3. பரிப்³பா³ஜகவக்³கோ³

1. தேவிஜ்ஜவச்ச²ஸுத்தவண்ணனா

185. ஏவம் மே ஸுதந்தி தேவிஜ்ஜவச்ச²ஸுத்தம். தத்த² ஏகபுண்ட³ரீகேதி புண்ட³ரீகோ வுச்சதி ஸேதம்ப³ருக்கோ², ஸோ தஸ்மிம் ஆராமே ஏகோ புண்ட³ரீகோ அத்தீ²தி ஏகபுண்ட³ரீகோ. ஏதத³ஹோஸீதி தத்த² பவிஸிதுகாமதாய அஹோஸி. சிரஸ்ஸம் கோ², ப⁴ந்தேதி பகதியா ஆக³தபுப்³ப³தம் உபாதா³ய. த⁴ம்மஸ்ஸ சானுத⁴ம்மந்தி இத⁴ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் த⁴ம்மோ நாம, மஹாஜனஸ்ஸ ப்³யாகரணம் அனுத⁴ம்மோ நாம. ஸேஸம் ஜீவகஸுத்தே (ம. நி. 2.51 ஆத³யோ) வுத்தனயமேவ. ந மே தேதி அனனுஞ்ஞாய ட²த்வா அனுஞ்ஞம்பி படிக்கி²பதி. ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞூ ஸப்³ப³த³ஸ்ஸாவீ அபரிஸேஸம் ஞாணத³ஸ்ஸனம் படிஜானாதீ’’தி ஹி இத³ம் அனுஜானிதப்³ப³ம் ஸியா, – ‘‘சரதோ ச மே…பே… பச்சுபட்டி²த’’ந்தி இத³ம் பன நானுஜானிதப்³ப³ம். ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணேன ஹி ஆவஜ்ஜித்வா பஜானாதி. தஸ்மா அனனுஞ்ஞாய ட²த்வா அனுஞ்ஞம்பி படிக்கி²பந்தோ ஏவமாஹ.

186. ஆஸவானம் க²யாதி ஏத்த² ஸகிம் கீ²ணானம் ஆஸவானம் புன கே²பேதப்³பா³பா⁴வா யாவதே³வாதி ந வுத்தம். புப்³பே³னிவாஸஞாணேன சேத்த² ப⁴க³வா அதீதஜானனகு³ணம் த³ஸ்ஸேதி, தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணேன பச்சுப்பன்னஜானனகு³ணம், ஆஸவக்க²யஞாணேன லோகுத்தரகு³ணந்தி. இதி இமாஹி தீஹி விஜ்ஜாஹி ஸகலபு³த்³த⁴கு³ணே ஸம்கி²பித்வா கதே²ஸி.

கி³ஹிஸம்யோஜனந்தி கி³ஹிப³ந்த⁴னம் கி³ஹிபரிக்கா²ரேஸு நிகந்திம். நத்தி² கோ² வச்சா²தி கி³ஹிஸம்யோஜனம் அப்பஹாய து³க்க²ஸ்ஸந்தகரோ நாம நத்தி². யேபி ஹி ஸந்ததிமஹாமத்தோ உக்³க³ஸேனோ ஸேட்டி²புத்தோ வீதஸோகதா³ரகோதி கி³ஹிலிங்கே³ டி²தாவ அரஹத்தம் பத்தா, தேபி மக்³கே³ன ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு நிகந்திம் ஸுக்கா²பேத்வா பத்தா. தம் பத்வா பன ந தேன லிங்கே³ன அட்ட²ம்ஸு, கி³ஹிலிங்க³ம் நாமேதம் ஹீனம், உத்தமகு³ணம் தா⁴ரேதும் ந ஸக்கோதி. தஸ்மா தத்த² டி²தோ அரஹத்தம் பத்வா தம்தி³வஸமேவ பப்³ப³ஜதி வா பரினிப்³பா³தி வா. பூ⁴மதே³வதா பன திட்ட²ந்தி. கஸ்மா? நிலீயனோகாஸஸ்ஸ அத்தி²தாய. ஸேஸகாமப⁴வே மனுஸ்ஸேஸு ஸோதாபன்னாத³யோ தயோ திட்ட²ந்தி, காமாவசரதே³வேஸு ஸோதாபன்னா ஸகதா³கா³மினோ ச, அனாகா³மிகீ²ணாஸவா பனேத்த² ந திட்ட²ந்தி. கஸ்மா? தஞ்ஹி டா²னம் லளிதஜனஸ்ஸ ஆவாஸோ, நத்தி² தத்த² தேஸம் பவிவேகாரஹம் படிச்ச²ன்னட்டா²னஞ்ச. இதி தத்த² கீ²ணாஸவோ பரினிப்³பா³தி, அனாகா³மீ சவித்வா ஸுத்³தா⁴வாஸே நிப்³ப³த்ததி. காமாவசரதே³வதோ உபரி பன சத்தாரோபி அரியா திட்ட²ந்தி.

ஸோபாஸி கம்மவாதீ³தி ஸோபி கம்மவாதீ³ அஹோஸி, கிரியம்பி ந படிபா³ஹித்த². தஞ்ஹி ஏகனவுதிகப்பமத்த²கே அத்தானம்யேவ க³ஹேத்வா கதே²தி. ததா³ கிர மஹாஸத்தோ பாஸண்ட³பரிக்³க³ண்ஹனத்த²ம் பப்³ப³ஜிதோ தஸ்ஸபி பாஸண்ட³ஸ்ஸ நிப்ப²லபா⁴வம் ஜானித்வா வீரியம் ந ஹாபேஸி, கிரியவாதீ³ ஹுத்வா ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்ததி. தஸ்மா ஏவமாஹ. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

தேவிஜ்ஜவச்ச²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. அக்³கி³வச்ச²ஸுத்தவண்ணனா

187. ஏவம் மே ஸுதந்தி அக்³கி³வச்ச²ஸுத்தம். தத்த² ந கோ² அஹந்தி பட²மவாரே நாஹம் ஸஸ்ஸததி³ட்டி²கோதி வத³தி, து³தியே நாஹம் உச்சே²த³தி³ட்டி²கோதி. ஏவம் அந்தானந்திகாதி³வஸேன ஸப்³ப³வாரேஸு படிக்கே²போ வேதி³தப்³போ³. ஹோதி ச ந ச ஹோதீதி அயம் பனேத்த² ஏகச்சஸஸ்ஸதவாதோ³. நேவ ஹோதி ந ந ஹோதீதி அயம் அமராவிக்கே²போதி வேதி³தப்³போ³.

189. ஸது³க்க²ந்தி கிலேஸது³க்கே²ன சேவ விபாகது³க்கே²ன ச ஸது³க்க²ம். ஸவிகா⁴தந்தி தேஸம்யேவ த்³வின்னம் வஸேன ஸஉபகா⁴தகம். ஸஉபாயாஸந்தி தேஸம்யேவ வஸேன ஸஉபாயாஸம். ஸபரிளாஹந்தி தேஸம்யேவ வஸேன ஸபரிளாஹம்.

கிஞ்சி தி³ட்டி²க³தந்தி காசி ஏகா தி³ட்டி²பி ருச்சித்வா க²மாபேத்வா க³ஹிதா அத்தீ²தி புச்ச²தி. அபனீதந்தி நீஹடம் அபவித்³த⁴ம். தி³ட்ட²ந்தி பஞ்ஞாய தி³ட்ட²ம். தஸ்மாதி யஸ்மா பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் உத³யவயம் அத்³த³ஸ, தஸ்மா. ஸப்³ப³மஞ்ஞிதானந்தி ஸப்³பே³ஸம் திண்ணம்பி தண்ஹாதி³ட்டி²மானமஞ்ஞிதானம். மதி²தானந்தி தேஸம்யேவ வேவசனம். இதா³னி தானி விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ஸப்³ப³அஹம்கார-மமம்கார-மானானுஸயானந்தி ஆஹ. ஏத்த² ஹி அஹம்காரோ தி³ட்டி², மமம்காரோ தண்ஹா, மானானுஸயோ மானோ. அனுபாதா³ விமுத்தோதி சதூஹி உபாதா³னேஹி கஞ்சி த⁴ம்மம் அனுபாதி³யித்வா விமுத்தோ.

190. ந உபேதீதி ந யுஜ்ஜதி. ஏத்த² ச ‘‘ந உபபஜ்ஜதீ’’தி இத³ம் அனுஜானிதப்³ப³ம் ஸியா. யஸ்மா பன ஏவம் வுத்தே ஸோ பரிப்³பா³ஜகோ உச்சே²த³ம் க³ண்ஹேய்ய, உபபஜ்ஜதீதி பன ஸஸ்ஸதமேவ, உபபஜ்ஜதி ச ந ச உபபஜ்ஜதீதி ஏகச்சஸஸ்ஸதம், நேவ உபபஜ்ஜதி ந ந உபபஜ்ஜதீதி அமராவிக்கே²பம், தஸ்மா ப⁴க³வா – ‘‘அயம் அப்பதிட்டோ² அனாலம்போ³ ஹோது, ஸுக²பவேஸனட்டா²னம் மா லப⁴தூ’’தி அனனுஞ்ஞாய ட²த்வா அனுஞ்ஞம்பி படிக்கி²பி. அலந்தி ஸமத்த²ம் பரியத்தம். த⁴ம்மோதி பச்சயாகாரத⁴ம்மோ. அஞ்ஞத்ரயோகே³னாதி அஞ்ஞத்த² பயோகே³ன. அஞ்ஞத்ராசரியகேனாதி பச்சயாகாரம் அஜானந்தானம் அஞ்ஞேஸம் ஆசரியானம் ஸந்திகே வஸந்தேன.

191. தேன ஹி வச்சா²தி யஸ்மா த்வம் ஸம்மோஹமாபாதி³ந்தி வத³ஸி, தஸ்மா தம்யேவேத்த² படிபுச்சி²ஸ்ஸாமி. அனாஹாரோ நிப்³பு³தோதி அப்பச்சயோ நிப்³பு³தோ.

192. யேன ரூபேனாதி யேன ரூபேன ஸத்தஸங்கா²தம் ததா²க³தம் ரூபீதி பஞ்ஞாபேய்ய. க³ம்பீ⁴ரோதி கு³ணக³ம்பீ⁴ரோ. அப்பமேய்யோதி பமாணம் க³ண்ஹிதும் ந ஸக்குணேய்யோ. து³ப்பரியோகா³ள்ஹோதி து³ஓகா³ஹோ து³ஜ்ஜானோ. ஸேய்யதா²பி மஹாஸமுத்³தோ³தி யதா² மஹாஸமுத்³தோ³ க³ம்பீ⁴ரோ அப்பமேய்யோ து³ஜ்ஜானோ, ஏவமேவ கீ²ணாஸவோபி. தம் ஆரப்³ப⁴ உபபஜ்ஜதீதிஆதி³ ஸப்³ப³ம் ந யுஜ்ஜதி. கத²ம்? யதா² பரினிப்³பு³தம் அக்³கி³ம் ஆரப்³ப⁴ புரத்தி²மம் தி³ஸம் க³தோதிஆதி³ ஸப்³ப³ம் ந யுஜ்ஜதி, ஏவம்.

அனிச்சதாதி அனிச்சதாய. ஸாரே பதிட்டி²தந்தி லோகுத்தரத⁴ம்மஸாரே பதிட்டி²தம். ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

அக்³கி³வச்ச²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. மஹாவச்ச²ஸுத்தவண்ணனா

193. ஏவம் மே ஸுதந்தி மஹாவச்ச²ஸுத்தம். தத்த² ஸஹகதீ²தி ஸத்³தி⁴ம்வாதோ³, ப³ஹும் மயா தும்ஹேஹி ஸத்³தி⁴ம் கதி²தபுப்³ப³ந்தி கத²ம் ஸாரேதி மேத்திம் க⁴டேதி. புரிமானி ஹி த்³வே ஸுத்தானி ஏதஸ்ஸேவ கதி²தானி, ஸம்யுத்தகே அப்³யாகதஸம்யுத்தம் (ஸம். நி. 4.416 ஆத³யோ) நாம ஏதஸ்ஸேவ கதி²தம் – ‘‘கிம் நு கோ², போ⁴ கோ³தம, ஸஸ்ஸதோ லோகோ இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞந்தி அப்³யாகதமேத’’ந்தி ஏவம் ஏகுத்தரனிகாயேபி இமினா ஸத்³தி⁴ம் கதி²தம் அத்தி²யேவ. தஸ்மா ஏவமாஹ. ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴பி தஸ்ஸ ஆக³தாக³தஸ்ஸ ஸங்க³ஹம் கத்வா ஓகாஸமகாஸியேவ. கஸ்மா? அயஞ்ஹி ஸஸ்ஸததி³ட்டி²கோ, ஸஸ்ஸததி³ட்டி²கா ச ஸீக⁴ம் லத்³தி⁴ம் ந விஸ்ஸஜ்ஜேந்தி, வஸாதேலமக்கி²தபிலோதிகா விய சிரேன ஸுஜ்ஜ²ந்தி. பஸ்ஸதி ச ப⁴க³வா – ‘‘அயம் பரிப்³பா³ஜகோ காலே க³ச்ச²ந்தே க³ச்ச²ந்தே லத்³தி⁴ம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா மம ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா ச² அபி⁴ஞ்ஞாயோ ஸச்சி²கத்வா அபி⁴ஞ்ஞாதஸாவகோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. தஸ்மா தஸ்ஸ ஆக³தாக³தஸ்ஸ ஸங்க³ஹம் கத்வா ஓகாஸமகாஸியேவ. இத³ம் பனஸ்ஸ பச்சி²மக³மனம். ஸோ ஹி இமஸ்மிம் ஸுத்தே தரணம் வா ஹோது அதரணம் வா, யட்டி²ம் ஓதரித்வா உத³கே பதமானோ விய ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீதி ஸன்னிட்டா²னம் கத்வா ஆக³தோ. தஸ்மா த⁴ம்மதே³ஸனம் யாசந்தோ ஸாது⁴ மே ப⁴வம் கோ³தமோதிஆதி³மாஹ. தஸ்ஸ ப⁴க³வா மூலவஸேன ஸம்கி²த்ததே³ஸனம், கம்மபத²வஸேன வித்தா²ரதே³ஸனம் தே³ஸேஸி. மூலவஸேன சேத்த² அதிஸம்கி²த்தா தே³ஸனா, கம்மபத²வஸேன ஸம்கி²த்தா வித்தா²ரஸதி³ஸா. பு³த்³தா⁴னம் பன நிப்பரியாயேன வித்தா²ரதே³ஸனா நாம நத்தி². சதுவீஸதிஸமந்தபட்டா²னம்பி ஹி ஸத்தபகரணே அபி⁴த⁴ம்மபிடகே ச ஸப்³ப³ம் ஸம்கி²த்தமேவ. தஸ்மா மூலவஸேனாபி கம்மபத²வஸேனாபி ஸம்கி²த்தமேவ தே³ஸேஸீதி வேதி³தப்³போ³.

194. தத்த² பாணாதிபாதா வேரமணீ குஸலந்திஆதீ³ஸு படிபாடியா ஸத்தத⁴ம்மா காமாவசரா, அனபி⁴ஜ்ஜா²த³யோ தயோ சதுபூ⁴மிகாபி வட்டந்தி.

யதோ கோ², வச்ச², பி⁴க்கு²னோதி கிஞ்சாபி அனியமேத்வா வுத்தம், யதா² பன ஜீவகஸுத்தே ச சங்கீஸுத்தே ச, ஏவம் இமஸ்மிம் ஸுத்தே ச அத்தானமேவ ஸந்தா⁴யேதம் ப⁴க³வதா வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

195. அத்தி² பனாதி கிம் புச்சா²மீதி புச்ச²தி? அயம் கிரஸ்ஸ லத்³தி⁴ – ‘‘தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸாஸனே ஸத்தா²வ அரஹா ஹோதி, ஸாவகோ பன அரஹத்தம் பத்தும் ஸமத்தோ² நத்தி². ஸமணோ ச கோ³தமோ ‘யதோ கோ², வச்ச², பி⁴க்கு²னோ’தி ஏகம் பி⁴க்கு²ம் கதே²ந்தோ விய கதே²தி, அத்தி² நு கோ² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகோ அரஹத்தப்பத்தோ’’தி. ஏதமத்த²ம் புச்சி²ஸ்ஸாமீதி புச்ச²தி. தத்த² திட்ட²தூதி ப⁴வம் தாவ கோ³தமோ திட்ட²து, ப⁴வஞ்ஹி லோகே பாகடோ அரஹாதி அத்தோ². தஸ்மிம் ப்³யாகதே உத்தரி பி⁴க்கு²னீஆதீ³னம் வஸேன பஞ்ஹம் புச்சி², ப⁴க³வாபிஸ்ஸ ப்³யாகாஸி.

196. ஆராத⁴கோதி ஸம்பாத³கோ பரிபூரகோ.

