நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

மஜ்ஜி²மனிகாயே

மஜ்ஜி²மபண்ணாஸ-அட்ட²கதா²

1. க³ஹபதிவக்³கோ³

1. கந்த³ரகஸுத்தவண்ணனா

1. ஏவம் மே ஸுதந்தி கந்த³ரகஸுத்தம். தத்த² சம்பாயந்தி ஏவம்னாமகே நக³ரே. தஸ்ஸ ஹி நக³ரஸ்ஸ ஆராமபோக்க²ரணீஆதீ³ஸு தேஸு தேஸு டா²னேஸு சம்பகருக்கா²வ உஸ்ஸன்னா அஹேஸும், தஸ்மா சம்பாதி ஸங்க²மக³மாஸி. க³க்³க³ராய போக்க²ரணியா தீரேதி தஸ்ஸ சம்பானக³ரஸ்ஸ அவிதூ³ரே க³க்³க³ராய நாம ராஜமஹேஸியா க²ணிதத்தா க³க்³க³ராதி லத்³த⁴வோஹாரா போக்க²ரணீ அத்தி². தஸ்ஸா தீரே ஸமந்ததோ நீலாதி³பஞ்சவண்ணகுஸுமபடிமண்டி³தம் மஹந்தம் சம்பகவனம். தஸ்மிம் ப⁴க³வா குஸுமக³ந்த⁴ஸுக³ந்தே⁴ சம்பகவனே விஹரதி. தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘க³க்³க³ராய போக்க²ரணியா தீரே’’தி வுத்தம். மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ந்தி அத³ஸ்ஸிதபரிச்சே²தே³ன மஹந்தேன பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம். பேஸ்ஸோதி தஸ்ஸ நாமம். ஹத்தா²ரோஹபுத்தோதி ஹத்தா²சரியஸ்ஸ புத்தோ. கந்த³ரகோ ச பரிப்³பா³ஜகோதி கந்த³ரகோதி ஏவம்னாமோ ச²ன்னபரிப்³பா³ஜகோ. அபி⁴வாதே³த்வாதி ச²ப்³ப³ண்ணானம் க⁴னபு³த்³த⁴ரஸ்மீனம் அந்தரம் பவிஸித்வா பஸன்னலாகா²ரஸே நிமுஜ்ஜமானோ விய, ஸிங்கீ³ஸுவண்ணவண்ணம் து³ஸ்ஸவரம் பஸாரேத்வா ஸஸீஸம் பாருபமானோ விய, வண்ணக³ந்த⁴ஸம்பன்னசம்பகபுப்பா²னி ஸிரஸா ஸம்படிச்ச²ந்தோ விய, ஸினேருபாத³ம் உபக³ச்ச²ந்தோ புண்ணசந்தோ³ விய ப⁴க³வதோ சக்கலக்க²ணபடிமண்டி³தே அலத்தகவண்ணபு²ல்லபது³மஸஸ்ஸிரிகே பாதே³ வந்தி³த்வாதி அத்தோ². ஏகமந்தம் நிஸீதீ³தி ச²னிஸஜ்ஜதோ³ஸவிரஹிதே ஏகஸ்மிம் ஓகாஸே நிஸீதி³.

துண்ஹீபூ⁴ தம் துண்ஹீபூ⁴தந்தி யதோ யதோ அனுவிலோகேதி, ததோ ததோ துண்ஹீபூ⁴தமேவாதி அத்தோ². தத்த² ஹி ஏகபி⁴க்கு²ஸ்ஸாபி ஹத்த²குக்குச்சம் வா பாத³குக்குச்சம் வா நத்தி², ஸப்³பே³ ப⁴க³வதோ சேவ கா³ரவேன அத்தனோ ச ஸிக்கி²தஸிக்க²தாய அஞ்ஞமஞ்ஞம் விக³தஸல்லாபா அந்தமஸோ உக்காஸிதஸத்³த³ம்பி அகரோந்தா ஸுனிகா²தஇந்த³கீ²லா விய நிவாதட்டா²னே ஸன்னிஸின்னம் மஹாஸமுத்³த³உத³கம் விய காயேனபி நிச்சலா மனஸாபி அவிக்கி²த்தா ரத்தவலாஹகா விய ஸினேருகூடம் ப⁴க³வந்தம் பரிவாரேத்வா நிஸீதி³ம்ஸு. பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ ஏவம் ஸன்னிஸின்னம் பரிஸம் தி³ஸ்வா மஹந்தம் பீதிஸோமனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜி. உப்பன்னம் பன அந்தோஹத³யஸ்மிம்யேவ ஸன்னித³ஹிதும் அஸக்கோந்தோ பியஸமுதா³ஹாரம் ஸமுட்டா²பேஸி. தஸ்மா அச்ச²ரியம் போ⁴திஆதி³மாஹ.

தத்த² அந்த⁴ஸ்ஸ பப்³ப³தாரோஹனம் விய நிச்சம் ந ஹோதீதி அச்ச²ரியம். அயம் தாவ ஸத்³த³னயோ. அயம் பன அட்ட²கதா²னயோ, அச்ச²ராயோக்³க³ந்தி அச்ச²ரியம். அச்ச²ரம் பஹரிதும் யுத்தந்தி அத்தோ². அபூ⁴தபுப்³ப³ம் பூ⁴தந்தி அப்³பு⁴தம். உப⁴யம்பேதம் விம்ஹயஸ்ஸேவாதி⁴வசனம். தம் பனேதம் க³ரஹஅச்ச²ரியம், பஸம்ஸாஅச்ச²ரியந்தி து³வித⁴ம் ஹோதி. தத்த² அச்ச²ரியம் மோக்³க³ல்லான அப்³பு⁴தம் மோக்³க³ல்லான, யாவ பா³ஹாக³ஹணாபி நாம ஸோ மோக⁴புரிஸோ ஆக³மேஸ்ஸதீதி (சூளவ. 383; அ. நி. 8.20), இத³ம் க³ரஹஅச்ச²ரியம் நாம. ‘‘அச்ச²ரியம் நந்த³மாதே அப்³பு⁴தம் நந்த³மாதே, யத்ர ஹி நாம சித்துப்பாத³ம்பி பரிஸோதே⁴ஸ்ஸஸீதி (அ. நி. 7.53) இத³ம் பஸம்ஸாஅச்ச²ரியம் நாம. இதா⁴பி இத³மேவ அதி⁴ப்பேதம்’’ அயஞ்ஹி தம் பஸம்ஸந்தோ ஏவமாஹ.

யாவஞ்சித³ந்தி ஏத்த² இத³ந்தி நிபாதமத்தம். யாவாதி பமாணபரிச்சே²தோ³, யாவ ஸம்மா படிபாதி³தோ, யத்தகேன பமாணேன ஸம்மா படிபாதி³தோ, ந ஸக்கா தஸ்ஸ வண்ணே வத்தும், அத² கோ² அச்ச²ரியமேவேதம் அப்³பு⁴தமேவேதந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஏதபரமம்யேவாதி ஏவம் ஸம்மா படிபாதி³தோ ஏஸோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ தஸ்ஸாபி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ பரமோதி ஏதபரமோ, தம் ஏதபரமம் யதா² அயம் படிபாதி³தோ, ஏவம் படிபாதி³தம் கத்வா படிபாதே³ஸும், ந இதோ பி⁴ய்யோதி அத்தோ². து³தியனயே ஏவம் படிபாதே³ஸ்ஸந்தி, ந இதோ பி⁴ய்யோதி யோஜேதப்³ப³ம். தத்த² படிபாதி³தோதி ஆபி⁴ஸமாசாரிகவத்தம் ஆதி³ம் கத்வா ஸம்மா அபச்சனீகபடிபத்தியம் யோஜிதோ. அத² கஸ்மா அயம் பரிப்³பா³ஜகோ அதீதானாக³தே பு³த்³தே⁴ த³ஸ்ஸேதி, கிமஸ்ஸ தியத்³த⁴ஜானனஞாணம் அத்தீ²தி. நத்தி², நயக்³கா³ஹே பன ட²த்வா ‘‘யேனாகாரேன அயம் பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ ஸன்னிஸின்னோ த³ந்தோ வினீதோ உபஸந்தோ, அதீதபு³த்³தா⁴பி ஏதபரமம்யேவ கத்வா படிபஜ்ஜாபேஸும், அனாக³தபு³த்³தா⁴பி படிபஜ்ஜாபேஸ்ஸந்தி, நத்தி² இதோ உத்தரி படிபாத³னா’’தி மஞ்ஞமானோ அனுபு³த்³தி⁴யா ஏவமாஹ.

2. ஏவமேதம் கந்த³ரகாதி பாடிஏக்கோ அனுஸந்தி⁴. ப⁴க³வா கிர தம் ஸுத்வா ‘‘கந்த³ரக த்வம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் உபஸந்தோதி வத³ஸி, இமஸ்ஸ பன பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ உபஸந்தகாரணம் துய்ஹம் அபாகடம், ந ஹி த்வம் ஸமதிம்ஸ பாரமியா பூரேத்வா குஸலமூலம் பரிபாசேத்வா போ³தி⁴பல்லங்கே ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் படிவிஜ்ஜி², மயா பன பாரமியோ பூரேத்வா ஞாதத்த²சரியம் லோகத்த²சரியம் பு³த்³த⁴த்த²சரியஞ்ச கோடிம் பாபேத்வா போ³தி⁴பல்லங்கே ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் படிவித்³த⁴ம், மய்ஹம் ஏதேஸம் உபஸந்தகாரணம் பாகட’’ந்தி த³ஸ்ஸேதும் இமம் தே³ஸனம் ஆரபி⁴.

ஸந்தி ஹி கந்த³ரகாதி அயம்பி பாடிஏக்கோ அனுஸந்தி⁴. ப⁴க³வதோ கிர ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அயம் பரிப்³பா³ஜகோ இமம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் உபஸந்தோதி வத³தி, அயஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ கப்பேத்வா பகப்பேத்வா குஹகபா⁴வேன இரியாபத²ம் ஸண்ட²பேந்தோ சித்தேன அனுபஸந்தோ ந உபஸந்தாகாரம் த³ஸ்ஸேதி. ஏத்த² பன பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ படிபத³ம் பூரயமானாபி படிபத³ம் பூரேத்வா மத்த²கம் பத்வா டி²தபி⁴க்கூ²பி அத்தி², தத்த² படிபத³ம் பூரேத்வா மத்த²கம் பத்தா அத்தனா படிவித்³த⁴கு³ணேஹேவ உபஸந்தா, படிபத³ம் பூரயமானா உபரிமக்³க³ஸ்ஸ விபஸ்ஸனாய உபஸந்தா, இதோ முத்தா பன அவஸேஸா சதூஹி ஸதிபட்டா²னேஹி உபஸந்தா. தம் நேஸம் உபஸந்தகாரணம் த³ஸ்ஸேஸ்ஸாமீ’’தி ‘‘இமினா ச இமினா ச காரணேன அயம் பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ உபஸந்தோ’’தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸந்தி ஹி கந்த³ரகா’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² அரஹந்தோ கீ²ணாஸவாதிஆதீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் மூலபரியாயஸுத்தவண்ணனாயமேவ வுத்தம். ஸேக²படிபத³ம்பி தத்தே²வ வித்தா²ரிதம். ஸந்ததஸீலாதி ஸததஸீலா நிரந்தரஸீலா. ஸந்ததவுத்தினோதி தஸ்ஸேவ வேவசனம், ஸந்ததஜீவிகா வாதிபி அத்தோ². தஸ்மிம் ஸந்ததஸீலே ட²த்வாவ ஜீவிகம் கப்பேந்தி, ந து³ஸ்ஸீல்யம் மரணம் பாபுணந்தீதி அத்தோ².

நிபகாதி நேபக்கேன ஸமன்னாக³தா பஞ்ஞவந்தோ. நிபகவுத்தினோதி பஞ்ஞாய வுத்தினோ, பஞ்ஞாய ட²த்வா ஜீவிகம் கப்பேந்தி. யதா² ஏகச்சோ ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வாபி ஜீவிதகாரணா ச²ஸு அகோ³சரேஸு சரதி, வேஸியாகோ³சரோ ஹோதி, வித⁴வது²ல்லகுமாரிகபண்ட³கபானாகா³ரபி⁴க்கு²னிகோ³சரோ ஹோதி. ஸம்ஸட்டோ² விஹரதி ராஜூஹி ராஜமஹாமத்தேஹி தித்தி²யேஹி தித்தி²யஸாவகேஹி அனனுலோமிகேன கி³ஹிஸம்ஸக்³கே³ன (விப⁴. 514), வேஜ்ஜகம்மம் கரோதி, தூ³தகம்மம் கரோதி, பஹிணகம்மம் கரோதி, க³ண்ட³ம் பா²லேதி, அருமக்க²னம் தே³தி, உத்³த⁴ம்விரேசனம் தே³தி, அதோ⁴விரேசனம் தே³தி, நத்து²தேலம் பசதி, பிவனதேலம் பசதி, வேளுதா³னம், பத்ததா³னம், புப்ப²தா³னம், ப²லதா³னம், ஸினானதா³னம், த³ந்தகட்ட²தா³னம், முகோ²த³கதா³னம், சுண்ணமத்திகதா³னம் தே³தி, சாடுகம்யம் கரோதி, முக்³க³ஸூபியம், பாரிப⁴டும், ஜங்க⁴பேஸனியம் கரோதீதி ஏகவீஸதிவிதா⁴ய அனேஸனாய ஜீவிகம் கப்பேந்தோ அனிபகவுத்தி நாம ஹோதி, ந பஞ்ஞாய ட²த்வா ஜீவிகம் கப்பேதி, ததோ காலகிரியம் கத்வா ஸமணயக்கோ² நாம ஹுத்வா ‘‘தஸ்ஸ ஸங்கா⁴டிபி ஆதி³த்தா ஹோதி ஸம்பஜ்ஜலிதா’’தி வுத்தனயேன மஹாது³க்க²ம் அனுபோ⁴தி. ஏவம்விதா⁴ அஹுத்வா ஜீவிதஹேதுபி ஸிக்கா²பத³ம் அனதிக்கமந்தோ சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலே பதிட்டா²ய யதா²ப³லம் பு³த்³த⁴வசனம் உக்³க³ண்ஹித்வா ரத²வினீதபடிபத³ம், மஹாகோ³ஸிங்க³படிபத³ம், மஹாஸுஞ்ஞதபடிபத³ம், அனங்க³ணபடிபத³ம், த⁴ம்மதா³யாத³படிபத³ம், நாலகபடிபத³ம், துவட்டகபடிபத³ம், சந்தோ³பமபடிபத³ந்தி இமானி அரியபடிபதா³னி பூரேந்தோ சதுபச்சய-ஸந்தோஸ-பா⁴வனாராம-அரியவம்ஸபடிபத்தியம் காயஸக்கி²னோ ஹுத்வா அனீகா நிக்க²ந்தஹத்தீ² விய யூதா² விஸ்ஸட்ட²ஸீஹோ விய நிபச்சா²ப³ந்த⁴மஹானாவா விய ச க³மனாதீ³ஸு ஏகவிஹாரினோ விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா அஜ்ஜஅஜ்ஜேவ அரஹத்தந்தி பவத்தஉஸ்ஸாஹா விஹரந்தீதி அத்தோ².

ஸுப்பதிட்டி²தசித்தாதி சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுட்ட²பிதசித்தா ஹுத்வா. ஸேஸா ஸதிபட்டா²னகதா² ஹேட்டா² வித்தா²ரிதாவ. இத⁴ பன லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகா ஸதிபட்டா²னா கதி²தா, ஏத்தகேன பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ உபஸந்தகாரணம் கதி²தம் ஹோதி.

