத்தி²கோ ஏவ.

முஸாதி விஸம்வாத³னபுரேக்கா²ரஸ்ஸ அத்த²ப⁴ஞ்ஜனகோ வசீபயோகோ³ காயப்பயோகோ³ வா, விஸம்வாத³னாதி⁴ப்பாயேன பனஸ்ஸ பரவிஸம்வாத³னகாயவசீபயோக³ஸமுட்டா²பிகா சேதனா, முஸாவாதோ³. அபரோ நயோ – முஸாதி அபூ⁴தம் அதச்ச²ம் வத்து². வாதோ³தி தஸ்ஸ பூ⁴ததோ தச்ச²தோ விஞ்ஞாபனம். லக்க²ணதோ பன அதத²ம் வத்து²ம் தத²தோ பரம் விஞ்ஞாபேதுகாமஸ்ஸ ததா²விஞ்ஞத்திஸமுட்டா²பிகா சேதனா முஸாவாதோ³. ஸோ யமத்த²ம் ப⁴ஞ்ஜதி, தஸ்ஸ அப்பதாய அப்பஸாவஜ்ஜோ, மஹந்ததாய மஹாஸாவஜ்ஜோ. அபி ச க³ஹட்டா²னம் அத்தனோ ஸந்தகம் அதா³துகாமதாய நத்தீ²திஆதி³னயப்பவத்தோ அப்பஸாவஜ்ஜோ, ஸக்கி²னா ஹுத்வா அத்த²ப⁴ஞ்ஜனத்த²ம் வுத்தோ மஹாஸாவஜ்ஜோ. பப்³ப³ஜிதானம் அப்பகம்பி தேலம் வா ஸப்பிம் வா லபி⁴த்வா ஹஸாதி⁴ப்பாயேன ‘‘அஜ்ஜ கா³மே தேலம் நதீ³ மஞ்ஞே ஸந்த³தீ’’தி பூரணகதா²னயேன பவத்தோ அப்பஸாவஜ்ஜோ, அதி³ட்ட²ம்யேவ பன ‘‘தி³ட்ட²’’ந்திஆதி³னா நயேன வத³ந்தானம் மஹாஸாவஜ்ஜோ. தஸ்ஸ சத்தாரோ ஸம்பா⁴ரா ஹோந்தி – அதத²ம் வத்து², விஸம்வாத³னசித்தம், தஜ்ஜோ வாயாமோ, பரஸ்ஸ தத³த்த²விஜானனந்தி. ஏகோ பயோகோ³ ஸாஹத்தி²கோவ. ஸோ காயேன வா காயபடிப³த்³தே⁴ன வா வாசாய வா பரவிஸம்வாத³ககிரியாகரணே த³ட்ட²ப்³போ³. தாய சே கிரியாய பரோ தமத்த²ம் ஜானாதி, அயம் கிரியாஸமுட்டா²பிகசேதனாக்க²ணேயேவ முஸாவாத³கம்முனா ப³ஜ்ஜ²தி.

பிஸுணவாசாதிஆதீ³ஸு யாய வாசாய, யஸ்ஸ தம் வாசம் பா⁴ஸதி, தஸ்ஸ ஹத³யே அத்தனோ பியபா⁴வம், பரஸ்ஸ ச ஸுஞ்ஞபா⁴வம் கரோதி, ஸா பிஸுணவாசா. யாய பன அத்தானம்பி பரம்பி ப²ருஸம் கரோதி, யா வாசா ஸயம்பி ப²ருஸா, நேவ கண்ணஸுகா² ந ஹத³யங்க³மா, அயம் ப²ருஸவாசா. யேன பன ஸம்ப²ம் பலபதி நிரத்த²கம், ஸோ ஸம்ப²ப்பலாபோ. தேஸம் மூலபூ⁴தா சேதனாபி பிஸுணவாசாதி³னாமமேவ லப⁴தி. ஸா ஏவ ச இத⁴ அதி⁴ப்பேதாதி.