197. ஸேகா²ய விஜ்ஜாய பத்தப்³ப³ந்தி ஹேட்டி²மப²லத்தயம் பத்தப்³ப³ம். தம் ஸப்³ப³ம் மயா அனுப்பத்தந்தி வத³தி. விதண்ட³வாதீ³ பனாஹ – ‘‘கதமே த⁴ம்மா ஸேக்கா²? சத்தாரோ மக்³கா³ அபரியாபன்னா ஹேட்டி²மானி ச தீணி ஸாமஞ்ஞப²லானீ’’தி (த⁴. ஸ. 1023) வசனதோ அரஹத்தமக்³கோ³பி அனேன பத்தோயேவ. ப²லம் பன அபத்தம், தஸ்ஸ பத்தியா உத்தரி யோக³ம் கதா²பேதீதி. ஸோ ஏவம் ஸஞ்ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘யோ வே கிலேஸானி பஹாய பஞ்ச,

பரிபுண்ணஸேகோ² அபரிஹானத⁴ம்மோ;

சேதோவஸிப்பத்தோ ஸமாஹிதிந்த்³ரியோ,

ஸ வே டி²தத்தோதி நரோ பவுச்சதீ’’தி. (அ. நி. 4.5);

அனாகா³மிபுக்³க³லோ ஹி ஏகந்தபரிபுண்ணஸேகோ². தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸேகா²ய விஜ்ஜாய பத்தப்³ப³’’ந்தி ஆஹ. மக்³க³ஸ்ஸ பன ஏகசித்தக்க²ணிகத்தா தத்த² டி²தஸ்ஸ புச்சா² நாம நத்தி². இமினா ஸுத்தேன மக்³கோ³பி ப³ஹுசித்தக்க²ணிகோ ஹோதூதி சே. ஏதம் ந பு³த்³த⁴வசனம், வுத்தகா³தா²ய ச அத்தோ² விருஜ்ஜ²தி. தஸ்மா அனாகா³மிப²லே ட²த்வா அரஹத்தமக்³க³ஸ்ஸ விபஸ்ஸனம் கதா²பேதீதி வேதி³தப்³போ³. யஸ்மா பனஸ்ஸ ந கேவலம் ஸுத்³த⁴அரஹத்தஸ்ஸேவ உபனிஸ்ஸயோ, ச²ன்னம்பி அபி⁴ஞ்ஞானம் உபனிஸ்ஸயோ அத்தி², தஸ்மா ப⁴க³வா – ‘‘ஏவமயம் ஸமதே² கம்மம் கத்வா பஞ்ச அபி⁴ஞ்ஞா நிப்³ப³த்தேஸ்ஸதி, விபஸ்ஸனாய கம்மம் கத்வா அரஹத்தம் பாபுணிஸ்ஸதி. ஏவம் ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ மஹாஸாவகோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி விபஸ்ஸனாமத்தம் அகதே²த்வா ஸமத²விபஸ்ஸனா ஆசிக்கி².

198. ஸதி ஸதிஆயதனேதி ஸதி ஸதிகாரணே. கிஞ்சேத்த² காரணம்? அபி⁴ஞ்ஞா வா அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கஜ்ஜா²னம் வா அவஸானே பன அரஹத்தம் வா காரணம் அரஹத்தஸ்ஸ விபஸ்ஸனா வாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

200. பரிசிண்ணோ மே ப⁴க³வாதி ஸத்த ஹி ஸேகா² ப⁴க³வந்தம் பரிசரந்தி நாம, கீ²ணாஸவேன ப⁴க³வா பரிசிண்ணோ ஹோதி. இதி ஸங்கே²பேன அரஹத்தம் ப்³யாகரோந்தோ தே²ரோ ஏவமாஹ. தே பன பி⁴க்கூ² தமத்த²ம் ந ஜானிம்ஸு, அஜானந்தாவ தஸ்ஸ வசனம் ஸம்படிச்சி²த்வா. ப⁴க³வதோ ஆரோசேஸும். தே³வதாதி தேஸம் கு³ணானம் லாபீ⁴ தே³வதா. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

மஹாவச்ச²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. தீ³க⁴னக²ஸுத்தவண்ணனா

201. ஏவம் மே ஸுதந்தி தீ³க⁴னக²ஸுத்தம். தத்த² ஸூகரக²தாயந்தி ஸூகரக²தாதி ஏவம்னாமகே லேணே. கஸ்ஸபபு³த்³த⁴காலே கிர தம் லேணம் ஏகஸ்மிம் பு³த்³த⁴ந்தரே பத²வியா வட்³ட⁴மானாய அந்தோபூ⁴மிக³தம் ஜாதம். அதே²கதி³வஸம் ஏகோ ஸூகரோ தஸ்ஸ ச²த³னபரியந்தஸமீபே பம்ஸும் க²ணி. தே³வே வுட்டே பம்ஸுதோ⁴தோ ச²த³னபரியந்தோ பாகடோ அஹோஸி. ஏகோ வனசரகோ தி³ஸ்வா – ‘‘புப்³பே³ ஸீலவந்தேஹி பரிபு⁴த்தலேணேன ப⁴விதப்³ப³ம், படிஜக்³கி³ஸ்ஸாமி ந’’ந்தி ஸமந்ததோ பம்ஸும் அபனேத்வா லேணம் ஸோதே⁴த்வா குட்டபரிக்கே²பம் கத்வா த்³வாரவாதபானம் யோஜேத்வா ஸுபரினிட்டி²த-ஸுதா⁴கம்மசித்தகம்மரஜதபட்டஸதி³ஸாய வாலுகாய ஸந்த²தபரிவேணம் லேணம் கத்வா மஞ்சபீட²ம் பஞ்ஞாபேத்வா ப⁴க³வதோ வஸனத்தா²ய அதா³ஸி. லேணம் க³ம்பீ⁴ரம் அஹோஸி ஓதரித்வா அபி⁴ருஹிதப்³ப³ம். தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம்.

தீ³க⁴னகோ²தி தஸ்ஸ பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ நாமம். உபஸங்கமீதி கஸ்மா உபஸங்கமி? ஸோ கிர தே²ரே அட்³ட⁴மாஸபப்³ப³ஜிதே சிந்தேஸி – ‘‘மய்ஹம் மாதுலோ அஞ்ஞம் பாஸண்ட³ம் க³ந்த்வா ந சிரம் திட்ட²தி, இதா³னி பனஸ்ஸ ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஸந்திகம் க³தஸ்ஸ அட்³ட⁴மாஸோ ஜாதோ. பவத்திம்பிஸ்ஸ ந ஸுணாமி, ஓஜவந்தம் நு கோ² ஸாஸனம், ஜானிஸ்ஸாமி ந’’ந்தி க³ந்துகாமோ ஜாதோ. தஸ்மா உபஸங்கமி. ஏகமந்தம் டி²தோதி தஸ்மிம் கிர ஸமயே தே²ரோ ப⁴க³வந்தம் பீ³ஜயமானோ டி²தோ ஹோதி, பரிப்³பா³ஜகோ மாதுலே ஹிரோத்தப்பேன டி²தகோவ பஞ்ஹம் புச்சி². தேன வுத்தம் ‘‘ஏகமந்தம் டி²தோ’’தி.

ஸப்³ப³ம் மே நக்க²மதீதி ஸப்³பா³ மே உபபத்தியோ நக்க²மந்தி, படிஸந்தி⁴யோ நக்க²மந்தீதி அதி⁴ப்பாயேன வத³தி. ஏத்தாவதானேன ‘‘உச்சே²த³வாதோ³ஹமஸ்மீ’’தி தீ³பிதம் ஹோதி. ப⁴க³வா பனஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயம் முஞ்சித்வா அக்க²ரே தாவ தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ யாபி கோ² தேதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஏஸாபி தே தி³ட்டி² நக்க²மதீதி ஏஸாபி தே பட²மம் ருச்சித்வா க²மாபேத்வா க³ஹிததி³ட்டி² நக்க²மதீதி. ஏஸா சே மே, போ⁴ கோ³தம, தி³ட்டி² க²மேய்யாதி மய்ஹஞ்ஹி ஸப்³ப³ம் நக்க²மதீதி தி³ட்டி², தஸ்ஸ மய்ஹம் யா ஏஸா ஸப்³ப³ம் மே நக்க²மதீதி தி³ட்டி², ஏஸா மே க²மேய்ய. யம் தம் ‘‘ஸப்³ப³ம் மே நக்க²மதீ’’தி வுத்தம், தம்பிஸ்ஸ தாதி³ஸமேவ. யதா² ஸப்³ப³க³ஹணேன க³ஹிதாபி அயம் தி³ட்டி² க²மதி, ஏவமேவம் தம்பி க²மேய்ய. ஏவம் அத்தனோ வாதே³ ஆரோபிதம் தோ³ஸம் ஞத்வா தம் பரிஹராமீதி ஸஞ்ஞாய வத³தி, அத்த²தோ பனஸ்ஸ ‘‘ஏஸா தி³ட்டி² ந மே க²மதீ’’தி ஆபஜ்ஜதி. யஸ்ஸ பனேஸா ந க²மதி ந ருச்சதி, தஸ்ஸாயம் தாய தி³ட்டி²யா ஸப்³ப³ம் மே ந க²மதீதி தி³ட்டி² ருசிதம். தேன ஹி தி³ட்டி²அக்க²மேன அருசிதேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி ஸப்³ப³ம் க²மதீதி ருச்சதீதி ஆபஜ்ஜதி. ந பனேஸ தம் ஸம்படிச்ச²தி, கேவலம் தஸ்ஸாபி உச்சே²த³தி³ட்டி²யா உச்சே²த³மேவ க³ண்ஹாதி. தேனாஹ ப⁴க³வா அதோ கோ² தே, அக்³கி³வேஸ்ஸன,…பே… அஞ்ஞஞ்ச தி³ட்டி²ம் உபாதி³யந்தீதி. தத்த² அதோதி பஜஹனகேஸு நிஸ்ஸக்கம், யே பஜஹந்தி, தேஹி யே நப்பஜஹந்தீதி வுச்சியந்தி, தேவ ப³ஹுதராதி அத்தோ². ப³ஹூ ஹி ப³ஹுதராதி ஏத்த² ஹிகாரோ நிபாதமத்தம், ப³ஹூ ப³ஹுதராதி அத்தோ². பரதோ தனூ ஹி தனுதராதி பதே³பி ஏஸேவ நயோ. யே ஏவமாஹம்ஸூதி யே ஏவம் வத³ந்தி. தஞ்சேவ தி³ட்டி²ம் நப்பஜஹந்தி, அஞ்ஞஞ்ச தி³ட்டி²ம் உபாதி³யந்தீதி மூலத³ஸ்ஸனம் நப்பஜஹந்தி, அபரத³ஸ்ஸனம் உபாதி³யந்தி.

ஏத்த² ச ஸஸ்ஸதம் க³ஹேத்வா தம்பி அப்பஹாய உச்சே²த³ம் வா ஏகச்சஸஸ்ஸதம் வா க³ஹேதும் ந ஸக்கா, உச்சே²த³ம்பி க³ஹேத்வா தம் அப்பஹாய ஸஸ்ஸதம் வா ஏகச்சஸஸ்ஸதம் வா ந ஸக்கா க³ஹேதும், ஏகச்சஸஸ்ஸதம்பி க³ஹேத்வா தம் அப்பஹாய ஸஸ்ஸதம் வா உச்சே²த³ம் வா ந ஸக்கா க³ஹேதும். மூலஸஸ்ஸதம் பன அப்பஹாய அஞ்ஞம் ஸஸ்ஸதமேவ ஸக்கா க³ஹேதும். கத²ம்? ஏகஸ்மிஞ்ஹி ஸமயே ‘‘ரூபம் ஸஸ்ஸத’’ந்தி க³ஹேத்வா அபரஸ்மிம் ஸமயே ‘‘ந ஸுத்³த⁴ரூபமேவ ஸஸ்ஸதம், வேத³னாபி ஸஸ்ஸதா, விஞ்ஞாணம்பி ஸஸ்ஸத’’ந்தி க³ண்ஹாதி. உச்சே²தே³பி ஏகச்சஸஸ்ஸதேபி ஏஸேவ நயோ. யதா² ச க²ந்தே⁴ஸு, ஏவம் ஆயதனேஸுபி யோஜேதப்³ப³ம். இத³ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘தஞ்சேவ தி³ட்டி²ம் நப்பஜஹந்தி, அஞ்ஞஞ்ச தி³ட்டி²ம் உபாதி³யந்தீ’’தி.

து³தியவாரே அதோதி அப்பஜஹனகேஸு நிஸ்ஸக்கம், யே நப்பஜஹந்தி, தேஹி, யே பஜஹந்தீதி வுச்சியந்தி, தேவ தனுதரா அப்பதராதி அத்தோ². தஞ்சேவ தி³ட்டி²ம் பஜஹந்தி, அஞ்ஞஞ்ச தி³ட்டி²ம் ந உபாதி³யந்தீதி தஞ்ச மூலத³ஸ்ஸனம் பஜஹந்தி, அஞ்ஞஞ்ச த³ஸ்ஸனம் ந க³ண்ஹந்தி. கத²ம்? ஏகஸ்மிஞ்ஹி ஸமயே ‘‘ரூபம் ஸஸ்ஸத’’ந்தி க³ஹேத்வா அபரஸ்மிம் ஸமயே தத்த² ஆதீ³னவம் தி³ஸ்வா ‘‘ஓளாரிகமேதம் மய்ஹம் த³ஸ்ஸன’’ந்தி பஜஹதி ‘‘ந கேவலஞ்ச ரூபம் ஸஸ்ஸதந்தி த³ஸ்ஸனமேவ ஓளாரிகம், வேத³னாபி ஸஸ்ஸதா…பே… விஞ்ஞாணம்பி ஸஸ்ஸதந்தி த³ஸ்ஸனம் ஓளாரிகமேவா’’தி விஸ்ஸஜ்ஜேதி. உச்சே²தே³பி ஏகச்சஸஸ்ஸதேபி ஏஸேவ நயோ. யதா² ச க²ந்தே⁴ஸு, ஏவம் ஆயதனேஸுபி யோஜேதப்³ப³ம். ஏவம் தஞ்ச மூலத³ஸ்ஸனம் பஜஹந்தி, அஞ்ஞஞ்ச த³ஸ்ஸனம் ந க³ண்ஹந்தி.

ஸந்தக்³கி³வேஸ்ஸனாதி கஸ்மா ஆரபி⁴? அயம் உச்சே²த³லத்³தி⁴கோ அத்தனோ லத்³தி⁴ம் நிகூ³ஹதி, தஸ்ஸா பன லத்³தி⁴யா வண்ணே வுச்சமானே அத்தனோ லத்³தி⁴ம் பாதுகரிஸ்ஸதீதி திஸ்ஸோ லத்³தி⁴யோ ஏகதோ த³ஸ்ஸேத்வா விப⁴ஜிதும் இமம் தே³ஸனம் ஆரபி⁴.

ஸாராகா³ய ஸந்திகேதிஆதீ³ஸு ராக³வஸேன வட்டே ரஜ்ஜனஸ்ஸ ஆஸன்னா தண்ஹாதி³ட்டி²ஸம்யோஜனேன வட்டஸம்யோஜனஸ்ஸ ஸந்திகே. அபி⁴னந்த³னாயாதி தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேனேவ கி³லித்வா பரியாதி³யனஸ்ஸ க³ஹணஸ்ஸ ச ஆஸன்னாதி அத்தோ². அஸாராகா³ய ஸந்திகேதிஆதீ³ஸு வட்டே அரஜ்ஜனஸ்ஸ ஆஸன்னாதிஆதி³னா நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ஏத்த² ச ஸஸ்ஸதத³ஸ்ஸனம் அப்பஸாவஜ்ஜம் த³ந்த⁴விராக³ம், உச்சே²த³த³ஸ்ஸனம் மஹாஸாவஜ்ஜம் கி²ப்பவிராக³ம். கத²ம்? ஸஸ்ஸதவாதீ³ ஹி இத⁴லோகம் பரலோகஞ்ச அத்தீ²தி ஜானாதி, ஸுகதது³க்கடானம் ப²லம் அத்தீ²தி ஜானாதி, குஸலம் கரோதி, அகுஸலம் கரோந்தோ பா⁴யதி, வட்டம் அஸ்ஸாதே³தி, அபி⁴னந்த³தி. பு³த்³தா⁴னம் வா பு³த்³த⁴ஸாவகானம் வா ஸம்முகீ²பூ⁴தோ ஸீக⁴ம் லத்³தி⁴ம் ஜஹிதும் ந ஸக்கோதி. தஸ்மா தம் ஸஸ்ஸதத³ஸ்ஸனம் அப்பஸாவஜ்ஜம் த³ந்த⁴விராக³ந்தி வுச்சதி. உச்சே²த³வாதீ³ பன இத⁴லோகபரலோகம் அத்தீ²தி ஜானாதி, ஸுகதது³க்கடானம் ப²லம் அத்தீ²தி ஜானாதி, குஸலம் ந கரோதி, அகுஸலம் கரோந்தோ ந பா⁴யதி, வட்டம் ந அஸ்ஸாதே³தி, நாபி⁴னந்த³தி, பு³த்³தா⁴னம் வா பு³த்³த⁴ஸாவகானம் வா ஸம்முகீ²பா⁴வே ஸீக⁴ம் த³ஸ்ஸனம் பஜஹதி. பாரமியோ பூரேதும் ஸக்கோந்தோ பு³த்³தோ⁴ ஹுத்வா, அஸக்கோந்தோ அபி⁴னீஹாரம் கத்வா ஸாவகோ ஹுத்வா பரினிப்³பா³யதி. தஸ்மா உச்சே²த³த³ஸ்ஸனம் மஹாஸாவஜ்ஜம் கி²ப்பவிராக³ந்தி வுச்சதி.

