5. சூளயமகவக்³கோ³

1. ஸாலேய்யகஸுத்தவண்ணனா

439. ஏவம் மே ஸுதந்தி ஸாலேய்யகஸுத்தம். தத்த² கோஸலேஸூதி கோஸலா நாம ஜானபதி³னோ ராஜகுமாரா. தேஸம் நிவாஸோ ஏகோபி ஜனபதோ³ ருள்ஹீஸத்³தே³ன கோஸலாதி வுச்சதி, தஸ்மிம் கோஸலேஸு ஜனபதே³. போராணா பனாஹு – யஸ்மா புப்³பே³ மஹாபனாத³ம் ராஜகுமாரம் நானானாடகானி தி³ஸ்வா ஸிதமத்தம்பி அகரோந்தம் ஸுத்வா ராஜா ஆஹ – ‘‘யோ மம புத்தம் ஹஸாபேதி, ஸப்³பா³லங்காரேன நம் அலங்கரோமீ’’தி. ததோ நங்க³லானிபி ச²ட்³டே³த்வா மஹாஜனகாயே ஸன்னிபதிதே மனுஸ்ஸா ஸாதிரேகானி ஸத்தவஸ்ஸானி நானாகீளிகாயோ த³ஸ்ஸேத்வா நம் ஹஸாபேதும் நாஸக்கி²ம்ஸு. ததோ ஸக்கோ தே³வனடம் பேஸேஸி. ஸோ தி³ப்³ப³னாடகம் த³ஸ்ஸேத்வா ஹஸாபேஸி. அத² தே மனுஸ்ஸா அத்தனோ அத்தனோ வஸனோகாஸாபி⁴முகா² பக்கமிம்ஸு. தே படிபதே² மித்தஸுஹஜ்ஜாத³யோ தி³ஸ்வா படிஸந்தா²ரம் கரோந்தா, ‘‘கச்சி, போ⁴, குஸலம், கச்சி, போ⁴, குஸல’’ந்தி ஆஹம்ஸு. தஸ்மா தம் ‘‘குஸலம் குஸல’’ந்தி வசனம் உபாதா³ய ஸோ பதே³ஸோ கோஸலாதி வுச்சதீதி.

சாரிகம் சரமானோதி அதுரிதசாரிகம் சரமானோ. மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ந்தி ஸதம் வா ஸஹஸ்ஸம் வா ஸதஸஹஸ்ஸம் வாதி ஏவம் அபரிச்சி²ன்னேன மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம். ப்³ராஹ்மணகா³மோதி ப்³ராஹ்மணானம் ஸமோஸரணகா³மோபி ப்³ராஹ்மணகா³மோதி வுச்சதி ப்³ராஹ்மணானம் போ⁴க³கா³மோபி. இத⁴ ஸமோஸரணகா³மோ அதி⁴ப்பேதோ. தத³வஸரீதி தம் அவஸரி, ஸம்பத்தோதி அத்தோ². விஹாரோ பனேத்த² அனியாமிதோ; தஸ்மா தஸ்ஸ அவிதூ³ரே பு³த்³தா⁴னம் அனுச்ச²விகோ ஏகோ வனஸண்டோ³ ப⁴விஸ்ஸதி, ஸத்தா² தம் வனஸண்ட³ம் க³தோதி வேதி³தப்³போ³. அஸ்ஸோஸுந்தி ஸுணிம்ஸு உபலபி⁴ம்ஸு. ஸோதத்³வாரஸம்பத்தவசனனிக்³கோ⁴ஸானுஸாரேன ஜானிம்ஸு. கோ²தி அவதா⁴ரணத்தே² பத³பூரணமத்தே வா நிபாதோ. தத்த² அவதா⁴ரணத்தே²ன அஸ்ஸோஸும்யேவ, ந நேஸம் கோசி ஸவனந்தராயோ அஹோஸீதி அயமத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பத³பூரணேன ப்³யஞ்ஜனஸிலிட்ட²தாமத்தமேவ.

இதா³னி யமத்த²ம் அஸ்ஸோஸும், தம் பகாஸேதும் ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸமிதபாபத்தா ஸமணோதி வேதி³தப்³போ³. க²லூதி அனுஸ்ஸவனத்தே² நிபாதோ. போ⁴தி தேஸம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஆலபனமத்தம். கோ³தமோதி ப⁴க³வதோ கோ³த்தவஸேன பரிதீ³பனம். தஸ்மா ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோதி ஏத்த² ஸமணோ கிர, போ⁴, கோ³தமகோ³த்தோதி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஸக்யபுத்தோதி இத³ம் பன ப⁴க³வதோ உச்சாகுலபரிதீ³பனம். ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதோதி ஸத்³தா⁴பப்³ப³ஜிதபா⁴வதீ³பனம். கேனசி பாரிஜுஞ்ஞேன அனபி⁴பூ⁴தோ அபரிக்கீ²ணம்யேவ தம் குலம் பஹாய ஸத்³தா⁴பப்³ப³ஜிதோதி வுத்தம் ஹோதி. ததோ பரம் வுத்தத்த²மேவ. தம் கோ² பனாதி இத்த²ம்பூ⁴தாக்²யானத்தே² உபயோக³வசனம், தஸ்ஸ கோ² பன போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸாதி அத்தோ². கல்யாணோதி கல்யாணகு³ணஸமன்னாக³தோ, ஸேட்டோ²தி வுத்தம் ஹோதி. கித்திஸத்³தோ³தி கித்தியேவ, து²திகோ⁴ஸோ வா. அப்³பு⁴க்³க³தோதி ஸதே³வகம் லோகம் அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா உக்³க³தோ. கிந்தி? ‘‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா…பே… பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’’தி.

தத்ராயம் பத³ஸம்ப³ந்தோ⁴ – ஸோ ப⁴க³வா இதிபி அரஹம், இதிபி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴…பே… இதிபி ப⁴க³வாதி. இமினா ச இமினா ச காரணேனாதி வுத்தம் ஹோதி. தத்த² ஆரகத்தா, அரீனம் அரானஞ்ச ஹதத்தா, பச்சயாதீ³னம் அரஹத்தா, பாபகரணே ரஹாபா⁴வாதி இமேஹி தாவ காரணேஹி ஸோ ப⁴க³வா அரஹந்தி வேதி³தப்³போ³திஆதி³னா நயேன மாதிகம் நிக்கி²பித்வா ஸப்³பா³னேவ ஏதானி பதா³னி விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதினித்³தே³ஸே வித்தா²ரிதானீதி ததோ தேஸம் வித்தா²ரோ க³ஹேதப்³போ³.

ஸாது⁴ கோ² பனாதி ஸுந்த³ரம் கோ² பன; அத்தா²வஹம் ஸுகா²வஹந்தி வுத்தம் ஹோதி. ததா²ரூபானம் அரஹதந்தி யதா²ரூபோ ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ, ஏவரூபானம் அனேகேஹிபி கப்பகோடிஸதஸஹஸ்ஸேஹி து³ல்லப⁴த³ஸ்ஸனானம் ப்³யாமப்பபா⁴பரிக்கி²த்தேஹி அஸீதிஅனுப்³யஞ்ஜனரதனபடிமண்டி³தேஹி த்³வத்திம்ஸ்மஹாபுரிஸலக்க²ணவரேஹி ஸமாகிண்ணமனோரமஸரீரானம் அதப்பகத³ஸ்ஸனானம் அதிமது⁴ரத⁴ம்மனிக்³கோ⁴ஸானம், யதா²பூ⁴தகு³ணாதி⁴க³மேன லோகே அரஹந்தோதி லத்³த⁴ஸத்³தா³னம் அரஹதம். த³ஸ்ஸனம் ஹோதீதி பஸாத³ஸோம்மானி அக்கீ²னி உம்மீலேத்வா த³ஸ்ஸனமத்தம்பி ஸாது⁴ ஹோதி. ஸசே பன அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தேன ப்³ரஹ்மஸ்ஸரேன த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தஸ்ஸ ஏகம் பத³ம்பி ஸோதும் லபி⁴ஸ்ஸாம, ஸாது⁴தரம்யேவ ப⁴விஸ்ஸதீதி ஏவம் அஜ்ஜா²ஸயம் கத்வா.

யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸூதி ஸப்³ப³கிச்சானி பஹாய துட்ட²மானஸா ஆக³மம்ஸு. ஏதத³வோசுந்தி து³விதா⁴ ஹி புச்சா² அகா³ரிகபுச்சா² அனகா³ரிகபுச்சா² ச. தத்த² ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, குஸலம், கிம் அகுஸல’’ந்தி இமினா நயேன அகா³ரிகபுச்சா² ஆக³தா. ‘‘இமே கோ², ப⁴ந்தே, பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴’’தி இமினா நயேன அனகா³ரிகபுச்சா². இமே பன அத்தனோ அனுரூபம் அகா³ரிகபுச்ச²ம் புச்ச²ந்தா ஏதம், ‘‘கோ நு கோ², போ⁴ கோ³தம, ஹேது கோ பச்சயோ’’திஆதி³வசனம் அவோசும். தேஸம் ப⁴க³வா யதா² ந ஸக்கோந்தி ஸல்லக்கே²தும், ஏவம் ஸம்கி²த்தேனேவ தாவ பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ, அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியாஹேது கோ² க³ஹபதயோதிஆதி³மாஹ. கஸ்மா பன ப⁴க³வா யதா² ந ஸல்லக்கே²ந்தி, ஏவம் விஸ்ஸஜ்ஜேஸீதி? பண்டி³தமானிகா ஹி தே; ஆதி³தோவ மாதிகம் அட்ட²பேத்வா யதா² ஸல்லக்கே²ந்தி, ஏவம் அத்தே² வித்தா²ரிதே, தே³ஸனம் உத்தானிகாதி மஞ்ஞந்தா அவஜானந்தி, மயம்பி கதே²ந்தா ஏவமேவ கதே²ய்யாமாதி வத்தாரோ ப⁴வந்தி. தேன நேஸம் ப⁴க³வா யதா² ந ஸக்கோந்தி ஸல்லக்கே²தும், ஏவம் ஸம்கி²த்தேனேவ தாவ பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேஸி. ததோ ஸல்லக்கே²தும் அஸக்கோந்தேஹி வித்தா²ரதே³ஸனம் யாசிதோ வித்தா²ரேன தே³ஸேதும், தேன ஹி க³ஹபதயோதிஆதி³மாஹ. தத்த² தேன ஹீதி காரணத்தே² நிபாதோ. யஸ்மா மம் தும்ஹே யாசத², தஸ்மாதி அத்தோ².

440. திவித⁴ந்தி தீஹி கோட்டா²ஸேஹி. காயேனாதி காயத்³வாரேன. அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியாதி அத⁴ம்மசரியஸங்கா²தா விஸமசரியா. அயம் பனேத்த² பத³த்தோ², அத⁴ம்மஸ்ஸ சரியா அத⁴ம்மசரியா, அத⁴ம்மகரணந்தி அத்தோ². விஸமா சரியா, விஸமஸ்ஸ வா கம்மஸ்ஸ சரியாதி விஸமசரியா. அத⁴ம்மசரியா ச ஸா விஸமசரியா சாதி அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா. ஏதேனுபாயேன ஸப்³பே³ஸு கண்ஹஸுக்கபதே³ஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. லுத்³தோ³தி கக்க²ளோ. தா³ருணோதி ஸாஹஸிகோ. லோஹிதபாணீதி பரம் ஜீவிதா வோரோபேந்தஸ்ஸ பாணீ லோஹிதேன லிப்பந்தி. ஸசேபி ந லிப்பந்தி, ததா²விதோ⁴ லோஹிதபாணீத்வேவ வுச்சதி. ஹதப்பஹதே நிவிட்டோ²தி ஹதே ச பரஸ்ஸ பஹாரதா³னே, பஹதே ச பரமாரணே நிவிட்டோ². அத³யாபன்னோதி நிக்கருணதம் ஆபன்னோ.

யம் தம் பரஸ்ஸாதி யம் தம் பரஸ்ஸ ஸந்தகம். பரவித்தூபகரணந்தி தஸ்ஸேவ பரஸ்ஸ வித்தூபகரணம் துட்டி²ஜனனம் பரிக்கா²ரப⁴ண்ட³கம். கா³மக³தம் வாதி அந்தோகா³மே வா ட²பிதம். அரஞ்ஞக³தம் வாதி அரஞ்ஞே ருக்க²க்³க³பப்³ப³தமத்த²காதீ³ஸு வா ட²பிதம். அதி³ன்னந்தி தேஹி பரேஹி காயேன வா வாசாய வா அதி³ன்னம். தே²ய்யஸங்கா²தந்தி ஏத்த² தே²னோதி சோரோ. தே²னஸ்ஸ பா⁴வோ தே²ய்யம், அவஹரணசித்தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ஸங்கா² ஸங்கா²தந்தி அத்த²தோ ஏகம், கோட்டா²ஸஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம், ‘‘ஸஞ்ஞானிதா³னா ஹி பபஞ்சஸங்கா²’’திஆதீ³ஸு விய. தே²ய்யஞ்ச தம் ஸங்கா²தஞ்சாதி தே²ய்யஸங்கா²தம், தே²ய்யசித்தஸங்கா²தோ ஏகோ சித்தகோட்டா²ஸோதி அத்தோ². கரணத்தே² சேதம் பச்சத்தவசனம், தஸ்மா தே²ய்யஸங்கா²தேனாதி அத்த²தோ த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

மாதுரக்கி²தாதிஆதீ³ஸு யம் பிதரி நட்டே² வா மதே வா கா⁴ஸச்சா²த³னாதீ³ஹி படிஜக்³க³மானா, வயபத்தம் குலக⁴ரே த³ஸ்ஸாமீதி மாதா ரக்க²தி, அயம் மாதுரக்கி²தா நாம. ஏதேனுபாயேன பிதுரக்கி²தாத³யோபி வேதி³தப்³பா³. ஸபா⁴க³குலானி பன குச்சி²க³தேஸுபி க³ப்³பே⁴ஸு கதிகம் கரோந்தி – ‘‘ஸசே மய்ஹம் புத்தோ ஹோதி, துய்ஹம் தீ⁴தா, அஞ்ஞத்த² க³ந்தும் ந லபி⁴ஸ்ஸதி, மய்ஹம் புத்தஸ்ஸேவ ஹோதூ’’தி. ஏவம் க³ப்³பே⁴பி பரிக்³க³ஹிதா ஸஸ்ஸாமிகா நாம. ‘‘யோ இத்த²ன்னாமம் இத்தி²ம் க³ச்ச²தி, தஸ்ஸ ஏத்தகோ த³ண்டோ³’’தி ஏவம் கா³மம் வா கே³ஹம் வா வீதி²ம் வா உத்³தி³ஸ்ஸ ட²பிதத³ண்டா³, பன ஸபரித³ண்டா³ நாம. அந்தமஸோ மாலாகு³ணபரிக்கி²த்தாபீதி யா ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன, ‘‘ஏஸா மே ப⁴ரியா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஸஞ்ஞாய தஸ்ஸா உபரி கேனசி மாலாகு³ணம் கி²பந்தேன மாலாகு³ணமத்தேனாபி பரிக்கி²த்தா ஹோதி. ததா²ரூபாஸு சாரித்தம் ஆபஜ்ஜிதா ஹோதீதி ஏவரூபாஸு இத்தீ²ஸு ஸம்மாதி³ட்டி²ஸுத்தே வுத்தமிச்சா²சாரலக்க²ணவஸேன வீதிக்கமம் கத்தா ஹோதி.

ஸபா⁴க³தோதி ஸபா⁴யம் டி²தோ. பரிஸாக³தோதி பரிஸாயம் டி²தோ. ஞாதிமஜ்ஜ²க³தோதி தா³யாதா³னம் மஜ்ஜே² டி²தோ. பூக³மஜ்ஜ²க³தோதி ஸேனீனம் மஜ்ஜே² டி²தோ. ராஜகுலமஜ்ஜ²க³தோதி ராஜகுலஸ்ஸ மஜ்ஜே² மஹாவினிச்ச²யே டி²தோ. அபி⁴னீதோதி புச்ச²னத்தா²ய நீதோ. ஸக்கி²புட்டோ²தி ஸக்கி²ம் கத்வா புச்சி²தோ. ஏஹம்போ⁴ புரிஸாதி ஆலபனமேதம். அத்தஹேது வா பரஹேது வாதி அத்தனோ வா பரஸ்ஸ வா ஹத்த²பாதா³தி³ஹேது வா த⁴னஹேது வா. ஆமிஸகிஞ்சிக்க²ஹேது வாதி ஏத்த² ஆமிஸந்தி லாபோ⁴ அதி⁴ப்பேதோ. கிஞ்சிக்க²ந்தி யம் வா தம் வா அப்பமத்தகம். அந்தமஸோ தித்திரவட்டகஸப்பிபிண்ட³னவனீதபிண்டா³தி³மத்தகஸ்ஸபி லஞ்ஜஸ்ஸ ஹேதூதி அத்தோ². ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸிதா ஹோதீதி ஜானந்தோயேவ முஸாவாத³ம் கத்தா ஹோதி.

இமேஸம் பே⁴தா³யாதி யேஸம் இதோதி வுத்தானம் ஸந்திகே ஸுதம் ஹோதி, தேஸம் பே⁴தா³ய. அமூஸம் பே⁴தா³யாதி யேஸம் அமுத்ராதி வுத்தானம் ஸந்திகே ஸுதம் ஹோதி, தேஸம் பே⁴தா³ய. இதி ஸமக்³கா³னம் வா பே⁴த³காதி ஏவம் ஸமக்³கா³னம் வா த்³வின்னம் ஸஹாயகானம் பே⁴த³ம் கத்தா. பி⁴ன்னானம் வா அனுப்பதா³தாதி ஸுட்டு² கதம் தயா, தம் பஜஹந்தேன கதிபாஹேனேவ தே மஹந்தம் அனத்த²ம் கரேய்யாதி ஏவம் பி⁴ன்னானம் புன அஸம்ஸந்த³னாய அனுப்பதா³தா உபத்த²ம்பே⁴தா காரணம் த³ஸ்ஸேதாதி அத்தோ². வக்³கோ³ ஆராமோ அபி⁴ரதிட்டா²னமஸ்ஸாதி வக்³கா³ராமோ. வக்³க³ரதோதி வக்³கே³ஸு ரதோ. வக்³கே³ தி³ஸ்வா வா ஸுத்வா வா நந்த³தீதி வக்³க³னந்தீ³. வக்³க³கரணிம் வாசந்தி யா வாசா ஸமக்³கே³பி ஸத்தே வக்³கே³ கரோதி பி⁴ந்த³தி, தம் கலஹகாரணம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி.

அண்ட³காதி யதா² ஸதோ³ஸே ருக்கே² அண்ட³கானி உட்ட²ஹந்தி, ஏவம் ஸதோ³ஸதாய கு²ம்ஸனாவம்ப⁴னாதி³வசனேஹி அண்ட³கா ஜாதா. கக்கஸாதி பூதிகா. யதா² நாம பூதிகருக்கோ² கக்கஸோ ஹோதி பக்³க⁴ரிதசுண்ணோ, ஏவம் கக்கஸா ஹோதி, ஸோதம் க⁴ம்ஸமானா விய பவிஸதி. தேன வுத்தம் ‘‘கக்கஸா’’தி. பரகடுகாதி பரேஸம் கடுகா அமனாபா தோ³ஸஜனனீ. பராபி⁴ஸஜ்ஜனீதி குடிலகண்டகஸாகா² விய மம்மேஸு விஜ்ஜி²த்வா பரேஸம் அபி⁴ஸஜ்ஜனீ க³ந்துகாமானம்பி க³ந்தும் அத³த்வா லக்³க³னகாரீ. கோத⁴ஸாமந்தாதி கோத⁴ஸ்ஸ ஆஸன்னா. அஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகாதி அப்பனாஸமாதி⁴ஸ்ஸ வா உபசாரஸமாதி⁴ஸ்ஸ வா அஸம்வத்தனிகா. இதி ஸப்³பா³னேவ தானி ஸதோ³ஸவாசாய வேவசனானி.

அகாலவாதீ³தி அகாலேன வத்தா. அபூ⁴தவாதீ³தி யம் நத்தி², தஸ்ஸ வத்தா. அனத்த²வாதீ³தி அகாரணனிஸ்ஸிதம் வத்தா. அத⁴ம்மவாதீ³தி அஸபா⁴வம் வத்தா. அவினயவாதீ³தி அஸம்வரவினயபடிஸம்யுத்தஸ்ஸ வத்தா. அனிதா⁴னவதி வாசந்தி ஹத³யமஞ்ஜூஸாயம் நிதே⁴தும் அயுத்தம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி. அகாலேனாதி வத்தப்³ப³காலஸ்ஸ புப்³பே³ வா பச்சா² வா அயுத்தகாலே வத்தா ஹோதி. அனபதே³ஸந்தி ஸுத்தாபதே³ஸவிரஹிதம். அபரியந்தவதிந்தி அபரிச்சே²த³ம், ஸுத்தம் வா ஜாதகம் வா நிக்கி²பித்வா தஸ்ஸ உபலப்³ப⁴ம் வா உபமம் வா வத்து²ம் வா ஆஹரித்வா பா³ஹிரகத²ம்யேவ கதே²தி. நிக்கி²த்தம் நிக்கி²த்தமேவ ஹோதி. ‘‘ஸுத்தம் நு கோ² கதே²தி ஜாதகம் நு கோ², நஸ்ஸ அந்தம் வா கோடிம் வா பஸ்ஸாமா’’தி வத்தப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜதி. யதா² வடருக்க²ஸாகா²னம் க³தக³தட்டா²னே பாரோஹா ஓதரந்தி, ஓதிண்ணோதிண்ணட்டா²னே ஸம்பஜ்ஜித்வா புன வட்³ட⁴ந்தியேவ. ஏவம் அட்³ட⁴யோஜனம்பி யோஜனம்பி க³ச்ச²ந்தியேவ, க³ச்ச²ந்தே க³ச்ச²ந்தே பன மூலருக்கோ² வினஸ்ஸதி, பவேணிஜாதகாவ திட்ட²ந்தி. ஏவமயம்பி நிக்³ரோத⁴த⁴ம்மகதி²கோ நாம ஹோதி; நிக்கி²த்தம் நிக்கி²த்தமத்தமேவ கத்வா பஸ்ஸேனேவ பரிஹரந்தோ க³ச்ச²தி. யோ பன ப³ஹும்பி ப⁴ணந்தோ ஏதத³த்த²மித³ம் வுத்தந்தி ஆஹரித்வா ஜானாபேதும் ஸக்கோதி, தஸ்ஸ கதே²தும் வட்டதி. அனத்த²ஸம்ஹிதந்தி ந அத்த²னிஸ்ஸிதம்.

அபி⁴ஜ்ஜா²தா ஹோதீதி அபி⁴ஜ்ஜா²ய ஓலோகேதா ஹோதி. அஹோ வதாதி பத்த²னத்தே² நிபாதோ. அபி⁴ஜ்ஜா²ய ஓலோகிதமத்தகேன சேத்த² கம்மபத²பே⁴தோ³ ந ஹோதி. யதா³ பன, ‘‘அஹோ வதித³ம் மம ஸந்தகம் அஸ்ஸ, அஹமேத்த² வஸம் வத்தேய்ய’’ந்தி அத்தனோ பரிணாமேதி, ததா³ கம்மபத²பே⁴தோ³ ஹோதி, அயமித⁴ அதி⁴ப்பேதோ.

ப்³யாபன்னசித்தோதி விபன்னசித்தோ பூதிபூ⁴தசித்தோ. பது³ட்ட²மனஸங்கப்போதி தோ³ஸேன து³ட்ட²சித்தஸங்கப்போ. ஹஞ்ஞந்தூதி கா⁴தியந்தூ. வஜ்ஜ²ந்தூதி வத⁴ம் பாபுணந்து. மா வா அஹேஸுந்தி கிஞ்சிபி மா அஹேஸும். இதா⁴பி கோபமத்தகேன கம்மபத²பே⁴தோ³ ந ஹோதி. ஹஞ்ஞந்தூதிஆதி³சிந்தனேனேவ ஹோதி, தஸ்மா ஏவம் வுத்தம்.

மிச்சா²தி³ட்டி²கோதி அகுஸலத³ஸ்ஸனோ. விபரீதத³ஸ்ஸனோதி விபல்லத்த²த³ஸ்ஸனோ. நத்தி² தி³ன்னந்தி தி³ன்னஸ்ஸ ப²லாபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. யிட்ட²ம் வுச்சதி மஹாயாகோ³. ஹுதந்தி பஹேணகஸக்காரோ அதி⁴ப்பேதோ, தம்பி உப⁴யம் ப²லாபா⁴வமேவ ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி. ஸுகதது³க்கடானந்தி ஸுகதது³க்கடானம், குஸலாகுஸலானந்தி அத்தோ². ப²லம் விபாகோதி யம் ப²லந்தி வா விபாகோதி வா வுச்சதி, தம் நத்தீ²தி வத³தி. நத்தி² அயம் லோகோதி பரலோகே டி²தஸ்ஸ அயம் லோகோ நத்தி². நத்தி² பரோ லோகோதி இத⁴ லோகே டி²தஸ்ஸபி பரலோகோ நத்தி², ஸப்³பே³ தத்த² தத்தே²வ உச்சி²ஜ்ஜந்தீதி த³ஸ்ஸேதி. நத்தி² மாதா நத்தி² பிதாதி தேஸு ஸம்மாபடிபத்திமிச்சா²படிபத்தீனம் ப²லாபா⁴வவஸேன வத³தி. நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகாதி சவித்வா உபபஜ்ஜனகஸத்தா நாம நத்தீ²தி வத³தி. ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீதி யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் அபி⁴விஸிட்டா²ய பஞ்ஞாய ஸயம் பச்சக்க²ம் கத்வா பவேதே³ந்தி, தே நத்தீ²தி ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தா⁴னம் அபா⁴வம் தீ³பேதி, ஏத்தாவதா த³ஸவத்து²கா மிச்சா²தி³ட்டி² கதி²தா ஹோதி.

