9. மஹாஅஸ்ஸபுரஸுத்தவண்ணனா

415. ஏவம் மே ஸுதந்தி மஹாஅஸ்ஸபுரஸுத்தம். தத்த² அங்கே³ஸூதி அங்கா³ நாம ஜானபதி³னோ ராஜகுமாரா, தேஸம் நிவாஸோ ஏகோபி ஜனபதோ³ ருள்ஹீஸத்³தே³ன ‘‘அங்கா³’’தி வுச்சதி, தஸ்மிம் அங்கே³ஸு ஜனபதே³. அஸ்ஸபுரம் நாம அங்கா³னம் நிக³மோதி அஸ்ஸபுரந்தி நக³ரனாமேன லத்³த⁴வோஹாரோ அங்கா³னம் ஜனபத³ஸ்ஸ ஏகோ நிக³மோ, தம் கோ³சரகா³மம் கத்வா விஹரதீதி அத்தோ². ப⁴க³வா ஏதத³வோசாதி ஏதம் ‘‘ஸமணா ஸமணாதி வோ, பி⁴க்க²வே, ஜனோ ஸஞ்ஜானாதீ’’திஆதி³வசனமவோச.

கஸ்மா பன ஏவம் அவோசாதி. தஸ்மிம் கிர நிக³மே மனுஸ்ஸா ஸத்³தா⁴ பஸன்னா பு³த்³த⁴மாமகா த⁴ம்மமாமகா ஸங்க⁴மாமகா, தத³ஹுபப்³ப³ஜிதஸாமணேரம்பி வஸ்ஸஸதிகத்தே²ரஸதி³ஸம் கத்வா பஸம்ஸந்தி; புப்³ப³ண்ஹஸமயம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பிண்டா³ய பவிஸந்தம் தி³ஸ்வா பீ³ஜனங்க³லாதீ³னி க³ஹேத்வா கே²த்தம் க³ச்ச²ந்தாபி, ப²ரஸுஆதீ³னி க³ஹேத்வா அரஞ்ஞம் பவிஸந்தாபி தானி உபகரணானி நிக்கி²பித்வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிஸீத³னட்டா²னம் ஆஸனஸாலம் வா மண்ட³பம் வா ருக்க²மூலம் வா ஸம்மஜ்ஜித்வா ஆஸனானி பஞ்ஞபேத்வா அரஜபானீயம் பச்சுபட்டா²பேத்வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் நிஸீதா³பேத்வா யாகு³க²ஜ்ஜகாதீ³னி த³த்வா கதப⁴த்தகிச்சம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் உய்யோஜேத்வா ததோ தானி உபகரணானி ஆதா³ய கே²த்தம் வா அரஞ்ஞம் வா க³ந்த்வா அத்தனோ கம்மானி கரோந்தி, கம்மந்தட்டா²னேபி நேஸம் அஞ்ஞா கதா² நாம நத்தி². சத்தாரோ மக்³க³ட்டா² சத்தாரோ ப²லட்டா²தி அட்ட² புக்³க³லா அரியஸங்கோ⁴ நாம; தே ‘‘ஏவரூபேன ஸீலேன, ஏவரூபேன ஆசாரேன, ஏவரூபாய படிபத்தியா ஸமன்னாக³தா லஜ்ஜினோ பேஸலா உளாரகு³ணா’’தி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸேவ வண்ணம் கதே²ந்தி. கம்மந்தட்டா²னதோ ஆக³ந்த்வா பு⁴த்தஸாயமாஸா க⁴ரத்³வாரே நிஸின்னாபி, ஸயனிக⁴ரம் பவிஸித்வா நிஸின்னாபி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸேவ வண்ணம் கதே²ந்தி. ப⁴க³வா தேஸம் மனுஸ்ஸானம் நிபச்சகாரம் தி³ஸ்வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பிண்ட³பாதாபசாயனே நியோஜேத்வா ஏதத³வோச.

