1. நானத்தவக்³கோ³
1.தா⁴துனானத்தஸுத்தவண்ணனா
85. தா⁴துஸம்யுத்தஸ்ஸ பட²மே நிஸ்ஸத்தட்ட²ஸுஞ்ஞதட்ட²ஸங்கா²தேன ஸபா⁴வட்டே²ன தா⁴தூதி லத்³த⁴னாமானம் த⁴ம்மானம் நானாஸபா⁴வோ தா⁴துனானத்தம். சக்கு²தா⁴தூதிஆதீ³ஸு சக்கு²பஸாதோ³ சக்கு²தா⁴து, ரூபாரம்மணம் ரூபதா⁴து, சக்கு²பஸாத³வத்து²கம் சித்தம் சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴து. ஸோதபஸாதோ³ ஸோததா⁴து, ஸத்³தா³ரம்மணம் ஸத்³த³தா⁴து, ஸோதபஸாத³வத்து²கம் சித்தம் ஸோதவிஞ்ஞாணதா⁴து. கா⁴னபஸாதோ³ கா⁴னதா⁴து, க³ந்தா⁴ரம்மணம் க³ந்த⁴தா⁴து, கா⁴னபஸாத³வத்து²கம் சித்தம் கா⁴னவிஞ்ஞாணதா⁴து. ஜிவ்ஹாபஸாதோ³ ஜிவ்ஹாதா⁴து, ரஸாரம்மணம் ரஸதா⁴து, ஜிவ்ஹாபஸாத³வத்து²கம் சித்தம் ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணதா⁴து. காயபஸாதோ³ காயதா⁴து, போ²ட்ட²ப்³பா³ரம்மணம் போ²ட்ட²ப்³ப³தா⁴து, காயபஸாத³வத்து²கம் சித்தம் காயவிஞ்ஞாணதா⁴து. திஸ்ஸோ மனோதா⁴துயோ மனோதா⁴து, வேத³னாத³யோ தயோ க²ந்தா⁴ ஸுகு²மரூபானி நிப்³பா³னஞ்ச த⁴ம்மதா⁴து, ஸப்³ப³ம்பி மனோவிஞ்ஞாணம் மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூதி. ஏத்த² ச ஸோளஸ தா⁴துயோ காமாவசரா, அவஸானே த்³வே சதுபூ⁴மிகாதி. பட²மம்.
2. ப²ஸ்ஸனானத்தஸுத்தவண்ணனா
86. து³தியே உப்பஜ்ஜதி ப²ஸ்ஸனானத்தந்தி நானாஸபா⁴வோ ப²ஸ்ஸோ உப்பஜ்ஜதி. தத்த² சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸாத³யோ சக்கு²விஞ்ஞாணாதி³ஸம்பயுத்தா, மனோஸம்ப²ஸ்ஸோ மனோத்³வாரே பட²மஜவனஸம்பயுத்தோ, தஸ்மா. மனோதா⁴தும் படிச்சாதி மனோத்³வாராவஜ்ஜனம் கிரியாமனோவிஞ்ஞாணதா⁴தும் படிச்ச பட²மஜவனஸம்ப²ஸ்ஸோ உப்பஜ்ஜதீதி அயமேத்த² அத்தோ². து³தியம்.
3. நோப²ஸ்ஸனானத்தஸுத்தவண்ணனா
87. ததியே நோ மனோஸம்ப²ஸ்ஸம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி மனோதா⁴தூதி மனோத்³வாரே பட²மஜவனஸம்பயுத்தம் ப²ஸ்ஸம் படிச்ச ஆவஜ்ஜனகிரியாமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து நோ உப்பஜ்ஜதீதி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ததியம்.
4. வேத³னானானத்தஸுத்தவண்ணனா
88. சதுத்தே² சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னாதி ஸம்படிச்ச²னமனோதா⁴துதோ பட்டா²ய ஸப்³பா³பி தஸ்மிம் த்³வாரே வேத³னா வத்தேய்யும், நிப்³ப³த்திபா²ஸுகத்த²ம் பன அனந்தரம் ஸம்படிச்ச²னவேத³னமேவ க³ஹேதும் வட்டதீதி வுத்தம். மனோஸம்ப²ஸ்ஸம் படிச்சாதி மனோத்³வாரே ஆவஜ்ஜனஸம்ப²ஸ்ஸம் படிச்ச பட²மஜவனவேத³னா, பட²மஜவனஸம்ப²ஸ்ஸம் படிச்ச து³தியஜவனவேத³னாதி அயமதி⁴ப்பாயோ. சதுத்த²ம்.