441. பாணாதிபாதம் பஹாயாதிஆத³யோ ஸத்த கம்மபதா² சூளஹத்தி²பதே³ வித்தா²ரிதா. அனபி⁴ஜ்ஜா²த³யோ உத்தானத்தா²யேவ.

442. ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்யந்தி ஸஹபா⁴வம் உபக³ச்சே²ய்யம். ப்³ரஹ்மகாயிகானம் தே³வானந்தி பட²மஜ்ஜா²னபூ⁴மிதே³வானம். ஆபா⁴னம் தே³வானந்தி ஆபா⁴ நாம விஸும் நத்தி², பரித்தாப⁴அப்பமாணாப⁴ஆப⁴ஸ்ஸரானமேதம் அதி⁴வசனம். பரித்தாபா⁴னந்திஆதி³ பன ஏகதோ அக்³க³ஹேத்வா தேஸம்யேவ பே⁴த³தோ க³ஹணம். பரித்தஸுபா⁴னந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. இதி ப⁴க³வா ஆஸவக்க²யம் த³ஸ்ஸேத்வா அரஹத்தனிகூடேன தே³ஸனம் நிட்ட²பேஸி.

இத⁴ ட²த்வா பன தே³வலோகா ஸமானேதப்³பா³. திஸ்ஸன்னம் தாவ ஜா²னபூ⁴மீனம் வஸேன நவ ப்³ரஹ்மலோகா, பஞ்ச ஸுத்³தா⁴வாஸா சதூஹி ஆரூபேஹி ஸத்³தி⁴ம் நவாதி அட்டா²ரஸ, வேஹப்ப²லேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஏகூனவீஸதி, தே அஸஞ்ஞம் பக்கி²பித்வா வீஸதி ப்³ரஹ்மலோகா ஹோந்தி, ஏவம் ச²ஹி காமாவசரேஹி ஸத்³தி⁴ம் ச²ப்³பீ³ஸதி தே³வலோகா நாம. தேஸம் ஸப்³பே³ஸம்பி ப⁴க³வதா த³ஸகுஸலகம்மபதே²ஹி நிப்³ப³த்தி த³ஸ்ஸிதா.

தத்த² ச²ஸு தாவ காமாவசரேஸு திண்ணம் ஸுசரிதானம் விபாகேனேவ நிப்³ப³த்தி ஹோதி. உபரிதே³வலோகானம் பன இமே கம்மபதா² உபனிஸ்ஸயவஸேன கதி²தா. த³ஸ குஸலகம்மபதா² ஹி ஸீலம், ஸீலவதோ ச கஸிணபரிகம்மம் இஜ்ஜ²தீதி. ஸீலே பதிட்டா²ய கஸிணபரிகம்மம் கத்வா பட²மஜ்ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா பட²மஜ்ஜா²னபூ⁴மியம் நிப்³ப³த்ததி; து³தியாதீ³னி பா⁴வேத்வா து³தியஜ்ஜா²னபூ⁴மிஆதீ³ஸு நிப்³ப³த்ததி; ரூபாவசரஜ்ஜா²னம் பாத³கம் கத்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அனாகா³மிப²லே பதிட்டி²தோ பஞ்சஸு ஸுத்³தா⁴வாஸேஸு நிப்³ப³த்ததி; ரூபாவசரஜ்ஜா²னம் பாத³கம் கத்வா அரூபாவசரஸமாபத்திம் நிப்³ப³த்தேத்வா சதூஸு அரூபேஸு நிப்³ப³த்ததி; ரூபாரூபஜ்ஜா²னம் பாத³கம் கத்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தம் பாபுணாதி. அஸஞ்ஞப⁴வோ பன பா³ஹிரகானம் தாபஸபரிப்³பா³ஜகானம் ஆசிண்ணோதி இத⁴ ந நித்³தி³ட்டோ². ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

ஸாலேய்யகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. வேரஞ்ஜகஸுத்தவண்ணனா

444. ஏவம் மே ஸுதந்தி வேரஞ்ஜகஸுத்தம். தத்த² வேரஞ்ஜகாதி வேரஞ்ஜவாஸினோ. கேனசிதே³வ கரணீயேனாதி கேனசிதே³வ அனியமிதகிச்சேன. ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் புரிமஸுத்தே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். கேவலஞ்ஹி இத⁴ அத⁴ம்மசாரீ விஸமசாரீதி ஏவம் புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னா தே³ஸனா கதா. புரிமஸுத்தே த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னாதி அயம் விஸேஸோ. ஸேஸம் தாதி³ஸமேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

வேரஞ்ஜகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. மஹாவேத³ல்லஸுத்தவண்ணனா

449. ஏவம் மே ஸுதந்தி மஹாவேத³ல்லஸுத்தம். தத்த² ஆயஸ்மாதி ஸகா³ரவஸப்பதிஸ்ஸவசனமேதம். மஹாகோட்டி²கோதி தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ நாமம். படிஸல்லானா வுட்டி²தோதி ப²லஸமாபத்திதோ வுட்டி²தோ. து³ப்பஞ்ஞோ து³ப்பஞ்ஞோதி ஏத்த² பஞ்ஞாய து³ட்ட²ம் நாம நத்தி², அப்பஞ்ஞோ நிப்பஞ்ஞோதி அத்தோ². கித்தாவதா நு கோ²தி காரணபரிச்சே²த³புச்சா², கித்தகேன நு கோ² ஏவம் வுச்சதீதி அத்தோ². புச்சா² ச நாமேஸா அதி³ட்ட²ஜோதனாபுச்சா², தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னாபுச்சா², விமதிச்சே²த³னாபுச்சா², அனுமதிபுச்சா², கதே²துகம்யதாபுச்சா²தி பஞ்சவிதா⁴ ஹோதி. தாஸமித³ம் நானாகரணம் –

கதமா அதி³ட்ட²ஜோதனாபுச்சா²? பகதியா லக்க²ணம் அஞ்ஞாதம் ஹோதி அதி³ட்ட²ம் அதுலிதம் அதீரிதம் அவிபூ⁴தம் அவிபா⁴விதம், தஸ்ஸ ஞாணாய த³ஸ்ஸனாய துலனாய தீரணாய விபூ⁴தாய விபா⁴வனத்தா²ய பஞ்ஹம் புச்ச²தி. அயம் அதி³ட்ட²ஜோதனாபுச்சா².

கதமா தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னாபுச்சா²? பகதியா லக்க²ணம் ஞாதம் ஹோதி தி³ட்ட²ம் துலிதம் தீரிதம் விபூ⁴தம் விபா⁴விதம், அஞ்ஞேஹி பண்டி³தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³னத்தா²ய பஞ்ஹம் புச்ச²தி. அயம் தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னாபுச்சா².

கதமா விமதிச்சே²த³னாபுச்சா²? பகதியா ஸம்ஸயபக்க²ந்தோ³ ஹோதி விமதிபக்க²ந்தோ³, த்³வேள்ஹகஜாதோ, ‘‘ஏவம் நு கோ², ந நு கோ², கிம் நு கோ², கத²ம் நு கோ²’’தி, ஸோ விமதிச்சே²த³னத்தா²ய பஞ்ஹம் புச்ச²தி. அயம் விமதிச்சே²த³னாபுச்சா² (மஹானி. 150; சூளனி. புண்ணகமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 12).

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, ரூபம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வாதி? அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’தி (மஹாவ. 21) ஏவரூபா அனுமதிம் க³ஹேத்வா த⁴ம்மதே³ஸனாகாலே புச்சா² அனுமதிபுச்சா² நாம.

‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னா, கதமே சத்தாரோ’’தி (ஸம். நி. 5.390) ஏவரூபா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸயமேவ புச்சி²த்வா ஸயமேவ விஸ்ஸஜ்ஜேதுகாமஸ்ஸ புச்சா² கதே²துகம்யதாபுச்சா² நாம. தாஸு இத⁴ தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னாபுச்சா² அதி⁴ப்பேதா.

தே²ரோ ஹி அத்தனோ தி³வாட்டா²னே நிஸீதி³த்வா ஸயமேவ பஞ்ஹம் ஸமுட்ட²பேத்வா ஸயம் வினிச்சி²னந்தோ இத³ம் ஸுத்தம் ஆதி³தோ பட்டா²ய மத்த²கம் பாபேஸி. ஏகச்சோ ஹி பஞ்ஹம் ஸமுட்டா²பேதும்யேவ ஸக்கோதி ந நிச்சே²தும்; ஏகச்சோ நிச்சே²தும் ஸக்கோதி ந ஸமுட்டா²பேதும்; ஏகச்சோ உப⁴யம்பி ந ஸக்கோதி; ஏகச்சோ உப⁴யம்பி ஸக்கோதி. தேஸு தே²ரோ உப⁴யம்பி ஸக்கோதியேவ. கஸ்மா? மஹாபஞ்ஞதாய. மஹாபஞ்ஞம் நிஸ்ஸாய ஹி இமஸ்மிம் ஸாஸனே ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ, மஹாகச்சானத்தே²ரோ, புண்ணத்தே²ரோ, குமாரகஸ்ஸபத்தே²ரோ, ஆனந்த³த்தே²ரோ, அயமேவ ஆயஸ்மாதி ஸம்ப³ஹுலா தே²ரா விஸேஸட்டா²னம் அதி⁴க³தா. ந ஹி ஸக்கா யாய வா தாய வா அப்பமத்திகாய பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸாவகபாரமீஞாணஸ்ஸ மத்த²கம் பாபுணிதும், மஹாபஞ்ஞேன பன ஸக்காதி மஹாபஞ்ஞதாய ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ தம் டா²னம் அதி⁴க³தோ. பஞ்ஞாய ஹி தே²ரேன ஸதி³ஸோ நத்தி². தேனேவ நம் ப⁴க³வா ஏதத³க்³கே³ ட²பேஸி – ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் மஹாபஞ்ஞானம் யதி³த³ம் ஸாரிபுத்தோ’’தி (அ. நி. 1.189).

ததா² ந ஸக்கா யாய வா தாய வா அப்பமத்திகாய பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்தி³த்வா ஸமானேத்வா வித்தா²ரேன அத்த²ம் விப⁴ஜேதும், மஹாபஞ்ஞேன பன ஸக்காதி மஹாபஞ்ஞதாய மஹாகச்சானத்தே²ரோ தத்த² படிப³லோ ஜாதோ, தேனேவ நம் ப⁴க³வா ஏதத³க்³கே³ ட²பேஸி – ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் விப⁴ஜந்தானம் யதி³த³ம் மஹாகச்சானோ’’தி (அ. நி. 1.197).

ததா² ந ஸக்கா யாய வா தாய வா அப்பமத்திகாய பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா த⁴ம்மகத²ம் கதே²ந்தேன த³ஸ கதா²வத்தூ²னி ஆஹரித்வா ஸத்த விஸுத்³தி⁴யோ விப⁴ஜந்தேன த⁴ம்மகத²ம் கதே²தும், மஹாபஞ்ஞேன பன ஸக்காதி மஹாபஞ்ஞதாய புண்ணத்தே²ரோ சதுபரிஸமஜ்ஜே² அலங்கதத⁴ம்மாஸனே சித்தபீ³ஜனிம் க³ஹேத்வா நிஸின்னோ லீளாயந்தோ புண்ணசந்தோ³ விய த⁴ம்மம் கதே²ஸி. தேனேவ நம் ப⁴க³வா ஏதத³க்³கே³ ட²பேஸி – ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மகதி²கானம் யதி³த³ம் புண்ணோ மந்தாணிபுத்தோ’’தி (அ. நி. 1.196).

ததா² யாய வா தாய வா அப்பமத்திகாய பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² த⁴ம்மம் கதே²ந்தோ இதோ வா ஏத்தோ வா அனுக்கமித்வா யட்டி²கோடிம் க³ஹேத்வா அந்தோ⁴ விய, ஏகபதி³கம் த³ண்ட³கஸேதும் ஆருள்ஹோ விய ச க³ச்ச²தி. மஹாபஞ்ஞோ பன சதுப்பதி³கம் கா³த²ம் நிக்கி²பித்வா உபமா ச காரணானி ச ஆஹரித்வா தேபிடகம் பு³த்³த⁴வசனம் க³ஹேத்வா ஹேட்டு²பரியம் கரோந்தோ கதே²ஸி. மஹாபஞ்ஞதாய பன குமாரகஸ்ஸபத்தே²ரோ சதுப்பதி³கம் கா³த²ம் நிக்கி²பித்வா உபமா ச காரணானி ச ஆஹரித்வா தேஹி ஸத்³தி⁴ம் யோஜேந்தோ ஜாதஸ்ஸரே பஞ்சவண்ணானி குஸுமானி பு²ல்லாபேந்தோ விய ஸினேருமத்த²கே வட்டிஸஹஸ்ஸம் தேலபதீ³பம் ஜாலேந்தோ விய தேபிடகம் பு³த்³த⁴வசனம் ஹேட்டு²பரியம் கரோந்தோ கதே²ஸி. தேனேவ நம் ப⁴க³வா ஏதத³க்³கே³ ட²பேஸி – ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் சித்தகதி²கானம் யதி³த³ம் குமாரகஸ்ஸபோ’’தி (அ. நி. 1.217).

ததா² யாய வா தாய வா அப்பமத்திகாய பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² சதூஹி மாஸேஹி சதுப்பதி³கம்பி கா³த²ம் க³ஹேதும் ந ஸக்கோதி. மஹாபஞ்ஞோ பன ஏகபதே³ ட²த்வா பத³ஸதம்பி பத³ஸஹஸ்ஸம்பி க³ண்ஹாதி. ஆனந்த³த்தே²ரோ பன மஹாபஞ்ஞதாய ஏகபது³த்³தா⁴ரே ட²த்வா ஸகிம்யேவ ஸுத்வா புன அபுச்ச²ந்தோ ஸட்டி² பத³ஸஹஸ்ஸானி பன்னரஸ கா³தா²ஸஹஸ்ஸானி வல்லியா புப்பா²னி ஆகட்³டி⁴த்வா க³ண்ஹந்தோ விய ஏகப்பஹாரேனேவ க³ண்ஹாதி. க³ஹிதக³ஹிதம் பாஸாணே க²தலேகா² விய, ஸுவண்ணக⁴டே பக்கி²த்தஸீஹவஸா விய ச க³ஹிதாகாரேனேவ திட்ட²தி. தேனேவ நம் ப⁴க³வா ஏதத³க்³கே³ ட²பேஸி – ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் க³திமந்தானம் யதி³த³ம் ஆனந்தோ³, ஸதிமந்தானம், தி⁴திமந்தானம், ப³ஹுஸ்ஸுதானம், உபட்டா²கானம் யதி³த³ம் ஆனந்தோ³’’தி (அ. நி. 1.219-223).

ந ஹி ஸக்கா யாய வா தாய வா அப்பமத்திகாய பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா சதுபடிஸம்பி⁴தா³பபே⁴த³ஸ்ஸ மத்த²கம் பாபுணிதும். மஹாபஞ்ஞேன பன ஸக்காதி மஹாபஞ்ஞதாய மஹாகோட்டி²தத்தே²ரோ அதி⁴க³மபரிபுச்சா²ஸவனபுப்³ப³யோகா³னம் வஸேன அனந்தனயுஸ்ஸத³ம் படிஸம்பி⁴தா³பபே⁴த³ம் பத்தோ. தேனேவ நம் ப⁴க³வா ஏதத³க்³கே³ ட²பேஸி – ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் படிஸம்பி⁴தா³பத்தானம் யதி³த³ம் மஹாகோட்டி²தோ’’தி (அ. நி. 1.218).

இதி தே²ரோ மஹாபஞ்ஞதாய பஞ்ஹம் ஸமுட்டா²பேதும்பி நிச்சே²தும்பீதி உப⁴யம்பி ஸக்கோதி. ஸோ தி³வாட்டா²னே நிஸீதி³த்வா ஸயமேவ ஸப்³ப³பஞ்ஹே ஸமுட்ட²பேத்வா ஸயம் வினிச்சி²னந்தோ இத³ம் ஸுத்தம் ஆதி³தோ பட்டா²ய மத்த²கம் பாபேத்வா, ‘‘ஸோப⁴னா வத அயம் த⁴ம்மதே³ஸனா, ஜேட்ட²பா⁴திகேன நம் த⁴ம்மஸேனாபதினா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்தி³ஸ்ஸாமி, ததோ அயம் த்³வின்னம்பி அம்ஹாகம் ஏகமதியா ஏகஜ்ஜா²ஸயேன ச ட²பிதா அதிக³ருகா ப⁴விஸ்ஸதி பாஸாணச்ச²த்தஸதி³ஸா, சதுரோக⁴னித்த²ரணத்தி²கானம் தித்தே² ட²பிதனாவா விய, மக்³க³க³மனத்தி²கானம் ஸஹஸ்ஸயுத்தஆஜஞ்ஞரதோ² விய ப³ஹுபகாரா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னத்த²ம் பஞ்ஹம் புச்சி². தேன வுத்தம் – ‘‘தாஸு இத⁴ தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னாபுச்சா² அதி⁴ப்பேதா’’தி.

நப்பஜானாதீதி ஏத்த² யஸ்மா நப்பஜானாதி, தஸ்மா து³ப்பஞ்ஞோதி வுச்சதீதி அயமத்தோ². ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². இத³ம் து³க்க²ந்தி நப்பஜானாதீதி இத³ம் து³க்க²ம், ஏத்தகம் து³க்க²ம், இதோ உத்³த⁴ம் நத்தீ²தி து³க்க²ஸச்சம் யாதா²வஸரஸலக்க²ணதோ ந பஜானாதி. அயம் து³க்க²ஸமுத³யோதி இதோ து³க்க²ம் ஸமுதே³தீதி பவத்திது³க்க²பபா⁴விகா தண்ஹா ஸமுத³யஸச்சந்தி யாதா²வஸரஸலக்க²ணதோ ந பஜானாதி. அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴தி இத³ம் து³க்க²ம் அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ ச இத³ம் நாம டா²னம் பத்வா நிருஜ்ஜ²தீதி உபி⁴ன்னம் அப்பவத்தி நிப்³பா³னம் நிரோத⁴ஸச்சந்தி யாதா²வஸரஸலக்க²ணதோ ந பஜானாதி. அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³தி அயம் படிபதா³ து³க்க²னிரோத⁴ம் க³ச்ச²தீதி மக்³க³ஸச்சம் யாதா²வஸரஸலக்க²ணதோ ந பஜானாதீதி. அனந்தரவாரேபி இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஸங்கே²பதோ பனேத்த² சதுஸச்சகம்மட்டா²னிகோ புக்³க³லோ கதி²தோதி வேதி³தப்³போ³.

அயஞ்ஹி ஆசரியஸந்திகே சத்தாரி ஸச்சானி ஸவனதோ உக்³க³ண்ஹாதி. ட²பேத்வா தண்ஹம் தேபூ⁴மகா த⁴ம்மா து³க்க²ஸச்சம், தண்ஹா ஸமுத³யஸச்சம், உபி⁴ன்னம் அப்பவத்தி நிப்³பா³னம் நிரோத⁴ஸச்சம், து³க்க²ஸச்சம் பரிஜானந்தோ ஸமுத³யஸச்சம் பஜஹந்தோ நிரோத⁴பாபனோ மக்³கோ³ மக்³க³ஸச்சந்தி ஏவம் உக்³க³ஹேத்வா அபி⁴னிவிஸதி. தத்த² புரிமானி த்³வே ஸச்சானி வட்டம், பச்சி²மானி விவட்டம், வட்டே அபி⁴னிவேஸோ ஹோதி, நோ விவட்டே, தஸ்மா அயம் அபி⁴னிவிஸமானோ து³க்க²ஸச்சே அபி⁴னிவிஸதி.

து³க்க²ஸச்சம் நாம ரூபாத³யோ பஞ்சக்க²ந்தா⁴தி வவத்த²பேத்வா தா⁴துகம்மட்டா²னவஸேன ஓதரித்வா, ‘‘சத்தாரி மஹாபூ⁴தானி சதுன்னஞ்ச மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய ரூபம் ரூப’’ந்தி வவத்த²பேதி. ததா³ரம்மணா வேத³னா ஸஞ்ஞா ஸங்கா²ரா விஞ்ஞாணம் நாமந்தி ஏவம் யமகதாலக்க²ந்த⁴ம் பி⁴ந்த³ந்தோ விய ‘‘த்³வேவ இமே த⁴ம்மா நாமரூப’’ந்தி வவத்த²பேதி. தம் பனேதம் ந அஹேதுகம் ஸஹேதுகம் ஸப்பச்சயம், கோ சஸ்ஸ பச்சயோ அவிஜ்ஜாத³யோ த⁴ம்மாதி ஏவம் பச்சயே சேவ பச்சயுப்பன்னத⁴ம்மே ச வவத்த²பேத்வா ‘‘ஸப்³பே³பி த⁴ம்மா ஹுத்வா அபா⁴வட்டே²ன அனிச்சா’’தி அனிச்சலக்க²ணம் ஆரோபேதி, ததோ உத³யவயப்படிபீளனாகாரேன து³க்கா², அவஸவத்தனாகாரேன அனத்தாதி திலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா விபஸ்ஸனாபடிபாடியா ஸம்மஸந்தோ லோகுத்தரமக்³க³ம் பாபுணாதி.

மக்³க³க்க²ணே சத்தாரி ஸச்சானி ஏகபடிவேதே⁴ன படிவிஜ்ஜ²தி, ஏகாபி⁴ஸமயேன அபி⁴ஸமேதி. து³க்க²ம் பரிஞ்ஞாபடிவேதே⁴ன படிவிஜ்ஜ²தி. ஸமுத³யம் பஹானபடிவேதே⁴ன, நிரோத⁴ம் ஸச்சி²கிரியாபடிவேதே⁴ன, மக்³க³ம் பா⁴வனாபடிவேதே⁴ன படிவிஜ்ஜ²தி. து³க்க²ம் பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயேன அபி⁴ஸமேதி, ஸமுத³யம் பஹானாபி⁴ஸமயேன, நிரோத⁴ம் ஸச்சி²கிரியாபி⁴ஸமயேன, மக்³க³ம் பா⁴வனாபி⁴ஸமயேன அபி⁴ஸமேதி. ஸோ தீணி ஸச்சானி கிச்சதோ படிவிஜ்ஜ²தி, நிரோத⁴ம் ஆரம்மணதோ. தஸ்மிஞ்சஸ்ஸ க²ணே அஹம் து³க்க²ம் பரிஜானாமி, ஸமுத³யம் பஜஹாமி, நிரோத⁴ம் ஸச்சி²கரோமி, மக்³க³ம் பா⁴வேமீதி ஆபோ⁴க³ஸமன்னாஹாரமனஸிகாரபச்சவேக்க²ணா நத்தி². ஏதஸ்ஸ பன பரிக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸேவ மக்³கோ³ தீஸு ஸச்சேஸு பரிஞ்ஞாதி³கிச்சம் ஸாதே⁴ந்தோவ நிரோத⁴ம் ஆரம்மணதோ படிவிஜ்ஜ²தீதி.

தஸ்மா பஞ்ஞவாதி வுச்சதீதி ஏத்த² ஹேட்டி²மகோடியா ஸோதாபன்னோ, உபரிமகோடியா கீ²ணாஸவோ பஞ்ஞவாதி நித்³தி³ட்டோ². யோ பன தேபிடகம் பு³த்³த⁴வசனம் பாளிதோ ச அத்த²தோ ச அனுஸந்தி⁴தோ ச புப்³பா³பரதோ ச உக்³க³ஹேத்வா ஹேட்டு²பரியம் கரோந்தோ விசரதி, அனிச்சது³க்கா²னத்தவஸேன பரிக்³க³ஹமத்தம்பி நத்தி², அயம் பஞ்ஞவா நாம, து³ப்பஞ்ஞோ நாமாதி? விஞ்ஞாணசரிதோ நாமேஸ, பஞ்ஞவாதி ந வத்தப்³போ³. அத² யோ திலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா விபஸ்ஸனாபடிபாடியா ஸம்மஸந்தோ அஜ்ஜ அஜ்ஜேவ அரஹத்தந்தி சரதி, அயம் பஞ்ஞவா நாம, து³ப்பஞ்ஞோ நாமாதி? ப⁴ஜாபியமானோ பஞ்ஞவாபக்க²ம் ப⁴ஜதி. ஸுத்தே பன படிவேதோ⁴வ கதி²தோ.