202. ஸோ பன பரிப்³பா³ஜகோ ஏதமத்த²ம் அஸல்லக்கே²த்வா – ‘‘மய்ஹம் த³ஸ்ஸனம் ஸம்வண்ணேதி பஸம்ஸதி, அத்³தா⁴ மே ஸுந்த³ரம் த³ஸ்ஸன’’ந்தி ஸல்லக்கே²த்வா உக்கம்ஸேதி மே ப⁴வந்திஆதி³மாஹ.

இதா³னி யஸ்மா அயம் பரிப்³பா³ஜகோ கஞ்ஜியேனேவ தித்தகாலாபு³, உச்சே²த³த³ஸ்ஸனேனேவ பூரிதோ, ஸோ யதா² கஞ்ஜியம் அப்பஹாய ந ஸக்கா லாபு³ம்ஹி தேலபா²ணிதாதீ³னி பக்கி²பிதும், பக்கி²த்தானிபி ந க³ண்ஹாதி, ஏவமேவம் தம் லத்³தி⁴ம் அப்பஹாய அப⁴ப்³போ³ மக்³க³ப²லானம் லாபா⁴ய, தஸ்மா லத்³தி⁴ம் ஜஹாபனத்த²ம் தத்ரக்³கி³வேஸ்ஸனாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். விக்³க³ஹோதி கலஹோ. ஏவமேதாஸம் தி³ட்டீ²னம் பஹானம் ஹோதீதி ஏவம் விக்³க³ஹாதி³ஆதீ³னவம் தி³ஸ்வா தாஸம் தி³ட்டீ²னம் பஹானம் ஹோதி. ஸோ ஹி பரிப்³பா³ஜகோ ‘‘கிம் மே இமினா விக்³க³ஹாதி³னா’’தி தம் உச்சே²த³த³ஸ்ஸனம் பஜஹதி.

205. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா வமிதகஞ்ஜியே லாபு³ம்ஹி ஸப்பிபா²ணிதாதீ³னி பக்கி²பந்தோ விய ஹத³யே அமதோஸத⁴ம் பூரேஸ்ஸாமீதி விபஸ்ஸனம் ஆசிக்க²ந்தோ அயம் கோ² பன, அக்³கி³வேஸ்ஸன, காயோதிஆதி³மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² வம்மிகஸுத்தே வுத்தோ. அனிச்சதோதிஆதீ³னிபி ஹேட்டா² வித்தா²ரிதானேவ. யோ காயஸ்மிம் காயச²ந்தோ³தி யா காயஸ்மிம் தண்ஹா. ஸ்னேஹோதி தண்ஹாஸ்னேஹோவ. காயன்வயதாதி காயானுக³மனபா⁴வோ, காயம் அனுக³ச்ச²னககிலேஸோதி அத்தோ².

ஏவம் ரூபகம்மட்டா²னம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அரூபகம்மட்டா²னம் த³ஸ்ஸேந்தோ திஸ்ஸோ கோ²திஆதி³மாஹ. புன தாஸம்யேவ வேத³னானம் அஸம்மிஸ்ஸபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ யஸ்மிம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஸமயேதிஆதி³மாஹ. தத்ராயம் ஸங்கே²பத்தோ² – யஸ்மிம் ஸமயே ஸுகா²தீ³ஸு ஏகம் வேத³னம் வேத³யதி, தஸ்மிம் ஸமயே அஞ்ஞா வேத³னா அத்தனோ வாரம் வா ஓகாஸம் வா ஓலோகயமானா நிஸின்னா நாம நத்தி², அத² கோ² அனுப்பன்னாவ ஹோந்தி பி⁴ன்னஉத³கபுப்பு²ளா விய ச அந்தரஹிதா வா. ஸுகா²பி கோ²திஆதி³ தாஸம் வேத³னானம் சுண்ணவிசுண்ணபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம்.

ந கேனசி ஸம்வத³தீதி தஸ்ஸதம் க³ஹேத்வா ‘‘ஸஸ்ஸதவாதீ³ அஹ’’ந்தி உச்சே²த³வாதி³னாபி ஸத்³தி⁴ம் ந ஸம்வத³தி, தமேவ க³ஹேத்வா ‘‘ஸஸ்ஸதவாதீ³ அஹ’’ந்தி ஏகச்சஸஸ்ஸதவாதி³னா ஸத்³தி⁴ம் ந விவத³தி. ஏவம் தயோபி வாதா³ பரிவத்தேத்வா யோஜேதப்³பா³. யஞ்ச லோகே வுத்தந்தி யம் லோகே கதி²தம் வோஹரிதம், தேன வோஹரதி அபராமஸந்தோ கிஞ்சி த⁴ம்மம் பராமாஸக்³கா³ஹேன அக்³க³ண்ஹந்தோ. வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘யோ ஹோதி பி⁴க்கு² அரஹம் கதாவீ,

கீ²ணாஸவோ அந்திமதே³ஹதா⁴ரீ;

அஹம் வதா³மீதிபி ஸோ வதே³ய்ய,

மமம் வத³ந்தீதிபி ஸோ வதே³ய்ய;

லோகே ஸமஞ்ஞம் குஸலோ விதி³த்வா,

வோஹாரமத்தேன ஸோ வோஹரேய்யா’’தி. (ஸம். நி. 1.25);

அபரம்பி வுத்தம் – ‘‘இமா கோ² சித்த லோகஸமஞ்ஞா லோகனிருத்தியோ லோகவோஹாரா லோகபஞ்ஞத்தியோ, யாஹி ததா²க³தோ வோஹரதி அபராமஸ’’ந்தி (தீ³. நி. 1.440).

206. அபி⁴ஞ்ஞாபஹானமாஹாதி ஸஸ்ஸதாதீ³ஸு தேஸம் தேஸம் த⁴ம்மானம் ஸஸ்ஸதம் அபி⁴ஞ்ஞாய ஜானித்வா ஸஸ்ஸதஸ்ஸ பஹானமாஹ, உச்சே²த³ம், ஏகச்சஸஸ்ஸதம் அபி⁴ஞ்ஞாய ஏகச்சஸஸ்ஸதஸ்ஸ பஹானம் வத³தி. ரூபம் அபி⁴ஞ்ஞாய ரூபஸ்ஸ பஹானம் வத³தீதிஆதி³னா நயேனேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

படிஸஞ்சிக்க²தோதி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ. அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சீதி அனுப்பாத³னிரோதே⁴ன நிருத்³தே⁴ஹி ஆஸவேஹி அக்³க³ஹேத்வாவ சித்தம் விமுச்சி. ஏத்தாவதா சேஸ பரஸ்ஸ வட்³டி⁴தம் ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜித்வா கு²த³ம் வினோதே³ந்தோ விய பரஸ்ஸ ஆரத்³தா⁴ய த⁴ம்மதே³ஸனாய ஞாணம் பேஸேத்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தஞ்சேவ பத்தோ, ஸாவகபாரமீஞாணஸ்ஸ ச மத்த²கம், ஸோளஸ ச பஞ்ஞா படிவிஜ்ஜி²த்வா டி²தோ. தீ³க⁴னகோ² பன ஸோதாபத்திப²லம் பத்வா ஸரணேஸு பதிட்டி²தோ.

ப⁴க³வா பன இமம் தே³ஸனம் ஸூரியே த⁴ரமானேயேவ நிட்டா²பேத்வா கி³ஜ்ஜ²கூடா ஓருய்ஹ வேளுவனம் க³ந்த்வா ஸாவகஸன்னிபாதமகாஸி, சதுரங்க³ஸமன்னாக³தோ ஸன்னிபாதோ அஹோஸி. தத்ரிமானி அங்கா³னி – மாக⁴னக்க²த்தேன யுத்தோ புண்ணமஉபோஸத²தி³வஸோ, கேனசி அனாமந்திதானி ஹுத்வா அத்தனோயேவ த⁴ம்மதாய ஸன்னிபதிதானி அட்³ட⁴தேலஸானி பி⁴க்கு²ஸதானி, தேஸு ஏகோபி புது²ஜ்ஜனோ வா ஸோதாபன்ன-ஸகதா³கா³மி-அனாகா³மி-ஸுக்க²விபஸ்ஸக-அரஹந்தேஸு வா அஞ்ஞதரோ நத்தி², ஸப்³பே³ ச²ளபி⁴ஞ்ஞாவ, ஏகோபி சேத்த² ஸத்த²கேன கேஸே சி²ந்தி³த்வா பப்³ப³ஜிதோ நாம நத்தி², ஸப்³பே³ ஏஹிபி⁴க்கு²னோயேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

தீ³க⁴னக²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. மாக³ண்டி³யஸுத்தவண்ணனா

207. ஏவம் மே ஸுதந்தி மாக³ண்டி³யஸுத்தம். தத்த² அக்³யாகா³ரேதி அக்³கி³ஹோமஸாலயம். திணஸந்தா²ரகேதி த்³வே மாக³ண்டி³யா மாதுலோ ச பா⁴கி³னேய்யோ ச. தேஸு மாதுலோ பப்³ப³ஜித்வா அரஹத்தம் பத்தோ, பா⁴கி³னேய்யோபி ஸஉபனிஸ்ஸயோ நசிரஸ்ஸேவ பப்³ப³ஜித்வா அரஹத்தம் பாபுணிஸ்ஸதி. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா உபனிஸ்ஸயம் தி³ஸ்வா ரமணீயம் தே³வக³ப்³ப⁴ஸதி³ஸம் க³ந்த⁴குடிம் பஹாய தத்த² சா²ரிகதிணகசவராதீ³ஹி உக்லாபே அக்³யாகா³ரே திணஸந்தா²ரகம் பஞ்ஞாபேத்வா பரஸங்க³ஹகரணத்த²ம் கதிபாஹம் வஸித்த². தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். தேனுபஸங்கமீதி ந கேவலம் தம்தி³வஸமேவ, யஸ்மா பன தம் அக்³யாகா³ரம் கா³மூபசாரே தா³ரகதா³ரிகாஹி ஓகிண்ணம் அவிவித்தம், தஸ்மா ப⁴க³வா நிச்சகாலம்பி தி³வஸபா⁴க³ம் தஸ்மிம் வனஸண்டே³ வீதினாமேத்வா ஸாயம் வாஸத்தா²ய தத்த² உபக³ச்ச²தி.

அத்³த³ஸா கோ²…பே… திணஸந்தா²ரகம் பஞ்ஞத்தந்தி ப⁴க³வா அஞ்ஞேஸு தி³வஸேஸு திணஸந்தா²ரகம் ஸங்க⁴ரித்வா ஸஞ்ஞாணம் கத்வா க³ச்ச²தி, தம்தி³வஸம் பன பஞ்ஞபேத்வாவ அக³மாஸி. கஸ்மா? ததா³ ஹி பச்சூஸஸமயே லோகம் ஓலோகேத்வாவ அத்³த³ஸ – ‘‘அஜ்ஜ மாக³ண்டி³யோ இதா⁴க³ந்த்வா இமம் திணஸந்தா²ரகம் தி³ஸ்வா பா⁴ரத்³வாஜேன ஸத்³தி⁴ம் திணஸந்தா²ரகம் ஆரப்³ப⁴ கதா²ஸல்லாபம் கரிஸ்ஸதி, அதா²ஹம் ஆக³ந்த்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸாமி, ஸோ த⁴ம்மம் ஸுத்வா மம ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா அரஹத்தம் பாபுணிஸ்ஸதி. பரேஸம் ஸங்க³ஹகரணத்த²மேவ ஹி மயா பாரமியோ பூரிதா’’தி திணஸந்தா²ரகம் பஞ்ஞபேத்வாவ அக³மாஸி.

ஸமணஸேய்யானுரூபம் மஞ்ஞேதி இமம் திணஸந்தா²ரகம் ‘‘ஸமணஸ்ஸ அனுச்ச²விகா ஸேய்யா’’தி மஞ்ஞாமி. ந ச அஸஞ்ஞதஸமணஸ்ஸ நிவுத்த²ட்டா²னமேதம். ததா²ஹேத்த² ஹத்தே²ன ஆகட்³டி⁴தட்டா²னம் வா பாதே³ன ஆகட்³டி⁴தட்டா²னம் வா ஸீஸேன பஹடட்டா²னம் வா ந பஞ்ஞாயதி, அனாகுலோ அனாகிண்ணோ அபி⁴ன்னோ சே²கேன சித்தகாரேன தூலிகாய பரிச்சி²ந்தி³த்வா பஞ்ஞத்தோ விய. ஸஞ்ஞதஸமணஸ்ஸ வஸிதட்டா²னம், கஸ்ஸ போ⁴ வஸிதட்டா²னந்தி புச்ச²தி. பூ⁴னஹுனோதி ஹதவட்³டி⁴னோ மரியாத³காரகஸ்ஸ. கஸ்மா ஏவமாஹ? ச²ஸு த்³வாரேஸு வட்³டி⁴பஞ்ஞாபனலத்³தி⁴கத்தா. அயஞ்ஹி தஸ்ஸ லத்³தி⁴ – சக்கு² ப்³ரூஹேதப்³ப³ம் வட்³டே⁴தப்³ப³ம், அதி³ட்ட²ம் த³க்கி²தப்³ப³ம், தி³ட்ட²ம் ஸமதிக்கமிதப்³ப³ம். ஸோதம் ப்³ரூஹேதப்³ப³ம் வட்³டே⁴தப்³ப³ம், அஸுதம் ஸோதப்³ப³ம், ஸுதம் ஸமதிக்கமிதப்³ப³ம். கா⁴னம் ப்³ரூஹேதப்³ப³ம் வட்³டே⁴தப்³ப³ம், அகா⁴யிதம் கா⁴யிதப்³ப³ம், கா⁴யிதம் ஸமதிக்கமிதப்³ப³ம். ஜிவ்ஹா ப்³ரூஹேதப்³பா³ வட்³டே⁴தப்³பா³, அஸ்ஸாயிதம் ஸாயிதப்³ப³ம், ஸாயிதம் ஸமதிக்கமிதப்³ப³ம். காயோ ப்³ரூஹேதப்³போ³ வட்³டே⁴தப்³போ³, அபு²ட்ட²ம் பு²ஸிதப்³ப³ம், பு²ட்ட²ம் ஸமதிக்கமிதப்³ப³ம். மனோ ப்³ரூஹேதப்³போ³ வட்³டே⁴தப்³போ³, அவிஞ்ஞாதம் விஜானிதப்³ப³ம், விஞ்ஞாதம் ஸமதிக்கமிதப்³ப³ம். ஏவம் ஸோ ச²ஸு த்³வாரேஸு வட்³டி⁴ம் பஞ்ஞபேதி. ப⁴க³வா பன –

‘‘சக்கு²னா ஸம்வரோ ஸாது⁴, ஸாது⁴ ஸோதேன ஸம்வரோ;

கா⁴னேன ஸம்வரோ ஸாது⁴, ஸாது⁴ ஜிவ்ஹாய ஸம்வரோ.

காயேன ஸம்வரோ ஸாது⁴, ஸாது⁴ வாசாய ஸம்வரோ;

மனஸா ஸம்வரோ ஸாது⁴, ஸாது⁴ ஸப்³ப³த்த² ஸம்வரோ;

ஸப்³ப³த்த² ஸம்வுதோ பி⁴க்கு², ஸப்³ப³து³க்கா² பமுச்சதீ’’தி. (த⁴. ப. 360-361) –

ச²ஸு த்³வாரேஸு ஸம்வரம் பஞ்ஞபேதி. தஸ்மா ஸோ ‘‘வட்³டி⁴ஹதோ ஸமணோ கோ³தமோ மரியாத³காரகோ’’தி மஞ்ஞமானோ ‘‘பூ⁴னஹுனோ’’தி ஆஹ.

அரியே ஞாயே த⁴ம்மே குஸலேதி பரிஸுத்³தே⁴ காரணத⁴ம்மே அனவஜ்ஜே. இமினா கிம் த³ஸ்ஸேதி? ஏவரூபஸ்ஸ நாம உக்³க³தஸ்ஸ பஞ்ஞாதஸ்ஸ யஸஸ்ஸினோ உபரி வாசம் பா⁴ஸமானேன வீமம்ஸித்வா உபதா⁴ரேத்வா முகே² ஆரக்க²ம் ட²பேத்வா பா⁴ஸிதப்³போ³ ஹோதி. தஸ்மா மா ஸஹஸா அபா⁴ஸி, முகே² ஆரக்க²ம் ட²பேஹீதி த³ஸ்ஸேதி. ஏவஞ்ஹி நோ ஸுத்தே ஓசரதீதி யஸ்மா அம்ஹாகம் ஸுத்தே ஏவம் ஆக³ச்ச²தி, ந மயம் முகா²ருள்ஹிச்சா²மத்தம் வதா³ம, ஸுத்தே ச நாம ஆக³தம் வத³மானா கஸ்ஸ பா⁴யேய்யாம, தஸ்மா ஸம்முகா²பி நம் வதே³ய்யாமாதி அத்தோ². அப்போஸ்ஸுக்கோதி மம ரக்க²னத்தா²ய அனுஸ்ஸுக்கோ அவாவடோ ஹுத்வாதி அத்தோ². வுத்தோவ நம் வதே³ய்யாதி மயா வுத்தோவ ஹுத்வா அபுச்சி²தோவ கத²ம் ஸமுட்டா²பேத்வா அம்ப³ஜம்பூ³ஆதீ³னி க³ஹேத்வா விய அபூரயமானோ மயா கதி²தனியாமேன ப⁴வம் பா⁴ரத்³வாஜோ வதே³ய்ய, வத³ஸ்ஸூதி அத்தோ².