5. து³தியவேத³னானானத்தஸுத்தவண்ணனா
89. பஞ்சமே ததியசதுத்தே²ஸு வுத்தனயாவ ஏகதோ கத்வா தே³ஸிதாதி. இதி து³தியாதீ³ஸு சதூஸு ஸுத்தேஸு மனோதா⁴தும் மனோதா⁴தூதி அக³ஹேத்வா மனோத்³வாராவஜ்ஜனம் மனோதா⁴தூதி க³ஹிதம். ஸப்³பா³னி சேதானி ததா² ததா² கதி²தே பு³ஜ்ஜ²னகானம் அஜ்ஜா²ஸயேன தே³ஸிதானி. இதோ பரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. பஞ்சமம்.
6. பா³ஹிரதா⁴துனானத்தஸுத்தவண்ணனா
90. ச²ட்டே² பன பஞ்ச தா⁴துயோ காமாவசரா, த⁴ம்மதா⁴து சதுபூ⁴மிகாதி. ச²ட்ட²ம்.
7. ஸஞ்ஞானானத்தஸுத்தவண்ணனா
91. ஸத்தமே ரூபதா⁴தூதி ஆபாதே² பதிதம் அத்தனோ வா பரஸ்ஸ வா ஸாடகவேட²னாதி³வத்து²கம் ரூபாரம்மணம். ரூபஸஞ்ஞாதி சக்கு²விஞ்ஞாணஸம்பயுத்தா ஸஞ்ஞா. ரூபஸங்கப்போதி ஸம்படிச்ச²னாதீ³ஹி தீஹி சித்தேஹி ஸம்பயுத்தோ ஸங்கப்போ. ரூபச்ச²ந்தோ³தி ரூபே ச²ந்தி³கதட்டே²ன ச²ந்தோ³. ரூபபரிளாஹோதி ரூபே அனுட³ஹனட்டே²ன பரிளாஹோ. ரூபபரியேஸனாதி பரிளாஹே உப்பன்னே ஸந்தி³ட்ட²ஸம்ப⁴த்தே க³ஹேத்வா தஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ படிலாப⁴த்தா²ய பரியேஸனா. ஏத்த² ச ஸஞ்ஞாஸங்கப்பச²ந்தா³ ஏகஜவனவாரேபி நானாஜவனவாரேபி லப்³ப⁴ந்தி, பரிளாஹபரியேஸனா பன நானாஜவனவாரேயேவ லப்³ப⁴ந்தீதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, தா⁴துனானத்தந்தி ஏத்த² ச ஏவம் ரூபாதி³னானாஸபா⁴வம் தா⁴தும் படிச்ச ரூபஸஞ்ஞாதி³னானாஸபா⁴வஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜதீதி இமினா நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஸத்தமம்.
8. நோபரியேஸனானானத்தஸுத்தவண்ணனா
92. அட்ட²மே நோ த⁴ம்மபரியேஸனம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி த⁴ம்மபரிளாஹோதி ஏவம் ஆக³தம் படிஸேத⁴மத்தமேவ நானம். அட்ட²மம்.
9. பா³ஹிரப²ஸ்ஸனானத்தஸுத்தாதி³வண்ணனா
93-94. நவமே உப்பஜ்ஜதி ரூபஸஞ்ஞாதி வுத்தப்பகாரே ஆரம்மணே உப்பஜ்ஜதி ஸஞ்ஞா. ரூபஸங்கப்போதி தஸ்மிம்யேவ ஆரம்மணே தீஹி சித்தேஹி ஸம்பயுத்தஸங்கப்போ. ரூபஸம்ப²ஸ்ஸோதி ததே³வாரம்மணம் பு²ஸமானோ ப²ஸ்ஸோ. வேத³னாதி ததே³வ ஆரம்மணம் அனுப⁴வமானா வேத³னா. ச²ந்தா³த³யோ வுத்தனயாவ. ரூபலாபோ⁴தி பரியேஸித்வா லத்³த⁴ம் ஸஹ தண்ஹாய ஆரம்மணம் ‘‘ரூபலாபோ⁴’’தி வுத்தம். அயம் தாவ ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகனயோ ஏகஸ்மிம் யேவாரம்மணே ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் உப்பத்திவஸேன வுத்தோ. அபரோ ஆக³ந்துகாரம்மணமிஸ்ஸகோ ஹோதி – ரூபஸஞ்ஞா ரூபஸங்கப்போ ப²ஸ்ஸோ வேத³னாதி இமே தாவ சத்தாரோ த⁴ம்மா து⁴வபரிபோ⁴கே³ நிப³த்³தா⁴ரம்மணே ஹோந்தி. நிப³த்³தா⁴ரம்மணஞ்ஹி இட்ட²ம் கந்தம் மனாபம் பியம் யம்கிஞ்சி விய உபட்டா²தி, ஆக³ந்துகாரம்மணம் பன யம்கிஞ்சி ஸமானம்பி கோ²பே⁴த்வா திட்ட²தி.