விஞ்ஞாணம் விஞ்ஞாணந்தி இத⁴ கிம் புச்ச²தி? யேன விஞ்ஞாணேன ஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா ஏஸ பஞ்ஞவா நாம ஜாதோ, தஸ்ஸ ஆக³மனவிபஸ்ஸனா விஞ்ஞாணம் கம்மகாரகசித்தம் புச்சா²மீதி புச்ச²தி. ஸுக²ந்திபி விஜானாதீதி ஸுக²வேத³னம்பி விஜானாதி. உபரிபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. இமினா தே²ரோ ‘‘ஸுக²ம் வேத³னம் வேத³யமானோ ஸுக²ம் வேத³னம் வேத³யாமீதி பஜானாதீ’’திஆதி³னா (ம. நி. 1.113; தீ³. நி. 2.380) நயேன ஆக³தவேத³னாவஸேன அரூபகம்மட்டா²னம் கதே²ஸி. தஸ்ஸத்தோ² ஸதிபட்டா²னே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.

ஸம்ஸட்டா²தி ஏகுப்பாதா³தி³லக்க²ணேன ஸம்யோக³ட்டே²ன ஸம்ஸட்டா², உதா³ஹு விஸம்ஸட்டா²தி புச்ச²தி. ஏத்த² ச தே²ரோ மக்³க³பஞ்ஞஞ்ச விபஸ்ஸனாவிஞ்ஞாணஞ்சாதி இமே த்³வே லோகியலோகுத்தரத⁴ம்மே மிஸ்ஸேத்வா பூ⁴மந்தரம் பி⁴ந்தி³த்வா ஸமயம் அஜானந்தோ விய புச்ச²தீதி ந வேதி³தப்³போ³. மக்³க³பஞ்ஞாய பன மக்³க³விஞ்ஞாணேன, விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய ச விபஸ்ஸனாவிஞ்ஞாணேனேவ ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸட்ட²பா⁴வம் புச்ச²தீதி வேதி³தப்³போ³. தே²ரோபிஸ்ஸ தமேவத்த²ம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ இமே த⁴ம்மா ஸம்ஸட்டா²திஆதி³மாஹ. தத்த² ந ச லப்³பா⁴ இமேஸம் த⁴ம்மானந்தி இமேஸம் லோகியமக்³க³க்க²ணேபி லோகுத்தரமக்³க³க்க²ணேபி ஏகதோ உப்பன்னானம் த்³வின்னம் த⁴ம்மானம். வினிப்³பு⁴ஜித்வா வினிப்³பு⁴ஜித்வாதி விஸும் விஸும் கத்வா வினிவட்டேத்வா, ஆரம்மணதோ வா வத்து²தோ வா உப்பாத³தோ வா நிரோத⁴தோ வா நானாகரணம் த³ஸ்ஸேதும் ந ஸக்காதி அத்தோ². தேஸம் தேஸம் பன த⁴ம்மானம் விஸயோ நாம அத்தி². லோகியத⁴ம்மம் பத்வா ஹி சித்தம் ஜேட்ட²கம் ஹோதி புப்³ப³ங்க³மம், லோகுத்தரம் பத்வா பஞ்ஞா.

ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴பி ஹி லோகியத⁴ம்மம் புச்ச²ந்தோ, ‘‘பி⁴க்கு², த்வம் கதமம் பஞ்ஞம் அதி⁴க³தோ, கிம் பட²மமக்³க³பஞ்ஞம், உதா³ஹு து³திய ததிய சதுத்த² மக்³க³பஞ்ஞ’’ந்தி ந ஏவம் புச்ச²தி. கிம் ப²ஸ்ஸோ த்வம், பி⁴க்கு², கிம் வேத³னோ, கிம் ஸஞ்ஞோ, கிம் சேதனோதி ந ச புச்ச²தி, சித்தவஸேன பன, ‘‘கிஞ்சித்தோ த்வம், பி⁴க்கூ²’’தி (பாரா. 135) புச்ச²தி. குஸலாகுஸலம் பஞ்ஞபேந்தோபி ‘‘மனோபுப்³ப³ங்க³மா த⁴ம்மா, மனோஸேட்டா² மனோமயா’’தி (த⁴. ப. 1, 2) ச, ‘‘கதமே த⁴ம்மா குஸலா? யஸ்மிம் ஸமயே காமாவசரம் குஸலம் சித்தம் உப்பன்னம் ஹோதீ’’தி (த⁴. ஸ. 1) ச ஏவம் சித்தவஸேனேவ பஞ்ஞாபேதி. லோகுத்தரம் புச்ச²ந்தோ பன கிம் ப²ஸ்ஸோ த்வம் பி⁴க்கு², கிம் வேத³னோ, கிம் ஸஞ்ஞோ, கிம் சேதனோதி ந புச்ச²தி. கதமா தே, பி⁴க்கு², பஞ்ஞா அதி⁴க³தா, கிம் பட²மமக்³க³பஞ்ஞா, உதா³ஹு து³தியததியசதுத்த²மக்³க³பஞ்ஞாதி ஏவம் பஞ்ஞாவஸேனேவ புச்ச²தி.

இந்த்³ரியஸம்யுத்தேபி ‘‘பஞ்சிமானி, பி⁴க்க²வே, இந்த்³ரியானி. கதமானி பஞ்ச? ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் வீரியிந்த்³ரியம் ஸதிந்த்³ரியம் ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் பஞ்ஞிந்த்³ரியம். கத்த² ச, பி⁴க்க²வே, ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்? சதூஸு ஸோதாபத்தியங்கே³ஸு ஏத்த² ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கத்த² ச, பி⁴க்க²வே, வீரியிந்த்³ரியம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்? சதூஸு ஸம்மப்பதா⁴னேஸு ஏத்த² வீரியிந்த்³ரியம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கத்த² ச, பி⁴க்க²வே, ஸதிந்த்³ரியம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்? சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஏத்த² ஸதிந்த்³ரியம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கத்த² ச, பி⁴க்க²வே, ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்? சதூஸு ஜா²னேஸு ஏத்த² ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கத்த² ச, பி⁴க்க²வே, பஞ்ஞிந்த்³ரியம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்? சதூஸு அரியஸச்சேஸு ஏத்த² பஞ்ஞிந்த்³ரியம் த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்தி (ஸம். நி. 5.478). ஏவம் ஸவிஸயஸ்மிம்யேவ லோகியலோகுத்தரா த⁴ம்மா கதி²தா.

யதா² ஹி சத்தாரோ ஸேட்டி²புத்தா ராஜாதி ராஜபஞ்சமேஸு ஸஹாயேஸு நக்க²த்தம் கீளிஸ்ஸாமாதி வீதி²ம் ஓதிண்ணேஸு ஏகஸ்ஸ ஸேட்டி²புத்தஸ்ஸ கே³ஹம் க³தகாலே இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, கே³ஹஸாமிகோவ, ‘‘இமேஸம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் தே³த², க³ந்த⁴மாலாலங்காராதீ³னி தே³தா²’’தி கே³ஹே விசாரேதி. து³தியஸ்ஸ ததியஸ்ஸ சதுத்த²ஸ்ஸ கே³ஹம் க³தகாலே இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, கே³ஹஸாமிகோவ, ‘‘இமேஸம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் தே³த², க³ந்த⁴மாலாலங்காராதீ³னி தே³தா²’’தி கே³ஹே விசாரேதி. அத² ஸப்³ப³பச்சா² ரஞ்ஞோ கே³ஹம் க³தகாலே கிஞ்சாபி ராஜா ஸப்³ப³த்த² இஸ்ஸரோவ, இமஸ்மிம் பன காலே அத்தனோ கே³ஹேயேவ, ‘‘இமேஸம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் தே³த², க³ந்த⁴மாலாலங்காராதீ³னி தே³தா²’’தி விசாரேதி. ஏவமேவம் கோ² ஸத்³தா⁴பஞ்சமகேஸு இந்த்³ரியேஸு தேஸு ஸஹாயேஸு ஏகதோ வீதி²ம் ஓதரந்தேஸு விய ஏகாரம்மணே உப்பஜ்ஜமானேஸுபி யதா² பட²மஸ்ஸ கே³ஹே இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, கே³ஹஸாமிகோவ விசாரேதி, ஏவம் ஸோதாபத்தியங்கா³னி பத்வா அதி⁴மோக்க²லக்க²ணம் ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியமேவ ஜேட்ட²கம் ஹோதி புப்³ப³ங்க³மம், ஸேஸானி தத³ன்வயானி ஹோந்தி. யதா² து³தியஸ்ஸ கே³ஹே இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, கே³ஹஸாமிகோவ விசாரேதி, ஏவம் ஸம்மப்பதா⁴னானி பத்வா பக்³க³ஹணலக்க²ணம் வீரியிந்த்³ரியமேவ ஜேட்ட²கம் ஹோதி புப்³ப³ங்க³மம், ஸேஸானி தத³ன்வயானி ஹோந்தி. யதா² ததியஸ்ஸ கே³ஹே இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, கே³ஹஸாமிகோவ விசாரேதி, ஏவம் ஸதிபட்டா²னானி பத்வா உபட்டா²னலக்க²ணம் ஸதிந்த்³ரியமேவ ஜேட்ட²கம் ஹோதி புப்³ப³ங்க³மம், ஸேஸானி தத³ன்வயானி ஹோந்தி. யதா² சதுத்த²ஸ்ஸ கே³ஹே இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, கே³ஹஸாமிகோவ விசாரேதி, ஏவம் ஜா²னவிமோக்கே² பத்வா அவிக்கே²பலக்க²ணம் ஸமாதி⁴ந்த்³ரியமேவ ஜேட்ட²கம் ஹோதி புப்³ப³ங்க³மம், ஸேஸானி தத³ன்வயானி ஹோந்தி. ஸப்³ப³பச்சா² ரஞ்ஞோ கே³ஹம் க³தகாலே பன யதா² இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, ராஜாவ கே³ஹே விசாரேதி, ஏவமேவ அரியஸச்சானி பத்வா பஜானனலக்க²ணம் பஞ்ஞிந்த்³ரியமேவ ஜேட்ட²கம் ஹோதி புப்³ப³ங்க³மம், ஸேஸானி தத³ன்வயானி ஹோந்தி.

இதி படிஸம்பி⁴தா³பத்தானம் அக்³கே³ ட²பிதோ மஹாகோட்டி²தத்தே²ரோ லோகியத⁴ம்மம் புச்ச²ந்தோ சித்தம் ஜேட்ட²கம் சித்தம் புப்³ப³ங்க³மம் கத்வா புச்சி²; லோகுத்தரத⁴ம்மம் புச்ச²ந்தோ பஞ்ஞம் ஜேட்ட²கம் பஞ்ஞம் புப்³ப³ங்க³மம் கத்வா புச்சி². த⁴ம்மஸேனாபதிஸாரிபுத்தத்தே²ரோபி ததே²வ விஸ்ஸஜ்ஜேஸீதி.

யம் ஹாவுஸோ, பஜானாதீதி யம் சதுஸச்சத⁴ம்மமித³ம் து³க்க²ந்திஆதி³னா நயேன மக்³க³பஞ்ஞா பஜானாதி. தம் விஜானாதீதி மக்³க³விஞ்ஞாணம்பி ததே²வ தம் விஜானாதி. யம் விஜானாதீதி யம் ஸங்கா²ரக³தம் அனிச்சந்திஆதி³னா நயேன விபஸ்ஸனாவிஞ்ஞாணம் விஜானாதி. தம் பஜானாதீதி விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாபி ததே²வ தம் பஜானாதி. தஸ்மா இமே த⁴ம்மாதி தேன காரணேன இமே த⁴ம்மா. ஸம்ஸட்டா²தி ஏகுப்பாத³ஏகனிரோத⁴ஏகவத்து²கஏகாரம்மணதாய ஸம்ஸட்டா².

பஞ்ஞா பா⁴வேதப்³பா³தி இத³ம் மக்³க³பஞ்ஞம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தம்ஸம்பயுத்தம் பன விஞ்ஞாணம் தாய ஸத்³தி⁴ம் பா⁴வேதப்³ப³மேவ ஹோதி. விஞ்ஞாணம் பரிஞ்ஞேய்யந்தி இத³ம் விபஸ்ஸனாவிஞ்ஞாணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தம்ஸம்பயுத்தா பன பஞ்ஞா தேன ஸத்³தி⁴ம் பரிஜானிதப்³பா³வ ஹோதி.

450. வேத³னா வேத³னாதி இத³ம் கஸ்மா புச்ச²தி? வேத³னாலக்க²ணம் புச்சி²ஸ்ஸாமீதி புச்ச²தி. ஏவம் ஸந்தேபி தேபூ⁴மிகஸம்மஸனசாரவேத³னாவ அதி⁴ப்பேதாதி ஸல்லக்கே²தப்³பா³. ஸுக²ம்பி வேதே³தீதி ஸுக²ம் ஆரம்மணம் வேதே³தி அனுப⁴வதி. பரதோ பத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. ‘‘ரூபஞ்ச ஹித³ம், மஹாலி, ஏகந்தது³க்க²ம் அப⁴விஸ்ஸ, து³க்கா²னுபதிதம் து³க்கா²வக்கந்தம் அனவக்கந்தம் ஸுகே²ன, நயித³ம் ஸத்தா ரூபஸ்மிம் ஸாரஜ்ஜேய்யும். யஸ்மா ச கோ², மஹாலி, ரூபம் ஸுக²ம் ஸுகா²னுபதிதம் ஸுகா²வக்கந்தம் அனவக்கந்தம் து³க்கே²ன, தஸ்மா ஸத்தா ரூபஸ்மிம் ஸாரஜ்ஜந்தி, ஸாராகா³ ஸம்யுஜ்ஜந்தி, ஸம்யோகா³ ஸம்கிலிஸ்ஸந்தி. வேத³னா ச ஹித³ம்… ஸஞ்ஞா… ஸங்கா²ரா… விஞ்ஞாணஞ்ச ஹித³ம், மஹாலி, ஏகந்தது³க்க²ம் அப⁴விஸ்ஸ…பே… ஸம்கிலிஸ்ஸந்தீ’’தி (ஸம். நி. 3.70) இமினா ஹி மஹாலிஸுத்தபரியாயேன இத⁴ ஆரம்மணம் ஸுக²ம் து³க்க²ம் அது³க்க²மஸுக²ந்தி கதி²தம். அபிச புரிமம் ஸுக²ம் வேத³னம் ஆரம்மணம் கத்வா அபரா ஸுகா² வேத³னா வேதே³தி; புரிமம் து³க்க²ம் வேத³னம் ஆரம்மணம் கத்வா அபரா து³க்கா² வேத³னா வேதே³தி; புரிமம் அது³க்க²மஸுக²ம் வேத³னம் ஆரம்மணம் கத்வா அபரா அது³க்க²மஸுகா² வேத³னா வேதே³தீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. வேத³னாயேவ ஹி வேதே³தி, ந அஞ்ஞோ கோசி வேதி³தா நாம அத்தீ²தி வுத்தமேதம்.

ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஞாதி இத⁴ கிம் புச்ச²தி? ஸப்³ப³ஸஞ்ஞாய லக்க²ணம். கிம் ஸப்³ப³த்த²கஸஞ்ஞாயாதி? ஸப்³ப³ஸஞ்ஞாய லக்க²ணந்திபி ஸப்³ப³த்த²கஸஞ்ஞாய லக்க²ணந்திபி ஏகமேவேதம், ஏவம் ஸந்தேபி தேபூ⁴மிகஸம்மஸனசாரஸஞ்ஞாவ அதி⁴ப்பேதாதி ஸல்லக்கே²தப்³பா³. நீலகம்பி ஸஞ்ஜானாதீதி நீலபுப்பே² வா வத்தே² வா பரிகம்மம் கத்வா உபசாரம் வா அப்பனம் வா பாபேந்தோ ஸஞ்ஜானாதி. இமஸ்மிஞ்ஹி அத்தே² பரிகம்மஸஞ்ஞாபி உபசாரஸஞ்ஞாபி அப்பனாஸஞ்ஞாபி வட்டதி. நீலே நீலந்தி உப்பஜ்ஜனகஸஞ்ஞாபி வட்டதியேவ. பீதகாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

யா சாவுஸோ, வேத³னாதி ஏத்த² வேத³னா, ஸஞ்ஞா, விஞ்ஞாணந்தி இமானி தீணி க³ஹேத்வா பஞ்ஞா கஸ்மா ந க³ஹிதாதி? அஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகத்தா. பஞ்ஞாய ஹி க³ஹிதாய பஞ்ஞாய ஸம்பயுத்தாவ வேத³னாத³யோ லப்³ப⁴ந்தி, நோ விப்பயுத்தா. தம் பன அக்³க³ஹேத்வா இமேஸு க³ஹிதேஸு பஞ்ஞாய ஸம்பயுத்தா ச விப்பயுத்தா ச அந்தமஸோ த்³வே பஞ்சவிஞ்ஞாணத⁴ம்மாபி லப்³ப⁴ந்தி. யதா² ஹி தயோ புரிஸா ஸுத்தம் ஸுத்தந்தி வதே³ய்யும், சதுத்தோ² ரதனாவுதஸுத்தந்தி. தேஸு புரிமா தயோ தக்கக³தம்பி பட்டிவட்டகாதி³க³தம்பி யம்கிஞ்சி ப³ஹும் ஸுத்தம் லப⁴ந்தி அந்தமஸோ மக்கடகஸுத்தம்பி. ரதனாவுதஸுத்தம் பரியேஸந்தோ மந்த³ம் லப⁴தி, ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் வேதி³தப்³ப³ம். ஹேட்ட²தோ வா பஞ்ஞா விஞ்ஞாணேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பயோக³ம் லபா⁴பிதா விஸ்ஸட்ட²த்தாவ இத⁴ ந க³ஹிதாதி வத³ந்தி. யம் ஹாவுஸோ, வேதே³தீதி யம் ஆரம்மணம் வேத³னா வேதே³தி, ஸஞ்ஞாபி ததே³வ ஸஞ்ஜானாதி. யம் ஸஞ்ஜானாதீதி யம் ஆரம்மணம் ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஜானாதி, விஞ்ஞாணம்பி ததே³வ விஜானாதீதி அத்தோ².

இதா³னி ஸஞ்ஜானாதி விஜானாதி பஜானாதீதி ஏத்த² விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³. தத்த² உபஸக்³க³மத்தமேவ விஸேஸோ. ஜானாதீதி பத³ம் பன அவிஸேஸோ. தஸ்ஸாபி ஜானனத்தே² விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³. ஸஞ்ஞா ஹி நீலாதி³வஸேன ஆரம்மணம் ஸஞ்ஜானனமத்தமேவ, அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தாதி லக்க²ணபடிவேத⁴ம் பாபேதும் ந ஸக்கோதி. விஞ்ஞாணம் நீலாதி³வஸேன ஆரம்மணஞ்சேவ ஸஞ்ஜானாதி, அனிச்சாதி³லக்க²ணபடிவேத⁴ஞ்ச பாபேதி, உஸ்ஸக்கித்வா பன மக்³க³பாதுபா⁴வம் பாபேதும் ந ஸக்கோதி. பஞ்ஞா நீலாதி³வஸேன ஆரம்மணம்பி ஸஞ்ஜானாதி, அனிச்சாதி³வஸேன லக்க²ணபடிவேத⁴ம்பி பாபேதி, உஸ்ஸக்கித்வா மக்³க³பாதுபா⁴வம் பாபேதும்பி ஸக்கோதி.

யதா² ஹி ஹேரஞ்ஞிகப²லகே கஹாபணராஸிம்ஹி கதே அஜாதபு³த்³தி⁴ தா³ரகோ கா³மிகபுரிஸோ மஹாஹேரஞ்ஞிகோதி தீஸு ஜனேஸு ஓலோகேத்வா டி²தேஸு அஜாதபு³த்³தி⁴ தா³ரகோ கஹாபணானம் சித்தவிசித்தசதுரஸ்ஸமண்ட³லபா⁴வமேவ ஜானாதி, இத³ம் மனுஸ்ஸானம் உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³ம் ரதனஸம்மதந்தி ந ஜானாதி. கா³மிகபுரிஸோ சித்தாதி³பா⁴வஞ்சேவ ஜானாதி, மனுஸ்ஸானம் உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³ரதனஸம்மதபா⁴வஞ்ச. ‘‘அயம் கூடோ அயம் சே²கோ அயம் கரதோ அயம் ஸண்ஹோ’’தி பன ந ஜானாதி. மஹாஹேரஞ்ஞிகோ சித்தாதி³பா⁴வம்பி ரதனஸம்மதபா⁴வம்பி கூடாதி³பா⁴வம்பி ஜானாதி, ஜானந்தோ ச பன நம் ரூபம் தி³ஸ்வாபி ஜானாதி, ஆகோடிதஸ்ஸ ஸத்³த³ம் ஸுத்வாபி, க³ந்த⁴ம் கா⁴யித்வாபி, ரஸம் ஸாயித்வாபி, ஹத்தே²ன க³ருகலஹுகபா⁴வம் உபதா⁴ரேத்வாபி அஸுககா³மே கதோதிபி ஜானாதி, அஸுகனிக³மே அஸுகனக³ரே அஸுகபப்³ப³தச்சா²யாய அஸுகனதீ³தீரே கதோதிபி, அஸுகாசரியேன கதோதிபி ஜானாதி. ஏவமேவம் ஸஞ்ஞா அஜாதபு³த்³தி⁴தா³ரகஸ்ஸ கஹாபணத³ஸ்ஸனம் விய நீலாதி³வஸேன ஆரம்மணமத்தமேவ ஸஞ்ஜானாதி. விஞ்ஞாணம் கா³மிகபுரிஸஸ்ஸ கஹாபணத³ஸ்ஸனம் விய நீலாதி³வஸேன ஆரம்மணம்பி ஸஞ்ஜானாதி, அனிச்சாதி³வஸேன லக்க²ணபடிவேத⁴ம்பி பாபேதி. பஞ்ஞா மஹாஹேரஞ்ஞிகஸ்ஸ கஹாபணத³ஸ்ஸனம் விய நீலாதி³வஸேன ஆரம்மணம்பி ஸஞ்ஜானாதி, அனிச்சாதி³வஸேன லக்க²ணபடிவேத⁴ம்பி பாபேதி, உஸ்ஸக்கித்வா மக்³க³பாதுபா⁴வம்பி பாபேதி. ஸோ பன நேஸம் விஸேஸோ து³ப்படிவிஜ்ஜோ².

தேனாஹ ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ – ‘‘து³க்கரம், மஹாராஜ, ப⁴க³வதா கதந்தி. கிம், ப⁴ந்தே, நாக³ஸேன ப⁴க³வதா து³க்கரம் கதந்தி? து³க்கரம், மஹாராஜ, ப⁴க³வதா கதம், இமேஸம் அரூபீனம் சித்தசேதஸிகானம் த⁴ம்மானம் ஏகாரம்மணே பவத்தமானானம் வவத்தா²னம் அக்கா²தம், அயம் ப²ஸ்ஸோ, அயம் வேத³னா, அயம் ஸஞ்ஞா, அயம் சேதனா, இத³ம் சித்த’’ந்தி (மி. ப. 2.7.16). யதா² ஹி திலதேலம், ஸாஸபதேலம், மது⁴கதேலம், ஏரண்ட³கதேலம், வஸாதேலந்தி இமானி பஞ்ச தேலானி ஏகசாடியம் பக்கி²பித்வா தி³வஸம் யமகமந்தே²ஹி மந்தே²த்வா ததோ இத³ம் திலதேலம், இத³ம் ஸாஸபதேலந்தி ஏகேகஸ்ஸ பாடியேக்கம் உத்³த⁴ரணம் நாம து³க்கரம், இத³ம் ததோ து³க்கரதரம். ப⁴க³வா பன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸுப்படிவித்³த⁴த்தா த⁴ம்மிஸ்ஸரோ த⁴ம்மராஜா இமேஸம் அரூபீனம் த⁴ம்மானம் ஏகாரம்மணே பவத்தமானானம் வவத்தா²னம் அக்கா²ஸி. பஞ்சன்னம் மஹானதீ³னம் ஸமுத்³த³ம் பவிட்ட²ட்டா²னே, ‘‘இத³ம் க³ங்கா³ய உத³கம், இத³ம் யமுனாயா’’தி ஏவம் பாடியேக்கம் உத³கஉத்³த⁴ரணேனாபி அயமத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

451. நிஸ்ஸட்டே²னாதி நிஸ்ஸடேன பரிச்சத்தேன வா. தத்த² நிஸ்ஸடேனாதி அத்தே² ஸதி பஞ்சஹி இந்த்³ரியேஹீதி நிஸ்ஸக்கவசனம். பரிச்சத்தேனாதி அத்தே² ஸதி கரணவசனம் வேதி³தப்³ப³ம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – பஞ்சஹி இந்த்³ரியேஹி நிஸ்ஸரித்வா மனோத்³வாரே பவத்தேன பஞ்சஹி வா இந்த்³ரியேஹி தஸ்ஸ வத்து²பா⁴வம் அனுபக³மனதாய பரிச்சத்தேனாதி. பரிஸுத்³தே⁴னாதி நிருபக்கிலேஸேன. மனோவிஞ்ஞாணேனாதி ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னசித்தேன. கிம் நேய்யந்தி கிம் ஜானிதப்³ப³ம். ‘‘யம்கிஞ்சி நேய்யம் நாம அத்தி² த⁴ம்ம’’ந்திஆதீ³ஸு (மஹானி. 69) ஹி ஜானிதப்³ப³ம் நேய்யந்தி வுத்தம். ஆகாஸானஞ்சாயதனம் நேய்யந்தி கத²ம் ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னசித்தேன அரூபாவசரஸமாபத்தி நேய்யாதி? ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னே டி²தேன அரூபாவசரஸமாபத்திம் நிப்³ப³த்தேதும் ஸக்கா ஹோதி. ஏத்த² டி²தஸ்ஸ ஹி ஸா இஜ்ஜ²தி. தஸ்மா ‘‘ஆகாஸானஞ்சாயதனம் நேய்ய’’ந்திஆதி³மாஹ. அத² நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் கஸ்மா ந வுத்தந்தி? பாடியேக்கம் அபி⁴னிவேஸாபா⁴வதோ. தத்த² ஹி கலாபதோ நயதோ ஸம்மஸனம் லப்³ப⁴தி, த⁴ம்மஸேனாபதிஸதி³ஸஸ்ஸாபி ஹி பி⁴க்கு²னோ பாடியேக்கம் அபி⁴னிவேஸோ ந ஜாயதி. தஸ்மா தே²ரோபி, ‘‘ஏவம் கிரமே த⁴ம்மா அஹுத்வா ஸம்போ⁴ந்தி, ஹுத்வா படிவேந்தீ’’தி (ம. நி. 3.94) கலாபதோ நயதோ ஸம்மஸித்வா விஸ்ஸஜ்ஜேஸீதி. ப⁴க³வா பன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ ஹத்த²க³தத்தா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியம்பி பரோபஞ்ஞாஸ த⁴ம்மே பாடியேக்கம் அம்கு³த்³தா⁴ரேனேவ உத்³த⁴ரித்வா, ‘‘யாவதா ஸஞ்ஞாஸமாபத்தியோ, தாவதா அஞ்ஞாபடிவேதோ⁴’’தி ஆஹ.

