2. து³தியவக்³கோ³

1. ஸத்ததா⁴துஸுத்தவண்ணனா

95. து³தியவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே ஆபா⁴தா⁴தூதி ஆலோகதா⁴து. ஆலோகஸ்ஸபி ஆலோககஸிணே பரிகம்மம் கத்வா உப்பன்னஜ்ஜா²னஸ்ஸாபீதி ஸஹாரம்மணஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ஏதம் நாமம். ஸுப⁴தா⁴தூதி ஸுப⁴கஸிணே உப்பன்னஜ்ஜா²னவஸேன ஸஹாரம்மணஜ்ஜா²னமேவ. ஆகாஸானஞ்சாயதனமேவ ஆகாஸானஞ்சாயதனதா⁴து. ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோதோ⁴வ ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴தா⁴து. இதி ப⁴க³வா அனுஸந்தி⁴குஸலஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தத்த² நிஸீதி³த்வா பஞ்ஹம் புச்சி²துகாமஸ்ஸ ஓகாஸம் தே³ந்தோ தே³ஸனம் நிட்டா²பேஸி.

அந்த⁴காரம் படிச்சாதி அந்த⁴காரோ ஹி ஆலோகேன பரிச்சி²ன்னோ, ஆலோகோபி அந்த⁴காரேன. அந்த⁴காரேன ஹி ஸோ பாகடோ ஹோதி. தஸ்மா ‘‘அந்த⁴காரம் படிச்ச பஞ்ஞாயதீ’’தி ஆஹ. அஸுப⁴ம் படிச்சாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. அஸுப⁴ஞ்ஹி ஸுபே⁴ன, ஸுப⁴ஞ்ச அஸுபே⁴ன பரிச்சி²ன்னம், அஸுபே⁴ ஸதி ஸுப⁴ம் பஞ்ஞாயதி, தஸ்மா ஏவமாஹ. ரூபம் படிச்சாதி ரூபாவசரஸமாபத்திம் படிச்ச. ரூபாவசரஸமாபத்தியா ஹி ஸதி ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்தி நாம ஹோதி ரூபஸமதிக்கமோ வா, தஸ்மா ஏவமாஹ. விஞ்ஞாணஞ்சாயதனதா⁴துஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. நிரோத⁴ம் படிச்சாதி சதுன்னம் க²ந்தா⁴னம் படிஸங்கா²அப்பவத்திம் படிச்ச. க²ந்த⁴னிரோத⁴ஞ்ஹி படிச்ச நிரோத⁴ஸமாபத்தி நாம பஞ்ஞாயதி, ந க²ந்த⁴பவத்திம், தஸ்மா ஏவமாஹ. ஏத்த² ச சதுன்னம் க²ந்தா⁴னம் நிரோதோ⁴வ நிரோத⁴ஸமாபத்தீதி வேதி³தப்³போ³.

கத²ம் ஸமாபத்தி பத்தப்³பா³தி கத²ம் ஸமாபத்தியோ கீதி³ஸா ஸமாபத்தியோ நாம ஹுத்வா பத்தப்³பா³தி? ஸஞ்ஞாஸமாபத்தி பத்தப்³பா³தி ஸஞ்ஞாய அத்தி²பா⁴வேன ஸஞ்ஞாஸமாபத்தியோ ஸஞ்ஞாஸமாபத்தியோ நாம ஹுத்வா பத்தப்³பா³. ஸங்கா²ராவஸேஸஸமாபத்தி பத்தப்³பா³தி ஸுகு²மஸங்கா²ரானம் அவஸிட்ட²தாய ஸங்கா²ராவஸேஸஸமாபத்தி நாம ஹுத்வா பத்தப்³பா³. நிரோத⁴ஸமாபத்தி பத்தப்³பா³தி நிரோதோ⁴வ நிரோத⁴ஸமாபத்தி நிரோத⁴ஸமாபத்தி நாம ஹுத்வா பத்தப்³பா³தி அத்தோ². பட²மம்.