தத்ரித³ம் வத்து² – ஏகோ கிர அமச்சபுத்தோ கா³மியேஹி பரிவாரிதோ கா³மமஜ்ஜே² ட²த்வா கம்மம் கரோதி. தஸ்மிஞ்சஸ்ஸ ஸமயே உபாஸிகா நதி³ம் க³ந்த்வா ந்ஹத்வா அலங்கதபடியத்தா தா⁴திக³ணபரிவுதா கே³ஹம் க³ச்ச²தி. ஸோ தூ³ரதோ தி³ஸ்வா ‘‘ஆக³ந்துகமாதுகா³மோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஸஞ்ஞம் உப்பாதே³த்வா ‘‘க³ச்ச², ப⁴ணே ஜானாஹி, கா ஏஸா’’தி புரிஸம் பேஸேஸி. ஸோ க³ந்த்வா தம் தி³ஸ்வா பச்சாக³தோ, ‘‘கா ஏஸா’’தி புட்டோ² யதா²ஸபா⁴வம் ஆரோசேஸி. ஏவம் ஆக³ந்துகாரம்மணம் கோ²பே⁴தி. தஸ்மிம் உப்பன்னோ ச²ந்தோ³ ரூபச²ந்தோ³ நாம, ததே³வ ஆரம்மணம் கத்வா உப்பன்னோ பரிளாஹோ ரூபபரிளாஹோ நாம, ஸஹாயே க³ண்ஹித்வா தஸ்ஸ பரியேஸனம் ரூபபரியேஸனா நாம, பரியேஸித்வா லத்³த⁴ம் ஸஹ தண்ஹாய ஆரம்மணம் ரூபலாபோ⁴ நாம.
உருவல்லியவாஸீ சூளதிஸ்ஸத்தே²ரோ பனாஹ – ‘‘கிஞ்சாபி ப⁴க³வதா ப²ஸ்ஸவேத³னா பாளியா மஜ்ஜே² க³ஹிதா, பாளிம் பன பரிவட்டேத்வா வுத்தப்பகாரே ஆரம்மணே உப்பன்னா ஸஞ்ஞா ரூபஸஞ்ஞா, தஸ்மிம்யேவ ஸங்கப்போ ரூபஸங்கப்போ தஸ்மிம் ச²ந்தோ³ ரூபச்ச²ந்தோ³, தஸ்மிம் பரிளாஹோ ரூபபரிளாஹோ, தஸ்மிம் பரியேஸனா ரூபபரியேஸனா, பரியேஸித்வா லத்³த⁴ம் ஸஹ தண்ஹாய ஆரம்மணம் ரூபலாபோ⁴. ஏவம் லத்³தா⁴ரம்மணே பன பு²ஸனம் ப²ஸ்ஸோ, அனுப⁴வனம் வேத³னா. ரூபஸம்ப²ஸ்ஸோ ரூபஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னாதி இத³ம் த்³வயம் லப்³ப⁴தீ’’தி. அபரம்பி அவிபூ⁴தவாரம் நாம க³ண்ஹந்தி. ஆரம்மணஞ்ஹி ஸாணிபாகாரேஹி வா பரிக்கி²த்தம் திணபண்ணாதீ³ஹி வா படிச்ச²ன்னம் ஹோதி, தம் ‘‘உபட்³ட⁴ம் தி³ட்ட²ம் மே ஆரம்மணம், ஸுட்டு² நம் பஸ்ஸிஸ்ஸாமீ’’தி ஓலோகயதோ தஸ்மிம் ஆரம்மணே உப்பன்னா ஸஞ்ஞா ரூபஸஞ்ஞா நாம. தஸ்மிம்யேவ உப்பன்னா ஸங்கப்பாத³யோ ரூபஸங்கப்பாத³யோ நாமாதி வேதி³தப்³பா³. ஏத்தா²பி ச ஸஞ்ஞாஸங்கப்பப²ஸ்ஸவேத³னாச²ந்தா³ ஏகஜவனவாரேபி நானாஜவனவாரேபி லப்³ப⁴ந்தி, பரிளாஹபரியேஸனாலாபா⁴ நானாஜவனவாரேயேவாதி. த³ஸமம் உத்தானமேவாதி. நவமத³ஸமானி.
நானத்தவக்³கோ³ பட²மோ.