2. து³தியவக்³கோ³
1. பாஸாணஸுத்தவண்ணனா
147. து³தியவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே நிஸின்னோதி புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ பதா⁴னம் பரிக்³க³ண்ஹந்தோ நிஸின்னோ. மாரோபிஸ்ஸ ஸுக²னிஸின்னபா⁴வம் ஞத்வா க⁴ட்டயிஸ்ஸாமீதி உபஸங்கமந்தோ. பதா³லேஸீதி பப்³ப³தபிட்டே² ட²த்வா பவிஜ்ஜி². பாஸாணா நிரந்தரா அஞ்ஞமஞ்ஞம் அபி⁴ஹனந்தா பதந்தி. கேவலந்தி ஸகலம். ஸப்³ப³ந்தி தஸ்ஸேவ வேவசனம். பட²மம்.
2. கின்னுஸீஹஸுத்தவண்ணனா
148. து³தியே விசக்கு²கம்மாயாதி பரிஸாய பஞ்ஞாசக்கு²ம் வினாஸேதுகம்யதாய. பு³த்³தா⁴னம் பனேஸ பஞ்ஞாசக்கு²ம் வினாஸேதும் ந ஸக்கோதி, பரிஸாய பே⁴ரவாரம்மணம் ஸாவேந்தோ வா த³ஸ்ஸேந்தோ வா ஸக்கோதி. விஜிதாவீ நு மஞ்ஞஸீதி கிம் நு த்வம் ‘‘விஜிதவிஜயோ அஹ’’ந்தி மஞ்ஞஸி? மா ஏவம் மஞ்ஞி, நத்தி² தே ஜயோ. பரிஸாஸூதி, அட்ட²ஸு பரிஸாஸு. ப³லப்பத்தாதி த³ஸப³லப்பத்தா. து³தியம்.
3. ஸகலிகஸுத்தவண்ணனா
149. ததியே மந்தி³யா நூதி மந்த³பா⁴வேன மோமூஹபா⁴வேன. உதா³ஹு காவேய்யமத்தோதி உதா³ஹு யதா² கவி கப்³ப³ம் சிந்தேந்தோ தேன கப்³ப³கரணேன மத்தோ ஸயதி, ஏவம் ஸயஸி. ஸம்பசுராதி ப³ஹவோ. கிமித³ம் ஸோப்பஸே வாதி கஸ்மா இத³ம் ஸோப்பம் ஸோப்பஸியேவ? அத்த²ம் ஸமேச்சாதி அத்த²ம் ஸமாக³ந்த்வா பாபுணித்வா. மய்ஹம் ஹி அஸங்க³ஹோ நாம ஸங்க³ஹவிபன்னோ வா அத்தோ² நத்தி². ஸல்லந்தி திகி²ணம் ஸத்திஸல்லம். ஜக்³க³ம் ந ஸங்கேதி யதா² ஏகச்சோ ஸீஹபதா²தீ³ஸு ஜக்³க³ந்தோ ஸங்கதி, ததா² அஹம் ஜக்³க³ந்தோபி ந ஸங்காமி. நபி பே⁴மி ஸோத்துந்தி யதா² ஏகச்சோ ஸீஹபதா²தீ³ஸுயேவ ஸுபிதும் பா⁴யதி, ஏவம் அஹம் ஸுபிதும்பி ந பா⁴யாமி. நானுதபந்தி மாமந்தி யதா² ஆசரியஸ்ஸ வா அந்தேவாஸிகஸ்ஸ வா அபா²ஸுகே ஜாதே உத்³தே³ஸபரிபுச்சா²ய டி²தத்தா அந்தேவாஸிம் ரத்திந்தி³வா அதிக்கமந்தா அனுதபந்தி, ஏவம் மம் நானுதபந்தி. ந ஹி மய்ஹம் கிஞ்சி அபரினிட்டி²தகம்மம் நாம அத்தி². தேனேவாஹ ஹானிம் ந பஸ்ஸாமி குஹிஞ்சி லோகேதி. ததியம்.