3. யாவ ஸுபஞ்ஞத்தாதி யாவ ஸுட்ட²பிதா ஸுதே³ஸிதா. மயம்பி ஹி, ப⁴ந்தேதி இமினா ஏஸ அத்தனோ காரகபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச உக்கி²பதி. அயஞ்ஹேத்த² அதி⁴ப்பாயோ, மயம்பி ஹி, ப⁴ந்தே, கி³ஹி…பே… ஸுப்பதிட்டி²தசித்தா விஹராம, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ பன அயமேவ கஸி ச பீ³ஜஞ்ச யுக³னங்க³லஞ்ச பா²லபாசனஞ்ச, தஸ்மா பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ ஸப்³ப³காலம் ஸதிபட்டா²னபராயணோ, மயம் பன காலேன காலம் ஓகாஸம் லபி⁴த்வா ஏதம் மனஸிகாரம் கரோம, மயம்பி காரகா, ந ஸப்³ப³ஸோ விஸ்ஸட்ட²கம்மட்டா²னாயேவாதி. மனுஸ்ஸக³ஹனேதி மனுஸ்ஸானம் அஜ்ஜா²ஸயக³ஹனேன க³ஹனதா, அஜ்ஜா²ஸயஸ்ஸாபி நேஸம் கிலேஸக³ஹனேன க³ஹனதா வேதி³தப்³பா³. கஸடஸாடே²ய்யேஸுபி ஏஸேவ நயோ. தத்த² அபரிஸுத்³த⁴ட்டே²ன கஸடதா, கேராடியட்டே²ன ஸாடே²ய்யதா வேதி³தப்³பா³. ஸத்தானம் ஹிதாஹிதம் ஜானாதீதி ஏவம் க³ஹனகஸடகேராடியானம் மனுஸ்ஸானம் ஹிதாஹிதபடிபத³ம் யாவ ஸுட்டு² ப⁴க³வா ஜானாதி. யதி³த³ம் பஸவோதி ஏத்த² ஸப்³பா³பி சதுப்பத³ஜாதி பஸவோதி அதி⁴ப்பேதா. பஹோமீதி ஸக்கோமி. யாவதகேன அந்தரேனாதி யத்தகேன க²ணேன. சம்பம் க³தாக³தம் கரிஸ்ஸதீதி அஸ்ஸமண்ட³லதோ யாவ சம்பானக³ரத்³வாரா க³மனஞ்ச ஆக³மனஞ்ச கரிஸ்ஸதி. ஸாடே²ய்யானீதி ஸட²த்தானி. கூடேய்யானீதி கூடத்தானி. வங்கேய்யானீதி வங்கத்தானி. ஜிம்ஹேய்யானீதி ஜிம்ஹத்தானி. பாதுகரிஸ்ஸதீதி பகாஸேஸ்ஸதி த³ஸ்ஸேஸ்ஸதி. ந ஹி ஸக்கா தேன தானி ஏத்தகேன அந்தரேன த³ஸ்ஸேதும்.

தத்த² யஸ்ஸ கிஸ்மிஞ்சிதே³வ டா²னே டா²துகாமஸ்ஸ ஸதோ யம் டா²னம் மனுஸ்ஸானம் ஸப்படிப⁴யம், புரதோ க³ந்த்வா வஞ்சேத்வா ட²ஸ்ஸாமீதி ந ஹோதி, தஸ்மிம் டா²துகாமட்டா²னேயேவ நிகா²தத்த²ம்போ⁴ விய சத்தாரோ பாதே³ நிச்சலே கத்வா திட்ட²தி, அயம் ஸடோ² நாம. யஸ்ஸ பன கிஸ்மிஞ்சிதே³வ டா²னே அவச்சி²ந்தி³த்வா க²ந்த⁴க³தம் பாதேதுகாமஸ்ஸ ஸதோ யம் டா²னம் மனுஸ்ஸானம் ஸப்படிப⁴யம், புரதோ க³ந்த்வா வஞ்சேத்வா பாதேஸ்ஸாமீதி ந ஹோதி, தத்தே²வ அவச்சி²ந்தி³த்வா பாதேதி, அயம் கூடோ நாம. யஸ்ஸ கிஸ்மிஞ்சிதே³வ டா²னே மக்³கா³ உக்கம்ம நிவத்தித்வா படிமக்³க³ம் ஆரோஹிதுகாமஸ்ஸ ஸதோ யம் டா²னம் மனுஸ்ஸானம் ஸப்படிப⁴யம், புரதோ க³ந்த்வா வஞ்சேத்வா ஏவம் கரிஸ்ஸாமீதி ந ஹோதி, தத்தே²வ மக்³கா³ உக்கம்ம நிவத்தித்வா படிமக்³க³ம் ஆரோஹதி, அயம் வங்கோ நாம. யஸ்ஸ பன காலேன வாமதோ காலேன த³க்கி²ணதோ காலேன உஜுமக்³கே³னேவ க³ந்துகாமஸ்ஸ ஸதோ யம் டா²னம் மனுஸ்ஸானம் ஸப்படிப⁴யம், புரதோ க³ந்த்வா வஞ்சேத்வா ஏவம் கரிஸ்ஸாமீதி ந ஹோதி, தத்தே²வ காலேன வாமதோ காலேன த³க்கி²ணதோ காலேன உஜுமக்³க³ம் க³ச்ச²தி, ததா² லண்ட³ம் வா பஸ்ஸாவம் வா விஸ்ஸஜ்ஜேதுகாமஸ்ஸ ஸதோ இத³ம் டா²னம் ஸுஸம்மட்ட²ம் ஆகிண்ணமனுஸ்ஸம் ரமணீயம், இமஸ்மிம் டா²னே ஏவரூபம் காதும் ந யுத்தம், புரதோ க³ந்த்வா படிச்ச²ன்னடா²னே கரிஸ்ஸாமீதி ந ஹோதி, தத்தே²வ கரோதி, அயம் ஜிம்ஹோ நாம. இதி இமம் சதுப்³பி³த⁴ம்பி கிரியம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். ஸப்³பா³னி தானி ஸாடே²ய்யானி கூடேய்யானி வங்கேய்யானி ஜிம்ஹேய்யானி பாதுகரிஸ்ஸதீதி ஏவம் கரோந்தாபி தே ஸடா²த³யோ தானி ஸாடே²ய்யாதீ³னி பாதுகரோந்தி நாம.

ஏவம் பஸூனம் உத்தானபா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி மனுஸ்ஸானம் க³ஹனபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ அம்ஹாகம் பன, ப⁴ந்தேதிஆதி³மாஹ. தத்த² தா³ஸாதி அந்தோஜாதகா வா த⁴னக்கீதா வா கரமரானீதா வா ஸயம் வா தா³ஸப்³யம் உபக³தா. பேஸ்ஸாதி பேஸனகாரகா. கம்மகராதி ப⁴த்தவேதனப⁴தா. அஞ்ஞதா²வ காயேனாதி அஞ்ஞேனேவாகாரேன காயேன ஸமுதா³சரந்தி, அஞ்ஞேனேவாகாரேன வாசாய, அஞ்ஞேன ச நேஸம் ஆகாரேன சித்தம் டி²தம் ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. தத்த² யே ஸம்முகா² ஸாமிகே தி³ஸ்வா பச்சுக்³க³மனம் கரோந்தி, ஹத்த²தோ ப⁴ண்ட³கம் க³ண்ஹந்தி, இமம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா இமம் க³ண்ஹந்தா ஸேஸானிபி ஆஸன-பஞ்ஞாபன-தாலவண்டபீ³ஜன-பாத³தோ⁴வனாதீ³னி ஸப்³பா³னி கிச்சானி கரோந்தி, பரம்முக²காலே பன தேலம்பி உத்தரந்தம் ந ஓலோகேந்தி, ஸதக்³க⁴னகேபி ஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகேபி கம்மே பரிஹாயந்தே நிவத்தித்வா ஓலோகேதும்பி ந இச்ச²ந்தி, இமே அஞ்ஞதா² காயேன ஸமுதா³சரந்தி நாம. யே பன ஸம்முகா² ‘‘அம்ஹாகம் ஸாமி அம்ஹாகம் அய்யோ’’திஆதீ³னி வத்வா பஸம்ஸந்தி, பரம்முகா² அவத்தப்³ப³ம் நாம நத்தி², யம் இச்ச²ந்தி, தம் வத³ந்தி, இமே அஞ்ஞதா² வாசாய ஸமுதா³சரந்தி நாம.

4. சத்தாரோமே பேஸ்ஸபுக்³க³லாதி அயம்பி பாடிஏக்கோ அனுஸந்தி⁴. அயஞ்ஹி பேஸ்ஸோ ‘‘யாவஞ்சித³ம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஏவம் மனுஸ்ஸக³ஹணே ஏவம் மனுஸ்ஸகஸடே ஏவம் மனுஸ்ஸஸாடே²ய்யே வத்தமானே ஸத்தானம் ஹிதாஹிதம் ஜானாதீ’’தி ஆஹ. புரிமே ச தயோ புக்³க³லா அஹிதபடிபத³ம் படிபன்னா, உபரி சதுத்தோ² ஹிதபடிபத³ம், ஏவமஹம் ஸத்தானம் ஹிதாஹிதம் ஜானாமீதி த³ஸ்ஸேதும் இமம் தே³ஸனம் ஆரபி⁴. ஹேட்டா² கந்த³ரகஸ்ஸ கதா²ய ஸத்³தி⁴ம் யோஜேதும்பி வட்டதி. தேன வுத்தம் ‘‘யாவஞ்சித³ம் போ⁴தா கோ³தமேன ஸம்மா பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ படிபாதி³தோ’’தி. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா ‘‘புரிமே தயோ புக்³க³லே பஹாய உபரி சதுத்த²புக்³க³லஸ்ஸ ஹிதபடிபத்தியம்யேவ படிபாதே³மீ’’தி த³ஸ்ஸேந்தோபி இமம் தே³ஸனம் ஆரபி⁴. ஸந்தோதி இத³ம் ஸம்விஜ்ஜமானாதி பத³ஸ்ஸேவ வேவசனம். ‘‘ஸந்தா ஹோந்தி ஸமிதா வூபஸந்தா’’தி (விப⁴. 542) ஏத்த² ஹி நிருத்³தா⁴ ஸந்தாதி வுத்தா. ‘‘ஸந்தா ஏதே விஹாரா அரியஸ்ஸ வினயே வுச்சந்தீ’’தி ஏத்த² (ம. நி. 1.82) நிப்³பு³தா. ‘‘ஸந்தோ ஹவே ஸப்³பி⁴ பவேத³யந்தீ’’தி ஏத்த² (ஜா. 2.21.413) பண்டி³தா. இத⁴ பன விஜ்ஜமானா உபலப்³ப⁴மானாதி அத்தோ².

அத்தந்தபாதீ³ஸு அத்தானம் தபதி து³க்கா²பேதீதி அத்தந்தபோ. அத்தனோ பரிதாபனானுயோக³ம் அத்தபரிதாபனானுயோக³ம். பரம் தபதி து³க்கா²பேதீதி பரந்தபோ. பரேஸம் பரிதாபனானுயோக³ம் பரபரிதாபனானுயோக³ம். தி³ட்டே²வ த⁴ம்மேதி இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே. நிச்சா²தோதி சா²தம் வுச்சதி தண்ஹா, ஸா அஸ்ஸ நத்தீ²தி நிச்சா²தோ. ஸப்³ப³கிலேஸானம் நிப்³பு³தத்தா நிப்³பு³தோ. அந்தோ தாபனகிலேஸானம் அபா⁴வா ஸீதலோ ஜாதோதி ஸீதிபூ⁴தோ. ஜா²னமக்³க³ப²லனிப்³பா³னஸுகா²னி படிஸம்வேதே³தீதி ஸுக²படிஸம்வேதீ³. ப்³ரஹ்மபூ⁴தேன அத்தனாதி ஸேட்ட²பூ⁴தேன அத்தனா. சித்தம் ஆராதே⁴தீதி சித்தம் ஸம்பாதே³தி, பரிபூரேதி க³ண்ஹாதி பஸாதே³தீதி அத்தோ².

5. து³க்க²படிக்கூலந்தி து³க்க²ஸ்ஸ படிகூலம், பச்சனீகஸண்டி²தம் து³க்க²ம் அபத்த²யமானந்தி அத்தோ².

6. பண்டி³தோதி இத⁴ சதூஹி காரணேஹி பண்டி³தோதி ந வத்தப்³போ³, ஸதிபட்டா²னேஸு பன கம்மம் கரோதீதி பண்டி³தோதி வத்தும் வட்டதி. மஹாபஞ்ஞோதி இத³ம்பி மஹந்தே அத்தே² பரிக்³க³ண்ஹாதீதிஆதி³னா மஹாபஞ்ஞலக்க²ணேன ந வத்தப்³ப³ம், ஸதிபட்டா²னபரிக்³கா³ஹிகாய பன பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தத்தா மஹாபஞ்ஞோதி வத்தும் வட்டதி. மஹதா அத்தே²ன ஸம்யுத்தோ அக³மிஸ்ஸாதி மஹதா அத்தே²ன ஸம்யுத்தோ ஹுத்வா க³தோ ப⁴வேய்ய, ஸோதாபத்திப²லம் பாபுணேய்யாதி அத்தோ². கிம் பன யேஸம் மக்³க³ப²லானம் உபனிஸ்ஸயோ அத்தி², பு³த்³தா⁴னம் ஸம்முகீ²பா⁴வே டி²தேபி தேஸம் அந்தராயோ ஹோதீதி. ஆம ஹோதி, ந பன பு³த்³தே⁴ படிச்ச, அத² கோ² கிரியபரிஹானியா வா பாபமித்ததாய வா ஹோதி. தத்த² கிரியபரிஹானியா ஹோதி நாம – ஸசே ஹி த⁴ம்மஸேனாபதி த⁴னஞ்ஜானிஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ஆஸயம் ஞத்வா த⁴ம்மம் அதே³ஸயிஸ்ஸா, ஸோ ப்³ராஹ்மணோ ஸோதாபன்னோ அப⁴விஸ்ஸா, ஏவம் தாவ கிரியபரிஹானியா ஹோதி. பாபமித்ததாய ஹோதி நாம – ஸசே ஹி அஜாதஸத்து தே³வத³த்தஸ்ஸ வசனம் க³ஹேத்வா பிதுகா⁴தகம்மம் நாகரிஸ்ஸா, ஸாமஞ்ஞப²லஸுத்தகதி²ததி³வஸேவ ஸோதாபன்னோ அப⁴விஸ்ஸா, தஸ்ஸ வசனம் க³ஹேத்வா பிதுகா⁴தகம்மஸ்ஸ கதத்தா பன ந ஹோதி, ஏவம் பாபமித்ததாய ஹோதி. இமஸ்ஸாபி உபாஸகஸ்ஸ கிரியபரிஹானி ஜாதா, அபரினிட்டி²தாய தே³ஸனாய உட்ட²ஹித்வா பக்கந்தோ. அபிச, பி⁴க்க²வே, ஏத்தாவதாபி பேஸ்ஸோஹத்தா²ரோஹபுத்தோ மஹதா அத்தே²ன ஸம்யுத்தோதி கதரேன மஹந்தேன அத்தே²ன? த்³வீஹி ஆனிஸம்ஸேஹி. ஸோ கிர உபாஸகோ ஸங்கே⁴ ச பஸாத³ம் படிலபி⁴, ஸதிபட்டா²னபரிக்³க³ஹணத்தா²ய சஸ்ஸ அபி⁴னவோ நயோ உத³பாதி³. தேன வுத்தம் ‘‘மஹதா அத்தே²ன ஸம்யுத்தோ’’தி. கந்த³ரகோ பன ஸங்கே⁴ பஸாத³மேவ படிலபி⁴. ஏதஸ்ஸ ப⁴க³வா காலோதி ஏதஸ்ஸ த⁴ம்மக்கா²னஸ்ஸ, சதுன்னம் வா புக்³க³லானம் விப⁴ஜனஸ்ஸ காலோ.

8. ஓரப்³பி⁴காதீ³ஸு உரப்³பா⁴ வுச்சந்தி ஏளகா, உரப்³பே⁴ ஹனதீதி ஓரப்³பி⁴கோ. ஸூகரிகாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. லுத்³தோ³தி தா³ருணோ கக்க²ளோ. மச்ச²கா⁴தகோதி மச்ச²ப³ந்த⁴கேவட்டோ. ப³ந்த⁴னாகா³ரிகோதி ப³ந்த⁴னாகா³ரகோ³பகோ. குருரகம்மந்தாதி தா³ருணகம்மந்தா.

9. முத்³தா⁴வஸித்தோதி க²த்தியாபி⁴ஸேகேன முத்³த⁴னி அபி⁴ஸித்தோ. புரத்தி²மேன நக³ரஸ்ஸாதி நக³ரதோ புரத்தி²மதி³ஸாய. ஸந்தா²கா³ரந்தி யஞ்ஞஸாலம். க²ராஜினம் நிவாஸேத்வாதி ஸகு²ரம் அஜினசம்மம் நிவாஸேத்வா. ஸப்பிதேலேனாதி ஸப்பினா ச தேலேன ச. ட²பேத்வா ஹி ஸப்பிம் அவஸேஸோ யோ கோசி ஸ்னேஹோ தேலந்தி வுச்சதி. கண்டூ³வமானோதி நகா²னம் சி²ன்னத்தா கண்டூ³விதப்³ப³காலே தேன கண்டூ³வமானோ. அனந்தரஹிதாயாதி அஸந்த²தாய. ஸரூபவச்சா²யாதி ஸதி³ஸவச்சா²ய. ஸசே கா³வீ ஸேதா ஹோதி, வச்சோ²பி ஸேதகோவ. ஸசே கா³வீ கப³ரா வா ரத்தா வா, வச்சோ²பி தாதி³ஸோ வாதி ஏவம் ஸரூபவச்சா²ய. ஸோ ஏவமாஹாதி ஸோ ராஜா ஏவம் வதே³தி. வச்ச²தராதி தருணவச்ச²கபா⁴வம் அதிக்கந்தா ப³லவவச்சா². வச்ச²தரீஸுபி ஏஸேவ நயோ. ப³ரிஹிஸத்தா²யாதி பரிக்கே²பகரணத்தா²ய சேவ யஞ்ஞபூ⁴மியம் அத்த²ரணத்தா²ய ச. ஸேஸம் ஹேட்டா² தத்த² தத்த² வித்தா²ரிதத்தா உத்தானமேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

கந்த³ரகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. அட்ட²கனாக³ரஸுத்தவண்ணனா

17. ஏவம் மே ஸுதந்தி அட்ட²கனாக³ரஸுத்தம். தத்த² பே³லுவகா³மகேதி வேஸாலியா த³க்கி²ணபஸ்ஸே அவிதூ³ரே பே³லுவகா³மகோ நாம அத்தி², தம் கோ³சரகா³மம் கத்வாதி அத்தோ². த³ஸமோதி ஸோ ஹி ஜாதிகோ³த்தவஸேன சேவ ஸாரப்பத்தகுலக³ணனாய ச த³ஸமே டா²னே க³ணீயதி, தேனஸ்ஸ த³ஸமோத்வேவ நாமம் ஜாதம். அட்ட²கனாக³ரோதி அட்ட²கனக³ரவாஸீ. குக்குடாராமோதி குக்குடஸேட்டி²னா காரிதோ ஆராமோ.

