1. அனுபத³ஸுத்தவண்ணனா

93. ஏவம் மே ஸுதந்தி அனுபத³ஸுத்தம். தத்த² ஏதத³வோசாதி ஏதம் (படி. ம. 3.4) ‘‘பண்டி³தோ’’திஆதி³னா நயேன த⁴ம்மஸேனாபதிஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ கு³ணகத²ம் அவோச. கஸ்மா? அவஸேஸத்தே²ரேஸு ஹி மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரஸ்ஸ இத்³தி⁴மாதி கு³ணோ பாகடோ, மஹாகஸ்ஸபஸ்ஸ து⁴தவாதோ³தி, அனுருத்³த⁴த்தே²ரஸ்ஸ தி³ப்³ப³சக்கு²கோதி, உபாலித்தே²ரஸ்ஸ வினயத⁴ரோதி, ரேவதத்தே²ரஸ்ஸ ஜா²யீ ஜா²னாபி⁴ரதோதி, ஆனந்த³த்தே²ரஸ்ஸ ப³ஹுஸ்ஸுதோதி. ஏவம் தேஸம் தேஸம் தே²ரானம் தே தே கு³ணா பாகடா, ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ பன அபாகடா. கஸ்மா? பஞ்ஞவதோ ஹி கு³ணா ந ஸக்கா அகதி²தா ஜானிதும். இதி ப⁴க³வா ‘‘ஸாரிபுத்தஸ்ஸ கு³ணே கதே²ஸ்ஸாமீ’’தி ஸபா⁴க³பரிஸாய ஸன்னிபாதம் ஆக³மேஸி. விஸபா⁴க³புக்³க³லானஞ்ஹி ஸந்திகே வண்ணம் கதே²தும் ந வட்டதி, தே வண்ணே கதி²யமானே அவண்ணமேவ கதே²ந்தி. இமஸ்மிம் பன தி³வஸே தே²ரஸ்ஸ ஸபா⁴க³பரிஸா ஸன்னிபதி, தஸ்ஸா ஸன்னிபதிதபா⁴வம் தி³ஸ்வா ஸத்தா² வண்ணம் கதே²ந்தோ இமம் தே³ஸனம் ஆரபி⁴.

தத்த² பண்டி³தோதி தா⁴துகுஸலதா ஆயதனகுஸலதா படிச்சஸமுப்பாத³குஸலதா டா²னாட்டா²னகுஸலதாதி இமேஹி சதூஹி காரணேஹி பண்டி³தோ. மஹாபஞ்ஞோதிஆதீ³ஸு மஹாபஞ்ஞாதீ³ஹி ஸமன்னாக³தோதி அத்தோ².

தத்ரித³ம் மஹாபஞ்ஞாதீ³னம் நானத்தம் – தத்த² கதமா மஹாபஞ்ஞா? மஹந்தே ஸீலக்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி மஹாபஞ்ஞா, மஹந்தே ஸமாதி⁴க்க²ந்தே⁴, பஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴, விமுத்திக்க²ந்தே⁴, விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி மஹாபஞ்ஞா, மஹந்தானி டா²னாட்டா²னானி, மஹந்தா விஹாரஸமாபத்தியோ, மஹந்தானி அரியஸச்சானி, மஹந்தே ஸதிபட்டா²னே, ஸம்மப்பதா⁴னே, இத்³தி⁴பாதே³, மஹந்தானி இந்த்³ரியானி, ப³லானி, போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னி, மஹந்தே அரியமக்³கே³, மஹந்தானி ஸாமஞ்ஞப²லானி, மஹந்தா அபி⁴ஞ்ஞாயோ, மஹந்தம் பரமத்த²ம் நிப்³பா³னம் பரிக்³க³ண்ஹாதீதி மஹாபஞ்ஞா.