4. பதிரூபஸுத்தவண்ணனா
150. சதுத்தே² அனுரோத⁴விரோதே⁴ஸூதி ராக³படிகே⁴ஸு. மா ஸஜ்ஜித்தோ² ததா³சரந்தி ஏவம் த⁴ம்மகத²ம் ஆசரந்தோ மா லக்³கி³. த⁴ம்மகத²ம் கதே²ந்தஸ்ஸ ஹி ஏகச்சே ஸாது⁴காரம் த³த³ந்தி, தேஸு ராகோ³ உப்பஜ்ஜதி. ஏகச்சே அஸக்கச்சம் ஸுணந்தி, தேஸு படிகோ⁴ உப்பஜ்ஜதி. இதி த⁴ம்மகதி²கோ அனுரோத⁴விரோதே⁴ஸு ஸஜ்ஜதி நாம. த்வம் ஏவம் மா ஸஜ்ஜித்தோ²தி வத³தி. யத³ஞ்ஞமனுஸாஸதீதி யம் அஞ்ஞம் அனுஸாஸதி, தம். ஸம்பு³த்³தோ⁴ ஹிதானுகம்பீ ஹிதேன அனுபகம்பதி. யஸ்மா ச ஹிதானுகம்பீ, தஸ்மா அனுரோத⁴விரோதே⁴ஹி விப்பமுத்தோ ததா²க³தோதி. சதுத்த²ம்.
5. மானஸஸுத்தவண்ணனா
151. பஞ்சமே ஆகாஸே சரந்தேபி ப³ந்த⁴தீதி அந்தலிக்க²சரோ. பாஸோதி ராக³பாஸோ. மானஸோதி மனஸம்பயுத்தோ. பஞ்சமம்.
6. பத்தஸுத்தவண்ணனா
152. ச²ட்டே² பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் உபாதா³யாதி பஞ்ச உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ ஆதி³யித்வா, ஸபா⁴வஸாமஞ்ஞலக்க²ணவஸேன நானப்பகாரதோ விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ. ஸந்த³ஸ்ஸேதீதி க²ந்தா⁴னம் ஸபா⁴வலக்க²ணாதீ³னி த³ஸ்ஸேதி. ஸமாத³பேதீதி க³ண்ஹாபேதி. ஸமுத்தேஜேதீதி ஸமாதா³னம்ஹி உஸ்ஸாஹம் ஜனேதி. ஸம்பஹம்ஸேதீதி படிவித்³த⁴கு³ணேன வோதா³பேதி ஜோதாபேதி. அட்டி²ம் கத்வாதி அத்தி²கம் கத்வா, ‘‘அயம் நோ அதி⁴க³ந்தப்³போ³ அத்தோ²’’தி ஏவம் ஸல்லக்கே²த்வா தாய தே³ஸனாய அத்தி²கா ஹுத்வா. மனஸி கத்வாதி சித்தே ட²பேத்வா. ஸப்³ப³சேதஸோ ஸமன்னாஹரித்வாதி ஸப்³பே³ன தேன கம்மகாரகசித்தேன ஸமன்னாஹரித்வா. ஓஹிதஸோதாதி ட²பிதாஸோதா. அப்³போ⁴காஸே நிக்கி²த்தாதி ஓதாபனத்தா²ய ட²பிதா.
ரூபம் வேத³யிதம் ஸஞ்ஞாந்தி, ஏதே ரூபாத³யோ தயோ க²ந்தா⁴. யஞ்ச ஸங்க²தந்தி இமினா ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴ க³ஹிதோ. ஏவம் தத்த² விரஜ்ஜதீதி ‘‘ஏஸோ அஹம் ந ஹோமி, ஏதம் மய்ஹம் ந ஹோதீ’’தி பஸ்ஸந்தோ ஏவம் தேஸு க²ந்தே⁴ஸு விரஜ்ஜதி. கே²மத்தந்தி கே²மீபூ⁴தம் அத்தபா⁴வம். இமினா ப²லக்க²ணம் த³ஸ்ஸேதி. அன்வேஸந்தி ப⁴வயோனிக³திடி²திஸத்தாவாஸஸங்கா²தேஸு ஸப்³ப³ட்டா²னேஸு பரியேஸமானா. நாஜ்ஜ²கா³தி ந பஸ்ஸீதி. ச²ட்ட²ம்.