18. தேன ப⁴க³வதா…பே… அக்கா²தோதி ஏத்த² அயம் ஸங்கே²பத்தோ², யோ ஸோ ப⁴க³வா ஸமதிம்ஸ பாரமியோ பூரேத்வா ஸப்³ப³கிலேஸே ப⁴ஞ்ஜித்வா அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴, தேன ப⁴க³வதா, தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் ஆஸயானுஸயம் ஜானதா, ஹத்த²தலே ட²பிதஆமலகம் விய ஸப்³ப³ம் ஞேய்யத⁴ம்மம் பஸ்ஸதா. அபிச புப்³பே³னிவாஸாதீ³ஹி ஜானதா, தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா பஸ்ஸதா, தீஹி விஜ்ஜாஹி ச²ஹி வா பன அபி⁴ஞ்ஞாஹி ஜானதா, ஸப்³ப³த்த² அப்படிஹதேன ஸமந்தசக்கு²னா பஸ்ஸதா, ஸப்³ப³த⁴ம்மஜானனஸமத்தா²ய பஞ்ஞாய ஜானதா, ஸப்³ப³ஸத்தானம் சக்கு²விஸயாதீதானி திரோகுட்டாதி³க³தானிபி ரூபானி அதிவிஸுத்³தே⁴ன மம்ஸசக்கு²னா பஸ்ஸதா, அத்தஹிதஸாதி⁴காய ஸமாதி⁴பத³ட்டா²னாய படிவேத⁴பஞ்ஞாய ஜானதா, பரஹிதஸாதி⁴காய கருணாபத³ட்டா²னாய தே³ஸனாபஞ்ஞாய பஸ்ஸதா, அரீனம் ஹதத்தா பச்சயாதீ³னஞ்ச அரஹத்தா அரஹதா, ஸம்மா ஸாமஞ்ச ஸச்சானம் பு³த்³த⁴த்தா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன. அந்தராயிகத⁴ம்மே வா ஜானதா, நிய்யானிகத⁴ம்மே பஸ்ஸதா, கிலேஸாரீனம் ஹதத்தா அரஹதா, ஸாமம் ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் பு³த்³த⁴த்தா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴னாதி ஏவம் சதுவேஸாரஜ்ஜவஸேன சதூஹி காரணேஹி தோ²மிதேன. அத்தி² நு கோ² ஏகோ த⁴ம்மோ அக்கா²தோதி.

19. அபி⁴ஸங்க²தந்தி கதம் உப்பாதி³தம். அபி⁴ஸஞ்சேதயிதந்தி சேதயிதம் பகப்பிதம். ஸோ தத்த² டி²தோதி ஸோ தஸ்மிம் ஸமத²விபஸ்ஸனாத⁴ம்மே டி²தோ. த⁴ம்மராகே³ன த⁴ம்மனந்தி³யாதி பத³த்³வயேஹி ஸமத²விபஸ்ஸனாஸு ச²ந்த³ராகோ³ வுத்தோ. ஸமத²விபஸ்ஸனாஸு ஹி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ச²ந்த³ராக³ம் பரியாதி³யிதும் ஸக்கோந்தோ அரஹா ஹோதி, அஸக்கோந்தோ அனாகா³மீ ஹோதி. ஸோ ஸமத²விபஸ்ஸனாஸு ச²ந்த³ராக³ஸ்ஸ அப்பஹீனத்தா சதுத்த²ஜ்ஜா²னசேதனாய ஸுத்³தா⁴வாஸே நிப்³ப³த்ததி, அயம் ஆசரியானம் ஸமானகதா².

விதண்ட³வாதீ³ பனாஹ ‘‘தேனேவ த⁴ம்மராகே³னாதி வசனதோ அகுஸலேன ஸுத்³தா⁴வாஸே நிப்³ப³த்ததீ’’தி ஸோ ‘‘ஸுத்தம் ஆஹரா’’தி வத்தப்³போ³, அத்³தா⁴ அஞ்ஞம் அபஸ்ஸந்தோ இத³மேவ ஆஹரிஸ்ஸதி, ததோ வத்தப்³போ³ ‘‘கிம் பனித³ம் ஸுத்தம் நேய்யத்த²ம் நீதத்த²’’ந்தி, அத்³தா⁴ நீதத்த²ந்தி வக்க²தி. ததோ வத்தப்³போ³ – ஏவம் ஸந்தே அனாகா³மிப²லத்தி²கேன ஸமத²விபஸ்ஸனாஸு ச²ந்த³ராகோ³ கத்தப்³போ³ ப⁴விஸ்ஸதி, ச²ந்த³ராகே³ உப்பாதி³தே அனாகா³மிப²லம் படிவித்³த⁴ம் ப⁴விஸ்ஸதி ‘‘மா ஸுத்தம் மே லத்³த⁴’’ந்தி யம் வா தம் வா தீ³பேஹி. பஞ்ஹம் கதே²ந்தேன ஹி ஆசரியஸ்ஸ ஸந்திகே உக்³க³ஹேத்வா அத்த²ரஸம் படிவிஜ்ஜி²த்வா கதே²தும் வட்டதி, அகுஸலேன ஹி ஸக்³கே³, குஸலேன வா அபாயே படிஸந்தி⁴ நாம நத்தி². வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘ந, பி⁴க்க²வே, லோப⁴ஜேன கம்மேன தோ³ஸஜேன கம்மேன மோஹஜேன கம்மேன தே³வா பஞ்ஞாயந்தி, மனுஸ்ஸா பஞ்ஞாயந்தி, யா வா பனஞ்ஞாபி காசி ஸுக³தியோ, அத² கோ², பி⁴க்க²வே, லோப⁴ஜேன கம்மேன தோ³ஸஜேன கம்மேன மோஹஜேன கம்மேன நிரயோ பஞ்ஞாயதி, திரச்சா²னயோனி பஞ்ஞாயதி, பேத்திவிஸயோ பஞ்ஞாயதி, யா வா பனஞ்ஞாபி காசி து³க்³க³தியோ’’தி –

ஏவம் பஞ்ஞாபேதப்³போ³. ஸசே ஸஞ்ஜானாதி ஸஞ்ஜானாது, நோ சே ஸஞ்ஜானாதி, ‘‘க³ச்ச² பாதோவ விஹாரம் பவிஸித்வா யாகு³ம் பிவாஹீ’’தி உய்யோஜேதப்³போ³.

யதா² ச பன இமஸ்மிம் ஸுத்தே, ஏவம் மஹாமாலுக்யோவாதே³பி மஹாஸதிபட்டா²னேபி காயக³தாஸதிஸுத்தேபி ஸமத²விபஸ்ஸனா கதி²தா. தத்த² இமஸ்மிம் ஸுத்தே ஸமத²வஸேன க³ச்ச²தோபி விபஸ்ஸனாவஸேன க³ச்ச²தோபி ஸமத²து⁴ரமேவ து⁴ரம், மஹாமாலுக்யோவாதே³ விபஸ்ஸனாவ து⁴ரம், மஹாஸதிபட்டா²னம் பன விபஸ்ஸனுத்தரம் நாம கதி²தம், காயக³தாஸதிஸுத்தம் ஸமது²த்தரந்தி.

அயம் கோ² க³ஹபதி…பே… ஏகத⁴ம்மோ அக்கா²தோதி ஏகத⁴ம்மம் புச்சி²தேன அயம்பி ஏகத⁴ம்மோதி ஏவம் புச்சா²வஸேன கதி²தத்தா ஏகாத³ஸபி த⁴ம்மா ஏகத⁴ம்மோ நாம ஜாதோ. மஹாஸகுலுதா³யிஸுத்தஸ்மிஞ்ஹி ஏகூனவீஸதி பப்³பா³னி படிபதா³வஸேன ஏகத⁴ம்மோ நாம ஜாதானி, இத⁴ ஏகாத³ஸபுச்சா²வஸேன ஏகத⁴ம்மோதி ஆக³தானி. அமதுப்பத்தியத்தே²ன வா ஸப்³பா³னிபி ஏகத⁴ம்மோதி வத்தும் வட்டதி.

21. நிதி⁴முக²ம் க³வேஸந்தோதி நிதி⁴ம் பரியேஸந்தோ. ஸகிதே³வாதி ஏகபயோகே³ன. கத²ம் பன ஏகபயோகே³னேவ ஏகாத³ஸன்னம் நிதீ⁴னம் அதி⁴க³மோ ஹோதீதி. இதே⁴கச்சோ அரஞ்ஞே நிதி⁴ம் க³வேஸமானோ சரதி, தமேனம் அஞ்ஞதரோ அத்த²சரகோ தி³ஸ்வா ‘‘கிம் போ⁴ சரஸீ’’தி புச்ச²தி. ஸோ ‘‘ஜீவிதவுத்திம் பரியேஸாமீ’’தி ஆஹ. இதரோ ‘‘தேன ஹி ஸம்ம ஆக³ச்ச², ஏதம் பாஸாணம் பவத்தேஹீ’’தி ஆஹ. ஸோ தம் பவத்தேத்வா உபரூபரி ட²பிதா வா குச்சி²யா குச்சி²ம் ஆஹச்ச டி²தா வா ஏகாத³ஸ கும்பி⁴யோ பஸ்ஸேய்ய, ஏவம் ஏகபயோகே³ன ஏகாத³ஸன்னம் நிதீ⁴னம் அதி⁴க³மோ ஹோதி.

ஆசரியத⁴னம் பரியேஸிஸ்ஸந்தீதி அஞ்ஞதித்தி²யா ஹி யஸ்ஸ ஸந்திகே ஸிப்பம் உக்³க³ண்ஹந்தி, தஸ்ஸ ஸிப்புக்³க³ஹணதோ புரே வா பச்சா² வா அந்தரந்தரே வா கே³ஹதோ நீஹரித்வா த⁴னம் தே³ந்தி. யேஸம் கே³ஹே நத்தி², தே ஞாதிஸபா⁴க³தோ பரியேஸந்தி, ததா² அலப⁴மானா பி⁴க்க²ம்பி சரித்வா தே³ந்தியேவ. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம்.

கிமங்க³ம் பனாஹந்தி பா³ஹிரகா தாவ அனிய்யானிகேபி ஸாஸனே ஸிப்பமத்ததா³யகஸ்ஸ த⁴னம் பரியேஸந்தி; அஹம் பன ஏவம்விதே⁴ நிய்யானிகஸாஸனே ஏகாத³ஸவித⁴ம் அமதுப்பத்திபடிபத³ம் தே³ஸேந்தஸ்ஸ ஆசரியஸ்ஸ பூஜம் கிம் ந கரிஸ்ஸாமி, கரிஸ்ஸாமியேவாதி வத³தி. பச்சேகது³ஸ்ஸயுகே³ன அச்சா²தே³ஸீதி ஏகமேகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏகேகம் து³ஸ்ஸயுக³மதா³ஸீதி அத்தோ². ஸமுதா³சாரவசனம் பனேத்த² ஏவரூபம் ஹோதி, தஸ்மா அச்சா²தே³ஸீதி வுத்தம். பஞ்சஸதவிஹாரந்தி பஞ்சஸதக்³க⁴னிகம் பண்ணஸாலம் காரேஸீதி அத்தோ². ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

அட்ட²கனாக³ரஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. ஸேக²ஸுத்தவண்ணனா

22. ஏவம் மே ஸுதந்தி ஸேக²ஸுத்தம். தத்த² நவம் ஸந்தா²கா³ரந்தி அது⁴னா காரிதம் ஸந்தா²கா³ரம், ஏகா மஹாஸாலாதி அத்தோ². உய்யோக³காலாதீ³ஸு ஹி ராஜானோ தத்த² ட²த்வா ‘‘ஏத்தகா புரதோ க³ச்ச²ந்து, ஏத்தகா பச்சா², ஏத்தகா உபோ⁴ஹி பஸ்ஸேஹி, ஏத்தகா ஹத்தீ²ஸு அபி⁴ருஹந்து, ஏத்தகா அஸ்ஸேஸு, ஏத்தகா ரதே²ஸு திட்ட²ந்தூ’’தி ஏவம் ஸந்த²ம் கரோந்தி, மரியாத³ம் ப³ந்த⁴ந்தி, தஸ்மா தம் டா²னம் ஸந்தா²கா³ரந்தி வுச்சதி. உய்யோக³ட்டா²னதோ ச ஆக³ந்த்வா யாவ கே³ஹேஸு அல்லகோ³மயபரிப⁴ண்டா³தீ³னி கரோந்தி, தாவ த்³வே தீணி தி³வஸானி தே ராஜானோ தத்த² ஸந்த²ம்ப⁴ந்தீதிபி ஸந்தா²கா³ரம். தேஸம் ராஜூனம் ஸஹ அத்தா²னுஸாஸனம் அகா³ரந்திபி ஸந்தா²கா³ரம் க³ணராஜானோ ஹி தே, தஸ்மா உப்பன்னகிச்சம் ஏகஸ்ஸ வஸேன ந சி²ஜ்ஜதி, ஸப்³பே³ஸம் ச²ந்தோ³ லத்³து⁴ம் வட்டதி, தஸ்மா ஸப்³பே³ தத்த² ஸன்னிபதித்வா அனுஸாஸந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸஹ அத்தா²னுஸாஸனம் அகா³ரந்திபி ஸந்தா²கா³ர’’ந்தி. யஸ்மா பனேதே தத்த² ஸன்னிபதித்வா ‘‘இமஸ்மிம் காலே கஸிதும் வட்டதி, இமஸ்மிம் காலே வபிது’’ந்தி ஏவமாதி³னா நயேன க⁴ராவாஸகிச்சானி ஸம்மந்தயந்தி, தஸ்மா சி²த்³தா³வசி²த்³த³ம் க⁴ராவாஸம் தத்த² ஸந்த²ரந்தீதிபி ஸந்தா²கா³ரம். அசிரகாரிதம் ஹோதீதி கட்ட²கம்ம-ஸிலாகம்ம-சித்தகம்மாதி³வஸேன ஸுஸஜ்ஜிதம் தே³வவிமானம் விய அது⁴னா நிட்டா²பிதம். ஸமணேன வாதி ஏத்த² யஸ்மா க⁴ரவத்து²பரிக்³க³ஹகாலேயேவ தே³வதா அத்தனோ வஸனட்டா²னம் க³ண்ஹந்தி, தஸ்மா ‘‘தே³வேன வா’’தி அவத்வா ‘‘ஸமணேன வா ப்³ராஹ்மணேன வா கேனசி வா மனுஸ்ஸபூ⁴தேனா’’தி வுத்தம்.

யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸூதி ஸந்தா²கா³ரம் நிட்டி²தந்தி ஸுத்வா ‘‘க³ச்சா²ம, நம் பஸ்ஸிஸ்ஸாமா’’தி க³ந்த்வா த்³வாரகோட்ட²கதோ பட்டா²ய ஸப்³ப³ம் ஓலோகேத்வா ‘‘இத³ம் ஸந்தா²கா³ரம் தே³வவிமானஸதி³ஸம் அதிவிய மனோரமம் ஸஸ்ஸிரிகம் கேன பட²மம் பரிபு⁴த்தம் அம்ஹாகம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய அஸ்ஸா’’தி சிந்தேத்வா ‘‘அம்ஹாகம் ஞாதிஸேட்ட²ஸ்ஸ பட²மம் தி³ய்யமானேபி ஸத்து²னோவ அனுச்ச²விகம், த³க்கி²ணேய்யவஸேன தி³ய்யமானேபி ஸத்து²னோவ அனுச்ச²விகம், தஸ்மா பட²மம் ஸத்தா²ரம் பரிபு⁴ஞ்ஜாபேஸ்ஸாம, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஆக³மனம் கரிஸ்ஸாம, பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ ஆக³தே தேபிடகம் பு³த்³த⁴வசனம் ஆக³தமேவ ப⁴விஸ்ஸதி, ஸத்தா²ரம் தியாமரத்திம் அம்ஹாகம் த⁴ம்மகத²ம் கதா²பேஸ்ஸாம, இதி தீஹி ரதனேஹி பரிபு⁴த்தம் மயம் பச்சா² பரிபு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸாம, ஏவம் நோ தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஸன்னிட்டா²னம் கத்வா உபஸங்கமிம்ஸு.