2. ஸனிதா³னஸுத்தவண்ணனா

96. து³தியே ஸனிதா³னந்தி பா⁴வனபும்ஸகமேதம், ஸனிதா³னோ ஸபச்சயோ ஹுத்வா உப்பஜ்ஜதீதி அத்தோ². காமதா⁴தும், பி⁴க்க²வே, படிச்சாதி ஏத்த² காமவிதக்கோபி காமதா⁴து காமாவசரத⁴ம்மாபி, விஸேஸதோ ஸப்³பா³குஸலம்பி. யதா²ஹ –

‘‘தத்த² கதமா காமதா⁴து? காமபடிஸம்யுத்தோ தக்கோ விதக்கோ ஸங்கப்போ அப்பனா ப்³யப்பனா சேதஸோ அபி⁴னிரோபனா மிச்சா²ஸங்கப்போ, அயம் வுச்சதி காமதா⁴து. ஹேட்ட²தோ அவீசினிரயம் பரியந்தம் கரித்வா உபரிதோ பரனிம்மிதவஸவத்தீ தே³வே அந்தோகரித்வா யம் ஏதஸ்மிம் அந்தரே ஏத்தா²வசரா ஏத்த² பரியாபன்னா க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனா ரூபா வேத³னா ஸஞ்ஞா ஸங்கா²ரா விஞ்ஞாணம், அயம் வுச்சதி காமதா⁴து. ஸப்³பே³பி அகுஸலா த⁴ம்மா காமதா⁴தூ’’தி (விப⁴. 182).

ஏத்த² ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகா அஸம்பி⁴ன்னாதி த்³வே கதா² ஹோந்தி. கத²ம்? காமதா⁴துக்³க³ஹணேன ஹி ப்³யாபாத³தா⁴துவிஹிம்ஸாதா⁴துயோ க³ஹிதா ஹோந்தீதி அயம் ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகா. தாஸம் பன த்³வின்னம் தா⁴தூனம் விஸும் ஆக³தத்தா ஸேஸத⁴ம்மா காமதா⁴தூதி அயம் அஸம்பி⁴ன்னகதா². அயமித⁴ க³ஹேதப்³பா³ இமம் காமதா⁴தும் ஆரம்மணவஸேன வா ஸம்பயோக³வஸேன வா படிச்ச காமஸஞ்ஞா நாம உப்பஜ்ஜதி. காமஸஞ்ஞம் படிச்சாதி காமஸஞ்ஞம் பன ஸம்பயோக³வஸேன வா உபனிஸ்ஸயவஸேன வா படிச்ச காமஸங்கப்போ நாம உப்பஜ்ஜதி. இமினா நயேன ஸப்³ப³பதே³ஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. தீஹி டா²னேஹீதி தீஹி காரணேஹி. மிச்சா² படிபஜ்ஜதீதி அயாதா²வபடிபத³ம் அனிய்யானிகபடிபத³ம் படிபஜ்ஜதி.

ப்³யாபாத³தா⁴தும், பி⁴க்க²வேதி ஏத்த² ப்³யாபாத³விதக்கோபி ப்³யாபாத³தா⁴து ப்³யாபாதோ³பி. யதா²ஹ –

‘‘தத்த² கதமா ப்³யாபாத³தா⁴து? ப்³யாபாத³படிஸம்யுத்தோ தக்கோ விதக்கோ…பே… அயம் வுச்சதி ப்³யாபாத³தா⁴து. த³ஸஸு ஆகா⁴தவத்தூ²ஸு சித்தஸ்ஸ ஆகா⁴தோ படிவிரோதோ⁴ கோபோ பகோபோ…பே… அனத்தமனதா சித்தஸ்ஸ, அயம் வுச்சதி ப்³யாபாத³தா⁴தூ’’தி (விப⁴. 182).

இமம் ப்³யாபாத³தா⁴தும் ஸஹஜாதபச்சயாதி³வஸேன படிச்ச ப்³யாபாத³ஸஞ்ஞா நாம உப்பஜ்ஜதி. ஸேஸம் புரிமனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

விஹிம்ஸாதா⁴தும், பி⁴க்க²வேதி ஏத்த² விஹிம்ஸாவிதக்கோபி விஹிம்ஸாதா⁴து விஹிம்ஸாபி. யதா²ஹ –

‘‘தத்த² கதமா விஹிம்ஸாதா⁴து? விஹிம்ஸாபடிஸம்யுத்தோ தக்கோ விதக்கோ…பே… அயம் வுச்சதி விஹிம்ஸாதா⁴து. இதே⁴கச்சோ பாணினா வா லேட்³டு³னா வா த³ண்டே³ன வா ஸத்தே²ன வா ரஜ்ஜுயா வா அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன வா ஸத்தே விஹேடே²தி. யா ஏவரூபா ஹேட²னா விஹேட²னா ஹிம்ஸனா விஹிம்ஸனா ரோஸனா பரூபகா⁴தோ, அயம் வுச்சதி விஹிம்ஸாதா⁴தூ’’தி (விப⁴. 182).