7. ச²ப²ஸ்ஸாயதனஸுத்தவண்ணனா
153. ஸத்தமே ப²ஸ்ஸாயதனானந்தி ஸஞ்ஜாதிஸமோஸரணட்டே²ன ச²த்³வாரிகஸ்ஸ ப²ஸ்ஸஸ்ஸ ஆயதனானம். ப⁴யபே⁴ரவம் ஸத்³த³ந்தி மேக⁴து³ந்து³பி⁴அஸனிபாதஸத்³த³ஸதி³ஸம் ப⁴யஜனகம் ஸத்³த³ம். பத²வீ மஞ்ஞே உந்த்³ரீயதீதி அயம் மஹாபத²வீ படபடஸத்³த³ம் குருமானா விய அஹோஸி. ஏத்த² லோகோ விமுச்சி²தோதி ஏதேஸு ச²ஸு ஆரம்மணேஸு லோகோ அதி⁴முச்சி²தோ. மாரதே⁴ய்யந்தி மாரஸ்ஸ டா²னபூ⁴தம் தேபூ⁴மகவட்டம். ஸத்தமம்.
8. பிண்ட³ஸுத்தவண்ணனா
154. அட்ட²மே பாஹுனகானி ப⁴வந்தீதி ததா²ரூபே நக்க²த்தே தத்த² தத்த² பேஸேதப்³பா³னி பாஹுனகானி ப⁴வந்தி, ஆக³ந்துகபண்ணாகாரதா³னானி வா. ஸயம்சரணதி³வஸே ஸமவயஜாதிகோ³த்தா குமாரகா ததோ ததோ ஸன்னிபதந்தி. குமாரிகாயோபி அத்தனோ அத்தனோ விப⁴வானுரூபேன அலங்கதா தஹம் தஹம் விசரந்தி. தத்ர குமாரிகாயோபி யதா²ருசிகானம் குமாரகானம் பண்ணாகாரம் பேஸேந்தி, குமாரகாபி குமாரிகானம் அஞ்ஞஸ்மிம் அஸதி அந்தமஸோ மாலாகு³ளேனபி பரிக்கி²பந்தி. அன்வாவிட்டா²தி அனு ஆவிட்டா². தம்தி³வஸம் கிர பஞ்சஸதா குமாரிகாயோ உய்யானகீளம் க³ச்ச²ந்தியோ படிபதே² ஸத்தா²ரம் தி³ஸ்வா ச²ணபூவம் த³தே³ய்யும். ஸத்தா² தாஸம் தா³னானுமோத³னத்த²ம் பகிண்ணகத⁴ம்மதே³ஸனம் தே³ஸேய்ய, தே³ஸனாபரியோஸானே ஸப்³பா³பி ஸோதாபத்திப²லே பதிட்ட²ஹேய்யும். மாரோ தாஸம் ஸம்பத்தியா அந்தராயம் கரிஸ்ஸாமீதி அன்வாவிஸி. பாளியம் பன மா ஸமணோ கோ³தமோ பிண்ட³மலத்தா²தி ஏத்தகம்யேவ வுத்தந்தி.
கிம் பன ஸத்தா² மாராவட்டனம் அஜானித்வா பவிட்டோ²தி? ஆம அஜானித்வா. கஸ்மா? அனாவஜ்ஜனதாய. பு³த்³தா⁴னஞ்ஹி – ‘‘அஸுகட்டா²னே ப⁴த்தம் லபி⁴ஸ்ஸாம, ந லபி⁴ஸ்ஸாமா’’தி ஆவஜ்ஜனம் ந அனனுச்ச²விகம். பவிட்டோ² பன மனுஸ்ஸானம் உபசாரபே⁴த³ம் தி³ஸ்வா, ‘‘கிம் இத³’’ந்தி? ஆவஜ்ஜேந்தோ ஞத்வா, ‘‘ஆமிஸத்த²ம் மாராவட்டனம் பி⁴ந்தி³தும் அனனுச்ச²விக’’ந்தி அபி⁴ந்தி³த்வாவ நிக்க²ந்தோ.