பஞ்ஞாசக்கு²னா பஜானாதீதி த³ஸ்ஸனபரிணாயகட்டே²ன சக்கு²பூ⁴தாய பஞ்ஞாய பஜானாதி. தத்த² த்³வே பஞ்ஞா ஸமாதி⁴பஞ்ஞா விபஸ்ஸனாபஞ்ஞா ச. ஸமாதி⁴பஞ்ஞாய கிச்சதோ அஸம்மோஹதோ ச பஜானாதி. விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய லக்க²ணபடிவேதே⁴ன ஆரம்மணதோ ஜானனம் கதி²தம். கிமத்தி²யாதி கோ ஏதிஸ்ஸா அத்தோ². அபி⁴ஞ்ஞத்தா²திஆதீ³ஸு அபி⁴ஞ்ஞேய்யே த⁴ம்மே அபி⁴ஜானாதீதி அபி⁴ஞ்ஞத்தா². பரிஞ்ஞேய்யே த⁴ம்மே பரிஜானாதீதி பரிஞ்ஞத்தா². பஹாதப்³பே³ த⁴ம்மே பஜஹதீதி பஹானத்தா². ஸா பனேஸா லோகியாபி அபி⁴ஞ்ஞத்தா² ச பரிஞ்ஞத்தா² ச விக்க²ம்ப⁴னதோ பஹானத்தா². லோகுத்தராபி அபி⁴ஞ்ஞத்தா² ச பரிஞ்ஞத்தா² ச ஸமுச்சே²த³தோ பஹானத்தா². தத்த² லோகியா கிச்சதோ அஸம்மோஹதோ ச பஜானாதி, லோகுத்தரா அஸம்மோஹதோ.

452. ஸம்மாதி³ட்டி²யா உப்பாதா³யாதி விபஸ்ஸனாஸம்மாதி³ட்டி²யா ச மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி²யா ச. பரதோ ச கோ⁴ஸோதி ஸப்பாயத⁴ம்மஸ்ஸவனம். யோனிஸோ ச மனஸிகாரோதி அத்தனோ உபாயமனஸிகாரோ. தத்த² ஸாவகேஸு அபி த⁴ம்மஸேனாபதினோ த்³வே பச்சயா லத்³து⁴ம் வட்டந்தியேவ. தே²ரோ ஹி கப்பஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கம் ஏகம் அஸங்க்²யேய்யம் பாரமியோ பூரேத்வாபி அத்தனோ த⁴ம்மதாய அணுமத்தம்பி கிலேஸம் பஜஹிதும் நாஸக்கி². ‘‘யே த⁴ம்மா ஹேதுப்பப⁴வா’’தி (மஹாவ. 60) அஸ்ஸஜித்தே²ரதோ இமம் கா³த²ம் ஸுத்வாவஸ்ஸ படிவேதோ⁴ ஜாதோ. பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் பன ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தா⁴னஞ்ச பரதோகோ⁴ஸகம்மம் நத்தி², யோனிஸோமனஸிகாரஸ்மிம்யேவ ட²த்வா பச்சேகபோ³தி⁴ஞ்ச ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஞ்ச நிப்³ப³த்தேந்தி.

அனுக்³க³ஹிதாதி லத்³தூ⁴பகாரா. ஸம்மாதி³ட்டீ²தி அரஹத்தமக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி². ப²லக்க²ணே நிப்³ப³த்தா சேதோவிமுத்தி ப²லம் அஸ்ஸாதி சேதோவிமுத்திப²லா. ததே³வ சேதோவிமுத்திஸங்கா²தம் ப²லம் ஆனிஸம்ஸோ அஸ்ஸாதி சேதோவிமுத்திப²லானிஸம்ஸா. து³தியபதே³பி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² ச சதுத்த²ப²லபஞ்ஞா பஞ்ஞாவிமுத்தி நாம, அவஸேஸா த⁴ம்மா சேதோவிமுத்தீதி வேதி³தப்³பா³. ஸீலானுக்³க³ஹிதாதிஆதீ³ஸு ஸீலந்தி சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம். ஸுதந்தி ஸப்பாயத⁴ம்மஸ்ஸவனம். ஸாகச்சா²தி கம்மட்டா²னே க²லனபக்க²லனச்சே²த³னகதா². ஸமதோ²தி விபஸ்ஸனாபாதி³கா அட்ட² ஸமாபத்தியோ. விபஸ்ஸனாதி ஸத்தவிதா⁴ அனுபஸ்ஸனா. சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலஞ்ஹி பூரேந்தஸ்ஸ, ஸப்பாயத⁴ம்மஸ்ஸவனம் ஸுணந்தஸ்ஸ, கம்மட்டா²னே க²லனபக்க²லனம் சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ, விபஸ்ஸனாபாதி³காஸு அட்ட²ஸமாபத்தீஸு கம்மம் கரோந்தஸ்ஸ, ஸத்தவித⁴ம் அனுபஸ்ஸனம் பா⁴வேந்தஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கோ³ உப்பஜ்ஜித்வா ப²லம் தே³தி.

யதா² ஹி மது⁴ரம் அம்ப³பக்கம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதுகாமோ அம்ப³போதகஸ்ஸ ஸமந்தா உத³ககோட்ட²கம் தி²ரம் கத்வா ப³ந்த⁴தி. க⁴டம் க³ஹேத்வா காலேன காலம் உத³கம் ஆஸிஞ்சதி. உத³கஸ்ஸ அனிக்க²மனத்த²ம் மரியாத³ம் தி²ரம் கரோதி. யா ஹோதி ஸமீபே வல்லி வா ஸுக்க²த³ண்ட³கோ வா கிபில்லிகபுடோ வா மக்கடகஜாலம் வா, தம் அபனேதி. க²ணித்திம் க³ஹேத்வா காலேன காலம் மூலானி பரிக²ணதி. ஏவமஸ்ஸ அப்பமத்தஸ்ஸ இமானி பஞ்ச காரணானி கரோதோ ஸோ அம்போ³ வட்³டி⁴த்வா ப²லம் தே³தி. ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் வேதி³தப்³ப³ம். ருக்க²ஸ்ஸ ஸமந்ததோ கோட்ட²கப³ந்த⁴னம் விய ஹி ஸீலம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், காலேன காலம் உத³கஸிஞ்சனம் விய த⁴ம்மஸ்ஸவனம், மரியாதா³ய தி²ரபா⁴வகரணம் விய ஸமதோ², ஸமீபே வல்லிஆதீ³னம் ஹரணம் விய கம்மட்டா²னே க²லனபக்க²லனச்சே²த³னம், காலேன காலம் க²ணித்திம் க³ஹேத்வா மூலக²ணனம் விய ஸத்தன்னம் அனுபஸ்ஸனானம் பா⁴வனா. தேஹி பஞ்சஹி காரணேஹி அனுக்³க³ஹிதஸ்ஸ அம்ப³ருக்க²ஸ்ஸ மது⁴ரப²லதா³னகாலோ விய இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ இமேஹி பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி அனுக்³க³ஹிதாய ஸம்மாதி³ட்டி²யா அரஹத்தப²லதா³னம் வேதி³தப்³ப³ம்.

453. கதி பனாவுஸோ, ப⁴வாதி இத⁴ கிம் புச்ச²தி? மூலமேவ க³தோ அனுஸந்தி⁴, து³ப்பஞ்ஞோ யேஹி ப⁴வேஹி ந உட்டா²தி, தே புச்சி²ஸ்ஸாமீதி புச்ச²தி. தத்த² காமப⁴வோதி காமப⁴வூபக³ம் கம்மம் கம்மாபி⁴னிப்³ப³த்தா உபாதி³ன்னக்க²ந்தா⁴பீதி உப⁴யமேகதோ கத்வா காமப⁴வோதி ஆஹ. ரூபாரூபப⁴வேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஆயதிந்தி அனாக³தே. புனப்³ப⁴வஸ்ஸ அபி⁴னிப்³ப³த்தீதி புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தி. இத⁴ வட்டம் புச்சி²ஸ்ஸாமீதி புச்ச²தி. தத்ராதத்ராபி⁴னந்த³னாதி ரூபாபி⁴னந்த³னா ஸத்³தா³பி⁴னந்த³னாதி ஏவம் தஹிம் தஹிம் அபி⁴னந்த³னா, கரணவசனே சேதம் பச்சத்தம். தத்ரதத்ராபி⁴னந்த³னாய புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தி ஹோதீதி அத்தோ². ஏத்தாவதா ஹி க³மனம் ஹோதி, ஆக³மனம் ஹோதி, க³மனாக³மனம் ஹோதி, வட்டம் வத்ததீதி வட்டம் மத்த²கம் பாபேத்வா த³ஸ்ஸேஸி. இதா³னி விவட்டம் புச்ச²ந்தோ ‘‘கத²ம் பனாவுஸோ’’திஆதி³மாஹ. தஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனே அவிஜ்ஜாவிராகா³தி அவிஜ்ஜாய க²யனிரோதே⁴ன. விஜ்ஜுப்பாதா³தி அரஹத்தமக்³க³விஜ்ஜாய உப்பாதே³ன. கிம் அவிஜ்ஜா புப்³பே³ நிருத்³தா⁴, அத² விஜ்ஜா புப்³பே³ உப்பன்னாதி? உப⁴யமேதம் ந வத்தப்³ப³ம். பதீ³புஜ்ஜலனேன அந்த⁴காரவிக³மோ விய விஜ்ஜுப்பாதே³ன அவிஜ்ஜா நிருத்³தா⁴வ ஹோதி. தண்ஹானிரோதா⁴தி தண்ஹாய க²யனிரோதே⁴ன. புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தி ந ஹோதீதி ஏவம் ஆயதிம் புனப்³ப⁴வஸ்ஸ அபி⁴னிப்³ப³த்தி ந ஹோதி, க³மனம் ஆக³மனம் க³மனாக³மனம் உபச்சி²ஜ்ஜதி, வட்டம் ந வத்ததீதி விவட்டம் மத்த²கம் பாபேத்வா த³ஸ்ஸேஸி.

454. கதமம் பனாவுஸோதி இத⁴ கிம் புச்ச²தி? உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ பி⁴க்கு² காலேன காலம் நிரோத⁴ம் ஸமாபஜ்ஜதி. தஸ்ஸ நிரோத⁴பாத³கம் பட²மஜ்ஜா²னம் புச்சி²ஸ்ஸாமீதி புச்ச²தி. பட²மம் ஜா²னந்தி இத⁴ கிம் புச்ச²தி? நிரோத⁴ம் ஸமாபஜ்ஜனகேன பி⁴க்கு²னா அங்க³வவத்தா²னம் கோட்டா²ஸபரிச்சே²தோ³ நாம ஜானிதப்³போ³, இத³ம் ஜா²னம் பஞ்சங்கி³கம் சதுரங்கி³கம் திவங்கி³கம் து³வங்கி³கந்தி அங்க³வவத்தா²னம் கோட்டா²ஸபரிச்சே²த³ம் புச்சி²ஸ்ஸாமீதி புச்ச²தி. விதக்கோதிஆதீ³ஸு பன அபி⁴னிரோபனலக்க²ணோ விதக்கோ, அனுமஜ்ஜனலக்க²ணோ விசாரோ, ப²ரணலக்க²ணா பீதி, ஸாதலக்க²ணம் ஸுக²ம், அவிக்கே²பலக்க²ணா சித்தேகக்³க³தாதி இமே பஞ்ச த⁴ம்மா வத்தந்தி. கதங்க³விப்பஹீனந்தி இத⁴ பன கிம் புச்ச²தி? நிரோத⁴ம் ஸமாபஜ்ஜனகேன பி⁴க்கு²னா உபகாரானுபகாரானி அங்கா³னி ஜானிதப்³பா³னி, தானி புச்சி²ஸ்ஸாமீதி புச்ச²தி, விஸ்ஸஜ்ஜனம் பனேத்த² பாகடமேவ. இதி ஹேட்டா² நிரோத⁴பாத³கம் பட²மஜ்ஜா²னம் க³ஹிதம், உபரி தஸ்ஸ அனந்தரபச்சயம் நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்திம் புச்சி²ஸ்ஸதி. அந்தரா பன ச² ஸமாபத்தியோ ஸம்கி²த்தா, நயம் வா த³ஸ்ஸேத்வா விஸ்ஸட்டா²தி வேதி³தப்³பா³.

455. இதா³னி விஞ்ஞாணனிஸ்ஸயே பஞ்ச பஸாதே³ புச்ச²ந்தோ பஞ்சிமானி, ஆவுஸோதிஆதி³மாஹ. தத்த² கோ³சரவிஸயந்தி கோ³சரபூ⁴தம் விஸயம். அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸாதி சக்கு² ஸோதஸ்ஸ ஸோதம் வா சக்கு²ஸ்ஸாதி ஏவம் ஏகேகஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம் ந பச்சனுபோ⁴தி. ஸசே ஹி நீலாதி³பே⁴த³ம் ரூபாரம்மணம் ஸமோதா⁴னேத்வா ஸோதிந்த்³ரியஸ்ஸ உபனேய்ய, ‘‘இங்க⁴ தாவ நம் வவத்த²பேஹி விபா⁴வேஹி, கிம் நாமேதம் ஆரம்மண’’ந்தி. சக்கு²விஞ்ஞாணஞ்ஹி வினாபி முகே²ன அத்தனோ த⁴ம்மதாய ஏவம் வதே³ய்ய – ‘‘அரே அந்த⁴பா³ல, வஸ்ஸஸதம்பி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம்பி பரிதா⁴வமானோ அஞ்ஞத்ர மயா குஹிம் ஏதஸ்ஸ ஜானனகம் லபி⁴ஸ்ஸஸி, ஆஹர நம் சக்கு²பஸாதே³ உபனேஹி, அஹமேதம் ஆரம்மணம் ஜானிஸ்ஸாமி, யதி³ வா நீலம் யதி³ வா பீதகம், ந ஹி ஏஸோ அஞ்ஞஸ்ஸ விஸயோ, மய்ஹேவேஸோ விஸயோ’’தி. ஸேஸத்³வாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏவமேதானி அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ கோ³சரம் விஸயம் ந பச்சனுபோ⁴ந்தி நாம. கிம் படிஸரணந்தி ஏதேஸம் கிம் படிஸரணம், கிம் ஏதானி படிஸரந்தீதி புச்ச²தி. மனோ படிஸரணந்தி ஜவனமனோ படிஸரணம். மனோ ச நேஸந்தி மனோத்³வாரிகஜவனமனோ வா பஞ்சத்³வாரிகஜவனமனோ வா ஏதேஸம் கோ³சரவிஸயம் ரஜ்ஜனாதி³வஸேன அனுபோ⁴தி. சக்கு²விஞ்ஞாணஞ்ஹி ரூபத³ஸ்ஸனமத்தமேவ, ஏத்த² ரஜ்ஜனம் வா து³ஸ்ஸனம் வா முய்ஹனம் வா நத்தி². ஏதஸ்மிம் பன த்³வாரே ஜவனம் ரஜ்ஜதி வா து³ஸ்ஸதி வா முய்ஹதி வா. ஸோதவிஞ்ஞாணாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

தத்ராயம் உபமா – பஞ்ச கிர து³ப்³ப³லபோ⁴ஜகா ராஜானம் ஸேவித்வா கிச்சே²ன கஸிரேன ஏகஸ்மிம் பஞ்சகுலிகே கா³மே பரித்தகம் ஆயம் லபி⁴ம்ஸு. தேஸம் தத்த² மச்ச²பா⁴கோ³ மம்ஸபா⁴கோ³ யுத்திகஹாபணோ வா, ப³ந்த⁴கஹாபணோ வா, மாபஹாரகஹாபணோ வா, அட்ட²கஹாபணோ வா, ஸோளஸகஹாபணோ வா, பா³த்திம்ஸகஹாபணோ வா, சதுஸட்டி²கஹாபணோ வா, த³ண்டோ³தி ஏத்தகமத்தமேவ பாபுணாதி. ஸதவத்து²கம் பஞ்சஸதவத்து²கம் ஸஹஸ்ஸவத்து²கம் மஹாப³லிம் ராஜாவ க³ண்ஹாதி. தத்த² பஞ்சகுலிககா³மோ விய பஞ்ச பஸாதா³ த³ட்ட²ப்³பா³; பஞ்ச து³ப்³ப³லபோ⁴ஜகா விய பஞ்ச விஞ்ஞாணானி; ராஜா விய ஜவனம்; து³ப்³ப³லபோ⁴ஜகானம் பரித்தகம் ஆயபாபுணனம் விய சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் ரூபத³ஸ்ஸனாதி³மத்தம். ரஜ்ஜனாதீ³னி பன ஏதேஸு நத்தி². ரஞ்ஞோ மஹாப³லிக்³க³ஹணம் விய தேஸு த்³வாரேஸு ஜவனஸ்ஸ ரஜ்ஜனாதீ³னி வேதி³தப்³பா³னி.

456. பஞ்சிமானி, ஆவுஸோதி இத⁴ கிம் புச்ச²தி? அந்தோனிரோத⁴ஸ்மிம் பஞ்ச பஸாதே³. கிரியமயபவத்தஸ்மிஞ்ஹி வத்தமானே அரூபத⁴ம்மா பஸாதா³னம் ப³லவபச்சயா ஹோந்தி. யோ பன தம் பவத்தம் நிரோதே⁴த்வா நிரோத⁴ஸமாபத்திம் ஸமாபன்னோ, தஸ்ஸ அந்தோனிரோதே⁴ பஞ்ச பஸாதா³ கிம் படிச்ச திட்ட²ந்தீதி இத³ம் புச்சி²ஸ்ஸாமீதி புச்ச²தி. ஆயும் படிச்சாதி ஜீவிதிந்த்³ரியம் படிச்ச திட்ட²ந்தி. உஸ்மம் படிச்சாதி ஜீவிதிந்த்³ரியம் கம்மஜதேஜம் படிச்ச திட்ட²தி. யஸ்மா பன கம்மஜதேஜோபி ஜீவிதிந்த்³ரியேன வினா ந திட்ட²தி, தஸ்மா ‘‘உஸ்மா ஆயும் படிச்ச திட்ட²தீ’’தி ஆஹ. ஜா²யதோதி ஜலதோ. அச்சிம் படிச்சாதி ஜாலஸிக²ம் படிச்ச. ஆபா⁴ பஞ்ஞாயதீதி ஆலோகோ நாம பஞ்ஞாயதி. ஆப⁴ம் படிச்ச அச்சீதி தம் ஆலோகம் படிச்ச ஜாலஸிகா² பஞ்ஞாயதி.

ஏவமேவ கோ², ஆவுஸோ, ஆயு உஸ்மம் படிச்ச திட்ட²தீதி ஏத்த² ஜாலஸிகா² விய கம்மஜதேஜோ. ஆலோகோ விய ஜீவிதிந்த்³ரியம். ஜாலஸிகா² ஹி உப்பஜ்ஜமானா ஆலோகம் க³ஹேத்வாவ உப்பஜ்ஜதி. ஸா தேன அத்தனா ஜனிதஆலோகேனேவ ஸயம்பி அணு தூ²லா தீ³கா⁴ ரஸ்ஸாதி பாகடா ஹோதி. தத்த² ஜாலபவத்தியா ஜனிதஆலோகேன தஸ்ஸாயேவ ஜாலபவத்தியா பாகடபா⁴வோ விய உஸ்மம் படிச்ச நிப்³ப³த்தேன கம்மஜமஹாபூ⁴தஸம்ப⁴வேன ஜீவிதிந்த்³ரியேன உஸ்மாய அனுபாலனம். ஜீவிதிந்த்³ரியஞ்ஹி த³ஸபி வஸ்ஸானி…பே… வஸ்ஸஸதம்பி கம்மஜதேஜபவத்தம் பாலேதி. இதி மஹாபூ⁴தானி உபாதா³ரூபானம் நிஸ்ஸயபச்சயாதி³வஸேன பச்சயானி ஹோந்தீதி ஆயு உஸ்மம் படிச்ச திட்ட²தி. ஜீவிதிந்த்³ரியம் மஹாபூ⁴தானி பாலேதீதி உஸ்மா ஆயும் படிச்ச திட்ட²தீதி வேதி³தப்³பா³.

457. ஆயுஸங்கா²ராதி ஆயுமேவ. வேத³னியா த⁴ம்மாதி வேத³னா த⁴ம்மாவ. வுட்டா²னம் பஞ்ஞாயதீதி ஸமாபத்திதோ வுட்டா²னம் பஞ்ஞாயதி. யோ ஹி பி⁴க்கு² அரூபபவத்தே உக்கண்டி²த்வா ஸஞ்ஞஞ்ச வேத³னஞ்ச நிரோதே⁴த்வா நிரோத⁴ம் ஸமாபன்னோ, தஸ்ஸ யதா²பரிச்சி²ன்னகாலவஸேன ரூபஜீவிதிந்த்³ரியபச்சயா அரூபத⁴ம்மா உப்பஜ்ஜந்தி. ஏவம் பன ரூபாரூபபவத்தம் பவத்ததி. யதா² கிம்? யதா² ஏகோ புரிஸோ ஜாலாபவத்தே உக்க²ண்டி²தோ உத³கேன பஹரித்வா ஜாலம் அப்பவத்தம் கத்வா சா²ரிகாய அங்கா³ரே பிதா⁴ய துண்ஹீ நிஸீத³தி. யதா³ பனஸ்ஸ புன ஜாலாய அத்தோ² ஹோதி, சா²ரிகம் அபனேத்வா அங்கா³ரே பரிவத்தேத்வா உபாதா³னம் த³த்வா முக²வாதம் வா தாலவண்டவாதம் வா த³தா³தி. அத² ஜாலாபவத்தம் புன பவத்ததி. ஏவமேவ ஜாலாபவத்தம் விய அரூபத⁴ம்மா. புரிஸஸ்ஸ ஜாலாபவத்தே உக்கண்டி²த்வா உத³கப்பஹாரேன ஜாலம் அப்பவத்தம் கத்வா சா²ரிகாய அங்கா³ரே பிதா⁴ய துண்ஹீபூ⁴தஸ்ஸ நிஸஜ்ஜா விய பி⁴க்கு²னோ அரூபபவத்தே உக்கண்டி²த்வா ஸஞ்ஞஞ்ச வேத³னஞ்ச நிரோதே⁴த்வா நிரோத⁴ஸமாபஜ்ஜனம். சா²ரிகாய பிஹிதஅங்கா³ரா விய ரூபஜீவிதிந்த்³ரியம். புரிஸஸ்ஸ புன ஜாலாய அத்தே² ஸதி சா²ரிகாபனயனாதீ³னி விய பி⁴க்கு²னோ யதா²பரிச்சி²ன்னகாலாபக³மனம். அக்³கி³ஜாலாய பவத்தி விய புன அரூபத⁴ம்மேஸு உப்பன்னேஸு ரூபாரூபபவத்தி வேதி³தப்³பா³.