இமம் விஹிம்ஸாதா⁴தும் ஸஹஜாதபச்சயாதி³வஸேன படிச்ச விஹிம்ஸாஸஞ்ஞா நாம உப்பஜ்ஜதி. ஸேஸமிதா⁴பி புரிமனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

திணதா³யேதி திணக³ஹனே அரஞ்ஞே. அனயப்³யஸனந்தி அவுட்³டி⁴ம் வினாஸம். ஏவமேவ கோ²தி ஏத்த² ஸுக்க²திணதா³யோ விய ஆரம்மணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், திணுக்கா விய அகுஸலஸஞ்ஞா, திணகட்ட²னிஸ்ஸிதா பாணா விய இமே ஸத்தா. யதா² ஸுக்க²திணதா³யே ட²பிதம் திணுக்கம் கி²ப்பம் வாயமித்வா அனிப்³பா³பேந்தஸ்ஸ தே பாணா அனயப்³யஸனம் பாபுணந்தி. ஏவமேவ யே ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா உப்பன்னம் அகுஸலஸஞ்ஞம் விக்க²ம்ப⁴னதத³ங்க³ஸமுச்சே²த³ப்பஹானேஹி நப்பஜஹந்தி, தே து³க்க²ம் விஹரந்தி.

விஸமக³தந்தி ராக³விஸமாதீ³னி அனுக³தம் அகுஸலஸஞ்ஞம். ந கி²ப்பமேவ பஜஹதீதி விக்க²ம்ப⁴னாதி³வஸேன ஸீக⁴ம் நப்பஜஹதி. ந வினோதே³தீதி ந நீஹரதி. ந ப்³யந்தீகரோதீதி ப⁴ங்க³மத்தம்பி அனவஸேஸேந்தோ ந விக³தந்தம் கரோதி. ந அனபா⁴வம் க³மேதீதி ந அனுஅபா⁴வம் க³மேதி. ஏவம் ஸப்³ப³பதே³ஸு ந – காரோ ஆஹரிதப்³போ³. பாடிகங்கா²தி பாடிகங்கி²தப்³பா³ இச்சி²தப்³பா³.

நேக்க²ம்மதா⁴தும், பி⁴க்க²வேதி ஏத்த² நேக்க²ம்மவிதக்கோபி நேக்க²ம்மதா⁴து ஸப்³பே³பி குஸலா த⁴ம்மா. யதா²ஹ –

‘‘தத்த² கதமா நேக்க²ம்மதா⁴து? நேக்க²ம்மபடிஸம்யுத்தோ தக்கோ விதக்கோ…பே… ஸம்மாஸங்கப்போ, அயம் வுச்சதி நேக்க²ம்மதா⁴தூ’’தி (விப⁴. 182).

இதா⁴பி து³விதா⁴ கதா². நேக்க²ம்மதா⁴துக்³க³ஹணேன ஹி இதராபி த்³வே தா⁴துயோ க³ஹணம் க³ச்ச²ந்தி குஸலத⁴ம்மபரியாபன்னத்தா, அயம் ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகா. தா பன தா⁴துயோ விஸும் தீ³பேதப்³பா³தி தா ட²பேத்வா ஸேஸா ஸப்³ப³குஸலா நேக்க²ம்மதா⁴தூதி அயம் அஸம்பி⁴ன்னா. இமம் நேக்க²ம்மதா⁴தும் ஸஹஜாதாதி³பச்சயவஸேன படிச்ச நேக்க²ம்மஸஞ்ஞா நாம உப்பஜ்ஜதி. ஸஞ்ஞாதீ³னி படிச்ச விதக்காத³யோ யதா²னுரூபம்.

