1. ப⁴த்³தே³கரத்தஸுத்தவண்ணனா
272. ஏவம் மே ஸுதந்தி ப⁴த்³தே³கரத்தஸுத்தம். தத்த² ப⁴த்³தே³கரத்தஸ்ஸாதி விபஸ்ஸனானுயோக³ஸமன்னாக³தத்தா ப⁴த்³த³கஸ்ஸ ஏகரத்தஸ்ஸ. உத்³தே³ஸந்தி மாதிகம். விப⁴ங்க³ந்தி வித்தா²ரபா⁴ஜனீயம்.
அதீதந்தி அதீதே பஞ்சக்க²ந்தே⁴. நான்வாக³மேய்யாதி தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி நானுக³ச்சே²ய்ய. நப்படிகங்கே²தி தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி ந பத்தே²ய்ய. யத³தீதந்தி இத³மேத்த² காரணவசனம். யஸ்மா யம் அதீதம், தம் பஹீனம் நிருத்³த⁴ம் அத்த²ங்க³தம், தஸ்மா தம் புன நானுக³ச்சே²ய்ய. யஸ்மா ச யம் அனாக³தம், தம் அப்பத்தம் அஜாதம் அனிப்³ப³த்தம், தஸ்மா தம்பி ந பத்தே²ய்ய.
தத்த² தத்தா²தி பச்சுப்பன்னம்பி த⁴ம்மம் யத்த² யத்தே²வ உப்பன்னோ, தத்த² தத்தே²வ ச நம் அனிச்சானுபஸ்ஸனாதீ³ஹி ஸத்தஹி அனுபஸ்ஸனாஹி யோ விபஸ்ஸதி அரஞ்ஞாதீ³ஸு வா தத்த² தத்தே²வ விபஸ்ஸதி. அஸம்ஹீரம் அஸம்குப்பந்தி இத³ம் விபஸ்ஸனாபடிவிபஸ்ஸனாத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். விபஸ்ஸனா ஹி ராகா³தீ³ஹி ந ஸம்ஹீரதி ந ஸம்குப்பதீதி அஸம்ஹீரம் அஸம்குப்பம், தம் அனுப்³ரூஹயே வட்³டே⁴ய்ய, படிவிபஸ்ஸேய்யாதி வுத்தம் ஹோதி. அத² வா நிப்³பா³னம் ராகா³தீ³ஹி ந ஸம்ஹீரதி ந ஸம்குப்பதீதி அஸம்ஹீரம் அஸம்குப்பம். தம் வித்³வா பண்டி³தோ பி⁴க்கு² அனுப்³ரூஹயே, புனப்புனம் ததா³ரம்மணம் தம் தம் ப²லஸமாபத்திம் அப்பேந்தோ வட்³டே⁴ய்யாதி அத்தோ².
தஸ்ஸ பன அனுப்³ரூஹந்தஸ்ஸ அத்தா²ய – அஜ்ஜேவ கிச்சமாதப்பந்தி கிலேஸானம் ஆதாபனபரிதாபனேன ஆதப்பந்தி லத்³த⁴னாமம் வீரியம் அஜ்ஜேவ காதப்³ப³ம். கோ ஜஞ்ஞா மரணம் ஸுவேதி ஸ்வே ஜீவிதம் வா மரணம் வா கோ ஜானாதி. அஜ்ஜேவ தா³னம் வா த³ஸ்ஸாமி, ஸீலம் வா ரக்கி²ஸ்ஸாமி, அஞ்ஞதரம் வா பன குஸலம் கரிஸ்ஸாமீதி ஹி ‘‘அஜ்ஜ தாவ பபஞ்சோ அத்தி², ஸ்வே வா புனதி³வஸே வா கரிஸ்ஸாமீ’’தி சித்தம் அனுப்பாதே³த்வா அஜ்ஜேவ கரிஸ்ஸாமீதி ஏவம் வீரியம் காதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. மஹாஸேனேனாதி அக்³கி³விஸஸத்தா²தீ³னி அனேகானி மரணகாரணானி தஸ்ஸ ஸேனா, தாய மஹதியா ஸேனாய வஸேன மஹாஸேனேன ஏவரூபேன மச்சுனா ஸத்³தி⁴ம் ‘‘கதிபாஹம் தாவ ஆக³மேஹி யாவாஹம் பு³த்³த⁴பூஜாதி³ம் அத்தனோ அவஸ்ஸயகம்மம் கரோமீ’’தி. ஏவம் மித்தஸந்த²வாகாரஸங்கா²தோ வா, ‘‘இத³ம் ஸதம் வா ஸஹஸ்ஸம் வா க³ஹேத்வா கதிபாஹம் ஆக³மேஹீ’’தி ஏவம் லஞ்ஜானுப்பதா³னஸங்கா²தோ வா, ‘‘இமினாஹம் ப³லராஸினா படிபா³ஹிஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் ப³லராஸிஸங்கா²தோ வா ஸங்க³ரோ நத்தி². ஸங்க³ரோதி ஹி மித்தஸந்த²வாகாரலஞ்ஜானுப்பதா³னப³லராஸீனம் நாமம், தஸ்மா அயமத்தோ² வுத்தோ.