ஆயு உஸ்மா ச விஞ்ஞாணந்தி ரூபஜீவிதிந்த்³ரியம், கம்மஜதேஜோதா⁴து, சித்தந்தி இமே தயோ த⁴ம்மா யதா³ இமம் ரூபகாயம் ஜஹந்தி, அதா²யம் அசேதனம் கட்ட²ம் விய பத²வியம் ச²ட்³டி³தோ ஸேதீதி அத்தோ². வுத்தஞ்சேதம் –

‘‘ஆயு உஸ்மா ச விஞ்ஞாணம், யதா³ காயம் ஜஹந்திமம்;

அபவித்³தோ⁴ ததா³ ஸேதி, பரப⁴த்தம் அசேதன’’ந்தி. (ஸம். நி. 3.95);

காயஸங்கா²ராதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா. வசீஸங்கா²ராதி விதக்கவிசாரா. சித்தஸங்கா²ராதி ஸஞ்ஞாவேத³னா. ஆயூதி ரூபஜீவிதிந்த்³ரியம். பரிபி⁴ன்னானீதி உபஹதானி, வினட்டா²னீதி அத்தோ². தத்த² கேசி ‘‘நிரோத⁴ஸமாபன்னஸ்ஸ சித்தஸங்கா²ராவ நிருத்³தா⁴’’தி வசனதோ சித்தம் அனிருத்³த⁴ம் ஹோதி, தஸ்மா ஸசித்தகா அயம் ஸமாபத்தீதி வத³ந்தி. தே வத்தப்³பா³ – ‘‘வசீஸங்கா²ராபிஸ்ஸ நிருத்³தா⁴’’தி வசனதோ வாசா அனிருத்³தா⁴ ஹோதி, தஸ்மா நிரோத⁴ம் ஸமாபன்னேன த⁴ம்மம்பி கதே²ந்தேன ஸஜ்ஜா²யம்பி கரோந்தேன நிஸீதி³தப்³ப³ம் ஸியா. ‘‘யோ சாயம் மதோ காலங்கதோ, தஸ்ஸாபி சித்தஸங்கா²ரா நிருத்³தா⁴’’தி வசனதோ சித்தம் அனிருத்³த⁴ம் ப⁴வேய்ய, தஸ்மா காலங்கதே மாதாபிதரோ வா அரஹந்தே வா ஜா²பயந்தேன அனந்தரியகம்மம் கதம் ப⁴வேய்ய. இதி ப்³யஞ்ஜனே அபி⁴னிவேஸம் அகத்வா ஆசரியானம் நயே ட²த்வா அத்தோ² உபபரிக்கி²தப்³போ³. அத்தோ² ஹி படிஸரணம், ந ப்³யஞ்ஜனம்.

இந்த்³ரியானி விப்பஸன்னானீதி கிரியமயபவத்தஸ்மிஞ்ஹி வத்தமானே ப³ஹித்³தா⁴ ஆரம்மணேஸு பஸாதே³ க⁴ட்டேந்தேஸு இந்த்³ரியானி கிலமந்தானி உபஹதானி மக்கி²தானி விய ஹோந்தி, வாதாதீ³ஹி உட்டி²தேன ரஜேன சதுமஹாபதே² ட²பிதஆதா³ஸோ விய. யதா² பன த²விகாயம் பக்கி²பித்வா மஞ்ஜூஸாதீ³ஸு ட²பிதோ ஆதா³ஸோ அந்தோயேவ விரோசதி, ஏவம் நிரோத⁴ம் ஸமாபன்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அந்தோனிரோதே⁴ பஞ்ச பஸாதா³ அதிவிரோசந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘இந்த்³ரியானி விப்பஸன்னானீ’’தி.

458. கதி பனாவுஸோ, பச்சயாதி இத⁴ கிம் புச்ச²தி? நிரோத⁴ஸ்ஸ அனந்தரபச்சயம் நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் புச்சி²ஸ்ஸாமீதி புச்ச²தி. விஸ்ஸஜ்ஜனே பனஸ்ஸ ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானாதி சத்தாரோ அபக³மனபச்சயா கதி²தா. அனிமித்தாயாதி இத⁴ கிம் புச்ச²தி? நிரோத⁴தோ வுட்டா²னகப²லஸமாபத்திம் புச்சி²ஸ்ஸாமீதி புச்ச²தி. அவஸேஸஸமாபத்திவுட்டா²னஞ்ஹி ப⁴வங்கே³ன ஹோதி, நிரோதா⁴ வுட்டா²னம் பன விபஸ்ஸனானிஸ்ஸந்தா³ய ப²லஸமாபத்தியாதி தமேவ புச்ச²தி. ஸப்³ப³னிமித்தானந்தி ரூபாதீ³னம் ஸப்³பா³ரம்மணானம். அனிமித்தாய ச தா⁴துயா மனஸிகாரோதி ஸப்³ப³னிமித்தாபக³தாய நிப்³பா³னதா⁴துயா மனஸிகாரோ. ப²லஸமாபத்திஸஹஜாதம் மனஸிகாரம் ஸந்தா⁴யாஹ. இதி ஹேட்டா² நிரோத⁴பாத³கம் பட²மஜ்ஜா²னம் க³ஹிதம், நிரோத⁴ஸ்ஸ அனந்தரபச்சயம் நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் க³ஹிதம், இத⁴ நிரோத⁴தோ வுட்டா²னகப²லஸமாபத்தி க³ஹிதாதி.

இமஸ்மிம் டா²னே நிரோத⁴கதா² கதே²தப்³பா³ ஹோதி. ஸா, ‘‘த்³வீஹி ப³லேஹி ஸமன்னாக³தத்தா தயோ ச ஸங்கா²ரானம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴யா ஸோளஸஹி ஞாணசரியாஹி நவஹி ஸமாதி⁴சரியாஹி வஸீபா⁴வதாபஞ்ஞா நிரோத⁴ஸமாபத்தியா ஞாண’’ந்தி ஏவம் படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³ (படி. ம. 1.83) ஆக³தா. விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ பனஸ்ஸா ஸப்³பா³காரேன வினிச்ச²யகதா² கதி²தா.

இதா³னி வலஞ்ஜனஸமாபத்திம் புச்ச²ந்தோ கதி பனாவுஸோ, பச்சயாதிஆதி³மாஹ. நிரோத⁴தோ ஹி வுட்டா²னகப²லஸமாபத்தியா டி²தி நாம ந ஹோதி, ஏகம் த்³வே சித்தவாரமேவ பவத்தித்வா ப⁴வங்க³ம் ஓதரதி. அயஞ்ஹி பி⁴க்கு² ஸத்த தி³வஸே அரூபபவத்தம் நிரோதே⁴த்வா நிஸின்னோ நிரோத⁴வுட்டா²னகப²லஸமாபத்தியம் ந சிரம் திட்ட²தி. வலஞ்ஜனஸமாபத்தியம் பன அத்³தா⁴னபரிச்சே²தோ³வ பமாணம். தஸ்மா ஸா டி²தி நாம ஹோதி. தேனாஹ – ‘‘அனிமித்தாய சேதோவிமுத்தியா டி²தியா’’தி. தஸ்ஸா சிரட்டி²தத்த²ம் கதி பச்சயாதி அத்தோ². விஸ்ஸஜ்ஜனே பனஸ்ஸா புப்³பே³ ச அபி⁴ஸங்கா²ரோதி அத்³தா⁴னபரிச்சே²தோ³ வுத்தோ. வுட்டா²னாயாதி இத⁴ ப⁴வங்க³வுட்டா²னம் புச்ச²தி. விஸ்ஸஜ்ஜனேபிஸ்ஸா ஸப்³ப³னிமித்தானஞ்ச மனஸிகாரோதி ரூபாதி³னிமித்தவஸேன ப⁴வங்க³ஸஹஜாதமனஸிகாரோ வுத்தோ.

459. யா சாயம், ஆவுஸோதி இத⁴ கிம் புச்ச²தி? இத⁴ அஞ்ஞம் அபி⁴னவம் நாம நத்தி². ஹேட்டா² கதி²தத⁴ம்மேயேவ ஏகதோ ஸமோதா⁴னேத்வா புச்சா²மீதி புச்ச²தி. கத்த² பன தே கதி²தா? ‘‘நீலம்பி ஸஞ்ஜானாதி பீதகம்பி, லோஹிதகம்பி, ஓதா³தகம்பி ஸஞ்ஜானாதீ’’தி (ம. நி. 1.450) ஏதஸ்மிஞ்ஹி டா²னே அப்பமாணா சேதோவிமுத்தி கதி²தா. ‘‘நத்தி² கிஞ்சீதி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனந்தி நேய்ய’’ந்தி (ம. நி. 1.451) ஏத்த² ஆகிஞ்சஞ்ஞம். ‘‘பஞ்ஞாசக்கு²னா பஜானாதீ’’தி (ம. நி. 1.451) ஏத்த² ஸுஞ்ஞதா. ‘‘கதி பனாவுஸோ, பச்சயா அனிமித்தாய சேதோவிமுத்தியா டி²தியா வுட்டா²னாயா’’தி ஏத்த² அனிமித்தா. ஏவம் ஹேட்டா² கதி²தாவ இமஸ்மிம் டா²னே ஏகதோ ஸமோதா⁴னேத்வா புச்ச²தி. தம் பன படிக்கி²பித்வா ஏதா தஸ்மிம் தஸ்மிம் டா²னே நித்³தி³ட்டா²வாதி வத்வா அஞ்ஞே சத்தாரோ த⁴ம்மா ஏகனாமகா அத்தி². ஏகோ த⁴ம்மோ சதுனாமகோ அத்தி², ஏதம் பாகடம் கத்வா கதா²பேதும் இத⁴ புச்ச²தீதி அட்ட²கதா²யம் ஸன்னிட்டா²னம் கதம். தஸ்ஸா விஸ்ஸஜ்ஜனே அயம் வுச்சதாவுஸோ, அப்பமாணா சேதோவிமுத்தீதி அயம் ப²ரணஅப்பமாணதாய அப்பமாணா நாம. அயஞ்ஹி அப்பமாணே வா ஸத்தே ப²ரதி, ஏகஸ்மிம்பி வா ஸத்தே அஸேஸேத்வா ப²ரதி.

அயம் வுச்சதாவுஸோ, ஆகிஞ்சஞ்ஞாதி ஆரம்மணகிஞ்சனஸ்ஸ அபா⁴வதோ ஆகிஞ்சஞ்ஞா. அத்தேன வாதி அத்த பா⁴வபோஸபுக்³க³லாதி³ஸங்கா²தேன அத்தேன ஸுஞ்ஞம். அத்தனியேன வாதி சீவராதி³பரிக்கா²ரஸங்கா²தேன அத்தனியேன ஸுஞ்ஞம். அனிமித்தாதி ராக³னிமித்தாதீ³னம் அபா⁴வேனேவ அனிமித்தா, அரஹத்தப²லஸமாபத்திம் ஸந்தா⁴யாஹ. நானத்தா² சேவ நானாப்³யஞ்ஜனா சாதி ப்³யஞ்ஜனம்பி நேஸம் நானா அத்தோ²பி. தத்த² ப்³யஞ்ஜனஸ்ஸ நானதா பாகடாவ. அத்தோ² பன, அப்பமாணா சேதோவிமுத்தி பூ⁴மந்தரதோ மஹக்³க³தா ஏவ ஹோதி ரூபாவசரா; ஆரம்மணதோ ஸத்த பஞ்ஞத்திஆரம்மணா. ஆகிஞ்சஞ்ஞா பு⁴ம்மந்தரதோ மஹக்³க³தா அரூபாவசரா; ஆரம்மணதோ ந வத்தப்³பா³ரம்மணா. ஸுஞ்ஞதா பு⁴ம்மந்தரதோ காமாவசரா; ஆரம்மணதோ ஸங்கா²ராரம்மணா. விபஸ்ஸனா ஹி ஏத்த² ஸுஞ்ஞதாதி அதி⁴ப்பேதா. அனிமித்தா பு⁴ம்மந்தரதோ லோகுத்தரா; ஆரம்மணதோ நிப்³ப³னாரம்மணா.

ராகோ³ கோ², ஆவுஸோ, பமாணகரணோதிஆதீ³ஸு யதா² பப்³ப³தபாதே³ பூதிபண்ணரஸஉத³கம் நாம ஹோதி காளவண்ணம்; ஓலோகேந்தானம் ப்³யாமஸதக³ம்பீ⁴ரம் விய கா²யதி. யட்டி²ம் வா ரஜ்ஜும் வா க³ஹேத்வா மினந்தஸ்ஸ பிட்டி²பாதோ³த்த²ரணமத்தம்பி ந ஹோதி. ஏவமேவம் யாவ ராகா³த³யோ நுப்பஜ்ஜந்தி, தாவ புக்³க³லம் ஸஞ்ஜானிதும் ந ஸக்கா ஹோந்தி, ஸோதாபன்னோ விய, ஸகதா³கா³மீ விய, அனாகா³மீ விய ச கா²யதி. யதா³ பனஸ்ஸ ராகா³த³யோ உப்பஜ்ஜந்தி, ததா³ ரத்தோ து³ட்டோ² மூள்ஹோதி பஞ்ஞாயதி. இதி ஏதே ‘‘ஏத்தகோ அய’’ந்தி புக்³க³லஸ்ஸ பமாணம் த³ஸ்ஸேந்தோ விய உப்பஜ்ஜந்தீதி பமாணகரணா நாம வுத்தா. யாவதா கோ², ஆவுஸோ, அப்பமாணா சேதோவிமுத்தியோதி யத்தகா அப்பமாணா சேதோவிமுத்தியோ. கித்தகா பன தா? சத்தாரோ ப்³ரஹ்மவிஹாரா, சத்தாரோ மக்³கா³, சத்தாரி ச ப²லானீதி த்³வாத³ஸ. தத்த² ப்³ரஹ்மவிஹாரா ப²ரணஅப்பமாணதாய அப்பமாணா. ஸேஸா பமாணகரணானம் கிலேஸானம் அபா⁴வேன அப்பமாணா. நிப்³பா³னம்பி அப்பமாணமேவ, சேதோவிமுத்தி பன ந ஹோதி, தஸ்மா ந க³ஹிதம். அகுப்பாதி அரஹத்தப²லசேதோவிமுத்தி; ஸா ஹி தாஸம் ஸப்³ப³ஜேட்டி²கா, தஸ்மா அக்³க³மக்கா²யதீதி வுத்தா. ராகோ³ கோ², ஆவுஸோ, கிஞ்சனோதி ராகோ³ உப்பஜ்ஜித்வா புக்³க³லம் கிஞ்சதி மத்³த³தி பலிபு³ந்த⁴தி. தஸ்மா கிஞ்சனோதி வுத்தோ. மனுஸ்ஸா கிர கோ³ணேஹி க²லம் மத்³தா³பேந்தோ கிஞ்சேஹி கபில, கிஞ்சேஹி காளகாதி வத³ந்தி. ஏவம் மத்³த³னத்தோ² கிஞ்சனத்தோ²தி வேதி³தப்³போ³. தோ³ஸமோஹேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஆகிஞ்சஞ்ஞா சேதோவிமுத்தியோ நாம நவ த⁴ம்மா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஞ்ச மக்³க³ப²லானி ச. தத்த² ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் கிஞ்சனம் ஆரம்மணம் அஸ்ஸ நத்தீ²தி ஆகிஞ்சஞ்ஞம். மக்³க³ப²லானி கிஞ்சனானம் மத்³த³னானம் பலிபு³ந்த⁴னகிலேஸானம் நத்தி²தாய ஆகிஞ்சஞ்ஞானி. நிப்³பா³னம்பி ஆகிஞ்சஞ்ஞம், சேதோவிமுத்தி பன ந ஹோதி, தஸ்மா ந க³ஹிதம்.

ராகோ³ கோ², ஆவுஸோ, நிமித்தகரணோதிஆதீ³ஸு யதா² நாம த்³வின்னம் குலானம் ஸதி³ஸா த்³வே வச்ச²கா ஹோந்தி. யாவ தேஸம் லக்க²ணம் ந கதம் ஹோதி, தாவ ‘‘அயம் அஸுககுலஸ்ஸ வச்ச²கோ, அயம் அஸுககுலஸ்ஸா’’தி ந ஸக்கா ஹோந்தி ஜானிதும். யதா³ பன தேஸம் ஸத்திஸூலாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் லக்க²ணம் கதம் ஹோதி, ததா³ ஸக்கா ஹோந்தி ஜானிதும். ஏவமேவ யாவ புக்³க³லஸ்ஸ ராகோ³ நுப்பஜ்ஜதி, தாவ ந ஸக்கா ஹோதி ஜானிதும் அரியோ வா புது²ஜ்ஜனோ வாதி. ராகோ³ பனஸ்ஸ உப்பஜ்ஜமானோவ ஸராகோ³ நாம அயம் புக்³க³லோதி ஸஞ்ஜானனனிமித்தம் கரோந்தோ விய உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மா ‘‘நிமித்தகரணோ’’தி வுத்தோ. தோ³ஸமோஹேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

அனிமித்தா சேதோவிமுத்தி நாம தேரஸ த⁴ம்மா – விபஸ்ஸனா, சத்தாரோ ஆருப்பா, சத்தாரோ மக்³கா³, சத்தாரி ச ப²லானீதி. தத்த² விபஸ்ஸனா நிச்சனிமித்தம் ஸுக²னிமித்தம் அத்தனிமித்தம் உக்³கா⁴டேதீதி அனிமித்தா நாம. சத்தாரோ ஆருப்பா ரூபனிமித்தஸ்ஸ அபா⁴வேன அனிமித்தா நாம. மக்³க³ப²லானி நிமித்தகரணானம் கிலேஸானம் அபா⁴வேன அனிமித்தானி. நிப்³பா³னம்பி அனிமித்தமேவ, தம் பன சேதோவிமுத்தி ந ஹோதி, தஸ்மா ந க³ஹிதம். அத² கஸ்மா ஸுஞ்ஞதா சேதோவிமுத்தி ந க³ஹிதாதி? ஸா, ‘‘ஸுஞ்ஞா ராகே³னா’’திஆதி³வசனதோ ஸப்³ப³த்த² அனுபவிட்டா²வ, தஸ்மா விஸும் ந க³ஹிதா. ஏகத்தா²தி ஆரம்மணவஸேன ஏகத்தா². அப்பமாணம் ஆகிஞ்சஞ்ஞம் ஸுஞ்ஞதம் அனிமித்தந்தி ஹி ஸப்³பா³னேதானி நிப்³பா³னஸ்ஸேவ நாமானி. இதி இமினா பரியாயேன ஏகத்தா². அஞ்ஞஸ்மிம் பன டா²னே அப்பமாணா ஹோந்தி, அஞ்ஞஸ்மிம் ஆகிஞ்சஞ்ஞா அஞ்ஞஸ்மிம் ஸுஞ்ஞதா அஞ்ஞஸ்மிம் அனிமித்தாதி இமினா பரியாயேன நானாப்³யஞ்ஜனா. இதி தே²ரோ யதா²னுஸந்தி⁴னாவ தே³ஸனம் நிட்ட²பேஸீதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

மஹாவேத³ல்லஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. சூளவேத³ல்லஸுத்தவண்ணனா

460. ஏவம் மே ஸுதந்தி சூளவேத³ல்லஸுத்தம். தத்த² விஸாகோ² உபாஸகோதி விஸாகோ²தி ஏவம்னாமகோ உபாஸகோ. யேன த⁴ம்மதி³ன்னாதி யேன த⁴ம்மதி³ன்னா நாம பி⁴க்கு²னீ தேனுபஸங்கமி. கோ பனாயம் விஸாகோ²? கா த⁴ம்மதி³ன்னா? கஸ்மா உபஸங்கமீதி? விஸாகோ² நாம த⁴ம்மதி³ன்னாய கி³ஹிகாலே க⁴ரஸாமிகோ. ஸோ யதா³ ப⁴க³வா ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²த்வா பவத்தவரத⁴ம்மசக்கோ யஸாத³யோ குலபுத்தே வினேத்வா உருவேலம் பத்வா தத்த² ஜடிலஸஹஸ்ஸம் வினேத்வா புராணஜடிலேஹி கீ²ணாஸவபி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ராஜக³ஹம் க³ந்த்வா பு³த்³த⁴த³ஸ்ஸனத்த²ம் த்³வாத³ஸனஹுதாய பரிஸாய ஸத்³தி⁴ம் ஆக³தஸ்ஸ பி³ம்பி³ஸாரமஹாராஜஸ்ஸ த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி. ததா³ ரஞ்ஞா ஸத்³தி⁴ம் ஆக³தேஸு த்³வாத³ஸனஹுதேஸு ஏகம் நஹுதம் உபாஸகத்தம் படிவேதே³ஸி, ஏகாத³ஸ நஹுதானி ஸோதாபத்திப²லே பதிட்ட²ஹிம்ஸு ஸத்³தி⁴ம் ரஞ்ஞா பி³ம்பி³ஸாரேன. அயம் உபாஸகோ தேஸம் அஞ்ஞதரோ, தேஹி ஸத்³தி⁴ம் பட²மத³ஸ்ஸனேவ ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²ய, புன ஏகதி³வஸம் த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஸகதா³கா³மிப²லம் பத்வா, ததோ அபரபா⁴கே³பி ஏகதி³வஸம் த⁴ம்மம் ஸுத்வா அனாகா³மிப²லே பதிட்டி²தோ. ஸோ அனாகா³மீ ஹுத்வா கே³ஹம் ஆக³ச்ச²ந்தோ யதா² அஞ்ஞேஸு தி³வஸேஸு இதோ சிதோ ச ஓலோகேந்தோ ஸிதம் குருமானோ ஆக³ச்ச²தி, ஏவம் அனாக³ந்த்வா ஸந்திந்த்³ரியோ ஸந்தமானஸோ ஹுத்வா அக³மாஸி.

த⁴ம்மதி³ன்னா ஸீஹபஞ்ஜரம் உக்³கா⁴டேத்வா வீதி²ம் ஓலோகயமானா தஸ்ஸ ஆக³மனாகாரம் தி³ஸ்வா, ‘‘கிம் நு கோ² ஏத’’ந்தி சிந்தேத்வா தஸ்ஸ பச்சுக்³க³மனம் குருமானா ஸோபானஸீஸே ட²த்வா ஓலம்ப³னத்த²ம் ஹத்த²ம் பஸாரேஸி. உபாஸகோ அத்தனோ ஹத்த²ம் ஸமிஞ்ஜேஸி. ஸா ‘‘பாதராஸபோ⁴ஜனகாலே ஜானிஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேஸி. உபாஸகோ புப்³பே³ தாய ஸத்³தி⁴ம் ஏகதோ பு⁴ஞ்ஜதி. தம் தி³வஸம் பன தம் அனபலோகேத்வா யோகா³வசரபி⁴க்கு² விய ஏககோவ பு⁴ஞ்ஜி. ஸா, ‘‘ஸாயன்ஹகாலே ஜானிஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேஸி. உபாஸகோ தம்தி³வஸம் ஸிரிக³ப்³ப⁴ம் ந பாவிஸி, அஞ்ஞம் க³ப்³ப⁴ம் படிஜக்³கா³பேத்வா கப்பியமஞ்சகம் பஞ்ஞபாபேத்வா நிபஜ்ஜி. உபாஸிகா, ‘‘கிம் நு க்²வஸ்ஸ ப³ஹித்³தா⁴ பத்த²னா அத்தி², உதா³ஹு கேனசிதே³வ பரிபே⁴த³கேன பி⁴ன்னோ, உதா³ஹு மய்ஹேவ கோசி தோ³ஸோ அத்தீ²’’தி ப³லவதோ³மனஸ்ஸா ஹுத்வா, ‘‘ஏகம் த்³வே தி³வஸே வஸிதகாலே ஸக்கா ஞாது’’ந்தி தஸ்ஸ உபட்டா²னம் க³ந்த்வா வந்தி³த்வா அட்டா²ஸி.

உபாஸகோ, ‘‘கிம் த⁴ம்மதி³ன்னே அகாலே ஆக³தாஸீ’’தி புச்சி². ஆம அய்யபுத்த, ஆக³தாம்ஹி, ந த்வம் யதா² புராணோ, கிம் நு தே ப³ஹித்³தா⁴ பத்த²னா அத்தீ²தி? நத்தி² த⁴ம்மதி³ன்னேதி. அஞ்ஞோ கோசி பரிபே⁴த³கோ அத்தீ²தி? அயம்பி நத்தீ²தி. ஏவம் ஸந்தே மய்ஹேவ கோசி தோ³ஸோ ப⁴விஸ்ஸதீதி. துய்ஹம்பி தோ³ஸோ நத்தீ²தி. அத² கஸ்மா மயா ஸத்³தி⁴ம் யதா² பகதியா ஆலாபஸல்லாபமத்தம்பி ந கரோதா²தி? ஸோ சிந்தேஸி – ‘‘அயம் லோகுத்தரத⁴ம்மோ நாம க³ரு பா⁴ரியோ ந பகாஸேததப்³போ³, ஸசே கோ² பனாஹம் ந கதே²ஸ்ஸாமி, அயம் ஹத³யம் பா²லேத்வா ஏத்தே²வ காலம் கரேய்யா’’தி தஸ்ஸானுக்³க³ஹத்தா²ய கதே²ஸி – ‘‘த⁴ம்மதி³ன்னே அஹம் ஸத்து² த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா லோகுத்தரத⁴ம்மம் நாம அதி⁴க³தோ, தம் அதி⁴க³தஸ்ஸ ஏவரூபா லோகியகிரியா ந வட்டதி. யதி³ த்வம் இச்ச²ஸி, தவ சத்தாலீஸ கோடியோ மம சத்தாலீஸ கோடியோதி அஸீதிகோடித⁴னம் அத்தி², ஏத்த² இஸ்ஸரா ஹுத்வா மம மாதிட்டா²னே வா ப⁴கி³னிட்டா²னே வா ட²த்வா வஸ. தயா தி³ன்னேன ப⁴த்தபிண்ட³மத்தகேன அஹம் யாபேஸ்ஸாமி. அதே²வம் ந கரோஸி, இமே போ⁴கே³ க³ஹேத்வா குலகே³ஹம் க³ச்ச², அதா²பி தே ப³ஹித்³தா⁴ பத்த²னா நத்தி², அஹம் தம் ப⁴கி³னிட்டா²னே வா தி⁴துட்டா²னே வா ட²பேத்வா போஸேஸ்ஸாமீ’’தி.