தத்த² ஸம்கிலிட்ட²சித்தஸ்ஸ பரேஸம் வா பே⁴தா³ய, அத்தனோ பியகம்யதாய வா காயவசீபயோக³ஸமுட்டா²பிகா சேதனா பிஸுணவாசா. ஸா யஸ்ஸ பே⁴த³ம் கரோதி, தஸ்ஸ அப்பகு³ணதாய அப்பஸாவஜ்ஜா, மஹாகு³ணதாய மஹாஸாவஜ்ஜா. தஸ்ஸா சத்தாரோ ஸம்பா⁴ரா – பி⁴ந்தி³தப்³போ³ பரோ, இதி இமே நானா ப⁴விஸ்ஸந்தி, வினா ப⁴விஸ்ஸந்தீதி பே⁴த³புரேக்கா²ரதா, இதி அஹம் பியோ ப⁴விஸ்ஸாமி விஸ்ஸாஸிகோதி பியகம்யதா வா, தஜ்ஜோ வாயாமோ, தஸ்ஸ தத³த்த²விஜானனந்தி.

பரஸ்ஸ மம்மச்சே²த³ககாயவசீபயோக³ஸமுட்டா²பிகா ஏகந்தப²ருஸசேதனா ப²ருஸவாசா. தஸ்ஸா ஆவிபா⁴வத்த²மித³ம் வத்து² – ஏகோ கிர தா³ரகோ மாது வசனம் அனாதி³யித்வா அரஞ்ஞம் க³ச்ச²தி. மாதா தம் நிவத்தேதும் அஸக்கோந்தீ, ‘‘சண்டா³ தம் மஹிம்ஸீ அனுப³ந்த⁴தூ’’தி அக்கோஸி. அத²ஸ்ஸ ததே²வ அரஞ்ஞே மஹிம்ஸீ உட்டா²ஸி. தா³ரகோ, ‘‘யம் மம மாதா முகே²ன கதே²ஸி, தம் மா ஹோது, யம் சித்தேன சிந்தேஸி, தம் ஹோதூ’’தி ஸச்சகிரியம் அகாஸி. மஹிம்ஸீ தத்தே²வ ப³த்³தா⁴ விய அட்டா²ஸி. ஏவம் மம்மச்சே²த³கோபி பயோகோ³ சித்தஸண்ஹதாய ப²ருஸவாசா ந ஹோதி. மாதாபிதரோ ஹி கதா³சி புத்தகே ஏவம் வத³ந்தி – ‘‘சோரா வோ க²ண்டா³க²ண்டி³கம் கரோந்தூ’’தி, உப்பலபத்தம்பி ச நேஸம் உபரி பதந்தம் ந இச்ச²ந்தி. ஆசரியுபஜ்ஜா²யா ச கதா³சி நிஸ்ஸிதகே ஏவம் வத³ந்தி – ‘‘கிம் இமே அஹிரிகா அனோத்தப்பினோ சரந்தி, நித்³த⁴மத² நே’’தி. அத² ச நேஸம் ஆக³மாதி⁴க³மஸம்பத்திம் இச்ச²ந்தி. யதா² ச சித்தஸண்ஹதாய ப²ருஸவாசா ந ஹோதி, ஏவம் வசனஸண்ஹதாய அப²ருஸவாசாபி ந ஹோதி. ந ஹி மாராபேதுகாமஸ்ஸ ‘‘இமம் ஸுக²ம் ஸயாபேதா²’’தி வசனம் அப²ருஸவாசா ஹோதி. சித்தப²ருஸதாய பனேஸா ப²ருஸவாசாவ. ஸா யம் ஸந்தா⁴ய பவத்திதா, தஸ்ஸ அப்பகு³ணதாய அப்பஸாவஜ்ஜா, மஹாகு³ணதாய மஹாஸாவஜ்ஜா. தஸ்ஸா தயோ ஸம்பா⁴ரா – அக்கோஸிதப்³போ³ பரோ, குபிதசித்தம், அக்கோஸனாதி.

அனத்த²விஞ்ஞாபிகா காயவசீபயோக³ஸமுட்டா²பிகா அகுஸலசேதனா ஸம்ப²ப்பலாபோ. ஸோ ஆஸேவனமந்த³தாய அப்பஸாவஜ்ஜோ, ஆஸேவனமஹந்ததாய மஹாஸாவஜ்ஜோ. தஸ்ஸ த்³வே ஸம்பா⁴ரா – பா⁴ரதயுத்³த⁴-ஸீதாஹரணாதி³-நிரத்த²ககதா²-புரேக்கா²ரதா, ததா²ரூபீகதா²கத²னஞ்சாதி.