208. அஸ்ஸோஸி கோ²தி ஸத்தா² ஆலோகம் வட்³டே⁴த்வா தி³ப்³ப³சக்கு²னா மாக³ண்டி³யம் தத்த² ஆக³தம் அத்³த³ஸ, த்³வின்னம் ஜனானம் பா⁴ஸமானானம் தி³ப்³ப³ஸோதேன ஸத்³த³ம்பி அஸ்ஸோஸி. படிஸல்லானா வுட்டி²தோதி ப²லஸமாபத்தியா வுட்டி²தோ. ஸம்விக்³கோ³தி பீதிஸம்வேகே³ன ஸம்விக்³கோ³ சலிதோ கம்பிதோ. தஸ்ஸ கிர ஏதத³ஹோஸி – ‘‘நேவ மாக³ண்டி³யேன ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஆரோசிதம், ந மயா. அம்ஹே முஞ்சித்வா அஞ்ஞோ ஏத்த² ததியோபி நத்தி², ஸுதோ ப⁴விஸ்ஸதி அம்ஹாகம் ஸத்³தோ³ திகி²ணஸோதேன புரிஸேனா’’தி. அத²ஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரே பீதி உப்பஜ்ஜித்வா நவனவுதிலோமகூபஸஹஸ்ஸானி உத்³த⁴க்³கா³னி அகாஸி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸம்விக்³கோ³ லோமஹட்ட²ஜாதோ’’தி. அத² கோ² மாக³ண்டி³யோ பரிப்³பா³ஜகோதி பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ பபி⁴ன்னமுக²ம் விய பீ³ஜம் பரிபாகக³தம் ஞாணம், தஸ்மா ஸன்னிஸீதி³தும் அஸக்கோந்தோ ஆஹிண்ட³மானோ புன ஸத்து² ஸந்திகம் ஆக³ந்த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத² கோ² மாக³ண்டி³யோ’’திஆதி³ வுத்தம்.

209. ஸத்தா² – ‘‘ஏவம் கிர த்வம், மாக³ண்டி³ய, மம் அவசா’’தி அவத்வாவ சக்கு²ம் கோ², மாக³ண்டி³யாதி பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஆரபி⁴. தத்த² வஸனட்டா²னட்டே²ன ரூபம் சக்கு²ஸ்ஸ ஆராமோதி சக்கு² ரூபாராமம். ரூபே ரதந்தி ரூபரதம். ரூபேன சக்கு² ஆமோதி³தம் பமோதி³தந்தி ரூபஸமுதி³தம். த³ந்தந்தி நிப்³பி³ஸேவனம். கு³த்தந்தி கோ³பிதம். ரக்கி²தந்தி ட²பிதரக்க²ம். ஸம்வுதந்தி பிஹிதம். ஸம்வராயாதி பிதா⁴னத்தா²ய.

210. பரிசாரிதபுப்³போ³தி அபி⁴ரமிதபுப்³போ³. ரூபபரிளாஹந்தி ரூபம் ஆரப்³ப⁴ உப்பஜ்ஜனபரிளாஹம். இமஸ்ஸ பன தே, மாக³ண்டி³ய, கிமஸ்ஸ வசனீயந்தி இமஸ்ஸ ரூபம் பரிக்³க³ண்ஹித்வா அரஹத்தப்பத்தஸ்ஸ கீ²ணாஸவஸ்ஸ தயா கிம் வசனம் வத்தப்³ப³ம் அஸ்ஸ, வுட்³டி⁴ஹதோ மரியாத³காரகோதி இத³ம் வத்தப்³ப³ம், ந வத்தப்³ப³ந்தி புச்ச²தி. ந கிஞ்சி, போ⁴ கோ³தமாதி, போ⁴ கோ³தம, கிஞ்சி வத்தப்³ப³ம் நத்தி². ஸேஸத்³வாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

211. இதா³னி யஸ்மா தயா பஞ்சக்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ஹேத்வா அரஹத்தப்பத்தஸ்ஸ கீ²ணாஸவஸ்ஸ கிஞ்சி வத்தப்³ப³ம் நத்தி², அஹஞ்ச பஞ்சக்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ஹேத்வா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பத்தோ, தஸ்மா அஹம்பி தே ந கிஞ்சி வத்தப்³போ³தி த³ஸ்ஸேதும் அஹம் கோ² பனாதிஆதி³மாஹ. தஸ்ஸ மய்ஹம் மாக³ண்டி³யாதி கி³ஹிகாலே அத்தனோ ஸம்பத்திம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ. தத்த² வஸ்ஸிகோதிஆதீ³ஸு யத்த² ஸுக²ம் ஹோதி வஸ்ஸகாலே வஸிதும், அயம் வஸ்ஸிகோ. இதரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயம் பனேத்த² வசனத்தோ² – வஸ்ஸம் வாஸோ வஸ்ஸம், வஸ்ஸம் அரஹதீதி வஸ்ஸிகோ. இதரேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

தத்த² வஸ்ஸிகோ பாஸாதோ³ நாதிஉச்சோ ஹோதி நாதினீசோ, த்³வாரவாதபானானிபிஸ்ஸ நாதிதனூனி நாதிப³ஹூனி, பூ⁴மத்த²ரணபச்சத்த²ரணக²ஜ்ஜபோ⁴ஜ்ஜானிபேத்த² மிஸ்ஸகானேவ வட்டந்தி. ஹேமந்திகே த²ம்பா⁴பி பி⁴த்தியோபி நீசா ஹோந்தி, த்³வாரவாதபானானி தனுகானி ஸுகு²மச்சி²த்³தா³னி. உண்ஹபவேஸனத்தா²ய பி⁴த்தினியூஹானி நீஹரீயந்தி. பூ⁴மத்த²ரணபச்சத்த²ரணனிவாஸனபாருபனானி பனேத்த² உண்ஹவீரியானி கம்ப³லாதீ³னி வட்டந்தி. க²ஜ்ஜபோ⁴ஜ்ஜம் ஸினித்³த⁴ம் கடுகஸன்னிஸ்ஸிதஞ்ச. கி³ம்ஹிகே த²ம்பா⁴பி பி⁴த்தியோபி உச்சா ஹோந்தி. த்³வாரவாதபானானி பனேத்த² ப³ஹூனி விபுலஜாலானி ப⁴வந்தி. பூ⁴மத்த²ரணாதீ³னி து³கூலமயானி வட்டந்தி, க²ஜ்ஜபோ⁴ஜ்ஜானி மது⁴ரரஸஸீதவீரியானி. வாதபானஸமீபேஸு சேத்த² நவ சாடியோ ட²பேத்வா உத³கஸ்ஸ பூரேத்வா நீலுப்பலாதீ³ஹி ஸஞ்சா²தே³ந்தி. தேஸு தேஸு பதே³ஸேஸு உத³கயந்தானி கரோந்தி, யேஹி தே³வே வஸ்ஸந்தே விய உத³கதா⁴ரா நிக்க²மந்தி.

போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ பன அட்ட²ஸதஸுவண்ணக⁴டே ச ரஜதக⁴டே ச க³ந்தோ⁴த³கஸ்ஸ பூரேத்வா நீலுப்பலக³ச்ச²கே கத்வா ஸயனம் பரிவாரேத்வா ட²பயிம்ஸு. மஹந்தேஸு லோஹகடாஹேஸு க³ந்த⁴கலலம் பூரேத்வா நீலுப்பலபது³மபுண்ட³ரீகானி ரோபேத்வா உதுக்³க³ஹணத்தா²ய தத்த² தத்த² ட²பேஸும். ஸூரியரஸ்மீஹி புப்பா²னி புப்ப²ந்தி. நானாவிதா⁴ ப⁴மரக³ணா பாஸாத³ம் பவிஸித்வா புப்பே²ஸு ரஸம் க³ண்ஹந்தா விசரந்தி. பாஸாதோ³ அதிஸுக³ந்தோ⁴ ஹோதி. யமகபி⁴த்தியா அந்தரே லோஹனாளிம் ட²பேத்வா நவபூ⁴மிகபாஸாத³ஸ்ஸ உபரி ஆகாஸங்க³ணே ரதனமண்ட³பமத்த²கே ஸுகு²மச்சி²த்³த³கம் ஜாலம் ப³த்³த⁴ம் அஹோஸி. ஏகஸ்மிம் டா²னே ஸுக்க²மஹிம்ஸசம்மம் பஸாரேதி. போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ உத³ககீளனவேலாய மஹிம்ஸசம்மே பாஸாணகு³ளே கி²பந்தி, மேக⁴த²னிதஸத்³தோ³ விய ஹோதி. ஹேட்டா² யந்தம் பரிவத்தேந்தி, உத³கம் அபி⁴ருஹித்வா ஜாலமத்த²கே பததி, வஸ்ஸபதனஸலிலம் விய ஹோதி. ததா³ போ³தி⁴ஸத்தோ நீலபடம் நிவாஸேதி, நீலபடம் பாருபதி, நீலபஸாத⁴னம் பஸாதே⁴தி. பரிவாராபிஸ்ஸ சத்தாலீஸனாடகஸஹஸ்ஸானி நீலவத்தா²ப⁴ரணானேவ நீலவிலேபனானி ஹுத்வா மஹாபுரிஸம் பரிவாரேத்வா ரதனமண்ட³பம் க³ச்ச²ந்தி. தி³வஸபா⁴க³ம் உத³ககீளம் கீளந்தோ ஸீதலம் உதுஸுக²ம் அனுபோ⁴தி.

பாஸாத³ஸ்ஸ சதூஸு தி³ஸாஸு சத்தாரோ ஸரா ஹோந்தி. தி³வாகாலே நானாவண்ணஸகுணக³ணா பாசீனஸரதோ வுட்டா²ய விரவமானா பாஸாத³மத்த²கேன பச்சி²மஸரம் க³ச்ச²ந்தி. பச்சி²மஸரதோ வுட்டா²ய பாசீனஸரம், உத்தரஸரதோ த³க்கி²ணஸரம், த³க்கி²ணஸரதோ உத்தரஸரம் க³ச்ச²ந்தி, அந்தரவஸ்ஸஸமயோ விய ஹோதி. ஹேமந்திகபாஸாதோ³ பன பஞ்சபூ⁴மிகோ அஹோஸி, வஸ்ஸிகபாஸாதோ³ ஸத்தபூ⁴மிகோ.

நிப்புரிஸேஹீதி புரிஸவிரஹிதேஹி. ந கேவலஞ்சேத்த² தூரியானேவ நிப்புரிஸானி, ஸப்³ப³ட்டா²னானிபி நிப்புரிஸானேவ. தோ³வாரிகாபி இத்தி²யோவ, ந்ஹாபனாதி³பரிகம்மகராபி இத்தி²யோவ. ராஜா கிர – ‘‘ததா²ரூபம் இஸ்ஸரியஸுக²ஸம்பத்திம் அனுப⁴வமானஸ்ஸ புரிஸம் தி³ஸ்வா பரிஸங்கா உப்பஜ்ஜதி, ஸா மே புத்தஸ்ஸ மா அஹோஸீ’’தி ஸப்³ப³கிச்சேஸு இத்தி²யோவ ட²பேஸி. தாய ரதியா ரமமானோதி இத³ம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகப²லஸமாபத்திரதிம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

212. க³ஹபதி வா க³ஹபதிபுத்தோ வாதி ஏத்த² யஸ்மா க²த்தியானம் ஸேதச்ச²த்தஸ்மிம்யேவ பத்த²னா ஹோதி, மஹா ச நேஸம் பபஞ்சோ, ப்³ராஹ்மணா மந்தேஹி அதித்தா மந்தே க³வேஸந்தா விசரந்தி, க³ஹபதினோ பன முத்³தா³க³ணனமத்தம் உக்³க³ஹிதகாலதோ பட்டா²ய ஸம்பத்திம்யேவ அனுப⁴வந்தி, தஸ்மா க²த்தியப்³ராஹ்மணே அக்³க³ஹேத்வா ‘‘க³ஹபதி வா க³ஹபதிபுத்தோ வா’’தி ஆஹ. ஆவட்டேய்யாதி மானுஸககாமஹேது ஆவட்டோ ப⁴வேய்யாதி அத்தோ². அபி⁴க்கந்ததராதி விஸிட்ட²தரா. பணீததராதி அதப்பகதரா. வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘குஸக்³கே³னுத³கமாதா³ய, ஸமுத்³தே³ உத³கம் மினே;

ஏவம் மானுஸகா காமா, தி³ப்³ப³காமான ஸந்திகே’’தி. (ஜா. 2.21.389) –

ஸமதி⁴க³ய்ஹ திட்ட²தீதி தி³ப்³ப³ஸுக²ம் க³ண்ஹித்வா ததோ விஸிட்ட²தரா ஹுத்வா திட்ட²தி.

ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம் பனேத்த² ஏவம் வேதி³தப்³ப³ம் – க³ஹபதிஸ்ஸ பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமங்கீ³பூ⁴தகாலோ விய போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ தீஸு பாஸாதே³ஸு சத்தாலீஸஸஹஸ்ஸஇத்தி²மஜ்ஜே² மோத³னகாலோ, தஸ்ஸ ஸுசரிதம் பூரேத்வா ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்தகாலோ விய போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ அபி⁴னிக்க²மனம் கத்வா போ³தி⁴பல்லங்கே ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் படிவித்³த⁴காலோ, தஸ்ஸ நந்த³னவனே ஸம்பத்திம் அனுப⁴வனகாலோ விய ததா²க³தஸ்ஸ சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகப²லஸமாபத்திரதியா வீதிவத்தனகாலோ, தஸ்ஸ மானுஸகானம் பஞ்சன்னம் காமகு³ணானம் அபத்த²னகாலோ விய ததா²க³தஸ்ஸ சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகப²லஸமாபத்திரதியா வீதினாமேந்தஸ்ஸ ஹீனஜனஸுக²ஸ்ஸ அபத்த²னகாலோதி.

213. ஸுகீ²தி பட²மம் து³க்கி²தோ பச்சா² ஸுகி²தோ அஸ்ஸ. ஸேரீதி பட²மம் வேஜ்ஜது³தியகோ பச்சா² ஸேரீ ஏககோ ப⁴வேய்ய. ஸயம்வஸீதி பட²மம் வேஜ்ஜஸ்ஸ வஸே வத்தமானோ வேஜ்ஜேன நிஸீதா³தி வுத்தே நிஸீதி³, நிபஜ்ஜாதி வுத்தே நிபஜ்ஜி, பு⁴ஞ்ஜாதி வுத்தே பு⁴ஞ்ஜி, பிவாதி வுத்தே பிவி, பச்சா² ஸயம்வஸீ ஜாதோ. யேன காமம் க³மோதி பட²மம் இச்சி²திச்சி²தட்டா²னம் க³ந்தும் நாலத்த², பச்சா² ரோகே³ வூபஸந்தே வனத³ஸ்ஸன-கி³ரித³ஸ்ஸன-பப்³ப³தத³ஸ்ஸனாதீ³ஸுபி யேனகாமம் க³மோ ஜாதோ, யத்த² யத்தே²வ க³ந்தும் இச்ச²தி, தத்த² தத்தே²வ க³ச்சே²ய்ய.

ஏத்தா²பி இத³ம் ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம் – புரிஸஸ்ஸ குட்டி²காலோ விய ஹி போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ அகா³ரமஜ்ஜே² வஸனகாலோ, அங்கா³ரகபல்லம் விய ஏகம் காமவத்து², த்³வே கபல்லானி விய த்³வே வத்தூ²னி, ஸக்கஸ்ஸ பன தே³வரஞ்ஞோ அட்³ட⁴தேய்யகோடியானி அங்கா³ரகபல்லானி விய அட்³ட⁴தியனாடககோடியோ, நகே²ஹி வணமுகா²னி தச்சே²த்வா அங்கா³ரகபல்லே பரிதாபனம் விய வத்து²படிஸேவனம், பே⁴ஸஜ்ஜம் ஆக³ம்ம அரோக³காலோ விய காமேஸு ஆதீ³னவம் நேக்க²ம்மே ச ஆனிஸம்ஸம் தி³ஸ்வா நிக்க²ம்ம பு³த்³த⁴பூ⁴தகாலே சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகப²லஸமாபத்திரதியா வீதிவத்தனகாலோ, அஞ்ஞம் குட்டி²புரிஸம் தி³ஸ்வா அபத்த²னகாலோ விய தாய ரதியா வீதினாமேந்தஸ்ஸ ஹீனஜனரதியா அபத்த²னகாலோதி.

214. உபஹதிந்த்³ரியோதி கிமிரகுட்டே²ன நாம உபஹதகாயப்பஸாதோ³. உபஹதிந்த்³ரியாதி உபஹதபஞ்ஞிந்த்³ரியா. தே யதா² ஸோ உபஹதகாயிந்த்³ரியோ குட்டீ² து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸஸ்மிம்யேவ அக்³கி³ஸ்மிம் ஸுக²மிதி விபரீதஸஞ்ஞம் பச்சலத்த², ஏவம் பஞ்ஞிந்த்³ரியஸ்ஸ உபஹதத்தா து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸேஸ்வேவ காமேஸு ஸுக²மிதி விபரீதஸஞ்ஞம் பச்சலத்து²ம்.