கதமா புது²பஞ்ஞா, புது² நானாக²ந்தே⁴ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி புது²பஞ்ஞா. புது² நானாதா⁴தூஸு, புது² நானாஆயதனேஸு, புது² நானாஅத்தே²ஸு, புது² நானாபடிச்சஸமுப்பாதே³ஸு, புது² நானாஸுஞ்ஞதமனுபலப்³பே⁴ஸு, புது² நானாஅத்தே²ஸு, த⁴ம்மேஸு, நிருத்தீஸு, படிபா⁴னேஸு, புது² நானாஸீலக்க²ந்தே⁴ஸு, புது² நானாஸமாதி⁴-பஞ்ஞா-விமுத்தி-விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்தே⁴ஸு, புது² நானாடா²னாட்டா²னேஸு, புது² நானாவிஹாரஸமாபத்தீஸு, புது² நானாஅரியஸச்சேஸு, புது² நானாஸதிபட்டா²னேஸு, ஸம்மப்பதா⁴னேஸு, இத்³தி⁴பாதே³ஸு, இந்த்³ரியேஸு, ப³லேஸு, போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸு, புது² நானாஅரியமக்³கே³ஸு, ஸாமஞ்ஞப²லேஸு, அபி⁴ஞ்ஞாஸு, புது² நானாஜனஸாதா⁴ரணே த⁴ம்மே ஸமதிக்கம்ம பரமத்தே² நிப்³பா³னே ஞாணம் பவத்ததீதி புது²பஞ்ஞா.

கதமா ஹாஸபஞ்ஞா, இதே⁴கச்சோ ஹாஸப³ஹுலோ வேத³ப³ஹுலோ துட்டி²ப³ஹுலோ பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ ஸீலம் பரிபூரேதி, இந்த்³ரியஸம்வரம் பரிபூரேதி, போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதம், ஜாக³ரியானுயோக³ம், ஸீலக்க²ந்த⁴ம், ஸமாதி⁴க்க²ந்த⁴ம், பஞ்ஞாக்க²ந்த⁴ம், விமுத்திக்க²ந்த⁴ம், விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்த⁴ம் பரிபூரேதீதி ஹாஸபஞ்ஞா. ஹாஸப³ஹுலோ பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ டா²னாட்டா²னம் படிவிஜ்ஜ²தி, ஹாஸப³ஹுலோ விஹாரஸமாபத்தியோ பரிபூரேதீதி ஹாஸபஞ்ஞா, ஹாஸப³ஹுலோ அரியஸச்சானி படிவிஜ்ஜ²தி. ஸதிபட்டா²னே, ஸம்மப்பதா⁴னே, இத்³தி⁴பாதே³, இந்த்³ரியானி, ப³லானி, போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னி, அரியமக்³க³ம் பா⁴வேதீதி ஹாஸபஞ்ஞா, ஹாஸப³ஹுலோ ஸாமஞ்ஞப²லானி ஸச்சி²கரோதி, அபி⁴ஞ்ஞாயோ படிவிஜ்ஜ²தீதி ஹாஸபஞ்ஞா, ஹாஸப³ஹுலோ வேத³துட்டி²பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ பரமத்த²ம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரோதீதி ஹாஸபஞ்ஞா.

கதமா ஜவனபஞ்ஞா, யம்கிஞ்சி ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம்…பே… யம் தூ³ரே ஸந்திகே வா, ஸப்³ப³ம் ரூபம் அனிச்சதோ கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. து³க்க²தோ கி²ப்பம்… அனத்ததோ கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. யா காசி வேத³னா…பே… யம்கிஞ்சி விஞ்ஞாணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம்…பே… ஸப்³ப³ம் விஞ்ஞாணம் அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. சக்கு²…பே… ஜராமரணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சம் க²யட்டே²ன, து³க்க²ம் ப⁴யட்டே²ன, அனத்தா அஸாரகட்டே²னாதி துலயித்வா தீரயித்வா விபா⁴வயித்வா விபூ⁴தம் கத்வா ரூபனிரோதே⁴ நிப்³பா³னே கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. வேத³னா, ஸஞ்ஞா, ஸங்கா²ரா, விஞ்ஞாணம், சக்கு²…பே… ஜராமரணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சம் க²யட்டே²ன…பே… விபூ⁴தம் கத்வா ஜராமரணனிரோதே⁴ நிப்³பா³னே கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம்…பே… விஞ்ஞாணம். சக்கு²…பே… ஜராமரணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சம் ஸங்க²தம் படிச்சஸமுப்பன்னம் க²யத⁴ம்மம் வயத⁴ம்மம் விராக³த⁴ம்மம் நிரோத⁴த⁴ம்மந்தி துலயித்வா தீரயித்வா விபா⁴வயித்வா விபூ⁴தம் கத்வா ஜராமரணனிரோதே⁴ நிப்³பா³னே கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா.