யேன ஸந்தா²கா³ரம் தேனுபஸங்கமிம்ஸூதி தம் தி³வஸம் கிர ஸந்தா²கா³ரம் கிஞ்சாபி ராஜகுலானம் த³ஸ்ஸனத்தா²ய தே³வவிமானம் விய ஸுஸஜ்ஜிதம் ஹோதி ஸுபடிஜக்³கி³தம், பு³த்³தா⁴ரஹம் பன கத்வா அப்பஞ்ஞத்தம். பு³த்³தா⁴ ஹி நாம அரஞ்ஞஜ்ஜா²ஸயா அரஞ்ஞாராமா அந்தோகா³மே வஸேய்யும் வா நோ வா, தஸ்மா ப⁴க³வதோ மனம் ஜானித்வாவ பஞ்ஞாபேஸ்ஸாமாதி சிந்தேத்வா தே ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமிம்ஸு. இதா³னி பன மனம் லபி⁴த்வா பஞ்ஞாபேதுகாமா யேன ஸந்தா²கா³ரம் தேனுபஸங்கமிம்ஸு.

ஸப்³ப³ஸந்த²ரிம் ஸந்தா²கா³ரம் ஸந்த²ரித்வாதி யதா² ஸப்³ப³மேவ ஸந்த²தம் ஹோதி, ஏவம் தம் ஸந்த²ராபேத்வா. ஸப்³ப³பட²மம் தாவ ‘‘கோ³மயம் நாம ஸப்³ப³மங்க³லேஸு வட்டதீ’’தி ஸுதா⁴பரிகம்மகதம்பி பூ⁴மிம் அல்லகோ³மயேன ஓபுஞ்சா²பேத்வா பரிஸுக்க²பா⁴வம் ஞத்வா யதா² அக்கந்தட்டா²னே பத³ம் ந பஞ்ஞாயதி, ஏவம் சதுஜ்ஜாதியக³ந்தே⁴ஹி லிம்பாபேத்வா உபரி நானாவண்ணே கடஸாரகே ஸந்த²ரித்வா தேஸம் உபரி மஹாபிட்டி²ககோஜவகே ஆதி³ம் கத்வா ஹத்த²த்த²ரக-அஸ்ஸத்த²ரக-ஸீஹத்த²ரக-ப்³யக்³க⁴த்த²ரக-சந்த³த்த²ரக-ஸூரியத்த²ரக-சித்தத்த²ரகாதீ³ஹி நானாவண்ணேஹி அத்த²ரணேஹி ஸந்த²ரிதப்³ப³கயுத்தம் ஸப்³போ³காஸம் ஸந்த²ராபேஸும். தேன வுத்தம் ‘‘ஸப்³ப³ஸந்த²ரிம் ஸந்தா²கா³ரம் ஸந்த²ரித்வா’’தி.

ஆஸனானி பஞ்ஞாபேத்வாதி மஜ்ஜ²ட்டா²னே தாவ மங்க³லத்த²ம்ப⁴ம் நிஸ்ஸாய மஹாரஹம் பு³த்³தா⁴ஸனம் பஞ்ஞாபேத்வா தத்த² யம் யம் முது³கஞ்ச மனோரமஞ்ச பச்சத்த²ரணம், தம் தம் பச்சத்த²ரித்வா ப⁴க³வதோ லோஹிதகம் மனுஞ்ஞத³ஸ்ஸனம் உபதா⁴னம் உபத³ஹித்வா உபரி ஸுவண்ணரஜததாரகவிசித்தம் விதானம் ப³ந்தி⁴த்வா க³ந்த⁴தா³மபுப்ப²தா³மபத்ததா³மாதீ³ஹி பச்சத்த²ரணேஹி அலங்கரித்வா ஸமந்தா த்³வாத³ஸஹத்த²ட்டா²னே புப்ப²ஜாலம் கரித்வா திம்ஸஹத்த²மத்தம் டா²னம் படஸாணியா பரிக்கி²பாபேத்வா பச்சி²மபி⁴த்திம் நிஸ்ஸாய பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ பல்லங்கபீட²-அபஸ்ஸயபீட²-முண்ட³பீடா²னி பஞ்ஞாபேத்வா உபரி ஸேதபச்சத்த²ரணேஹி பச்சத்த²ராபேத்வா பாசீனபி⁴த்திம் நிஸ்ஸாய அத்தனோ அத்தனோ மஹாபிட்டி²ககோஜவகே பஞ்ஞாபேத்வா ஹம்ஸலோமாதி³பூரிதானி உபதா⁴னானி ட²பாபேஸும் ‘‘ஏவம் அகிலமமானா ஸப்³ப³ரத்திம் த⁴ம்மம் ஸுணிஸ்ஸாமா’’தி. இத³ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ஆஸனானி பஞ்ஞாபேத்வா’’தி.

உத³கமணிகந்தி மஹாகுச்சி²கம் உத³கசாடிம். உபட்ட²பேத்வாதி ஏவம் ப⁴க³வா ச பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ ச யதா²ருசியா ஹத்தே² வா தோ⁴விஸ்ஸந்தி பாதே³ வா, முக²ம் வா விக்கா²லேஸ்ஸந்தீதி தேஸு தேஸு டா²னேஸு மணிவண்ணஸ்ஸ உத³கஸ்ஸ பூராபேத்வா வாஸத்தா²ய நானாபுப்பா²னி சேவ உத³கவாஸசுண்ணானி ச பக்கி²பித்வா கத³லிபண்ணேஹி பித³ஹித்வா பதிட்டா²பேஸும். இத³ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘உபட்ட²பேத்வா’’தி.

தேலப்பதீ³பம் ஆரோபேத்வாதி ரஜதஸுவண்ணாதி³மயத³ண்டா³ஸு தீ³பிகாஸு யோனகரூபகிராதரூபகாதீ³னம் ஹத்தே² ட²பிதஸுவண்ணரஜதாதி³மயகபல்லகாதீ³ஸு ச தேலப்பதீ³பம் ஜலயித்வாதி அத்தோ². யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸூதி ஏத்த² பன தே ஸக்யராஜானோ ந கேவலம் ஸந்தா²கா³ரமேவ, அத² கோ² யோஜனாவட்டே கபிலவத்து²ஸ்மிம் நக³ரவீதி²யோபி ஸம்மஜ்ஜாபேத்வா த⁴ஜே உஸ்ஸாபேத்வா கே³ஹத்³வாரேஸு புண்ணக⁴டே ச கத³லியோ ச ட²பாபேத்வா ஸகலனக³ரம் தீ³பமாலாதீ³ஹி விப்பகிண்ணதாரகம் விய கத்வா ‘‘கீ²ரபாயகே தா³ரகே கீ²ரம் பாயேத², த³ஹரே குமாரே லஹும் லஹும் போ⁴ஜேத்வா ஸயாபேத², உச்சாஸத்³த³ம் மா கரித்த², அஜ்ஜ ஏகரத்திம் ஸத்தா² அந்தோகா³மே வஸிஸ்ஸதி, பு³த்³தா⁴ நாம அப்பஸத்³த³காமா ஹோந்தீ’’தி பே⁴ரிம் சராபேத்வா ஸயம் த³ண்ட³தீ³பிகா ஆதா³ய யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு.

அத² கோ² ப⁴க³வா நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன யேன நவம் ஸந்தா²கா³ரம் தேனுபஸங்கமீதி. ‘‘யஸ்ஸ தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா காலம் மஞ்ஞதீ’’தி ஏவம் கிர காலே ஆரோசிதே ப⁴க³வா லாகா²ரஸேன திந்தரத்தகோவிளாரபுப்ப²வண்ணம் ரத்தது³பட்டம் கத்தரியா பது³மம் கந்தந்தோ விய ஸம்விதா⁴ய திமண்ட³லம் படிச்சா²தே³ந்தோ நிவாஸேத்வா ஸுவண்ணபாமங்கே³ன பது³மகலாபம் பரிக்கி²பந்தோ விய விஜ்ஜுல்லதாஸஸ்ஸிரிகம் காயப³ந்த⁴னம் ப³ந்தி⁴த்வா ரத்தகம்ப³லேன க³ஜகும்ப⁴ம் பரியோனத்³த⁴ந்தோ விய ரதனஸதுப்³பே³தே⁴ ஸுவண்ணக்³கி⁴கே பவாளஜாலம் கி²பமானோ விய ஸுவண்ணசேதியே ரத்தகம்ப³லகஞ்சுகம் படிமுஞ்சந்தோ விய க³ச்ச²ந்தம் புண்ணசந்த³ம் ரத்தவண்ணவலாஹகேன படிச்சா²த³யமானோ விய கஞ்சனபப்³ப³தமத்த²கே ஸுபக்கலாகா²ரஸம் பரிஸிஞ்சந்தோ விய சித்தகூடபப்³ப³தமத்த²கம் விஜ்ஜுல்லதாய பரிக்கி²பந்தோ விய ச ஸசக்கவாளஸினேருயுக³ந்த⁴ரம் மஹாபத²விம் சாலேத்வா க³ஹிதம் நிக்³ரோத⁴பல்லவஸமானவண்ணம் ரத்தவரபம்ஸுகூலம் பாருபித்வா க³ந்த⁴குடித்³வாரதோ நிக்க²மி கஞ்சனகு³ஹதோ ஸீஹோ விய உத³யபப்³ப³தகூடதோ புண்ணசந்தோ³ விய ச. நிக்க²மித்வா பன க³ந்த⁴குடிபமுகே² அட்டா²ஸி.

அத²ஸ்ஸ காயதோ மேக⁴முகே²ஹி விஜ்ஜுகலாபா விய ரஸ்மியோ நிக்க²மித்வா ஸுவண்ணரஸதா⁴ராபரிஸேகமஞ்ஜரிபத்தபுப்ப²ப²லவிடபே விய ஆராமருக்கே² கரிம்ஸு. தாவதே³வ ச அத்தனோ அத்தனோ பத்தசீவரமாதா³ய மஹாபி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ ப⁴க³வந்தம் பரிவாரேஸி. தே பன பரிவாரேத்வா டி²தா பி⁴க்கூ² ஏவரூபா அஹேஸும் அப்பிச்சா² ஸந்துட்டா² பவிவித்தா அஸம்ஸட்டா² ஆரத்³த⁴வீரியா வத்தாரோ வசனக்க²மா சோத³கா பாபக³ரஹீ ஸீலஸம்பன்னா ஸமாதி⁴ஸம்பன்னா பஞ்ஞாவிமுத்திவிமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனஸம்பன்னாதி. தேஹி பரிவாரிதோ ப⁴க³வா ரத்தகம்ப³லபரிக்கி²த்தோ விய ஸுவண்ணக்க²ந்தோ⁴ ரத்தபது³மஸண்ட³மஜ்ஜ²க³தா விய ஸுவண்ணனாவா பவாளவேதி³காபரிக்கி²த்தோ விய ஸுவண்ணபாஸாதோ³ விரோசித்த². ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானாத³யோ மஹாதே²ராபி நம் மேக⁴வண்ணம் பம்ஸுகூலம் பாருபித்வா மணிவம்மவம்மிகா விய மஹானாகா³ பரிவாரயிம்ஸு வந்தராகா³ பி⁴ன்னகிலேஸா விஜடிதஜடா சி²ன்னப³ந்த⁴னா குலே வா க³ணே வா அலக்³கா³.

இதி ப⁴க³வா ஸயம் வீதராகோ³ வீதராகே³ஹி, வீததோ³ஸோ வீததோ³ஸேஹி, வீதமோஹோ வீதமோஹேஹி, நித்தண்ஹோ நித்தண்ஹேஹி, நிக்கிலேஸோ நிக்கிலேஸேஹி, ஸயம் பு³த்³தோ⁴ ப³ஹுஸ்ஸுதபு³த்³தே⁴ஹி பரிவாரிதோ, பத்தபரிவாரிதம் விய கேஸரம், கேஸரபரிவாரிதா விய கண்ணிகா, அட்ட²னாக³ஸஹஸ்ஸபரிவாரிதோ விய ச²த்³த³ந்தோ நாக³ராஜா, நவுதிஹம்ஸஸஹஸ்ஸபரிவாரிதோ விய த⁴தரட்டோ² ஹம்ஸராஜா, ஸேனங்க³பரிவாரிதோ விய சக்கவத்தி, மருக³ணபரிவாரிதோ விய ஸக்கோ தே³வராஜா, ப்³ரஹ்மக³ணபரிவாரிதோ விய ஹாரிதமஹாப்³ரஹ்மா, தாராக³ணபரிவாரிதோ விய புண்ணசந்தோ³, அஸமேன பு³த்³த⁴வேஸேன அபரிமாணேன பு³த்³த⁴விலாஸேன கபிலவத்து²க³மனமக்³க³ம் படிபஜ்ஜி.

அத²ஸ்ஸ புரத்தி²மகாயதோ ஸுவண்ணவண்ணா ரஸ்மீ உட்ட²ஹித்வா அஸீதிஹத்த²ட்டா²னம் அக்³க³ஹேஸி. பச்சி²மகாயதோ த³க்கி²ணஹத்த²தோ, வாமஹத்த²தோ ஸுவண்ணவண்ணா ரஸ்மீ உட்ட²ஹித்வா அஸீதிஹத்த²ட்டா²னம் அக்³க³ஹேஸி. உபரி கேஸந்ததோ பட்டா²ய ஸப்³ப³கேஸாவத்தேஹி மோரகீ³வவண்ணா ரஸ்மீ உட்ட²ஹித்வா க³க³னதலே அஸீதிஹத்த²ட்டா²னம் அக்³க³ஹேஸி. ஹேட்டா² பாத³தலேஹி பவாளவண்ணா ரஸ்மீ உட்ட²ஹித்வா க⁴னபத²வியம் அஸீதிஹத்த²ட்டா²னம் அக்³க³ஹேஸி. ஏவம் ஸமந்தா அஸீதிஹத்த²மத்தம் டா²னம் ச²ப்³ப³ண்ணா பு³த்³த⁴ரஸ்மியோ விஜ்ஜோதமானா விப்ப²ந்த³மானா கஞ்சனத³ண்ட³தீ³பிகாஹி நிச்ச²ரித்வா ஆகாஸம் பக்க²ந்த³ஜாலா விய சாதுத்³தீ³பிகமஹாமேக⁴தோ நிக்க²ந்தவிஜ்ஜுல்லதா விய விதா⁴விம்ஸு. ஸப்³ப³தி³ஸாபா⁴கா³ ஸுவண்ணசம்பகபுப்பே²ஹி விகிரியமானா விய, ஸுவண்ணக⁴டா நிக்க²ந்தஸுவண்ணரஸதா⁴ராஹி ஸிஞ்சமானா விய, பஸாரிதஸுவண்ணபடபரிக்கி²த்தா விய, வேரம்ப⁴வாதஸமுட்டி²தகிம்ஸுககணிகாரபுப்ப²சுண்ணஸமோகிண்ணா விய விப்பகிரிம்ஸு.

ப⁴க³வதோபி அஸீதிஅனுப்³யஞ்ஜனப்³யாமப்பபா⁴த்³வத்திம்ஸவரலக்க²ணஸமுஜ்ஜலம் ஸரீரம் ஸமுக்³க³ததாரகம் விய க³க³னதலம், விகஸிதமிவ பது³மவனம், ஸப்³ப³பாலிபு²ல்லோ விய யோஜனஸதிகோ பாரிச்ச²த்தகோ, படிபாடியா ட²பிதானம் த்³வத்திம்ஸூசந்தா³னம் த்³வத்திம்ஸஸூரியானம் த்³வத்திம்ஸசக்கவத்தீனம் த்³வத்திம்ஸதே³வராஜானம் த்³வத்திம்ஸமஹாப்³ரஹ்மானம் ஸிரியா ஸிரிம் அபி⁴ப⁴வமானம் விய விரோசித்த², யதா² தம் த³ஸஹி பாரமீஹி த³ஸஹி உபபாரமீஹி த³ஸஹி பரமத்த²பாரமீஹி ஸுபூரிதாஹி ஸமதிம்ஸபாரமிதாஹி அலங்கதம். கப்பஸதஸஹஸாதி⁴கானி சத்தாரி அஸங்க்²யேய்யானி தி³ன்னதா³னம் ரக்கி²தஸீலம் கதகல்யாணகம்மம் ஏகஸ்மிம் அத்தபா⁴வே ஓஸரித்வா விபாகம் தா³தும் டா²னம் அலப⁴மானம் ஸம்பா³த⁴பத்தம் விய அஹோஸி. நாவாஸஹஸ்ஸப⁴ண்ட³ம் ஏகனாவம் ஆரோபனகாலோ விய, ஸகடஸஹஸ்ஸப⁴ண்ட³ம் ஏகஸகடம் ஆரோபனகாலோ விய, பஞ்சவீஸதியா நதீ³னம் ஓக⁴ஸ்ஸ ஸம்பி⁴ஜ்ஜ முக²த்³வாரே ஏகதோ ராஸீபூ⁴தகாலோ விய ச அஹோஸி.