யே த⁴ம்மா ஸமணகரணா ச ப்³ராஹ்மணகரணா சாதி யே த⁴ம்மா ஸமாதா³ய பரிபூரிதா ஸமிதபாபஸமணஞ்ச பா³ஹிதபாபப்³ராஹ்மணஞ்ச கரோந்தீதி அத்தோ². ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, ஸமணஸ்ஸ ஸமணியானி ஸமணகரணீயானி. கதமானி தீணி? அதி⁴ஸீலஸிக்கா²ஸமாதா³னம், அதி⁴சித்தஸிக்கா²ஸமாதா³னம், அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²ஸமாதா³ன’’ந்தி (அ. நி. 3.82) ஏத்த² பன ஸமணேன கத்தப்³ப³த⁴ம்மா வுத்தா. தேபி ச ஸமணகரணா ஹோந்தியேவ. இத⁴ பன ஹிரோத்தப்பாதி³வஸேன தே³ஸனா வித்தா²ரிதா. ஏவம் நோ அயம் அம்ஹாகந்தி ஏத்த² நோதி நிபாதமத்தம். ஏவம் அயம் அம்ஹாகந்தி அத்தோ². மஹப்ப²லா மஹானிஸம்ஸாதி உப⁴யம்பி அத்த²தோ ஏகமேவ. அவஞ்ஜா²தி அமோகா⁴. ஸப²லாதி அயம் தஸ்ஸேவ அத்தோ². யஸ்ஸா ஹி ப²லம் நத்தி², ஸா வஞ்ஜா² நாம ஹோதி. ஸஉத்³ரயாதி ஸவட்³டி⁴, இத³ம் ஸப²லதாய வேவசனம். ஏவஞ்ஹி வோ, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கி²தப்³ப³ந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏவம் தும்ஹேஹி ஸிக்கி²தப்³ப³ம். இதி ப⁴க³வா இமினா ஏத்தகேன டா²னேன ஹிரோத்தப்பாதீ³னம் த⁴ம்மானம் வண்ணம் கதே²ஸி. கஸ்மா? வசனபத²பச்சி²ந்த³னத்த²ம். ஸசே ஹி கோசி அசிரபப்³ப³ஜிதோ பா³லபி⁴க்கு² ஏவம் வதே³ய்ய – ‘‘ப⁴க³வா ஹிரோத்தப்பாதி³த⁴ம்மே ஸமாதா³ய வத்ததா²தி வத³தி, கோ நு கோ² தேஸம் ஸமாதா³ய வத்தனே ஆனிஸம்ஸோ’’தி? தஸ்ஸ வசனபத²பச்சி²ந்த³னத்த²ம். அயஞ்ச ஆனிஸம்ஸோ, இமே ஹி த⁴ம்மா ஸமாதா³ய பரிபூரிதா ஸமிதபாபஸமணம் நாம பா³ஹிதபாபப்³ராஹ்மணம் நாம கரோந்தி, சதுபச்சயலாப⁴ம் உப்பாதே³ந்தி, பச்சயதா³யகானம் மஹப்ப²லதம் ஸம்பாதே³ந்தி, பப்³ப³ஜ்ஜம் அவஞ்ஜ²ம் ஸப²லம் ஸஉத்³ரயம் கரோந்தீதி வண்ணம் அபா⁴ஸி. அயமேத்த² ஸங்கே²போ. வித்தா²ரதோ பன வண்ணகதா² ஸதிபட்டா²னே (தீ³. நி. அட்ட². 2.373; ம. நி. அட்ட². 2.373) வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³.

416. ஹிரோத்தப்பேனாதி ‘‘யம் ஹிரீயதி ஹிரீயிதப்³பே³ன, ஓத்தப்பதி ஓத்தப்பிதப்³பே³னா’’தி (த⁴. ஸ. 1331) ஏவம் வித்தா²ரிதாய ஹிரியா சேவ ஓத்தப்பேன ச. அபிசேத்த² அஜ்ஜ²த்தஸமுட்டா²னா ஹிரீ, ப³ஹித்³தா⁴ஸமுட்டா²னம் ஓத்தப்பம். அத்தாதி⁴பதேய்யா ஹிரீ, லோகாதி⁴பதேய்யம் ஓத்தப்பம். லஜ்ஜாஸபா⁴வஸண்டி²தா ஹிரீ, ப⁴யஸபா⁴வஸண்டி²தம் ஓத்தப்பம், வித்தா²ரகதா² பனேத்த² ஸப்³பா³காரேன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வுத்தா. அபிச இமே த்³வே த⁴ம்மா லோகம் பாலனதோ லோகபாலத⁴ம்மா நாமாதி கதி²தா. யதா²ஹ – ‘‘த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, ஸுக்கா த⁴ம்மா லோகம் பாலேந்தி. கதமே த்³வே? ஹிரீ ச ஓத்தப்பஞ்ச. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, த்³வே ஸுக்கா த⁴ம்மா லோகம் பாலேந்தி. இமே ச கோ², பி⁴க்க²வே, த்³வே ஸுக்கா த⁴ம்மா லோகம் ந பாலேய்யும், நயித⁴ பஞ்ஞாயேத², ‘மாதா’தி வா, ‘மாதுச்சா²’தி வா, ‘மாதுலானீ’தி வா, ‘ஆசரியப⁴ரியா’தி வா, ‘க³ரூனம் தா³ரா’தி வா, ஸம்பே⁴த³ம் லோகோ அக³மிஸ்ஸ, யதா² அஜேளகா குக்குடஸூகரா ஸோணஸிங்கா³லா’’தி (அ. நி. 2.9). இமேயேவ ஜாதகே ‘‘தே³வத⁴ம்மா’’தி கதி²தா. யதா²ஹ –

‘‘ஹிரிஓத்தப்பஸம்பன்னா, ஸுக்கத⁴ம்மஸமாஹிதா;

ஸந்தோ ஸப்புரிஸா லோகே, தே³வத⁴ம்மாதி வுச்சரே’’தி. (ஜா. 1.1.6);

மஹாசுந்த³த்தே²ரஸ்ஸ பன கிலேஸஸல்லேக²னபடிபதா³தி கத்வா த³ஸ்ஸிதா. யதா²ஹ – ‘‘பரே அஹிரிகா ப⁴விஸ்ஸந்தி, மயமேத்த² ஹிரிமனா ப⁴விஸ்ஸாமாதி ஸல்லேகோ² கரணீயோ. பரே அனோத்தாபீ ப⁴விஸ்ஸந்தி, மயமேத்த² ஓத்தாபீ ப⁴விஸ்ஸாமாதி ஸல்லேகோ² கரணீயோ’’தி (ம. நி. 1.83). இமேவ மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரஸ்ஸ ஓவாதூ³பஸம்பதா³தி கத்வா த³ஸ்ஸிதா. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘தஸ்மா திஹ தே, கஸ்ஸப, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம், திப்³ப³ம் மே ஹிரோத்தப்பம் பச்சுபட்டி²தம் ப⁴விஸ்ஸதி தே²ரேஸு நவேஸு மஜ்ஜி²மேஸூதி. ஏவஞ்ஹி தே, கஸ்ஸப, ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி (ஸம். நி. 2.154). இத⁴ பனேதே ஸமணத⁴ம்மா நாமாதி த³ஸ்ஸிதா.