கதமா திக்க²பஞ்ஞா, கி²ப்பம் கிலேஸே சி²ந்த³தீதி திக்க²பஞ்ஞா. உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதி, உப்பன்னம் ப்³யாபாத³விதக்கம், உப்பன்னம் விஹிம்ஸாவிதக்கம், உப்பன்னுப்பன்னே பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே, உப்பன்னம் ராக³ம், தோ³ஸம், மோஹம், கோத⁴ம், உபனாஹம், மக்க²ம், பளாஸம், இஸ்ஸம், மச்ச²ரியம், மாயம், ஸாடே²ய்யம், த²ம்ப⁴ம், ஸாரம்ப⁴ம், மானம், அதிமானம், மத³ம், பமாத³ம், ஸப்³பே³ கிலேஸே, ஸப்³பே³ து³ச்சரிதே, ஸப்³பே³ அபி⁴ஸங்கா²ரே, ஸப்³பே³ ப⁴வகா³மிகம்மே நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதீதி திக்க²பஞ்ஞா. ஏகஸ்மிம் ஆஸனே சத்தாரோ அரியமக்³கா³, சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி, சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³யோ, ச² ச அபி⁴ஞ்ஞாயோ அதி⁴க³தா ஹோந்தி ஸச்சி²கதா பஸ்ஸிதா பஞ்ஞாயாதி திக்க²பஞ்ஞா.

கதமா நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா, இதே⁴கச்சோ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு உப்³பே³க³ப³ஹுலோ ஹோதி உத்தாஸப³ஹுலோ உக்கண்ட²னப³ஹுலோ அரதிப³ஹுலோ அனபி⁴ரதிப³ஹுலோ ப³ஹிமுகோ² ந ரமதி ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு, அனிப்³பி³த்³த⁴புப்³ப³ம் அப்பதா³லிதபுப்³ப³ம் லோப⁴க்க²ந்த⁴ம் நிப்³பி³ஜ்ஜ²தி பதா³லேதீதி நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா. அனிப்³பி³த்³த⁴புப்³ப³ம் அப்பதா³லிதபுப்³ப³ம் தோ³ஸக்க²ந்த⁴ம், மோஹக்க²ந்த⁴ம், கோத⁴ம், உபனாஹம்…பே… ஸப்³பே³ ப⁴வகா³மிகம்மே நிப்³பி³ஜ்ஜ²தி பதா³லேதீதி நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா.

அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனந்தி ஸமாபத்திவஸேன வா ஜா²னங்க³வஸேன வா அனுபடிபாடியா த⁴ம்மவிபஸ்ஸனம் விபஸ்ஸதி, ஏவம் விபஸ்ஸந்தோ அத்³த⁴மாஸேன அரஹத்தம் பத்தோ. மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரோ பன ஸத்தஹி தி³வஸேஹி. ஏவம் ஸந்தேபி ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ மஹாபஞ்ஞவந்ததரோ. மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரோ ஹி ஸாவகானம் ஸம்மஸனசாரம் யட்டி²கோடியா உப்பீளேந்தோ விய ஏகதே³ஸமேவ ஸம்மஸந்தோ ஸத்த தி³வஸே வாயமித்வா அரஹத்தம் பத்தோ. ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ ட²பேத்வா பு³த்³தா⁴னம் பச்சேகபு³த்³தா⁴னஞ்ச ஸம்மஸனசாரம் ஸாவகானம் ஸம்மஸனசாரம் நிப்பதே³ஸம் ஸம்மஸி. ஏவம் ஸம்மஸந்தோ அத்³த⁴மாஸம் வாயமி. அரஹத்தஞ்ச கிர பத்வா அஞ்ஞாஸி – ‘‘ட²பேத்வா பு³த்³தே⁴ ச பச்சேகபு³த்³தே⁴ ச அஞ்ஞோ ஸாவகோ நாம பஞ்ஞாய மயா பத்தப்³ப³ம் பத்தும் ஸமத்தோ² நாம ந ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. யதா² ஹி புரிஸோ வேளுயட்டி²ம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமீதி மஹாஜடம் வேளும் தி³ஸ்வா ஜடம் சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ பபஞ்சோ ப⁴விஸ்ஸதீதி அந்தரேன ஹத்த²ம் பவேஸேத்வா ஸம்பத்தமேவ யட்டி²ம் மூலே ச அக்³கே³ ச சி²ந்தி³த்வா ஆதா³ய பக்கமேய்ய, ஸோ கிஞ்சாபி பட²மதரம் க³ச்ச²தி, யட்டி²ம் பன ஸாரம் வா உஜும் வா ந லப⁴தி. அபரோ ச ததா²ரூபமேவ வேணும் தி³ஸ்வா ‘‘ஸசே ஸம்பத்தம் யட்டி²ம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமி, ஸாரம் வா உஜும் வா ந லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி கச்ச²ம் ப³ந்தி⁴த்வா மஹந்தேன ஸத்தே²ன வேணுஜடம் சி²ந்தி³த்வா ஸாரா சேவ உஜூ ச யட்டி²யோ உச்சினித்வா ஆதா³ய பக்கமேய்ய. அயம் கிஞ்சாபி பச்சா² க³ச்ச²தி, யட்டி²யோ பன ஸாரா சேவ உஜூ ச லப⁴தி. ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் வேதி³தப்³ப³ம் இமேஸம் த்³வின்னம் தே²ரானம் பதா⁴னம்.

ஏவம் பன அத்³த⁴மாஸம் வாயமித்வா த⁴ம்மஸேனாபதி ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ ஸூகரக²தலேணத்³வாரே பா⁴கி³னேய்யஸ்ஸ தீ³க⁴னக²பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ வேத³னாபரிக்³க³ஹஸுத்தந்தே தே³ஸியமானே த³ஸப³லம் பீ³ஜயமானோ டி²தோ தே³ஸனானுஸாரேன ஞாணம் பேஸேத்வா பப்³ப³ஜிததி³வஸதோ பன்னரஸமே தி³வஸே ஸாவகபாரமிஞாணஸ்ஸ மத்த²கம் பத்வா ஸத்தஸட்டி² ஞாணானி படிவிஜ்ஜி²த்வா ஸோளஸவித⁴ம் பஞ்ஞம் அனுப்பத்தோ.

தத்ரித³ம், பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தஸ்ஸ அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனாயாதி யா அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனம் விபஸ்ஸதீதி அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனா வுத்தா, தத்ர அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய ஸாரிபுத்தஸ்ஸ இத³ம் ஹோதி. இதா³னி வத்தப்³ப³ம் தம் தம் விபஸ்ஸனாகோட்டா²ஸம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம்.