215. அஸுசிதரானி சேவாதிஆதீ³ஸு பகதியாவ தானி அஸுசீனி ச து³க்³க³ந்தா⁴னி ச பூதீனி ச, இதா³னி பன அஸுசிதரானி சேவ து³க்³க³ந்த⁴தரானி ச பூதிதரானி ச ஹோந்தி. காசீதி தஸ்ஸ ஹி பரிதாபேந்தஸ்ஸ ச கண்டூ³வந்தஸ்ஸ ச பாணகா அந்தோ பவிஸந்தி, து³ட்ட²லோஹிதது³ட்ட²புப்³பா³ பக்³க⁴ரந்தி. ஏவமஸ்ஸ காசி அஸ்ஸாத³மத்தா ஹோதி.

ஆரோக்³யபரமாதி கா³தா²ய யே கேசி த⁴னலாபா⁴ வா யஸலாபா⁴ வா புத்தலாபா⁴ வா அத்தி², ஆரோக்³யம் தேஸம் பரமம் உத்தமம், நத்தி² ததோ உத்தரிதரோ லாபோ⁴தி, ஆரோக்³யபரமா லாபா⁴. யம்கிஞ்சி ஜா²னஸுக²ம் வா மக்³க³ஸுக²ம் வா ப²லஸுக²ம் வா அத்தி², நிப்³பா³னம் தத்த² பரமம், நத்தி² ததோ உத்தரிதரம் ஸுக²ந்தி நிப்³பா³னம் பரமம் ஸுக²ம். அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கா³னந்தி புப்³ப³பா⁴க³மக்³கா³னம் புப்³ப³பா⁴க³க³மனேனேவ அமதகா³மீனம் அட்ட²ங்கி³கோ கே²மோ, நத்தி² ததோ கே²மதரோ அஞ்ஞோ மக்³கோ³. அத² வா கே²மம் அமதகா³மினந்தி ஏத்த² கே²மந்திபி அமதந்திபி நிப்³பா³னஸ்ஸேவ நாமம். யாவதா புது²ஸமணப்³ராஹ்மணா பரப்பவாதா³ கே²மகா³மினோ ச அமதகா³மினோ சாதி லத்³தி⁴வஸேன க³ஹிதா, ஸப்³பே³ஸம் தேஸம் கே²மஅமதகா³மீனம் மக்³கா³னம் அட்ட²ங்கி³கோ பரமோ உத்தமோதி அயமேத்த² அத்தோ².

216. ஆசரியபாசரியானந்தி ஆசரியானஞ்சேவ ஆசரியாசரியானஞ்ச. ஸமேதீதி ஏகனாளியா மிதம் விய ஏகதுலாய துலிதம் விய ஸதி³ஸம் ஹோதி நின்னானாகரணம். அனோமஜ்ஜதீதி பாணிம் ஹேட்டா² ஓதாரேந்தோ மஜ்ஜதி – ‘‘இத³ம் தம், போ⁴ கோ³தம, ஆரோக்³யம், இத³ம் தம் நிப்³பா³ன’’ந்தி காலேன ஸீஸம் காலேன உரம் பரிமஜ்ஜந்தோ ஏவமாஹ.

217. சே²கந்தி ஸம்பன்னம். ஸாஹுளிசீரேனாதி காளகேஹி ஏளகலோமேஹி கததூ²லசீரேன. ஸங்காரசோளகேனாதிபி வத³ந்தி. வாசம் நிச்சா²ரேய்யாதி காலேன த³ஸாய காலேன அந்தே காலேன மஜ்ஜே² பரிமஜ்ஜந்தோ நிச்சா²ரேய்ய, வதே³ய்யாதி அத்தோ². புப்³ப³கேஹேஸாதி புப்³ப³கேஹி ஏஸா. விபஸ்ஸீபி ஹி ப⁴க³வா…பே… கஸ்ஸபோபி ப⁴க³வா சதுபரிஸமஜ்ஜே² நிஸின்னோ இமம் கா³த²ம் அபா⁴ஸி, ‘‘அத்த²னிஸ்ஸிதகா³தா²’’தி மஹாஜனோ உக்³க³ண்ஹி. ஸத்த²ரி பரினிப்³பு³தே அபரபா⁴கே³ பரிப்³பா³ஜகானம் அந்தரம் பவிட்டா². தே போத்த²கக³தம் கத்வா பத³த்³வயமேவ ரக்கி²தும் ஸக்கி²ம்ஸு. தேனாஹ – ஸா ஏதரஹி அனுபுப்³பே³ன புது²ஜ்ஜனகா³தா²தி.

218. ரோகோ³வ பூ⁴தோதி ரோக³பூ⁴தோ. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அரியம் சக்கு²ந்தி பரிஸுத்³த⁴ம் விபஸ்ஸனாஞாணஞ்சேவ மக்³க³ஞாணஞ்ச. பஹோதீதி ஸமத்தோ². பே⁴ஸஜ்ஜம் கரேய்யாதி உத்³த⁴ம்விரேசனம் அதோ⁴விரேசனம் அஞ்ஜனஞ்சாதி பே⁴ஸஜ்ஜம் கரேய்ய.

219. ந சக்கூ²னி உப்பாதே³ய்யாதி யஸ்ஸ ஹி அந்தரா பித்தஸேம்ஹாதி³பலிவேடே²ன சக்கு²பஸாதோ³ உபஹதோ ஹோதி, ஸோ சே²கம் வேஜ்ஜம் ஆக³ம்ம ஸப்பாயபே⁴ஸஜ்ஜம் ஸேவந்தோ சக்கூ²னி உப்பாதே³தி நாம. ஜச்சந்த⁴ஸ்ஸ பன மாதுகுச்சி²யம்யேவ வினட்டா²னி, தஸ்மா ஸோ ந லப⁴தி. தேன வுத்தம் ‘‘ந சக்கூ²னி உப்பாதே³ய்யா’’தி.

220. து³தியவாரே ஜச்சந்தோ⁴தி ஜாதகாலதோ பட்டா²ய பித்தாதி³பலிவேடே²ன அந்தோ⁴. அமுஸ்மிந்தி தஸ்மிம் புப்³பே³ வுத்தே. அமித்ததோபி த³ஹேய்யாதி அமித்தோ மே அயந்தி ஏவம் அமித்ததோ ட²பேய்ய. து³தியபதே³பி ஏஸேவ நயோ. இமினா சித்தேனாதி வட்டே அனுக³தசித்தேன. தஸ்ஸ மே உபாதா³னபச்சயாதி ஏகஸந்தி⁴ த்³விஸங்கே²போ பச்சயாகாரோ கதி²தோ, வட்டம் விபா⁴விதம்.

221. த⁴ம்மானுத⁴ம்மந்தி த⁴ம்மஸ்ஸ அனுத⁴ம்மம் அனுச்ச²விகம் படிபத³ம். இமே ரோகா³ க³ண்டா³ ஸல்லாதி பஞ்சக்க²ந்தே⁴ த³ஸ்ஸேதி. உபாதா³னனிரோதா⁴தி விவட்டம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

மாக³ண்டி³யஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. ஸந்த³கஸுத்தவண்ணனா

223. ஏவம் மே ஸுதந்தி ஸந்த³கஸுத்தம். தத்த² பிலக்க²கு³ஹாயந்தி தஸ்ஸா கு³ஹாய த்³வாரே பிலக்க²ருக்கோ² அஹோஸி, தஸ்மா பிலக்க²கு³ஹாத்வேவ ஸங்க²ம் க³தா. படிஸல்லானா வுட்டி²தோதி விவேகதோ வுட்டி²தோ. தே³வகதஸோப்³போ⁴தி வஸ்ஸோத³கேனேவ தின்னட்டா²னே ஜாதோ மஹாஉத³கரஹதோ³. கு³ஹாத³ஸ்ஸனாயாதி ஏத்த² கு³ஹாதி பம்ஸுகு³ஹா. ஸா உன்னமே உத³கமுத்தட்டா²னே அஹோஸி, ஏகதோ உமங்க³ம் கத்வா கா²ணுகே ச பம்ஸுஞ்ச நீஹரித்வா அந்தோ த²ம்பே⁴ உஸ்ஸாபேத்வா மத்த²கே பத³ரச்ச²ன்னகே³ஹஸங்கே²பேன கதா, தத்த² தே பரிப்³பா³ஜகா வஸந்தி. ஸா வஸ்ஸானே உத³கபுண்ணா திட்ட²தி, நிதா³கே⁴ தத்த² வஸந்தி. தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘கு³ஹாத³ஸ்ஸனாயா’’தி ஆஹ. விஹாரத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ஹி அனமதக்³கி³யம் பச்சவேக்கி²த்வா ஸமுத்³த³பப்³ப³தத³ஸ்ஸனத்த²ம் வாபி க³ந்தும் வட்டதீதி.

உன்னாதி³னியாதி உச்சம் நத³மானாய. ஏவம் நத³மானாய சஸ்ஸா உத்³த⁴ங்க³மனவஸேன உச்சோ, தி³ஸாஸு பத்த²டவஸேன மஹாஸத்³தோ³தி உச்சாஸத்³த³மஹாஸத்³தோ³, தாய உச்சாஸத்³த³மஹாஸத்³தா³ய. தேஸம் பரிப்³பா³ஜகானம் பாதோவ உட்டா²ய கத்தப்³ப³ம் நாம சேதியவத்தம் வா போ³தி⁴வத்தம் வா ஆசரியுபஜ்ஜா²யவத்தம் வா யோனிஸோமனஸிகாரோ வா நத்தி². தேன தே பாதோவ உட்டா²ய பா³லாதபே நிஸின்னா, ஸாயம் வா கதா²ய பா²ஸுகத்தா²ய ஸன்னிபதிதா ‘‘இமஸ்ஸ ஹத்தோ² ஸோப⁴ணோ இமஸ்ஸ பாதோ³’’தி ஏவம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஹத்த²பாதா³தீ³னி வா ஆரப்³ப⁴ இத்தி²புரிஸதா³ரகதா³ரிகாவண்ணே வா அஞ்ஞம் வா காமஸ்ஸாத³ப⁴வஸ்ஸாதா³தி³வத்து²ம் ஆரப்³ப⁴ கத²ம் பட்ட²பேத்வா அனுபுப்³பே³ன ராஜகதா²தி³அனேகவித⁴ம் திரச்சா²னகத²ம் கதே²ந்தி. ஸா ஹி அனிய்யானிகத்தா ஸக்³க³மோக்க²மக்³கா³னம் திரச்சா²னபூ⁴தா கதா²தி திரச்சா²னகதா². தத்த² ராஜானம் ஆரப்³ப⁴ ‘‘மஹாஸம்மதோ மந்தா⁴தா த⁴ம்மாஸோகோ ஏவம்மஹானுபா⁴வோ’’திஆதி³னா நயேன பவத்தா கதா² ராஜகதா². ஏஸ நயோ சோரகதா²தீ³ஸு.

தேஸு ‘‘அஸுகோ ராஜா அபி⁴ரூபோ த³ஸ்ஸனீயோ’’திஆதி³னா நயேன கே³ஹஸ்ஸிதகதா²வ திரச்சா²னகதா² ஹோதி. ‘‘ஸோபி நாம ஏவம் மஹானுபா⁴வோ க²யம் க³தோ’’தி ஏவம் பவத்தா பன கம்மட்டா²னபா⁴வே திட்ட²தி. சோரேஸுபி ‘‘மூலதே³வோ ஏவம்மஹானுபா⁴வோ, மேக⁴மாலோ ஏவம்மஹானுபா⁴வோ’’தி தேஸம் கம்மம் படிச்ச அஹோ ஸூராதி கே³ஹஸ்ஸிதகதா²வ திரச்சா²னகதா². யுத்³தே⁴பி பா⁴ரதயுத்³தா⁴தீ³ஸு ‘‘அஸுகேன அஸுகோ ஏவம் மாரிதோ ஏவம் வித்³தோ⁴’’தி காமஸ்ஸாத³வஸேனேவ கதா² திரச்சா²னகதா². ‘‘தேபி நாம க²யம் க³தா’’தி ஏவம் பவத்தா பன ஸப்³ப³த்த² கதா² கம்மட்டா²னமேவ ஹோதி. அபிச அன்னாதீ³ஸு ‘‘ஏவம் வண்ணவந்தம் க³ந்த⁴வந்தம் ரஸவந்தம் ப²ஸ்ஸஸம்பன்னம் கா²தி³ம்ஹ பு⁴ஞ்ஜிம்ஹ பிவிம்ஹ பரிபு⁴ஞ்ஜிம்ஹா’’தி காமஸ்ஸாத³வஸேன கதே²தும் ந வட்டதி, ஸாத்த²கம் பன கத்வா – ‘‘புப்³பே³ ஏவம் வண்ணாதி³ஸம்பன்னம் அன்னம் பானம் வத்த²ம் ஸயனம் மாலம் க³ந்த⁴ம் ஸீலவந்தானம் அத³ம்ஹ, சேதியே பூஜம் அகரிம்ஹா’’தி கதே²தும் வட்டதி.

ஞாதிகதா²தீ³ஸுபி ‘‘அம்ஹாகம் ஞாதகா ஸூரா ஸமத்தா²’’தி வா ‘‘புப்³பே³ மயம் ஏவம் விசித்ரேஹி யானேஹி சரிம்ஹா’’தி வா அஸ்ஸாத³வஸேன வத்தும் ந வட்டதி, ஸாத்த²கம் பன கத்வா ‘‘தேபி நோ ஞாதகா க²யம் க³தா’’தி வா ‘‘புப்³பே³ மயம் ஏவரூபா உபாஹனா ஸங்க⁴ஸ்ஸ அத³ம்ஹா’’தி வா கதே²தப்³பா³. கா³மகதா²பி ஸுனிவிட்ட²து³ன்னிவிட்ட²ஸுபி⁴க்க²து³ப்³பி⁴க்கா²தி³வஸேன வா ‘‘அஸுககா³மவாஸினோ ஸூரா ஸமத்தா²’’தி வா ஏவம் அஸ்ஸாத³வஸேன ந வட்டதி, ஸாத்த²கம் பன கத்வா ஸத்³தா⁴ பஸன்னாதி வா க²யவயம் க³தாதி வா வத்தும் வட்டதி. நிக³மனக³ரஜனபத³கதா²ஸுபி ஏஸேவ நயோ. இத்தி²கதா²பி வண்ணஸண்டா²னாதீ³னி படிச்ச அஸ்ஸாத³வஸேன ந வட்டதி, ஸத்³தா⁴ பஸன்னா க²யம் க³தாதி ஏவமேவ வட்டதி. ஸூரகதா²பி நந்தி³மித்தோ நாம யோதோ⁴ ஸூரோ அஹோஸீதி அஸ்ஸாத³வஸேனேவ ந வட்டதி, ஸத்³தோ⁴ பஸன்னோ அஹோஸி க²யம் க³தோதி ஏவமேவ வட்டதி. விஸிகா²கதா²பி அஸுகா விஸிகா² ஸுனிவிட்டா² து³ன்னிவிட்டா² ஸூரா ஸமத்தா²தி அஸ்ஸாத³வஸேனேவ ந வட்டதி, ஸத்³தா⁴ பஸன்னா க²யம் க³தா இச்சேவம் வட்டதி.

கும்ப⁴ட்டா²னகதா²தி கும்ப⁴ட்டா²னஉத³கதித்த²கதா² வா வுச்சதி கும்ப⁴தா³ஸிகதா² வா. ஸாபி ‘‘பாஸாதி³கா நச்சிதும் கா³யிதும் சே²கா’’தி அஸ்ஸாத³வஸேன ந வட்டதி, ஸத்³தா⁴ பஸன்னாதிஆதி³னா நயேனேவ வட்டதி. புப்³ப³பேதகதா²தி அதீதஞாதிகதா². தத்த² வத்தமானஞாதிகதா²ஸதி³ஸோவ வினிச்ச²யோ.

நானத்தகதா²தி புரிமபச்சி²மகதா²விமுத்தா அவஸேஸா நானாஸபா⁴வா நிரத்த²ககதா². லோகக்கா²யிகாதி அயம் லோகோ கேன நிம்மிதோ, அஸுகேன நாம நிம்மிதோ, காகா ஸேதா அட்டீ²னம் ஸேதத்தா, ப³கா ரத்தா லோஹிதஸ்ஸ ரத்தத்தாதி ஏவமாதி³கா லோகாயதவிதண்ட³ஸல்லாபகதா².

ஸமுத்³த³க்கா²யிகா நாம கஸ்மா ஸமுத்³தோ³ ஸாக³ரோ, ஸாக³ரதே³வேன க²ணிதத்தா ஸாக³ரோ, க²தோ மேதி ஹத்த²முத்³தா³ய நிவேதி³தத்தா ஸமுத்³தோ³தி ஏவமாதி³கா நிரத்த²கா ஸமுத்³த³க்கா²யிககதா². இதி ப⁴வோ, இதி அப⁴வோதி யம் வா தம் வா நிரத்த²ககாரணம் வத்வா பவத்திதகதா² இதிப⁴வாப⁴வகதா². ஏத்த² ச ப⁴வோதி ஸஸ்ஸதம், அப⁴வோதி உச்சே²த³ம். ப⁴வோதி வட்³டி⁴, அப⁴வோதி ஹானி. ப⁴வோதி காமஸுக²ம், அப⁴வோதி அத்தகிலமதோ². இதி இமாய ச²ப்³பி³தா⁴ய இதிப⁴வாப⁴வகதா²ய ஸத்³தி⁴ம் பா³த்திம்ஸதிரச்சா²னகதா² நாம ஹோதி. ஏவரூபிம் திரச்சா²னகத²ம் கதே²ந்தியா நிஸின்னோ ஹோதி.