யஸ்மா பன ஏத்தாவதா ஸாமஞ்ஞத்தோ² மத்த²கம் பத்தோ நாம ஹோதி, தஸ்மா அபரேபி ஸமணகரணத⁴ம்மே த³ஸ்ஸேதும் ஸியா கோ² பன, பி⁴க்க²வே, தும்ஹாகந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸாமஞ்ஞத்தோ²தி ஸம்யுத்தகே தாவ, ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸாமஞ்ஞம்? அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³. ஸேய்யதி²த³ம், ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴, இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸாமஞ்ஞம். கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸாமஞ்ஞத்தோ²? யோ, பி⁴க்க²வே, ராக³க்க²யோ தோ³ஸக்க²யோ மோஹக்க²யோ, அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸாமஞ்ஞத்தோ²’’தி (ஸம். நி. 5.36) மக்³கோ³ ‘‘ஸாமஞ்ஞ’’ந்தி, ப²லனிப்³பா³னானி ‘‘ஸாமஞ்ஞத்தோ²’’தி வுத்தானி. இமஸ்மிம் பன டா²னே மக்³க³ம்பி ப²லம்பி ஏகதோ கத்வா ஸாமஞ்ஞத்தோ² கதி²தோதி வேதி³தப்³போ³. ஆரோசயாமீதி கதே²மி. படிவேத³யாமீதி ஜானாபேமி.

417. பரிஸுத்³தோ⁴ நோ காயஸமாசாரோதி ஏத்த² காயஸமாசாரோ பரிஸுத்³தோ⁴ அபரிஸுத்³தோ⁴தி து³விதோ⁴. யோ ஹி பி⁴க்கு² பாணம் ஹனதி அதி³ன்னம் ஆதி³யதி, காமேஸு மிச்சா² சரதி, தஸ்ஸ காயஸமாசாரோ அபரிஸுத்³தோ⁴ நாம, அயம் பன கம்மபத²வஸேனேவ வாரிதோ. யோ பன பாணினா வா லேட்³டு³னா வா த³ண்டே³ன வா ஸத்தே²ன வா பரம் போதே²தி விஹேடே²தி, தஸ்ஸ காயஸமாசாரோ அபரிஸுத்³தோ⁴ நாம, அயம்பி ஸிக்கா²பத³ப³த்³தே⁴னேவ படிக்கி²த்தோ. இமஸ்மிம் ஸுத்தே உப⁴யம்பேதம் அகதே²த்வா பரமஸல்லேகோ² நாம கதி²தோ. யோ ஹி பி⁴க்கு² பானீயக⁴டே வா பானீயம் பிவந்தானம், பத்தே வா ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜந்தானம் காகானம் நிவாரணவஸேன ஹத்த²ம் வா த³ண்ட³ம் வா லேட்³டு³ம் வா உக்³கி³ரதி, தஸ்ஸ காயஸமாசாரோ அபரிஸுத்³தோ⁴. விபரீதோ பரிஸுத்³தோ⁴ நாம. உத்தானோதி உக்³க³தோ பாகடோ. விவடோதி அனாவடோ அஸஞ்ச²ன்னோ. உப⁴யேனாபி பரிஸுத்³த⁴தம்யேவ தீ³பேதி. ந ச சி²த்³த³வாதி ஸதா³ ஏகஸதி³ஸோ அந்தரந்தரே சி²த்³த³ரஹிதோ. ஸம்வுதோதி கிலேஸானம் த்³வார பித³ஹனேன பித³ஹிதோ, ந வஜ்ஜபடிச்சா²த³னத்தா²ய.

418. வசீஸமாசாரேபி யோ பி⁴க்கு² முஸா வத³தி, பிஸுணம் கதே²தி, ப²ருஸம் பா⁴ஸதி, ஸம்ப²ம் பலபதி, தஸ்ஸ வசீஸமாசாரோ அபரிஸுத்³தோ⁴ நாம. அயம் பன கம்மபத²வஸேன வாரிதோ. யோ பன க³ஹபதிகாதி வா தா³ஸாதி வா பேஸ்ஸாதி வா ஆதீ³ஹி கு²ம்ஸேந்தோ வத³தி, தஸ்ஸ வசீஸமாசாரோ அபரிஸுத்³தோ⁴ நாம. அயம் பன ஸிக்கா²பத³ப³த்³தே⁴னேவ படிக்கி²த்தோ. இமஸ்மிம் ஸுத்தே உப⁴யம்பேதம் அகதே²த்வா பரமஸல்லேகோ² நாம கதி²தோ. யோ ஹி பி⁴க்கு² த³ஹரேன வா ஸாமணேரேன வா, ‘‘கச்சி, ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம் உபஜ்ஜா²யம் பஸ்ஸதா²’’தி வுத்தே, ஸம்ப³ஹுலா, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²பி⁴க்கு²னியோ ஏகஸ்மிம் பதே³ஸே விசதி³ம்ஸு, உபஜ்ஜா²யோ தே விக்காயிகஸாகப⁴ண்டி³கம் உக்கி²பித்வா க³தோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா நயேன ஹஸாதி⁴ப்பாயோபி ஏவரூபம் கத²ம் கதே²தி, தஸ்ஸ வசீஸமாசாரோ அபரிஸுத்³தோ⁴. விபரீதோ பரிஸுத்³தோ⁴ நாம.