உபஸங்கமீதி அமித்தவிஜயேன விய துட்டோ² ஸகலகா³மே கடச்சு²மத்தம்பி ப⁴த்தம் அலபி⁴த்வா கா³மதோ நிக்க²மந்தம் ப⁴க³வந்தம் கா³மியமனுஸ்ஸவேஸேன உபஸங்கமி. ததா²ஹம் கரிஸ்ஸாமீதி இத³ம் ஸோ முஸா பா⁴ஸதி. ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி – ‘‘மயா ஏவம் வுத்தே புன பவிஸிஸ்ஸதி, அத² நம் கா³மதா³ரகா ‘ஸகலகா³மே சரித்வா கடச்சு²பி⁴க்க²ம்பி அலபி⁴த்வா கா³மதோ நிக்க²ம்ம புன பவிட்டோ²ஸீ’திஆதீ³னி வத்வா உப்பண்டே³ஸ்ஸந்தீ’’தி. ப⁴க³வா பன – ‘‘ஸசாயம் மம் ஏவம் விஹேடே²ஸ்ஸதி முத்³த⁴மஸ்ஸேவ ஸத்ததா⁴ ப²லிஸ்ஸதீ’’தி தஸ்மிம் அனுகம்பாய அபவிஸித்வா கா³தா²த்³வயமாஹ.
தத்த² பஸவீதி ஜனேஸி நிப்பா²தே³ஸி. ஆஸஜ்ஜாதி ஆஸாதே³த்வா க⁴ட்டேத்வா. ந மே பாபம் விபச்சதீதி மம பாபம் ந பச்சதி. நிப்ப²லம் ஏதந்தி கிம் நு த்வம் ஏவம் மஞ்ஞஸி? மா ஏவம் மஞ்ஞி, அத்தி² தயா கதஸ்ஸ பாபஸ்ஸ ப²லந்தி தீ³பேதி. கிஞ்சனந்தி மத்³தி³தும் ஸமத்த²ம் ராக³கிஞ்சனாதி³ கிலேஸஜாதம். ஆப⁴ஸ்ஸரா யதா²தி யதா² ஆப⁴ஸ்ஸரா தே³வா ஸப்பீதிகஜ்ஜா²னேன யாபேந்தா பீதிப⁴க்கா² நாம ஹோந்தி, ஏவம் ப⁴விஸ்ஸாமாதி. அட்ட²மம்.
9. கஸ்ஸகஸுத்தவண்ணனா
155. நவமே நிப்³பா³னபடிஸம்யுத்தாயாதி நிப்³பா³னம் அபதி³ஸித்வா பவத்தாய. ஹடஹடகேஸோதி புரிமகேஸே பச்ச²தோ, பச்சி²மகேஸே புரதோ வாமபஸ்ஸகேஸே த³க்கி²ணதோ, த³க்கி²ணபஸ்ஸகேஸே வாமதோ ப²ரித்வா ப²ரித்வா விப்பகிண்ணகேஸோ. மம சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸவிஞ்ஞாணாயதனந்தி சக்கு²விஞ்ஞாணேன ஸம்பயுத்தோ சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோபி விஞ்ஞாணாயதனம்பி மமேவாதி. ஏத்த² ச சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸேன விஞ்ஞாணஸம்பயுத்தகா த⁴ம்மா க³ஹிதா, விஞ்ஞாணாயதனேன ஸப்³பா³னிபி சக்கு²த்³வாரே உப்பன்னானி ஆவஜ்ஜனாதி³விஞ்ஞாணானி. ஸோதத்³வாராதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. மனோத்³வாரே பன மனோதி ஸாவஜ்ஜனகம் ப⁴வங்க³சித்தம். த⁴ம்மாதி ஆரம்மணத⁴ம்மா. மனோஸம்ப²ஸ்ஸோதி ஸாவஜ்ஜனேன ப⁴வங்கே³ன ஸம்பயுத்தப²ஸ்ஸோ. விஞ்ஞாணாயதனந்தி ஜவனசித்தம் ததா³ரம்மணம்பி வட்டதி.
தவேவ பாபிம, சக்கூ²தி யம் லோகே திமிரகாசாதீ³ஹி உபத்³து³தம் அனேகரோகா³யதனம் உபக்கவிபக்கம் அந்தமஸோ காணசக்கு²பி, ஸப்³ப³ம் தம் தவேவ ப⁴வது. ரூபாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.