அப்³யாபாத³தா⁴தும், பி⁴க்க²வேதி ஏத்த² அப்³யாபாத³விதக்கோபி அப்³யாபாத³தா⁴து அப்³யாபாதோ³பி. யதா²ஹ –

‘‘தத்த² கதமா அப்³யாபாத³தா⁴து? அப்³யாபாத³படிஸம்யுத்தோ தக்கோ…பே… அயம் வுச்சதி அப்³யாபாத³தா⁴து. யா ஸத்தேஸு மேத்தி மேத்தாயனா மேத்தாயிதத்தம் மேத்தாசேதோவிமுத்தி, அயம் வுச்சதி அப்³யாபாத³தா⁴தூ’’தி (விப⁴. 182).

இமம் அப்³யாபாத³தா⁴தும் படிச்ச வுத்தனயேனேவ அப்³யாபாத³ஸஞ்ஞா நாம உப்பஜ்ஜதி.

அவிஹிம்ஸாதா⁴தும், பி⁴க்க²வேதி ஏத்தா²பி அவிஹிம்ஸாவிதக்கோபி அவிஹிம்ஸாதா⁴து கருணாபி. யதா²ஹ –

‘‘தத்த² கதமா அவிஹிம்ஸாதா⁴து? அவிஹிம்ஸாபடிஸம்யுத்தோ தக்கோ…பே… அயம் வுச்சதி அவிஹிம்ஸாதா⁴து. யா ஸத்தேஸு கருணா கருணாயனா கருணாயிதத்தம் கருணாசேதோவிமுத்தி, அயம் வுச்சதி அவிஹிம்ஸாதா⁴தூ’’தி (விப⁴. 182).

இமம் அவிஹிம்ஸாதா⁴தும் படிச்ச வுத்தனயேனேவ அவிஹிம்ஸாஸஞ்ஞா நாம உப்பஜ்ஜதி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² வுத்தானுஸாரேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். து³தியம்.

3. கி³ஞ்ஜகாவஸத²ஸுத்தவண்ணனா

97. ததியே தா⁴தும், பி⁴க்க²வேதி இதோ பட்டா²ய அஜ்ஜா²ஸயம் தா⁴தூதி தீ³பேதி. உப்பஜ்ஜதி ஸஞ்ஞாதி அஜ்ஜா²ஸயம் படிச்ச ஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜதி, தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதி, விதக்கோ உப்பஜ்ஜதீதி. இதா⁴பி ‘‘கச்சானோ பஞ்ஹம் புச்சி²ஸ்ஸதீ’’தி தஸ்ஸ ஓகாஸதா³னத்த²ம் ஏத்தாவதாவ தே³ஸனம் நிட்டா²பேஸி. அஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ஸூதி ச²ஸு ஸத்தா²ரேஸு. ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴தி மயமஸ்ம ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴தி. கிம் படிச்ச பஞ்ஞாயதீதி கிஸ்மிம் ஸதி ஹோதீதி? ஸத்தா²ரானம் உப்பன்னம் தி³ட்டி²ம் புச்ச²தி. அஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ஸு தேஸு ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏதேதி ஏவம் உப்பன்னம் தித்தி²யஸாவகானம்பி தி³ட்டி²ம் புச்ச²தியேவ.