419. மனோஸமாசாரே யோ பி⁴க்கு² அபி⁴ஜ்ஜா²லு ப்³யாபன்னசித்தோ மிச்சா²தி³ட்டி²கோ ஹோதி, தஸ்ஸ மனோஸமாசாரோ அபரிஸுத்³தோ⁴ நாம. அயம் பன கம்மபத²வஸேனேவ வாரிதோ. யோ பன உபனிக்கி²த்தம் ஜாதரூபரஜதம் ஸாதி³யதி, தஸ்ஸ மனோஸமாசாரோ அபரிஸுத்³தோ⁴ நாம. அயம்பி ஸிக்கா²பத³ப³த்³தே⁴னேவ படிக்கி²த்தோ. இமஸ்மிம் ஸுத்தே உப⁴யம்பேதம் அகதே²த்வா பரமஸல்லேகோ² நாம கதி²தோ. யோ பன பி⁴க்கு² காமவிதக்கம் வா ப்³யாபாத³விதக்கம் வா விஹிம்ஸாவிதக்கம் வா விதக்கேதி, தஸ்ஸ மனோஸமாசாரோ அபரிஸுத்³தோ⁴. விபரீதோ பரிஸுத்³தோ⁴ நாம.

420. ஆஜீவஸ்மிம் யோ பி⁴க்கு² ஆஜீவஹேது வேஜ்ஜகம்மம் பஹிணக³மனம் க³ண்ட³பா²லனம் கரோதி, அருமக்க²னம் தே³தி, தேலம் பசதீதி ஏகவீஸதிஅனேஸனாவஸேன ஜீவிகம் கப்பேதி. யோ வா பன விஞ்ஞாபேத்வா பு⁴ஞ்ஜதி, தஸ்ஸ ஆஜீவோ அபரிஸுத்³தோ⁴ நாம. அயம் பன ஸிக்கா²பத³ப³த்³தே⁴னேவ படிக்கி²த்தோ. இமஸ்மிம் ஸுத்தே உப⁴யம்பேதம் அகதே²த்வா பரமஸல்லேகோ² நாம கதி²தோ. யோ ஹி பி⁴க்கு² ஸப்பினவனீததேலமது⁴பா²ணிதாதீ³னி லபி⁴த்வா, ‘‘ஸ்வே வா புனதி³வஸே வா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஸன்னிதி⁴காரகம் பரிபு⁴ஞ்ஜதி, யோ வா பன நிம்ப³ங்குராதீ³னி தி³ஸ்வா ஸாமணேரே வத³தி – ‘‘அம்ங்குரே கா²த³தா²’’தி, ஸாமணேரா தே²ரோ கா²தி³துகாமோதி கப்பியம் கத்வா தே³ந்தி, த³ஹரே பன ஸாமணேரே வா பானீயம் பிவத², ஆவுஸோதி வத³தி, தே தே²ரோ பானீயம் பிவிதுகாமோதி பானீயஸங்க²ம் தோ⁴வித்வா தே³ந்தி, தம்பி பரிபு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ ஆஜீவோ அபரிஸுத்³தோ⁴ நாம ஹோதி. விபரீதோ பரிஸுத்³தோ⁴ நாம.

422. மத்தஞ்ஞூதி பரியேஸனபடிக்³க³ஹணபரிபோ⁴கே³ஸு மத்தஞ்ஞூ, யுத்தஞ்ஞூ, பமாணஞ்ஞூ.

423. ஜாக³ரியமனுயுத்தாதி ரத்திந்தி³வம் ச² கோட்டா²ஸே கத்வா ஏகஸ்மிம் கோட்டா²ஸே நித்³தா³ய ஓகாஸம் த³த்வா பஞ்ச கோட்டா²ஸே ஜாக³ரியம்ஹி யுத்தா பயுத்தா. ஸீஹஸேய்யந்தி ஏத்த² காமபோ⁴கி³ஸேய்யா, பேதஸேய்யா, ஸீஹஸேய்யா, ததா²க³தஸேய்யாதி சதஸ்ஸோ ஸேய்யா. தத்த² ‘‘யேபு⁴ய்யேன, பி⁴க்க²வே, காமபோ⁴கீ³ ஸத்தா வாமேன பஸ்ஸேன ஸேந்தீ’’தி (அ. நி. 4.246) அயம் காமபோ⁴கி³ஸேய்யா, தேஸு ஹி யேபு⁴ய்யேன த³க்கி²ணபஸ்ஸேன ஸயானோ நாம நத்தி².

‘‘யேபு⁴ய்யேன, பி⁴க்க²வே, பேதா உத்தானா ஸேந்தீ’’தி (அ. நி. 4.246) அயம் பேதஸேய்யா, பேதா ஹி அப்பமம்ஸலோஹிதத்தா அட்டி²ஸங்கா⁴தஜடிதா ஏகேன பஸ்ஸேன ஸயிதும் ந ஸக்கோந்தி, உத்தானாவ ஸேந்தி.