அபி⁴ஜ்ஜா²யதீதி அபி⁴ஜ்ஜா². பரப⁴ண்டா³பி⁴முகீ² ஹுத்வா தன்னின்னதாய பவத்ததீதி அத்தோ². ஸா ‘‘அஹோ வதித³ம் மமஸ்ஸா’’தி ஏவம் பரப⁴ண்டா³பி⁴ஜ்ஜா²யனலக்க²ணா அதி³ன்னாதா³னம் விய அப்பஸாவஜ்ஜா மஹாஸாவஜ்ஜா ச. தஸ்ஸா த்³வே ஸம்பா⁴ரா பரப⁴ண்ட³ம் அத்தனோ பரிணாமனஞ்ச. பரப⁴ண்ட³வத்து²கே ஹி லோபே⁴ உப்பன்னேபி ந தாவ கம்மபத²பே⁴தோ³ ஹோதி, யாவ ந ‘‘அஹோ வதித³ம் மமஸ்ஸா’’தி அத்தனோ பரிணாமேதீதி.

ஹிதஸுக²ம் ப்³யாபாத³யதீதி, ப்³யாபாதோ³. ஸோ பரவினாஸாய மனோபதோ³ஸலக்க²ணோ. ப²ருஸவாசா விய அப்பஸாவஜ்ஜோ மஹாஸாவஜ்ஜோ ச. தஸ்ஸ த்³வே ஸம்பா⁴ரா பரஸத்தோ ச, தஸ்ஸ ச வினாஸசிந்தா. பரஸத்தவத்து²கே ஹி கோதே⁴ உப்பன்னேபி ந தாவ கம்மபத²பே⁴தோ³ ஹோதி, யாவ ந ‘‘அஹோ வதாயம் உச்சி²ஜ்ஜேய்ய வினஸ்ஸேய்யா’’தி தஸ்ஸ வினாஸம் சிந்தேதி.

யதா²பு⁴ச்சக³ஹணாபா⁴வேன மிச்சா² பஸ்ஸதீதி மிச்சா²தி³ட்டி². ஸா ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³னா நயேன விபரீதத³ஸ்ஸனலக்க²ணா ஸம்ப²ப்பலாபோ விய அப்பஸாவஜ்ஜா மஹாஸாவஜ்ஜா ச. அபி ச அனியதா அப்பஸாவஜ்ஜா, நியதா மஹாஸாவஜ்ஜா. தஸ்ஸா த்³வே ஸம்பா⁴ரா – வத்து²னோ ச க³ஹிதாகாரவிபரீததா யதா² ச நம் க³ண்ஹாதி, ததா²பா⁴வேன தஸ்ஸா உபட்டா²னந்தி.

இமேஸம் பன த³ஸன்னம் அகுஸலகம்மபதா²னம் த⁴ம்மதோ கோட்டா²ஸதோ ஆரம்மணதோ வேத³னாதோ மூலதோதி பஞ்சஹாகாரேஹி வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. தத்த² த⁴ம்மதோதி ஏதேஸு ஹி படிபாடியா ஸத்த சேதனாத⁴ம்மாவ ஹோந்தி, அபி⁴ஜ்ஜா²த³யோ திஸ்ஸோ சேதனாஸம்பயுத்தா. கோட்டா²ஸதோதி படிபாடியா ஸத்த, மிச்சா²தி³ட்டி² சாதி இமே அட்ட² கம்மபதா² ஏவ ஹோந்தி, நோ மூலானி, அபி⁴ஜ்ஜா²ப்³யாபாதா³ கம்மபதா² சேவ மூலானி ச. அபி⁴ஜ்ஜா² ஹி மூலம் பத்வா லோபோ⁴ அகுஸலமூலம் ஹோதி, ப்³யாபாதோ³ தோ³ஸோ அகுஸலமூலம்.

