2. அனுபத³வக்³கோ³

1. அனுபத³ஸுத்தவண்ணனா

93. ஏவம் மே ஸுதந்தி அனுபத³ஸுத்தம். தத்த² ஏதத³வோசாதி ஏதம் (படி. ம. 3.4) ‘‘பண்டி³தோ’’திஆதி³னா நயேன த⁴ம்மஸேனாபதிஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ கு³ணகத²ம் அவோச. கஸ்மா? அவஸேஸத்தே²ரேஸு ஹி மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரஸ்ஸ இத்³தி⁴மாதி கு³ணோ பாகடோ, மஹாகஸ்ஸபஸ்ஸ து⁴தவாதோ³தி, அனுருத்³த⁴த்தே²ரஸ்ஸ தி³ப்³ப³சக்கு²கோதி, உபாலித்தே²ரஸ்ஸ வினயத⁴ரோதி, ரேவதத்தே²ரஸ்ஸ ஜா²யீ ஜா²னாபி⁴ரதோதி, ஆனந்த³த்தே²ரஸ்ஸ ப³ஹுஸ்ஸுதோதி. ஏவம் தேஸம் தேஸம் தே²ரானம் தே தே கு³ணா பாகடா, ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ பன அபாகடா. கஸ்மா? பஞ்ஞவதோ ஹி கு³ணா ந ஸக்கா அகதி²தா ஜானிதும். இதி ப⁴க³வா ‘‘ஸாரிபுத்தஸ்ஸ கு³ணே கதே²ஸ்ஸாமீ’’தி ஸபா⁴க³பரிஸாய ஸன்னிபாதம் ஆக³மேஸி. விஸபா⁴க³புக்³க³லானஞ்ஹி ஸந்திகே வண்ணம் கதே²தும் ந வட்டதி, தே வண்ணே கதி²யமானே அவண்ணமேவ கதே²ந்தி. இமஸ்மிம் பன தி³வஸே தே²ரஸ்ஸ ஸபா⁴க³பரிஸா ஸன்னிபதி, தஸ்ஸா ஸன்னிபதிதபா⁴வம் தி³ஸ்வா ஸத்தா² வண்ணம் கதே²ந்தோ இமம் தே³ஸனம் ஆரபி⁴.

தத்த² பண்டி³தோதி தா⁴துகுஸலதா ஆயதனகுஸலதா படிச்சஸமுப்பாத³குஸலதா டா²னாட்டா²னகுஸலதாதி இமேஹி சதூஹி காரணேஹி பண்டி³தோ. மஹாபஞ்ஞோதிஆதீ³ஸு மஹாபஞ்ஞாதீ³ஹி ஸமன்னாக³தோதி அத்தோ².

தத்ரித³ம் மஹாபஞ்ஞாதீ³னம் நானத்தம் – தத்த² கதமா மஹாபஞ்ஞா? மஹந்தே ஸீலக்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி மஹாபஞ்ஞா, மஹந்தே ஸமாதி⁴க்க²ந்தே⁴, பஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴, விமுத்திக்க²ந்தே⁴, விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி மஹாபஞ்ஞா, மஹந்தானி டா²னாட்டா²னானி, மஹந்தா விஹாரஸமாபத்தியோ, மஹந்தானி அரியஸச்சானி, மஹந்தே ஸதிபட்டா²னே, ஸம்மப்பதா⁴னே, இத்³தி⁴பாதே³, மஹந்தானி இந்த்³ரியானி, ப³லானி, போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னி, மஹந்தே அரியமக்³கே³, மஹந்தானி ஸாமஞ்ஞப²லானி, மஹந்தா அபி⁴ஞ்ஞாயோ, மஹந்தம் பரமத்த²ம் நிப்³பா³னம் பரிக்³க³ண்ஹாதீதி மஹாபஞ்ஞா.

கதமா புது²பஞ்ஞா, புது² நானாக²ந்தே⁴ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி புது²பஞ்ஞா. புது² நானாதா⁴தூஸு, புது² நானாஆயதனேஸு, புது² நானாஅத்தே²ஸு, புது² நானாபடிச்சஸமுப்பாதே³ஸு, புது² நானாஸுஞ்ஞதமனுபலப்³பே⁴ஸு, புது² நானாஅத்தே²ஸு, த⁴ம்மேஸு, நிருத்தீஸு, படிபா⁴னேஸு, புது² நானாஸீலக்க²ந்தே⁴ஸு, புது² நானாஸமாதி⁴-பஞ்ஞா-விமுத்தி-விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்தே⁴ஸு, புது² நானாடா²னாட்டா²னேஸு, புது² நானாவிஹாரஸமாபத்தீஸு, புது² நானாஅரியஸச்சேஸு, புது² நானாஸதிபட்டா²னேஸு, ஸம்மப்பதா⁴னேஸு, இத்³தி⁴பாதே³ஸு, இந்த்³ரியேஸு, ப³லேஸு, போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸு, புது² நானாஅரியமக்³கே³ஸு, ஸாமஞ்ஞப²லேஸு, அபி⁴ஞ்ஞாஸு, புது² நானாஜனஸாதா⁴ரணே த⁴ம்மே ஸமதிக்கம்ம பரமத்தே² நிப்³பா³னே ஞாணம் பவத்ததீதி புது²பஞ்ஞா.

கதமா ஹாஸபஞ்ஞா, இதே⁴கச்சோ ஹாஸப³ஹுலோ வேத³ப³ஹுலோ துட்டி²ப³ஹுலோ பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ ஸீலம் பரிபூரேதி, இந்த்³ரியஸம்வரம் பரிபூரேதி, போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதம், ஜாக³ரியானுயோக³ம், ஸீலக்க²ந்த⁴ம், ஸமாதி⁴க்க²ந்த⁴ம், பஞ்ஞாக்க²ந்த⁴ம், விமுத்திக்க²ந்த⁴ம், விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்த⁴ம் பரிபூரேதீதி ஹாஸபஞ்ஞா. ஹாஸப³ஹுலோ பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ டா²னாட்டா²னம் படிவிஜ்ஜ²தி, ஹாஸப³ஹுலோ விஹாரஸமாபத்தியோ பரிபூரேதீதி ஹாஸபஞ்ஞா, ஹாஸப³ஹுலோ அரியஸச்சானி படிவிஜ்ஜ²தி. ஸதிபட்டா²னே, ஸம்மப்பதா⁴னே, இத்³தி⁴பாதே³, இந்த்³ரியானி, ப³லானி, போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னி, அரியமக்³க³ம் பா⁴வேதீதி ஹாஸபஞ்ஞா, ஹாஸப³ஹுலோ ஸாமஞ்ஞப²லானி ஸச்சி²கரோதி, அபி⁴ஞ்ஞாயோ படிவிஜ்ஜ²தீதி ஹாஸபஞ்ஞா, ஹாஸப³ஹுலோ வேத³துட்டி²பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ பரமத்த²ம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரோதீதி ஹாஸபஞ்ஞா.

கதமா ஜவனபஞ்ஞா, யம்கிஞ்சி ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம்…பே… யம் தூ³ரே ஸந்திகே வா, ஸப்³ப³ம் ரூபம் அனிச்சதோ கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. து³க்க²தோ கி²ப்பம்… அனத்ததோ கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. யா காசி வேத³னா…பே… யம்கிஞ்சி விஞ்ஞாணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம்…பே… ஸப்³ப³ம் விஞ்ஞாணம் அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. சக்கு²…பே… ஜராமரணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சம் க²யட்டே²ன, து³க்க²ம் ப⁴யட்டே²ன, அனத்தா அஸாரகட்டே²னாதி துலயித்வா தீரயித்வா விபா⁴வயித்வா விபூ⁴தம் கத்வா ரூபனிரோதே⁴ நிப்³பா³னே கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. வேத³னா, ஸஞ்ஞா, ஸங்கா²ரா, விஞ்ஞாணம், சக்கு²…பே… ஜராமரணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சம் க²யட்டே²ன…பே… விபூ⁴தம் கத்வா ஜராமரணனிரோதே⁴ நிப்³பா³னே கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம்…பே… விஞ்ஞாணம். சக்கு²…பே… ஜராமரணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சம் ஸங்க²தம் படிச்சஸமுப்பன்னம் க²யத⁴ம்மம் வயத⁴ம்மம் விராக³த⁴ம்மம் நிரோத⁴த⁴ம்மந்தி துலயித்வா தீரயித்வா விபா⁴வயித்வா விபூ⁴தம் கத்வா ஜராமரணனிரோதே⁴ நிப்³பா³னே கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா.

கதமா திக்க²பஞ்ஞா, கி²ப்பம் கிலேஸே சி²ந்த³தீதி திக்க²பஞ்ஞா. உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதி, உப்பன்னம் ப்³யாபாத³விதக்கம், உப்பன்னம் விஹிம்ஸாவிதக்கம், உப்பன்னுப்பன்னே பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே, உப்பன்னம் ராக³ம், தோ³ஸம், மோஹம், கோத⁴ம், உபனாஹம், மக்க²ம், பளாஸம், இஸ்ஸம், மச்ச²ரியம், மாயம், ஸாடே²ய்யம், த²ம்ப⁴ம், ஸாரம்ப⁴ம், மானம், அதிமானம், மத³ம், பமாத³ம், ஸப்³பே³ கிலேஸே, ஸப்³பே³ து³ச்சரிதே, ஸப்³பே³ அபி⁴ஸங்கா²ரே, ஸப்³பே³ ப⁴வகா³மிகம்மே நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதீதி திக்க²பஞ்ஞா. ஏகஸ்மிம் ஆஸனே சத்தாரோ அரியமக்³கா³, சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி, சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³யோ, ச² ச அபி⁴ஞ்ஞாயோ அதி⁴க³தா ஹோந்தி ஸச்சி²கதா பஸ்ஸிதா பஞ்ஞாயாதி திக்க²பஞ்ஞா.

கதமா நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா, இதே⁴கச்சோ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு உப்³பே³க³ப³ஹுலோ ஹோதி உத்தாஸப³ஹுலோ உக்கண்ட²னப³ஹுலோ அரதிப³ஹுலோ அனபி⁴ரதிப³ஹுலோ ப³ஹிமுகோ² ந ரமதி ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு, அனிப்³பி³த்³த⁴புப்³ப³ம் அப்பதா³லிதபுப்³ப³ம் லோப⁴க்க²ந்த⁴ம் நிப்³பி³ஜ்ஜ²தி பதா³லேதீதி நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா. அனிப்³பி³த்³த⁴புப்³ப³ம் அப்பதா³லிதபுப்³ப³ம் தோ³ஸக்க²ந்த⁴ம், மோஹக்க²ந்த⁴ம், கோத⁴ம், உபனாஹம்…பே… ஸப்³பே³ ப⁴வகா³மிகம்மே நிப்³பி³ஜ்ஜ²தி பதா³லேதீதி நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா.

அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனந்தி ஸமாபத்திவஸேன வா ஜா²னங்க³வஸேன வா அனுபடிபாடியா த⁴ம்மவிபஸ்ஸனம் விபஸ்ஸதி, ஏவம் விபஸ்ஸந்தோ அத்³த⁴மாஸேன அரஹத்தம் பத்தோ. மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரோ பன ஸத்தஹி தி³வஸேஹி. ஏவம் ஸந்தேபி ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ மஹாபஞ்ஞவந்ததரோ. மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரோ ஹி ஸாவகானம் ஸம்மஸனசாரம் யட்டி²கோடியா உப்பீளேந்தோ விய ஏகதே³ஸமேவ ஸம்மஸந்தோ ஸத்த தி³வஸே வாயமித்வா அரஹத்தம் பத்தோ. ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ ட²பேத்வா பு³த்³தா⁴னம் பச்சேகபு³த்³தா⁴னஞ்ச ஸம்மஸனசாரம் ஸாவகானம் ஸம்மஸனசாரம் நிப்பதே³ஸம் ஸம்மஸி. ஏவம் ஸம்மஸந்தோ அத்³த⁴மாஸம் வாயமி. அரஹத்தஞ்ச கிர பத்வா அஞ்ஞாஸி – ‘‘ட²பேத்வா பு³த்³தே⁴ ச பச்சேகபு³த்³தே⁴ ச அஞ்ஞோ ஸாவகோ நாம பஞ்ஞாய மயா பத்தப்³ப³ம் பத்தும் ஸமத்தோ² நாம ந ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. யதா² ஹி புரிஸோ வேளுயட்டி²ம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமீதி மஹாஜடம் வேளும் தி³ஸ்வா ஜடம் சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ பபஞ்சோ ப⁴விஸ்ஸதீதி அந்தரேன ஹத்த²ம் பவேஸேத்வா ஸம்பத்தமேவ யட்டி²ம் மூலே ச அக்³கே³ ச சி²ந்தி³த்வா ஆதா³ய பக்கமேய்ய, ஸோ கிஞ்சாபி பட²மதரம் க³ச்ச²தி, யட்டி²ம் பன ஸாரம் வா உஜும் வா ந லப⁴தி. அபரோ ச ததா²ரூபமேவ வேணும் தி³ஸ்வா ‘‘ஸசே ஸம்பத்தம் யட்டி²ம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமி, ஸாரம் வா உஜும் வா ந லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி கச்ச²ம் ப³ந்தி⁴த்வா மஹந்தேன ஸத்தே²ன வேணுஜடம் சி²ந்தி³த்வா ஸாரா சேவ உஜூ ச யட்டி²யோ உச்சினித்வா ஆதா³ய பக்கமேய்ய. அயம் கிஞ்சாபி பச்சா² க³ச்ச²தி, யட்டி²யோ பன ஸாரா சேவ உஜூ ச லப⁴தி. ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் வேதி³தப்³ப³ம் இமேஸம் த்³வின்னம் தே²ரானம் பதா⁴னம்.

ஏவம் பன அத்³த⁴மாஸம் வாயமித்வா த⁴ம்மஸேனாபதி ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ ஸூகரக²தலேணத்³வாரே பா⁴கி³னேய்யஸ்ஸ தீ³க⁴னக²பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ வேத³னாபரிக்³க³ஹஸுத்தந்தே தே³ஸியமானே த³ஸப³லம் பீ³ஜயமானோ டி²தோ தே³ஸனானுஸாரேன ஞாணம் பேஸேத்வா பப்³ப³ஜிததி³வஸதோ பன்னரஸமே தி³வஸே ஸாவகபாரமிஞாணஸ்ஸ மத்த²கம் பத்வா ஸத்தஸட்டி² ஞாணானி படிவிஜ்ஜி²த்வா ஸோளஸவித⁴ம் பஞ்ஞம் அனுப்பத்தோ.

தத்ரித³ம், பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தஸ்ஸ அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனாயாதி யா அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனம் விபஸ்ஸதீதி அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனா வுத்தா, தத்ர அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய ஸாரிபுத்தஸ்ஸ இத³ம் ஹோதி. இதா³னி வத்தப்³ப³ம் தம் தம் விபஸ்ஸனாகோட்டா²ஸம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம்.

94. பட²மே ஜா²னேதி யே பட²மே ஜா²னே அந்தோஸமாபத்தியம் த⁴ம்மா. த்யாஸ்ஸாதி தே அஸ்ஸ. அனுபத³வவத்தி²தா ஹோந்தீதி அனுபடிபாடியா வவத்தி²தா பரிச்சி²ன்னா ஞாதா விதி³தா ஹோந்தி. கத²ம்? தே²ரோ ஹி தே த⁴ம்மே ஓலோகேந்தோ அபி⁴னிரோபனலக்க²ணோ விதக்கோ வத்ததீதி ஜானாதி. ததா² அனுமஜ்ஜனலக்க²ணோ விசாரோ, ப²ரணலக்க²ணா பீதி, ஸாதலக்க²ணம் ஸுக²ம், அவிக்கே²பலக்க²ணா சித்தேகக்³க³தா, பு²ஸனலக்க²ணோ ப²ஸ்ஸோ வேத³யிதலக்க²ணா வேத³னா, ஸஞ்ஜானனலக்க²ணா ஸஞ்ஞா, சேதயிதலக்க²ணா சேதனா, விஜானனலக்க²ணம் விஞ்ஞாணம், கத்துகம்யதாலக்க²ணோ ச²ந்தோ³, அதி⁴மோக்க²லக்க²ணோ அதி⁴மோக்கோ², பக்³கா³ஹலக்க²ணம் வீரியம் உபட்டா²னலக்க²ணா ஸதி, மஜ்ஜ²த்தலக்க²ணா உபேக்கா², அனுனயமனஸிகாரலக்க²ணோ மனஸிகாரோ வத்ததீதி ஜானாதி. ஏவம் ஜானம் அபி⁴னிரோபனட்டே²ன விதக்கம் ஸபா⁴வதோ வவத்த²பேதி…பே… அனுனயமனஸிகாரணட்டே²ன மனஸிகாரம் ஸபா⁴வபா⁴வதோ வவத்த²பேதி. தேன வுத்தம் ‘‘த்யாஸ்ஸ த⁴ம்மா அனுபத³வவத்தி²தா ஹோந்தீ’’தி.