ததோ ஸந்த³கோ பரிப்³பா³ஜகோ தே பரிப்³பா³ஜகே ஓலோகேத்வா – ‘‘இமே பரிப்³பா³ஜகா அதிவிய அஞ்ஞமஞ்ஞம் அகா³ரவா அப்பதிஸ்ஸா, மயஞ்ச ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ பாதுபா⁴வதோ பட்டா²ய ஸூரியுக்³க³மனே க²ஜ்ஜோபனகூபமா ஜாதா, லாப⁴ஸக்காரோபி நோ பரிஹீனோ. ஸசே பன இமம் டா²னம் ஸமணோ கோ³தமோ கோ³தமஸாவகோ வா கி³ஹிஉபட்டா²கோபி வாஸ்ஸ ஆக³ச்சே²ய்ய, அதிவிய லஜ்ஜனீயம் ப⁴விஸ்ஸதி. பரிஸதோ³ஸோ கோ² பன பரிஸஜேட்ட²கஸ்ஸேவ உபரி ஆரோஹதீ’’தி இதோ சிதோ ச விலோகேந்தோ தே²ரம் அத்³த³ஸ. தேன வுத்தம் அத்³த³ஸா கோ² ஸந்த³கோ பரிப்³பா³ஜகோ…பே… துண்ஹீ அஹேஸுந்தி.

தத்த² ஸண்ட²பேஸீதி ஸிக்கா²பேஸி, வஜ்ஜமஸ்ஸா படிச்சா²தே³ஸி. யதா² ஸுட்ட²பிதா ஹோதி, ததா² நம் ட²பேஸி. யதா² நாம பரிஸமஜ்ஜ²ம் பவிஸந்தோ புரிஸோ வஜ்ஜபடிச்சா²த³னத்த²ம் நிவாஸனம் ஸண்ட²பேதி, பாருபனம் ஸண்ட²பேதி, ரஜோகிண்ணட்டா²னம் புஞ்ச²தி, ஏவமஸ்ஸா வஜ்ஜபடிச்சா²த³னத்த²ம் ‘‘அப்பஸத்³தா³ போ⁴ந்தோ’’தி ஸிக்கா²பேந்தோ யதா² ஸுட்ட²பிதா ஹோதி, ததா² நம் ட²பேஸீதி அத்தோ². அப்பஸத்³த³காமாதி அப்பஸத்³த³ம் இச்ச²ந்தி, ஏககா நிஸீத³ந்தி, ஏககா திட்ட²ந்தி, ந க³ணஸங்க³ணிகாய யாபேந்தி. அப்பஸத்³த³வினீதாதி அப்பஸத்³தே³ன நிரவேன பு³த்³தே⁴ன வினீதா. அப்பஸத்³த³ஸ்ஸ வண்ணவாதி³னோதி யம் டா²னம் அப்பஸத்³த³ம் நிஸ்ஸத்³த³ம். தஸ்ஸ வண்ணவாதி³னோ. உபஸங்கமிதப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்யாதி இதா⁴க³ந்தப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்ய.

கஸ்மா பனேஸ தே²ரஸ்ஸ உபஸங்கமனம் பச்சாஸீஸதீதி. அத்தனோ வுத்³தி⁴ம் பத்த²யமானோ. பரிப்³பா³ஜகா கிர பு³த்³தே⁴ஸு வா பு³த்³த⁴ஸாவகேஸு வா அத்தனோ ஸந்திகம் ஆக³தேஸு – ‘‘அஜ்ஜ அம்ஹாகம் ஸந்திகம் ஸமணோ கோ³தமோ ஆக³தோ, ஸாரிபுத்தோ ஆக³தோ, ந கோ² பனேதே யஸ்ஸ வா தஸ்ஸ வா ஸந்திகம் க³ச்ச²ந்தி, பஸ்ஸத² அம்ஹாகம் உத்தமபா⁴வ’’ந்தி அத்தனோ உபட்டா²கானம் ஸந்திகே அத்தானம் உக்கி²பந்தி உச்சே டா²னே ட²பேந்தி. ப⁴க³வதோபி உபட்டா²கே க³ண்ஹிதும் வாயமந்தி. தே கிர ப⁴க³வதோ உபட்டா²கே தி³ஸ்வா ஏவம் வத³ந்தி – ‘‘தும்ஹாகம் ஸத்தா² ப⁴வம் கோ³தமோபி கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகாபி அம்ஹாகம் ஸந்திகம் ஆக³ச்ச²ந்தி, மயம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸமக்³கா³. தும்ஹே பன அம்ஹே அக்கீ²ஹி பஸ்ஸிதும் ந இச்ச²த², ஸாமீசிகம்மம் ந கரோத², கிம் வோ அம்ஹேஹி அபரத்³த⁴’’ந்தி. அப்பேகச்சே மனுஸ்ஸா – ‘‘பு³த்³தா⁴பி ஏதேஸம் ஸந்திகம் க³ச்ச²ந்தி, கிம் அம்ஹாக’’ந்தி ததோ பட்டா²ய தே தி³ஸ்வா நப்பமஜ்ஜந்தி. துண்ஹீ அஹேஸுந்தி ஸந்த³கம் பரிவாரேத்வா நிஸ்ஸத்³தா³ நிஸீதி³ம்ஸு.

224. ஸ்வாக³தம் போ⁴தோ ஆனந்த³ஸ்ஸாதி ஸுஆக³மனம் போ⁴தோ ஆனந்த³ஸ்ஸ. ப⁴வந்தே ஹி நோ ஆக³தே ஆனந்தோ³ ஹோதி, க³தே ஸோகோதி தீ³பேதி. சிரஸ்ஸம் கோ²தி பியஸமுதா³சாரவசனமேதம். தே²ரோ பன காலேன காலம் பரிப்³பா³ஜகாராமம் சாரிகத்தா²ய க³ச்ச²தீதி புரிமக³மனம் க³ஹேத்வா ஏவமாஹ. ஏவஞ்ச பன வத்வா ந மானத்த²த்³தோ⁴ ஹுத்வா நிஸீதி³, அத்தனோ பன ஆஸனா வுட்டா²ய தம் ஆஸனம் பப்போ²டேத்வா தே²ரம் ஆஸனேன நிமந்தேந்தோ நிஸீத³து ப⁴வம் ஆனந்தோ³, இத³மாஸனம் பஞ்ஞத்தந்தி ஆஹ.

அந்தராகதா² விப்பகதாதி நிஸின்னானம் வோ ஆரம்ப⁴தோ பட்டா²ய யாவ மமாக³மனம் ஏதஸ்மிம் அந்தரே கா நாம கதா² விப்பகதா, மமாக³மனபச்சயா கதமா கதா² பரியந்தம் ந க³தாதி புச்ச²தி.

அத² பரிப்³பா³ஜகோ ‘‘நிரத்த²ககதா²வ ஏஸா நிஸ்ஸாரா வட்டஸன்னிஸ்ஸிதா, ந தும்ஹாகம் புரதோ வத்தப்³ப³தம் அரஹதீ’’தி தீ³பேந்தோ திட்ட²தேஸா, போ⁴திஆதி³மாஹ. நேஸா போ⁴தோதி ஸசே ப⁴வம் ஸோதுகாமோ ப⁴விஸ்ஸதி, பச்சா²பேஸா கதா² ந து³ல்லபா⁴ ப⁴விஸ்ஸதி, அம்ஹாகம் பனிமாய அத்தோ² நத்தி². போ⁴தோ பன ஆக³மனம் லபி⁴த்வா அஞ்ஞதே³வ ஸுகாரணம் கத²ம் ஸோதுகாமம்ஹாதி தீ³பேதி. ததோ த⁴ம்மதே³ஸனம் யாசந்தோ ஸாது⁴ வத ப⁴வந்தம் யே வாதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஆசரியகேதி ஆசரியஸமயே. அனஸ்ஸாஸிகானீதி அஸ்ஸாஸவிரஹிதானி. ஸஸக்கந்தி ஏகம்ஸத்தே² நிபாதோ, விஞ்ஞூ புரிஸோ ஏகம்ஸேனேவ ந வஸேய்யாதி அத்தோ². வஸந்தோ ச நாராதே⁴ய்யாதி ந ஸம்பாதே³ய்ய, ந பரிபூரேய்யாதி வுத்தம் ஹோதி. ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலந்தி காரணபூ⁴தம் அனவஜ்ஜட்டே²ன குஸலம் த⁴ம்மம்.

225. இதா⁴தி இமஸ்மிம் லோகே. நத்தி² தி³ன்னந்திஆதீ³னி ஸாலேய்யகஸுத்தே (ம. நி. 1.440) வுத்தானி. சாதுமஹாபூ⁴திகோதி சதுமஹாபூ⁴தமயோ. பத²வீ பத²வீகாயந்தி அஜ்ஜ²த்திகா பத²வீதா⁴து பா³ஹிரபத²வீதா⁴தும். அனுபேதீதி அனுயாதி. அனுபக³ச்ச²தீதி தஸ்ஸேவ வேவசனம், அனுக³ச்ச²தீதிபி அத்தோ², உப⁴யேனாபி உபேதி உபக³ச்ச²தீதி த³ஸ்ஸேதி. ஆபாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. இந்த்³ரியானீதி மனச்ச²ட்டா²னி இந்த்³ரியானி ஆகாஸம் பக்க²ந்த³ந்தி. ஆஸந்தி³பஞ்சமாதி நிபன்னமஞ்சேன பஞ்சமா, மஞ்சோ சேவ, சத்தாரோ மஞ்சபாதே³ க³ஹேத்வா டி²தா சத்தாரோ புரிஸா சாதி அத்தோ². யாவாளாஹனாதி யாவ ஸுஸானா. பதா³னீதி அயம் ஏவம் ஸீலவா அஹோஸி, ஏவம் து³ஸ்ஸீலோதிஆதி³னா நயேன பவத்தானி கு³ணபதா³னி. ஸரீரமேவ வா ஏத்த² பதா³னீதி அதி⁴ப்பேதம். காபோதகானீதி கபோதகவண்ணானி, பாராவதபக்க²வண்ணானீதி அத்தோ².

ப⁴ஸ்ஸந்தாதி ப⁴ஸ்மந்தா, அயமேவ வா பாளி. ஆஹுதியோதி யம் பஹேணகஸக்காராதி³பே⁴த³ம் தி³ன்னதா³னம், ஸப்³ப³ம் தம் சா²ரிகாவஸானமேவ ஹோதி, ந ததோ பரம் ப²லதா³யகம் ஹுத்வா க³ச்ச²தீதி அத்தோ². த³த்துபஞ்ஞத்தந்தி த³த்தூஹி பா³லமனுஸ்ஸேஹி பஞ்ஞத்தம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – பா³லேஹி அபு³த்³தீ⁴ஹி பஞ்ஞத்தமித³ம் தா³னம், ந பண்டி³தேஹி. பா³லா தே³ந்தி, பண்டி³தா க³ண்ஹந்தீதி த³ஸ்ஸேதி. அத்தி²கவாத³ந்தி அத்தி² தி³ன்னம் தி³ன்னப²லந்தி இமம் அத்தி²கவாத³ம்யேவ வத³ந்தி தேஸம் துச்ச²ம் வசனம் முஸாவிலாபோ. பா³லே ச பண்டி³தே சாதி பா³லா ச பண்டி³தா ச.

அகதேன மே ஏத்த² கதந்தி மய்ஹம் அகதேனேவ ஸமணகம்மேன ஏத்த² ஏதஸ்ஸ ஸமயே கம்மம் கதம் நாம ஹோதி, அவுஸிதேனேவ ப்³ரஹ்மசரியேன வுஸிதம் நாம ஹோதி. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் ஸமணத⁴ம்மே. ஸமஸமாதி அதிவிய ஸமா, ஸமேன வா கு³ணேன ஸமா. ஸாமஞ்ஞம் பத்தாதி ஸமானபா⁴வம் பத்தா.

226. கரதோதிஆதீ³னி அபண்ணகஸுத்தே வுத்தானி. ததா² நத்தி² ஹேதூதிஆதீ³னி.

228. சதுத்த²ப்³ரஹ்மசரியவாஸே அகடாதி அகதா. அகடவிதா⁴தி அகதவிதா⁴னா, ஏவம் கரோஹீதி கேனசி காராபிதா ந ஹோந்தீதி அத்தோ². அனிம்மிதாதி இத்³தி⁴யாபி ந நிம்மிதா. அனிம்மாதாதி அனிம்மாபிதா. கேசி அனிம்மிதப்³பா³தி பத³ம் வத³ந்தி, தம் நேவ பாளியம், ந அட்ட²கதா²யம் ஸந்தி³ஸ்ஸதி. வஞ்ஜா²தி வஞ்ஜ²பஸுவஞ்ஜ²தாலாத³யோ விய அப²லா, கஸ்ஸசி அஜனகாதி அத்தோ². ஏதேன பத²வீகாயாதீ³னம் ரூபாதி³ஜனகபா⁴வம் படிக்கி²பதி. பப்³ப³தகூடா விய டி²தாதி கூடட்டா². ஈஸிகட்டா²யிட்டி²தாதி முஞ்ஜே ஈஸிகா விய டி²தா. தத்ராயமதி⁴ப்பாயோ – யமித³ம் ஜாயதீதி வுச்சதி, தம் முஞ்ஜதோ ஈஸிகா விய விஜ்ஜமானமேவ நிக்க²மதீதி. ‘‘ஏஸிகட்டா²யிட்டி²தா’’திபி பாடோ², ஸுனிகா²தோ ஏஸிகத்த²ம்போ⁴ நிச்சலோ திட்ட²தி, ஏவம் டி²தாதி அத்தோ². உப⁴யேனபி தேஸம் வினாஸாபா⁴வம் தீ³பேதி. ந இஞ்ஜந்தீதி ஏஸிகத்த²ம்போ⁴ விய டி²தத்தா ந சலந்தி. ந விபரிணாமேந்தீதி பகதிம் ந ஜஹந்தி. ந அஞ்ஞமஞ்ஞம் ப்³யாபா³தே⁴ந்தீதி அஞ்ஞமஞ்ஞம் ந உபஹனந்தி. நாலந்தி ந ஸமத்தா².

பத²வீகாயோதிஆதீ³ஸு பத²வீயேவ பத²வீகாயோ, பத²வீஸமூஹோ வா. தத்தா²தி தேஸு ஜீவஸத்தமேஸு காயேஸு. நத்தி² ஹந்தா வாதி ஹந்தும் வா கா⁴தேதும் வா ஸோதும் வா ஸாவேதும் வா ஜானிதும் வா ஜானாபேதும் வா ஸமத்தோ² நாம நத்தீ²தி தீ³பேதி. ஸத்தன்னம்த்வேவ காயானந்தி யதா² முக்³க³ராஸிஆதீ³ஸு பஹடம் ஸத்த²ம் முக்³க³ராஸிஆதீ³னம் அந்தரேன பவிஸதி, ஏவம் ஸத்தன்னம் காயானம் அந்தரேன சி²த்³தே³ன விவரேன ஸத்த²ம் பவிஸதி. தத்த² ‘‘அஹம் இமம் ஜீவிதா வோரோபேமீ’’தி கேவலம் ஸஞ்ஞாமத்தமேவ ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. யோனிபமுக²ஸதஸஹஸ்ஸானீதி பமுக²யோனீனம் உத்தமயோனீனம் சுத்³த³ஸஸதஸஹஸ்ஸானி அஞ்ஞானி ச ஸட்டி²ஸதானி அஞ்ஞானி ச ச²ஸதானி. பஞ்ச ச கம்முனோ ஸதானீதி பஞ்ச கம்மஸதானி ச, கேவலம் தக்கமத்தகேன நிரத்த²கம் தி³ட்டி²ம் தீ³பேதி. பஞ்ச ச கம்மானி தீணி ச கம்மானீதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. கேசி பனாஹு பஞ்ச கம்மானீதி பஞ்சிந்த்³ரியவஸேன ப⁴ணதி. தீணீதி காயகம்மாதி³வஸேனாதி. கம்மே ச அட்³ட⁴கம்மே சாதி ஏத்த² பனஸ்ஸ காயகம்மஞ்ச வசீகம்மஞ்ச கம்மந்தி லத்³தி⁴, மனோகம்மம் உபட்³ட⁴கம்மந்தி. த்³வட்டி²படிபதா³தி த்³வாஸட்டி² படிபதா³தி வத³தி. த்³வட்ட²ந்தரகப்பாதி ஏகஸ்மிம் கப்பே சதுஸட்டி² அந்தரகப்பா நாம ஹோந்தி, அயம் பன அஞ்ஞே த்³வே அஜானந்தோ ஏவமாஹ. ச²ளாபி⁴ஜாதியோ அபண்ணகஸுத்தே வித்தா²ரிதா.