ஆரம்மணதோதி பாணாதிபாதோ ஜீவிதிந்த்³ரியாரம்மணதோ ஸங்கா²ராரம்மணோ ஹோதி, அதி³ன்னாதா³னம் ஸத்தாரம்மணம் வா ஸங்கா²ராரம்மணம் வா, மிச்சா²சாரோ போ²ட்ட²ப்³ப³வஸேன ஸங்கா²ராரம்மணோவ, ஸத்தாரம்மணோதிபி ஏகே. முஸாவாதோ³ ஸத்தாரம்மணோ வா ஸங்கா²ராரம்மணோ வா, ததா² பிஸுணவாசா. ப²ருஸவாசா ஸத்தாரம்மணாவ. ஸம்ப²ப்பலாபோ தி³ட்ட²ஸுதமுதவிஞ்ஞாதவஸேன ஸத்தாரம்மணோ வா ஸங்கா²ராரம்மணோ வா, ததா² அபி⁴ஜ்ஜா². ப்³யாபாதோ³ ஸத்தாரம்மணோவ. மிச்சா²தி³ட்டி² தேபூ⁴மகத⁴ம்மவஸேன ஸங்கா²ராரம்மணா.

வேத³னாதோதி பாணாதிபாதோ து³க்க²வேத³னோ ஹோதி. கிஞ்சாபி ஹி ராஜானோ சோரம் தி³ஸ்வா ஹஸமானாபி ‘‘க³ச்ச²த² நம் கா⁴தேதா²’’தி வத³ந்தி, ஸன்னிட்டா²பகசேதனா பன நேஸம் து³க்க²ஸம்பயுத்தாவ ஹோதி. அதி³ன்னாதா³னம் திவேத³னம், மிச்சா²சாரோ ஸுக²மஜ்ஜ²த்தவஸேன த்³விவேத³னோ, ஸன்னிட்டா²பகசித்தே பன மஜ்ஜ²த்தவேத³னோ ந ஹோதி. முஸாவாதோ³ திவேத³னோ, ததா² பிஸுணவாசா ப²ருஸவாசா து³க்க²வேத³னா, ஸம்ப²ப்பலாபோ திவேத³னோ, அபி⁴ஜ்ஜா² ஸுக²மஜ்ஜ²த்தவஸேன த்³விவேத³னா, ததா² மிச்சா²தி³ட்டி². ப்³யாபாதோ³ து³க்க²வேத³னோ.

மூலதோதி பாணாதிபாதோ தோ³ஸமோஹவஸேன த்³விமூலகோ ஹோதி, அதி³ன்னாதா³னம் தோ³ஸமோஹவஸேன வா லோப⁴மோஹவஸேன வா, மிச்சா²சாரோ லோப⁴மோஹவஸேன. முஸாவாதோ³ தோ³ஸமோஹவஸேன வா லோப⁴மோஹவஸேன வா, ததா² பிஸுணவாசா ஸம்ப²ப்பலாபோ ச. ப²ருஸவாசா தோ³ஸமோஹவஸேன, அபி⁴ஜ்ஜா² மோஹவஸேன ஏகமூலா, ததா² ப்³யாபாதோ³. மிச்சா²தி³ட்டி² லோப⁴மோஹவஸேன த்³விமூலாதி.