ஸா சிந்தேஸி – ‘‘பகதிபுரிஸோ ஏவம் வத்தா நாம நத்தி². அத்³தா⁴ ஏதேன லோகுத்தரவரத⁴ம்மோ படிவித்³தோ⁴. ஸோ பன த⁴ம்மோ கிம் புரிஸேஹேவ படிபு³ஜ்ஜி²தப்³போ³, உதா³ஹு மாதுகா³மோபி படிவிஜ்ஜி²தும் ஸக்கோதீ’’தி விஸாக²ம் ஏதத³வோச – ‘‘கிம் நு கோ² ஏஸோ த⁴ம்மோ புரிஸேஹேவ லபி⁴தப்³போ³, மாதுகா³மேனபி ஸக்கா லத்³து⁴’’ந்தி? கிம் வதே³ஸி த⁴ம்மதி³ன்னே, யே படிபன்னகா, தே ஏதஸ்ஸ தா³யாதா³, யஸ்ஸ யஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ அத்தி², ஸோ ஸோ ஏதம் படிலப⁴தீதி. ஏவம் ஸந்தே மய்ஹம் பப்³ப³ஜ்ஜம் அனுஜானாதா²தி. ஸாது⁴ ப⁴த்³தே³, அஹம்பி தம் ஏதஸ்மிம்யேவ மக்³கே³ யோஜேதுகாமோ, மனம் பன தே அஜானமானோ ந கதே²மீதி தாவதே³வ பி³ம்பி³ஸாரஸ்ஸ ரஞ்ஞோ ஸந்திகம் க³ந்த்வா வந்தி³த்வா அட்டா²ஸி.

ராஜா, ‘‘கிம், க³ஹபதி, அகாலே ஆக³தோஸீ’’தி புச்சி². த⁴ம்மதி³ன்னா, ‘‘மஹாராஜ, பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’’தி வத³தீதி. கிம் பனஸ்ஸ லத்³து⁴ம் வட்டதீதி? அஞ்ஞம் கிஞ்சி நத்தி², ஸோவண்ணஸிவிகம் தே³வ, லத்³து⁴ம் வட்டதி நக³ரஞ்ச படிஜக்³கா³பேதுந்தி. ராஜா ஸோவண்ணஸிவிகம் த³த்வா நக³ரம் படிஜக்³கா³பேஸி. விஸாகோ² த⁴ம்மதி³ன்னம் க³ந்தோ⁴த³கேன நஹாபேத்வா ஸப்³பா³லங்காரேஹி அலங்காராபேத்வா ஸோவண்ணஸிவிகாய நிஸீதா³பேத்வா ஞாதிக³ணேன பரிவாராபேத்வா க³ந்த⁴புப்பா²தீ³ஹி பூஜயமானோ நக³ரவாஸனம் கரோந்தோ விய பி⁴க்கு²னிஉபஸ்ஸயம் க³ந்த்வா, ‘‘த⁴ம்மதி³ன்னம் பப்³பா³ஜேதா²ய்யே’’தி ஆஹ. பி⁴க்கு²னியோ ‘‘ஏகம் வா த்³வே வா தோ³ஸே ஸஹிதும் வட்டதி க³ஹபதீ’’தி ஆஹம்ஸு. நத்த²ய்யே கோசி தோ³ஸோ, ஸத்³தா⁴ய பப்³ப³ஜதீதி. அதே²கா ப்³யத்தா தே²ரீ தசபஞ்சககம்மட்டா²னம் ஆசிக்கி²த்வா கேஸே ஓஹாரேத்வா பப்³பா³ஜேஸி. விஸாகோ², ‘‘அபி⁴ரமய்யே, ஸ்வாக்கா²தோ த⁴ம்மோ’’தி வந்தி³த்வா பக்காமி.

தஸ்ஸா பப்³ப³ஜிததி³வஸதோ பட்டா²ய லாப⁴ஸக்காரோ உப்பஜ்ஜி. தேனேவ பலிபு³த்³தா⁴ ஸமணத⁴ம்மம் காதும் ஓகாஸம் ந லப⁴தி. அதா²சரிய-உபஜ்ஜா²யதே²ரியோ க³ஹேத்வா ஜனபத³ம் க³ந்த்வா அட்ட²திம்ஸாய ஆரம்மணேஸு சித்தருசிதம் கம்மட்டா²னம் கதா²பேத்வா ஸமணத⁴ம்மம் காதும் ஆரத்³தா⁴, அபி⁴னீஹாரஸம்பன்னத்தா பன நாதிசிரம் கிலமித்த².

இதோ பட்டா²ய ஹி ஸதஸஹஸ்ஸகப்பமத்த²கே பது³முத்தரோ நாம ஸத்தா² லோகே உத³பாதி³. ததா³ ஏஸா ஏகஸ்மிம் குலே தா³ஸீ ஹுத்வா அத்தனோ கேஸே விக்கிணித்வா ஸுஜாதத்தே²ரஸ்ஸ நாம அக்³க³ஸாவகஸ்ஸ தா³னம் த³த்வா பத்த²னமகாஸி. ஸா தாய பத்த²னாபி⁴னீஹாரஸம்பத்தியா நாதிசிரம் கிலமித்த², கதிபாஹேனேவ அரஹத்தம் பத்வா சிந்தேஸி – ‘‘அஹம் யேனத்தே²ன ஸாஸனே பப்³ப³ஜிதா, ஸோ மத்த²கம் பத்தோ, கிம் மே ஜனபத³வாஸேன, மய்ஹம் ஞாதகாபி புஞ்ஞானி கரிஸ்ஸந்தி, பி⁴க்கு²னிஸங்கோ⁴பி பச்சயேஹி ந கிலமிஸ்ஸதி, ராஜக³ஹம் க³ச்சா²மீ’’தி பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ம் க³ஹேத்வா ராஜக³ஹமேவ அக³மாஸி. விஸாகோ², ‘‘த⁴ம்மதி³ன்னா கிர ஆக³தா’’தி ஸுத்வா, ‘‘பப்³ப³ஜித்வா நசிரஸ்ஸேவ ஜனபத³ம் க³தா, க³ந்த்வாபி நசிரஸ்ஸேவ பச்சாக³தா, கிம் நு கோ² ப⁴விஸ்ஸதி, க³ந்த்வா ஜானிஸ்ஸாமீ’’தி து³தியக³மனேன பி⁴க்கு²னிஉபஸ்ஸயம் அக³மாஸி. தேன வுத்தம் – ‘‘அத² கோ² விஸாகோ² உபாஸகோ யேன த⁴ம்மதி³ன்னா பி⁴க்கு²னீ தேனுபஸங்கமீ’’தி.

ஏதத³வோசாதி ஏதம் ஸக்காயோதிஆதி³வசனம் அவோச. கஸ்மா அவோசாதி? ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி – ‘‘அபி⁴ரமஸி நாபி⁴ரமஸி, அய்யே’’தி ஏவம் புச்ச²னம் நாம ந பண்டி³தகிச்சம், பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ உபனேத்வா பஞ்ஹம் புச்சி²ஸ்ஸாமி, பஞ்ஹப்³யாகரணேன தஸ்ஸா அபி⁴ரதிம் வா அனபி⁴ரதிம் வா ஜானிஸ்ஸாமீதி, தஸ்மா அவோச. தம் ஸுத்வாவ த⁴ம்மதி³ன்னா அஹம், ஆவுஸோ விஸாக², அசிரபப்³ப³ஜிதா ஸகாயம் வா பரகாயம் வா குதோ ஜானிஸ்ஸாமீதி வா, அஞ்ஞத்தே²ரியோ உபஸங்கமித்வா புச்சா²தி வா அவத்வா உபனிக்கி²த்தம் ஸம்படிச்ச²மானா விய, ஏகபாஸகக³ண்டி²ம் மோசேந்தீ விய க³ஹனட்டா²னே ஹத்தி²மக்³க³ம் நீஹரமானா விய க²க்³க³முகே²ன ஸமுக்³க³ம் விவரமானா விய ச படிஸம்பி⁴தா³விஸயே ட²த்வா பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜமானா, பஞ்ச கோ² இமே, ஆவுஸோ விஸாக², உபாதா³னக்க²ந்தா⁴திஆதி³மாஹ. தத்த² பஞ்சாதி க³ணனபரிச்சே²தோ³. உபாதா³னக்க²ந்தா⁴தி உபாதா³னானம் பச்சயபூ⁴தா க²ந்தா⁴தி ஏவமாதி³னா நயேனேத்த² உபாதா³னக்க²ந்த⁴கதா² வித்தா²ரேத்வா கதே²தப்³பா³. ஸா பனேஸா விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வித்தா²ரிதா ஏவாதி தத்த² வித்தாரிதனயேனேவ வேதி³தப்³பா³. ஸக்காயஸமுத³யாதீ³ஸுபி யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² தத்த² தத்த² வுத்தமேவ.

இத³ம் பன சதுஸச்சப்³யாகரணம் ஸுத்வா விஸாகோ² தே²ரியா அபி⁴ரதபா⁴வம் அஞ்ஞாஸி. யோ ஹி பு³த்³த⁴ஸாஸனே உக்கண்டி²தோ ஹோதி அனபி⁴ரதோ, ஸோ ஏவம் புச்சி²தபுச்சி²தபஞ்ஹம் ஸண்டா³ஸேன ஏகேகம் பலிதம் க³ண்ஹந்தோ விய, ஸினேருபாத³தோ வாலுகம் உத்³த⁴ரந்தோ விய விஸ்ஸஜ்ஜேதும் ந ஸக்கோதி. யஸ்மா பன இமானி சத்தாரி ஸச்சானி லோகே சந்தி³மஸூரியா விய பு³த்³த⁴ஸாஸனே பாகடானி, பரிஸமஜ்ஜே² க³தோ ஹி ப⁴க³வாபி மஹாதே²ராபி ஸச்சானேவ பகாஸேந்தி; பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴பி பப்³ப³ஜிததி³வஸதோ பட்டா²ய குலபுத்தே சத்தாரி நாம கிம், சத்தாரி அரியஸச்சானீதி பஞ்ஹம் உக்³க³ண்ஹாபேதி. அயஞ்ச த⁴ம்மதி³ன்னா உபாயகோஸல்லே டி²தா பண்டி³தா ப்³யத்தா நயம் க³ஹேத்வா ஸுதேனபி கதே²தும் ஸமத்தா², தஸ்மா ‘‘ந ஸக்கா ஏதிஸ்ஸா ஏத்தாவதா ஸச்சானம் படிவித்³த⁴பா⁴வோ ஞாதும், ஸச்சவினிப்³போ⁴க³பஞ்ஹப்³யாகரணேன ஸக்கா ஞாது’’ந்தி சிந்தேத்வா ஹேட்டா² கதி²தானி த்³வே ஸச்சானி படினிவத்தேத்வா கு³ள்ஹம் கத்வா க³ண்டி²பஞ்ஹம் புச்சி²ஸ்ஸாமீதி புச்ச²ந்தோ தஞ்ஞேவ நு கோ², அய்யேதிஆதி³மாஹ.

தஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனே ந கோ², ஆவுஸோ விஸாக², தஞ்ஞேவ உபாதா³னந்தி உபாதா³னஸ்ஸ ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴கதே³ஸபா⁴வதோ ந தம்யேவ உபாதா³னம் தே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴, நாபி அஞ்ஞத்ர பஞ்சஹி உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஹி உபாதா³னம். யதி³ ஹி தஞ்ஞேவ ஸியா, ரூபாதி³ஸபா⁴வம்பி உபாதா³னம் ஸியா. யதி³ அஞ்ஞத்ர ஸியா, பரஸமயே சித்தவிப்பயுத்தோ அனுஸயோ விய பண்ணத்தி விய நிப்³பா³னம் விய ச க²ந்த⁴வினிமுத்தம் வா ஸியா, ச²ட்டோ² வா க²ந்தோ⁴ பஞ்ஞபேதப்³போ³ ப⁴வேய்ய, தஸ்மா ஏவம் ப்³யாகாஸி. தஸ்ஸா ப்³யாகரணம் ஸுத்வா ‘‘அதி⁴க³தபதிட்டா² அய’’ந்தி விஸாகோ² நிட்ட²மக³மாஸி. ந ஹி ஸக்கா அகீ²ணாஸவேன அஸம்ப³த்³தே⁴ன அவித்தா²யந்தேன பதீ³பஸஹஸ்ஸம் ஜாலேந்தேன விய ஏவரூபோ கு³ள்ஹோ படிச்ச²ன்னோ திலக்க²ணாஹதோ க³ம்பீ⁴ரோ பஞ்ஹோ விஸ்ஸஜ்ஜேதும். நிட்ட²ம் க³ந்த்வா பன, ‘‘அயம் த⁴ம்மதி³ன்னா ஸாஸனே லத்³த⁴பதிட்டா² அதி⁴க³தபடிஸம்பி⁴தா³ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தா ப⁴வமத்த²கே டி²தா மஹாகீ²ணாஸவா, ஸமத்தா² மய்ஹம் புச்சி²தபஞ்ஹம் கதே²தும், இதா³னி பன நம் ஓவத்திகஸாரம் பஞ்ஹம் புச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா தம் புச்ச²ந்தோ, கத²ம் பனாய்யேதிஆதி³மாஹ.

461. தஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனே அஸ்ஸுதவாதிஆதி³ மூலபரியாயே வித்தா²ரிதமேவ. ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி, ‘‘இதே⁴கச்சோ ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி. யம் ரூபம் ஸோ அஹம், யோ அஹம் தம் ரூபந்தி ரூபஞ்ச அத்தஞ்ச அத்³வயம் ஸமனுபஸ்ஸதி. ஸேய்யதா²பி நாம தேலப்பதீ³பஸ்ஸ ஜா²யதோ யா அச்சி ஸோ வண்ணோ, யோ வண்ணோ ஸா அச்சீதி அச்சிஞ்ச வண்ணஞ்ச அத்³வயம் ஸமனுபஸ்ஸதி. ஏவமேவ இதே⁴கச்சோ ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி…பே… அத்³வயம் ஸமனுபஸ்ஸதீ’’தி (படி. ம. 1.131) ஏவம் ரூபம் அத்தாதி தி³ட்டி²பஸ்ஸனாய பஸ்ஸதி. ரூபவந்தம் வா அத்தானந்தி அரூபம் அத்தாதி க³ஹேத்வா சா²யாவந்தம் ருக்க²ம் விய தம் அத்தானம் ரூபவந்தம் ஸமனுபஸ்ஸதி. அத்தனி வா ரூபந்தி அரூபமேவ அத்தாதி க³ஹேத்வா புப்ப²ஸ்மிம் க³ந்த⁴ம் விய அத்தனி ரூபம் ஸமனுபஸ்ஸதி. ரூபஸ்மிம் வா அத்தானந்தி அரூபமேவ அத்தாதி க³ஹேத்வா கரண்டா³ய மணிம் விய அத்தானம் ரூபஸ்மிம் ஸமனுபஸ்ஸதி. வேத³னம் அத்ததோதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

தத்த², ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி ஸுத்³த⁴ரூபமேவ அத்தாதி கதி²தம். ரூபவந்தம் வா அத்தானம், அத்தனி வா ரூபம், ரூபஸ்மிம் வா அத்தானம். வேத³னம் அத்ததோ… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி இமேஸு ஸத்தஸு டா²னேஸு அரூபம் அத்தாதி கதி²தம். வேத³னாவந்தம் வா அத்தானம், அத்தனி வா வேத³னம், வேத³னாய வா அத்தானந்தி ஏவம் சதூஸு க²ந்தே⁴ஸு திண்ணம் திண்ணம் வஸேன த்³வாத³ஸஸு டா²னேஸு ரூபாரூபமிஸ்ஸகோ அத்தா கதி²தோ. தத்த² ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி… வேத³னம்… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி இமேஸு பஞ்சஸு டா²னேஸு உச்சே²த³தி³ட்டி² கதி²தா, அவஸேஸேஸு ஸஸ்ஸததி³ட்டீ²தி. ஏவமேத்த² பன்னரஸ ப⁴வதி³ட்டி²யோ, பஞ்ச விப⁴வதி³ட்டி²யோ ஹோந்தி. ந ரூபம் அத்ததோதி ஏத்த² ரூபம் அத்தாதி ந ஸமனுபஸ்ஸதி. அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தாதி பன ஸமனுபஸ்ஸதி. ந ரூபவந்தம் அத்தானம்…பே… ந விஞ்ஞாணஸ்மிம் அத்தானந்தி இமே பஞ்சக்க²ந்தே⁴ கேனசி பரியாயேன அத்ததோ ந ஸமனுபஸ்ஸதி, ஸப்³பா³காரேன பன அனிச்சா து³க்கா² அனத்தாதி ஸமனுபஸ்ஸதி.

ஏத்தாவதா தே²ரியா, ‘‘ஏவம் கோ², ஆவுஸோ விஸாக², ஸக்காயதி³ட்டி² ஹோதீ’’தி ஏவம் புரிமபஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தியா ஏத்தகேன க³மனம் ஹோதி, ஆக³மனம் ஹோதி, க³மனாக³மனம் ஹோதி, வட்டம் வத்ததீதி வட்டம் மத்த²கம் பாபேத்வா த³ஸ்ஸிதம். ஏவம் கோ², ஆவுஸோ விஸாக², ஸக்காயதி³ட்டி² ந ஹோதீதி பச்சி²மம் பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தியா ஏத்தகேன க³மனம் ந ஹோதி, ஆக³மனம் ந ஹோதி, க³மனாக³மனம் ந ஹோதி, வட்டம் நாம ந வத்ததீதி விவட்டம் மத்த²கம் பாபேத்வா த³ஸ்ஸிதம்.

462. கதமோ பனாய்யே, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³தி அயம் பஞ்ஹோ தே²ரியா படிபுச்சி²த்வா விஸ்ஸஜ்ஜேதப்³போ³ ப⁴வேய்ய – ‘‘உபாஸக, தயா ஹேட்டா² மக்³கோ³ புச்சி²தோ, இத⁴ கஸ்மா மக்³க³மேவ புச்ச²ஸீ’’தி. ஸா பன அத்தனோ ப்³யத்ததாய பண்டி³ச்சேன தஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயம் ஸல்லக்கே²ஸி – ‘‘இமினா உபாஸகேன ஹேட்டா² படிபத்திவஸேன மக்³கோ³ புச்சி²தோ ப⁴விஸ்ஸதி, இத⁴ பன தம் ஸங்க²தாஸங்க²தலோகியலோகுத்தரஸங்க³ஹிதாஸங்க³ஹிதவஸேன புச்சி²துகாமோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. தஸ்மா அப்படிபுச்சி²த்வாவ யம் யம் புச்சி², தம் தம் விஸ்ஸஜ்ஜேஸி. தத்த² ஸங்க²தோதி சேதிதோ கப்பிதோ பகப்பிதோ ஆயூஹிதோ கதோ நிப்³ப³த்திதோ ஸமாபஜ்ஜந்தேன ஸமாபஜ்ஜிதப்³போ³. தீஹி ச கோ², ஆவுஸோ விஸாக², க²ந்தே⁴ஹி அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ஸங்க³ஹிதோதி ஏத்த² யஸ்மா மக்³கோ³ ஸப்பதே³ஸோ, தயோ க²ந்தா⁴ நிப்பதே³ஸா, தஸ்மா அயம் ஸப்பதே³ஸத்தா நக³ரம் விய ரஜ்ஜேன நிப்பதே³ஸேஹி தீஹி க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹிதோ. தத்த² ஸம்மாவாசாத³யோ தயோ ஸீலமேவ, தஸ்மா தே ஸஜாதிதோ ஸீலக்க²ந்தே⁴ன ஸங்க³ஹிதாதி. கிஞ்சாபி ஹி பாளியம் ஸீலக்க²ந்தே⁴தி பு⁴ம்மேன விய நித்³தே³ஸோ கதோ, அத்தோ² பன கரணவஸேன வேதி³தப்³போ³. ஸம்மாவாயாமாதீ³ஸு பன தீஸு ஸமாதி⁴ அத்தனோ த⁴ம்மதாய ஆரம்மணே ஏகக்³க³பா⁴வேன அப்பேதும் ந ஸக்கோதி. வீரியே பன பக்³க³ஹகிச்சம் ஸாதே⁴ந்தே ஸதியா ச அபிலாபனகிச்சம் ஸாதே⁴ந்தியா லத்³தூ⁴பகாரோ ஹுத்வா ஸக்கோதி.

தத்ராயம் உபமா – யதா² ஹி ‘‘நக்க²த்தம் கீளிஸ்ஸாமா’’தி உய்யானம் பவிட்டே²ஸு தீஸு ஸஹாயேஸு ஏகோ ஸுபுப்பி²தம் சம்பகருக்க²ம் தி³ஸ்வா ஹத்த²ம் உக்கி²பித்வாபி க³ஹேதும் ந ஸக்குணேய்ய. அத²ஸ்ஸ து³தியோ ஓனமித்வா பிட்டி²ம் த³தே³ய்ய, ஸோ தஸ்ஸ பிட்டி²யம் ட²த்வாபி கம்பமானோ க³ஹேதும் ந ஸக்குணேய்ய. அத²ஸ்ஸ இதரோ அம்ஸகூடம் உபனாமேய்ய, ஸோ ஏகஸ்ஸ பிட்டி²யம் ட²த்வா ஏகஸ்ஸ அம்ஸகூடம் ஓலுப்³ப⁴ யதா²ருசி புப்பா²னி ஓசினித்வா பிளந்தி⁴த்வா நக்க²த்தம் கீளேய்ய. ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏகதோ உய்யானம் பவிட்டா² தயோ ஸஹாயகா விய ஹி ஏகதோ ஜாதா ஸம்மாவாயாமாத³யோ தயோ த⁴ம்மா. ஸுபுப்பி²தசம்பகோ விய ஆரம்மணம். ஹத்த²ம் உக்கி²பித்வாபி க³ஹேதும் அஸக்கோந்தோ விய அத்தனோ த⁴ம்மதாய ஆரம்மணே ஏகக்³க³பா⁴வேன அப்பேதும் அஸக்கோந்தோ ஸமாதி⁴. பிட்டி²ம் த³த்வா ஓனதஸஹாயோ விய வாயாமோ. அம்ஸகூடம் த³த்வா டி²தஸஹாயோ விய ஸதி. யதா² தேஸு ஏகஸ்ஸ பிட்டி²யம் ட²த்வா ஏகஸ்ஸ அம்ஸகூடம் ஓலுப்³ப⁴ இதரோ யதா²ருசி புப்ப²ம் க³ஹேதும் ஸக்கோதி, ஏவமேவம் வீரியே பக்³க³ஹகிச்சம் ஸாதே⁴ந்தே, ஸதியா ச அபிலாபனகிச்சம் ஸாதே⁴ந்தியா லத்³து⁴பகாரோ ஸமாதி⁴ ஸக்கோதி ஆரம்மணே ஏகக்³க³பா⁴வேன அப்பேதும். தஸ்மா ஸமாதி⁴யேவேத்த² ஸஜாதிதோ ஸமாதி⁴க்க²ந்தே⁴ன ஸங்க³ஹிதோ. வாயாமஸதியோ பன கிரியதோ ஸங்க³ஹிதா ஹோந்தி.

ஸம்மாதி³ட்டி²ஸம்மாஸங்கப்பேஸுபி பஞ்ஞா அத்தனோ த⁴ம்மதாய அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தாதி ஆரம்மணம் நிச்சே²தும் ந ஸக்கோதி, விதக்கே பன ஆகோடேத்வா ஆகோடேத்வா தே³ந்தே ஸக்கோதி. கத²ம்? யதா² ஹி ஹேரஞ்ஞிகோ கஹாபணம் ஹத்தே² ட²பேத்வா ஸப்³ப³பா⁴கே³ஸு ஓலோகேதுகாமோ ஸமானோபி ந சக்கு²த³லேனேவ பரிவத்தேதும் ஸக்கோதி, அங்கு³லிபப்³பே³ஹி பன பரிவத்தேத்வா இதோ சிதோ ச ஓலோகேதும் ஸக்கோதி. ஏவமேவ ந பஞ்ஞா அத்தனோ த⁴ம்மதாய அனிச்சாதி³வஸேன ஆரம்மணம் நிச்சே²தும் ஸக்கோதி, அபி⁴னிரோபனலக்க²ணேன பன ஆஹனனபரியாஹனனரஸேன விதக்கேன ஆகோடேந்தேன விய பரிவத்தேந்தேன விய ச ஆதா³யா தி³ன்னமேவ வினிச்சே²தும் ஸக்கோதி. தஸ்மா இதா⁴பி ஸம்மாதி³ட்டி²யேவ ஸஜாதிதோ பஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ன ஸங்க³ஹிதா. ஸம்மாஸங்கப்போ பன கிரியதோ ஸங்க³ஹிதோ ஹோதி. இதி இமேஹி தீஹி க²ந்தே⁴ஹி மக்³கோ³ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி. தேன வுத்தம் – ‘‘தீஹி ச கோ², ஆவுஸோ விஸாக², க²ந்தே⁴ஹி அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ஸங்க³ஹிதோ’’தி.