94. பட²மே ஜா²னேதி யே பட²மே ஜா²னே அந்தோஸமாபத்தியம் த⁴ம்மா. த்யாஸ்ஸாதி தே அஸ்ஸ. அனுபத³வவத்தி²தா ஹோந்தீதி அனுபடிபாடியா வவத்தி²தா பரிச்சி²ன்னா ஞாதா விதி³தா ஹோந்தி. கத²ம்? தே²ரோ ஹி தே த⁴ம்மே ஓலோகேந்தோ அபி⁴னிரோபனலக்க²ணோ விதக்கோ வத்ததீதி ஜானாதி. ததா² அனுமஜ்ஜனலக்க²ணோ விசாரோ, ப²ரணலக்க²ணா பீதி, ஸாதலக்க²ணம் ஸுக²ம், அவிக்கே²பலக்க²ணா சித்தேகக்³க³தா, பு²ஸனலக்க²ணோ ப²ஸ்ஸோ வேத³யிதலக்க²ணா வேத³னா, ஸஞ்ஜானனலக்க²ணா ஸஞ்ஞா, சேதயிதலக்க²ணா சேதனா, விஜானனலக்க²ணம் விஞ்ஞாணம், கத்துகம்யதாலக்க²ணோ ச²ந்தோ³, அதி⁴மோக்க²லக்க²ணோ அதி⁴மோக்கோ², பக்³கா³ஹலக்க²ணம் வீரியம் உபட்டா²னலக்க²ணா ஸதி, மஜ்ஜ²த்தலக்க²ணா உபேக்கா², அனுனயமனஸிகாரலக்க²ணோ மனஸிகாரோ வத்ததீதி ஜானாதி. ஏவம் ஜானம் அபி⁴னிரோபனட்டே²ன விதக்கம் ஸபா⁴வதோ வவத்த²பேதி…பே… அனுனயமனஸிகாரணட்டே²ன மனஸிகாரம் ஸபா⁴வபா⁴வதோ வவத்த²பேதி. தேன வுத்தம் ‘‘த்யாஸ்ஸ த⁴ம்மா அனுபத³வவத்தி²தா ஹோந்தீ’’தி.

விதி³தா உப்பஜ்ஜந்தீதி உப்பஜ்ஜமானா விதி³தா பாகடாவ ஹுத்வா உப்பஜ்ஜந்தி. விதி³தா உபட்ட²ஹந்தீதி திட்ட²மானாபி விதி³தா பாகடாவ ஹுத்வா திட்ட²ந்தி. விதி³தா அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தீதி நிருஜ்ஜ²மானாபி விதி³தா பாகடாவ ஹுத்வா நிருஜ்ஜ²ந்தி. ஏத்த² பன தம்ஞாணதா சேவ ஞாணப³ஹுதா ச மோசேதப்³பா³. யதா² ஹி தேனேவ அங்கு³லக்³கே³ன தம் அங்கு³லக்³க³ம் ந ஸக்கா பு²ஸிதும், ஏவமேவ தேனேவ சித்தேன தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ உப்பாதோ³ வா டி²தி வா ப⁴ங்கோ³ வா ந ஸக்கா ஜானிதுந்தி. ஏவம் தாவ தம்ஞாணதா மோசேதப்³பா³. யதி³ பன த்³வே சித்தானி ஏகதோ உப்பஜ்ஜேய்யும், ஏகேன சித்தேன ஏகஸ்ஸ உப்பாதோ³ வா டி²தி வா ப⁴ங்கோ³ வா ஸக்கா ப⁴வேய்ய ஜானிதும். த்³வே பன ப²ஸ்ஸா வா வேத³னா வா ஸஞ்ஞா வா சேதனா வா சித்தானி வா ஏகதோ உப்பஜ்ஜனகானி நாம நத்தி², ஏகேகமேவ உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் ஞாணப³ஹுதா மோசேதப்³பா³. ஏவம் ஸந்தே கத²ம்? மஹாதே²ரஸ்ஸ அந்தோஸமாபத்தியம் ஸோளஸ த⁴ம்மா விதி³தா பாகடா ஹோந்தீதி. வத்தா²ரம்மணானம் பரிக்³க³ஹிததாய. தே²ரேன ஹி வத்து² சேவ ஆரம்மணஞ்ச பரிக்³க³ஹிதம், தேனஸ்ஸ தேஸம் த⁴ம்மானம் உப்பாத³ம் ஆவஜ்ஜந்தஸ்ஸ உப்பாதோ³ பாகடோ ஹோதி, டா²னம் ஆவஜ்ஜந்தஸ்ஸ டா²னம் பாகடம் ஹோதி, பே⁴த³ம் ஆவஜ்ஜந்தஸ்ஸ பே⁴தோ³ பாகடோ ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘விதி³தா உப்பஜ்ஜந்தி விதி³தா உபட்ட²ஹந்தி விதி³தா அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தீ’’தி. அஹுத்வா ஸம்போ⁴ந்தீதி இமினா உத³யம் பஸ்ஸதி. ஹுத்வா படிவேந்தீதி இமினா வயம் பஸ்ஸதி.