‘‘யேபு⁴ய்யேன, பி⁴க்க²வே, ஸீஹோ மிக³ராஜா நங்கு³ட்ட²ம் அந்தரஸத்தி²ம்ஹி அனுபக்கி²பித்வா த³க்கி²ணேன பஸ்ஸேன ஸேதீ’’தி (அ. நி. 4.246) அயம் ஸீஹஸேய்யா. தேஜுஸ்ஸத³த்தா ஹி ஸீஹோ மிக³ராஜா த்³வே புரிமபாதே³ ஏகஸ்மிம் டா²னே பச்சி²மபாதே³ ஏகஸ்மிம் ட²பேத்வா நங்கு³ட்ட²ம் அந்தரஸத்தி²ம்ஹி பக்கி²பித்வா புரிமபாத³பச்சி²மபாத³னங்கு³ட்டா²னம் டி²தோகாஸம் ஸல்லக்கே²த்வா த்³வின்னம் புரிமபாதா³னம் மத்த²கே ஸீஸம் ட²பேத்வா ஸயதி. தி³வஸம்பி ஸயித்வா பபு³ஜ்ஜ²மானோ ந உத்ராஸந்தோ பபு³ஜ்ஜ²தி. ஸீஸம் பன உக்கி²பித்வா புரிமபாதா³னம் டி²தோகாஸம் ஸல்லக்கே²தி. ஸசே கிஞ்சி டா²னம் விஜஹித்வா டி²தம் ஹோதி, ‘‘நயித³ம் துய்ஹம் ஜாதியா, ந ஸூரபா⁴வஸ்ஸ ச அனுரூப’’ந்தி அனத்தமனோ ஹுத்வா தத்தே²வ ஸயதி, ந கோ³சராய பக்கமதி. அவிஜஹித்வா டி²தே பன ‘‘துய்ஹம் ஜாதியா ஸூரபா⁴வஸ்ஸ ச அனுரூபமித³’’ந்தி ஹட்ட²துட்டோ² உட்டா²ய ஸீஹவிஜம்பி⁴தம் விஜம்பி⁴த்வா கேஸரபா⁴ரம் விது⁴னித்வா திக்க²த்தும் ஸீஹனாத³ம் நதி³த்வா கோ³சராய பக்கமதி. சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸேய்யா பன ததா²க³தஸேய்யாதி வுச்சதி. தாஸு இத⁴ ஸீஹஸேய்யா ஆக³தா. அயஞ்ஹி தேஜுஸ்ஸத³இரியாபத²த்தா உத்தமஸேய்யா நாம. பாதே³ பாத³ந்தி த³க்கி²ணபாதே³ வாமபாத³ம். அச்சாதா⁴யாதி அதிஆதா⁴ய ஈஸகம் அதிக்கம்ம ட²பேத்வா, கோ³ப்ப²கேன ஹி கோ³ப்ப²கே, ஜாணுனா வா ஜாணும்ஹி ஸங்க⁴ட்டியமானே அபி⁴ண்ஹம் வேத³னா உப்பஜ்ஜதி, சித்தம் ஏகக்³க³ம் ந ஹோதி, ஸேய்யா அபா²ஸுகா ஹோதி. யதா² பன ந ஸங்க⁴ட்டேதி, ஏவம் அதிக்கம்ம ட²பிதே வேத³னா நுப்பஜ்ஜதி, சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதி, ஸேய்யா பா²ஸுகா ஹோதி, தஸ்மா ஏவமாஹ.

425. அபி⁴ஜ்ஜ²ம் லோகேதிஆதி³ சூளஹத்தி²பதே³ வித்தா²ரிதம்.

426. யா பனாயம் ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வேதி உபமா வுத்தா. தத்த² இணம் ஆதா³யாதி வட்³டி⁴யா த⁴னம் க³ஹேத்வா. ப்³யந்தீ கரேய்யாதி விக³தந்தானி கரேய்ய. யதா² தேஸம் காகணிகமத்தோபி பரியந்தோ நாம நாவஸிஸ்ஸதி, ஏவம் கரேய்ய, ஸப்³ப³ஸோ படினிய்யாதேய்யாதி அத்தோ². ததோனிதா³னந்தி ஆணண்யனிதா³னம். ஸோ ஹி அணணோம்ஹீதி ஆவஜ்ஜந்தோ ப³லவபாமோஜ்ஜம் லப⁴தி, ப³லவஸோமனஸ்ஸமதி⁴க³ச்ச²தி. தேன வுத்தம் – ‘‘லபே⁴த² பாமோஜ்ஜம், அதி⁴க³ச்சே²ய்ய ஸோமனஸ்ஸ’’ந்தி.

விஸபா⁴க³வேத³னுப்பத்தியா ககசேனேவ சதுஇரியாபத²ம் சி²ந்த³ந்தோ ஆபா³த⁴தீதி ஆபா³தோ⁴, ஸ்வாஸ்ஸ அத்தீ²தி ஆபா³தி⁴கோ. தம்ஸமுட்டா²னேன து³க்கே²ன து³க்கி²தோ. அதி⁴மத்தகி³லானோதி பா³ள்ஹகி³லானோ. நச்சா²தே³ய்யாதி அதி⁴மத்தப்³யாதி⁴பரேததாய ந ருச்சேய்ய. ப³லமத்தாதி ப³லமேவ, ப³லஞ்சஸ்ஸ காயே ந ப⁴வேய்யாதி அத்தோ². ததோனிதா³னந்தி ஆரோக்³யனிதா³னம், தஸ்ஸ ஹி அரோகோ³ம்ஹீதி ஆவஜ்ஜயதோ தது³ப⁴யம் ஹோதி. தேன வுத்தம் – ‘‘லபே⁴த² பாமோஜ்ஜம், அதி⁴க³ச்சே²ய்ய ஸோமனஸ்ஸ’’ந்தி. ந சஸ்ஸ கிஞ்சி போ⁴கா³னம் வயோதி காகணிகமத்தம்பி போ⁴கா³னம் வயோ ந ப⁴வேய்ய. ததோனிதா³னந்தி ப³ந்த⁴னாமோக்க²னிதா³னம், ஸேஸம் வுத்தனயேனேவ ஸப்³ப³பதே³ஸு யோஜேதப்³ப³ம். அனத்தாதீ⁴னோதி ந அத்தனி அதீ⁴னோ, அத்தனோ ருசியா கிஞ்சி காதும் ந லப⁴தி. பராதீ⁴னோதி பரேஸு அதீ⁴னோ, பரஸ்ஸேவ ருசியா பவத்ததி. ந யேன காமம் க³மோதி யேன தி³ஸாபா⁴கே³னஸ்ஸ காமோ ஹோதி. இச்சா² உப்பஜ்ஜதி க³மனாய, தேன க³ந்தும் ந லப⁴தி. தா³ஸப்³யாதி தா³ஸபா⁴வா. பு⁴ஜிஸ்ஸோதி அத்தனோ ஸந்தகோ. ததோனிதா³னந்தி பு⁴ஜிஸ்ஸனிதா³னம். கந்தாரத்³தா⁴னமக்³க³ந்தி கந்தாரம் அத்³தா⁴னமக்³க³ம், நிருத³கம் தீ³க⁴மக்³க³ந்தி அத்தோ². ததோனிதா³னந்தி கே²மந்தபூ⁴மினிதா³னம்.