விதி³தா உப்பஜ்ஜந்தீதி உப்பஜ்ஜமானா விதி³தா பாகடாவ ஹுத்வா உப்பஜ்ஜந்தி. விதி³தா உபட்ட²ஹந்தீதி திட்ட²மானாபி விதி³தா பாகடாவ ஹுத்வா திட்ட²ந்தி. விதி³தா அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தீதி நிருஜ்ஜ²மானாபி விதி³தா பாகடாவ ஹுத்வா நிருஜ்ஜ²ந்தி. ஏத்த² பன தம்ஞாணதா சேவ ஞாணப³ஹுதா ச மோசேதப்³பா³. யதா² ஹி தேனேவ அங்கு³லக்³கே³ன தம் அங்கு³லக்³க³ம் ந ஸக்கா பு²ஸிதும், ஏவமேவ தேனேவ சித்தேன தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ உப்பாதோ³ வா டி²தி வா ப⁴ங்கோ³ வா ந ஸக்கா ஜானிதுந்தி. ஏவம் தாவ தம்ஞாணதா மோசேதப்³பா³. யதி³ பன த்³வே சித்தானி ஏகதோ உப்பஜ்ஜேய்யும், ஏகேன சித்தேன ஏகஸ்ஸ உப்பாதோ³ வா டி²தி வா ப⁴ங்கோ³ வா ஸக்கா ப⁴வேய்ய ஜானிதும். த்³வே பன ப²ஸ்ஸா வா வேத³னா வா ஸஞ்ஞா வா சேதனா வா சித்தானி வா ஏகதோ உப்பஜ்ஜனகானி நாம நத்தி², ஏகேகமேவ உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் ஞாணப³ஹுதா மோசேதப்³பா³. ஏவம் ஸந்தே கத²ம்? மஹாதே²ரஸ்ஸ அந்தோஸமாபத்தியம் ஸோளஸ த⁴ம்மா விதி³தா பாகடா ஹோந்தீதி. வத்தா²ரம்மணானம் பரிக்³க³ஹிததாய. தே²ரேன ஹி வத்து² சேவ ஆரம்மணஞ்ச பரிக்³க³ஹிதம், தேனஸ்ஸ தேஸம் த⁴ம்மானம் உப்பாத³ம் ஆவஜ்ஜந்தஸ்ஸ உப்பாதோ³ பாகடோ ஹோதி, டா²னம் ஆவஜ்ஜந்தஸ்ஸ டா²னம் பாகடம் ஹோதி, பே⁴த³ம் ஆவஜ்ஜந்தஸ்ஸ பே⁴தோ³ பாகடோ ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘விதி³தா உப்பஜ்ஜந்தி விதி³தா உபட்ட²ஹந்தி விதி³தா அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தீ’’தி. அஹுத்வா ஸம்போ⁴ந்தீதி இமினா உத³யம் பஸ்ஸதி. ஹுத்வா படிவேந்தீதி இமினா வயம் பஸ்ஸதி.

அனுபாயோதி ராக³வஸேன அனுபக³மனோ ஹுத்வா. அனபாயோதி படிக⁴வஸேன அனபக³தோ. அனிஸ்ஸிதோதி தண்ஹாதி³ட்டி²னிஸ்ஸயேஹி அனிஸ்ஸிதோ. அப்படிப³த்³தோ⁴தி ச²ந்த³ராகே³ன அப³த்³தோ⁴. விப்பமுத்தோதி காமராக³தோ விப்பமுத்தோ. விஸம்யுத்தோதி சதூஹி யோகே³ஹி ஸப்³ப³கிலேஸேஹி வா விஸம்யுத்தோ. விமரியாதீ³கதேனாதி நிம்மரியாதீ³கதேன. சேதஸாதி ஏவம்விதே⁴ன சித்தேன விஹரதி.

தத்த² த்³வே மரியாதா³ கிலேஸமரியாதா³ ச ஆரம்மணமரியாதா³ ச. ஸசே ஹிஸ்ஸ அந்தோஸமாபத்தியம் பவத்தே ஸோளஸ த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ராகா³த³யோ உப்பஜ்ஜேய்யும், கிலேஸமரியாதா³ தேன கதா ப⁴வேய்ய, தேஸு பனஸ்ஸ ஏகோபி ந உப்பன்னோதி கிலேஸமரியாதா³ நத்தி². ஸசே பனஸ்ஸ அந்தோஸமாபத்தியம் பவத்தே ஸோளஸ த⁴ம்மே ஆவஜ்ஜந்தஸ்ஸ ஏகச்சே ஆபாத²ம் நாக³ச்சே²ய்யும். ஏவமஸ்ஸ ஆரம்மணமரியாதா³ ப⁴வேய்யும். தே பனஸ்ஸ ஸோளஸ த⁴ம்மே ஆவஜ்ஜந்தஸ்ஸ ஆபாத²ம் அனாக³தத⁴ம்மோ நாம நத்தீ²தி ஆரம்மணமரியாதா³பி நத்தி².

அபராபி த்³வே மரியாதா³ விக்க²ம்ப⁴னமரியாதா³ ச ஸமுச்சே²த³மரியாதா³ ச. தாஸு ஸமுச்சே²த³மரியாதா³ உபரி ஆக³மிஸ்ஸதி, இமஸ்மிம் பன டா²னே விக்க²ம்ப⁴னமரியாதா³ அதி⁴ப்பேதா. தஸ்ஸ விக்க²ம்பி⁴தபச்சனீகத்தா நத்தீ²தி விமரியாதி³கதேன சேதஸா விஹரதி.

உத்தரி நிஸ்ஸரணந்தி இதோ உத்தரி நிஸ்ஸரணம். அஞ்ஞேஸு ச ஸுத்தேஸு ‘‘உத்தரி நிஸ்ஸரண’’ந்தி நிப்³பா³னம் வுத்தம், இத⁴ பன அனந்தரோ விஸேஸோ அதி⁴ப்பேதோதி வேதி³தப்³போ³. தப்³ப³ஹுலீகாராதி தஸ்ஸ பஜானனஸ்ஸ ப³ஹுலீகரணேன. அத்தி²த்வேவஸ்ஸ ஹோதீதி தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ அத்தீ²தியேவ த³ள்ஹதரம் ஹோதி. இமினா நயேன ஸேஸவாரேஸுபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

து³தியவாரே பன ஸம்பஸாத³னட்டே²ன ஸம்பஸாதோ³. ஸபா⁴வதோ வவத்த²பேதி.

சதுத்த²வாரே உபேக்கா²தி ஸுக²ட்டா²னே வேத³னுபேக்கா²வ. பஸ்ஸத்³த⁴த்தா சேதஸோ அனாபோ⁴கோ³தி யோ ஸோ ‘‘யதே³வ தத்த² ஸுக²’’ந்தி சேதஸோ ஆபோ⁴கோ³, ஏதேனேதம் ஓளாரிகமக்கா²யதீதி ஏவம் பஸ்ஸத்³த⁴த்தா சேதஸோ அனாபோ⁴கோ³ வுத்தோ, தஸ்ஸ அபா⁴வாதி அத்தோ². ஸதிபாரிஸுத்³தீ⁴தி பரிஸுத்³தா⁴ஸதியேவ. உபேக்கா²பி பாரிஸுத்³தி⁴உபேக்கா².

95. ஸதோ வுட்ட²ஹதீதி ஸதியா ஸமன்னாக³தோ ஞாணேன ஸம்பஜானோ ஹுத்வா வுட்டா²தி. தே த⁴ம்மே ஸமனுபஸ்ஸதீதி யஸ்மா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனே பு³த்³தா⁴னம்யேவ அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனா ஹோதி, ந ஸாவகானம், தஸ்மா ஏத்த² கலாபவிபஸ்ஸனம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவமாஹ.

பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தீதி மக்³க³பஞ்ஞாய சத்தாரி ஸச்சானி தி³ஸ்வா சத்தாரோ ஆஸவா கீ²ணா ஹோந்தி. ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ ஸமத²விபஸ்ஸனம் யுக³னத்³த⁴ம் ஆஹரித்வா அரஹத்தம் பத்தவாரோபி அத்தி², நிரோத⁴ஸமாபத்திஸமாபன்னவாரோபி. அரஹத்தம் பத்தவாரோ இத⁴ க³ஹிதோ, நிரோத⁴ம் பன சிண்ணவஸிதாய அபராபரம் ஸமாபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி வத³ந்தி.

தத்த²ஸ்ஸ யஸ்மிம் காலே நிரோத⁴ஸமாபத்தி ஸீஸம் ஹோதி, நிரோத⁴ஸ்ஸ வாரோ ஆக³ச்ச²தி, ப²லஸமாபத்தி கூ³ள்ஹா ஹோதி. யஸ்மிம் காலே ப²லஸமாபத்தி ஸீஸம் ஹோதி, ப²லஸமாபத்தியா வாரோ ஆக³ச்ச²தி, நிரோத⁴ஸமாபத்தி கூ³ள்ஹா ஹோதி. ஜம்பு³தீ³பவாஸினோ தே²ரா பன வத³ந்தி ‘‘ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ ஸமத²விபஸ்ஸனம் யுக³னத்³த⁴ம் ஆஹரித்வா அனாகா³மிப²லம் ஸச்சி²கத்வா நிரோத⁴ம் ஸமாபஜ்ஜி, நிரோதா⁴ வுட்டா²ய அரஹத்தம் பத்தோ’’தி. தே த⁴ம்மேதி அந்தோஸமாபத்தியம் பவத்தே திஸமுட்டா²னிகரூபத⁴ம்மே, ஹேட்டா² நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியம் பவத்தத⁴ம்மே வா. தேபி ஹி இமஸ்மிம் வாரே விபஸ்ஸிதப்³ப³த⁴ம்மாவ, தஸ்மா தே வா விபஸ்ஸதீதி த³ஸ்ஸேதும் இத³ம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

97. வஸிப்பதோதி சிண்ணவஸிதம் பத்தோ. பாரமிப்பத்தோதி நிப்ப²த்திம் பத்தோ. ஓரஸோதிஆதீ³ஸு தே²ரோ ப⁴க³வதோ உரே நிப்³ப³த்தஸத்³த³ம் ஸுத்வா ஜாதோதி ஓரஸோ, முகே²ன பபா⁴விதம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வா ஜாதோதி முக²தோ ஜாதோ, த⁴ம்மேன பன ஜாதத்தா நிம்மிதத்தா த⁴ம்மஜோ த⁴ம்மனிம்மிதோ, த⁴ம்மதா³யஸ்ஸ ஆதி³யனதோ த⁴ம்மதா³யாதோ³, ஆமிஸதா³யஸ்ஸ அனாதி³யனதோ நோ ஆமிஸதா³யாதோ³தி வேதி³தப்³போ³. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

அனுபத³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. ச²ப்³பி³ஸோத⁴னஸுத்தவண்ணனா

98. ஏவம் மே ஸுதந்தி ச²ப்³பி³ஸோத⁴னஸுத்தம். தத்த² கீ²ணா ஜாதீதிஆதீ³ஸு ஏகேனாபி பதே³ன அஞ்ஞா ப்³யாகதாவ ஹோதி, த்³வீஹிபி. இத⁴ பன சதூஹி பதே³ஹி அஞ்ஞப்³யாகரணம் ஆக³தம். தி³ட்டே² தி³ட்ட²வாதி³தாதிஆதீ³ஸு யாய சேதனாய தி³ட்டே² தி³ட்ட²ம் மேதி வத³தி, ஸா தி³ட்டே² தி³ட்ட²வாதி³தா நாம. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயமனுத⁴ம்மோதி அயம் ஸபா⁴வோ. அபி⁴னந்தி³தப்³ப³ந்தி ந கேவலம் அபி⁴னந்தி³தப்³ப³ம், பரினிப்³பு³தஸ்ஸ பனஸ்ஸ ஸப்³போ³பி கீ²ணாஸவஸ்ஸ ஸக்காரோ காதப்³போ³. உத்தரிம் பஞ்ஹோதி ஸசே பனஸ்ஸ வேய்யாகரணேன அஸந்துட்டா² ஹோத², உத்தரிம்பி அயம் பஞ்ஹோ புச்சி²தப்³போ³தி த³ஸ்ஸேதி. இதோ பரேஸுபி தீஸு வாரேஸு அயமேவ நயோ.

99. அப³லந்தி து³ப்³ப³லம். விராகு³னந்தி விக³ச்ச²னஸபா⁴வம். அனஸ்ஸாஸிகந்தி அஸ்ஸாஸவிரஹிதம். உபாயூபாதா³னாதி தண்ஹாதி³ட்டீ²னமேதம் அதி⁴வசனம். தண்ஹாதி³ட்டி²யோ ஹி தேபூ⁴மகத⁴ம்மே உபேந்தீதி உபாயா, உபாதி³யந்தீதி உபாதா³னா. சேதஸோ அதி³ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயாதிபி தாஸம்யேவ நாமம். சித்தஞ்ஹி தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி ஸக்காயத⁴ம்மேஸு திட்ட²தி அதி⁴திட்ட²தீதி தண்ஹாதி³ட்டி²யோ சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னா, தாஹி தம் அபி⁴னிவிஸதீதி அபி⁴னிவேஸா, தாஹியேவ தம் அனுஸேதீதி அனுஸயாதி வுச்சந்தி. க²யா விராகா³திஆதீ³ஸு க²யேன விராகே³னாதி அத்தோ². ஸப்³பா³னி சேதானி அஞ்ஞமஞ்ஞவேவசனானேவ.

100. பத²வீதா⁴தூதி பதிட்டா²னதா⁴து. ஆபோதா⁴தூதி ஆப³ந்த⁴னதா⁴து. தேஜோதா⁴தூதி பரிபாசனதா⁴து. வாயோதா⁴தூதி வித்த²ம்ப⁴னதா⁴து. ஆகாஸதா⁴தூதி அஸம்பு²ட்ட²தா⁴து. விஞ்ஞாணதா⁴தூதி விஜானனதா⁴து. ந அனத்ததோ உபக³ச்சி²ந்தி அஹம் அத்தாதி அத்தகோட்டா²ஸேன ந உபக³மிம். ந ச பத²வீதா⁴துனிஸ்ஸிதந்தி பத²வீதா⁴துனிஸ்ஸிதா ஸேஸதா⁴துயோ ச உபாதா³ரூபஞ்ச அரூபக்க²ந்தா⁴ ச. தேபி ஹி நிஸ்ஸிதவத்து²ரூபானம் பத²வீதா⁴துனிஸ்ஸிதத்தா ஏகேன பரியாயேன பத²வீதா⁴துனிஸ்ஸிதாவ. தஸ்மா ‘‘ந ச பத²வீதா⁴துனிஸ்ஸித’’ந்தி வத³ந்தோ ஸேஸரூபாரூபத⁴ம்மேபி அத்ததோ ந உபக³ச்சி²ந்தி வத³தி. ஆகாஸதா⁴துனிஸ்ஸிதபதே³ பன அவினிப்³போ⁴க³வஸேன ஸப்³ப³ம்பி பூ⁴துபாதா³ரூபம் ஆகாஸதா⁴துனிஸ்ஸிதம் நாம, ததா² தம்னிஸ்ஸிதரூபவத்து²கா அரூபக்க²ந்தா⁴. ஏவம் இதா⁴பி ரூபாரூபம் க³ஹிதமேவ ஹோதி. விஞ்ஞாணதா⁴துனிஸ்ஸிதபதே³ பன ஸஹஜாதா தயோ க²ந்தா⁴ சித்தஸமுட்டா²னரூபஞ்ச விஞ்ஞாணதா⁴துனிஸ்ஸிதந்தி ரூபாரூபம் க³ஹிதமேவ ஹோதி.

101. ரூபே சக்கு²விஞ்ஞாணே சக்கு²விஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதப்³பே³ஸு த⁴ம்மேஸூதி ஏத்த² யம் அதீதே சக்கு²த்³வாரஸ்ஸ ஆபாத²ம் ஆக³ந்த்வா நிருத்³த⁴ம், யஞ்ச அனாக³தே ஆபாத²ம் ஆக³ந்த்வா நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதி, யம்பி ஏதரஹி ஆக³ந்த்வா நிருத்³த⁴ம், தம் ஸப்³ப³ம் ரூபம் நாம. யம் பன அதீதேபி ஆபாத²ம் அனாக³ந்த்வா நிருத்³த⁴ம், அனாக³தேபி அனாக³ந்த்வா நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதி, ஏதரஹிபி அனாக³ந்த்வா நிருத்³த⁴ம், தம் சக்கு²விஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதப்³ப³த⁴ம்மேஸு ஸங்க³ஹிதந்தி வுத்தே திபிடகசூளாப⁴யத்தே²ரோ ஆஹ – ‘‘இமஸ்மிம் டா²னே த்³விதா⁴ கரோத², உபரி ச²ந்தோ³வாரே கிந்தி கரிஸ்ஸத², நயித³ம் லப்³ப⁴தீ’’தி. தஸ்மா தீஸு காலேஸு ஆபாத²ம் ஆக³தம் வா அனாக³தம் வா ஸப்³ப³ம்பி தம் ரூபமேவ, சக்கு²விஞ்ஞாணஸம்பயுத்தா பன தயோ க²ந்தா⁴ சக்கு²விஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதப்³ப³த⁴ம்மாதி வேதி³தப்³பா³. அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ² ‘‘சக்கு²விஞ்ஞாணேன ஸத்³தி⁴ம் விஞ்ஞாதப்³பே³ஸு த⁴ம்மேஸூ’’தி. ச²ந்தோ³தி தண்ஹாச²ந்தோ³. ராகோ³தி ஸ்வேவ ரஜ்ஜனவஸேன ராகோ³. நந்தீ³தி ஸ்வேவ அபி⁴னந்த³னவஸேன நந்தீ³. தண்ஹாதி ஸ்வேவ தண்ஹாயனவஸேன தண்ஹா. ஸேஸத்³வாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

102. அஹங்காரமமங்காரமானானுஸயாதி ஏத்த² அஹங்காரோ மானோ, மமங்காரோ தண்ஹா, ஸ்வேவ மானானுஸயோ. ஆஸவானம் க²யஞாணாயாதி இத³ம் புப்³பே³னிவாஸம் தி³ப்³ப³சக்கு²ஞ்ச அவத்வா கஸ்மா வுத்தம்? பி⁴க்கூ² லோகியத⁴ம்மம் ந புச்ச²ந்தி, லோகுத்தரமேவ புச்ச²ந்தி, தஸ்மா புச்சி²தபஞ்ஹம்யேவ கதே²ந்தோ ஏவமாஹ. ஏகவிஸ்ஸஜ்ஜிதஸுத்தம் நாமேதம், ச²ப்³பி³ஸோத⁴னந்திபிஸ்ஸ நாமம். ஏத்த² ஹி சத்தாரோ வோஹாரா பஞ்ச க²ந்தா⁴ ச² தா⁴துயோ ச² அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரானி ஆயதனானி அத்தனோ ஸவிஞ்ஞாணககாயோ பரேஸம் ஸவிஞ்ஞாணககாயோதி இமே ச² கோட்டா²ஸா விஸுத்³தா⁴, தஸ்மா ‘‘ச²ப்³பி³ஸோத⁴னிய’’ந்தி வுத்தம். பரஸமுத்³த³வாஸித்தே²ரா பன அத்தனோ ச பரஸ்ஸ ச விஞ்ஞாணககாயம் ஏகமேவ கத்வா சதூஹி ஆஹாரேஹி ஸத்³தி⁴ந்தி ச² கோட்டா²ஸே வத³ந்தி.