இதா³னி யஸ்மா தேஸம் அவிஜ்ஜாதா⁴தும் படிச்ச ஸா தி³ட்டி² ஹோதி, அவிஜ்ஜாதா⁴து ச நாம மஹதீ தா⁴து, தஸ்மா மஹதிம் தா⁴தும் படிச்ச தஸ்ஸா உப்பத்திம் தீ³பேந்தோ மஹதீ கோ² ஏஸாதிஆதி³மாஹ. ஹீனம், கச்சான, தா⁴தும் படிச்சாதி ஹீனம் அஜ்ஜா²ஸயம் படிச்ச. பணிதீ⁴தி சித்தட்ட²பனம். ஸா பனேஸா இத்தி²பா⁴வம் வா மக்கடாதி³திரச்சா²னபா⁴வம் வா பத்தே²ந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி. ஹீனோ புக்³க³லோதி யஸ்ஸேதே ஹீனா த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜந்தி, ஸப்³போ³ ஸோ புக்³க³லோபி ஹீனோ நாம. ஹீனா வாசாதி யா தஸ்ஸ வாசா, ஸாபி ஹீனா. ஹீனம் ஆசிக்க²தீதி ஸோ ஆசிக்க²ந்தோபி ஹீனமேவ ஆசிக்க²தி, தே³ஸேந்தோபி ஹீனமேவ தே³ஸேதீதி ஸப்³ப³பதா³னி யோஜேதப்³பா³னி. உபபத்தீதி த்³வே உபபத்தியோ படிலாபோ⁴ ச நிப்³ப³த்தி ச. நிப்³ப³த்தி ஹீனகுலாதி³வஸேன வேதி³தப்³பா³, படிலாபோ⁴ சித்துப்பாத³க்க²ணே ஹீனத்திகவஸேன. கத²ம்? தஸ்ஸ ஹி பஞ்சஸு நீசகுலேஸு உப்பஜ்ஜனதோ ஹீனா நிப்³ப³த்தி, வேஸ்ஸஸுத்³த³குலேஸு உப்பஜ்ஜனதோ மஜ்ஜி²மா, க²த்தியப்³ராஹ்மணகுலேஸு உப்பஜ்ஜனதோ பணீதா. த்³வாத³ஸாகுஸலசித்துப்பாதா³னம் பன படிலாப⁴தோ ஹீனோ படிலாபோ⁴, தேபூ⁴மகத⁴ம்மானம் படிலாப⁴தோ மஜ்ஜி²மோ, நவலோகுத்தரத⁴ம்மானம் படிலாப⁴தோ பணீதோ. இமஸ்மிம் பன டா²னே நிப்³ப³த்தியேவ அதி⁴ப்பேதாதி. ததியம்.

4. ஹீனாதி⁴முத்திகஸுத்தவண்ணனா

98. சதுத்தே² ஸம்ஸந்த³ந்தீதி ஏகதோ ஹோந்தி. ஸமேந்தீதி ஸமாக³ச்ச²ந்தி, நிரந்தரா ஹோந்தி. ஹீனாதி⁴முத்திகாதி ஹீனஜ்ஜா²ஸயா. கல்யாணாதி⁴முத்திகாதி கல்யாணஜ்ஜா²ஸயா. சதுத்த²ம்.

5. சங்கமஸுத்தவண்ணனா

99. பஞ்சமே பஸ்ஸத² நோதி பஸ்ஸத² நு. ஸப்³பே³ கோ² ஏதேதி ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ ப⁴க³வதா ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் மஹாபஞ்ஞானம் யதி³த³ம் ஸாரிபுத்தோ’’தி (அ. நி. 1.189) மஹாபஞ்ஞேஸு ஏதத³க்³கே³ ட²பிதோ. இதி நம் ‘‘க²ந்த⁴ந்தரம் தா⁴த்வந்தரம் ஆயதனந்தரம் ஸதிபட்டா²னபோ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மந்தரம் திலக்க²ணாஹதம் க³ம்பீ⁴ரம் பஞ்ஹம் புச்சி²ஸ்ஸாமா’’தி மஹாபஞ்ஞாவ பரிவாரேந்தி. ஸோபி தேஸம் பத²விம் பத்த²ரேந்தோ விய ஸினேருபாத³தோ வாலிகம் உத்³த⁴ரந்தோ விய சக்கவாளபப்³ப³தம் பி⁴ந்த³ந்தோ விய ஸினேரும் உக்கி²பந்தோ விய ஆகாஸம் வித்தா²ரேந்தோ விய சந்தி³மஸூரியே உட்டா²பேந்தோ விய ச புச்சி²தபுச்சி²தம் கதே²தி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸப்³பே³ கோ² ஏதே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² மஹாபஞ்ஞா’’தி.

மஹாமோக்³க³ல்லானோபி ப⁴க³வதா ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் இத்³தி⁴மந்தானம் யதி³த³ம் மஹாமோக்³க³ல்லானோ’’தி இத்³தி⁴மந்தேஸு ஏதத³க்³கே³ ட²பிதோ. இதி நம் ‘‘பரிகம்மம் ஆனிஸம்ஸம் அதி⁴ட்டா²னம் விகுப்³ப³னம் புச்சி²ஸ்ஸாமா’’தி இத்³தி⁴மந்தோவ பரிவாரேந்தி. ஸோபி தேஸம் வுத்தனயேனேவ புச்சி²தபுச்சி²தம் கதே²தி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸப்³பே³ கோ² ஏதே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² மஹித்³தி⁴கா’’தி.