இமாய பு³த்³த⁴ஸிரியா ஓபா⁴ஸமானஸ்ஸாபி ச ப⁴க³வதோ புரதோ அனேகானி த³ண்ட³தீ³பிகஸஹஸ்ஸானி உக்கி²பிம்ஸு. ததா² பச்ச²தோ. வாமபஸ்ஸே த³க்கி²ணபஸ்ஸே. ஜாதிகுஸுமசம்பகவனமல்லிகரத்துப்பலனீலுப்பலமகுலஸிந்து³வாரபுப்பா²னி சேவ நீலபீதாதி³வண்ணஸுக³ந்த⁴க³ந்த⁴சுண்ணானி ச சாதுத்³தீ³பிகமேக⁴விஸ்ஸட்டோ²த³கவுட்டி²யோ விய விப்பகிரிம்ஸு. பஞ்சங்கி³கதூரியனிக்³கோ⁴ஸா சேவ பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்க⁴கு³ணப்படிஸம்யுத்தா து²திகோ⁴ஸா ச ஸப்³ப³தி³ஸா பூரயிம்ஸு. தே³வமனுஸ்ஸனாக³ஸுபண்ணக³ந்த⁴ப்³ப³யக்கா²தீ³னம் அக்கீ²னி அமதபானம் விய லபி⁴ம்ஸு. இமஸ்மிம் பன டா²னே ட²த்வா பத³ஸஹஸ்ஸேன க³மனவண்ணம் வத்தும் வட்டதி. தத்ரித³ம் முக²மத்தம் –

‘‘ஏவம் ஸப்³ப³ங்க³ஸம்பன்னோ, கம்பயந்தோ வஸுந்த⁴ரம்;

அஹேட²யந்தோ பாணானி, யாதி லோகவினாயகோ.

த³க்கி²ணம் பட²மம் பாத³ம், உத்³த⁴ரந்தோ நராஸபோ⁴;

க³ச்ச²ந்தோ ஸிரிஸம்பன்னோ, ஸோப⁴தே த்³விபது³த்தமோ.

க³ச்ச²தோ பு³த்³த⁴ஸேட்ட²ஸ்ஸ, ஹேட்டா² பாத³தலம் முது³;

ஸமம் ஸம்பு²ஸதே பூ⁴மிம், ரஜஸா நுபலிப்பதி.

நின்னட்டா²னம் உன்னமதி, க³ச்ச²ந்தே லோகனாயகே;

உன்னதஞ்ச ஸமம் ஹோதி, பத²வீ ச அசேதனா.

பாஸாணா ஸக்க²ரா சேவ, கத²லா கா²ணுகண்டகா;

ஸப்³பே³ மக்³கா³ விவஜ்ஜந்தி, க³ச்ச²ந்தே லோகனாயகே.

நாதிதூ³ரே உத்³த⁴ரதி, நச்சாஸன்னே ச நிக்கி²பம்;

அக⁴ட்டயந்தோ நிய்யாதி, உபோ⁴ ஜாணூ ச கோ³ப்ப²கே.

நாதிஸீக⁴ம் பக்கமதி, ஸம்பன்னசரணோ முனி;

ந சாதிஸணிகம் யாதி, க³ச்ச²மானோ ஸமாஹிதோ.

உத்³த⁴ம் அதோ⁴ ச திரியம், தி³ஸஞ்ச விதி³ஸம் ததா²;

ந பேக்க²மானோ ஸோ யாதி, யுக³மத்தம்ஹி பேக்க²தி.

நாக³விக்கந்தசாரோ ஸோ, க³மனே ஸோப⁴தே ஜினோ;

சாரும் க³ச்ச²தி லோகக்³கோ³, ஹாஸயந்தோ ஸதே³வகே.

உளுராஜாவ ஸோப⁴ந்தோ, சதுசாரீவ கேஸரீ;

தோஸயந்தோ ப³ஹூ ஸத்தே, புரம் ஸேட்ட²ம் உபாக³மீ’’தி.

வண்ணகாலோ நாம கிரேஸ, ஏவம்விதே⁴ஸு காலேஸு பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸரீரவண்ணே வா கு³ணவண்ணே வா த⁴ம்மகதி²கஸ்ஸ தா²மோயேவ பமாணம் சுண்ணியபதே³ஹி வா கா³தா²ப³ந்தே⁴ன வா யத்தகம் ஸக்கோதி, தத்தகம் வத்தப்³ப³ம். து³க்கதி²தந்தி ந வத்தப்³ப³ம். அப்பமாணவண்ணா ஹி பு³த்³தா⁴, தேஸம் பு³த்³தா⁴பி அனவஸேஸதோ வண்ணம் வத்தும் அஸமத்தா², பகே³வ இதரா பஜாதி. இமினா ஸிரிவிலாஸேன அலங்கதப்படியத்தம் ஸக்யராஜபுரம் பவிஸித்வா ப⁴க³வா பஸன்னசித்தேன ஜனேன க³ந்த⁴தூ⁴மவாஸசுண்ணாதீ³ஹி பூஜயமானோ ஸந்தா²கா³ரம் பாவிஸி. தேன வுத்தம் – ‘‘அத² கோ² ப⁴க³வா நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன யேன ஏவம் ஸந்தா²கா³ரம் தேனுபஸங்கமீ’’தி.

ப⁴க³வந்தம்யேவ புரக்க²த்வாதி ப⁴க³வந்தம் புரதோ கத்வா. தத்த² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னஞ்சேவ உபாஸகானஞ்ச மஜ்ஜே² நிஸின்னோ க³ந்தோ⁴த³கேன ந்ஹாபேத்வா து³கூலசும்ப³டகேன வோத³கம் கத்வா ஜாதிஹிங்கு³லகேன மஜ்ஜித்வா ரத்தகம்ப³லபலிவேடி²தே பீடே² ட²பிதரத்தஸுவண்ணக⁴னபடிமா விய அதிவிரோசித்த². அயம் பனேத்த² போராணானம் வண்ணப⁴ணனமக்³கோ³ –

‘‘க³ந்த்வான மண்ட³லமாளம், நாக³விக்கந்தசரணோ;

ஓபா⁴ஸயந்தோ லோகக்³கோ³, நிஸீதி³ வரமாஸனே.

தஸ்மிம் நிஸின்னோ நரத³ம்மஸாரதி²,

தே³வாதிதே³வோ ஸதபுஞ்ஞலக்க²ணோ;

பு³த்³தா⁴ஸனே மஜ்ஜ²க³தோ விரோசதி,

ஸுவண்ணனேக்க²ம் விய பண்டு³கம்ப³லே.

நேக்க²ம் ஜம்போ³னத³ஸ்ஸேவ, நிக்கி²த்தம் பண்டு³கம்ப³லே;

விரோசதி வீதமலோ, மணிவேரோசனோ யதா².

மஹாஸாலோவ ஸம்பு²ல்லோ, நேருராஜாவலங்கதோ;

ஸுவண்ணயூபஸங்காஸோ, பது³மோ கோகனதோ³ யதா².

ஜலந்தோ தீ³பருக்கோ²வ, பப்³ப³தக்³கே³ யதா² ஸிகீ²;

தே³வானம் பாரிச்ச²த்தோவ, ஸப்³ப³பு²ல்லோ விரோசதா²’’தி.

காபிலவத்த²வே ஸக்யே ப³ஹுதே³வ ரத்திம் த⁴ம்மியா கதா²யாதி ஏத்த² த⁴ம்மீ கதா² நாம ஸந்தா²கா³ரஅனுமோத³னப்படிஸம்யுத்தா பகிண்ணககதா² வேதி³தப்³பா³. ததா³ ஹி ப⁴க³வா ஆகாஸக³ங்க³ம் ஓதாரேந்தோ விய பத²வோஜம் ஆகட்³ட⁴ந்தோ விய மஹாஜம்பு³ம் க²ந்தே⁴ க³ஹேத்வா சாலேந்தோ விய யோஜனிகம் மது⁴ப⁴ண்ட³ம் சக்கயந்தேன பீளேத்வா மது⁴பானம் பாயமானோ விய காபிலவத்த²வானம் ஸக்யானம் ஹிதஸுகா²வஹம் பகிண்ணககத²ம் கதே²ஸி. ‘‘ஆவாஸதா³னம் நாமேதம் மஹாராஜ மஹந்தம், தும்ஹாகம் ஆவாஸோ மயா பரிபு⁴த்தோ பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன பரிபு⁴த்தோ மயா ச பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ச பரிபு⁴த்தோ பன த⁴ம்மரதனேன பரிபு⁴த்தோ யேவாதி தீஹி ரதனேஹி பரிபு⁴த்தோ நாம ஹோதி. ஆவாஸதா³னஸ்மிஞ்ஹி தி³ன்னே ஸப்³ப³தா³னம் தி³ன்னமேவ ஹோதி. பூ⁴மட்ட²கபண்ணஸாலாய வா ஸாகா²மண்ட³பஸ்ஸ வாபி ஆனிஸம்ஸோ நாம பரிச்சி²ந்தி³தும் ந ஸக்கா’’தி நானானயவிசித்தம் ப³ஹும் த⁴ம்மகத²ம் கதே²த்வா –

‘‘ஸீதம் உண்ஹம் படிஹந்தி, ததோ வாளமிகா³னி ச;

ஸரீஸபே ச மகஸே, ஸிஸிரே சாபி வுட்டி²யோ.

ததோ வாதாதபோ கோ⁴ரோ, ஸஞ்ஜாதோ படிஹஞ்ஞதி;

லேணத்த²ஞ்ச ஸுக²த்த²ஞ்ச, ஜா²யிதுஞ்ச விபஸ்ஸிதும்.

விஹாரதா³னம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ, அக்³க³ம் பு³த்³தே⁴ன வண்ணிதம்;

தஸ்மா ஹி பண்டி³தோ போஸோ, ஸம்பஸ்ஸம் அத்த²மத்தனோ.

விஹாரே காரயே ரம்மே, வாஸயேத்த² ப³ஹுஸ்ஸுதே;

தேஸம் அன்னஞ்ச பானஞ்ச, வத்த²ஸேனாஸனானி ச.

த³தே³ய்ய உஜுபூ⁴தேஸு, விப்பஸன்னேன சேதஸா;

தே தஸ்ஸ த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தி, ஸப்³ப³து³க்கா²பனூத³னம்;

யம் ஸோ த⁴ம்மம் இத⁴ஞ்ஞாய, பரினிப்³பா³தி அனாஸவோ’’தி. (சூளவ. 295) –

ஏவம் அயம்பி ஆவாஸே ஆனிஸம்ஸோ, அயம்பி ஆனிஸம்ஸோதி ப³ஹுதே³வரத்திம் அதிரேகதரம் தி³யட்³ட⁴யாமம் ஆவாஸானிஸம்ஸகத²ம் கதே²ஸி. தத்த² இமா கா³தா²வ ஸங்க³ஹம் ஆருள்ஹா, பகிண்ணகத⁴ம்மதே³ஸனா பன ஸங்க³ஹம் ந ஆரோஹதி. ஸந்த³ஸ்ஸேஸீதிஆதீ³னி வுத்தத்தா²னேவ.

ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸீதி த⁴ம்மகத²ம் கதா²பேதுகாமோ ஜானாபேஸி. அத² கஸ்மா ஸாரிபுத்தமஹாமோக்³க³ல்லானமஹாகஸ்ஸபாதீ³ஸு அஸீதிமஹாதே²ரேஸு விஜ்ஜமானேஸு ப⁴க³வா ஆனந்த³த்தே²ரஸ்ஸ பா⁴ரமகாஸீதி. பரிஸஜ்ஜா²ஸயவஸேன. ஆயஸ்மா ஹி ஆனந்தோ³ ப³ஹுஸ்ஸுதானம் அக்³கோ³, பஹோஸி பரிமண்ட³லேஹி பத³ப்³யஞ்ஜனேஹி மது⁴ரத⁴ம்மகத²ம் கதே²துந்தி ஸாகியமண்ட³லே பாகடோ பஞ்ஞாதோ. தஸ்ஸ ஸக்யராஜூஹி விஹாரம் க³ந்த்வாபி த⁴ம்மகதா² ஸுதபுப்³பா³, ஓரோதா⁴ பன நேஸம் ந யதா²ருசியா விஹாரம் க³ந்தும் லப⁴ந்தி, தேஸம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அஹோ வத ப⁴க³வா அப்பம்யேவ த⁴ம்மகத²ம் கதே²த்வா அம்ஹாகம் ஞாதிஸேட்ட²ஸ்ஸ ஆனந்த³ஸ்ஸ பா⁴ரம் கரேய்யா’’தி. தேஸம் அஜ்ஜா²ஸயவஸேன ப⁴க³வா தஸ்ஸேவ பா⁴ரமகாஸி.

ஸேகோ² பாடிபதோ³தி படிபன்னகோ ஸேக²ஸமணோ. ஸோ துய்ஹம் படிபா⁴து உபட்டா²து, தஸ்ஸ படிபத³ம் தே³ஸேஹீதி படிபதா³ய புக்³க³லம் நியமேத்வா த³ஸ்ஸேதி. கஸ்மா பன ப⁴க³வா இமம் படிபத³ம் நியமேஸி? ப³ஹூஹி காரணேஹி. இமே தாவ ஸக்யா மங்க³லஸாலாய மங்க³லம் பச்சாஸீஸந்தி வட்³டி⁴ம் இச்ச²ந்தி, அயஞ்ச ஸேக²படிபதா³ மய்ஹம் ஸாஸனே மங்க³லபடிபதா³ வட்³ட⁴மானகபடிபதா³திபி இமம் படிபத³ம் நியமேஸி. தஸ்ஸஞ்ச பரிஸதி ஸேகா²வ ப³ஹூ நிஸின்னா, தே அத்தனா படிவித்³த⁴ட்டா²னே கதீ²யமானே அகிலமந்தாவ ஸல்லக்கே²ஸ்ஸந்தீதிபி இமம் படிபத³ம் நியமேஸி. ஆயஸ்மா ச ஆனந்தோ³ ஸேக²படிஸம்பி⁴தா³பத்தோவ, ஸோ அத்தனா படிவித்³தே⁴ பச்சக்க²ட்டா²னே கதே²ந்தோ அகிலமந்தோ விஞ்ஞாபேதும் ஸக்கி²ஸ்ஸதீதிபி இமம் படிபத³ம் நியமேஸி. ஸேக²படிபதா³ய ச திஸ்ஸோபி ஸிக்கா² ஓஸடா, தத்த² அதி⁴ஸீலஸிக்கா²ய கதி²தாய ஸகலம் வினயபிடகம் கதி²தமேவ ஹோதி, அதி⁴சித்தஸிக்கா²ய கதி²தாய ஸகலம் ஸுத்தந்தபிடகம் கதி²தம் ஹோதி, அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²ய கதி²தாய ஸகலம் அபி⁴த⁴ம்மபிடகம் கதி²தம் ஹோதி, ஆனந்தோ³ ச ப³ஹுஸ்ஸுதோ திபிடகத⁴ரோ, ஸோ பஹோதி தீஹி பிடகேஹி திஸ்ஸோ ஸிக்கா² கதே²தும், ஏவம் கதி²தே ஸக்யானம் மங்க³லமேவ வட்³டி⁴யேவ ப⁴விஸ்ஸதீதிபி இமம் படிபத³ம் நியமேஸி.

பிட்டி² மே ஆகி³லாயதீதி கஸ்மா ஆகி³லாயதி? ப⁴க³வதோ ஹி ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி பதா⁴னம் பத³ஹந்தஸ்ஸ மஹந்தம் காயது³க்க²ம் அஹோஸி, அத²ஸ்ஸ அபரபா⁴கே³ மஹல்லககாலே பிட்டி²வாதோ உப்பஜ்ஜி. அகாரணம் வா ஏதம். பஹோதி ஹி ப⁴க³வா உப்பன்னம் வேத³னம் விக்க²ம்பே⁴த்வா ஏகம்பி த்³வேபி ஸத்தாஹே ஏகபல்லங்கேன நிஸீதி³தும். ஸந்தா²கா³ரஸாலம் பன சதூஹி இரியாபதே²ஹி பரிபு⁴ஞ்ஜிதுகாமோ அஹோஸி, தத்த² பாத³தோ⁴வனட்டா²னதோ யாவ த⁴ம்மாஸனா அக³மாஸி, ஏத்தகே டா²னே க³மனம் நிப்ப²ன்னம். த⁴ம்மாஸனம் பத்தோ தோ²கம் ட²த்வா நிஸீதி³, ஏத்தகே டா²னம். தி³யட்³ட⁴யாமம் த⁴ம்மாஸனே நிஸீதி³, ஏத்தகே டா²னே நிஸஜ்ஜா நிப்ப²ன்னா. இதா³னி த³க்கி²ணேன பஸ்ஸேன தோ²கம் நிபன்னே ஸயனம் நிப்ப²ஜ்ஜிஸ்ஸதீதி ஏவம் சதூஹி இரியாபதே²ஹி பரிபு⁴ஞ்ஜிதுகாமோ அஹோஸி. உபாதி³ன்னகஸரீரஞ்ச நாம ‘‘நோ ஆகி³லாயதீ’’தி ந வத்தப்³ப³ம், தஸ்மா சிரம் நிஸஜ்ஜாய ஸஞ்ஜாதம் அப்பகம்பி ஆகி³லாயனம் க³ஹேத்வா ஏவமாஹ.