இமே பன ச² கோட்டா²ஸா ‘‘கிம் தே அதி⁴க³தம், கிந்தி தே அதி⁴க³தம், கதா³ தே அதி⁴க³தம், கத்த² தே அதி⁴க³தம், கதமே தே கிலேஸா பஹீனா, கதமேஸம் த்வம் த⁴ம்மானம் லாபீ⁴’’தி (பாரா. 198) ஏவம் வினயனித்³தே³ஸபரியாயேன ஸோதே⁴தப்³பா³.

ஏத்த² ஹி கிம் தே அதி⁴க³தந்தி அதி⁴க³மபுச்சா², ஜா²னவிமோக்கா²தீ³ஸு ஸோதாபத்திமக்³கா³தீ³ஸு வா கிம் தயா அதி⁴க³தம். கிந்தி தே அதி⁴க³தந்தி உபாயபுச்சா². அயஞ்ஹி ஏத்தா²தி⁴ப்பாயோ – கிம் தயா அனிச்சலக்க²ணம் து⁴ரம் கத்வா அதி⁴க³தம், து³க்கா²னத்தலக்க²ணேஸு அஞ்ஞதரம் வா, கிம் வா ஸமாதி⁴வஸேன அபி⁴னிவிஸித்வா, உதா³ஹு விபஸ்ஸனாவஸேன, ததா² கிம் ரூபே அபி⁴னிவிஸித்வா, உதா³ஹு அரூபே, கிம் வா அஜ்ஜ²த்தம் அபி⁴னிவிஸித்வா, உதா³ஹு ப³ஹித்³தா⁴தி. கதா³ தே அதி⁴க³தந்தி காலபுச்சா², புப்³ப³ண்ஹமஜ்ஜ²ன்ஹிகாதீ³ஸு கதரஸ்மிம் காலேதி வுத்தம் ஹோதி.

கத்த² தே அதி⁴க³தந்தி ஓகாஸபுச்சா², கிஸ்மிம் ஓகாஸே, கிம் ரத்திட்டா²னே தி³வாட்டா²னே ருக்க²மூலே மண்ட³பே கதரஸ்மிம் வா விஹாரேதி வுத்தம் ஹோதி. கதமே தே கிலேஸா பஹீனாதி பஹீனகிலேஸே புச்ச²தி, கதரமக்³க³வஜ்ஜா² தவ கிலேஸா பஹீனாதி வுத்தம் ஹோதி.

கதமேஸம் த்வம் த⁴ம்மானம் லாபீ⁴தி படிலத்³த⁴த⁴ம்மபுச்சா², பட²மமக்³கா³தீ³ஸு கதமேஸம் த்வம் த⁴ம்மானம் லாபீ⁴தி வுத்தம் ஹோதி.

தஸ்மா இதா³னி சேபி கோசி பி⁴க்கு² உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மாதி⁴க³மம் ப்³யாகரேய்ய, ந ஸோ ஏத்தாவதாவ ஸக்காதப்³போ³. இமேஸு பன ச²ஸு டா²னேஸு ஸோத⁴னத்த²ம் வத்தப்³போ³ ‘‘கிம் தே அதி⁴க³தம், கிம் ஜா²னம் உதா³ஹு விமோக்கா²தீ³ஸு அஞ்ஞதர’’ந்தி? யோ ஹி யேன அதி⁴க³தோ த⁴ம்மோ, ஸோ தஸ்ஸ பாகடோ ஹோதி. ஸசே ‘‘இத³ம் நாம மே அதி⁴க³த’’ந்தி வத³தி, ததோ ‘‘கிந்தி தே அதி⁴க³த’’ந்தி புச்சி²தப்³போ³. அனிச்சலக்க²ணாதீ³ஸு கிம் து⁴ரம் கத்வா, அட்ட²திம்ஸாய வா ஆரம்மணேஸு ரூபாரூபஅஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴தி³பே⁴தே³ஸு வா த⁴ம்மேஸு கேன முகே²ன அபி⁴னிவிஸித்வாதி? யோ ஹி யஸ்ஸாபி⁴னிவேஸோ, ஸோ தஸ்ஸ பாகடோ ஹோதி.

ஸசே பன ‘‘அயம் நாம மே அபி⁴னிவேஸோ, ஏவம் மயா அதி⁴க³த’’ந்தி வத³தி, ததோ ‘‘கதா³ தே அதி⁴க³த’’ந்தி புச்சி²தப்³போ³, ‘‘கிம் புப்³ப³ண்ஹே, உதா³ஹு மஜ்ஜ²ன்ஹிகாதீ³ஸு அஞ்ஞதரஸ்மிம் காலே’’தி? ஸப்³பே³ஸஞ்ஹி அத்தனா அதி⁴க³தகாலோ பாகடோ ஹோதி. ஸசே ‘‘அமுகஸ்மிம் நாம மே காலே அதி⁴க³த’’ந்தி வத³தி, ததோ ‘‘கத்த² தே அதி⁴க³த’’ந்தி புச்சி²தப்³போ³, ‘‘கிம் தி³வாட்டா²னே, உதா³ஹு ரத்திட்டா²னாதீ³ஸு அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஓகாஸே’’தி? ஸப்³பே³ஸஞ்ஹி அத்தனா அதி⁴க³தோகாஸோ பாகடோ ஹோதி. ஸசே ‘‘அமுகஸ்மிம் நாம மே ஓகாஸே அதி⁴க³த’’ந்தி வத³தி, ததோ ‘‘கதமே தே கிலேஸா பஹீனா’’தி புச்சி²தப்³போ³, ‘‘கிம் பட²மமக்³க³வஜ்ஜா², உதா³ஹு து³தியாதி³மக்³க³வஜ்ஜா²’’தி? ஸப்³பே³ஸஞ்ஹி அத்தனா அதி⁴க³தமக்³கே³ன பஹீனகிலேஸா பாகடா ஹோந்தி.

ஸசே ‘‘இமே நாம மே கிலேஸா பஹீனா’’தி வத³தி, ததோ ‘‘கதமேஸம் த்வம் த⁴ம்மானம் லாபீ⁴’’தி புச்சி²தப்³போ³, ‘‘கிம் ஸோதாபத்திமக்³க³ஸ்ஸ, உதா³ஹு ஸகதா³கா³மிமக்³கா³தீ³ஸு அஞ்ஞதரஸ்ஸா’’தி? ஸப்³பே³ஸஞ்ஹி அத்தனா அதி⁴க³தத⁴ம்மோ பாகடோ ஹோதி. ஸசே ‘‘இமேஸம் நாமாஹம் த⁴ம்மானம் லாபீ⁴’’தி வத³தி, ஏத்தாவதாபிஸ்ஸ வசனம் ந ஸத்³தா⁴தப்³ப³ம். ப³ஹுஸ்ஸுதா ஹி உக்³க³ஹபரிபுச்சா²குஸலா பி⁴க்கூ² இமானி ச² டா²னானி ஸோதே⁴தும் ஸக்கோந்தி. இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆக³மனபடிபதா³ ஸோதே⁴தப்³பா³, யதி³ ஆக³மனபடிபதா³ ந ஸுஜ்ஜ²தி, ‘‘இமாய படிபதா³ய லோகுத்தரத⁴ம்மா நாம ந லப்³ப⁴ந்தீ’’தி அபனேதப்³போ³.

யதி³ பனஸ்ஸ ஆக³மனபடிபதா³ ஸுஜ்ஜ²தி, ‘‘தீ³க⁴ரத்தம் தீஸு ஸிக்கா²ஸு அப்பமத்தோ ஜாக³ரியமனுயுத்தோ சதூஸு பச்சயேஸு அலக்³கோ³ ஆகாஸே பாணிஸமேன சேதஸா விஹரதீ’’தி பஞ்ஞாயதி, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ப்³யாகரணம் படிபதா³ய ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³தி ஸமேதி. ‘‘ஸேய்யதா²பி நாம க³ங்கோ³த³கம் யமுனோத³கேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³தி ஸமேதி, ஏவமேவ ஸுபஞ்ஞத்தா தேன ப⁴க³வதா ஸாவகானம் நிப்³பா³னகா³மினீ படிபதா³ ஸம்ஸந்த³தி ஸமேதி நிப்³பா³னஞ்ச படிபதா³ சா’’தி (தீ³. நி. 2.296) வுத்தஸதி³ஸம் ஹோதி.

அபிச கோ² ஏத்தகேனாபி ஸக்காரோ ந காதப்³போ³. கஸ்மா? ஏகச்சஸ்ஸ ஹி புது²ஜ்ஜனஸ்ஸாபி ஸதோ கீ²ணாஸவபடிபத்திஸதி³ஸா படிபதா³ ஹோதி. தஸ்மா ஸோ பி⁴க்கு² தேஹி தேஹி உபாயேஹி உத்தாஸேதப்³போ³. கீ²ணாஸவஸ்ஸ நாம அஸனியாபி மத்த²கே பதமானாய ப⁴யம் வா ச²ம்பி⁴தத்தம் வா லோமஹம்ஸோ வா ந ஹோதி, புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ அப்பமத்தகேனாபி ஹோதி.

தத்ரிமானி வத்தூ²னி – தீ³க⁴பா⁴ணகஅப⁴யத்தே²ரோ கிர ஏகம் பிண்ட³பாதிகம் பரிக்³க³ஹேதும் அஸக்கோந்தோ த³ஹரஸ்ஸ ஸஞ்ஞம் அதா³ஸி. ஸோ தம் ந்ஹாயமானம் கல்யாணீனதீ³முக²த்³வாரே நிமுஜ்ஜித்வா பாதே³ அக்³க³ஹேஸி. பிண்ட³பாதிகோ கும்பீ⁴லோதி ஸஞ்ஞாய மஹாஸத்³த³மகாஸி, ததா³ நம் புது²ஜ்ஜனோதி ஸஞ்ஜானிம்ஸு. சந்த³முக²திஸ்ஸராஜகாலே பன மஹாவிஹாரே ஸங்க⁴த்தே²ரோ கீ²ணாஸவோ து³ப்³ப³லசக்கு²கோ விஹாரேயேவ அச்சி². ராஜா தே²ரம் பரிக்³க³ண்ஹிஸ்ஸாமீதி பி⁴க்கூ²ஸு பி⁴க்கா²சாரம் க³தேஸு அப்பஸத்³தோ³ உபஸங்கமித்வா ஸப்போ விய பாதே³ அக்³க³ஹேஸி. தே²ரோ ஸிலாத²ம்போ⁴ விய நிச்சலோ ஹுத்வா கோ ஏத்தா²தி ஆஹ? அஹம், ப⁴ந்தே, திஸ்ஸோதி. ஸுக³ந்த⁴ம் வாயஸி நோ திஸ்ஸாதி? ஏவம் கீ²ணாஸவஸ்ஸ ப⁴யம் நாம நத்தீ²தி.

ஏகச்சோ பன புது²ஜ்ஜனோபி அதிஸூரோ ஹோதி நிப்³ப⁴யோ. ஸோ ரஞ்ஜனீயேன ஆரம்மணேன பரிக்³க³ண்ஹிதப்³போ³. வஸப⁴ராஜாபி ஹி ஏகம் தே²ரம் பரிக்³க³ண்ஹமானோ க⁴ரே நிஸீதா³பேத்வா தஸ்ஸ ஸந்திகே ப³த³ரஸாளவம் மத்³த³மானோ நிஸீதி³. மஹாதே²ரஸ்ஸ கே²ளோ சலி, ததோ தே²ரஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனபா⁴வோ ஆவிபூ⁴தோ. கீ²ணாஸவஸ்ஸ ஹி ரஸதண்ஹா நாம ஸுப்பஹீனா, தி³ப்³பே³ஸுபி ரஸேஸு நிகந்தி நாம ந ஹோதி. தஸ்மா இமேஹி உபாயேஹி பரிக்³க³ஹேத்வா ஸசஸ்ஸ ப⁴யம் வா ச²ம்பி⁴தத்தம் வா லோமஹம்ஸோ வா ரஸதண்ஹா வா உப்பஜ்ஜதி, ந த்வம் அரஹாதி அபனேதப்³போ³. ஸசே பன அபீ⁴ரூ அச்ச²ம்பீ⁴ அனுத்ராஸீ ஹுத்வா ஸீஹோ விய நிஸீத³தி, தி³ப்³பா³ரம்மணேபி நிகந்திம் ந ஜனேதி. அயம் பி⁴க்கு² ஸம்பன்னவேய்யாகரணோ ஸமந்தா ராஜராஜமஹாமத்தாதீ³ஹி பேஸிதம் ஸக்காரம் அரஹதீதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

ச²ப்³பி³ஸோத⁴னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸுத்தவண்ணனா

105. ஏவம் மே ஸுதந்தி ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸுத்தம். தத்த² ஸப்புரிஸத⁴ம்மந்தி ஸப்புரிஸானம் த⁴ம்மம். அஸப்புரிஸத⁴ம்மந்தி பாபபுரிஸானம் த⁴ம்மம். ஏவம் மாதிகம் ட²பேத்வாபி புன யதா² நாம மக்³க³குஸலோ புரிஸோ வாமம் முஞ்சித்வா த³க்கி²ணம் க³ண்ஹாதி. பட²மம் முஞ்சிதப்³ப³ம் கதே²தி, ஏவம் பஹாதப்³ப³ம் த⁴ம்மம் பட²மம் தே³ஸேந்தோ கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸத⁴ம்மோதிஆதி³மாஹ. தத்த² உச்சாகுலாதி க²த்தியகுலா வா ப்³ராஹ்மணகுலா வா. ஏததே³வ ஹி குலத்³வயம் ‘‘உச்சாகுல’’ந்தி வுச்சதி. ஸோ தத்த² புஜ்ஜோதி ஸோ பி⁴க்கு² தேஸு பி⁴க்கூ²ஸு பூஜாரஹோ. அந்தரம் கரித்வாதி அப்³ப⁴ந்தரம் கத்வா.

மஹாகுலாதி க²த்தியகுலா வா ப்³ராஹ்மணகுலா வா வேஸ்ஸகுலா வா. இத³மேவ ஹி குலத்தயம் ‘‘மஹாகுல’’ந்தி வுச்சதி. மஹாபோ⁴க³குலாதி மஹந்தேஹி போ⁴கே³ஹி ஸமன்னாக³தா குலா. உளாரபோ⁴க³குலாதி உளாரேஹி பணீதேஹி போ⁴கே³ஹி ஸம்பன்னகுலா. இமஸ்மிம் பத³த்³வயே சத்தாரிபி குலானி லப்³ப⁴ந்தி. யத்த² கத்த²சி குலே ஜாதோ ஹி புஞ்ஞப³லேஹி மஹாபோ⁴கோ³பி உளாரபோ⁴கோ³பி ஹோதியேவ.

106. யஸஸ்ஸீதி பரிவாரஸம்பன்னோ. அப்பஞ்ஞாதாதி ரத்திம் கி²த்தஸரா விய ஸங்க⁴மஜ்ஜா²தீ³ஸு ந பஞ்ஞாயந்தி. அப்பேஸக்கா²தி அப்பபரிவாரா.

107. ஆரஞ்ஞிகோதி ஸமாதி³ன்னஆரஞ்ஞிகது⁴தங்கோ³. ஸேஸது⁴தங்கே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. இமஸ்மிஞ்ச ஸுத்தே பாளியம் நவேவ து⁴தங்கா³னி ஆக³தானி, வித்தா²ரேன பனேதானி தேரஸ ஹோந்தி. தேஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஸப்³ப³ம் ஸப்³பா³காரேன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ து⁴தங்க³னித்³தே³ஸே வுத்தமேவ.

108. அதம்மயதாதி தம்மயதா வுச்சதி தண்ஹா, நித்தண்ஹாதி அத்தோ². அதம்மயதஞ்ஞேவ அந்தரம் கரித்வாதி நித்தண்ஹதம்யேவ காரணம் கத்வா அப்³ப⁴ந்தரம் வா கத்வா, சித்தே உப்பாதே³த்வாதி அத்தோ².

நிரோத⁴வாரே யஸ்மா அனாகா³மிகீ²ணாஸவாவ தம் ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜந்தி, புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ ஸா நத்தி², தஸ்மா அஸப்புரிஸவாரோ பரிஹீனோ. ந கஞ்சி மஞ்ஞதீதி கஞ்சி புக்³க³லம் தீஹி மஞ்ஞனாஹி ந மஞ்ஞதி. ந குஹிஞ்சி மஞ்ஞதீதி கிஸ்மிஞ்சி ஓகாஸே ந மஞ்ஞதி. ந கேனசி மஞ்ஞதீதி கேனசி வத்து²னாபி தம் புக்³க³லம் ந மஞ்ஞதி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. ஸேவிதப்³பா³ஸேவிதப்³ப³ஸுத்தவண்ணனா

109. ஏவம் மே ஸுதந்தி ஸேவிதப்³பா³ஸேவிதப்³ப³ஸுத்தம். தத்த² தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் காயஸமாசாரந்தி அஞ்ஞம் ஸேவிதப்³ப³ம் காயஸமாசாரம், அஞ்ஞம் அஸேவிதப்³ப³ம் வதா³மி, ஸேவிதப்³ப³மேவ கேனசி பரியாயேன அஸேவிதப்³ப³ந்தி, அஸேவிதப்³ப³ம் வா ஸேவிதப்³ப³ந்தி ச ந வதா³மீதி அத்தோ². வசீஸமாசாராதீ³ஸு ஏஸேவ நயோ. இதி ப⁴க³வா ஸத்தஹி பதே³ஹி மாதிகம் ட²பேத்வா வித்தா²ரதோ அவிப⁴ஜித்வாவ தே³ஸனம் நிட்டா²பேஸி. கஸ்மா? ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ ஓகாஸகரணத்த²ம்.

113. மனோஸமாசாரே மிச்சா²தி³ட்டி²ஸம்மாதி³ட்டி²யோ தி³ட்டி²படிலாப⁴வஸேன விஸும் அங்க³ம் ஹுத்வா டி²தாதி ந க³ஹிதா.

114. சித்துப்பாதே³ அகம்மபத²ப்பத்தா அபி⁴ஜ்ஜா²த³யோ வேதி³தப்³பா³.

115. ஸஞ்ஞாபடிலாப⁴வாரே அபி⁴ஜ்ஜா²ஸஹக³தாய ஸஞ்ஞாயாதிஆதீ³னி காமஸஞ்ஞாதீ³னம் த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தானி.

117. ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ந்தி ஸது³க்க²ம். அபரினிட்டி²தபா⁴வாயாதி ப⁴வானம் அபரினிட்டி²தபா⁴வாய. ஏத்த² ச ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²த்தபா⁴வா நாம சத்தாரோ ஹோந்தி. புது²ஜ்ஜனோபி ஹி யோ தேனத்தபா⁴வேன ப⁴வம் பரினிட்டா²பேதும் ந ஸக்கோதி, தஸ்ஸ படிஸந்தி⁴தோ பட்டா²ய அகுஸலா த⁴ம்மா வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா ச பரிஹாயந்தி, ஸது³க்க²மேவ அத்தபா⁴வம் அபி⁴னிப்³ப³த்தேதி நாம. ததா² ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மிஅனாகா³மினோ. புது²ஜ்ஜனாத³யோ தாவ ஹோந்து, அனாகா³மீ கத²ம் ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் அத்தபா⁴வம் அபி⁴னிப்³ப³த்தேதி, கத²ஞ்சஸ்ஸ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தீதி. அனாகா³மீபி ஹி ஸுத்³தா⁴வாஸே நிப்³ப³த்தோ உய்யானவிமானகப்பருக்கே² ஓலோகேத்வா ‘‘அஹோ ஸுக²ம் அஹோ ஸுக²’’ந்தி உதா³னம் உதா³னேதி, அனாகா³மினோ ப⁴வலோபோ⁴ ப⁴வதண்ஹா அப்பஹீனாவ ஹோந்தி, தஸ்ஸ அப்பஹீனதண்ஹதாய அகுஸலா வட்³ட⁴ந்தி நாம, குஸலா பரிஹாயந்தி நாம, ஸது³க்க²மேவ அத்தபா⁴வம் அபி⁴னிப்³ப³த்தேதி, அபரினிட்டி²தப⁴வோயேவ ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³.

அப்³யாப³ஜ்ஜ²ந்தி அது³க்க²ம். அயம்பி சதுன்னம் ஜனானம் வஸேன வேதி³தப்³போ³. யோ ஹி புது²ஜ்ஜனோபி தேனத்தபா⁴வேன ப⁴வம் பரினிட்டா²பேதும் ஸக்கோதி, புன படிஸந்தி⁴ம் ந க³ண்ஹாதி, தஸ்ஸ படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணதோ பட்டா²ய அகுஸலா பரிஹாயந்தி, குஸலாயேவ வட்³ட⁴ந்தி, அது³க்க²மேவ அத்தபா⁴வம் நிப்³ப³த்தேதி, பரினிட்டி²தப⁴வோயேவ நாம ஹோதி. ததா² ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மிஅனாகா³மினோ. ஸோதாபன்னாத³யோ தாவ ஹோந்து, புது²ஜ்ஜனோ கத²ம் அப்³யாப³ஜ்ஜ²அத்தபா⁴வம் நிப்³ப³த்தேதி, கத²ஞ்சஸ்ஸ அகுஸலபரிஹானிஆதீ³னி ஹோந்தீதி. புது²ஜ்ஜனோபி பச்சி²மப⁴விகோ தேனத்தபா⁴வேன ப⁴வம் பரினிட்டா²பேதும் ஸமத்தோ² ஹோதி. தஸ்ஸ அங்கு³லிமாலஸ்ஸ விய ஏகேனூனபாணஸஹஸ்ஸம் கா⁴தேந்தஸ்ஸாபி அத்தபா⁴வோ அப்³யாப³ஜ்ஜோ²யேவ நாம, ப⁴வம் பரினிட்டா²பேதியேவ நாம. அகுஸலமேவ ஹாயதி, விபஸ்ஸனமேவ க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாபேதி நாம.

119. சக்கு²விஞ்ஞேய்யந்திஆதீ³ஸு யஸ்மா ஏகச்சஸ்ஸ தஸ்மிம்யேவ ரூபே ராகா³த³யோ உப்பஜ்ஜந்தி, அபி⁴னந்த³தி அஸ்ஸாதே³தி, அபி⁴னந்த³ந்தோ அஸ்ஸாதே³ந்தோ அனயப்³யஸனம் பாபுணாதி, ஏகச்சஸ்ஸ நுப்பஜ்ஜந்தி, நிப்³பி³ந்த³தி விரஜ்ஜதி, நிப்³பி³ந்த³ந்தோ விரஜ்ஜந்தோ நிப்³பு³திம் பாபுணாதி, தஸ்மா ‘‘தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞ’’ந்தி ந வுத்தம். ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த².

ஏவம் வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானேய்யுந்தி ஏத்த² கே ப⁴க³வதோ இமஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானந்தி, கே ந ஆஜானந்தீதி? யே தாவ இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ பாளிஞ்ச அட்ட²கத²ஞ்ச உக்³க³ண்ஹித்வா தக்கரா ந ஹோந்தி, யதா²வுத்தம் அனுலோமபடிபத³ம் ந படிபஜ்ஜந்தி, தே ந ஆஜானந்தி நாம. யே பன தக்கரா ஹோந்தி, யதா²வுத்தம் அனுலோமபடிபத³ம் படிபஜ்ஜந்தி, தே ஆஜானந்தி நாம. ஏவம் ஸந்தேபி ஸபடிஸந்தி⁴கானம் தாவ தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ஹோது, அப்படிஸந்தி⁴கானம் கத²ம் ஹோதீதி. அப்படிஸந்தி⁴கா அனுபாதா³னா விய ஜாதவேதா³ பரினிப்³பா³யந்தி, கப்பஸதஸஹஸ்ஸானம்பி அச்சயேன தேஸம் புன து³க்க²ம் நாம நத்தி². இதி ஏகம்ஸேன தேஸம்யேவ தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ஹோதி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

ஸேவிதப்³பா³ஸேவிதப்³ப³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. ப³ஹுதா⁴துகஸுத்தவண்ணனா

124. ஏவம் மே ஸுதந்தி ப³ஹுதா⁴துகஸுத்தம். தத்த² ப⁴யானீதிஆதீ³ஸு ப⁴யந்தி சித்துத்ராஸோ. உபத்³த³வோதி அனேகக்³க³தாகாரோ. உபஸக்³கோ³தி உபஸட்டா²காரோ தத்த² தத்த² லக்³க³னாகாரோ. தேஸம் ஏவம் நானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம் – பப்³ப³தாதி³விஸமனிஸ்ஸிதா சோரா ஜனபத³வாஸீனம் பேஸேந்தி ‘‘மயம் அஸுகதி³வஸே நாம தும்ஹாகம் கா³மம் பஹரிஸ்ஸாமா’’தி. தம் பவத்திம் ஸுதகாலதோ பட்டா²ய ப⁴யம் ஸந்தாஸம் ஆபஜ்ஜந்தி. அயம் சித்துத்ராஸோ நாம. ‘‘இத⁴ நோ சோரா குபிதா அனத்த²ம்பி ஆவஹேய்யு’’ந்தி ஹத்த²ஸாரம் க³ஹேத்வா த்³விபத³சதுப்பதே³ஹி ஸத்³தி⁴ம் அரஞ்ஞம் பவிஸித்வா தத்த² தத்த² பூ⁴மியம் நிபஜ்ஜந்தி, ட³ம்ஸமகஸாதீ³ஹி க²ஜ்ஜமானா கு³ம்ப³ந்தரானி பவிஸந்தி, கா²ணுகண்டகே மத்³த³ந்தி. தேஸம் ஏவம் விசரந்தானம் விக்கி²த்தபா⁴வோ அனேகக்³க³தாகாரோ நாம. ததோ சோரேஸு யதா²வுத்தே தி³வஸே அனாக³ச்ச²ந்தேஸு ‘‘துச்ச²கஸாஸனம் தம் ப⁴விஸ்ஸதி, கா³மம் பவிஸிஸ்ஸாமா’’தி ஸபரிக்கா²ரா கா³மம் பவிஸந்தி, அத² தேஸம் பவிட்ட²பா⁴வம் ஞத்வா கா³மம் பரிவாரேத்வா த்³வாரே அக்³கி³ம் த³த்வா மனுஸ்ஸே கா⁴தேத்வா சோரா ஸப்³ப³ம் விப⁴வம் விலும்பேத்வா க³ச்ச²ந்தி. தேஸு கா⁴திதாவஸேஸா அக்³கி³ம் நிப்³பா³பேத்வா கோட்ட²ச்சா²யபி⁴த்திச்சா²யாதீ³ஸு தத்த² தத்த² லக்³கி³த்வா நிஸீத³ந்தி நட்ட²ம் அனுஸோசமானா. அயம் உபஸட்டா²காரோ லக்³க³னாகாரோ நாம.

நளாகா³ராதி நளேஹி பரிச்ச²ன்னா அகா³ரா, ஸேஸஸம்பா⁴ரா பனேத்த² ருக்க²மயா ஹோந்தி. திணாகா³ரேபி ஏஸேவ நயோ. பா³லதோ உப்பஜ்ஜந்தீதி பா³லமேவ நிஸ்ஸாய உப்பஜ்ஜந்தி. பா³லோ ஹி அபண்டி³தபுரிஸோ ரஜ்ஜம் வா உபரஜ்ஜம் வா அஞ்ஞம் வா பன மஹந்தம் டா²னம் பத்தே²ந்தோ கதிபயே அத்தனா ஸதி³ஸே வித⁴வாபுத்தே மஹாது⁴த்தே க³ஹேத்வா ‘‘ஏத² அஹம் தும்ஹே இஸ்ஸரே கரிஸ்ஸாமீ’’தி பப்³ப³தக³ஹனாதீ³னி நிஸ்ஸாய அந்தந்தே கா³மே பஹரந்தோ தா³மரிகபா⁴வம் ஜானாபேத்வா அனுபுப்³பே³ன நிக³மேபி ஜனபதே³பி பஹரதி, மனுஸ்ஸா கே³ஹானி ச²ட்³டே³த்வா கே²மந்தட்டா²னம் பத்த²யமானா பக்கமந்தி, தே நிஸ்ஸாய வஸந்தா பி⁴க்கூ²பி பி⁴க்கு²னியோபி அத்தனோ அத்தனோ வஸனட்டா²னானி பஹாய பக்கமந்தி. க³தக³தட்டா²னே பி⁴க்கா²பி ஸேனாஸனம்பி து³ல்லப⁴ம் ஹோதி. ஏவம் சதுன்னம் பரிஸானம் ப⁴யம் ஆக³தமேவ ஹோதி. பப்³ப³ஜிதேஸுபி த்³வே பா³லா பி⁴க்கூ² அஞ்ஞமஞ்ஞம் விவாத³ம் பட்ட²பேத்வா சோத³னம் ஆரப⁴ந்தி. இதி கோஸம்பி³வாஸிகானம் விய மஹாகலஹோ உப்பஜ்ஜதி, சதுன்னம் பரிஸானம் ப⁴யம் ஆக³தமேவ ஹோதீதி ஏவம் யானி கானிசி ப⁴யானி உப்பஜ்ஜந்தி, ஸப்³பா³னி தானி பா³லதோ உப்பஜ்ஜந்தீதி வேதி³தப்³பா³னி.

ஏதத³வோசாதி ப⁴க³வதா த⁴ம்மதே³ஸனா மத்த²கம் அபாபேத்வாவ நிட்டா²பிதா. யம்னூனாஹம் த³ஸப³லம் புச்சி²த்வா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணேனேவஸ்ஸ தே³ஸனாய பாரிபூரிம் கரேய்யந்தி சிந்தேத்வா ஏதம் ‘‘கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே’’திஆதி³வசனம் அவோச.

125. அட்டா²ரஸஸு தா⁴தூஸு அட்³டே⁴காத³ஸதா⁴துயோ ரூபபரிக்³க³ஹோ, அட்³ட⁴ட்ட²மகதா⁴துயோ அரூபபரிக்³க³ஹோதி ரூபாரூபபரிக்³க³ஹோவ கதி²தோ. ஸப்³பா³பி க²ந்த⁴வஸேன பஞ்சக்க²ந்தா⁴ ஹோந்தி. பஞ்சபி க²ந்தா⁴ து³க்க²ஸச்சம், தேஸம் ஸமுட்டா²பிகா தண்ஹா ஸமுத³யஸச்சம், உபி⁴ன்னம் அப்பவத்தி நிரோத⁴ஸச்சம், நிரோத⁴பஜானனா படிபதா³ மக்³க³ஸச்சம். இதி சதுஸச்சகம்மட்டா²னம் ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ நிக்³க³மனம் மத்த²கம் பாபேத்வா கதி²தம் ஹோதி. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரதோ பனேதா தா⁴துயோ விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ கதி²தாவ. ஜானாதி பஸ்ஸதீதி ஸஹ விபஸ்ஸனாய மக்³கோ³ வுத்தோ.

பத²வீதா⁴துஆத³யோ ஸவிஞ்ஞாணககாயம் ஸுஞ்ஞதோ நிஸ்ஸத்ததோ த³ஸ்ஸேதும் வுத்தா. தாபி புரிமாஹி அட்டா²ரஸஹி தா⁴தூஹி பூரேதப்³பா³. பூரேந்தேன விஞ்ஞாணதா⁴துதோ நீஹரித்வா பூரேதப்³பா³. விஞ்ஞாணதா⁴து ஹேஸா சக்கு²விஞ்ஞாணாதி³வஸேன ச²ப்³பி³தா⁴ ஹோதி. தத்த² சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துயா பரிக்³க³ஹிதாய தஸ்ஸா வத்து² சக்கு²தா⁴து, ஆரம்மணம் ரூபதா⁴தூதி த்³வே தா⁴துயோ பரிக்³க³ஹிதாவ ஹோந்தி. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா பன பரிக்³க³ஹிதாய தஸ்ஸா புரிமபச்சி²மவஸேன மனோதா⁴து, ஆரம்மணவஸேன த⁴ம்மதா⁴தூதி த்³வே தா⁴துயோ பரிக்³க³ஹிதாவ ஹோந்தி. இதி இமாஸு அட்டா²ரஸஸு தா⁴தூஸு அட்³டே⁴காத³ஸதா⁴துயோ ரூபபரிக்³க³ஹோதி புரிமனயேனேவ இத³ம்பி ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ நிக்³க³மனம் மத்த²கம் பாபேத்வா கதி²தம் ஹோதி.

ஸுக²தா⁴தூதிஆதீ³ஸு ஸுக²ஞ்ச தம் நிஸ்ஸத்தஸுஞ்ஞதட்டே²ன தா⁴து சாதி ஸுக²தா⁴து. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². ஏத்த² ச புரிமா சதஸ்ஸோ தா⁴துயோ ஸப்படிபக்க²வஸேன க³ஹிதா, பச்சி²மா த்³வே ஸரிக்க²கவஸேன. அவிபூ⁴தபா⁴வேன ஹி உபேக்கா²தா⁴து அவிஜ்ஜாதா⁴துயா ஸரிக்கா². ஏத்த² ச ஸுக²து³க்க²தா⁴தூஸு பரிக்³க³ஹிதாஸு காயவிஞ்ஞாணதா⁴து பரிக்³க³ஹிதாவ ஹோதி, ஸேஸாஸு பரிக்³க³ஹிதாஸு மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து பரிக்³க³ஹிதாவ ஹோதி. இமாபி ச² தா⁴துயோ ஹேட்டா² அட்டா²ரஸஹியேவ பூரேதப்³பா³. பூரேந்தேன உபேக்கா²தா⁴துதோ நீஹரித்வா பூரேதப்³பா³. இதி இமாஸு அட்டா²ரஸஸு தா⁴தூஸு அட்³டே⁴காத³ஸதா⁴துயோ ரூபபரிக்³க³ஹோதி புரிமனயேனேவ இத³ம்பி ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ நிக்³க³மனம் மத்த²கம் பாபேத்வா கதி²தம் ஹோதி.

காமதா⁴துஆதீ³னம் த்³வேதா⁴விதக்கே (ம. நி. 1.206) காமவிதக்காதீ³ஸு வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அபி⁴த⁴ம்மேபி ‘‘தத்த² கதமா காமதா⁴து, காமபடிஸம்யுத்தோ தக்கோ விதக்கோ’’திஆதி³னா (விப⁴. 182) நயேனேவ ஏதாஸம் வித்தா²ரோ ஆக³தோயேவ. இமாபி ச² தா⁴துயோ ஹேட்டா² அட்டா²ரஸஹியேவ பூரேதப்³பா³. பூரேந்தேன காமதா⁴துதோ நீஹரித்வா பூரேதப்³பா³. இதி இமாஸு அட்டா²ரஸஸு தா⁴தூஸு அட்³டே⁴காத³ஸதா⁴துயோ ரூபபரிக்³க³ஹோதி புரிமனயேனேவ இத³ம்பி ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ நிக்³க³மனம் மத்த²கம் பாபேத்வா கதி²தம் ஹோதி.

காமதா⁴துஆதீ³ஸு பஞ்ச காமாவசரக்க²ந்தா⁴ காமதா⁴து நாம, பஞ்ச ரூபாவசரக்க²ந்தா⁴ ரூபதா⁴து நாம, சத்தாரோ அரூபாவசரக்க²ந்தா⁴ அரூபதா⁴து நாம. அபி⁴த⁴ம்மே பன ‘‘தத்த² கதமா காமதா⁴து, ஹேட்ட²தோ அவீசினிரயம் பரியந்தம் கரித்வா’’திஆதி³னா (விப⁴. 182) நயேன ஏதாஸம் வித்தா²ரோ ஆக³தோயேவ. இமாபி திஸ்ஸோ தா⁴துயோ ஹேட்டா² அட்டா²ரஸஹியேவ பூரேதப்³பா³. பூரேந்தேன காமதா⁴துதோ நீஹரித்வா பூரேதப்³பா³. இதி இமாஸு அட்டா²ரஸஸு தா⁴தூஸு அட்³டே⁴காத³ஸதா⁴துயோ ரூபபரிக்³க³ஹோதி புரிமனயேனேவ இத³ம்பி ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ நிக்³க³மனம் மத்த²கம் பாபேத்வா கதி²தம் ஹோதி.