பாணாதிபாதா படிவிரதாதிஆதீ³ஸு பாணாதிபாதாத³யோ வுத்தத்தா² ஏவ. யாய பன விரதியா ஏதே படிவிரதா நாம ஹோந்தி, ஸா பே⁴த³தோ திவிதா⁴ ஹோதி ஸம்பத்தவிரதி ஸமாதா³னவிரதி ஸமுச்சே²த³விரதீதி. தத்த² அஸமாதி³ன்னஸிக்கா²பதா³னம் அத்தனோ ஜாதிவயபா³ஹுஸச்சாதீ³னி பச்சவேக்கி²த்வா ‘‘அயுத்தம் அம்ஹாகம் ஏவரூபம் காது’’ந்தி ஸம்பத்தம் வத்து²ம் அவீதிக்கமந்தானம் உப்பஜ்ஜமானா விரதி ஸம்பத்தவிரதீதி வேதி³தப்³பா³ ஸீஹளதீ³பே சக்கனஉபாஸகஸ்ஸ விய. தஸ்ஸ கிர த³ஹரகாலேயேவ மாது ரோகோ³ உப்பஜ்ஜி. வேஜ்ஜேன ச ‘‘அல்லஸஸகமம்ஸம் லத்³து⁴ம் வட்டதீ’’தி வுத்தம். ததோ சக்கனஸ்ஸ பா⁴தா ‘‘க³ச்ச² தாத கே²த்தம் ஆஹிண்டா³ஹீ’’தி சக்கனம் பேஸேஸி. ஸோ தத்த² க³தோ. தஸ்மிஞ்ச ஸமயே ஏகோ ஸஸோ தருணஸஸ்ஸம் கா²தி³தும் ஆக³தோ ஹோதி. ஸோ தம் தி³ஸ்வா வேகே³ன தா⁴வந்தோ வல்லியா ப³த்³தோ⁴ ‘‘கிரி கிரீ’’தி ஸத்³த³மகாஸி. சக்கனோ தேன ஸத்³தே³ன க³ந்த்வா தம் க³ஹேத்வா சிந்தேஸி ‘‘மாது பே⁴ஸஜ்ஜம் கரோமீ’’தி. புன சிந்தேஸி – ‘‘ந மேதம் பதிரூபம், ய்வாஹம் மாது ஜீவிதகாரணா பரம் ஜீவிதா வோரோபேய்ய’’ந்தி. அத² நம் ‘‘க³ச்ச² அரஞ்ஞே ஸஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் திணோத³கம் பரிபு⁴ஞ்ஜா’’தி முஞ்சி. பா⁴தரா ச ‘‘கிம் தாத ஸஸோ லத்³தோ⁴’’தி? புச்சி²தோ தம் பவத்திம் ஆசிக்கி². ததோ நம் பா⁴தா பரிபா⁴ஸி. ஸோ மாது ஸந்திகம் க³ந்த்வா, ‘‘யதோஹம் ஜாதோ, நாபி⁴ஜானாமி ஸஞ்சிச்ச பாணம் ஜீவிதா வோரோபேதா’’தி ஸச்சம் வத்வா அட்டா²ஸி, தாவதே³வ சஸ்ஸ மாதா அரோகா³ அஹோஸி.

ஸமாதி³ன்னஸிக்கா²பதா³னம் பன ஸிக்கா²பத³ஸமாதா³னே ச ததுத்தரி ச அத்தனோ ஜீவிதம் பரிச்சஜித்வா வத்து²ம் அவீதிக்கமந்தானம் உப்பஜ்ஜமானா விரதி ஸமாதா³னவிரதீதி வேதி³தப்³பா³, உத்தரவட்³ட⁴மானபப்³ப³தவாஸீஉபாஸகஸ்ஸ விய. ஸோ கிர அம்ப³ரியவிஹாரவாஸீபிங்க³லபு³த்³த⁴ரக்கி²தத்தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகே ஸிக்கா²பதா³னி க³ஹேத்வா கே²த்தம் கஸதி. அத²ஸ்ஸ கோ³ணோ நட்டோ², ஸோ தம் க³வேஸந்தோ உத்தரவட்³ட⁴மானபப்³ப³தம் ஆருஹி, தத்ர நம் மஹாஸப்போ அக்³க³ஹேஸி. ஸோ சிந்தேஸி – ‘‘இமாய திகி²ணாய வாஸியா ஸீஸம் சி²ந்தா³மீ’’தி. புன சிந்தேஸி – ‘‘ந மேதம் பதிரூபம், ய்வாஹம் பா⁴வனீயஸ்ஸ க³ருனோ ஸந்திகே ஸிக்கா²பத³ம் க³ஹேத்வா பி⁴ந்தே³ய்ய’’ந்தி. ஏவம் யாவததியம் சிந்தேத்வா – ‘‘ஜீவிதம் பரிச்சஜாமி, ந ஸிக்கா²பத³’’ந்தி அம்ஸே ட²பிதம் திகி²ணத³ண்ட³வாஸிம் அரஞ்ஞே ச²ட்³டே³ஸி. தாவதே³வ மஹாவாளோ நம் முஞ்சித்வா அக³மாஸீதி.