அனுபாயோதி ராக³வஸேன அனுபக³மனோ ஹுத்வா. அனபாயோதி படிக⁴வஸேன அனபக³தோ. அனிஸ்ஸிதோதி தண்ஹாதி³ட்டி²னிஸ்ஸயேஹி அனிஸ்ஸிதோ. அப்படிப³த்³தோ⁴தி ச²ந்த³ராகே³ன அப³த்³தோ⁴. விப்பமுத்தோதி காமராக³தோ விப்பமுத்தோ. விஸம்யுத்தோதி சதூஹி யோகே³ஹி ஸப்³ப³கிலேஸேஹி வா விஸம்யுத்தோ. விமரியாதீ³கதேனாதி நிம்மரியாதீ³கதேன. சேதஸாதி ஏவம்விதே⁴ன சித்தேன விஹரதி.

தத்த² த்³வே மரியாதா³ கிலேஸமரியாதா³ ச ஆரம்மணமரியாதா³ ச. ஸசே ஹிஸ்ஸ அந்தோஸமாபத்தியம் பவத்தே ஸோளஸ த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ராகா³த³யோ உப்பஜ்ஜேய்யும், கிலேஸமரியாதா³ தேன கதா ப⁴வேய்ய, தேஸு பனஸ்ஸ ஏகோபி ந உப்பன்னோதி கிலேஸமரியாதா³ நத்தி². ஸசே பனஸ்ஸ அந்தோஸமாபத்தியம் பவத்தே ஸோளஸ த⁴ம்மே ஆவஜ்ஜந்தஸ்ஸ ஏகச்சே ஆபாத²ம் நாக³ச்சே²ய்யும். ஏவமஸ்ஸ ஆரம்மணமரியாதா³ ப⁴வேய்யும். தே பனஸ்ஸ ஸோளஸ த⁴ம்மே ஆவஜ்ஜந்தஸ்ஸ ஆபாத²ம் அனாக³தத⁴ம்மோ நாம நத்தீ²தி ஆரம்மணமரியாதா³பி நத்தி².

அபராபி த்³வே மரியாதா³ விக்க²ம்ப⁴னமரியாதா³ ச ஸமுச்சே²த³மரியாதா³ ச. தாஸு ஸமுச்சே²த³மரியாதா³ உபரி ஆக³மிஸ்ஸதி, இமஸ்மிம் பன டா²னே விக்க²ம்ப⁴னமரியாதா³ அதி⁴ப்பேதா. தஸ்ஸ விக்க²ம்பி⁴தபச்சனீகத்தா நத்தீ²தி விமரியாதி³கதேன சேதஸா விஹரதி.

உத்தரி நிஸ்ஸரணந்தி இதோ உத்தரி நிஸ்ஸரணம். அஞ்ஞேஸு ச ஸுத்தேஸு ‘‘உத்தரி நிஸ்ஸரண’’ந்தி நிப்³பா³னம் வுத்தம், இத⁴ பன அனந்தரோ விஸேஸோ அதி⁴ப்பேதோதி வேதி³தப்³போ³. தப்³ப³ஹுலீகாராதி தஸ்ஸ பஜானனஸ்ஸ ப³ஹுலீகரணேன. அத்தி²த்வேவஸ்ஸ ஹோதீதி தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ அத்தீ²தியேவ த³ள்ஹதரம் ஹோதி. இமினா நயேன ஸேஸவாரேஸுபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

து³தியவாரே பன ஸம்பஸாத³னட்டே²ன ஸம்பஸாதோ³. ஸபா⁴வதோ வவத்த²பேதி.