ஸங்க²தாதி பச்சயேஹி ஸமாக³ந்த்வா கதா, பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னமேதம் அதி⁴வசனம். ந ஸங்க²தா அஸங்க²தா. நிப்³பா³னஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். இமாபி த்³வே தா⁴துயோ ஹேட்டா² அட்டா²ரஸஹியேவ பூரேதப்³பா³. பூரேந்தேன ஸங்க²ததா⁴துதோ நீஹரித்வா பூரேதப்³பா³. இதி இமாஸு அட்டா²ரஸஸு தா⁴தூஸு அட்³டே⁴காத³ஸதா⁴துயோ ரூபபரிக்³க³ஹோதி புரிமனயேனேவ இத³ம்பி ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ நிக்³க³மனம் மத்த²கம் பாபேத்வா கதி²தம் ஹோதி.

126. அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரானீதி அஜ்ஜ²த்திகானி ச பா³ஹிரானி ச. ஏத்த² ஹி சக்கு²ஆதீ³னி அஜ்ஜ²த்திகானி ச², ரூபாதீ³னி பா³ஹிரானி ச². இதா⁴பி ஜானாதி பஸ்ஸதீதி ஸஹ விபஸ்ஸனாய மக்³கோ³ கதி²தோ.

இமஸ்மிம் ஸதி இத³ந்திஆதி³ மஹாதண்ஹாஸங்க²யே வித்தா²ரிதமேவ.

127. அட்டா²னந்தி ஹேதுபடிக்கே²போ. அனவகாஸோதி பச்சயபடிக்கே²போ. உப⁴யேனாபி காரணமேவ படிக்கி²பதி. காரணஞ்ஹி ததா³யத்தவுத்திதாய அத்தனோ ப²லஸ்ஸ டா²னந்தி ச அவகாஸோதி ச வுச்சதி. யந்தி யேன காரணேன. தி³ட்டி²ஸம்பன்னோதி மக்³க³தி³ட்டி²யா ஸம்பன்னோ ஸோதாபன்னோ அரியஸாவகோ. கஞ்சி ஸங்கா²ரந்தி சதுபூ⁴மகேஸு ஸங்க²தஸங்கா²ரேஸு கஞ்சி ஏகஸங்கா²ரம்பி. நிச்சதோ உபக³ச்சே²ய்யாதி நிச்சோதி க³ண்ஹேய்ய. நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீதி ஏதம் காரணம் நத்தி² ந உபலப்³ப⁴தி. யம் புது²ஜ்ஜனோதி யேன காரணேன புது²ஜ்ஜனோ. டா²னமேதம் விஜ்ஜதீதி ஏதம் காரணம் அத்தி². ஸஸ்ஸததி³ட்டி²யா ஹி ஸோ தேபூ⁴மகேஸு ஸங்க²தஸங்கா²ரேஸு கஞ்சி ஸங்கா²ரம் நிச்சதோ க³ண்ஹேய்யாதி அத்தோ². சதுத்த²பூ⁴மகஸங்கா²ரா பன தேஜுஸ்ஸத³த்தா தி³வஸம் ஸந்தத்தோ அயோகு³ளோ விய மக்கி²கானம் தி³ட்டி²யா வா அஞ்ஞேஸம் வா அகுஸலானம் ஆரம்மணம் ந ஹோந்தி. இமினா நயேன கஞ்சி ஸங்கா²ரம் ஸுக²தோதிஆதீ³ஸுபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ஸுக²தோ உபக³ச்சே²ய்யாதி ‘‘ஏகந்தஸுகீ² அத்தா ஹோதி அரோகோ³ பரம் மரணா’’தி (ம. நி. 3.21, 22) ஏவம் அத்ததி³ட்டி²வஸேன ஸுக²தோ கா³ஹம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். தி³ட்டி²விப்பயுத்தசித்தேன பன அரியஸாவகோ பரிளாஹாபி⁴பூ⁴தோ பரிளாஹவூபஸமத்த²ம் மத்தஹத்தி²ம் பரித்தாஸிதோ விய, சோக்க²ப்³ராஹ்மணோ விய ச கூ³த²ம் கஞ்சி ஸங்கா²ரம் ஸுக²தோ உபக³ச்ச²தி. அத்தவாரே கஸிணாதி³பண்ணத்திஸங்க³ஹத்த²ம் ஸங்கா²ரந்தி அவத்வா கஞ்சி த⁴ம்மந்தி வுத்தம். இதா⁴பி அரியஸாவகஸ்ஸ சதுபூ⁴மகவஸேன வேதி³தப்³போ³, புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ தேபூ⁴மகவஸேன. ஸப்³ப³வாரேஸு அரியஸாவகஸ்ஸாபி தேபூ⁴மகவஸேனேவ பரிச்சே²தோ³ வட்டதி. யம் யஞ்ஹி புது²ஜ்ஜனோ க³ண்ஹாதி, ததோ ததோ அரியஸாவகோ கா³ஹம் வினிவேடே²தி. புது²ஜ்ஜனோ ஹி யம் யம் நிச்சம் ஸுக²ம் அத்தாதி க³ண்ஹாதி, தம் தம் அரியஸாவகோ அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தாதி க³ண்ஹந்தோ தம் கா³ஹம் வினிவேடே²தி.

128. மாதரந்திஆதீ³ஸு ஜனிகாவ மாதா, ஜனகோ பிதா, மனுஸ்ஸபூ⁴தோவ கீ²ணாஸவோ அரஹாதி அதி⁴ப்பேதோ. கிம் பன அரியஸாவகோ அஞ்ஞம் ஜீவிதா வோரோபேய்யாதி? ஏதம்பி அட்டா²னம். ஸசேபி ஹி ப⁴வந்தரக³தம் அரியஸாவகம் அத்தனோ அரியபா⁴வம் அஜானந்தம்பி கோசி ஏவம் வதே³ய்ய ‘‘இமம் குந்த²கிபில்லிகம் ஜீவிதா வோரோபேத்வா ஸகலசக்கவாளக³ப்³பே⁴ சக்கவத்திரஜ்ஜம் படிபஜ்ஜாஹீ’’தி, நேவ ஸோ தம் ஜீவிதா வோரோபேய்ய. அதா²பி நம் ஏவம் வதே³ய்ய ‘‘ஸசே இமம் ந கா⁴தேஸ்ஸஸி, ஸீஸம் தே சி²ந்தி³ஸ்ஸாமா’’தி. ஸீஸமேவஸ்ஸ சி²ந்தே³ய்ய, ந ச ஸோ தம் கா⁴தேய்ய. புது²ஜ்ஜனபா⁴வஸ்ஸ பன மஹாஸாவஜ்ஜபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் அரியஸாவகஸ்ஸ ச ப³லதீ³பனத்த²மேதம் வுத்தம். அயஞ்ஹேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – ஸாவஜ்ஜோ புது²ஜ்ஜனபா⁴வோ, யத்ர ஹி நாம புது²ஜ்ஜனோ மாதுகா⁴தாதீ³னிபி ஆனந்தரியானி கரிஸ்ஸதி. மஹாப³லோ ச அரியஸாவகோ, யோ ஏதானி கம்மானி ந கரோதீதி.

து³ட்ட²சித்தோதி வத⁴கசித்தேன பது³ட்ட²சித்தோ. லோஹிதம் உப்பாதே³ய்யாதி ஜீவமானகஸரீரே கு²த்³த³கமக்கி²காய பிவனமத்தம்பி லோஹிதம் உப்பாதே³ய்ய. ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்தே³ய்யாதி ஸமானஸம்வாஸகம் ஸமானஸீமாய டி²தம் பஞ்சஹி காரணேஹி ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்தே³ய்ய. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘பஞ்சஹுபாலி ஆகாரேஹி ஸங்கோ⁴ பி⁴ஜ்ஜதி. கம்மேன உத்³தே³ஸேன வோஹரந்தோ அனுஸ்ஸாவனேன ஸலாகக்³கா³ஹேனா’’தி (பரி. 458).

தத்த² கம்மேனாதி அபலோகனாதீ³ஸு சதூஸு கம்மேஸு அஞ்ஞதரேன கம்மேன. உத்³தே³ஸேனாதி பஞ்சஸு பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸேஸு அஞ்ஞதரேன உத்³தே³ஸேன. வோஹரந்தோதி கத²யந்தோ, தாஹி தாஹி உப்பத்தீஹி அத⁴ம்மம் த⁴ம்மோதிஆதீ³னி அட்டா²ரஸ பே⁴த³கரவத்தூ²னி தீ³பேந்தோ. அனுஸ்ஸாவனேனாதி நனு தும்ஹே ஜானாத² மய்ஹம் உச்சாகுலா பப்³ப³ஜிதபா⁴வம் ப³ஹுஸ்ஸுதபா⁴வஞ்ச, மாதி³ஸோ நாம உத்³த⁴ம்மம் உப்³பி³னயம் ஸத்து²ஸாஸனம் கா³ஹேய்யாதி சித்தம்பி உப்பாதே³தும் தும்ஹாகம் யுத்தம், கிம் மய்ஹம் அவீசி நீலுப்பலவனம் விய ஸீதலோ, கிம் அஹம் அபாயதோ ந பா⁴யாமீதிஆதி³னா நயேன கண்ணமூலே வசீபே⁴த³ம் கத்வா அனுஸ்ஸாவனேன. ஸலாகக்³கா³ஹேனாதி ஏவம் அனுஸ்ஸாவேத்வா தேஸம் சித்தம் உபத்த²ம்பே⁴த்வா அனிவத்தித⁴ம்மே கத்வா ‘‘க³ண்ஹத² இமம் ஸலாக’’ந்தி ஸலாகக்³கா³ஹேன.

ஏத்த² ச கம்மமேவ உத்³தே³ஸோ வா பமாணம், வோஹாரானுஸ்ஸாவனஸலாகக்³கா³ஹா பன புப்³ப³பா⁴கா³. அட்டா²ரஸவத்து²தீ³பனவஸேன ஹி வோஹரந்தேன தத்த² ருசிஜனனத்த²ம் அனுஸ்ஸாவேத்வா ஸலாகாய கா³ஹிதாயபி அபி⁴ன்னோவ ஹோதி ஸங்கோ⁴. யதா³ பன ஏவம் சத்தாரோ வா அதிரேகா வா ஸலாகம் கா³ஹேத்வா ஆவேணிகம் கம்மம் வா உத்³தே³ஸம் வா கரோந்தி, ததா³ ஸங்கோ⁴ பி⁴ன்னோ நாம ஹோதி. ஏவம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்தே³ய்யாதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ஏத்தாவதா மாதுகா⁴தாதீ³னி பஞ்ச ஆனந்தரியகம்மானி த³ஸ்ஸிதானி ஹோந்தி, யானி புது²ஜ்ஜனோ கரோதி, ந அரியஸாவகோ, தேஸம் ஆவிபா⁴வத்த²ம் –

கம்மதோ த்³வாரதோ சேவ, கப்பட்டி²தியதோ ததா²;

பாகஸாதா⁴ரணாதீ³ஹி, விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

தத்த² கம்மதோ தாவ – ஏத்த² ஹி மனுஸ்ஸபூ⁴தஸ்ஸேவ மனுஸ்ஸபூ⁴தம் மாதரம் வா பிதரம் வா அபி பரிவத்தலிங்க³ம் ஜீவிதா வோரோபேந்தஸ்ஸ கம்மம் ஆனந்தரியம் ஹோதி, தஸ்ஸ விபாகம் படிபா³ஹிஸ்ஸாமீதி ஸகலசக்கவாளம் மஹாசேதியப்பமாணேஹி கஞ்சனதூ²பேஹி பூரேத்வாபி ஸகலசக்கவாளம் பூரேத்வா நிஸின்னபி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ மஹாதா³னம் த³த்வாபி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸங்கா⁴டிகண்ணம் அமுஞ்சந்தோ விசரித்வாபி காயஸ்ஸ பே⁴தா³ நிரயமேவ உபபஜ்ஜதி. யோ பன ஸயம் மனுஸ்ஸபூ⁴தோ திரச்சா²னபூ⁴தம் மாதரம் வா பிதரம் வா, ஸயம் வா திரச்சா²னபூ⁴தோ மனுஸ்ஸபூ⁴தம், திரச்சா²னோயேவ வா திரச்சா²னபூ⁴தம் ஜீவிதா வோரோபேதி, தஸ்ஸ கம்மம் ஆனந்தரியம் ந ஹோதி, பா⁴ரியம் பன ஹோதி, ஆனந்தரியம் ஆஹச்சேவ திட்ட²தி. மனுஸ்ஸஜாதிகானம் பன வஸேன அயம் பஞ்ஹோ கதி²தோ.

தத்த² ஏளகசதுக்கம் ஸங்கா³மசதுக்கம் சோரசதுக்கஞ்ச கதே²தப்³ப³ம். ஏளகம் மாரேமீதி அபி⁴ஸந்தி⁴னாபி ஹி ஏளகட்டா²னே டி²தம் மனுஸ்ஸோ மனுஸ்ஸபூ⁴தம் மாதரம் வா பிதரம் வா மாரேந்தோ ஆனந்தரியம் பு²ஸதி. ஏளகாபி⁴ஸந்தி⁴னா பன மாதாபிதாஅபி⁴ஸந்தி⁴னா வா ஏளகம் மாரேந்தோ ஆனந்தரியம் ந பு²ஸதி. மாதாபிதாஅபி⁴ஸந்தி⁴னா மாதாபிதரோ மாரேந்தோ பு²ஸதேவ. ஏஸேவ நயோ இதரஸ்மிம்பி சதுக்கத்³வயே. யதா² ச மாதாபிதூஸு, ஏவம் அரஹந்தேபி ஏதானி சதுக்கானி வேதி³தப்³பா³னி.

மனுஸ்ஸஅரஹந்தமேவ மாரேத்வா ஆனந்தரியம் பு²ஸதி, ந யக்க²பூ⁴தம். கம்மம் பன பா⁴ரியம், ஆனந்தரியஸதி³ஸமேவ. மனுஸ்ஸஅரஹந்தஸ்ஸ ச புது²ஜ்ஜனகாலேயேவ ஸத்த²ப்பஹாரே வா விஸே வா தி³ன்னேபி யதி³ ஸோ அரஹத்தம் பத்வா தேனேவ மரதி, அரஹந்தகா⁴தோ ஹோதியேவ. யம் பன புது²ஜ்ஜனகாலே தி³ன்னம் தா³னம் அரஹத்தம் பத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, புது²ஜ்ஜனஸ்ஸேவ தி³ன்னம் ஹோதி. ஸேஸஅரியபுக்³க³லே மாரேந்தஸ்ஸ ஆனந்தரியம் நத்தி². கம்மம் பன பா⁴ரியம், ஆனந்தரியஸதி³ஸமேவ.

லோஹிதுப்பாதே³ ததா²க³தஸ்ஸ அபே⁴ஜ்ஜகாயதாய பரூபக்கமேன சம்மச்சே²த³ம் கத்வா லோஹிதபக்³க⁴ரணம் நாம நத்தி². ஸரீரஸ்ஸ பன அந்தோயேவ ஏகஸ்மிம்யேவ டா²னே லோஹிதம் ஸமோஸரதி. தே³வத³த்தேன பவித்³த⁴ஸிலதோ பி⁴ஜ்ஜித்வா க³தா ஸகலிகாபி ததா²க³தஸ்ஸ பாத³ந்தம் பஹரி, ப²ரஸுனா பஹடோ விய பாதோ³ அந்தோலோஹிதோயேவ அஹோஸி. ததா² கரோந்தஸ்ஸ ஆனந்தரியம் ஹோதி. ஜீவகோ பன ததா²க³தஸ்ஸ ருசியா ஸத்த²கேன சம்மம் சி²ந்தி³த்வா தம்ஹா டா²னா து³ட்ட²லோஹிதம் நீஹரித்வா பா²ஸுமகாஸி, ததா² கரோந்தஸ்ஸ புஞ்ஞகம்மமேவ ஹோதி.

அத² யே ச பரினிப்³பு³தே ததா²க³தே சேதியம் பி⁴ந்த³ந்தி, போ³தி⁴ம் சி²ந்த³ந்தி தா⁴தும்ஹி உபக்கமந்தி, தேஸம் கிம் ஹோதீதி? பா⁴ரியம் கம்மம் ஹோதி ஆனந்தரியஸதி³ஸம். ஸதா⁴துகம் பன தூ²பம் வா படிமம் வா பா³த⁴மானம் போ³தி⁴ஸாக²ம் சி²ந்தி³தும் வட்டதி. ஸசேபி தத்த² நிலீனா ஸகுணா சேதியே வச்சம் பாதேந்தி, சி²ந்தி³தும் வட்டதியேவ. பரிபோ⁴க³சேதியதோ ஹி ஸரீரசேதியம் மஹந்ததரம். சேதியவத்து²ம் பி⁴ந்தி³த்வா க³ச்ச²ந்தம் போ³தி⁴மூலம்பி சி²ந்தி³த்வா ஹரிதும் வட்டதி. யா பன போ³தி⁴ஸாகா² போ³தி⁴க⁴ரம் பா³த⁴தி, தம் கே³ஹரக்க²ணத்த²ம் சி²ந்தி³தும் ந லப⁴தி, போ³தி⁴அத்த²ஞ்ஹி கே³ஹம், ந கே³ஹத்தா²ய போ³தி⁴. ஆஸனக⁴ரேபி ஏஸேவ நயோ. யஸ்மிம் பன ஆஸனக⁴ரே தா⁴து நிஹிதா ஹோதி, தஸ்ஸ ரக்க²ணத்தா²ய போ³தி⁴ஸாக²ம் சி²ந்தி³தும் வட்டதி. போ³தி⁴ஜக்³க³னத்த²ம் ஓஜோஹரணஸாக²ம் வா பூதிட்டா²னம் வா சி²ந்தி³தும் வட்டதியேவ, ப⁴க³வதோ ஸரீரபடிஜக்³க³னே விய புஞ்ஞம்பி ஹோதி.