இதா³னி ஏகசித்தக்க²ணிகம் மக்³க³ஸமாதி⁴ம் ஸனிமித்தம் ஸபரிக்கா²ரம் புச்ச²ந்தோ, கதமோ பனாய்யேதிஆதி³மாஹ. தஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா மக்³க³க்க²ணே சதுகிச்சஸாத⁴னவஸேன உப்பன்னா ஸதி, ஸா ஸமாதி⁴ஸ்ஸ பச்சயத்தே²ன நிமித்தம். சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னா சதுகிச்சஸாத⁴னவஸேனேவ உப்பன்னம் வீரியம், தம் பரிவாரட்டே²ன பரிக்கா²ரோ ஹோதி. தேஸம்யேவ த⁴ம்மானந்தி தேஸம் மக்³க³ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம். ஆஸேவனாதிஆதீ³ஸு ஏகசித்தக்க²ணிகாயேவ ஆஸேவனாத³யோ வுத்தாதி.

விதண்ட³வாதீ³ பன, ‘‘ஏகசித்தக்க²ணிகோ நாம மக்³கோ³ நத்தி², ‘ஏவம் பா⁴வேய்ய ஸத்த வஸ்ஸானீ’தி ஹி வசனதோ ஸத்தபி வஸ்ஸானி மக்³க³பா⁴வனா ஹோதி, கிலேஸா பன லஹு சி²ஜ்ஜந்தா ஸத்தஹி ஞாணேஹி சி²ஜ்ஜந்தீ’’தி வத³தி. ஸோ ‘‘ஸுத்தம் ஆஹரா’’தி வத்தப்³போ³. அத்³தா⁴ அஞ்ஞம் அபஸ்ஸந்தோ, ‘‘யா தேஸம்யேவ த⁴ம்மானம் ஆஸேவனா பா⁴வனா ப³ஹுலீகம்ம’’ந்தி இத³மேவ ஸுத்தம் ஆஹரித்வா, ‘‘அஞ்ஞேன சித்தேன ஆஸேவதி, அஞ்ஞேன பா⁴வேதி, அஞ்ஞேன ப³ஹுலீகரோதீ’’தி வக்க²தி. ததோ வத்தப்³போ³ – ‘‘கிம் பனித³ம், ஸுத்தம் நேய்யத்த²ம் நீதத்த²’’ந்தி. ததோ வக்க²தி – ‘‘நீதத்த²ம் யதா² ஸுத்தம் ததே²வ அத்தோ²’’தி. தஸ்ஸ இத³ம் உத்தரம் – ஏவம் ஸந்தே ஏகம் சித்தம் ஆஸேவமானம் உப்பன்னம், அபரம்பி ஆஸேவமானம், அபரம்பி ஆஸேவமானந்தி ஏவம் தி³வஸம்பி ஆஸேவனாவ ப⁴விஸ்ஸதி, குதோ பா⁴வனா, குதோ ப³ஹுலீகம்மம்? ஏகம் வா பா⁴வயமானம் உப்பன்னம் அபரம்பி பா⁴வயமானம் அபரம்பி பா⁴வயமானந்தி ஏவம் தி³வஸம்பி பா⁴வனாவ ப⁴விஸ்ஸதி, குதோ ஆஸேவனா குதோ ப³ஹுலீகம்மம்? ஏகம் வா ப³ஹுலீகரோந்தம் உப்பன்னம், அபரம்பி ப³ஹுலீகரோந்தம், அபரம்பி ப³ஹுலீகரோந்தந்தி ஏவம் தி³வஸம்பி ப³ஹுலீகம்மமேவ ப⁴விஸ்ஸதி குதோ ஆஸேவனா, குதோ பா⁴வனாதி.

அத² வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘‘ஏகேன சித்தேன ஆஸேவதி, த்³வீஹி பா⁴வேதி, தீஹி ப³ஹுலீகரோதி. த்³வீஹி வா ஆஸேவதி, தீஹி பா⁴வேதி, ஏகேன ப³ஹுலீகரோதி. தீஹி வா ஆஸேவதி, ஏகேன பா⁴வேதி, த்³வீஹி ப³ஹுலீகரோதீ’’தி. ஸோ வத்தப்³போ³ – ‘‘மா ஸுத்தம் மே லத்³த⁴ந்தி யம் வா தம் வா அவச. பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தேன நாம ஆசரியஸ்ஸ ஸந்திகே வஸித்வா பு³த்³த⁴வசனம் உக்³க³ண்ஹித்வா அத்த²ரஸம் விதி³த்வா வத்தப்³ப³ம் ஹோதி. ஏகசித்தக்க²ணிகாவ அயம் ஆஸேவனா, ஏகசித்தக்க²ணிகா பா⁴வனா, ஏகசித்தக்க²ணிகம் ப³ஹுலீகம்மம். க²யகா³மிலோகுத்தரமக்³கோ³ ப³ஹுலசித்தக்க²ணிகோ நாம நத்தி², ‘ஏகசித்தக்க²ணிகோயேவா’தி ஸஞ்ஞாபேதப்³போ³. ஸசே ஸஞ்ஜானாதி, ஸஞ்ஜானாது, நோ சே ஸஞ்ஜானாதி, க³ச்ச² பாதோவ விஹாரம் பவிஸித்வா யாகு³ம் பிவாஹீ’’தி உய்யோஜேதப்³போ³.

463. கதி பனாய்யே ஸங்கா²ராதி இத⁴ கிம் புச்ச²தி? யே ஸங்கா²ரே நிரோதே⁴த்வா நிரோத⁴ம் ஸமாபஜ்ஜதி, தே புச்சி²ஸ்ஸாமீதி புச்ச²தி. தேனேவஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயம் ஞத்வா தே²ரீ, புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ராதீ³ஸு அனேகேஸு ஸங்கா²ரேஸு விஜ்ஜமானேஸுபி, காயஸங்கா²ராத³யோவ ஆசிக்க²ந்தீ, தயோமே, ஆவுஸோதிஆதி³மாஹ. தத்த² காயபடிப³த்³த⁴த்தா காயேன ஸங்க²ரீயதி கரீயதி நிப்³ப³த்தீயதீதி காயஸங்கா²ரோ. வாசம் ஸங்க²ரோதி கரோதி நிப்³ப³த்தேதீதி வசீஸங்கா²ரோ. சித்தபடிப³த்³த⁴த்தா சித்தேன ஸங்க²ரீயதி கரீயதி நிப்³ப³த்தீயதீதி சித்தஸங்கா²ரோ. கதமோ பனாய்யேதி இத⁴ கிம் புச்ச²தி? இமே ஸங்கா²ரா அஞ்ஞமஞ்ஞமிஸ்ஸா ஆலுளிதா அவிபூ⁴தா து³த்³தீ³பனா. ததா² ஹி, காயத்³வாரே ஆதா³னக³ஹணமுஞ்சனசோபனானி பாபேத்வா உப்பன்னா அட்ட² காமாவசரகுஸலசேதனா த்³வாத³ஸ அகுஸலசேதனாதி ஏவம் குஸலாகுஸலா வீஸதி சேதனாபி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸாபி காயஸங்கா²ராத்வேவ வுச்சந்தி. வசீத்³வாரே ஹனுஸம்சோபனம் வசீபே⁴த³ம் பாபேத்வா உப்பன்னா வுத்தப்பகாராவ வீஸதி சேதனாபி விதக்கவிசாராபி வசீஸங்கா²ரோத்வேவ வுச்சந்தி. காயவசீத்³வாரேஸு சோபனம் அபத்தா ரஹோ நிஸின்னஸ்ஸ சிந்தயதோ உப்பன்னா குஸலாகுஸலா ஏகூனதிம்ஸ சேதனாபி ஸஞ்ஞா ச வேத³னா சாதி இமே த்³வே த⁴ம்மாபி சித்தஸங்கா²ரோத்வேவ வுச்சந்தி. ஏவம் இமே ஸங்கா²ரா அஞ்ஞமஞ்ஞமிஸ்ஸா ஆலுளிதா அவிபூ⁴தா து³த்³தீ³பனா. தே பாகடே விபூ⁴தே கத்வா கதா²பேஸ்ஸாமீதி புச்ச²தி.

கஸ்மா பனாய்யேதி இத⁴ காயஸங்கா²ராதி³னாமஸ்ஸ பத³த்த²ம் புச்ச²தி. தஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனே காயப்படிப³த்³தா⁴தி காயனிஸ்ஸிதா, காயே ஸதி ஹோந்தி, அஸதி ந ஹோந்தி. சித்தப்படிப³த்³தா⁴தி சித்தனிஸ்ஸிதா, சித்தே ஸதி ஹோந்தி, அஸதி ந ஹோந்தி.

464. இதா³னி கிம் நு கோ² ஏஸா ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் வலஞ்ஜேதி, ந வலஞ்ஜேதி. சிண்ணவஸீ வா தத்த² நோ சிண்ணவஸீதி ஜானனத்த²ம் புச்ச²ந்தோ, கத²ம் பனாய்யே, ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ஸமாபத்தி ஹோதீதிஆதி³மாஹ. தஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனே ஸமாபஜ்ஜிஸ்ஸந்தி வா ஸமாபஜ்ஜாமீதி வா பத³த்³வயேன நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்திகாலோ கதி²தோ. ஸமாபன்னோதி பதே³ன அந்தோனிரோதோ⁴. ததா² புரிமேஹி த்³வீஹி பதே³ஹி ஸசித்தககாலோ கதி²தோ, பச்சி²மேன அசித்தககாலோ. புப்³பே³வ ததா² சித்தம் பா⁴விதம் ஹோதீதி நிரோத⁴ஸமாபத்திதோ புப்³பே³ அத்³தா⁴னபரிச்சே²த³காலேயேவ, ஏத்தகம் காலம் அசித்தகோ ப⁴விஸ்ஸாமீதி அத்³தா⁴னபரிச்சே²த³சித்தம் பா⁴விதம் ஹோதி. யம் தம் தத²த்தாய உபனேதீதி யம் ஏவம் பா⁴விதம் சித்தம், தம் புக்³க³லம் தத²த்தாய அசித்தகபா⁴வாய உபனேதி.

பட²மம் நிருஜ்ஜ²தி வசீஸங்கா²ரோதி ஸேஸஸங்கா²ரேஹி பட²மம் து³தியஜ்ஜா²னேயேவ நிருஜ்ஜ²தி. ததோ காயஸங்கா²ரோதி ததோ பரம் காயஸங்கா²ரோ சதுத்த²ஜ்ஜா²னே நிருஜ்ஜ²தி. ததோ சித்தஸங்கா²ரோதி ததோ பரம் சித்தஸங்கா²ரோ அந்தோனிரோதே⁴ நிருஜ்ஜ²தி. வுட்ட²ஹிஸ்ஸந்தி வா வுட்ட²ஹாமீதி வா பத³த்³வயேன அந்தோனிரோத⁴காலோ கதி²தோ. வுட்டி²தோதி பதே³ன ப²லஸமாபத்திகாலோ. ததா² புரிமேஹி த்³வீஹி பதே³ஹி அசித்தககாலோ கதி²தோ, பச்சி²மேன ஸசித்தககாலோ. புப்³பே³வ ததா² சித்தம் பா⁴விதம் ஹோதீதி நிரோத⁴ஸமாபத்திதோ புப்³பே³ அத்³தா⁴னபரிச்சே²த³காலேயேவ ஏத்தகம் காலம் அசித்தகோ ஹுத்வா ததோ பரம் ஸசித்தகோ ப⁴விஸ்ஸாமீதி அத்³தா⁴னபரிச்சே²த³சித்தம் பா⁴விதம் ஹோதி. யம் தம் தத²த்தாய உபனேதீதி யம் ஏவம் பா⁴விதம் சித்தம், தம் புக்³க³லம் தத²த்தாய ஸசித்தகபா⁴வாய உபனேதி. இதி ஹேட்டா² நிரோத⁴ஸமாபஜ்ஜனகாலோ க³ஹிதோ, இத⁴ நிரோத⁴தோ வுட்டா²னகாலோ.

இதா³னி நிரோத⁴கத²ம் கதே²தும் வாரோதி நிரோத⁴கதா² கதே²தப்³பா³ ஸியா, ஸா பனேஸா, ‘‘த்³வீஹி ப³லேஹி ஸமன்னாக³தத்தா தயோ ச ஸங்கா²ரானம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴யா ஸோளஸஹி ஞாணசரியாஹி நவஹி ஸமாதி⁴சரியாஹி வஸீபா⁴வதாபஞ்ஞா நிரோத⁴ஸமாபத்தியா ஞாண’’ந்தி மாதிகம் ட²பேத்வா ஸப்³பா³காரேன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ கதி²தா. தஸ்மா தத்த² கதி²தனயேனேவ க³ஹேதப்³பா³. கோ பனாயம் நிரோதோ⁴ நாம? சதுன்னம் க²ந்தா⁴னம் படிஸங்கா² அப்பவத்தி. அத² கிமத்த²மேதம் ஸமாபஜ்ஜந்தீதி. ஸங்கா²ரானம் பவத்தே உக்கண்டி²தா ஸத்தாஹம் அசித்தகா ஹுத்வா ஸுக²ம் விஹரிஸ்ஸாம, தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னம் நாமேதம், யதி³த³ம் நிரோதோ⁴தி ஏதத³த்த²ம் ஸமாபஜ்ஜந்தி.

பட²மம் உப்பஜ்ஜதி சித்தஸங்கா²ரோதி நிரோதா⁴ வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ ஹி ப²லஸமாபத்திசித்தம் பட²மம் உப்பஜ்ஜதி. தம்ஸம்பயுத்தம் ஸஞ்ஞஞ்ச வேத³னஞ்ச ஸந்தா⁴ய, ‘‘பட²மம் உப்பஜ்ஜதி சித்தஸங்கா²ரோ’’தி ஆஹ. ததோ காயஸங்கா²ரோதி ததோ பரம் ப⁴வங்க³ஸமயே காயஸங்கா²ரோ உப்பஜ்ஜதி. கிம் பன ப²லஸமாபத்தி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே ந ஸமுட்டா²பேதீதி? ஸமுட்டா²பேதி. இமஸ்ஸ பன சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகா ப²லஸமாபத்தி, ஸா ந ஸமுட்டா²பேதி. கிம் வா ஏதேன ப²லஸமாபத்தி பட²மஜ்ஜா²னிகா வா ஹோது, து³தியததியசதுத்த²ஜ்ஜா²னிகா வா, ஸந்தாய ஸமாபத்தியா வுட்டி²தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா அப்³போ³ஹாரிகா ஹோந்தி. தேஸம் அப்³போ³ஹாரிகபா⁴வோ ஸஞ்ஜீவத்தே²ரவத்து²னா வேதி³தப்³போ³. ஸஞ்ஜீவத்தே²ரஸ்ஸ ஹி ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய கிம்ஸுகபுப்ப²ஸதி³ஸே வீதச்சிதங்கா³ரே மத்³த³மானஸ்ஸ க³ச்ச²தோ சீவரே அம்ஸுமத்தம்பி ந ஜா²யி, உஸுமாகாரமத்தம்பி நாஹோஸி, ஸமாபத்திப²லம் நாமேதந்தி வத³ந்தி. ஏவமேவம் ஸந்தாய ஸமாபத்தியா வுட்டி²தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா அப்³போ³ஹாரிகா ஹோந்தீதி ப⁴வங்க³ஸமயேனேவேதம் கதி²தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

ததோ வசீஸங்கா²ரோதி ததோ பரம் கிரியமயபவத்தவளஞ்ஜனகாலே வசீஸங்கா²ரோ உப்பஜ்ஜதி. கிம் ப⁴வங்க³ம் விதக்கவிசாரே ந ஸமுட்டா²பேதீதி? ஸமுட்டா²பேதி. தம்ஸமுட்டா²னா பன விதக்கவிசாரா வாசம் அபி⁴ஸங்கா²தும் ந ஸக்கோந்தீதி கிரியமயபவத்தவளஞ்ஜனகாலேனேவதம் கதி²தம். ஸுஞ்ஞதோ ப²ஸ்ஸோதிஆத³யோ ஸகு³ணேனாபி ஆரம்மணேனாபி கதே²தப்³பா³. ஸகு³ணேன தாவ ஸுஞ்ஞதா நாம ப²லஸமாபத்தி, தாய ஸஹஜாதம் ப²ஸ்ஸம் ஸந்தா⁴ய ஸுஞ்ஞதோ ப²ஸ்ஸோதி வுத்தம். அனிமித்தாபணிஹிதேஸுபிஏஸேவ நயோ. ஆரம்மணேன பன நிப்³பா³னம் ராகா³தீ³ஹி ஸுஞ்ஞத்தா ஸுஞ்ஞம் நாம, ராக³னிமித்தாதீ³னம் அபா⁴வா அனிமித்தம், ராக³தோ³ஸமோஹப்பணிதீ⁴னம் அபா⁴வா அப்பணிஹிதம். ஸுஞ்ஞதம் நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் கத்வா உப்பன்னப²லஸமாபத்தியம் ப²ஸ்ஸோ ஸுஞ்ஞதோ நாம. அனிமித்தாபணிஹிதேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

அபரா ஆக³மனியகதா² நாம ஹோதி, ஸுஞ்ஞதா, அனிமித்தா, அப்பணிஹிதாதி ஹி விபஸ்ஸனாபி வுச்சதி. தத்த² யோ பி⁴க்கு² ஸங்கா²ரே அனிச்சதோ பரிக்³க³ஹேத்வா அனிச்சதோ தி³ஸ்வா அனிச்சதோ வுட்டா²தி, தஸ்ஸ வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனா அனிமித்தா நாம ஹோதி. யோ து³க்க²தோ பரிக்³க³ஹேத்வா து³க்க²தோ தி³ஸ்வா து³க்க²தோ வுட்டா²தி, தஸ்ஸ அப்பணிஹிதா நாம. யோ அனத்ததோ பரிக்³க³ஹேத்வா அனத்ததோ தி³ஸ்வா அனத்ததோ வுட்டா²தி, தஸ்ஸ ஸுஞ்ஞதா நாம. தத்த² அனிமித்தவிபஸ்ஸனாய மக்³கோ³ அனிமித்தோ நாம, அனிமித்தமக்³க³ஸ்ஸ ப²லம் அனிமித்தம் நாம. அனிமித்தப²லஸமாபத்திஸஹஜாதே ப²ஸ்ஸே பு²ஸந்தே அனிமித்தோ ப²ஸ்ஸோ பு²ஸதீதி வுச்சதி. அப்பணிஹிதஸுஞ்ஞதேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஆக³மனியேன கதி²தே பன ஸுஞ்ஞதோ வா ப²ஸ்ஸோ அனிமித்தோ வா ப²ஸ்ஸோ அப்பணிஹிதோ வா ப²ஸ்ஸோதி விகப்போ ஆபஜ்ஜேய்ய, தஸ்மா ஸகு³ணேன சேவ ஆரம்மணேன ச கதே²தப்³ப³ம். ஏவஞ்ஹி தயோ ப²ஸ்ஸா பு²ஸந்தீதி ஸமேதி.

விவேகனின்னந்திஆதீ³ஸு நிப்³பா³னம் விவேகோ நாம, தஸ்மிம் விவேகே நின்னம் ஓனதந்தி விவேகனின்னம். அஞ்ஞதோ ஆக³ந்த்வா யேன விவேகோ, தேன வங்கம் விய ஹுத்வா டி²தந்தி விவேகபோணம். யேன விவேகோ, தேன பதமானம் விய டி²தந்தி விவேகபப்³பா⁴ரம்.

465. இதா³னி யா வேத³னா நிரோதே⁴த்வா நிரோத⁴ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜதி, தா புச்சி²ஸ்ஸாமீதி புச்ச²ந்தோ கதி பனாய்யே, வேத³னாதி ஆஹ. காயிகம் வாதிஆதீ³ஸு பஞ்சத்³வாரிகம் ஸுக²ம் காயிகம் நாம, மனோத்³வாரிகம் சேதஸிகம் நாமாதி வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² ஸுக²ந்தி ஸபா⁴வனித்³தே³ஸோ. ஸாதந்தி தஸ்ஸேவ மது⁴ரபா⁴வதீ³பகம் வேவசனம். வேத³யிதந்தி வேத³யிதபா⁴வதீ³பகம், ஸப்³ப³வேத³னானம் ஸாதா⁴ரணவசனம். ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. டி²திஸுகா² விபரிணாமது³க்கா²திஆதீ³ஸு ஸுகா²ய வேத³னாய அத்தி²பா⁴வோ ஸுக²ம், நத்தி²பா⁴வோ து³க்க²ம். து³க்கா²ய வேத³னாய அத்தி²பா⁴வோ து³க்க²ம், நத்தி²பா⁴வோ ஸுக²ம். அது³க்க²மஸுகா²ய வேத³னாய ஜானனபா⁴வோ ஸுக²ம், அஜானனபா⁴வோ து³க்க²ந்தி அத்தோ².

கிம் அனுஸயோ அனுஸேதீதி கதமோ அனுஸயோ அனுஸேதி. அப்பஹீனட்டே²ன ஸயிதோ விய ஹோதீதி அனுஸயபுச்ச²ம் புச்ச²தி. ந கோ², ஆவுஸோ விஸாக², ஸப்³பா³ய ஸுகா²ய வேத³னாய ராகா³னுஸயோ அனுஸேதீதி ந ஸப்³பா³ய ஸுகா²ய வேத³னாய ராகா³னுஸயோ அனுஸேதி. ந ஸப்³பா³ய ஸுகா²ய வேத³னாய ஸோ அப்பஹீனோ, ந ஸப்³ப³ம் ஸுக²ம் வேத³னம் ஆரப்³ப⁴ உப்பஜ்ஜதீதி அத்தோ². ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². கிம் பஹாதப்³ப³ந்தி அயம் பஹானபுச்சா² நாம.

ராக³ம் தேன பஜஹதீதி ஏத்த² ஏகேனேவ ப்³யாகரணேன த்³வே புச்சா² விஸ்ஸஜ்ஜேஸி. இத⁴ பி⁴க்கு² ராகா³னுஸயம் விக்க²ம்பே⁴த்வா பட²மஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜதி, ஜா²னவிக்க²ம்பி⁴தம் ராகா³னுஸயம் ததா² விக்க²ம்பி⁴தமேவ கத்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அனாகா³மிமக்³கே³ன ஸமுக்³கா⁴தேதி. ஸோ அனாகா³மிமக்³கே³ன பஹீனோபி ததா² விக்க²ம்பி⁴தத்தாவ பட²மஜ்ஜா²னே நானுஸேதி நாம. தேனாஹ – ‘‘ந தத்த² ராகா³னுஸயோ அனுஸேதீ’’தி. ததா³யதனந்தி தம் ஆயதனம், பரமஸ்ஸாஸபா⁴வேன பதிட்டா²னபூ⁴தம் அரஹத்தந்தி அத்தோ². இதி அனுத்தரேஸூதி ஏவம் அனுத்தரா விமோக்கா²தி லத்³த⁴னாமே அரஹத்தே. பிஹம் உபட்டா²பயதோதி பத்த²னம் பட்ட²பேந்தஸ்ஸ. உப்பஜ்ஜதி பிஹாபச்சயா தோ³மனஸ்ஸந்தி பத்த²னாய பட்ட²பனமூலகம் தோ³மனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜதி. தம் பனேதம் ந பத்த²னாய பட்ட²பனமூலகம் உப்பஜ்ஜதி, பத்தே²த்வா அலப⁴ந்தஸ்ஸ பன அலாப⁴மூலகம் உப்பஜ்ஜமானம், ‘‘உப்பஜ்ஜதி பிஹாபச்சயா’’தி வுத்தம். தத்த² கிஞ்சாபி தோ³மனஸ்ஸம் நாம ஏகந்தேன அகுஸலம், இத³ம் பன ஸேவிதப்³ப³ம் தோ³மனஸ்ஸம் வட்டதீதி வத³ந்தி. யோகி³னோ ஹி தேமாஸிகம் ச²மாஸிகம் வா நவமாஸிகம் வா படிபத³ம் க³ண்ஹந்தி. தேஸு யோ தம் தம் படிபத³ம் க³ஹேத்வா அந்தோகாலபரிச்சே²தே³யேவ அரஹத்தம் பாபுணிஸ்ஸாமீதி க⁴டேந்தோ வாயமந்தோ ந ஸக்கோதி யதா²பரிச்சி²ன்னகாலேன பாபுணிதும், தஸ்ஸ ப³லவதோ³மனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜதி, ஆளிந்தி³கவாஸிமஹாபு²ஸ்ஸதே³வத்தே²ரஸ்ஸ விய அஸ்ஸுதா⁴ரா பவத்தந்தி. தே²ரோ கிர ஏகூனவீஸதிவஸ்ஸானி க³தபச்சாக³தவத்தம் பூரேஸி. தஸ்ஸ, ‘‘இமஸ்மிம் வாரே அரஹத்தம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமி, இமஸ்மிம் வாரே விஸுத்³தி⁴பவாரணம் பவாரேஸ்ஸாமீ’’தி மானஸம் ப³ந்தி⁴த்வா ஸமணத⁴ம்மம் கரோந்தஸ்ஸேவ ஏகூனவீஸதிவஸ்ஸானி அதிக்கந்தானி. பவாரணாதி³வஸே ஆக³தே தே²ரஸ்ஸ அஸ்ஸுபாதேன முத்ததி³வஸோ நாம நாஹோஸி. வீஸதிமே பன வஸ்ஸே அரஹத்தம் பாணுணி.