யம் வத³ந்தீதி யம் ப⁴ண்ட³கம் ‘‘மம இத³’’ந்தி வத³ந்தி. யே வத³ந்தி மமந்தி சாதி யே ச புக்³க³லா ‘‘மம’’ந்தி வத³ந்தி. ஏத்த² சே தே மனோ அத்தீ²தி ஏதேஸு ச டா²னேஸு யதி³ சித்தம் அத்தி². ந மே ஸமண மோக்க²ஸீதி ஸமண மய்ஹம் விஸயதோ ந முச்சிஸ்ஸஸி. யம் வத³ந்தீதி யம் ப⁴ண்ட³கம் வத³ந்தி, ந தம் மய்ஹம். யே வத³ந்தீதி யேபி புக்³க³லா ஏவம் வத³ந்தி, ந தே அஹம். ந மே மக்³க³ம்பி த³க்க²ஸீதி ப⁴வயோனிக³திஆதீ³ஸு மய்ஹம் க³தமக்³க³ம்பி ந பஸ்ஸஸி. நவமம்.
10. ரஜ்ஜஸுத்தவண்ணனா
156. த³ஸமே அஹனம் அகா⁴தயந்தி அஹனந்தேன அகா⁴தயந்தேன. அஜினம் அஜாபயந்தி பரஸ்ஸ த⁴னஜானிம் அகரோந்தேன அகாராபேந்தேன. அஸோசம் அஸோசாபயந்தி அஸோசந்தேன அஸோசாபயந்தேன. இதி ப⁴க³வா அத⁴ம்மிகராஜூனம் ரஜ்ஜே விஜிதே த³ண்ட³கரபீளிதே மனுஸ்ஸே தி³ஸ்வா காருஞ்ஞவஸேன ஏவம் சிந்தேஸி. உபஸங்கமீதி ‘‘ஸமணோ கோ³தமோ ‘ஸக்கா நு கோ² ரஜ்ஜம் காரேது’ந்தி சிந்தேஸி, ரஜ்ஜம் காரேதுகாமோ ப⁴விஸ்ஸதி, ரஜ்ஜஞ்ச நாமேதம் பமாத³ட்டா²னம், ரஜ்ஜம் காரேந்தே ஸக்கா ஓதாரம் லபி⁴தும், க³ச்சா²மி உஸ்ஸாஹமஸ்ஸ ஜனேஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா உபஸங்கமி. இத்³தி⁴பாதா³தி இஜ்ஜ²னககோட்டா²ஸா. பா⁴விதாதி வட்³டி⁴தா. ப³ஹுலீகதாதி புனப்புனம் கதா. யானீகதாதி யுத்தயானம் விய கதா. வத்து²கதாதி பதிட்ட²ட்டே²னவத்து²கதா. அனுட்டி²தாதி அவிஜஹிதா நிச்சானுப³த்³தா⁴. பரிசிதாதி ஸாதச்சகிரியாய ஸுபரிசிதா கதா இஸ்ஸாஸஸ்ஸ அவிராதி⁴தவேதி⁴ஹத்தோ² விய. ஸுஸமாரத்³தா⁴தி ஸுட்டு² ஸமாரத்³தா⁴ பரிபுண்ணபா⁴வனா. அதி⁴முச்சேய்யாதி சிந்தேய்ய.
பப்³ப³தஸ்ஸாதி பப்³ப³தோ ப⁴வேய்ய. த்³வித்தாவாதி திட்ட²து ஏகோ பப்³ப³தோ, த்³விக்க²த்தும்பி தாவ மஹந்தோ ஸுவண்ணபப்³ப³தோ ஏகஸ்ஸ நாலம், ந பரியத்தோதி அத்தோ². இதி வித்³வா ஸமஞ்சரேதி ஏவம் ஜானந்தோ ஸமம் சரேய்ய. யதோனிதா³னந்தி து³க்க²ம் நாம பஞ்சகாமகு³ணனிதா³னம், தம் யதோனிதா³னம் ஹோதி, ஏவம் யோ அத³க்கி². கத²ம் நமேய்யாதி ஸோ ஜந்து தேஸு து³க்க²ஸ்ஸ நிதா³னபூ⁴தேஸு காமேஸு கேன காரணேன நமேய்ய. உபதி⁴ம் விதி³த்வாதி காமகு³ணஉபதி⁴ம் ‘‘ஸங்கோ³ ஏஸோ, லக்³க³னமேத’’ந்தி ஏவம் விதி³த்வா. தஸ்ஸேவ ஜந்து வினயாய ஸிக்கே²தி தஸ்ஸேவ உபதி⁴ஸ்ஸ வினயாய ஸிக்கே²ய்ய. த³ஸமம்.
து³தியோ வக்³கோ³.