ஸங்க⁴பே⁴தே³ ஸீமட்ட²கஸங்கே⁴ அஸன்னிபதிதே விஸும் பரிஸம் க³ஹேத்வா கதவோஹாரானுஸ்ஸாவன-ஸலாகக்³கா³ஹஸ்ஸ கம்மம் வா கரோந்தஸ்ஸ, உத்³தே³ஸம் வா உத்³தி³ஸந்தஸ்ஸ பே⁴தோ³ ச ஹோதி ஆனந்தரியகம்மஞ்ச. ஸமக்³க³ஸஞ்ஞாய பன வட்டதீதி கம்மம் கரோந்தஸ்ஸ பே⁴தோ³வ ஹோதி, ந ஆனந்தரியகம்மம், ததா² நவதோ ஊனபரிஸாயம். ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன நவன்னம் ஜனானம் யோ ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்த³தி, தஸ்ஸ ஆனந்தரியகம்மம் ஹோதி. அனுவத்தகானம் அத⁴ம்மவாதீ³னம் மஹாஸாவஜ்ஜகம்மம். த⁴ம்மவாதி³னோ பன அனவஜ்ஜா.

தத்த² நவன்னமேவ ஸங்க⁴பே⁴தே³ இத³ம் ஸுத்தம் – ‘‘ஏகதோ உபாலி சத்தாரோ ஹோந்தி, ஏகதோ சத்தாரோ, நவமோ அனுஸ்ஸாவேதி, ஸலாகம் கா³ஹேதி ‘அயம் த⁴ம்மோ அயம் வினயோ இத³ம் ஸத்து²ஸாஸனம், இத³ம் க³ண்ஹத², இமம் ரோசேதா²’தி, ஏவம் கோ², உபாலி, ஸங்க⁴ராஜி சேவ ஹோதி ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ச. நவன்னம் வா, உபாலி, அதிரேகனவன்னம் வா ஸங்க⁴ராஜி சேவ ஹோதி ஸங்க⁴பே⁴தோ³ சா’’தி (சூளவ. 351). ஏதேஸு பன பஞ்சஸு ஸங்க⁴பே⁴தோ³ வசீகம்மம், ஸேஸானி காயகம்மானீதி. ஏவம் கம்மதோ விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

த்³வாரதோதி ஸப்³பா³னேவ சேதானி காயத்³வாரதோபி வசீத்³வாரதோபி ஸமுட்ட²ஹந்தி. புரிமானி பனேத்த² சத்தாரி ஆணத்திகவிஜ்ஜாமயபயோக³வஸேன வசீத்³வாரதோ ஸமுட்ட²ஹித்வாபி காயத்³வாரமேவ பூரேந்தி, ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஹத்த²முத்³தா³ய பே⁴த³ம் கரோந்தஸ்ஸ காயத்³வாரதோ ஸமுட்ட²ஹித்வாபி வசீத்³வாரமேவ பூரேதீதி. ஏவமேத்த² த்³வாரதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

கப்பட்டி²தியதோதி ஸங்க⁴பே⁴தோ³யேவ சேத்த² கப்பட்டி²தியோ. ஸண்ட²ஹந்தே ஹி கப்பே கப்பவேமஜ்ஜே² வா ஸங்க⁴பே⁴த³ம் கத்வா கப்பவினாஸேயேவ முச்சதி. ஸசேபி ஹி ஸ்வேவ கப்போ வினஸ்ஸிஸ்ஸதீதி அஜ்ஜ ஸங்க⁴பே⁴த³ம் கரோதி, ஸ்வேவ முச்சதி, ஏகதி³வஸமேவ நிரயே பச்சதி. ஏவம் கரணம் பன நத்தி². ஸேஸானி சத்தாரி கம்மானி ஆனந்தரியானேவ ஹோந்தி, ந கப்பட்டி²தியானீதி ஏவமேத்த² கப்பட்டி²தியதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

பாகதோதி யேன ச பஞ்சபே’தானி கம்மானி கதானி ஹோந்தி, தஸ்ஸ ஸங்க⁴பே⁴தோ³யேவ படிஸந்தி⁴வஸேன விபச்சதி, ஸேஸானி ‘‘அஹோஸிகம்மம், நாஹோஸி கம்மவிபாகோ’’தி ஏவமாதீ³ஸு ஸங்க்²யம் க³ச்ச²ந்தி. ஸங்க⁴ஸ்ஸ பே⁴தா³பா⁴வே லோஹிதுப்பாதோ³, தத³பா⁴வே அரஹந்தகா⁴தோ, தத³பா⁴வே ச ஸசே பிதா ஸீலவா ஹோதி, மாதா து³ஸ்ஸீலா, நோ வா ததா² ஸீலவதீ, பிதுகா⁴தோ படிஸந்தி⁴வஸேன விபச்சதி. ஸசே மாதாபிதுகா⁴தோ, த்³வீஸுபி ஸீலேன வா து³ஸ்ஸீலேன வா ஸமானேஸு மாதுகா⁴தோவ படிஸந்தி⁴வஸேன விபச்சதி. மாதா ஹி து³க்கரகாரினீ ப³ஹூபகாரா ச புத்தானந்தி ஏவமேத்த² பாகதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

ஸாதா⁴ரணாதீ³ஹீதி புரிமானி சத்தாரி ஸப்³பே³ஸம்பி க³ஹட்ட²பப்³ப³ஜிதானம் ஸாதா⁴ரணானி. ஸங்க⁴பே⁴தோ³ பன ‘‘ந கோ², உபாலி பி⁴க்கு²னீ, ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்த³தி, ந ஸிக்க²மானா, ந ஸாமணேரோ, ந ஸாமணேரீ, ந உபாஸகோ, ந உபாஸிகா ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்த³தி, பி⁴க்கு² கோ², உபாலி, பகதத்தோ ஸமானஸம்வாஸகோ ஸமானஸீமாயம் டி²தோ ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்த³தீ’’தி (சூளவ. 351) வசனதோ வுத்தப்பகாரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோவ ஹோதி, ந அஞ்ஞஸ்ஸ, தஸ்மா அஸாதா⁴ரணோ. ஆதி³ஸத்³தே³ன ஸப்³பே³பி தே து³க்க²வேத³னாஸஹக³தா தோ³ஸமோஹஸம்பயுத்தா சாதி ஏவமேத்த² ஸாதா⁴ரணாதீ³ஹிபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

அஞ்ஞம் ஸத்தா²ரந்தி ‘‘அயம் மே ஸத்தா² ஸத்து²கிச்சம் காதும் அஸமத்தோ²’’தி ப⁴வந்தரேபி அஞ்ஞம் தித்த²கரம் ‘‘அயம் மே ஸத்தா²’’தி ஏவம் க³ண்ஹேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீதி அத்தோ².

129. ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயாதி த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துயா. தீணி ஹி கே²த்தானி ஜாதிகே²த்தம் ஆணாகே²த்தம் விஸயகே²த்தம். தத்த² ஜாதிகே²த்தம் நாம த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து. ஸா ஹி ததா²க³தஸ்ஸ மாதுகுச்சி²ஓக்கமனகாலே நிக்க²மனகாலே ஸம்போ³தி⁴காலே த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனே ஆயுஸங்கா²ரோஸ்ஸஜ்ஜனே பரினிப்³பா³னே ச கம்பதி. கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளம் பன ஆணாகே²த்தம் நாம. ஆடானாடியமோரபரித்தத⁴ஜக்³க³பரித்தரதனபரித்தாதீ³னஞ்ஹி ஏத்த² ஆணா வத்ததி. விஸயகே²த்தஸ்ஸ பன பரிமாணம் நத்தி². பு³த்³தா⁴னஞ்ஹி ‘‘யாவதகம் ஞாணம் தாவதகம் நேய்யம், யாவதகம் நேய்யம் தாவதகம் ஞாணம், ஞாணபரியந்திகம் நேய்யம் நேய்யபரியந்திகம் ஞாண’’ந்தி (படி. ம. 3.5) வசனதோ அவிஸயோ நாம நத்தி².

இமேஸு பன தீஸு கே²த்தேஸு ட²பேத்வா இமம் சக்கவாளம் அஞ்ஞஸ்மிம் சக்கவாளே பு³த்³தா⁴ உப்பஜ்ஜந்தீதி ஸுத்தம் நத்தி², ந உப்பஜ்ஜந்தீதி பன அத்தி². தீணி பிடகானி வினயபிடகம் ஸுத்தந்தபிடகம் அபி⁴த⁴ம்மபிடகம், திஸ்ஸோ ஸங்கீ³தியோ மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரஸ்ஸ ஸங்கீ³தி, யஸத்தே²ரஸ்ஸ ஸங்கீ³தி, மோக்³க³லிபுத்ததிஸ்ஸத்தே²ரஸ்ஸ ஸங்கீ³தீதி. இமா திஸ்ஸோ ஸங்கீ³தியோ ஆருள்ஹே தேபிடகே பு³த்³த⁴வசனே இமம் சக்கவாளம் முஞ்சித்வா அஞ்ஞத்த² பு³த்³தா⁴ உப்பஜ்ஜந்தீதி ஸுத்தம் நத்தி², ந உப்பஜ்ஜந்தீதி பன அத்தி².

அபுப்³ப³ம் அசரிமந்தி அபுரே அபச்சா². ஏகதோ ந உப்பஜ்ஜந்தி, புரே வா பச்சா² வா உப்பஜ்ஜந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. தத்த² ஹி போ³தி⁴பல்லங்கே போ³தி⁴ம் அப்பத்வா ந உட்ட²ஹிஸ்ஸாமீதி நிஸின்னகாலதோ பட்டா²ய யாவ மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணம், தாவ புப்³பே³தி ந வேதி³தப்³ப³ம். போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஹி படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணேன த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளகம்பனேனேவ கே²த்தபரிக்³க³ஹோ கதோ, அஞ்ஞஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ உப்பத்தி நிவாரிதாவ ஹோதி. பரினிப்³பா³னகாலதோ பட்டா²ய யாவ ஸாஸபமத்தா தா⁴து திட்ட²தி, தாவ பச்சா²தி ந வேதி³தப்³ப³ம். தா⁴தூஸு ஹி டி²தாஸு பு³த்³தா⁴ டி²தாவ ஹோந்தி. தஸ்மா ஏத்த²ந்தரே அஞ்ஞஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ உப்பத்தி நிவாரிதாவ ஹோதி. தா⁴துபரினிப்³பா³னே பன ஜாதே அஞ்ஞஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ உப்பத்தி ந நிவாரிதா.

தீணி ஹி அந்தரதா⁴னானி நாம பரியத்திஅந்தரதா⁴னம், படிவேத⁴அந்தரதா⁴னம், படிபத்திஅந்தரதா⁴னந்தி. தத்த² பரியத்தீதி தீணி பிடகானி. படிவேதோ⁴தி ஸச்சபடிவேதோ⁴. படிபத்தீதி படிபதா³. தத்த² படிவேதோ⁴ ச படிபத்தி ச ஹோதிபி ந ஹோதிபி. ஏகஸ்மிஞ்ஹி காலே படிவேத⁴த⁴ரா பி⁴க்கூ² ப³ஹூ ஹோந்தி, ஏஸோ பி⁴க்கு² புது²ஜ்ஜனோதி அங்கு³லிம் பஸாரேத்வா த³ஸ்ஸேதப்³போ³ ஹோதி. இமஸ்மிம்யேவ தீ³பே ஏகவாரே புது²ஜ்ஜனபி⁴க்கு² நாம நாஹோஸி. படிபத்திபூரிகாபி கதா³சி ப³ஹூ ஹோந்தி கதா³சி அப்பா. இதி படிவேதோ⁴ ச படிபத்தி ச ஹோதிபி ந ஹோதிபி, ஸாஸனட்டி²தியா பன பரியத்தி பமாணம்.

பண்டி³தோ ஹி தேபிடகம் ஸுத்வா த்³வேபி பூரேதி. யதா² அம்ஹாகம் போ³தி⁴ஸத்தோ ஆளாரஸ்ஸ ஸந்திகே பஞ்சாபி⁴ஞ்ஞா ஸத்த ச ஸமாபத்தியோ நிப்³ப³த்தேத்வா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியா பரிகம்மம் புச்சி², ஸோ ந ஜானாமீதி ஆஹ. ததோ உத³கஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா அதி⁴க³தம் விஸேஸம் ஸம்ஸந்தே³த்வா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸ்ஸ பரிகம்மம் புச்சி², ஸோ ஆசிக்கி², தஸ்ஸ வசனஸமனந்தரமேவ மஹாஸத்தோ தம் ஸம்பாதே³ஸி, ஏவமேவ பஞ்ஞவா பி⁴க்கு² பரியத்திம் ஸுத்வா த்³வேபி பூரேதி. தஸ்மா பரியத்தியா டி²தாய ஸாஸனம் டி²தம் ஹோதி.

யதா³ பன ஸா அந்தரதா⁴யதி, ததா³ பட²மம் அபி⁴த⁴ம்மபிடகம் நஸ்ஸதி. தத்த² பட்டா²னம் ஸப்³ப³பட²மம் அந்தரதா⁴யதி, அனுக்கமேன பச்சா² த⁴ம்மஸங்க³ஹோ, தஸ்மிம் அந்தரஹிதே இதரேஸு த்³வீஸு பிடகேஸு டி²தேஸு ஸாஸனம் டி²தமேவ ஹோதி. தத்த² ஸுத்தந்தபிடகே அந்தரதா⁴யமானே பட²மம் அங்கு³த்தரனிகாயோ ஏகாத³ஸகதோ பட்டா²ய யாவ ஏககா அந்தரதா⁴யதி, தத³னந்தரம் ஸம்யுத்தனிகாயோ சக்கபேய்யாலதோ பட்டா²ய யாவ ஓக⁴தரணா அந்தரதா⁴யதி, தத³னந்தரம் மஜ்ஜி²மனிகாயோ இந்த்³ரியபா⁴வனதோ பட்டா²ய யாவ மூலபரியாயா அந்தரதா⁴யதி, தத³னந்தரம் தீ³க⁴னிகாயோ த³ஸுத்தரதோ பட்டா²ய யாவ ப்³ரஹ்மஜாலா அந்தரதா⁴யதி. ஏகிஸ்ஸாபி த்³வின்னம்பி கா³தா²னம் புச்சா² அத்³தா⁴னம் க³ச்ச²தி, ஸாஸனம் தா⁴ரேதும் ந ஸக்கோதி ஸபி⁴யபுச்சா² (ஸு. நி. ஸபி⁴யஸுத்தம்) விய ஆளவகபுச்சா² (ஸு. நி. ஆளவகஸுத்தம்; ஸம். நி. 1.246) விய ச. ஏதா கிர கஸ்ஸபபு³த்³த⁴காலிகா அந்தரா ஸாஸனம் தா⁴ரேதும் நாஸக்கி²ம்ஸு.

த்³வீஸு பன பிடகேஸு அந்தரஹிதேஸுபி வினயபிடகே டி²தே ஸாஸனம் திட்ட²தி, பரிவாரக²ந்த⁴கேஸு அந்தரஹிதேஸு உப⁴தோவிப⁴ங்கே³ டி²தே டி²தமேவ ஹோதி. உப⁴தோவிப⁴ங்கே³ அந்தரஹிதே மாதிகாய டி²தாயபி டி²தமேவ ஹோதி. மாதிகாய அந்தரஹிதாய பாதிமோக்க²பப்³ப³ஜ்ஜஉபஸம்பதா³ஸு டி²தாஸு ஸாஸனம் திட்ட²தி. லிங்க³மத்³தா⁴னம் க³ச்ச²தி, ஸேதவத்த²ஸமணவம்ஸோ பன கஸ்ஸபபு³த்³த⁴காலதோ பட்டா²ய ஸாஸனம் தா⁴ரேதும் நாஸக்கி². பச்சி²மகஸ்ஸ பன ஸச்சபடிவேத⁴தோ பச்சி²மகஸ்ஸ ஸீலபே⁴த³தோ ச பட்டா²ய ஸாஸனம் ஓஸக்கிதம் நாம ஹோதி. ததோ பட்டா²ய அஞ்ஞஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ உப்பத்தி ந வாரிதாதி.

தீணி பரினிப்³பா³னானி நாம கிலேஸபரினிப்³பா³னம் க²ந்த⁴பரினிப்³பா³னம் தா⁴துபரினிப்³பா³னந்தி. தத்த² கிலேஸபரினிப்³பா³னம் போ³தி⁴பல்லங்கே அஹோஸி, க²ந்த⁴பரினிப்³பா³னம் குஸினாராயம், தா⁴துபரினிப்³பா³னம் அனாக³தே ப⁴விஸ்ஸதி. ஸாஸனஸ்ஸ கிர ஓஸக்கனகாலே இமஸ்மிம் தம்ப³பண்ணிதீ³பே தா⁴துயோ ஸன்னிபதித்வா மஹாசேதியம் க³மிஸ்ஸந்தி, மஹாசேதியதோ நாக³தீ³பே ராஜாயதனசேதியம், ததோ மஹாபோ³தி⁴பல்லங்கம் க³மிஸ்ஸந்தி, நாக³ப⁴வனதோபி தே³வலோகதோபி ப்³ரஹ்மலோகதோபி தா⁴துயோ மஹாபோ³தி⁴பல்லங்கமேவ க³மிஸ்ஸந்தி. ஸாஸபமத்தாபி தா⁴து அந்தரா ந நஸ்ஸிஸ்ஸதி. ஸப்³பா³ தா⁴துயோ மஹாபோ³தி⁴பல்லங்கே ராஸிபூ⁴தா ஸுவண்ணக்க²ந்தோ⁴ விய ஏகக்³க⁴னா ஹுத்வா ச²ப்³ப³ண்ணரஸ்மியோ விஸ்ஸஜ்ஜேஸ்ஸந்தி, தா த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் ப²ரிஸ்ஸந்தி.

ததோ த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளே தே³வதா யோ ஸன்னிபதித்வா ‘‘அஜ்ஜ ஸத்தா² பரினிப்³பா³யதி, அஜ்ஜ ஸாஸனம் ஓஸக்கதி, பச்சி²மத³ஸ்ஸனம் தா³னி இத³ம் அம்ஹாக’’ந்தி த³ஸப³லஸ்ஸ பரினிப்³பு³ததி³வஸதோ மஹந்ததரம் காருஞ்ஞம் கரிஸ்ஸந்தி. ட²பேத்வா அனாகா³மிகீ²ணாஸவே அவஸேஸா ஸகபா⁴வேன ஸண்டா²தும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி. தா⁴தூஸு தேஜோதா⁴து உட்ட²ஹித்வா யாவ ப்³ரஹ்மலோகா உக்³க³ச்சி²ஸ்ஸதி, ஸாஸபமத்தாயபி தா⁴துயா ஸதி ஏகஜாலாவ ப⁴விஸ்ஸதி, தா⁴தூஸு பரியாதா³னம் க³தாஸு பச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸதி. ஏவம் மஹந்தம் ஆனுபா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா தா⁴தூஸு அந்தரஹிதாஸு ஸாஸனம் அந்தரஹிதம் நாம ஹோதி. யாவ ஏவம் ந அனந்தரதா⁴யதி, தாவ அசரிமம் நாம ஹோதி. ஏவம் அபுப்³ப³ம் அசரிமம் உப்பஜ்ஜேய்யுந்தி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி.