இமே பஞ்ச நீவரணே அப்பஹீனேதி ஏத்த² ப⁴க³வா அப்பஹீனம் காமச்ச²ந்த³னீவரணம் இணஸதி³ஸம், ஸேஸானி ரோகா³தி³ஸதி³ஸானி கத்வா த³ஸ்ஸேதி. தத்ராயம் ஸதி³ஸதா – யோ ஹி பரேஸம் இணம் க³ஹேத்வா வினாஸேதி. ஸோ தேஹி இணம் தே³ஹீதி வுச்சமானோபி ப²ருஸம் வுச்சமானோபி ப³ஜ்ஜ²மானோபி பஹரியமானோபி கிஞ்சி படிபா³ஹிதும் ந ஸக்கோதி, ஸப்³ப³ம் திதிக்க²தி, திதிக்க²காரணஞ்ஹிஸ்ஸ தம் இணம் ஹோதி. ஏவமேவம் யோ யம்ஹி காமச்ச²ந்தே³ன ரஜ்ஜதி, தண்ஹாக³ணேன தம் வத்து²ம் க³ண்ஹாதி, ஸோ தேன ப²ருஸம் வுச்சமானோபி ப³ஜ்ஜ²மானோபி பஹரியமானோபி ஸப்³ப³ம் திதிக்க²தி. திதிக்க²காரணஞ்ஹிஸ்ஸ ஸோ காமச்ச²ந்தோ³ ஹோதி க⁴ரஸாமிகேஹி வதீ⁴யமானானம் இத்தீ²னம் வியாதி. ஏவம் இணம் விய காமச்ச²ந்தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³.

யதா² பன பித்தரோகா³துரோ மது⁴ஸக்கராதீ³ஸுபி தி³ன்னேஸு பித்தரோகா³துரதாய தேஸம் ரஸம் ந விந்த³தி, தித்தகம் தித்தகந்தி உக்³கி³ரதியேவ. ஏவமேவம் ப்³யாபன்னசித்தோ ஹிதகாமேஹி ஆசரியுபஜ்ஜா²யேஹி அப்பமத்தகம்பி ஓவதீ³யமானோ ஓவாத³ம் ந க³ண்ஹாதி, ‘‘அதி விய மே தும்ஹே உபத்³த³வேதா²’’திஆதீ³னி வத்வா விப்³ப⁴மதி. பித்தரோகா³துரதாய ஸோ புரிஸோ மது⁴ஸக்கராதி³ரஸம் விய, கோதா⁴துரதாய ஜா²னஸுகா²தி³பே⁴த³ம் ஸாஸனரஸம் ந விந்த³தீதி. ஏவம் ரோகோ³ விய ப்³யாபாதோ³ த³ட்ட²ப்³போ³.

யதா² பன நக்க²த்ததி³வஸே ப³ந்த⁴னாகா³ரே ப³த்³தோ⁴ புரிஸோ நக்க²த்தஸ்ஸ நேவ ஆதி³ம், ந மஜ்ஜ²ம், ந பரியோஸானம் பஸ்ஸதி. ஸோ து³தியதி³வஸே முத்தோ, ‘‘அஹோ ஹிய்யோ நக்க²த்தம் மனாபம், அஹோ நச்சம், அஹோ கீ³த’’ந்திஆதீ³னி ஸுத்வாபி படிவசனம் ந தே³தி. கிம் காரணா? நக்க²த்தஸ்ஸ அனனுபூ⁴தத்தா. ஏவமேவம் தி²னமித்³தா⁴பி⁴பூ⁴தோ பி⁴க்கு² விசித்தனயேபி த⁴ம்மஸ்ஸவனே பவத்தமானே நேவ தஸ்ஸ ஆதி³ம், ந மஜ்ஜ²ம், ந பரியோஸானம் ஜானாதி. ஸோ உட்டி²தே த⁴ம்மஸ்ஸவனே, ‘‘அஹோ த⁴ம்மஸ்ஸவனம், அஹோ காரணம், அஹோ உபமா’’தி த⁴ம்மஸ்ஸவனஸ்ஸ வண்ணம் ப⁴ணமானானம் ஸுத்வாபி படிவசனம் ந தே³தி. கிம் காரணா? தி²னமித்³த⁴வஸேன த⁴ம்மகதா²ய அனனுபூ⁴தத்தாதி. ஏவம் ப³ந்த⁴னாகா³ரம் விய தி²னமித்³த⁴ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