சதுத்த²வாரே உபேக்கா²தி ஸுக²ட்டா²னே வேத³னுபேக்கா²வ. பஸ்ஸத்³த⁴த்தா சேதஸோ அனாபோ⁴கோ³தி யோ ஸோ ‘‘யதே³வ தத்த² ஸுக²’’ந்தி சேதஸோ ஆபோ⁴கோ³, ஏதேனேதம் ஓளாரிகமக்கா²யதீதி ஏவம் பஸ்ஸத்³த⁴த்தா சேதஸோ அனாபோ⁴கோ³ வுத்தோ, தஸ்ஸ அபா⁴வாதி அத்தோ². ஸதிபாரிஸுத்³தீ⁴தி பரிஸுத்³தா⁴ஸதியேவ. உபேக்கா²பி பாரிஸுத்³தி⁴உபேக்கா².

95. ஸதோ வுட்ட²ஹதீதி ஸதியா ஸமன்னாக³தோ ஞாணேன ஸம்பஜானோ ஹுத்வா வுட்டா²தி. தே த⁴ம்மே ஸமனுபஸ்ஸதீதி யஸ்மா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனே பு³த்³தா⁴னம்யேவ அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனா ஹோதி, ந ஸாவகானம், தஸ்மா ஏத்த² கலாபவிபஸ்ஸனம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவமாஹ.

பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தீதி மக்³க³பஞ்ஞாய சத்தாரி ஸச்சானி தி³ஸ்வா சத்தாரோ ஆஸவா கீ²ணா ஹோந்தி. ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ ஸமத²விபஸ்ஸனம் யுக³னத்³த⁴ம் ஆஹரித்வா அரஹத்தம் பத்தவாரோபி அத்தி², நிரோத⁴ஸமாபத்திஸமாபன்னவாரோபி. அரஹத்தம் பத்தவாரோ இத⁴ க³ஹிதோ, நிரோத⁴ம் பன சிண்ணவஸிதாய அபராபரம் ஸமாபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி வத³ந்தி.

தத்த²ஸ்ஸ யஸ்மிம் காலே நிரோத⁴ஸமாபத்தி ஸீஸம் ஹோதி, நிரோத⁴ஸ்ஸ வாரோ ஆக³ச்ச²தி, ப²லஸமாபத்தி கூ³ள்ஹா ஹோதி. யஸ்மிம் காலே ப²லஸமாபத்தி ஸீஸம் ஹோதி, ப²லஸமாபத்தியா வாரோ ஆக³ச்ச²தி, நிரோத⁴ஸமாபத்தி கூ³ள்ஹா ஹோதி. ஜம்பு³தீ³பவாஸினோ தே²ரா பன வத³ந்தி ‘‘ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ ஸமத²விபஸ்ஸனம் யுக³னத்³த⁴ம் ஆஹரித்வா அனாகா³மிப²லம் ஸச்சி²கத்வா நிரோத⁴ம் ஸமாபஜ்ஜி, நிரோதா⁴ வுட்டா²ய அரஹத்தம் பத்தோ’’தி. தே த⁴ம்மேதி அந்தோஸமாபத்தியம் பவத்தே திஸமுட்டா²னிகரூபத⁴ம்மே, ஹேட்டா² நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியம் பவத்தத⁴ம்மே வா. தேபி ஹி இமஸ்மிம் வாரே விபஸ்ஸிதப்³ப³த⁴ம்மாவ, தஸ்மா தே வா விபஸ்ஸதீதி த³ஸ்ஸேதும் இத³ம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

97. வஸிப்பதோதி சிண்ணவஸிதம் பத்தோ. பாரமிப்பத்தோதி நிப்ப²த்திம் பத்தோ. ஓரஸோதிஆதீ³ஸு தே²ரோ ப⁴க³வதோ உரே நிப்³ப³த்தஸத்³த³ம் ஸுத்வா ஜாதோதி ஓரஸோ, முகே²ன பபா⁴விதம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வா ஜாதோதி முக²தோ ஜாதோ, த⁴ம்மேன பன ஜாதத்தா நிம்மிதத்தா த⁴ம்மஜோ த⁴ம்மனிம்மிதோ, த⁴ம்மதா³யஸ்ஸ ஆதி³யனதோ த⁴ம்மதா³யாதோ³, ஆமிஸதா³யஸ்ஸ அனாதி³யனதோ நோ ஆமிஸதா³யாதோ³தி வேதி³தப்³போ³. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

அனுபத³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.