மஹாகஸ்ஸபோபி ப⁴க³வதா ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் து⁴தவாதா³னம் யதி³த³ம் மஹாகஸ்ஸபோ’’தி து⁴தவாதே³ஸு ஏதத³க்³கே³ ட²பிதோ. இதி நம் ‘‘து⁴தங்க³பரிஹாரம் ஆனிஸம்ஸம் ஸமோதா⁴னம் அதி⁴ட்டா²னம் பே⁴த³ம் புச்சி²ஸ்ஸாமா’’தி து⁴தவாதா³வ பரிவாரேந்தி. ஸோபி தேஸம் ததே²வ புச்சி²தபுச்சி²தம் ப்³யாகரோதி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸப்³பே³ கோ² ஏதே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² து⁴தவாதா³’’தி.

அனுருத்³த⁴த்தே²ரோபி ப⁴க³வதா ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் தி³ப்³ப³சக்கு²கானம் யதி³த³ம் அனுருத்³தோ⁴’’தி (அ. நி. 1.192) தி³ப்³ப³சக்கு²கேஸு ஏதத³க்³கே³ ட²பிதோ. இதி நம் ‘‘தி³ப்³ப³சக்கு²ஸ்ஸ பரிகம்மம் ஆனிஸம்ஸம் உபக்கிலேஸம் புச்சி²ஸ்ஸாமா’’தி தி³ப்³ப³சக்கு²காவ பரிவாரேந்தி. ஸோபி தேஸம் ததே²வ புச்சி²தபுச்சி²தம் கதே²தி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸப்³பே³ கோ² ஏதே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² தி³ப்³ப³சக்கு²கா’’தி.

புண்ணத்தே²ரோபி ப⁴க³வதா ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மகதி²கானம் யதி³த³ம் புண்ணோ மந்தாணிபுத்தோ’’தி (அ. நி. 1.196) த⁴ம்மகதி²கேஸு ஏதத³க்³கே³ ட²பிதோ. இதி நம் ‘‘த⁴ம்மகதா²ய ஸங்கே²பவித்தா²ரக³ம்பீ⁴ருத்தானவிசித்ரகதா²தீ³ஸு தம் தம் ஆகாரம் புச்சி²ஸ்ஸாமா’’தி த⁴ம்மகதி²காவ பரிவாரேந்தி. ஸோபி தேஸம் ‘‘ஆவுஸோ, த⁴ம்மகதி²கேன நாம ஆதி³தோ பரிஸம் வண்ணேதும் வட்டதி, மஜ்ஜே² ஸுஞ்ஞதம் பகாஸேதும், அந்தே சதுஸச்சவஸேன கூடம் க³ண்ஹிது’’ந்தி ஏவம் தம் தம் த⁴ம்மகதா²னயம் ஆசிக்க²தி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸப்³பே³ கோ² ஏதே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² த⁴ம்மகதி²கா’’தி.

உபாலித்தே²ரோபி ப⁴க³வதா ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் வினயத⁴ரானம் யதி³த³ம் உபாலீ’’தி (அ. நி. 1.228) வினயத⁴ரேஸு ஏதத³க்³கே³ ட²பிதோ. இதி நம் ‘‘க³ருகலஹுகம் ஸதேகிச்ச²அதேகிச்ச²ம் ஆபத்தானாபத்திம் புச்சி²ஸ்ஸாமா’’தி வினயத⁴ராவ பரிவாரேந்தி. ஸோபி தேஸம் புச்சி²தபுச்சி²தம் ததே²வ கதே²தி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸப்³பே³ கோ² ஏதே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² வினயத⁴ரா’’தி.