அதந்தி³தந்தி அனலஸம் உட்டா²ஹகம். ஏவம் படிபன்னத்தா ப⁴த்³தோ³ ஏகரத்தோ அஸ்ஸாதி ப⁴த்³தே³கரத்தோ. இதி தம் ஏவம் படிபன்னபுக்³க³லம் ‘‘ப⁴த்³தே³கரத்தோ அய’’ந்தி. ராகா³தீ³னம் ஸந்ததாய ஸந்தோ பு³த்³த⁴முனி ஆசிக்க²தி.
273. ஏவம்ரூபோதிஆதீ³ஸு காளோபி ஸமானோ இந்த³னீலமணிவண்ணோ அஹோஸிந்தி ஏவம் மனுஞ்ஞரூபவஸேனேவ ஏவம்ரூபோ அஹோஸிம். குஸலஸுக²ஸோமனஸ்ஸவேத³னாவஸேனேவ ஏவம்வேத³னோ. தம்ஸம்பயுத்தானம்யேவ ஸஞ்ஞாதீ³னம் வஸேன ஏவம்ஸஞ்ஞோ ஏவம்ஸங்கா²ரோ ஏவம்விஞ்ஞாணோ அஹோஸிம் அதீதமத்³தா⁴னந்தி.
தத்த² நந்தி³ம் ஸமன்வானேதீதி தேஸு ரூபாதீ³ஸு தண்ஹம் ஸமன்வானேதி அனுபவத்தேதி. ஹீனரூபாதி³வஸேன பன ஏவம்ரூபோ அஹோஸிம்…பே… ஏவம்விஞ்ஞாணோ அஹோஸிந்தி ந மஞ்ஞதி.
நந்தி³ம் ந ஸமன்வானேதீதி தண்ஹம் வா தண்ஹாஸம்பயுத்ததி³ட்டி²ம் வா நானுபவத்தயதி.
274. ஏவம்ரூபோ ஸியந்திஆதீ³ஸுபி தம்மனுஞ்ஞரூபாதி³வஸேனேவ தண்ஹாதி³ட்டி²பவத்தஸங்கா²தா நந்தி³ஸமன்வானயனாவ வேதி³தப்³பா³.
275. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பச்சுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு ஸம்ஹீரதீதி இத³ம் ‘‘பச்சுப்பன்னஞ்ச யோ த⁴ம்மம், தத்த² தத்த² விபஸ்ஸதி. அஸம்ஹீரம் அஸம்குப்ப’’ந்தி உத்³தே³ஸஸ்ஸ நித்³தே³ஸத்த²ம் வுத்தம். காமஞ்சேத்த² ‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பச்சுப்பன்னம் த⁴ம்மம் ந விபஸ்ஸதீ’’திஆதி³ வத்தப்³ப³ம் ஸியா, யஸ்மா பன அஸம்ஹீராதி ச அஸம்குப்பாதி ச விபஸ்ஸனா வுத்தா, தஸ்மா தஸ்ஸா ஏவ அபா⁴வஞ்ச பா⁴வஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் ஸம்ஹீரதீதி மாதிகம் உத்³த⁴ரித்வா வித்தா²ரோ வுத்தோ. தத்த² ஸம்ஹீரதீதி விபஸ்ஸனாய அபா⁴வதோ தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி ஆகட்³டி⁴யதி. ந ஸம்ஹீரதீதி விபஸ்ஸனாய பா⁴வேன தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி நாகட்³டி⁴யதி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.
பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய
ப⁴த்³தே³கரத்தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.