யதா² பன நக்க²த்தம் கீளந்தோபி தா³ஸோ, ‘‘இத³ம் நாம அச்சாயிகம் கரணீயம் அத்தி², ஸீக⁴ம், தத்த² க³ச்ச², நோ சே க³ச்ச²ஸி, ஹத்த²பாத³ம் வா தே சி²ந்தா³மி கண்ணனாஸம் வா’’தி வுத்தோ ஸீக⁴ம் க³ச்ச²தியேவ, நக்க²த்தஸ்ஸ ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம் அனுப⁴விதும் ந லப⁴தி. கஸ்மா? பராதீ⁴னதாய. ஏவமேவம் வினயே அப்பகதஞ்ஞுனா விவேகத்தா²ய அரஞ்ஞம் பவிட்டே²னாபி கிஸ்மிஞ்சிதே³வ அந்தமஸோ கப்பியமம்ஸேபி அகப்பியமம்ஸஸஞ்ஞாய உப்பன்னாய விவேகம் பஹாய ஸீலவிஸோத⁴னத்த²ம் வினயத⁴ரஸ்ஸ ஸந்திகே க³ந்தப்³ப³ம் ஹோதி. விவேகஸுக²ம் அனுப⁴விதும் ந லப⁴தி. கஸ்மா? உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சாபி⁴பூ⁴ததாயாதி, ஏவம் தா³ஸப்³யம் விய உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் த³ட்டப்³ப³ம்.

யதா² பன கந்தாரத்³தா⁴னமக்³க³படிபன்னோ புரிஸோ சோரேஹி மனுஸ்ஸானம் விலுத்தோகாஸம் பஹதோகாஸஞ்ச தி³ஸ்வா த³ண்ட³கஸத்³தே³னபி ஸகுணஸத்³தே³னபி சோரா ஆக³தாதி உஸ்ஸங்கிதபரிஸங்கிதோ ஹோதி, க³ச்ச²திபி, திட்ட²திபி, நிவத்ததிபி, க³தட்டா²னதோ ஆக³தட்டா²னமேவ ப³ஹுதரம் ஹோதி. ஸோ கிச்சே²ன கஸிரேன கே²மந்தபூ⁴மிம் பாபுணாதி வா, ந வா பாபுணாதி. ஏவமேவம் யஸ்ஸ அட்ட²ஸு டா²னேஸு விசிகிச்சா² உப்பன்னா ஹோதி. ஸோ ‘‘பு³த்³தோ⁴ நு கோ², ந நு கோ² பு³த்³தோ⁴’’திஆதி³னா நயேன விசிகிச்ச²ந்தோ அதி⁴முச்சித்வா ஸத்³தா⁴ய க³ண்ஹிதும் ந ஸக்கோதி. அஸக்கோந்தோ மக்³க³ம் வா ப²லம் வா ந பாபுணாதீதி யதா² கந்தாரத்³தா⁴னமக்³கே³ ‘‘சோரா அத்தி² நத்தீ²’’தி புனப்புனம் ஆஸப்பனபரிஸப்பனம் அபரியோகா³ஹனம் ச²ம்பி⁴தத்த சித்தஸ்ஸ உப்பாதே³ந்தோ கே²மந்தபத்தியா அந்தராயம் கரோதி, ஏவம் விசிகிச்சா²பி ‘‘பு³த்³தோ⁴ நு கோ² ந பு³த்³தோ⁴’’திஆதி³னா நயேன புனப்புனம் ஆஸப்பனபரிஸப்பனம் அபரியோகா³ஹனம் ச²ம்பி⁴தத்தம் சித்தஸ்ஸ உப்பாத³யமானா அரியபூ⁴மிப்பத்தியா அந்தராயம் கரோதீதி கந்தாரத்³தா⁴னமக்³கோ³ விய த³ட்ட²ப்³பா³.

இதா³னி ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ஆணண்யந்தி ஏத்த² ப⁴க³வா பஹீனகாமச்ச²ந்த³னீவரணம் ஆணண்யஸதி³ஸம், ஸேஸானி ஆரோக்³யாதி³ஸதி³ஸானி கத்வா த³ஸ்ஸேதி. தத்ராயம் ஸதி³ஸதா – யதா² ஹி புரிஸோ இணம் ஆதா³ய கம்மந்தே பயோஜேத்வா ஸமித்³த⁴கம்மந்தோ, ‘‘இத³ம் இணம் நாம பலிபோ³த⁴மூல’’ந்தி சிந்தேத்வா ஸவட்³டி⁴கம் இணம் நிய்யாதேத்வா பண்ணம் பா²லாபேய்ய. அத²ஸ்ஸ ததோ பட்டா²ய நேவ கோசி தூ³தம் பேஸேதி, ந பண்ணம், ஸோ இணஸாமிகே தி³ஸ்வாபி ஸசே இச்ச²தி, ஆஸனா உட்ட²ஹதி, நோ சே, ந உட்ட²ஹதி. கஸ்மா? தேஹி ஸத்³தி⁴ம் நில்லேபதாய அலக்³க³தாய. ஏவமேவ பி⁴க்கு², ‘‘அயம் காமச்ச²ந்தோ³ நாம பலிபோ³த⁴மூல’’ந்தி ஸதிபட்டா²னே வுத்தனயேனேவ ச² த⁴ம்மே பா⁴வேத்வா காமச்ச²ந்த³னீவரணம் பஜஹதி. தஸ்ஸேவம் பஹீனகாமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ யதா² இணமுத்தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ இணஸாமிகே தி³ஸ்வா நேவ ப⁴யம் ந ச²ம்பி⁴தத்தம் ஹோதி. ஏவமேவ பரவத்து²ம்ஹி நேவ ஸங்கோ³ ந ப³ந்தோ⁴ ஹோதி. தி³ப்³பா³னிபி ரூபானி பஸ்ஸதோ கிலேஸோ ந ஸமுதா³சரதி. தஸ்மா ப⁴க³வா ஆணண்யமிவ காமச்ச²ந்த³ப்பஹானமாஹ.