அட்ட² புரிஸபூ⁴மியோதி மந்த³பூ⁴மி கி²ட்³டா³பூ⁴மி வீமம்ஸகபூ⁴மி உஜுக³தபூ⁴மி ஸேக்க²பூ⁴மி ஸமணபூ⁴மி ஜினபூ⁴மி பன்னபூ⁴மீதி இமா அட்ட² புரிஸபூ⁴மியோதி வத³தி. தத்த² ஜாததி³வஸதோ பட்டா²ய ஸத்ததி³வஸே ஸம்பா³த⁴ட்டா²னதோ நிக்க²ந்தத்தா ஸத்தா மந்தா³ ஹோந்தி மோமூஹா. அயம் மந்த³பூ⁴மீதி வத³தி. யே பன து³க்³க³திதோ ஆக³தா ஹோந்தி, தே அபி⁴ண்ஹம் ரோத³ந்தி சேவ விரவந்தி ச. ஸுக³திதோ ஆக³தா தம் அனுஸ்ஸரித்வா அனுஸ்ஸரித்வா ஹஸந்தி. அயம் கி²ட்³டா³பூ⁴மி நாம. மாதாபிதூனம் ஹத்த²ம் வா பாத³ம் வா மஞ்சம் வா பீட²ம் வா க³ஹேத்வா பூ⁴மியம் பத³னிக்கி²பனம் வீமம்ஸகபூ⁴மி நாம. பத³ஸாவ க³ந்தும் ஸமத்த²காலோ உஜுக³தபூ⁴மி நாம. ஸிப்பானம் ஸிக்க²னகாலோ ஸேக்க²பூ⁴மி நாம. க⁴ரா நிக்க²ம்ம பப்³ப³ஜனகாலோ ஸமணபூ⁴மி நாம. ஆசரியம் ஸேவித்வா ஜானனகாலோ ஜினபூ⁴மி நாம. பி⁴க்கு² ச பன்னகோ ஜினோ ந கிஞ்சி ஆஹாதி ஏவம் அலாபி⁴ம் ஸமணம் பன்னபூ⁴மீதி வத³தி.

ஏகூனபஞ்ஞாஸ ஆஜீவஸதேதி ஏகூனபஞ்ஞாஸ ஆஜீவவுத்திஸதானி. பரிப்³பா³ஜகஸதேதி பரிப்³பா³ஜகபப்³ப³ஜ்ஜஸதானி. நாகா³வாஸஸதேதி நாக³மண்ட³லஸதானி. வீஸே இந்த்³ரியஸதேதி வீஸ இந்த்³ரியஸதானி. திம்ஸே நிரயஸதேதி திம்ஸ நிரயஸதானி. ரஜோதா⁴துயோதி ரஜஓகிரணட்டா²னானி. ஹத்த²பிட்டி²பாத³பிட்டா²தீ³னி ஸந்தா⁴ய வத³தி. ஸத்த ஸஞ்ஞீக³ப்³பா⁴தி ஓட்ட²கோ³ணக³த்³ரப⁴அஜபஸுமிக³மஹிம்ஸே ஸந்தா⁴ய வத³தி. அஸஞ்ஞீக³ப்³பா⁴தி ஸாலியவகோ³து⁴மமுக்³க³கங்கு³வரககுத்³ரூஸகே ஸந்தா⁴ய வத³தி. நிக³ண்டி²க³ப்³பா⁴தி நிக³ண்டி²ம்ஹி ஜாதக³ப்³பா⁴, உச்சு²வேளுனளாத³யோ ஸந்தா⁴ய வத³தி. ஸத்த தே³வாதி ப³ஹூ தே³வா, ஸோ பன ஸத்தாதி வத³தி. மானுஸாபி அனந்தா, ஸோ ஸத்தாதி வத³தி. ஸத்த பிஸாசாதி பிஸாசா மஹந்தா, ஸத்தாதி வத³தி.

ஸராதி மஹாஸரா. கண்ணமுண்ட³-ரத²கார-அனோதத்த-ஸீஹபபாதகுளிர-முசலிந்த³-குணாலத³ஹே க³ஹேத்வா வத³தி. பவுடாதி க³ண்டி²கா. பபாதாதி மஹாபபாதா. பபாதஸதானீதி கு²த்³த³கபபாதஸதானி. ஸுபினாதி மஹாஸுபினா. ஸுபினஸதானீதி கு²த்³த³கஸுபினஸதானி. மஹாகப்பினோதி மஹாகப்பானம். ஏத்த² ஏகம்ஹா ஸரா வஸ்ஸஸதே வஸ்ஸஸதே குஸக்³கே³ன ஏகம் உத³கபி³ந்து³ம் நீஹரித்வா நீஹரித்வா ஸத்தக்க²த்தும் தம்ஹி ஸரே நிருத³கே கதே ஏகோ மஹாகப்போதி வத³தி. ஏவரூபானம் மஹாகப்பானம் சதுராஸீதிஸதஸஹஸ்ஸானி கே²பேத்வா பா³லா ச பண்டி³தா ச து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரோந்தீதி அயமஸ்ஸ லத்³தி⁴. பண்டி³தோபி கிர அந்தரா ஸுஜ்ஜி²தும் ந ஸக்கோதி, பா³லோபி ததோ உத்³த⁴ம் ந க³ச்ச²தி.

ஸீலேனாதி அசேலகஸீலேன வா அஞ்ஞேன வா யேன கேனசி. வதேனாதி தாதி³ஸேன வதேன. தபேனாதி தபோகம்மேன. அபரிபக்கம் பரிபாசேதி நாம யோ ‘‘அஹம் பண்டி³தோ’’தி அந்தரா விஸுஜ்ஜ²தி. பரிபக்கம் பு²ஸ்ஸ பு²ஸ்ஸ ப்³யந்திம் கரோதி நாம யோ ‘‘அஹம் பா³லோ’’தி வுத்தபரிமாணம் காலம் அதிக்கமித்வா யாதி. ஹேவம் நத்தீ²தி ஏவம் நத்தி². தஞ்ஹி உப⁴யம்பி ந ஸக்கா காதுந்தி தீ³பேதி. தோ³ணமிதேதி தோ³ணேன மிதம் விய. ஸுக²து³க்கே²தி ஸுக²து³க்க²ம். பரியந்தகதேதி வுத்தபரிமாணேன காலேன கதபரியந்தோ. நத்தி² ஹாயனவட்³ட⁴னேதி நத்தி² ஹாயனவட்³ட⁴னானி. ந ஸம்ஸாரோ பண்டி³தஸ்ஸ ஹாயதி, ந பா³லஸ்ஸ வட்³ட⁴தீதி அத்தோ². உக்கம்ஸாவகம்ஸேதி உக்கம்ஸாவகம்ஸா, ஹாபனவட்³ட⁴னானமேவேதம் வேவசனம். இதா³னி தமத்த²ம் உபமாய ஸாதே⁴ந்தோ ஸேய்யதா²பி நாமாதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஸுத்தகு³ளேதி வேடே²த்வா கதஸுத்தகு³ளம். நிப்³பே³டி²யமானமேவ பலேதீதி பப்³ப³தே வா ருக்க²க்³கே³ வா ட²த்வா கி²த்தம் ஸுத்தபமாணேன நிப்³பே³டி²யமானம் க³ச்ச²தி, ஸுத்தே கீ²ணே தத்த² திட்ட²தி ந க³ச்ச²தி. ஏவமேவம் வுத்தகாலதோ உத்³த⁴ம் ந க³ச்ச²தீதி த³ஸ்ஸேதி.

229. கிமித³ந்தி கிமித³ம் தவ அஞ்ஞாணம், கிம் ஸப்³ப³ஞ்ஞு நாம த்வந்தி ஏவம் புட்டோ² ஸமானோ நியதிவாதே³ பக்கி²பந்தோ ஸுஞ்ஞம் மே அகா³ரந்திஆதி³மாஹ.

230. அனுஸ்ஸவிகோ ஹோதீதி அனுஸ்ஸவனிஸ்ஸிதோ ஹோதி. அனுஸ்ஸவஸச்சோதி ஸவனம் ஸச்சதோ க³ஹேத்வா டி²தோ. பிடகஸம்பதா³யாதி வக்³க³பண்ணாஸகாய பிடகக³ந்த²ஸம்பத்தியா.

232. மந்தோ³தி மந்த³பஞ்ஞோ. மோமூஹோதி அதிமூள்ஹோ. வாசாவிக்கே²பம் ஆபஜ்ஜதீதி வாசாய விக்கே²பம் ஆபஜ்ஜதி. கீதி³ஸம்? அமராவிக்கே²பம், அபரியந்தவிக்கே²பந்தி அத்தோ². அத² வா அமரா நாம மச்ச²ஜாதி. ஸா உம்முஜ்ஜனனிம்முஜ்ஜனாதி³வஸேன உத³கே ஸந்தா⁴வமானா க³ஹேதும் ந ஸக்காதி ஏவமேவ அயம்பி வாதோ³ இதோ சிதோ ச ஸந்தா⁴வதி, கா³ஹம் ந உபக³ச்ச²தீதி அமராவிக்கே²போதி வுச்சதி. தம் அமராவிக்கே²பம்.

ஏவந்திபி மே நோதிஆதீ³ஸு இத³ம் குஸலந்தி புட்டோ² ‘‘ஏவந்திபி மே நோ’’தி வத³தி, ததோ கிம் அகுஸலந்தி வுத்தே ‘‘ததா²திபி மே நோ’’தி வத³தி, கிம் உப⁴யதோ அஞ்ஞதா²தி வுத்தே ‘‘அஞ்ஞதா²திபி மே நோ’’தி வத³தி, ததோ திவிதே⁴னாபி ந ஹோதீதி தே லத்³தீ⁴தி வுத்தே ‘‘நோதிபி மே நோ’’தி வத³தி, ததோ கிம் நோ நோதி தே லத்³தீ⁴தி வுத்தே ‘‘நோ நோதிபி மே நோ’’தி விக்கே²பமாபஜ்ஜதி, ஏகஸ்மிம்பி பக்கே² ந திட்ட²தி. நிப்³பி³ஜ்ஜ பக்கமதீதி அத்தனோபி ஏஸ ஸத்தா² அவஸ்ஸயோ ப⁴விதும் ந ஸக்கோதி, மய்ஹம் கிம் ஸக்கி²ஸ்ஸதீதி நிப்³பி³ந்தி³த்வா பக்கமதி. புரிமேஸுபி அனஸ்ஸாஸிகேஸு ஏஸேவ நயோ.

234. ஸன்னிதி⁴காரகம் காமே பரிபு⁴ஞ்ஜிதுந்தி யதா² புப்³பே³ கி³ஹிபூ⁴தோ ஸன்னிதி⁴ம் கத்வா வத்து²காமே பரிபு⁴ஞ்ஜதி, ஏவம் திலதண்டு³லஸப்பினவனீதாதீ³னி ஸன்னிதி⁴ம் கத்வா இதா³னி பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் அப⁴ப்³போ³தி அத்தோ². நனு ச கீ²ணாஸவஸ்ஸ வஸனட்டா²னே திலதண்டு³லாத³யோ பஞ்ஞாயந்தீதி. நோ ந பஞ்ஞாயந்தி, ந பனேஸ தே அத்தனோ அத்தா²ய ட²பேதி, அபா²ஸுகபப்³ப³ஜிதாதீ³னம் அத்தா²ய ட²பேதி. அனாகா³மிஸ்ஸ கத²ந்தி. தஸ்ஸாபி பஞ்ச காமகு³ணா ஸப்³ப³ஸோவ பஹீனா, த⁴ம்மேன பன லத்³த⁴ம் விசாரேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதி.

236. புத்தமதாய புத்தாதி ஸோ கிர இமம் த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஆஜீவகா மதா நாமாதி ஸஞ்ஞீ ஹுத்வா ஏவமாஹ. அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ² – ஆஜீவகா மதா நாம, தேஸம் மாதா புத்தமதா ஹோதி, இதி ஆஜீவகா புத்தமதாய புத்தா நாம ஹோந்தி. ஸமணே கோ³தமேதி ஸமணே கோ³தமே ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ அத்தி², அஞ்ஞத்த² நத்தீ²தி தீ³பேதி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

ஸந்த³கஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. மஹாஸகுலுதா³யிஸுத்தவண்ணனா

237. ஏவம் மே ஸுதந்தி மஹாஸகுலுதா³யிஸுத்தம். தத்த² மோரனிவாபேதி தஸ்மிம் டா²னே மோரானம் அப⁴யம் கோ⁴ஸேத்வா போ⁴ஜனம் அத³ம்ஸு. தஸ்மா தம் டா²னம் மோரனிவாபோதி ஸங்க²ம் க³தம். அன்னபா⁴ரோதி ஏகஸ்ஸ பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ நாமம். ததா² வரத⁴ரோதி. அஞ்ஞே சாதி ந கேவலம் இமே தயோ, அஞ்ஞேபி அபி⁴ஞ்ஞாதா ப³ஹூ பரிப்³பா³ஜகா. அப்பஸத்³த³ஸ்ஸ வண்ணவாதீ³தி இத⁴ அப்பஸத்³த³வினீதோதி அவத்வாவ இத³ம் வுத்தம். கஸ்மா? ந ஹி ப⁴க³வா அஞ்ஞேன வினீதோதி.

238. புரிமானீதி ஹிய்யோதி³வஸம் உபாதா³ய புரிமானி நாம ஹோந்தி, ததோ பரம் புரிமதரானி. குதூஹலஸாலாயந்தி குதூஹலஸாலா நாம பச்சேகஸாலா நத்தி², யத்த² பன நானாதித்தி²யா ஸமணப்³ராஹ்மணா நானாவித⁴ம் கத²ம் பவத்தேந்தி, ஸா ப³ஹூனம் – ‘‘அயம் கிம் வத³தி, அயம் கிம் வத³தீ’’தி குதூஹலுப்பத்திட்டா²னதோ ‘‘குதூஹலஸாலா’’தி வுச்சதி. ‘‘கோதூஹலஸாலா’’திபி பாடோ². லாபா⁴தி யே ஏவரூபே ஸமணப்³ராஹ்மணே த³ட்டு²ம் பஞ்ஹம் புச்சி²தும் த⁴ம்மகத²ம் வா நேஸம் ஸோதும் லப⁴ந்தி, தேஸம் அங்க³மக³தா⁴னம் இமே லாபா⁴தி அத்தோ².

ஸங்கி⁴னோதிஆதீ³ஸு பப்³ப³ஜிதஸமூஹஸங்கா²தோ ஸங்கோ⁴ ஏதேஸம் அத்தீ²தி ஸங்கி⁴னோ. ஸ்வேவ க³ணோ ஏதேஸம் அத்தீ²தி க³ணினோ. ஆசாரஸிக்கா²பனவஸேன தஸ்ஸ க³ணஸ்ஸ ஆசரியாதி க³ணாசரியா. ஞாதாதி பஞ்ஞாதா பாகடா. யதா²பு⁴ச்சகு³ணேஹி சேவ அயதா²பூ⁴தகு³ணேஹி ச ஸமுக்³க³தோ யஸோ ஏதேஸம் அத்தீ²தி யஸஸ்ஸினோ. பூரணாதீ³னஞ்ஹி ‘‘அப்பிச்சோ² ஸந்துட்டோ², அப்பிச்ச²தாய வத்த²ம்பி ந நிவாஸேதீ’’திஆதி³னா நயேன யஸோ ஸமுக்³க³தோ, ததா²க³தஸ்ஸ ‘‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா’’திஆதீ³ஹி யதா²பூ⁴தகு³ணேஹி. தித்த²கராதி லத்³தி⁴கரா. ஸாது⁴ஸம்மதாதி இமே ஸாதூ⁴ ஸுந்த³ரா ஸப்புரிஸாதி ஏவம் ஸம்மதா. ப³ஹுஜனஸ்ஸாதி அஸ்ஸுதவதோ சேவ அந்த⁴பா³லபுது²ஜ்ஜனஸ்ஸ விபா⁴வினோ ச பண்டி³தஜனஸ்ஸ. தத்த² தித்தி²யா பா³லஜனஸ்ஸ ஏவம் ஸம்மதா, ததா²க³தோ பண்டி³தஜனஸ்ஸ. இமினா நயேன பூரணோ கஸ்ஸபோ ஸங்கீ⁴திஆதீ³ஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ப⁴க³வா பன யஸ்மா அட்ட²திம்ஸ ஆரம்மணானி விப⁴ஜந்தோ ப³ஹூனி நிப்³பா³னஓதரணதித்தா²னி அகாஸி, தஸ்மா ‘‘தித்த²கரோ’’தி வத்தும் வட்டதி.

கஸ்மா பனேதே ஸப்³பே³பி தத்த² ஓஸடாதி? உபட்டா²கரக்க²ணத்த²ஞ்சேவ லாப⁴ஸக்காரத்த²ஞ்ச. தேஸஞ்ஹி ஏவம் ஹோதி – ‘‘அம்ஹாகம் உபட்டா²கா ஸமணம் கோ³தமம் ஸரணம் க³ச்சே²ய்யும், தே ச ரக்கி²ஸ்ஸாம. ஸமணஸ்ஸ ச கோ³தமஸ்ஸ உபட்டா²கே ஸக்காரம் கரோந்தே தி³ஸ்வா அம்ஹாகம்பி உபட்டா²கா அம்ஹாகம் ஸக்காரம் கரிஸ்ஸந்தீ’’தி. தஸ்மா யத்த² யத்த² ப⁴க³வா ஓஸரதி, தத்த² தத்த² ஸப்³பே³ ஓஸரந்தி.