அரியமக்³க³ஸம்பயுத்தா பன விரதி ஸமுச்சே²த³விரதீதி வேதி³தப்³பா³, யஸ்ஸா உப்பத்திதோ பபு⁴தி பாணம் கா⁴தேஸ்ஸாமீதி அரியபுக்³க³லானம் சித்தம்பி ந உப்பஜ்ஜதீதி.

யதா² ச அகுஸலானம், ஏவம் இமேஸம்பி குஸலகம்மபதா²னம் த⁴ம்மதோ கோட்டா²ஸதோ ஆரம்மணதோ வேத³னாதோ மூலதோதி பஞ்சஹாகாரேஹி வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. தத்த² த⁴ம்மதோதி ஏதேஸு ஹி படிபாடியா ஸத்த சேதனாபி வட்டந்தி விரதியோபி, அந்தே தயோ சேதனாஸம்பயுத்தாவ.

கோட்டா²ஸதோதி படிபாடியா ஸத்த கம்மபதா² ஏவ, ந மூலானி, அந்தே தயோ கம்மபதா² சேவ மூலானி ச. அனபி⁴ஜ்ஜா² ஹி மூலம் பத்வா அலோபோ⁴ குஸலமூலம் ஹோதி, அப்³யாபாதோ³ அதோ³ஸோ குஸலமூலம், ஸம்மாதி³ட்டி² அமோஹோ குஸலமூலம்.

ஆரம்மணதோதி பாணாதிபாதாதீ³னம். ஆரம்மணானேவ ஏதேஸம் ஆரம்மணானி. வீதிக்கமிதப்³ப³வத்து²தோயேவ ஹி விரதி நாம ஹோதி. யதா² பன நிப்³பா³னாரம்மணோ அரியமக்³கோ³ கிலேஸே பஜஹதி, ஏவம் ஜீவிதிந்த்³ரியாதி³ஆரம்மணாபேதே கம்மபதா² பாணாதிபாதாதீ³னி து³ஸ்ஸீல்யானி பஜஹந்தீதி வேதி³தப்³பா³.

வேத³னாதோதி ஸப்³பே³ ஸுக²வேத³னா வா ஹோந்தி மஜ்ஜ²த்தவேத³னா வா. குஸலம் பத்வா ஹி து³க்க²வேத³னா நாம நத்தி².

மூலதோதி படிபாடியா ஸத்த ஞாணஸம்பயுத்தசித்தேன விரமந்தஸ்ஸ அலோப⁴அதோ³ஸஅமோஹவஸேன திமூலா ஹோந்தி, ஞாணவிப்பயுத்தசித்தேன விரமந்தஸ்ஸ த்³விமூலா. அனபி⁴ஜ்ஜா² ஞாணஸம்பயுத்தசித்தேன விரமந்தஸ்ஸ த்³விமூலா ஹோதி, ஞாணவிப்பயுத்தசித்தேன ஏகமூலா. அலோபோ⁴ பன அத்தனாவ அத்தனோ மூலம் ந ஹோதி. அப்³யாபாதே³பி ஏஸேவ நயோ. ஸம்மாதி³ட்டி² அலோப⁴அதோ³ஸவஸேன த்³விமூலாவாதி. ததியாதீ³னி.

6. அட்ட²ங்கி³கஸுத்தவண்ணனா

112. ச²ட்ட²ம் அட்ட²மக்³க³ங்க³வஸேன பு³ஜ்ஜ²னகானம் அஜ்ஜா²ஸயவஸேன வுத்தம். ச²ட்ட²ம்.

7. த³ஸங்க³ஸுத்தவண்ணனா

113. ஸத்தமம் த³ஸமிச்ச²த்தஸம்மத்தவஸேன. தத்த² மிச்சா²ஞாணினோதி மிச்சா²பச்சவேக்க²ணேன ஸமன்னாக³தாதி அத்தோ². மிச்சா²விமுத்தினோதி அனிய்யானிகவிமுத்தினோ குஸலவிமுத்தீதி க³ஹேத்வா டி²தா. ஸம்மாஞாணினோதி ஸம்மாபச்சவேக்க²ணா. ஸம்மாவிமுத்தினோதி நிய்யானிகாய ப²லவிமுத்தியா ஸமன்னாக³தாதி. ஸத்தமம்.

கம்மபத²வக்³கோ³ ததியோ.