ஆனந்த³த்தே²ரோபி ப⁴க³வதா ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் ப³ஹுஸ்ஸுதானம் யதி³த³ம் ஆனந்தோ³’’தி (அ. நி. 1.223) ப³ஹுஸ்ஸுதேஸு ஏதத³க்³கே³ ட²பிதோ. இதி நம் ‘‘த³ஸவித⁴ம் ப்³யஞ்ஜனபு³த்³தி⁴ம் அட்டு²ப்பத்திம் அனுஸந்தி⁴ம் புப்³பா³பரம் புச்சி²ஸ்ஸாமா’’தி ப³ஹுஸ்ஸுதாவ பரிவாரேந்தி. ஸோபி தேஸம் ‘‘இத³ம் ஏவம் வத்தப்³ப³ம், இத³ம் ஏவம் க³ஹேதப்³ப³’’ந்தி ஸப்³ப³ம் கதே²தி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸப்³பே³ கோ² ஏதே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ப³ஹுஸ்ஸுதா’’தி.

தே³வத³த்தோ பன பாபிச்சோ² இச்சா²பகதோ, தேன நம் ‘‘குலஸங்க³ண்ஹனபரிஹாரம் நானப்பகாரகம் கோஹஞ்ஞதம் புச்சி²ஸ்ஸாமா’’தி பாபிச்சா²வ பரிவாரேந்தி. ஸோபி தேஸம் தம் தம் நியாமம் ஆசிக்க²தி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸப்³பே³ கோ² ஏதே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² பாபிச்சா²’’தி.

கஸ்மா பனேதே அவிதூ³ரே சங்கமிம்ஸூதி. ‘‘தே³வத³த்தோ ஸத்த²ரி பது³ட்ட²சித்தோ அனத்த²ம்பி காதும் உபக்கமேய்யா’’தி ஆரக்க²க்³க³ஹணத்த²ம். அத² தே³வத³த்தோ கஸ்மா சங்கமீதி? ‘‘அகாரகோ அயம், யதி³ காரகோ ப⁴வேய்ய, ந இத⁴ ஆக³ச்சே²ய்யா’’தி அத்தனோ கததோ³ஸபடிச்சா²த³னத்த²ம். கிம் பன தே³வத³த்தோ ப⁴க³வதோ அனத்த²ம் காதும் ஸமத்தோ², ப⁴க³வதோ வா ஆரக்க²கிச்சம் அத்தீ²தி? நத்தி². தேன வுத்தம் ‘‘அட்டா²னமேதம், ஆனந்த³, அனவகாஸோ, யம் ததா²க³தோ பரூபக்கமேன பரினிப்³பா³யேய்யா’’தி (சூளவ. 341). பி⁴க்கூ² பன ஸத்த²ரி கா³ரவேன ஆக³தா. தேனேவ ப⁴க³வா ஏவம் வத்வா ‘‘விஸ்ஸஜ்ஜேஹி, ஆனந்த³, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴’’ந்தி விஸ்ஸஜ்ஜாபேஸி. பஞ்சமம்.

6. ஸகா³தா²ஸுத்தவண்ணனா

100. ச²ட்டே² கூ³தோ² கூ³தே²ன ஸம்ஸந்த³தி ஸமேதீதி ஸமுத்³த³ந்தரே ஜனபத³ந்தரே சக்கவாளந்தரே டி²தோபி வண்ணேனபி க³ந்தே⁴னபி ரஸேனபி நானத்தம் அனுபக³ச்ச²ந்தோ ஸம்ஸந்த³தி ஸமேதி, ஏகஸதி³ஸோவ ஹோதி நிரந்தரோ. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயம் பன அனிட்ட²உபமா ஹீனஜ்ஜா²ஸயானம் ஹீனஅஜ்ஜா²ஸயஸ்ஸ ஸரிக்க²பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் ஆஹடா, கீ²ராதி³விஸிட்டோ²பமா கல்யாணஜ்ஜா²ஸயானம் அஜ்ஜா²ஸயஸ்ஸ ஸரிக்க²பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம்.

ஸம்ஸக்³கா³தி த³ஸ்ஸனஸவனஸம்ஸக்³கா³தி³வத்து²கேன தண்ஹாஸ்னேஹேன. வனதோ² ஜாதோதி கிலேஸவனம் ஜாதம். அஸம்ஸக்³கே³ன சி²ஜ்ஜதீதி ஏகதோ டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³னி அகரோந்தஸ்ஸ அஸம்ஸக்³கே³ன அத³ஸ்ஸனேன சி²ஜ்ஜதி. ஸாது⁴ஜீவீதி பரிஸுத்³த⁴ஜீவிதம் ஜீவமானோ. ஸஹாவஸேதி ஸஹவாஸம் வஸேய்ய. ச²ட்ட²ம்.