ஸங்கா⁴டிம் பஞ்ஞாபேத்வாதி ஸந்தா²கா³ரஸ்ஸ கிர ஏகபஸ்ஸே தே ராஜானோ பட்டஸாணிம் பரிக்கி²பாபேத்வா கப்பியமஞ்சகம் பஞ்ஞபேத்வா கப்பியபச்சத்த²ரணேன அத்த²ரித்வா உபரி ஸுவண்ண-தாரக-க³ந்த⁴மாலா-தா³மபடிமண்டி³தம் விதானம் ப³ந்தி⁴த்வா க³ந்த⁴தேலப்பதீ³பம் ஆரோபயிம்ஸு ‘‘அப்பேவ நாம ஸத்தா² த⁴ம்மாஸனதோ வுட்டா²ய தோ²கம் விஸ்ஸமந்தோ இத⁴ நிபஜ்ஜேய்ய, ஏவம் நோ இமம் ஸந்தா²கா³ரம் ப⁴க³வதா சதூஹி இரியாபதே²ஹி பரிபு⁴த்தம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. ஸத்தா²பி ததே³வ ஸந்தா⁴ய தத்த² ஸங்கா⁴டிம் பஞ்ஞபேத்வா நிபஜ்ஜி. உட்டா²னஸஞ்ஞம் மனஸி கரித்வாதி ஏத்தகம் காலம் அதிக்கமித்வா வுட்ட²ஹிஸ்ஸாமீதி வுட்டா²னஸஞ்ஞம் சித்தே ட²பேத்வா.

23. மஹானாமம் ஸக்கம் ஆமந்தேஸீதி ஸோ கிர தஸ்மிம் காலே தஸ்ஸம் பரிஸதி ஜேட்ட²கோ பாமோக்கோ², தஸ்மிம் ஸங்க³ஹிதே ஸேஸபரிஸா ஸங்க³ஹிதாவ ஹோதீதி தே²ரோ தமேவ ஆமந்தேஸி. ஸீலஸம்பன்னோதி ஸீலேன ஸம்பன்னோ, ஸம்பன்னஸீலோ பரிபுண்ணஸீலோதி அத்தோ². ஸத்³த⁴ம்மேஹீதி ஸுந்த³ரத⁴ம்மேஹி, ஸதம் வா ஸப்புரிஸானம் த⁴ம்மேஹி.

24. கத²ஞ்ச மஹானாமாதி இமினா ஏத்தகேன டா²னேன ஸேக²படிபதா³ய மாதிகம் ட²பேத்வா படிபாடியா வித்தா²ரேதுகாமோ ஏவமாஹ. தத்த² ஸீலஸம்பன்னோதிஆதீ³னி ‘‘ஸம்பன்னஸீலா, பி⁴க்க²வே, விஹரதா²’’தி ஆகங்கே²ய்யஸுத்தாதீ³ஸு வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³னி.

25. காயது³ச்சரிதேனாதிஆதீ³ஸு உபயோக³த்தே² கரணவசனம், ஹிரியிதப்³பா³னி காயது³ச்சரிதாதீ³னி ஹிரியதி ஜிகு³ச்ச²தீதி அத்தோ². ஓத்தப்பனித்³தே³ஸே ஹேத்வத்தே² கரணவசனம், காயது³ச்சரிதாதீ³ஹி ஓத்தப்பஸ்ஸ ஹேதுபூ⁴தேஹி ஓத்தப்பதி பா⁴யதீதி அத்தோ². ஆரத்³த⁴வீரியோதி பக்³க³ஹிதவீரியோ அனோஸக்கிதமானஸோ. பஹானாயாதி பஹானத்தா²ய. உபஸம்பதா³யாதி படிலாப⁴த்தா²ய. தா²மவாதி வீரியதா²மேன ஸமன்னாக³தோ. த³ள்ஹபரக்கமோதி தி²ரபரக்கமோ. அனிக்கி²த்தது⁴ரோ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூதி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு அனோரோபிதது⁴ரோ அனோஸக்கிதவீரியோ. பரமேனாதி உத்தமேன. ஸதினேபக்கேனாதி ஸதியா ச நிபகபா⁴வேன ச. கஸ்மா பன ஸதிபா⁴ஜனியே பஞ்ஞா ஆக³தாதி? ஸதியா ப³லவபா⁴வதீ³பனத்த²ம். பஞ்ஞாவிப்பயுத்தா ஹி ஸதி து³ப்³ப³லா ஹோதி, ஸம்பயுத்தா ப³லவதீதி.

சிரகதம்பீதி அத்தனா வா பரேன வா காயேன சிரகதம் சேதியங்க³ணவத்தாதி³ அஸீதி மஹாவத்தபடிபத்திபூரணம். சிரபா⁴ஸிதம்பீதி அத்தனா வா பரேன வா வாசாய சிரபா⁴ஸிதம் ஸக்கச்சம் உத்³தி³ஸன-உத்³தி³ஸாபன-த⁴ம்மோஸாரண-த⁴ம்மதே³ஸனா-உபனிஸின்னகதா²-அனுமோத³னியாதி³வஸேன பவத்திதம் வசீகம்மம். ஸரிதா அனுஸ்ஸரிதாதி தஸ்மிம் காயேன சிரகதே ‘‘காயோ நாம காயவிஞ்ஞத்தி, சிரபா⁴ஸிதே வாசா நாம வசீவிஞ்ஞத்தி. தது³ப⁴யம்பி ரூபம், தம்ஸமுட்டா²பிகா சித்தசேதஸிகா அரூபம். இதி இமே ரூபாரூபத⁴ம்மா ஏவம் உப்பஜ்ஜித்வா ஏவம் நிருத்³தா⁴’’தி ஸரதி சேவ அனுஸ்ஸரதி ச, ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ஸமுட்டா²பேதீதி அத்தோ². போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸமுட்டா²பிகா ஹி ஸதி இத⁴ அதி⁴ப்பேதா. தாய ஸதியா ஏஸ ஸகிம்பி ஸரணேன ஸரிதா, புனப்புனம் ஸரணேன அனுஸ்ஸரிதாதி வேதி³தப்³பா³.

உத³யத்த²கா³மினியாதி பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் உத³யவயகா³மினியா உத³யஞ்ச வயஞ்ச படிவிஜ்ஜி²தும் ஸமத்தா²ய. அரியாயாதி விக்க²ம்ப⁴னவஸேன ச ஸமுச்சே²த³வஸேன ச கிலேஸேஹி ஆரகா டி²தாய பரிஸுத்³தா⁴ய. பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோதி விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய சேவ மக்³க³பஞ்ஞாய ச ஸமங்கீ³பூ⁴தோ. நிப்³பே³தி⁴காயாதி ஸாயேவ நிப்³பி³ஜ்ஜ²னதோ நிப்³பே³தி⁴காதி வுச்சதி, தாய ஸமன்னாக³தோதி அத்தோ². தத்த² மக்³க³பஞ்ஞாய ஸமுச்சே²த³வஸேன அனிப்³பி³த்³த⁴புப்³ப³ம் அபதா³லிதபுப்³ப³ம் லோப⁴க்க²ந்த⁴ம் தோ³ஸக்க²ந்த⁴ம் மோஹக்க²ந்த⁴ம் நிப்³பி³ஜ்ஜ²தி பதா³லேதீதி நிப்³பே³தி⁴கா. விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய தத³ங்க³வஸேன நிப்³பே³தி⁴காய மக்³க³பஞ்ஞாய படிலாப⁴ஸம்வத்தனதோ சாதி விபஸ்ஸனா ‘‘நிப்³பே³தி⁴கா’’தி வத்தும் வட்டதி. ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மினியாதி இதா⁴பி மக்³க³பஞ்ஞா ‘‘ஸம்மா ஹேதுனா நயேன வட்டது³க்க²ம் கே²பயமானா க³ச்ச²தீதி ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மினீ நாம. விபஸ்ஸனா தத³ங்க³வஸேன வட்டது³க்க²ஞ்ச கிலேஸது³க்க²ஞ்ச கே²பயமானா க³ச்ச²தீதி து³க்க²க்க²யகா³மினீ. து³க்க²க்க²யகா³மினியா வா மக்³க³பஞ்ஞாய படிலாப⁴ஸம்வத்தனதோ ஏஸா து³க்க²க்க²யகா³மினீ’’தி வேதி³தப்³பா³.

26. அபி⁴சேதஸிகானந்தி அபி⁴சித்தம் ஸேட்ட²சித்தம் ஸிதானம் நிஸ்ஸிதானம். தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானந்தி அப்பிதப்பிதக்க²ணே ஸுக²படிலாப⁴ஹேதூனம். நிகாமலாபீ⁴தி இச்சி²திச்சி²தக்க²ணே ஸமாபஜ்ஜிதா. அகிச்ச²லாபீ⁴தி நிது³க்க²லாபீ⁴. அகஸிரலாபீ⁴தி விபுலலாபீ⁴. பகு³ணபா⁴வேன ஏகோ இச்சி²திச்சி²தக்க²ணே ஸமாபஜ்ஜிதும் ஸக்கோதி, ஸமாதி⁴பாரிபந்தி²கத⁴ம்மே பன அகிலமந்தோ விக்க²ம்பே⁴தும் ந ஸக்கோதி, ஸோ அத்தனோ அனிச்சா²ய கி²ப்பமேவ வுட்டா²தி, யதா²பரிச்சே²த³வஸேன ஸமாபத்திம் ட²பேதும் ந ஸக்கோதி அயம் கிச்ச²லாபீ⁴ கஸிரலாபீ⁴ நாம. ஏகோ இச்சி²திச்சி²தக்க²ணே ச ஸமாபஜ்ஜிதும் ஸக்கோதி, ஸமாதி⁴பாரிபந்தி²கத⁴ம்மே ச அகிலமந்தோ விக்க²ம்பே⁴தி, ஸோ யதா²பரிச்சே²த³வஸேனேவ வுட்டா²தும் ஸக்கோதி, அயம் அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴ நாம.

27. அயம் வுச்சதி மஹானாம அரியஸாவகோ ஸேகோ² பாடிபதோ³தி மஹானாம அரியஸாவகோ ஸேகோ² பாடிபதோ³ விபஸ்ஸனாக³ப்³பா⁴ய வட்³ட⁴மானகபடிபதா³ய ஸமன்னாக³தோதி வுச்சதீதி த³ஸ்ஸேதி. அபுச்சண்ட³தாயாதி அபூதிஅண்ட³தாய. ப⁴ப்³போ³ அபி⁴னிப்³பி⁴தா³யாதி விபஸ்ஸனாதி³ஞாணப்பபே⁴தா³ய ப⁴ப்³போ³. ஸம்போ³தா⁴யாதி அரியமக்³கா³ய. அனுத்தரஸ்ஸ யோக³க்கே²மஸ்ஸாதி அரஹத்தம் அனுத்தரோ யோக³க்கே²மோ நாம, தத³பி⁴க³மாய ப⁴ப்³போ³தி த³ஸ்ஸேதி. யா பனாயமேத்த² அத்த²தீ³பனத்த²ம் உபமா ஆஹடா, ஸா சேதோகி²லஸுத்தே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³. கேவலஞ்ஹி தத்த² ‘‘தஸ்ஸா குக்குடியா அண்டே³ஸு திவித⁴கிரியகரணம் விய ஹி இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ உஸ்ஸோள்ஹிபன்னரஸேஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தபா⁴வோ’’தி யம் ஏவம் ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம் ஆக³தம், தம் இத⁴ ஏவம் ஸீலஸம்பன்னோ ஹோதீதிஆதி³வசனதோ ‘‘தஸ்ஸா குக்குடியா அண்டே³ஸு திவித⁴கிரியகரணம் விய இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸீலஸம்பன்னதாதீ³ஹி பன்னரஸேஹி த⁴ம்மேஹி ஸமங்கி³பா⁴வோ’’தி. ஏவம் யோஜேத்வா வேதி³தப்³ப³ம். ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² வுத்தஸதி³ஸமேவ.

28. இமம்யேவ அனுத்தரம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ந்தி இமம் பட²மாதி³ஜ்ஜா²னேஹி அஸதி³ஸம் உத்தமம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம். பட²மாபி⁴னிப்³பி⁴தா³தி பட²மோ ஞாணபே⁴தோ³. து³தியாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. குக்குடச்சா²பகோ பன ஏகவாரம் மாதுகுச்சி²தோ ஏகவாரம் அண்ட³கோஸதோதி த்³வே வாரே ஜாயதி. அரியஸாவகோ தீஹி விஜ்ஜாஹி தாயோ வாரே ஜாயதி. புப்³பே³னிவாஸச்சா²த³கம் தமம் வினோதே³த்வா புப்³பே³னிவாஸஞாணேன பட²மம் ஜாயதி, ஸத்தானம் சுதிபடிஸந்தி⁴ச்சா²த³கம் தமம் வினோதே³த்வா தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணேன து³தியம் ஜாயதி, சதுஸச்சபடிச்சா²த³கம் தமம் வினோதே³த்வா ஆஸவக்க²யஞாணேன ததியம் ஜாயதி.

29. இத³ம்பிஸ்ஸ ஹோதி சரணஸ்மிந்தி இத³ம்பி ஸீலம் அஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ சரணம் நாம ஹோதீதி அத்தோ². சரணம் நாம ப³ஹு அனேகவித⁴ம், ஸீலாத³யோ பன்னரஸத⁴ம்மா, தத்த² இத³ம்பி ஏகம் சரணந்தி அத்தோ². பத³த்தோ² பன சரதி தேன அக³தபுப்³ப³ம் தி³ஸம் க³ச்ச²தீதி சரணம். ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த².

இத³ம்பிஸ்ஸ ஹோதி விஜ்ஜாயாதி இத³ம் புப்³பே³னிவாஸஞாணம் தஸ்ஸ விஜ்ஜா நாம ஹோதீதி அத்தோ². விஜ்ஜா நாம ப³ஹு அனேகவிதா⁴, விபஸ்ஸனஞாணாதீ³னி அட்ட² ஞாணானி, தத்த² இத³ம்பி ஞாணம் ஏகா விஜ்ஜாதிபி அத்தோ². பத³த்தோ² பன வினிவிஜ்ஜி²த்வா ஏதாய ஜானாதீதி விஜ்ஜா. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². விஜ்ஜாஸம்பன்னோ இதிபீதி தீஹி விஜ்ஜாஹி விஜ்ஜாஸம்பன்னோ இதிபி. சரணஸம்பன்னோ இதிபீதி பஞ்சத³ஸஹி த⁴ம்மேஹி சரணஸம்பன்னோ இதிபி. தது³ப⁴யேன பன விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ இதிபீதி.