239. வாத³ம் ஆரோபேத்வாதி வாதே³ தோ³ஸம் ஆரோபேத்வா. அபக்கந்தாதி, அபக³தா, கேசி தி³ஸம் பக்கந்தா, கேசி கி³ஹிபா⁴வம் பத்தா, கேசி இமம் ஸாஸனம் ஆக³தா. ஸஹிதம் மேதி மய்ஹம் வசனம் ஸஹிதம் ஸிலிட்ட²ம், அத்த²யுத்தம் காரணயுத்தந்தி அத்தோ². அஸஹிதம் தேதி துய்ஹம் வசனம் அஸஹிதம். அதி⁴சிண்ணம் தே விபராவத்தந்தி யம் துய்ஹம் தீ³க⁴ரத்தாசிண்ணவஸேன ஸுப்பகு³ணம், தம் மய்ஹம் ஏகவசனேனேவ விபராவத்தம் விபரிவத்தித்வா டி²தம், ந கிஞ்சி ஜாதந்தி அத்தோ². ஆரோபிதோ தே வாதோ³தி மயா தவ வாதே³ தோ³ஸோ ஆரோபிதோ. சர வாத³ப்பமோக்கா²யாதி தோ³ஸமோசனத்த²ம் சர விசர, தத்த² தத்த² க³ந்த்வா ஸிக்கா²தி அத்தோ². நிப்³பே³டே²ஹி வா ஸசே பஹோஸீதி அத² ஸயம் பஹோஸி, இதா³னேவ நிப்³பே³டே²ஹி. த⁴ம்மக்கோஸேனாதி ஸபா⁴வக்கோஸேன.

240. தம் நோ ஸோஸ்ஸாமாதி தம் அம்ஹாகம் தே³ஸிதம் த⁴ம்மம் ஸுணிஸ்ஸாம. கு²த்³த³மது⁴ந்தி கு²த்³த³கமக்கி²காஹி கதம் த³ண்ட³கமது⁴ம். அனேலகந்தி நித்³தோ³ஸம் அபக³தமச்சி²கண்ட³கம். பீளேய்யாதி த³தே³ய்ய. பச்சாஸீஸமானரூபோதி பூரேத்வா நு கோ² நோ போ⁴ஜனம் த³ஸ்ஸதீதி பா⁴ஜனஹத்தோ² பச்சாஸீஸமானோ பச்சுபட்டி²தோ அஸ்ஸ. ஸம்பயோஜேத்வாதி அப்பமத்தகம் விவாத³ம் கத்வா.

241. இதரீதரேனாதி லாமகலாமகேன. பவிவித்தோதி இத³ம் பரிப்³பா³ஜகோ காயவிவேகமத்தம் ஸந்தா⁴ய வத³தி, ப⁴க³வா பன தீஹி விவேகேஹி விவித்தோவ.

242. கோஸகாஹாராபீதி தா³னபதீனம் க⁴ரே அக்³க³பி⁴க்கா²ட²பனத்த²ம் கு²த்³த³கஸராவா ஹோந்தி, தா³னபதினோ அக்³க³ப⁴த்தம் வா தத்த² ட²பேத்வா பு⁴ஞ்ஜந்தி, பப்³ப³ஜிதே ஸம்பத்தே தம் ப⁴த்தம் தஸ்ஸ தே³ந்தி. தம் ஸராவகம் கோஸகோதி வுச்சதி. தஸ்மா யே ச ஏகேனேவ ப⁴த்தகோஸகேன யாபேந்தி, தே கோஸகாஹாராதி. பே³லுவாஹாராதி பே³லுவமத்தப⁴த்தாஹாரா. ஸமதித்திகந்தி ஓட்ட²வட்டியா ஹேட்டி²மலேகா²ஸமம். இமினா த⁴ம்மேனாதி இமினா அப்பாஹாரதாத⁴ம்மேன. ஏத்த² பன ஸப்³பா³காரேனேவ ப⁴க³வா அனப்பாஹாரோதி ந வத்தப்³போ³. பதா⁴னபூ⁴மியம் ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி அப்பாஹாரோவ அஹோஸி, வேரஞ்ஜாயம் தயோ மாஸே பத்தோ²த³னேனேவ யாபேஸி பாலிலேய்யகவனஸண்டே³ தயோ மாஸே பி⁴ஸமுளாலேஹேவ யாபேஸி. இத⁴ பன ஏதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி – ‘‘அஹம் ஏகஸ்மிம் காலே அப்பாஹாரோ அஹோஸிம், மய்ஹம் பன ஸாவகா து⁴தங்க³ஸமாதா³னதோ பட்டா²ய யாவஜீவம் து⁴தங்க³ம் ந பி⁴ந்த³ந்தீ’’தி. தஸ்மா யதி³ தே இமினா த⁴ம்மேன ஸக்கரேய்யும், மயா ஹி தே விஸேஸதரா. அஞ்ஞோ சேவ பன த⁴ம்மோ அத்தி², யேன மம் தே ஸக்கரோந்தீதி த³ஸ்ஸேதி. இமினா நயேன ஸப்³ப³வாரேஸு யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

பம்ஸுகூலிகாதி ஸமாதி³ன்னபம்ஸுகூலிகங்கா³. லூக²சீவரத⁴ராதி ஸத்த²ஸுத்தலூகா²னி சீவரானி தா⁴ரயமானா. நந்தகானீதி அந்தவிரஹிதானி வத்த²க²ண்டா³னி, யதி³ ஹி நேஸம் அந்தோ ப⁴வேய்ய, பிலோதிகாதி ஸங்க²ம் க³ச்சே²ய்யும். உச்சினித்வாதி பா²லேத்வா து³ப்³ப³லட்டா²னம் பஹாய தி²ரட்டா²னமேவ க³ஹேத்வா. அலாபு³லோமஸானீதி அலாபு³லோமஸதி³ஸஸுத்தானி ஸுகு²மானீதி தீ³பேதி. ஏத்தாவதா ச ஸத்தா² சீவரஸந்தோஸேன அஸந்துட்டோ²தி ந வத்தப்³போ³. அதிமுத்தகஸுஸானதோ ஹிஸ்ஸ புண்ணதா³ஸியா பாருபித்வா பாதிதஸாணபம்ஸுகூலம் க³ஹணதி³வஸே உத³கபரியந்தம் கத்வா மஹாபத²வீ அகம்பி. இத⁴ பன ஏதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி – ‘‘அஹம் ஏகஸ்மிம்யேவ காலே பம்ஸுகூலம் க³ண்ஹிம், மய்ஹம் பன ஸாவகா து⁴தங்க³ஸமாதா³னதோ பட்டா²ய யாவஜீவம் து⁴தங்க³ம் ந பி⁴ந்த³ந்தீ’’தி.

பிண்ட³பாதிகாதி அதிரேகலாப⁴ம் படிக்கி²பித்வா ஸமாதி³ன்னபிண்ட³பாதிகங்கா³. ஸபதா³னசாரினோதி லோலுப்பசாரம் படிக்கி²பித்வா ஸமாதி³ன்னஸபதா³னசாரா. உஞ்சா²ஸகே வதே ரதாதி உஞ்சா²சரியஸங்கா²தே பி⁴க்கூ²னம் பகதிவதே ரதா, உச்சனீசக⁴ரத்³வாரட்டா²யினோ ஹுத்வா கப³ரமிஸ்ஸகம் ப⁴த்தம் ஸம்ஹரித்வா பரிபு⁴ஞ்ஜந்தீதி அத்தோ². அந்தரக⁴ரந்தி ப்³ரஹ்மாயுஸுத்தே உம்மாரதோ பட்டா²ய அந்தரக⁴ரம், இத⁴ இந்த³கீ²லதோ பட்டா²ய அதி⁴ப்பேதம். ஏத்தாவதா ச ஸத்தா² பிண்ட³பாதஸந்தோஸேன அஸந்துட்டோ²தி ந வத்தப்³போ³, அப்பாஹாரதாய வுத்தனியாமேனேவ பன ஸப்³ப³ம் வித்தா²ரேதப்³ப³ம். இத⁴ பன ஏதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி – ‘‘அஹம் ஏகஸ்மிம்யேவ காலே நிமந்தனம் ந ஸாத³யிம், மய்ஹம் பன ஸாவகா து⁴தங்க³ஸமாதா³னதோ பட்டா²ய யாவஜீவம் து⁴தங்க³ம் ந பி⁴ந்த³ந்தீ’’தி.

ருக்க²மூலிகாதி ச²ன்னம் படிக்கி²பித்வா ஸமாதி³ன்னருக்க²மூலிகங்கா³. அப்³போ⁴காஸிகாதி ச²ன்னஞ்ச ருக்க²மூலஞ்ச படிக்கி²பித்வா ஸமாதி³ன்னஅப்³போ⁴காஸிகங்கா³. அட்ட²மாஸேதி ஹேமந்தகி³ம்ஹிகே மாஸே. அந்தோவஸ்ஸே பன சீவரானுக்³க³ஹத்த²ம் ச²ன்னம் பவிஸந்தி. ஏத்தாவதா ச ஸத்தா² ஸேனாஸனஸந்தோஸேன அஸந்துட்டோ²தி ந வத்தப்³போ³, ஸேனாஸனஸந்தோஸோ பனஸ்ஸ ச²ப்³ப³ஸ்ஸிகமஹாபதா⁴னேன ச பாலிலேய்யகவனஸண்டே³ன ச தீ³பேதப்³போ³. இத⁴ பன ஏதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி – ‘‘அஹம் ஏகஸ்மிம்யேவ காலே ச²ன்னம் ந பாவிஸிம், மய்ஹம் பன ஸாவகா து⁴தங்க³ஸமாதா³னதோ பட்டா²ய யாவஜீவம் து⁴தங்க³ம் ந பி⁴ந்த³ந்தீ’’தி.

ஆரஞ்ஞிகாதி கா³மந்தஸேனாஸனம் படிக்கி²பித்வா ஸமாதி³ன்னஆரஞ்ஞிகங்கா³. ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஓஸரந்தீதி அப³த்³த⁴ஸீமாய கதி²தம், ப³த்³த⁴ஸீமாயம் பன வஸந்தா அத்தனோ வஸனட்டா²னேயேவ உபோஸத²ம் கரோந்தி. ஏத்தாவதா ச ஸத்தா² நோ பவிவித்தோதி ந வத்தப்³போ³, ‘‘இச்சா²மஹம், பி⁴க்க²வே, அட்³ட⁴மாஸம் படிஸல்லியிது’’ந்தி (பாரா. 162; 565) ஏவஞ்ஹிஸ்ஸ பவிவேகோ பஞ்ஞாயதி. இத⁴ பன ஏதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘அஹம் ஏகஸ்மிம்யேவ ததா²ரூபே காலே படிஸல்லியிம், மய்ஹம் பன ஸாவகா து⁴தங்க³ஸமாதா³னதோ பட்டா²ய யாவஜீவம் து⁴தங்க³ம் ந பி⁴ந்த³ந்தீ’’தி. மமம் ஸாவகாதி மம் ஸாவகா.

244. ஸனிதா³னந்தி ஸப்பச்சயம். கிம் பன அப்பச்சயம் நிப்³பா³னம் ந தே³ஸேதீதி. நோ ந தே³ஸேதி, ஸஹேதுகம் பன தம் தே³ஸனம் கத்வா தே³ஸேதி, நோ அஹேதுகந்தி. ஸப்பாடிஹாரியந்தி புரிமஸ்ஸேவேதம் வேவசனம், ஸகாரணந்தி அத்தோ². தம் வதாதி ஏத்த² வதாதி நிபாதமத்தம்.

245. அனாக³தம் வாத³பத²ந்தி அஜ்ஜ ட²பேத்வா ஸ்வே வா புனதி³வஸே வா அட்³ட⁴மாஸே வா மாஸே வா ஸம்வச்ச²ரே வா தஸ்ஸ தஸ்ஸ பஞ்ஹஸ்ஸ உபரி ஆக³மனவாத³பத²ம். ந த³க்க²தீதி யதா² ஸச்சகோ நிக³ண்டோ² அத்தனோ நிக்³க³ஹணத்த²ம் ஆக³தகாரணம் விஸேஸேத்வா வத³ந்தோ ந அத்³த³ஸ, ஏவம் ந த³க்க²தீதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ஸஹத⁴ம்மேனாதி ஸகாரணேன. அந்தரந்தரா கத²ம் ஓபாதேய்யுந்தி மம கதா²வாரம் பச்சி²ந்தி³த்வா அந்தரந்தரே அத்தனோ கத²ம் பவேஸேய்யுந்தி அத்தோ². ந கோ² பனாஹம், உதா³யீதி, உதா³யி, அஹம் அம்ப³ட்ட²ஸோணத³ண்ட³கூடத³ந்தஸச்சகனிக³ண்டா²தீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் மஹாவாதே³ வத்தமானேபி – ‘‘அஹோ வத மே ஏகஸாவகோபி உபமம் வா காரணம் வா ஆஹரித்வா த³தே³ய்யா’’தி ஏவம் ஸாவகேஸு அனுஸாஸனிம் ந பச்சாஸீஸாமி. மமயேவாதி ஏவரூபேஸு டா²னேஸு ஸாவகா மமயேவ அனுஸாஸனிம் ஓவாத³ம் பச்சாஸீஸந்தி.

246. தேஸாஹம் சித்தம் ஆராதே⁴மீதி தேஸம் அஹம் தஸ்ஸ பஞ்ஹஸ்ஸ வேய்யாகரணேன சித்தம் க³ண்ஹாமி ஸம்பாதே³மி பரிபூரேமி, அஞ்ஞம் புட்டோ² அஞ்ஞம் ந ப்³யாகரோமி, அம்ப³ம் புட்டோ² லபு³ஜம் விய லபு³ஜம் வா புட்டோ² அம்ப³ம் விய. ஏத்த² ச ‘‘அதி⁴ஸீலே ஸம்பா⁴வேந்தீ’’தி வுத்தட்டா²னே பு³த்³த⁴ஸீலம் நாம கதி²தம், ‘‘அபி⁴க்கந்தே ஞாணத³ஸ்ஸனே ஸம்பா⁴வேந்தீ’’தி வுத்தட்டா²னே ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம், ‘‘அதி⁴பஞ்ஞாய ஸம்பா⁴வேந்தீ’’தி வுத்தட்டா²னே டா²னுப்பத்திகபஞ்ஞா, ‘‘யேன து³க்கே²னா’’தி வுத்தட்டா²னே ஸச்சப்³யாகரணபஞ்ஞா. தத்த² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஞ்ச ஸச்சப்³யாகரணபஞ்ஞஞ்ச ட²பேத்வா அவஸேஸா பஞ்ஞா அதி⁴பஞ்ஞம் ப⁴ஜதி.

247. இதா³னி தேஸம் தேஸம் விஸேஸாதி⁴க³மானம் படிபத³ம் ஆசிக்க²ந்தோ புன சபரம் உதா³யீதிஆதி³மாஹ. தத்த² அபி⁴ஞ்ஞாவோஸானபாரமிப்பத்தாதி அபி⁴ஞ்ஞாவோஸானஸங்கா²தஞ்சேவ அபி⁴ஞ்ஞாபாரமீஸங்கா²தஞ்ச அரஹத்தம் பத்தா.

ஸம்மப்பதா⁴னேதி உபாயபதா⁴னே. ச²ந்த³ம் ஜனேதீதி கத்துகம்யதாகுஸலச்ச²ந்த³ம் ஜனேதி. வாயமதீதி வாயாமம் கரோதி. வீரியம் ஆரப⁴தீதி வீரியம் பவத்தேதி. சித்தம் பக்³க³ண்ஹாதீதி சித்தம் உக்கி²பதி. பத³ஹதீதி உபாயபதா⁴னம் கரோதி. பா⁴வனாய பாரிபூரியாதி வட்³டி⁴யா பரிபூரணத்த²ம். அபிசேத்த² – ‘‘யா டி²தி, ஸோ அஸம்மோஸோ…பே… யம் வேபுல்லம், ஸா பா⁴வனாபாரிபூரீ’’தி (விப⁴. 406) ஏவம் புரிமம் புரிமஸ்ஸ பச்சி²மம் பச்சி²மஸ்ஸ அத்தோ²திபி வேதி³தப்³ப³ம்.

இமேஹி பன ஸம்மப்பதா⁴னேஹி கிம் கதி²தம்? கஸ்ஸபஸம்யுத்தபரியாயேன ஸாவகஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³ கதி²தா. வுத்தஞ்ஹேதம் தத்த² –

‘‘சத்தாரோமே, ஆவுஸோ, ஸம்மப்பதா⁴னா. கதமே சத்தாரோ? இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு², அனுப்பன்னா மே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜமானா அனத்தா²ய ஸம்வத்தேய்யுந்தி ஆதப்பம் கரோதி. உப்பன்னா மே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அப்பஹீயமானா அனத்தா²ய ஸம்வத்தேய்யுந்தி ஆதப்பம் கரோதி. அனுப்பன்னா மே குஸலா த⁴ம்மா அனுப்பஜ்ஜமானா அனத்தா²ய ஸம்வத்தேய்யுந்தி ஆதப்பம் கரோதி. உப்பன்னா மே குஸலா த⁴ம்மா நிருஜ்ஜ²மானா அனத்தா²ய ஸம்வத்தேய்யுந்தி ஆதப்பம் கரோதீ’’தி (ஸம். நி. 2.145).

ஏத்த² ச பாபகா அகுஸலாதி லோபா⁴த³யோ வேதி³தப்³பா³. அனுப்பன்னா குஸலா த⁴ம்மாதி ஸமத²விபஸ்ஸனா சேவ மக்³கோ³ ச, உப்பன்னா குஸலா நாம ஸமத²விபஸ்ஸனாவ. மக்³கோ³ பன ஸகிம் உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²மானோ அனத்தா²ய ஸம்வத்தனகோ நாம நத்தி². ஸோ ஹி ப²லஸ்ஸ பச்சயம் த³த்வாவ நிருஜ்ஜ²தி. புரிமஸ்மிம்பி வா ஸமத²விபஸ்ஸனாவ க³ஹேதப்³பா³தி வுத்தம், தம் பன ந யுத்தம்.