7. அஸ்ஸத்³த⁴ஸம்ஸந்த³னஸுத்தவண்ணனா

101. ஸத்தமே அஸ்ஸத்³தா⁴ அஸ்ஸத்³தே⁴ஹீதிஆதீ³ஸு பு³த்³தே⁴ வா த⁴ம்மே வா ஸங்கே⁴ வா ஸத்³தா⁴விரஹிதா நிரோஜா நிரஸா புக்³க³லா ஸமுத்³த³ஸ்ஸ ஓரிமதீரே டி²தா பாரிமதீரேபி டி²தேஹி அஸ்ஸத்³தே⁴ஹி ஸத்³தி⁴ம் தாய அஸ்ஸத்³த⁴தாய ஏகஸதி³ஸா நிரந்தரா ஹோந்தி. ததா² அஹிரிகா பி⁴ன்னமரியாதா³ அலஜ்ஜிபுக்³க³லா அஹிரிகேஹி, அனோத்தப்பினோ பாபகிரியாய அபா⁴யமானா அனோத்தப்பீஹி, அப்பஸ்ஸுதா ஸுதவிரஹிதா அப்பஸ்ஸுதேஹி, குஸீதா ஆலஸியபுக்³க³லா குஸீதேஹி, முட்ட²ஸ்ஸதினோ ப⁴த்தனிக்கி²த்தகாகமம்ஸனிக்கி²த்தஸிங்கா³லஸதி³ஸா முட்ட²ஸ்ஸதீஹி, து³ப்பஞ்ஞா க²ந்தா⁴தி³பரிச்சே²தி³காய பஞ்ஞாய அபா⁴வேன நிப்பஞ்ஞா தாதி³ஸேஹேவ து³ப்பஞ்ஞேஹி, ஸத்³தா⁴ஸம்பன்னா சேதியவந்த³னாதி³கிச்சபஸுதா ஸத்³தே⁴ஹி, ஹிரிமனா லஜ்ஜிபுக்³க³லா ஹிரிமனேஹி, ஓத்தப்பினோ பாபபீ⁴ருகா ஓத்தப்பீஹி, ப³ஹுஸ்ஸுதா ஸுதத⁴ரா ஆக³மத⁴ரா தந்திபாலகா வம்ஸானுரக்க²கா ப³ஹுஸ்ஸுதேஹி, ஆரத்³த⁴வீரியா பரிபுண்ணபரக்கமா ஆரத்³த⁴வீரியேஹி, உபட்டி²தஸ்ஸதீ ஸப்³ப³கிச்சபரிக்³கா³ஹிகாய ஸதியா ஸமன்னாக³தா உபட்டி²தஸ்ஸதீஹி, பஞ்ஞவந்தோ மஹாபஞ்ஞேஹி வஜிரூபமஞாணேஹி பஞ்ஞவந்தேஹி ஸத்³தி⁴ம் தூ³ரே டி²தாபி தாய பஞ்ஞாஸம்பத்தியா ஸம்ஸந்த³ந்தி ஸமேந்தி. ஸத்தமம்.

8-12. அஸ்ஸத்³த⁴மூலகஸுத்தாதி³வண்ணனா

102-106. அட்ட²மாதீ³னி தேயேவ அஸ்ஸத்³தா⁴தி³த⁴ம்மே திகவஸேன கத்வா தே³ஸிதானி. தத்த² அட்ட²மே அஸ்ஸத்³தா⁴தி³மூலகா கண்ஹபக்க²ஸுக்கபக்க²வஸேன பஞ்ச திகா வுத்தா, நவமே அஹிரிகமூலகா சத்தாரோ. த³ஸமே அனோத்தப்பமூலகா தயோ, ஏகாத³ஸமே அப்பஸ்ஸுதமூலகா த்³வே, த்³வாத³ஸமே குஸீதமூலகோ ஏகோ திகோ வுத்தோதி ஸப்³பே³பி பஞ்சஸு ஸுத்தந்தேஸு பன்னரஸ திகா ஹோந்தி. பன்னரஸ சேதே ஸுத்தந்தாதிபி வத³ந்தி. அயம் திகபேய்யாலோ நாம. அட்ட²மாதீ³னி.

து³தியோ வக்³கோ³.