30. ஸனங்குமாரேனாதி போராணககுமாரேன, சிரகாலதோ பட்டா²ய குமாரோதி பஞ்ஞாதேன. ஸோ கிர மனுஸ்ஸபதே² பஞ்சசூளககுமாரககாலே ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா அபரிஹீனஜ்ஜா²னோ ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்தி, தஸ்ஸ ஸோ அத்தபா⁴வோ பியோ அஹோஸி மனாபோ, தஸ்மா தாதி³ஸேனேவ அத்தபா⁴வேன சரதி, தேன நம் ஸனங்குமாரோதி ஸஞ்ஜானந்தி. ஜனேதஸ்மிந்தி ஜனிதஸ்மிம், பஜாயாதி அத்தோ². யே கோ³த்தபடிஸாரினோதி யே ஜனேதஸ்மிம் கோ³த்தம் படிஸரந்தி ‘‘அஹம் கோ³தமோ, அஹம் கஸ்ஸபோ’’தி, தேஸு லோகே கோ³த்தபடிஸாரீஸு க²த்தியோ ஸேட்டோ². அனுமதா ப⁴க³வதாதி மம பஞ்ஹப்³யாகரணேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்தி³த்வா தே³ஸிதாதி அம்ப³ட்ட²ஸுத்தே பு³த்³தே⁴ன ப⁴க³வதா ‘‘அஹம்பி, அம்ப³ட்ட², ஏவம் வதா³மி –

‘க²த்தியோ ஸேட்டோ² ஜனேதஸ்மிம், யே கோ³த்தபடிஸாரினோ;

விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ, ஸோ ஸேட்டோ² தே³வமானுஸே’தி’’. (தீ³. நி. 1.277) –

ஏவம் பா⁴ஸந்தேன அனுஞ்ஞாதா அனுமோதி³தா. ஸாது⁴ ஸாது⁴ ஆனந்தா³தி, ப⁴க³வா கிர ஆதி³தோ பட்டா²ய நித்³த³ம் அனோக்கமந்தோவ இமம் ஸுத்தம் ஸுத்வா ஆனந்தே³ன ஸேக²படிபதா³ய கூடம் க³ஹிதந்தி ஞத்வா உட்டா²ய பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா நிஸின்னோ ஸாது⁴காரம் அதா³ஸி. ஏத்தாவதா ச பன இத³ம் ஸுத்தம் ஜினபா⁴ஸிதம் நாம ஜாதம். ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

ஸேக²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. போதலியஸுத்தவண்ணனா

31. ஏவம் மே ஸுதந்தி போதலியஸுத்தம். தத்த² அங்கு³த்தராபேஸூதி அங்கா³யேவ ஸோ ஜனபதோ³, மஹியா பனஸ்ஸ உத்தரேன யா ஆபோ, தாஸம் அவிதூ³ரத்தா உத்தராபோதிபி வுச்சதி. கதரமஹியா உத்தரேன யா ஆபோதி, மஹாமஹியா. தத்தா²யம் ஆவிபா⁴வகதா² – அயம் கிர ஜம்பு³தீ³போ த³ஸஸஹஸ்ஸயோஜனபரிமாணோ. தத்த² ச சதுஸஹஸ்ஸயோஜனப்பமாணோ பதே³ஸோ உத³கேன அஜ்ஜோ²த்த²டோ ஸமுத்³தோ³தி ஸங்க²ம் க³தோ. திஸஹஸ்ஸயோஜனப்பமாணே மனுஸ்ஸா வஸந்தி. திஸஹஸ்ஸயோஜனப்பமாணே ஹிமவா பதிட்டி²தோ உப்³பே³தே⁴ன பஞ்சயோஜனஸதிகோ சதுராஸீதிகூடஸஹஸ்ஸபடிமண்டி³தோ ஸமந்ததோ ஸந்த³மானபஞ்சஸதனதீ³விசித்தோ, யத்த² ஆயாமவித்தா²ரேன சேவ க³ம்பீ⁴ரதாய ச பண்ணாஸபண்ணாஸயோஜனா தி³யட்³ட⁴யோஜனஸதபரிமண்ட³லா அனோதத்தத³ஹோ கண்ணமுண்ட³த³ஹோ ரத²காரத³ஹோ ச²த்³த³ந்தத³ஹோ குணாலத³ஹோ மந்தா³கினீத³ஹோ ஸீஹபபாதத³ஹோதி ஸத்த மஹாஸரா பதிட்டி²தா. தேஸு அனோதத்தத³ஹோ ஸுத³ஸ்ஸனகூடம் சித்ரகூடம் காளகூடம் க³ந்த⁴மாத³னகூடம் கேலாஸகூடந்தி இமேஹி பஞ்சஹி பப்³ப³தேஹி பரிக்கி²த்தோ.

தத்த² ஸுத³ஸ்ஸனகூடம் ஸோவண்ணமயம் த்³வியோஜனஸதுப்³பே³த⁴ம் அந்தோவங்கம் காகமுக²ஸண்டா²னம் தமேவ ஸரம் படிச்சா²தே³த்வா டி²தம். சித்ரகூடம் ஸப்³ப³ரதனமயம். காளகூடம் அஞ்ஜனமயம். க³ந்த⁴மாத³னகூடம் ஸானுமயம் அப்³ப⁴ந்தரே முக்³க³வண்ணம், மூலக³ந்தோ⁴ ஸாரக³ந்தோ⁴ பே²க்³கு³க³ந்தோ⁴ தசக³ந்தோ⁴ பபடிகக³ந்தோ⁴ ரஸக³ந்தோ⁴ பத்தக³ந்தோ⁴ புப்ப²க³ந்தோ⁴ ப²லக³ந்தோ⁴ க³ந்த⁴க³ந்தோ⁴தி இமேஹி த³ஸஹி க³ந்தே⁴ஹி உஸ்ஸன்னம் நானப்பகாரஓஸத⁴ஸஞ்ச²ன்னம், காளபக்க²உபோஸத²தி³வஸே ஆதி³த்தமிவ அங்கா³ரம் ஜலந்தம் திட்ட²தி. கேலாஸகூடம் ரஜதமயம். ஸப்³பா³னி ஸுத³ஸ்ஸனேன ஸமானுப்³பே³த⁴ஸண்டா²னானி, தமேவ ஸரம் படிச்சா²தே³த்வா டி²தானி. தானி ஸப்³பா³னி தே³வானுபா⁴வேன நாகா³னுபா⁴வேன ச வஸ்ஸந்தி, நதி³யோ ச தேஸு ஸந்த³ந்தி. தம் ஸப்³ப³ம்பி உத³கம் அனோதத்தமேவ பவிஸதி. சந்தி³மஸூரியா த³க்கி²ணேன வா உத்தரேன வா க³ச்ச²ந்தா பப்³ப³தந்தரேன தத்த² ஓபா⁴ஸம் கரோந்தி, உஜும் க³ச்ச²ந்தா ந கரோந்தி, தேனேவஸ்ஸ அனோதத்தந்தி ஸங்கா² உத³பாதி³.

தத்த² மனோஹரஸிலாதலானி நிம்மச்ச²கச்ச²பானி ப²லிகஸதி³ஸனிம்மலுத³கானி ந்ஹானதித்தா²னி ஸுபடியத்தானி ஹோந்தி, யேஸு பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴கீ²ணாஸவா ச இத்³தி⁴மந்தோ ச இஸயோ ந்ஹாயந்தி, தே³வயக்கா²த³யோ உய்யானகீளகம் கீளந்தி.

தஸ்ஸ சதூஸு பஸ்ஸேஸு ஸீஹமுக²ம் ஹத்தி²முக²ம் அஸ்ஸமுக²ம் உஸப⁴முக²ந்தி சத்தாரி முகா²னி ஹோந்தி, யேஹி சதஸ்ஸோ நதி³யோ ஸந்த³ந்தி. ஸீஹமுகே²ன நிக்க²ந்தனதீ³தீரே ஸீஹா ப³ஹுதரா ஹோந்தி. ஹத்தி²முகா²தீ³ஹி ஹத்தி²அஸ்ஸஉஸபா⁴. புரத்தி²மதி³ஸதோ நிக்க²ந்தனதீ³ அனோதத்தம் திக்க²த்தும் பத³க்கி²ணம் கத்வா இதரா திஸ்ஸோ நதி³யோ அனுபக³ம்ம பாசீனஹிமவந்தேனேவ அமனுஸ்ஸபத²ம் க³ந்த்வா மஹாஸமுத்³த³ம் பவிஸதி. பச்சி²மதி³ஸதோ ச உத்தரதி³ஸதோ ச நிக்க²ந்தனதி³யோபி ததே²வ பத³க்கி²ணம் கத்வா பச்சி²மஹிமவந்தேனேவ உத்தரஹிமவந்தேனேவ ச அமனுஸ்ஸபத²ம் க³ந்த்வா மஹாஸமுத்³த³ம் பவிஸந்தி. த³க்கி²ணதி³ஸதோ நிக்க²ந்தனதீ³ பன தம் திக்க²த்தும் பத³க்கி²ணம் கத்வா த³க்கி²ணேன உஜுகம் பாஸாணபிட்டே²னேவ ஸட்டி²யோஜனானி க³ந்த்வா பப்³ப³தம் பஹரித்வா வுட்டா²ய பரிக்கே²பேன திகா³வுதப்பமாணா உத³கதா⁴ரா ச ஹுத்வா ஆகாஸேன ஸட்டி²யோஜனானி க³ந்த்வா தியக்³க³ளே நாம பாஸாணே பதிதா, பாஸாணோ உத³கதா⁴ராவேகே³ன பி⁴ன்னோ. தத்த² பஞ்ஞாஸயோஜனப்பமாணா தியக்³க³ளா நாம போக்க²ரணீ ஜாதா, போக்க²ரணியா கூலம் பி⁴ந்தி³த்வா பாஸாணம் பவிஸித்வா ஸட்டி²யோஜனானி க³தா. ததோ க⁴னபத²விம் பி⁴ந்தி³த்வா உமங்கே³ன ஸட்டி²யோஜனானி க³ந்த்வா விஞ்ஜு²ம் நாம திரச்சா²னபப்³ப³தம் பஹரித்வா ஹத்த²தலே பஞ்சங்கு³லிஸதி³ஸா பஞ்சதா⁴ரா ஹுத்வா பவத்தந்தி. ஸா திக்க²த்தும் அனோதத்தம் பத³க்கி²ணம் கத்வா க³தட்டா²னே ஆவட்டக³ங்கா³தி வுச்சதி. உஜுகம் பாஸாணபிட்டே²ன ஸட்டி²யோஜனானி க³தட்டா²னே கண்ஹக³ங்கா³தி, ஆகாஸேன ஸட்டி²யோஜனானி க³தட்டா²னே ஆகாஸக³ங்கா³தி, தியக்³க³ளபாஸாணே பஞ்ஞாஸயோஜனோகாஸே டி²தா தியக்³க³ளபோக்க²ரணீதி, கூலம் பி⁴ந்தி³த்வா பாஸாணம் பவிஸித்வா ஸட்டி²யோஜனானி க³தட்டா²னே ப³ஹலக³ங்கா³தி, உமங்கே³ன ஸட்டி²யோஜனானி க³தட்டா²னே உமங்க³க³ங்கா³தி வுச்சதி. விஞ்ஜு²ம் நாம திரச்சா²னபப்³ப³தம் பஹரித்வா பஞ்சதா⁴ரா ஹுத்வா பவத்தட்டா²னே பன க³ங்கா³ யமுனா அசிரவதீ ஸரபூ⁴ மஹீதி பஞ்சதா⁴ ஸங்க²ம் க³தா. ஏவமேதா பஞ்ச மஹானதி³யோ ஹிமவந்ததோ பப⁴வந்தி. தாஸு யா அயம் பஞ்சமீ மஹீ நாம, ஸா இத⁴ மஹாமஹீதி அதி⁴ப்பேதா. தஸ்ஸா உத்தரேன யா ஆபோ, தாஸம் அவிதூ³ரத்தா ஸோ ஜனபதோ³ அங்கு³த்தராபோதி வேதி³தப்³போ³. தஸ்மிம் அங்கு³த்தராபேஸு ஜனபதே³.

ஆபணம் நாமாதி தஸ்மிம் கிர நிக³மே வீஸதி ஆபணமுக²ஸஹஸ்ஸானி விப⁴த்தானி அஹேஸும். இதி ஸோ ஆபணானம் உஸ்ஸன்னத்தா ஆபணந்த்வேவ ஸங்க²ம் க³தோ. தஸ்ஸ ச நிக³மஸ்ஸ அவிதூ³ரே நதீ³தீரே க⁴னச்சா²யோ ரமணீயோ பூ⁴மிபா⁴கோ³ மஹாவனஸண்டோ³, தஸ்மிம் ப⁴க³வா விஹரதி. தேனேவேத்த² வஸனட்டா²னம் ந நியாமிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். யேனஞ்ஞதரோ வனஸண்டோ³ தேனுபஸங்கமீதி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் வஸனட்டா²னம் பேஸேத்வா ஏககோவ உபஸங்கமி போதலியம் க³ஹபதிம் ஸந்தா⁴ய. போதலியோபி கோ² க³ஹபதீதி போதலியோதி ஏவம்னாமகோ க³ஹபதி. ஸம்பன்னனிவாஸனபாவுரணோதி பரிபுண்ணனிவாஸனபாவுரணோ, ஏகம் தீ³க⁴த³ஸம் ஸாடகம் நிவத்தோ² ஏகம் பாருதோதி அத்தோ². ச²த்துபாஹனாஹீதி ச²த்தம் க³ஹேத்வா உபாஹனா ஆருய்ஹாதி அத்தோ². ஆஸனானீதி பல்லங்கபீட²பலாலபீட²காதீ³னி. அந்தமஸோ ஸாகா²ப⁴ங்க³ம்பி ஹி ஆஸனந்தேவ வுச்சதி. க³ஹபதிவாதே³னாதி க³ஹபதீதி இமினா வசனேன. ஸமுதா³சரதீதி வோஹரதி.

ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசாதி ததியம் க³ஹபதீதி வசனம் அதி⁴வாஸேதும் அஸக்கோந்தோ ப⁴க³வந்தமேதம் ‘‘தயித³ம், போ⁴, கோ³தமா’’திஆதி³வசனம் அவோச. தத்த² நச்ச²ன்னந்தி ந அனுச்ச²விகம். நப்பதிரூபந்தி ந ஸாருப்பம். ஆகாராதிஆதீ³னி ஸப்³பா³னேவ காரணவேவசனானி. தீ³க⁴த³ஸவத்த²தா⁴ரண-கேஸமஸ்ஸுனக²ட²பனாதீ³னி ஹி ஸப்³பா³னேவ கி³ஹிப்³யஞ்ஜனானி தஸ்ஸ கி³ஹிபா⁴வம் பாகடம் கரோந்தீதி ஆகாரா, கி³ஹிஸண்டா²னேன ஸண்டி²தத்தா லிங்கா³, கி³ஹிபா⁴வஸ்ஸ ஸஞ்ஜானனனிமித்ததாய நிமித்தாதி வுத்தா. யதா² தம் க³ஹபதிஸ்ஸாதி யதா² க³ஹபதிஸ்ஸ ஆகாரலிங்க³னிமித்தா ப⁴வேய்யும், ததே²வ துய்ஹம். தேன தாஹம் ஏவம் ஸமுதா³சராமீதி த³ஸ்ஸேதி. அத² ஸோ யேன காரணேன க³ஹபதிவாத³ம் நாதி⁴வாஸேதி, தம் பகாஸேந்தோ ‘‘ததா² ஹி பன மே’’திஆதி³மாஹ.

நிய்யாதந்தி நிய்யாதிதம். அனோவாதீ³ அனுபவாதீ³தி ‘‘தாதா, கஸத², வபத², வணிப்பத²ம் பயோஜேதா²’’திஆதி³னா ஹி நயேன ஓவத³ந்தோ ஓவாதீ³ நாம ஹோதி. ‘‘தும்ஹே ந கஸத², ந வபத², ந வணிப்பத²ம் பயோஜேத², கத²ம் ஜீவிஸ்ஸத², புத்ததா³ரம் வா ப⁴ரிஸ்ஸதா²’’திஆதி³னா நயேன பன உபவத³ந்தோ உபவாதீ³ நாம ஹோதி. அஹம் பன உப⁴யம்பி தம் ந கரோமி. தேனாஹம் தத்த² அனோவாதீ³ அனுபவாதீ³தி த³ஸ்ஸேதி. கா⁴ஸச்சா²த³னபரமோ விஹராமீதி கா⁴ஸமத்தஞ்சேவ அச்சா²த³னமத்தஞ்ச பரமம் கத்வா விஹராமி, ததோ பரம் நத்தி², ந ச பத்தே²மீதி தீ³பேதி.

32. கி³த்³தி⁴லோபோ⁴ பஹாதப்³போ³தி கே³த⁴பூ⁴தோ லோபோ⁴ பஹாதப்³போ³. அனிந்தா³ரோஸந்தி அனிந்தா³பூ⁴தம் அக⁴ட்டனம். நிந்தா³ரோஸோதி நிந்தா³க⁴ட்டனா. வோஹாரஸமுச்சே²தா³யாதி ஏத்த² வோஹாரோதி ப்³யவஹாரவோஹாரோபி பண்ணத்திபி வசனம்பி சேதனாபி. தத்த² –

‘‘யோ ஹி கோசி மனுஸ்ஸேஸு, வோஹாரம் உபஜீவதி;

ஏவம் வாஸேட்ட² ஜானாஹி, வாணிஜோ ஸோ ந ப்³ராஹ்மணோ’’தி. (ம. நி. 2.457) –

அயம் ப்³யவஹாரவோஹாரோ நாம. ‘‘ஸங்கா² ஸமஞ்ஞா பஞ்ஞத்தி வோஹாரோ’’தி (த⁴. ஸ. 1313-1315) அயம் பண்ணத்திவோஹாரோ நாம. ‘‘ததா² ததா² வோஹரதி அபராமஸ’’ந்தி (ம. நி. 3.332) அயம் வசனவோஹாரோ நாம. ‘‘அட்ட² அரியவோஹாரா அட்ட² அனரியவோஹரா’’தி (அ. நி. 8.67) அயம் சேதனாவோஹாரோ நாம, அயமிதா⁴தி⁴ப்பேதோ. யஸ்மா வா பப்³ப³ஜிதகாலதோ பட்டா²ய கி³ஹீதி சேதனா நத்தி², ஸமணோதி சேதனா ஹோதி. கி³ஹீதி வசனம் நத்தி², ஸமணோதி வசனம் ஹோதி. கி³ஹீதி பண்ணத்தி நத்தி², ஸமணோதி பண்ணத்தி ஹோதி. கி³ஹீதி ப்³யவஹாரோ நத்தி², ஸமணோதி வா பப்³ப³ஜிதோதி வா ப்³யவஹாரோ ஹோதி. தஸ்மா ஸப்³பே³பேதே லப்³ப⁴ந்தி.