கஸ்மா பன அபுப்³ப³ம் அசரிமம் ந உப்பஜ்ஜந்தீதி. அனச்ச²ரியத்தா. பு³த்³தா⁴ ஹி அச்ச²ரியமனுஸ்ஸா. யதா²ஹ – ‘‘ஏகபுக்³க³லோ, பி⁴க்க²வே, லோகே உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி அச்ச²ரியமனுஸ்ஸோ, கதமோ ஏகபுக்³க³லோ, ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி (அ. நி. 1.171-174).

யதி³ ச த்³வே வா சத்தாரோ வா அட்ட² வா ஸோளஸ வா ஏகதோ உப்பஜ்ஜேய்யும், ந அச்ச²ரியா ப⁴வேய்யும். ஏகஸ்மிஞ்ஹி விஹாரே த்³வின்னம் சேதியானம்பி லாப⁴ஸக்காரோ உளாரோ ந ஹோதி பி⁴க்கூ²பி ப³ஹுதாய ந அச்ச²ரியா ஜாதா, ஏவம் பு³த்³தா⁴பி ப⁴வேய்யும். தஸ்மா ந உப்பஜ்ஜந்தி.

தே³ஸனாய ச விஸேஸாபா⁴வதோ. யஞ்ஹி ஸதிபட்டா²னாதி³பே⁴த³ம் த⁴ம்மம் ஏகோ தே³ஸேதி, அஞ்ஞேன உப்பஜ்ஜித்வாபி ஸோவ தே³ஸேதப்³போ³ ஸியா. ததோ ந அச்ச²ரியோ ஸியா, ஏகஸ்மிம் பன த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தே தே³ஸனாபி அச்ச²ரியா ஹோதி.

விவாதா³பா⁴வதோ ச. ப³ஹூஸு ச பு³த்³தே⁴ஸு உப்பஜ்ஜந்தேஸு ப³ஹூனம் ஆசரியானம் அந்தேவாஸிகா விய ‘‘அம்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴ பாஸாதி³கோ, அம்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴ மது⁴ரஸ்ஸரோ லாபீ⁴ புஞ்ஞவா’’தி விவதே³ய்யும், தஸ்மாபி ஏவம் ந உப்பஜ்ஜந்தி. அபிசேதம் காரணம் மிலிந்த³ரஞ்ஞா புட்டே²ன நாக³ஸேனத்தே²ரேன வித்தா²ரிதமேவ. வுத்தஞ்ஹி (மி. ப. 5.1.1) –

‘‘தத்த², ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, பா⁴ஸிதம்பேதம் ப⁴க³வதா ‘அட்டா²னமேதம், பி⁴க்க²வே, அனவகாஸோ, யம் ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா த்³வே அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ அபுப்³ப³ம் அசரிமம் உப்பஜ்ஜேய்யும், நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி. தே³ஸேந்தா ச, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ஸப்³பே³பி ததா²க³தா ஸத்ததிம்ஸ போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மே தே³ஸேந்தி, கத²யமானா ச சத்தாரி அரியஸச்சானி கதே²ந்தி, ஸிக்கா²பேந்தா ச தீஸு ஸிக்கா²ஸு ஸிக்கா²பேந்தி, அனுஸாஸமானா ச அப்பமாத³படிபத்தியம் அனுஸாஸந்தி. யதி³, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ஸப்³பே³ஸம்பி ததா²க³தானம் ஏகா தே³ஸனா ஏகா கதா² ஏகா ஸிக்கா² ஏகா அனுஸிட்டி², கேன காரணேன த்³வே ததா²க³தா ஏகக்க²ணே நுப்பஜ்ஜந்தி? ஏகேனபி தாவ பு³த்³து⁴ப்பாதே³ன அயம் லோகோ ஓபா⁴ஸஜாதோ. யதி³ து³தியோ பு³த்³தோ⁴ ப⁴வேய்ய, த்³வின்னம் பபா⁴ய அயம் லோகோ பி⁴ய்யோஸோமத்தாய ஓபா⁴ஸஜாதோ ப⁴வேய்ய. ஓவத³மானா ச த்³வே ததா²க³தா ஸுக²ம் ஓவதே³ய்யும், அனுஸாஸமானா ச ஸுக²ம் அனுஸாஸேய்யும், தத்த² மே காரணம் ப்³ரூஹி, யதா²ஹம் நிஸ்ஸம்ஸயோ ப⁴வேய்யந்தி.

அயம் மஹாராஜ த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து ஏகபு³த்³த⁴தா⁴ரணீ, ஏகஸ்ஸேவ ததா²க³தஸ்ஸ கு³ணம் தா⁴ரேதி, யதி³ து³தியோ பு³த்³தோ⁴ உப்பஜ்ஜேய்ய, நாயம் த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து தா⁴ரேய்ய, சலேய்ய கம்பேய்ய நமேய்ய ஓனமேய்ய வினமேய்ய விகிரேய்ய வித⁴மேய்ய வித்³த⁴ம்ஸேய்ய, ந டா²னமுபக³ச்சே²ய்ய.

யதா², மஹாராஜ, நாவா ஏகபுரிஸஸந்தா⁴ரணீ ப⁴வேய்ய. ஏகஸ்மிம் புரிஸே அபி⁴ரூள்ஹே ஸா நாவா ஸமுபாதி³கா ப⁴வேய்ய. அத² து³தியோ புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய தாதி³ஸோ ஆயுனா வண்ணேன வயேன பமாணேன கிஸதூ²லேன ஸப்³ப³ங்க³பச்சங்கே³ன, ஸோ தம் நாவம் அபி⁴ரூஹேய்ய. அபினு ஸா மஹாராஜ, நாவா த்³வின்னம்பி தா⁴ரேய்யாதி? ந ஹி, ப⁴ந்தே, சலேய்ய கம்பேய்ய நமேய்ய ஓனமேய்ய வினமேய்ய விகிரேய்ய வித⁴மேய்ய வித்³த⁴ம்ஸேய்ய, ந டா²னமுபக³ச்சே²ய்ய, ஓஸீதே³ய்ய உத³கேதி. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அயம் த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து ஏகபு³த்³த⁴தா⁴ரணீ, ஏகஸ்ஸேவ ததா²க³தஸ்ஸ கு³ணம் தா⁴ரேதி, யதி³ து³தியோ பு³த்³தோ⁴ உப்பஜ்ஜேய்ய, நாயம் த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து தா⁴ரேய்ய, சலேய்ய…பே… ந டா²னமுபக³ச்சே²ய்ய.

யதா² வா பன மஹாராஜ புரிஸோ யாவத³த்த²ம் போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜேய்ய சா²தே³ந்தம் யாவகண்ட²மபி⁴பூரயித்வா, ஸோ தா⁴தோ பீணிதோ பரிபுண்ணோ நிரந்தரோ தந்தி³கதோ அனோனமிதத³ண்ட³ஜாதோ புனதே³வ தத்தகம் போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜேய்ய, அபினு கோ², மஹாராஜ, புரிஸோ ஸுகி²தோ ப⁴வேய்யாதி? ந ஹி, ப⁴ந்தே, ஸகிம் பு⁴த்தோவ மரேய்யாதி. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அயம் த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து ஏகபு³த்³த⁴தா⁴ரணீ …பே… ந டா²னமுபக³ச்சே²ய்யாதி.

கிம் நு கோ², ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, அதித⁴ம்மபா⁴ரேன பத²வீ சலதீதி? இத⁴, மஹாராஜ, த்³வே ஸகடா ரதனபரிபூரிதா ப⁴வேய்யும் யாவ முக²ஸமா. ஏகஸ்மா ஸகடதோ ரதனம் க³ஹேத்வா ஏகஸ்மிம் ஸகடே ஆகிரேய்யும், அபினு கோ² தம், மஹாராஜ, ஸகடம் த்³வின்னம்பி ஸகடானம் ரதனம் தா⁴ரேய்யாதி? ந ஹி, ப⁴ந்தே, நாபி⁴பி தஸ்ஸ ப²லேய்ய, அராபி தஸ்ஸ பி⁴ஜ்ஜேய்யும், நேமிபி தஸ்ஸ ஓபதேய்ய, அக்கோ²பி தஸ்ஸ பி⁴ஜ்ஜேய்யாதி. கிம் நு கோ², மஹாராஜ, அதிரதனபா⁴ரேன ஸகடம் பி⁴ஜ்ஜதீதி? ஆம, ப⁴ந்தேதி. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அதித⁴ம்மபா⁴ரேன பத²வீ சலதீதி.

அபிச மஹாராஜ இமம் காரணம் பு³த்³த⁴ப³லபரிதீ³பனாய ஓஸாரிதம், அஞ்ஞம்பி தத்த² அபி⁴ரூபம் காரணம் ஸுணோஹி, யேன காரணேன த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே நுப்பஜ்ஜந்தி. யதி³, மஹாராஜ, த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே உப்பஜ்ஜேய்யும், தேஸம் பரிஸாய விவாதோ³ உப்பஜ்ஜேய்ய – ‘‘தும்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴ அம்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴’’தி உப⁴தோபக்க²ஜாதா ப⁴வேய்யும். யதா², மஹாராஜ, த்³வின்னம் ப³லவாமச்சானம் பரிஸாய விவாதோ³ உப்பஜ்ஜேய்ய ‘தும்ஹாகம் அமச்சோ அம்ஹாகம் அமச்சோ’தி உப⁴தோபக்க²ஜாதா ஹோந்தி, ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, யதி³, த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே உப்பஜ்ஜேய்யும், தேஸம் பரிஸாய விவாதோ³ உப்பஜ்ஜேய்ய ‘தும்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴ அம்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴’தி உப⁴தோபக்க²ஜாதா ப⁴வேய்யும். இத³ம் தாவ, மஹாராஜ, ஏகம் காரணம், யேன காரணேன த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே நுப்பஜ்ஜந்தி.

அபரம்பி, மஹாராஜ, உத்தரிம் காரணம் ஸுணோஹி, யேன காரணேன த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே நுப்பஜ்ஜந்தி. யதி³, மஹாராஜ, த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே உப்பஜ்ஜேய்யும், அக்³கோ³ பு³த்³தோ⁴தி யம் வசனம், தம் மிச்சா² ப⁴வேய்ய. ஜேட்டோ² பு³த்³தோ⁴தி யம் வசனம், தம் மிச்சா² ப⁴வேய்ய. ஸேட்டோ² பு³த்³தோ⁴தி, விஸிட்டோ² பு³த்³தோ⁴தி, உத்தமோ பு³த்³தோ⁴தி, பவரோ பு³த்³தோ⁴தி, அஸமோ பு³த்³தோ⁴தி, அஸமஸமோ பு³த்³தோ⁴தி, அப்படிஸமோ பு³த்³தோ⁴தி, அப்படிபா⁴கோ³ பு³த்³தோ⁴தி, அப்படிபுக்³க³லோ பு³த்³தோ⁴தி யம் வசனம், தம் மிச்சா² ப⁴வேய்ய. இத³ம்பி கோ² த்வம், மஹாராஜ, காரணம் அத்த²தோ ஸம்படிச்ச², யேன காரணேன த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே நுப்பஜ்ஜந்தி.

அபிச கோ² மஹாராஜ பு³த்³தா⁴னம் ப⁴க³வந்தானம் ஸபா⁴வபகதி ஏஸா, யம் ஏகோயேவ பு³த்³தோ⁴ லோகே உப்பஜ்ஜதி. கஸ்மா காரணா? மஹந்ததாய ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³த⁴கு³ணானம். அஞ்ஞம்பி மஹாராஜ யம் லோகே மஹந்தம், தம் ஏகம்யேவ ஹோதி. பத²வீ, மஹாராஜ, மஹந்தீ, ஸா ஏகாயேவ. ஸாக³ரோ மஹந்தோ, ஸோ ஏகோயேவ. ஸினேரு கி³ரிராஜா மஹந்தோ, ஸோ ஏகோயேவ. ஆகாஸோ மஹந்தோ, ஸோ ஏகோயேவ. ஸக்கோ மஹந்தோ, ஸோ ஏகோயேவ. மாரோ மஹந்தோ, ஸோ ஏகோயேவ. ப்³ரஹ்மா மஹந்தோ, ஸோ ஏகோயேவ. ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ மஹந்தோ, ஸோ ஏகோயேவ லோகஸ்மிம். யத்த² தே உப்பஜ்ஜந்தி, தத்த² அஞ்ஞஸ்ஸ ஓகாஸோ ந ஹோதி. தஸ்மா, மஹாராஜ, ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ஏகோயேவ லோகஸ்மிம் உப்பஜ்ஜதீதி. ஸுகதி²தோ, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, பஞ்ஹோ ஓபம்மேஹி காரணேஹீ’’தி.

ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயாதி ஏகஸ்மிம் சக்கவாளே. ஹேட்டா² இமினாவ பதே³ன த³ஸசக்கவாளஸஹஸ்ஸானி க³ஹிதானி தானிபி, ஏகசக்கவாளேனேவ பரிச்சி²ந்தி³தும் வட்டந்தி. பு³த்³தா⁴ ஹி உப்பஜ்ஜமானா இமஸ்மிம்யேவ சக்கவாளே உப்பஜ்ஜந்தி, உப்பஜ்ஜனட்டா²னே பன வாரிதே இதோ அஞ்ஞேஸு சக்கவாளேஸு நுப்பஜ்ஜந்தீதி வாரிதமேவ ஹோதி.

அபுப்³ப³ம் அசரிமந்தி ஏத்த² சக்கரதனபாதுபா⁴வதோ புப்³பே³ புப்³ப³ம், தஸ்ஸேவ அந்தரதா⁴னதோ பச்சா² சரிமம். தத்த² த்³விதா⁴ சக்கரதனஸ்ஸ அந்தரதா⁴னம் ஹோதி, சக்கவத்தினோ காலம்கிரியதோ வா பப்³ப³ஜ்ஜாய வா. அந்தரதா⁴யமானஞ்ச பன தம் காலம்கிரியதோ வா பப்³ப³ஜ்ஜதோ வா ஸத்தமே தி³வஸே அந்தரதா⁴யதி, ததோ பரம் சக்கவத்தினோ பாதுபா⁴வோ அவாரிதோ.

கஸ்மா பன ஏகசக்கவாளே த்³வே சக்கவத்தினோ நுப்பஜ்ஜந்தீதி. விவாது³பச்சே²த³தோ அச்ச²ரியபா⁴வதோ சக்கரதனஸ்ஸ மஹானுபா⁴வதோ ச. த்³வீஸு ஹி உப்பஜ்ஜந்தேஸு ‘‘அம்ஹாகம் ராஜா மஹந்தோ அம்ஹாகம் ராஜா மஹந்தோ’’தி விவாதோ³ உப்பஜ்ஜேய்ய. ஏகஸ்மிம் தீ³பே சக்கவத்தீதி ச ஏகஸ்மிம் தீ³பே சக்கவத்தீதி ச அனச்ச²ரியா ப⁴வேய்யும். யோ சாயம் சக்கரதனஸ்ஸ த்³விஸஹஸ்ஸதீ³பபரிவாரேஸு சதூஸு மஹாதீ³பேஸு இஸ்ஸரியானுப்பதா³னஸமத்தோ² மஹானுபா⁴வோ, ஸோ பரிஹாயேத². இதி விவாது³பச்சே²த³தோ அச்ச²ரியபா⁴வதோ சக்கரதனஸ்ஸ மஹானுபா⁴வதோ ச ந ஏகசக்கவாளே த்³வே உப்பஜ்ஜந்தி.

130. யம் இத்தீ² அஸ்ஸ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴தி ஏத்த² திட்ட²து தாவ ஸப்³ப³ஞ்ஞுகு³ணே நிப்³ப³த்தேத்வா லோகுத்தாரணஸமத்தோ² பு³த்³த⁴பா⁴வோ, பணிதா⁴னமத்தம்பி இத்தி²யா ந ஸம்பஜ்ஜதி.

மனுஸ்ஸத்தம் லிங்க³ஸம்பத்தி, ஹேது ஸத்தா²ரத³ஸ்ஸனம்;

பப்³ப³ஜ்ஜா கு³ணஸம்பத்தி, அதி⁴காரோ ச ச²ந்த³தா;

அட்ட²த⁴ம்மஸமோதா⁴னா, அபி⁴னீஹாரோ ஸமிஜ்ஜ²தீதி. (பு³. வம். 2.59) –

இமானி ஹி பணிதா⁴னஸம்பத்திகாரணானி. இதி பணிதா⁴னம்பி ஸம்பாதே³தும் அஸமத்தா²ய இத்தி²யா குதோ பு³த்³த⁴பா⁴வோதி ‘‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் இத்தீ² அஸ்ஸ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி வுத்தம். ஸப்³பா³காரபரிபூரோ ச புஞ்ஞுஸ்ஸயோ ஸப்³பா³காரபரிபூரமேவ அத்தபா⁴வம் நிப்³ப³த்தேதீதி புரிஸோவ அரஹம் ஹோதி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴.

யம் இத்தீ² ராஜா அஸ்ஸ சக்கவத்தீதிஆதீ³ஸுபி யஸ்மா இத்தி²யா கோஸோஹிதவத்த²கு³ய்ஹதாதீ³னம் அபா⁴வேன லக்க²ணானி ந பரிபூரேந்தி, இத்தி²ரதனாபா⁴வேன ஸத்தரதனஸமங்கி³தா ந ஸம்பஜ்ஜதி, ஸப்³ப³மனுஸ்ஸேஹி ச அதி⁴கோ அத்தபா⁴வோ ந ஹோதி, தஸ்மா ‘‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் இத்தீ² ராஜா அஸ்ஸ சக்கவத்தீ’’தி வுத்தம். யஸ்மா ச ஸக்கத்தாதீ³னி தீணி டா²னானி உத்தமானி, இத்தி²லிங்க³ஞ்ச ஹீனம், தஸ்மா தஸ்ஸா ஸக்கத்தாதீ³னிபி படிஸித்³தா⁴னி.