படிக⁴ம் தேன பஜஹதீதி ஏத்த² தோ³மனஸ்ஸேனேவ படிக⁴ம் பஜஹதி. ந ஹி படிகே⁴னேவ படிக⁴ப்பஹானம், தோ³மனஸ்ஸேன வா தோ³மனஸ்ஸப்பஹானம் நாம அத்தி². அயம் பன பி⁴க்கு² தேமாஸிகாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் படிபத³ம் க³ஹேத்வா இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘‘பஸ்ஸ பி⁴க்கு², கிம் துய்ஹம் ஸீலேன ஹீனட்டா²னம் அத்தி², உதா³ஹு வீரியேன, உதா³ஹு பஞ்ஞாய, நனு தே ஸீலம் ஸுபரிஸுத்³த⁴ம் வீரியம் ஸுபக்³க³ஹிதம் பஞ்ஞா ஸூரா ஹுத்வா வஹதீ’’தி. ஸோ ஏவம் படிஸஞ்சிக்கி²த்வா, ‘‘ந தா³னி புன இமஸ்ஸ தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸ உப்பஜ்ஜிதும் த³ஸ்ஸாமீ’’தி வீரியம் த³ள்ஹம் கத்வா அந்தோதேமாஸே வா அந்தோச²மாஸே வா அந்தோனவமாஸே வா அனாகா³மிமக்³கே³ன தம் ஸமுக்³கா⁴தேதி. இமினா பரியாயேன படிகே⁴னேவ படிக⁴ம், தோ³மனஸ்ஸேனேவ தோ³மனஸ்ஸம் பஜஹதி நாம.

ந தத்த² படிகா⁴னுஸயோ அனுஸேதீதி தத்த² ஏவரூபே தோ³மனஸ்ஸே படிகா⁴னுஸயோ நானுஸேதி. ந தம் ஆரப்³ப⁴ உப்பஜ்ஜதி, பஹீனோவ தத்த² படிகா⁴னுஸயோதி அத்தோ². அவிஜ்ஜம் தேன பஜஹதீதி இத⁴ பி⁴க்கு² அவிஜ்ஜானுஸயம் விக்க²ம்பே⁴த்வா சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜதி, ஜா²னவிக்க²ம்பி⁴தம் அவிஜ்ஜானுஸயம் ததா² விக்க²ம்பி⁴தமேவ கத்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தமக்³கே³ன ஸமுக்³கா⁴தேதி. ஸோ அரஹத்தமக்³கே³ன பஹீனோபி ததா² விக்க²ம்பி⁴தத்தாவ சதுத்த²ஜ்ஜா²னே நானுஸேதி நாம. தேனாஹ – ‘‘ந தத்த² அவிஜ்ஜானுஸயோ அனுஸேதீ’’தி.

466. இதா³னி படிபா⁴க³புச்ச²ம் புச்ச²ந்தோ ஸுகா²ய பனாய்யேதிஆதி³மாஹ. தஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனே யஸ்மா ஸுக²ஸ்ஸ து³க்க²ம், து³க்க²ஸ்ஸ ச ஸுக²ம் பச்சனீகம், தஸ்மா த்³வீஸு வேத³னாஸு விஸபா⁴க³படிபா⁴கோ³ கதி²தோ. உபேக்கா² பன அந்த⁴காரா அவிபூ⁴தா து³த்³தீ³பனா, அவிஜ்ஜாபி தாதி³ஸாவாதி தேனேத்த² ஸபா⁴க³படிபா⁴கோ³ கதி²தோ. யத்தகேஸு பன டா²னேஸு அவிஜ்ஜா தமம் கரோதி, தத்தகேஸு விஜ்ஜா தமம் வினோதே³தீதி விஸபா⁴க³படிபா⁴கோ³ கதி²தோ. அவிஜ்ஜாய கோ², ஆவுஸோதி ஏத்த² உபோ⁴பேதே த⁴ம்மா அனாஸவா லோகுத்தராதி ஸபா⁴க³படிபா⁴கோ³வ கதி²தோ. விமுத்தியா கோ², ஆவுஸோதி ஏத்த² அனாஸவட்டே²ன லோகுத்தரட்டே²ன அப்³யாகதட்டே²ன ச ஸபா⁴க³படிபா⁴கோ³வ கதி²தோ. அச்சயாஸீதி ஏத்த² பஞ்ஹம் அதிக்கமித்வா க³தோஸீதி அத்தோ². நாஸக்கி² பஞ்ஹானம் பரியந்தம் க³ஹேதுந்தி பஞ்ஹானம் பரிச்சே²த³பமாணம் க³ஹேதும் நாஸக்கி², அப்படிபா⁴க³த⁴ம்மஸ்ஸ படிபா⁴க³ம் புச்சி². நிப்³பா³னம் நாமேதம் அப்படிபா⁴க³ம், ந ஸக்கா நீலம் வா பீதகம் வாதி கேனசி த⁴ம்மேன ஸத்³தி⁴ம் படிபா⁴க³ம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும். தஞ்ச த்வம் இமினா அதி⁴ப்பாயேன புச்ச²ஸீதி அத்தோ².

ஏத்தாவதா சாயம் உபாஸகோ யதா² நாம ஸத்தமே க⁴ரே ஸலாகப⁴த்தம் லபி⁴த்வா க³தோ பி⁴க்கு² ஸத்த க⁴ரானி அதிக்கம்ம அட்ட²மஸ்ஸ த்³வாரே டி²தோ ஸப்³பா³னிபி ஸத்த கே³ஹானி விரத்³தோ⁴வ ந அஞ்ஞாஸி, ஏவமேவம் அப்படிபா⁴க³த⁴ம்மஸ்ஸ படிபா⁴க³ம் புச்ச²ந்தோ ஸப்³பா³ஸுபி ஸத்தஸு ஸப்படிபா⁴க³புச்சா²ஸு விரத்³தோ⁴வ ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³. நிப்³பா³னோக³த⁴ந்தி நிப்³பா³னப்³ப⁴ந்தரம் நிப்³பா³னம் அனுபவிட்ட²ம். நிப்³பா³னபராயனந்தி நிப்³பா³னம் பரம் அயனமஸ்ஸ பரா க³தி, ந ததோ பரம் க³ச்ச²தீதி அத்தோ². நிப்³பா³னம் பரியோஸானம் அவஸானம் அஸ்ஸாதி நிப்³பா³னபரியோஸானம்.

467. பண்டி³தாதி பண்டி³ச்சேன ஸமன்னாக³தா, தா⁴துகுஸலா ஆயதனகுஸலா படிச்சஸமுப்பாத³குஸலா டா²னாட்டா²னகுஸலாதி அத்தோ². மஹாபஞ்ஞாதி மஹந்தே அத்தே² மஹந்தே த⁴ம்மே மஹந்தா நிருத்தியோ மஹந்தானி படிபா⁴னானி பரிக்³க³ண்ஹனஸமத்தா²ய பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தா. யதா² தம் த⁴ம்மதி³ன்னாயாதி யதா² த⁴ம்மதி³ன்னாய பி⁴க்கு²னியா ப்³யாகதம், அஹம்பி தம் ஏவமேவம் ப்³யாகரேய்யந்தி. ஏத்தாவதா ச பன அயம் ஸுத்தந்தோ ஜினபா⁴ஸிதோ நாம ஜாதோ, ந ஸாவகபா⁴ஸிதோ. யதா² ஹி ராஜயுத்தேஹி லிகி²தம் பண்ணம் யாவ ராஜமுத்³தி³காய ந லஞ்சி²தம் ஹோதி, ந தாவ ராஜபண்ணந்தி ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி; லஞ்சி²தமத்தம் பன ராஜபண்ணம் நாம ஹோதி, ததா², ‘‘அஹம்பி தம் ஏவமேவ ப்³யாகரேய்ய’’ந்தி இமாய ஜினவசனமுத்³தி³காய லஞ்சி²தத்தா அயம் ஸுத்தந்தோ ஆஹச்சவசனேன ஜினபா⁴ஸிதோ நாம ஜாதோ. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

சூளவேத³ல்லஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. சூளத⁴ம்மஸமாதா³னஸுத்தவண்ணனா

468. ஏவம் மே ஸுதந்தி சூளத⁴ம்மஸமாதா³னஸுத்தம். தத்த² த⁴ம்மஸமாதா³னானீதி த⁴ம்மோதி க³ஹிதக³ஹணானி. பச்சுப்பன்னஸுக²ந்தி பச்சுப்பன்னே ஸுக²ம், ஆயூஹனக்க²ணே ஸுக²ம் ஸுகரம் ஸுகே²ன ஸக்கா பூரேதும். ஆயதிம் து³க்க²விபாகந்தி அனாக³தே விபாககாலே து³க்க²விபாகம். இமினா உபாயேன ஸப்³ப³பதே³ஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

469. நத்தி² காமேஸு தோ³ஸோதி வத்து²காமேஸுபி கிலேஸகாமேஸுபி தோ³ஸோ நத்தி². பாதப்³யதம் ஆபஜ்ஜந்தீதி தே வத்து²காமேஸு கிலேஸகாமேன பாதப்³யதம் பிவிதப்³ப³தம், யதா²ருசி பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜந்தீதி அத்தோ². மோளிப³த்³தா⁴ஹீதி மோளிம் கத்வா ப³த்³த⁴கேஸாஹி. பரிப்³பா³ஜிகாஹீதி தாபஸபரிப்³பா³ஜிகாஹி. ஏவமாஹம்ஸூதி ஏவம் வத³ந்தி. பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தீதி பஹானம் ஸமதிக்கமம் பஞ்ஞபேந்தி. மாலுவாஸிபாடிகாதி தீ³க⁴ஸண்டா²னம் மாலுவாபக்கம். ப²லேய்யாதி ஆதபேன ஸுஸ்ஸித்வா பி⁴ஜ்ஜேய்ய. ஸாலமூலேதி ஸாலருக்க²ஸ்ஸ ஸமீபே. ஸந்தாஸம் ஆபஜ்ஜேய்யாதி கஸ்மா ஆபஜ்ஜதி? ப⁴வனவினாஸப⁴யா. ருக்க²மூலே பதிதமாலுவாபீ³ஜதோ ஹி லதா உப்பஜ்ஜித்வா ருக்க²ம் அபி⁴ருஹதி. ஸா மஹாபத்தா சேவ ஹோதி ப³ஹுபத்தா ச, கோவிளாரபத்தஸதி³ஸேஹி பத்தேஹி ஸமன்னாக³தா. அத² தம் ருக்க²ம் மூலதோ பட்டா²ய வினந்த⁴மானா ஸப்³ப³விடபானி ஸஞ்சா²தே³த்வா மஹந்தம் பா⁴ரம் ஜனேத்வா திட்ட²தி. ஸா வாதே வா வாயந்தே தே³வே வா வஸ்ஸந்தே ஓக⁴னம் ஜனேத்வா தஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸாகா²பஸாக²ம் ப⁴ஞ்ஜதி, பூ⁴மியம் நிபாதேதி. ததோ தஸ்மிம் ருக்கே² பதிட்டி²தவிமானம் பி⁴ஜ்ஜதி நஸ்ஸதி. இதி ஸா ப⁴வனவினாஸப⁴யா ஸந்தாஸம் ஆபஜ்ஜதி.

ஆராமதே³வதாதி தத்த² தத்த² புப்பா²ராமப²லாராமேஸு அதி⁴வத்தா² தே³வதா. வனதே³வதாதி அந்த⁴வனஸுப⁴க³வனாதீ³ஸு வனேஸு அதி⁴வத்தா² தே³வதா. ருக்க²தே³வதாதி அபி⁴லக்கி²தேஸு நளேருபுசிமந்தா³தீ³ஸு ருக்கே²ஸு அதி⁴வத்தா² தே³வதா. ஓஸதி⁴திணவனப்பதீஸூதி ஹரீதகீஆமலகீஆதீ³ஸு ஓஸதீ⁴ஸு தாலனாளிகேராதீ³ஸு திணேஸு வனஜேட்ட²கேஸு ச வனப்பதிருக்கே²ஸு அதி⁴வத்தா² தே³வதா. வனகம்மிகாதி வனே கஸனலாயனதா³ருஆஹரணகோ³ரக்கா²தீ³ஸு கேனசிதே³வ கம்மேன வா விசரகமனுஸ்ஸா. உத்³த⁴ரேய்யுந்தி கா²தே³ய்யும். விலம்பி³னீதி வாதேன பஹதபஹதட்டா²னேஸு கேளிம் கரோந்தீ விய விலம்ப³ந்தீ. ஸுகோ² இமிஸ்ஸாதி ஏவரூபாய மாலுவாலதாய ஸம்ப²ஸ்ஸோபி ஸுகோ², த³ஸ்ஸனம்பி ஸுக²ம். அயம் மே தா³ரகானம் ஆபானமண்ட³லம் ப⁴விஸ்ஸதி, கீளாபூ⁴மி ப⁴விஸ்ஸதி, து³தியம் மே விமானம் படிலத்³த⁴ந்தி லதாய த³ஸ்ஸனேபி ஸம்ப²ஸ்ஸேபி ஸோமனஸ்ஸஜாதா ஏவமாஹ.

விடபி⁴ம் கரேய்யாதி ஸாகா²னம் உபரி ச²த்தாகாரேன திட்டே²ய்ய. ஓக⁴னம் ஜனேய்யாதி ஹேட்டா² க⁴னம் ஜனேய்ய. உபரி ஆருய்ஹ ஸகலம் ருக்க²ம் பலிவேடே²த்வா புன ஹேட்டா² ப⁴ஸ்ஸமானா பூ⁴மிம் க³ண்ஹேய்யாதி அத்தோ². பதா³லேய்யாதி ஏவம் ஓக⁴னம் கத்வா புன ததோ பட்டா²ய யாவ மூலா ஓதிண்ணஸாகா²ஹி அபி⁴ருஹமானா ஸப்³ப³ஸாகா² பலிவேடே²ந்தீ மத்த²கம் பத்வா தேனேவ நியாமேன புன ஓரோஹித்வா ச அபி⁴ருஹித்வா ச ஸகலருக்க²ம் ஸம்ஸிப்³பி³த்வா அஜ்ஜோ²த்த²ரந்தீ ஸப்³ப³ஸாகா² ஹேட்டா² கத்வா ஸயம் உபரி ட²த்வா வாதே வா வாயந்தே தே³வே வா வஸ்ஸந்தே பதா³லேய்ய. பி⁴ந்தே³ய்யாதி அத்தோ². கா²ணுமத்தமேவ திட்டே²ய்ய, தத்த² யம் ஸாக²ட்ட²கவிமானம் ஹோதி, தம் ஸாகா²ஸு பி⁴ஜ்ஜமானாஸு தத்த² தத்தே²வ பி⁴ஜ்ஜித்வா ஸப்³ப³ஸாகா²ஸு பி⁴ன்னாஸு ஸப்³ப³ம் பி⁴ஜ்ஜதி. ருக்க²ட்ட²கவிமானம் பன யாவ ருக்க²ஸ்ஸ மூலமத்தம்பி திட்ட²தி, தாவ ந நஸ்ஸதி. இத³ம் பன விமானம் ஸாக²ட்ட²கம், தஸ்மா ஸப்³ப³ஸாகா²ஸு ஸம்பி⁴ஜ்ஜமானாஸு பி⁴ஜ்ஜித்த². தே³வதா புத்தகே க³ஹேத்வா கா²ணுகே டி²தா பரிதே³விதும் ஆரத்³தா⁴.

471. திப்³ப³ராக³ஜாதிகோதி ப³ஹலராக³ஸபா⁴வோ. ராக³ஜம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தீதி திப்³ப³ராக³ஜாதிகத்தா தி³ட்டே² தி³ட்டே² ஆரம்மணே நிமித்தம் க³ண்ஹாதி. அத²ஸ்ஸ ஆசரியுபஜ்ஜா²யா த³ண்ட³கம்மம் ஆணாபேந்தி. ஸோ அபி⁴க்க²ணம் த³ண்ட³கம்மம் கரோந்தோ து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி, நத்வேவ வீதிக்கமம் கரோதி. திப்³ப³தோ³ஸஜாதிகோதி அப்பமத்திகேனேவ குப்பதி, த³ஹரஸாமணேரேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஹத்த²பராமாஸாதீ³னி கரோந்தோவ கதே²தி. ஸோபி த³ண்ட³கம்மபச்சயா து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. மோஹஜாதிகோ பன இத⁴ கதம் வா கததோ அகதம் வா அகததோ ந ஸல்லக்கே²தி, தானி தானி கிச்சானி விராதே⁴தி. ஸோபி த³ண்ட³கம்மபச்சயா து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி.

472. ந திப்³ப³ராக³ஜாதிகோதிஆதீ³னி வுத்தபடிபக்க²னயேன வேதி³தப்³பா³னி. கஸ்மா பனேத்த² கோசி திப்³ப³ராகா³தி³ஜாதிகோ ஹோதி, கோசி ந திப்³ப³ராகா³தி³ஜாதிகோ? கம்மனியாமேன. யஸ்ஸ ஹி கம்மாயூஹனக்க²ணே லோபோ⁴ ப³லவா ஹோதி, அலோபோ⁴ மந்தோ³, அதோ³ஸாமோஹா ப³லவந்தோ, தோ³ஸமோஹா மந்தா³, தஸ்ஸ மந்தோ³ அலோபோ⁴ லோப⁴ம் பரியாதா³தும் ந ஸக்கோதி, அதோ³ஸாமோஹா பன ப³லவந்தோ தோ³ஸமோஹே பரியாதா³தும் ஸக்கோந்தி. தஸ்மா ஸோ தேன கம்மேன தி³ன்னபடிஸந்தி⁴வஸேன நிப்³ப³த்தோ லுத்³தோ⁴ ஹோதி, ஸுக²ஸீலோ அக்கோத⁴னோ பஞ்ஞவா வஜிரூபமஞாணோ.

யஸ்ஸ பன கம்மாயூஹனக்க²ணே லோப⁴தோ³ஸா ப³லவந்தோ ஹோந்தி, அலோபா⁴தோ³ஸா மந்தா³, அமோஹோ ப³லவா, மோஹோ மந்தோ³, ஸோ புரிமனயேனேவ லுத்³தோ⁴ சேவ ஹோதி து³ட்டோ² ச, பஞ்ஞவா பன ஹோதி வஜிரூபமஞாணோ த³த்தாப⁴யத்தே²ரோ விய.

யஸ்ஸ பன கம்மாயூஹனக்க²ணே லோபா⁴தோ³ஸமோஹா ப³லவந்தோ ஹோந்தி, இதரே மந்தா³, ஸோ புரிமனயேனேவ லுத்³தோ⁴ சேவ ஹோதி த³ந்தோ⁴ ச, ஸுக²ஸீலகோ பன ஹோதி அக்கோத⁴னோ.

ததா² யஸ்ஸ கம்மாயூஹனக்க²ணே தயோபி லோப⁴தோ³ஸமோஹா ப³லவந்தோ ஹோந்தி, அலோபா⁴த³யோ மந்தா³, ஸோ புரிமனயேனேவ லுத்³தோ⁴ சேவ ஹோதி து³ட்டோ² ச மூள்ஹோ ச.

யஸ்ஸ பன கம்மாயூஹனக்க²ணே அலோப⁴தோ³ஸமோஹா ப³லவந்தோ ஹோந்தி, இதரே மந்தா³, ஸோ புரிமனயேனேவ அப்பகிலேஸோ ஹோதி, தி³ப்³பா³ரம்மணம்பி தி³ஸ்வா நிச்சலோ, து³ட்டோ² பன ஹோதி த³ந்த⁴பஞ்ஞோ ச.

யஸ்ஸ பன கம்மாயூஹனக்க²ணே அலோபா⁴தோ³ஸமோஹா ப³லவந்தோ ஹோந்தி, இதரே மந்தா³, ஸோ புரிமனயேனேவ அலுத்³தோ⁴ சேவ ஹோதி ஸுக²ஸீலகோ ச, மூள்ஹோ பன ஹோதி.

ததா² யஸ்ஸ கம்மாயூஹனக்க²ணே அலோப⁴தோ³ஸாமோஹா ப³லவந்தோ ஹோந்தி, இதரே மந்தா³, ஸோ புரிமனயேனேவ அலுத்³தோ⁴ சேவ ஹோதி பஞ்ஞவா ச, து³ட்டோ² பன ஹோதி கோத⁴னோ.

யஸ்ஸ பன கம்மாயூஹனக்க²ணே தயோபி அலோபா⁴த³யோ ப³லவந்தோ ஹோந்தி, லோபா⁴த³யோ மந்தா³, ஸோ மஹாஸங்க⁴ரக்கி²தத்தே²ரோ விய அலுத்³தோ⁴ அது³ட்டோ² பஞ்ஞவா ச ஹோதி.

ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

சூளத⁴ம்மஸமாதா³னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. மஹாத⁴ம்மஸமாதா³னஸுத்தவண்ணனா

473. ஏவம் மே ஸுத்தந்தி மஹாத⁴ம்மஸமாதா³னஸுத்தம். தத்த² ஏவம்காமாதி ஏவம்இச்சா². ஏவம்ச²ந்தா³தி ஏவம்அஜ்ஜா²ஸயா. ஏவம்அதி⁴ப்பாயாதி ஏவம்லத்³தி⁴கா. தத்ராதி தஸ்மிம் அனிட்ட²வட்³ட⁴னே சேவ இட்ட²பரிஹானே ச. ப⁴க³வம்மூலகாதி ப⁴க³வா மூலம் ஏதேஸந்தி ப⁴க³வம்மூலகா. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – இமே, ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம் த⁴ம்மா புப்³பே³ கஸ்ஸபஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன உப்பாதி³தா, தஸ்மிம் பரினிப்³பு³தே ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம் அஞ்ஞோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா இமே த⁴ம்மே உப்பாதே³தும் ஸமத்தோ² நாம நாஹோஸி, ப⁴க³வதா பன நோ இமே த⁴ம்மா உப்பாதி³தா. ப⁴க³வந்தஞ்ஹி நிஸ்ஸாய மயம் இமே த⁴ம்மே ஆஜானாம படிவிஜ்ஜா²மாதி ஏவம் ப⁴க³வம்மூலகா நோ, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மாதி. ப⁴க³வம்னேத்திகாதி ப⁴க³வா ஹி த⁴ம்மானம் நேதா வினேதா அனுனேதாதி. யதா²ஸபா⁴வதோ பாடியேக்கம் பாடியேக்கம் நாமம் க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸிதா த⁴ம்மா ப⁴க³வம்னேத்திகா நாம ஹோந்தி. ப⁴க³வம்படிஸரணாதி சதுபூ⁴மகா த⁴ம்மா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²மானா ப⁴க³வதி படிஸரந்தி நாமாதி ப⁴க³வம்படிஸரணா. படிஸரந்தீதி ஓஸரந்தி ஸமோஸரந்தி. அபிச மஹாபோ³தி⁴மண்டே³ நிஸின்னஸ்ஸ ப⁴க³வதோ படிவேத⁴வஸேன ப²ஸ்ஸோ ஆக³ச்ச²தி, அஹம் ப⁴க³வா கின்னாமோதி? த்வம் பு²ஸனட்டே²ன ப²ஸ்ஸோ நாம. வேத³னா, ஸஞ்ஞா, ஸங்கா²ரா, விஞ்ஞாணம் ஆக³ச்ச²தி. அஹம் ப⁴க³வா கின்னாமந்தி? த்வம் விஜானனட்டே²ன விஞ்ஞாணம் நாமாதி ஏவம் சதுபூ⁴மகத⁴ம்மானம் யதா²ஸபா⁴வதோ பாடியேக்கம் பாடியேக்கம் நாமம் க³ண்ஹந்தோ ப⁴க³வா த⁴ம்மே படிஸரதீதிபி ப⁴க³வம்படிஸரணா. ப⁴க³வந்தஞ்ஞேவ படிபா⁴தூதி ப⁴க³வதோயேவ ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்தோ² உபட்டா²து, தும்ஹேயேவ நோ கதே²த்வா தே³தா²தி அத்தோ².

474. ஸேவிதப்³பே³தி நிஸ்ஸயிதப்³பே³. ப⁴ஜிதப்³பே³தி உபக³ந்தப்³பே³. யதா² தம் அவித்³த³ஸுனோதி யதா² அவிது³னோ பா³லஸ்ஸ அந்த⁴புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ. யதா² தம் வித்³த³ஸுனோதி யதா² விது³னோ மேதா⁴வினோ பண்டி³தஸ்ஸ.

475. அத்தி², பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மஸமாதா³னந்தி புரிமஸுத்தே உப்படிபாடிஆகாரேன மாதிகா ட²பிதா, இத⁴ பன யதா²த⁴ம்மரஸேனேவ ஸத்தா² மாதிகம் ட²பேஸி. தத்த² த⁴ம்மஸமாதா³னந்தி பாணாதிபாதாதீ³னம் த⁴ம்மானம் க³ஹணம்.

476. அவிஜ்ஜாக³தோதி அவிஜ்ஜாய ஸமன்னாக³தோ.

477. விஜ்ஜாக³தோதி விஜ்ஜாய ஸமன்னாக³தோ பஞ்ஞவா.