33. யேஸம் கோ² அஹம் ஸம்யோஜனானம் ஹேது பாணாதிபாதீதி ஏத்த² பாணாதிபாதோவ ஸம்யோஜனம். பாணாதிபாதஸ்ஸேவ ஹி ஹேது பாணாதிபாதபச்சயா பாணாதிபாதீ நாம ஹோதி. பாணாதிபாதானம் பன ப³ஹுதாய ‘‘யேஸம் கோ² அஹ’’ந்தி வுத்தம். தேஸாஹம் ஸம்யோஜனானந்தி தேஸம் அஹம் பாணாதிபாதப³ந்த⁴னானம். பஹானாய ஸமுச்சே²தா³ய படிபன்னோதி இமினா அபாணாதிபாதஸங்கா²தேன காயிகஸீலஸம்வரேன பஹானத்தா²ய ஸமுச்சே²த³னத்தா²ய படிபன்னோ. அத்தாபி மம் உபவதே³ய்யாதி குந்த²கிபில்லிகம்பி நாம ஜீவிதா அவோரோபனகஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா பாணாதிபாதமத்ததோபி ஓரமிதும் ந ஸக்கோமி, கிம் மய்ஹம் பப்³ப³ஜ்ஜாயாதி ஏவம் அத்தாபி மம் உபவதே³ய்ய. அனுவிச்சாபி மம் விஞ்ஞூ க³ரஹேய்யுந்தி ஏவரூபே நாம ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா பாணாதிபாதமத்ததோபி ஓரமிதும் ந ஸக்கோதி, கிம் ஏதஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜாயாதி ஏவம் அனுவிச்ச துலயித்வா பரியோகா³ஹேத்வா அஞ்ஞேபி விஞ்ஞூ பண்டி³தா க³ரஹேய்யும். ஏததே³வ கோ² பன ஸம்யோஜனமேதம் நீவரணந்தி த³ஸஸு ஸம்யோஜனேஸு பஞ்சஸு ச நீவரணேஸு அபரியாபன்னம்பி ‘‘அட்ட² நீவரணா’’தி தே³ஸனாவஸேனேதம் வுத்தம். வட்டப³ந்த⁴னட்டே²ன ஹி ஹிதபடிச்சா²த³னட்டே²ன ச ஸம்யோஜனந்திபி நீவரணந்திபி வுத்தம். ஆஸவாதி பாணாதிபாதகாரணா ஏகோ அவிஜ்ஜாஸவோ உப்பஜ்ஜதி. விகா⁴தபரிளாஹாதி விகா⁴தா ச பரிளாஹா ச. தத்த² விகா⁴தக்³க³ஹணேன கிலேஸது³க்க²ஞ்ச விபாகது³க்க²ஞ்ச க³ஹிதம், பரிளாஹக்³க³ஹணேனபி கிலேஸபரிளாஹோ ச விபாகபரிளாஹோ ச க³ஹிதோ. இமினா உபாயேன ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

34-40. அயம் பன விஸேஸோ – தேஸாஹம் ஸம்யோஜனானம் பஹானாயாதி இமஸ்மிம் பதே³ இமினா தி³ன்னாதா³னஸங்கா²தேன காயிகஸீலஸம்வரேன, ஸச்சவாசாஸங்கா²தேன வாசஸிகஸீலஸம்வரேன, அபிஸுணாவாசாஸங்கா²தேன வாசஸிகஸீலஸம்வரேன, அகி³த்³தி⁴லோப⁴ஸங்கா²தேன மானஸிகஸீலஸம்வரேன, அனிந்தா³ரோஸஸங்கா²தேன காயிகவாசஸிகஸீலஸம்வரேன, அகோது⁴பாயாஸஸங்கா²தேன மானஸிகஸீலஸம்வரேன, அனதிமானஸங்கா²தேன மானஸிகஸீலஸம்வரேன பஹானத்தா²ய ஸமுச்சே²த³னத்தா²ய படிபன்னோதி ஏவம் ஸப்³ப³வாரேஸு யோஜனா காதப்³பா³.

அத்தாபி மம் உபவதே³ய்ய அனுவிச்சாபி மம் விஞ்ஞூ க³ரஹேய்யுந்தி இமேஸு பன பதே³ஸு திணஸலாகம்பி நாம உபாதா³ய அதி³ன்னம் அக்³க³ஹணஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா அதி³ன்னாதா³னமத்ததோபி விரமிதும் ந ஸக்கோமி, கிம் மய்ஹம் பப்³ப³ஜ்ஜாயாதி ஏவம் அத்தாபி மம் உபவதே³ய்ய. ஏவரூபே நாம ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா அதி³ன்னாதா³னமத்ததோபி ஓரமிதும் ந ஸக்கோதி, கிம் இமஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜாயாதி ஏவம் அனுவிச்சாபி மம் விஞ்ஞூ க³ரஹேய்யும்? ஹஸாபேக்க²தாயபி நாம த³வகம்யதாய வா முஸாவாத³ம் அகரணஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா. ஸப்³பா³காரேன பிஸுணம் அகரணஸாஸனே நாம பப்³ப³ஜித்வா. அப்பமத்தகம்பி கி³த்³தி⁴லோப⁴ம் அகரணஸாஸனே நாம பப்³ப³ஜித்வாபி. ககசேன அங்கே³ஸு ஓக்கந்தியமானேஸுபி நாம பரேஸம் நிந்தா³ரோஸம் அகரணஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா. சி²ன்னகா²ணுகண்டகாதீ³ஸுபி நாம கோது⁴பாயாஸம் அகரணஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா. அதி⁴மானமத்தம்பி நாம மானம் அகரணஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா அதிமானமத்தம்பி பஜஹிதும் ந ஸக்கோமி, கிம் மய்ஹம் பப்³ப³ஜ்ஜாயாதி ஏவம் அத்தாபி மம் உபவதே³ய்ய. ஏவரூபே நாம ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா அதிமானமத்தம்பி பஜஹிதும் ந ஸக்கோதி, கிம் இமஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜாயாதி ஏவம் அனுவிச்சாபி மம் விஞ்ஞூ க³ரஹேய்யுந்தி ஏவம் ஸப்³ப³வாரேஸு யோஜனா காதப்³பா³.

ஆஸவாதி இமஸ்மிம் பன பதே³ அதி³ன்னாதா³னகாரணா காமாஸவோ தி³ட்டா²ஸவோ அவிஜ்ஜாஸவோதி தயோ ஆஸவா உப்பஜ்ஜந்தி, ததா² முஸாவாத³காரணா பிஸுணாவாசாகாரணா ச, கி³த்³தி⁴லோப⁴காரணா தி³ட்டா²ஸவோ அவிஜ்ஜாஸவோ ச, நிந்தா³ரோஸகாரணா அவிஜ்ஜாஸவோவ, ததா² கோது⁴பாயாஸகாரணா, அதிமானகாரணா ப⁴வாஸவோ அவிஜ்ஜாஸவோ சாதி த்³வேவ ஆஸவா உப்பஜ்ஜந்தீதி ஏவம் ஆஸவுப்பத்தி வேதி³தப்³பா³.

இமேஸு பன அட்ட²ஸுபி வாரேஸு அஸம்மோஹத்த²ம் புன அயம் ஸங்கே²பவினிச்ச²யோ – புரிமேஸு தாவ சதூஸு விரமிதும் ந ஸக்கோமீதி வத்தப்³ப³ம், பச்சி²மேஸு பஜஹிதும் ந ஸக்கோமீதி. பாணாதிபாதனிந்தா³ரோஸகோது⁴பாயாஸேஸு ச ஏகோ அவிஜ்ஜாஸவோவ ஹோதி, அதி³ன்னாதா³னமுஸாவாத³பிஸுணாவாசாஸு காமாஸவோ தி³ட்டா²ஸவோ அவிஜ்ஜாஸவோ, கி³த்³தி⁴லோபே⁴ தி³ட்டா²ஸவோ அவிஜ்ஜாஸவோ, அதிமானே ப⁴வாஸவோ அவிஜ்ஜாஸவோ, அபாணாதிபாதம் தி³ன்னாதா³னம் காயிகம் ஸீலம், அமுஸா அபிஸுணம் வாசஸிகஸீலம், ட²பேத்வா அனிந்தா³ரோஸம் ஸேஸானி தீணி மானஸிகஸீலானி. யஸ்மா பன காயேனபி க⁴ட்டேதி ரோஸேதி வாசாயபி, தஸ்மா அனிந்தா³ரோஸோ த்³வே டா²னானி யாதி, காயிகஸீலம்பி ஹோதி வாசஸிகஸீலம்பி. ஏத்தாவதா கிம் கதி²தம்? பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலம். பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலே டி²தஸ்ஸ ச பி⁴க்கு²னோ படிஸங்கா²பஹானவஸேன கி³ஹிவோஹாரஸமுச்சே²தோ³ கதி²தோதி வேதி³தப்³போ³.

காமாதீ³னவகதா²வண்ணனா

42. வித்தா²ரதே³ஸனாயம் தமேனம் த³க்கோ²தி பத³ஸ்ஸ உபஸும்பே⁴ய்யாதி இமினா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி, தமேனம் குக்குரம் உபஸும்பே⁴ய்ய, தஸ்ஸ ஸமீபே கி²பேய்யாதி அத்தோ². அட்டி²கங்கலந்தி உரட்டி²ம் வா பிட்டி²கண்டகம் வா ஸீஸட்டி²ம் வா. தஞ்ஹி நிம்மம்ஸத்தா கங்கலந்தி வுச்சதி. ஸுனிக்கந்தம் நிக்கந்தந்தி யதா² ஸுனிக்கந்தம் ஹோதி, ஏவம் நிக்கந்தம் நில்லிகி²தம், யதே³த்த² அல்லீனமம்ஸம் அத்தி², தம் ஸப்³ப³ம் நில்லிகி²த்வா அட்டி²மத்தமேவ கதந்தி அத்தோ². தேனேவாஹ ‘‘நிம்மம்ஸ’’ந்தி. லோஹிதம் பன மக்கி²த்வா திட்ட²தி, தேன வுத்தம் ‘‘லோஹிதமக்கி²த’’ந்தி.

ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸாதி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகேஹி து³க்கே²ஹி ப³ஹுது³க்கா², உபாயாஸஸம்கிலேஸேஹி ப³ஹுபாயாஸா. யாயம் உபேக்கா² நானத்தா நானத்தஸிதாதி யா அயம் பஞ்சகாமகு³ணாரம்மணவஸேன நானாஸபா⁴வா, தானேவ ச ஆரம்மணானி நிஸ்ஸிதத்தா ‘‘நானத்தஸிதா’’தி வுச்சதி பஞ்சகாமகு³ணூபேக்கா², தம் அபி⁴னிவஜ்ஜேத்வா. ஏகத்தா ஏகத்தஸிதாதி சதுத்த²ஜ்ஜா²னுபேக்கா², ஸா ஹி தி³வஸம்பி ஏகஸ்மிம் ஆரம்மணே உப்பஜ்ஜனதோ ஏகஸபா⁴வா, ததே³வ ஏகம் ஆரம்மணம் நிஸ்ஸிதத்தா ஏகத்தஸிதா நாம. யத்த² ஸப்³ப³ஸோ லோகாமிஸூபாதா³னா அபரிஸேஸா நிருஜ்ஜ²ந்தீதி யத்த² சதுத்த²ஜ்ஜா²னுபேக்கா²யம் யம் உபேக்க²ம் ஆக³ம்ம யம் படிச்ச ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அபரிஸேஸா லோகாமிஸஸங்கா²தா பஞ்சகாமகு³ணாமிஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி. பஞ்சகாமகு³ணாமிஸாதி ச காமகு³ணாரம்மணச²ந்த³ராகா³, க³ஹணட்டே²ன தேயேவ ச உபாதா³னாதிபி வுத்தா. தமேவூபேக்க²ம் பா⁴வேதீதி தம் லோகாமிஸூபாதா³னானம் படிபக்க²பூ⁴தம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னுபேக்க²மேவ வட்³டே⁴தி.

43. உட்³டீ³யேய்யாதி உப்பதித்வா க³ச்சே²ய்ய. அனுபதித்வாதி அனுப³ந்தி⁴த்வா. விதச்சே²ய்யுந்தி முக²துண்ட³கேன ட³ம்ஸந்தா தச்சே²ய்யும். விஸ்ஸஜ்ஜேய்யுந்தி மம்ஸபேஸிம் நகே²ஹி கட்³டி⁴த்வா பாதேய்யும்.

47. யானம் வா போரிஸேய்யந்தி புரிஸானுச்ச²விகம் யானம். பவரமணிகுண்ட³லந்தி நானப்பகாரம் உத்தமமணிஞ்ச குண்ட³லஞ்ச. ஸானி ஹரந்தீதி அத்தனோ ப⁴ண்ட³கானி க³ண்ஹந்தி.

48. ஸம்பன்னப²லந்தி மது⁴ரப²லம். உபபன்னப²லந்தி ப²லூபபன்னம் ப³ஹுப²லம்.

49. அனுத்தரந்தி உத்தமம் பப⁴ஸ்ஸரம் நிருபக்கிலேஸம்.

50. ஆரகா அஹம், ப⁴ந்தேதி பத²விதோ நப⁴ம் விய ஸமுத்³த³ஸ்ஸ ஓரிமதீரதோ பரதீரம் விய ச ஸுவிதூ³ரவிதூ³ரே அஹம். அனாஜானீயேதி கி³ஹிவோஹாரஸமுச்சே²த³னஸ்ஸ காரணம் அஜானனகே. ஆஜானீயபோ⁴ஜனந்தி காரணம் ஜானந்தேஹி பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம் போ⁴ஜனம். அனாஜானீயபோ⁴ஜனந்தி காரணம் அஜானந்தேஹி பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம் போ⁴ஜனம். ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

போதலியஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. ஜீவகஸுத்தவண்ணனா

51. ஏவம் மே ஸுதந்தி ஜீவகஸுத்தம். தத்த² ஜீவகஸ்ஸ கோமாரப⁴ச்சஸ்ஸ அம்ப³வனேதி ஏத்த² ஜீவதீதி ஜீவகோ. குமாரேன ப⁴தோதி கோமாரப⁴ச்சோ. யதா²ஹ ‘‘கிம் ஏதம் ப⁴ணே காகேஹி ஸம்பரிகிண்ணந்தி? தா³ரகோ தே³வாதி. ஜீவதி ப⁴ணேதி? ஜீவதி தே³வாதி. தேன ஹி ப⁴ணே தம் தா³ரகம் அம்ஹாகம் அந்தேபுரம் நேத்வா தா⁴தீனம் தே³த² போஸேதுந்தி. தஸ்ஸ ஜீவதீதி ஜீவகோதி நாமம் அகம்ஸு, குமாரேன போஸாபிதோதி கோமாரப⁴ச்சோதி நாமம் அகம்ஸூ’’தி (மஹாவ. 328). அயமேத்த² ஸங்கே²போ. வித்தா²ரேன பன ஜீவகவத்து² க²ந்த⁴கே ஆக³தமேவ. வினிச்ச²யகதா²பிஸ்ஸ ஸமந்தபாஸாதி³காய வினயட்ட²கதா²ய வுத்தா.

அயம் பன ஜீவகோ ஏகஸ்மிம் ஸமயே ப⁴க³வதோ தோ³ஸாபி⁴ஸன்னம் காயம் விரேசேத்வா ஸீவேய்யகம் து³ஸ்ஸயுக³ம் த³த்வா வத்தா²னுமோத³னபரியோஸானே ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²ய சிந்தேஸி – ‘‘மயா தி³வஸஸ்ஸ த்³வத்திக்க²த்தும் பு³த்³து⁴பட்டா²னம் க³ந்தப்³ப³ம், இத³ஞ்ச வேளுவனம் அதிதூ³ரே, மய்ஹம் உய்யானம் அம்ப³வனம் ஆஸன்னதரம், யம்னூனாஹமேத்த² ப⁴க³வதோ விஹாரம் காரேய்ய’’ந்தி. ஸோ தஸ்மிம் அம்ப³வனே ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னலேணகுடிமண்ட³பாதீ³னி ஸம்பாதே³த்வா ப⁴க³வதோ அனுச்ச²விகம் க³ந்த⁴குடிம் காரேத்வா அம்ப³வனம் அட்டா²ரஸஹத்து²ப்³பே³தே⁴ன தம்ப³பட்டவண்ணேன பாகாரேன பரிக்கி²பாபேத்வா பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் சீவரப⁴த்தேன ஸந்தப்பேத்வா த³க்கி²ணோத³கம் பாதேத்வா விஹாரம் நிய்யாதேஸி. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘ஜீவகஸ்ஸ கோமாரப⁴ச்சஸ்ஸ அம்ப³வனே’’தி.