நனு ச யதா² இத்தி²லிங்க³ம், ஏவம் புரிஸலிங்க³ம்பி ப்³ரஹ்மலோகே நத்தி²? தஸ்மா ‘‘யம் புரிஸோ ப்³ரஹ்மத்தம் கரேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’’திபி ந வத்தப்³ப³ம் ஸியாதி. நோ ந வத்தப்³ப³ம். கஸ்மா? இத⁴ புரிஸஸ்ஸ தத்த² நிப்³ப³த்தனதோ. ப்³ரஹ்மத்தந்தி ஹி மஹாப்³ரஹ்மத்தம் அதி⁴ப்பேதம். இத்தீ² ச இத⁴ ஜா²னம் பா⁴வேத்வா காலம் கத்வா ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி, ந மஹாப்³ரஹ்மானம், புரிஸோ பன தத்த² ந உப்பஜ்ஜதீதி ந வத்தப்³போ³. ஸமானேபி சேத்த² உப⁴யலிங்கா³பா⁴வே புரிஸஸண்டா²னாவ ப்³ரஹ்மானோ, ந இத்தி²ஸண்டா²னா, தஸ்மா ஸுவுத்தமேவேதம்.

131. காயது³ச்சரிதஸ்ஸாதிஆதீ³ஸு யதா² நிம்ப³பீ³ஜகோஸாதகீபீ³ஜாதீ³னி மது⁴ரப²லம் ந நிப்³ப³த்தேந்தி, அஸாதம் அமது⁴ரமேவ நிப்³ப³த்தேந்தி, ஏவம் காயது³ச்சரிதாதீ³னி மது⁴ரவிபாகம் ந நிப்³ப³த்தேந்தி, அமது⁴ரமேவ விபாகம் நிப்³ப³த்தேந்தி. யதா² ச உச்சு²பீ³ஜஸாலிபீ³ஜாதீ³னி மது⁴ரம் ஸாது³ரஸமேவ ப²லம் நிப்³ப³த்தேந்தி, ந அஸாதம் கடுகம், ஏவம் காயஸுசரிதாதீ³னி மது⁴ரமேவ விபாகம் நிப்³ப³த்தேந்தி, ந அமது⁴ரம். வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘யாதி³ஸம் வபதே பீ³ஜம், தாதி³ஸம் ஹரதே ப²லம்;

கல்யாணகாரீ கல்யாணம், பாபகாரீ ச பாபக’’ந்தி. (ஸம். நி. 1.256);

தஸ்மா ‘‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் காயது³ச்சரிதஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம்.

காயது³ச்சரிதஸமங்கீ³திஆதீ³ஸு ஸமங்கீ³தி பஞ்சவிதா⁴ ஸமங்கி³தா ஆயூஹனஸமங்கி³தா சேதனாஸமங்கி³தா கம்மஸமங்கி³தா விபாகஸமங்கி³தா, உபட்டா²னஸமங்கி³தாதி. தத்த² குஸலாகுஸலகம்மாயூஹனக்க²ணே ஆயூஹனஸமங்கி³தாதி வுச்சதி. ததா² சேதனாஸமங்கி³தா. யாவ பன அரஹத்தம் ந பாபுணந்தி, தாவ ஸப்³பே³பி ஸத்தா புப்³பே³ உபசிதம் விபாகாரஹம் கம்மம் ஸந்தா⁴ய ‘‘கம்மஸமங்கி³னோ’’தி வுச்சந்தி, ஏஸா கம்மஸமங்கி³தா. விபாகஸமங்கி³தா விபாகக்க²ணேயேவ வேதி³தப்³பா³. யாவ பன ஸத்தா அரஹத்தம் ந பாபுணந்தி, தாவ நேஸம் ததோ ததோ சவித்வா நிரயே தாவ உப்பஜ்ஜமானானம் அக்³கி³ஜாலலோஹகும்பி⁴ஆதீ³ஹி உபட்டா²னாகாரேஹி நிரயோ, க³ப்³ப⁴ஸேய்யகத்தம் ஆபஜ்ஜமானானம் மாதுகுச்சி², தே³வேஸு உப்பஜ்ஜமானானம் கப்பருக்க²விமானாதீ³ஹி உபட்டா²னாகாரேஹி தே³வலோகோதி ஏவம் உப்பத்தினிமித்தம் உபட்டா²தி, இதி நேஸம் இமினா உப்பத்தினிமித்தஉபட்டா²னேன அபரிமுத்ததா உபட்டா²னஸமங்கி³தா நாம. ஸா சலதி ஸேஸா நிச்சலா. நிரயே ஹி உபட்டி²தேபி தே³வலோகோ உபட்டா²தி, தே³வலோகே உபட்டி²தேபி நிரயோ உபட்டா²தி, மனுஸ்ஸலோகே உபட்டி²தேபி திரச்சா²னயோனி உபட்டா²தி, திரச்சா²னயோனியா ச உபட்டி²தாயபி மனுஸ்ஸலோகோ உபட்டா²தியேவ.

தத்ரித³ம் வத்து² – ஸோணகி³ரிபாதே³ கிர அசேலவிஹாரே ஸோணத்தே²ரோ நாம ஏகோ த⁴ம்மகதி²கோ, தஸ்ஸ பிதா ஸுனக²ஜீவிகோ அஹோஸி. தே²ரோ தம் படிபா³ஹந்தோபி ஸம்வரே ட²பேதும் அஸக்கோந்தோ ‘‘மா நஸ்ஸி ஜரகோ’’தி மஹல்லககாலே அகாமகம் பப்³பா³ஜேஸி. தஸ்ஸ கி³லானஸேய்யாய நிபன்னஸ்ஸ நிரயோ உபட்டா²தி, ஸோணகி³ரிபாத³தோ மஹந்தா மஹந்தா ஸுனகா² ஆக³ந்த்வா கா²தி³துகாமா விய ஸம்பரிவாரேஸும். ஸோ மஹாப⁴யபீ⁴தோ – ‘‘வாரேஹி, தாத ஸோண, வாரேஹி, தாத ஸோணா’’தி ஆஹ. கிம் மஹாதே²ராதி. ந பஸ்ஸஸி தாதாதி தம் பவத்திம் ஆசிக்கி². ஸோணத்தே²ரோ – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம மாதி³ஸஸ்ஸ பிதா நிரயே நிப்³ப³த்திஸ்ஸதி, பதிட்டா²’ஸ்ஸ ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி ஸாமணேரேஹி நானாபுப்பா²னி ஆஹராபேத்வா சேதியங்க³ணபோ³தி⁴யங்க³ணேஸு தலஸந்த²ரணபூஜம் ஆஸனபூஜஞ்ச காரேத்வா பிதரம் மஞ்சேன சேதியங்க³ணம் ஆஹரித்வா மஞ்சே நிஸீதா³பேத்வா – ‘‘அயம் மஹாதே²ர-பூஜா தும்ஹாகம் அத்தா²ய கதா ‘அயம் மே ப⁴க³வா து³க்³க³தபண்ணாகாரோ’தி வத்வா ப⁴க³வந்தம் வந்தி³த்வா சித்தம் பஸாதே³ஹீ’’தி ஆஹ. ஸோ மஹாதே²ரோ பூஜம் தி³ஸ்வா ததா² கரோந்தோ சித்தம் பஸாதே³ஸி, தாவதே³வஸ்ஸ தே³வலோகோ உபட்டா²ஸி, நந்த³னவன-சித்தலதாவன-மிஸ்ஸகவன-பா²ருஸகவனவிமானானி சேவ நாடகானி ச பரிவாரேத்வா டி²தானி விய அஹேஸும். ஸோ ‘‘அபேத² அபேத² ஸோணா’’தி ஆஹ. கிமித³ம் தே²ராதி? ஏதா தே, தாத, மாதரோ ஆக³ச்ச²ந்தீதி. தே²ரோ ‘‘ஸக்³கோ³ உபட்டி²தோ மஹாதே²ரஸ்ஸா’’தி சிந்தேஸி. ஏவம் உபட்டா²னஸமங்கி³தா சலதீதி வேதி³தப்³பா³. ஏதாஸு ஸமங்கி³தாஸு இத⁴ ஆயூஹனசேதனாகம்மஸமங்கி³தாவஸேன காயது³ச்சரிதஸமங்கீ³திஆதி³ வுத்தம்.

132. ஏவம் வுத்தே ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³தி ‘‘ஏவம் ப⁴க³வதா இமஸ்மிம் ஸுத்தே வுத்தே தே²ரோ ஆதி³தோ பட்டா²ய ஸப்³ப³ஸுத்தம் ஸமன்னாஹரித்வா ஏவம் ஸஸ்ஸிரிகம் கத்வா தே³ஸிதஸுத்தஸ்ஸ நாம ப⁴க³வதா நாமம் ந க³ஹிதம். ஹந்த³ஸ்ஸ நாமம் க³ண்ஹாபேஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச.

தஸ்மா திஹ த்வந்திஆதீ³ஸு அயம் அத்த²யோஜனா –

ஆனந்த³, யஸ்மா இமஸ்மிம் த⁴ம்மபரியாயே ‘‘அட்டா²ரஸ கோ² இமா, ஆனந்த³, தா⁴துயோ, ச² இமா, ஆனந்த³, தா⁴துயோ’’தி ஏவம் ப³ஹுதா⁴துயோ விப⁴த்தா, தஸ்மா திஹ த்வம் இமம் த⁴ம்மபரியாயம் ப³ஹுதா⁴துகோதிபி நம் தா⁴ரேஹி. யஸ்மா பனேத்த² தா⁴துஆயதனபடிச்சஸமுப்பாத³ட்டா²னாட்டா²னவஸேன சத்தாரோ பரிவட்டா கதி²தா, தஸ்மா சதுபரிவட்டோதிபி நம் தா⁴ரேஹி. யஸ்மா ச ஆதா³ஸம் ஓலோகேந்தஸ்ஸ முக²னிமித்தம் விய இமம் த⁴ம்மபரியாயம் ஓலோகேந்தஸ்ஸ ஏதே தா⁴துஆத³யோ அத்தா² பாகடா ஹோந்தி, தஸ்மா த⁴ம்மாதா³ஸோதிபி நம் தா⁴ரேஹி. யஸ்மா ச யதா² நாம பரஸேனமத்³த³னா யோதா⁴ ஸங்கா³மதூரியம் பக்³க³ஹேத்வா பரஸேனம் பவிஸித்வா ஸபத்தே மத்³தி³த்வா அத்தனோ ஜயம் க³ண்ஹந்தி, ஏவமேவ கிலேஸஸேனமத்³த³னா யோகி³னோ இத⁴ வுத்தவஸேன விபஸ்ஸனம் பக்³க³ஹேத்வா கிலேஸே மத்³தி³த்வா அத்தனோ அரஹத்தஜயம் க³ண்ஹந்தி, தஸ்மா அமதது³ந்து³பீ⁴திபி நம் தா⁴ரேஹி. யஸ்மா ச யதா² ஸங்கா³மயோதா⁴ பஞ்சாவுத⁴ம் க³ஹேத்வா பரஸேனம் வித்³த⁴ம்ஸேத்வா ஜயம் க³ண்ஹந்தி, ஏவம் யோகி³னோபி இத⁴ வுத்தம் விபஸ்ஸனாவுத⁴ம் க³ஹேத்வா கிலேஸஸேனம் வித்³த⁴ம்ஸேத்வா அரஹத்தஜயம் க³ண்ஹந்தி. தஸ்மா அனுத்தரோ ஸங்கா³மவிஜயோதிபி நம் தா⁴ரேஹீதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

ப³ஹுதா⁴துகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. இஸிகி³லிஸுத்தவண்ணனா

133. ஏவம் மே ஸுதந்தி இஸிகி³லிஸுத்தம். தத்த² அஞ்ஞாவ ஸமஞ்ஞா அஹோஸீதி இஸிகி³லிஸ்ஸ இஸிகி³லீதி ஸமஞ்ஞாய உப்பன்னகாலே வேபா⁴ரோ ந வேபா⁴ரோதி பஞ்ஞாயித்த², அஞ்ஞாயேவஸ்ஸ ஸமஞ்ஞா அஹோஸி. அஞ்ஞா பஞ்ஞத்தீதி இத³ம் புரிமபத³ஸ்ஸேவ வேவசனம். ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

ததா³ கிர ப⁴க³வா ஸாயன்ஹஸமயே ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய க³ந்த⁴குடிதோ நிக்க²மித்வா யஸ்மிம் டா²னே நிஸின்னானம் பஞ்ச பப்³ப³தா பஞ்ஞாயந்தி, தத்த² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ நிஸீதி³த்வா இமே பஞ்ச பப்³ப³தே படிபாடியா ஆசிக்கி². தத்த² ந ப⁴க³வதோ பப்³ப³தேஹி அத்தோ² அத்தி², இதி இமேஸு பன பப்³ப³தேஸு படிபாடியா கதி²யமானேஸு இஸிகி³லிஸ்ஸ இஸிகி³லிபா⁴வோ கதே²தப்³போ³ ஹோதி. தஸ்மிம் கதி²யமானே பது³மவதியா புத்தானம் பஞ்சஸதானம் பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் நாமானி சேவ பது³மவதியா ச பத்த²னா கதே²தப்³பா³ ப⁴விஸ்ஸதீதி ப⁴க³வா இமம் பஞ்ச பப்³ப³தபடிபாடிம் ஆசிக்கி².

பவிஸந்தா தி³ஸ்ஸந்தி பவிட்டா² ந தி³ஸ்ஸந்தீதி யதா²பா²ஸுகட்டா²னே பிண்டா³ய சரித்வா கதப⁴த்தகிச்சா ஆக³ந்த்வா சேதியக³ப்³பே⁴ யமகமஹாத்³வாரம் விவரந்தா விய தம் பப்³ப³தம் த்³வேதா⁴ கத்வா அந்தோ பவிஸித்வா ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னானி மாபேத்வா தத்த² வஸிம்ஸு, தஸ்மா ஏவமாஹ. இமே இஸீதி இமே பச்சேகபு³த்³த⁴இஸீ.

கதா³ பன தே தத்த² வஸிம்ஸு? அதீதே கிர அனுப்பன்னே ததா²க³தே பா³ராணஸிம் உபனிஸ்ஸாய ஏகஸ்மிம் கா³மகே ஏகா குலதீ⁴தா கே²த்தம் ரக்க²மானா ஏகஸ்ஸ பச்சேகபு³த்³த⁴ஸ்ஸ பஞ்சஹி லாஜாஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஏகம் பது³மபுப்ப²ம் த³த்வா பஞ்ச புத்தஸதானி பத்தே²ஸி. தஸ்மிம்யேவ ச க²ணே பஞ்சஸதா மிக³லுத்³த³கா மது⁴ரமம்ஸம் த³த்வா ‘‘ஏதிஸ்ஸா புத்தா ப⁴வேய்யாமா’’தி பத்த²யிம்ஸு. ஸா யாவதாயுகம் ட²த்வா தே³வலோகே நிப்³ப³த்தா, ததோ சுதா ஜாதஸ்ஸரே பது³மக³ப்³பே⁴ நிப்³ப³த்தி. தமேகோ தாபஸோ தி³ஸ்வா படிஜக்³கி³, தஸ்ஸா விசரந்தியாவ பாது³த்³தா⁴ரே பாது³த்³தா⁴ரே பூ⁴மிதோ பது³மானி உட்ட²ஹந்தி. ஏகோ வனசரகோ தி³ஸ்வா பா³ராணஸிரஞ்ஞோ ஆரோசேஸி. ராஜா நம் ஆஹராபேத்வா அக்³க³மஹேஸிம் அகாஸி, தஸ்ஸா க³ப்³போ⁴ ஸண்டா²ஸி. மஹாபது³மகுமாரோ மாதுகுச்சி²யம் வஸி, ஸேஸா க³ப்³ப⁴மலம் நிஸ்ஸா நிப்³ப³த்தா. வயப்பத்தா உய்யானே பது³மஸ்ஸரே கீளந்தா ஏகேகஸ்மிம் பது³மே நிஸீதி³த்வா க²யவயம் பட்ட²பேத்வா பச்சேகபோ³தி⁴ஞாணம் நிப்³ப³த்தயிம்ஸு. அயம் தேஸம் ப்³யாகரணகா³தா² அஹோஸி –

‘‘ஸரோருஹம் பது³மபலாஸபத்தஜம், ஸுபுப்பி²தம் ப⁴மரக³ணானுசிண்ணம்;

அனிச்சதாயுபக³தம் விதி³த்வா, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ’’தி.

தஸ்மிம் காலே தே தத்த² வஸிம்ஸு, ததா³ சஸ்ஸ பப்³ப³தஸ்ஸ இஸிகி³லீதி ஸமஞ்ஞா உத³பாதி³.

135. யே ஸத்தஸாராதி அரிட்டோ² உபரிட்டோ² தக³ரஸிகீ² யஸஸ்ஸீ ஸுத³ஸ்ஸனோ பியத³ஸ்ஸீ க³ந்தா⁴ரோ பிண்டோ³லோ உபாஸபோ⁴ நீதோ ததோ² ஸுதவா பா⁴விதத்தோதி தேரஸன்னம் பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் நாமானி வத்வா இதா³னி தேஸஞ்ச அஞ்ஞேஸஞ்ச கா³தா²ப³ந்தே⁴ன நாமானி ஆசிக்க²ந்தோ யே ஸத்தஸாராதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஸத்தஸாராதி ஸத்தானம் ஸாரபூ⁴தா. அனீகா⁴தி நித்³து³க்கா². நிராஸாதி நித்தண்ஹா.

த்³வே ஜாலினோதி சூளஜாலி மஹாஜாலீதி த்³வே ஜாலினாமகா. ஸந்தசித்தோதி இத³ம்பி ஏகஸ்ஸ நாமமேவ. பஸ்ஸி ஜஹி உபதி⁴து³க்க²மூலந்தி ஏத்த² பஸ்ஸி நாம ஸோ பச்சேகபு³த்³தோ⁴, து³க்க²ஸ்ஸ பன மூலம் உபதி⁴ம் ஜஹீதி அயமஸ்ஸ து²தி. அபராஜிதோதிபி ஏகஸ்ஸ நாமமேவ.