யதா² பன ஸோ பித்தரோகா³துரோ புரிஸோ பே⁴ஸஜ்ஜகிரியாய தம் ரோக³ம் வூபஸமேத்வா ததோ பட்டா²ய மது⁴ஸக்கராதீ³னம் ரஸம் விந்த³தி. ஏவமேவம் பி⁴க்கு², ‘‘அயம் ப்³யாபாதோ³ நாம அனத்த²காரகோ’’தி ச² த⁴ம்மே பா⁴வேத்வா ப்³யாபாத³னீவரணம் பஜஹதி. ஸோ ஏவம் பஹீனப்³யாபாதோ³ யதா² பித்தரோக³விமுத்தோ புரிஸோ மது⁴ஸக்கராதீ³னி மது⁴ரானி ஸம்பியாயமானோ படிஸேவதி. ஏவமேவம் ஆசாரபண்ணத்திஆதீ³னி ஸிக்கா²பியமானோ ஸிரஸா ஸம்படிச்சி²த்வா ஸம்பியாயமானோ ஸிக்க²தி. தஸ்மா ப⁴க³வா ஆரோக்³யமிவ ப்³யாபாத³ப்பஹானமாஹ.

யதா² ஸோ நக்க²த்ததி³வஸே ப³ந்த⁴னாகா³ரம் பவேஸிதோ புரிஸோ அபரஸ்மிம் நக்க²த்ததி³வஸே, ‘‘புப்³பே³பி அஹம் பமாத³தோ³ஸேன ப³த்³தோ⁴ தம் நக்க²த்தம் நானுப⁴வாமி, இதா³னி அப்பமத்தோ ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி யதா²ஸ்ஸ பச்சத்தி²கா ஓகாஸம் ந லப⁴ந்தி. ஏவம் அப்பமத்தோ ஹுத்வா நக்க²த்தம் அனுப⁴வித்வா – ‘‘அஹோ நக்க²த்தம் அஹோ நக்க²த்த’’ந்தி உதா³னம் உதா³னேஸி. ஏவமேவ பி⁴க்கு², ‘‘இத³ம் தி²னமித்³த⁴ம் நாம மஹாஅனத்த²கர’’ந்தி ச² த⁴ம்மே பா⁴வேத்வா தி²னமித்³த⁴னீவரணம் பஜஹதி. ஸோ ஏவம் பஹீனதி²னமித்³தோ⁴ யதா² ப³ந்த⁴னா முத்தோ புரிஸோ ஸத்தாஹம்பி நக்க²த்தஸ்ஸ ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம் அனுப⁴வதி. ஏவமேவம் பி⁴க்கு² த⁴ம்மனக்க²த்தஸ்ஸ ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம் அனுப⁴வந்தோ ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணாதி. தஸ்மா ப⁴க³வா ப³ந்த⁴னா மோக்க²மிவ தி²னமித்³த⁴ப்பஹானமாஹ.

யதா² பன தா³ஸோ கஞ்சிதே³வ மித்தம் உபனிஸ்ஸாய ஸாமிகானம் த⁴னம் த³த்வா அத்தானம் பு⁴ஜிஸ்ஸம் கத்வா ததோ பட்டா²ய யம் இச்ச²தி, தம் கரேய்ய. ஏவமேவ பி⁴க்கு², ‘‘இத³ம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் நாம மஹாஅனத்த²கர’’ந்தி ச² த⁴ம்மே பா⁴வேத்வா உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஜஹதி. ஸோ ஏவம் பஹீனுத்³த⁴ச்சகுக்குச்சோ யதா² பு⁴ஜிஸ்ஸோ புரிஸோ யம் இச்ச²தி, தம் கரோதி. ந தம் கோசி ப³லக்காரேன ததோ நிவத்தேதி. ஏவமேவம் பி⁴க்கு² யதா²ஸுக²ம் நேக்க²ம்மபடிபத³ம் படிபஜ்ஜதி, ந நம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் ப³லக்காரேன ததோ நிவத்தேதி. தஸ்மா ப⁴க³வா பு⁴ஜிஸ்ஸம் விய உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சப்பஹானமாஹ.

யதா² ப³லவா புரிஸோ ஹத்த²ஸாரம் க³ஹேத்வா ஸஜ்ஜாவுதோ⁴ ஸபரிவாரோ கந்தாரம் படிபஜ்ஜேய்ய. தம் சோரா தூ³ரதோவ தி³ஸ்வா பலாயேய்யும். ஸோ ஸோத்தி²னா தம் கந்தாரம் நித்த²ரித்வா கே²மந்தம் பத்தோ ஹட்ட²துட்டோ² அஸ்ஸ. ஏவமேவம் பி⁴க்கு², ‘‘அயம் விசிகிச்சா² நாம அனத்த²காரிகா’’தி ச² த⁴ம்மே பா⁴வேத்வா விசிகிச்ச²ம் பஜஹதி. ஸோ ஏவம் பஹீனவிசிகிச்சோ² யதா² ப³லவா ஸஜ்ஜாவுதோ⁴ ஸபரிவாரோ புரிஸோ நிப்³ப⁴யோ சோரே திணம் விய அக³ணேத்வா ஸோத்தி²னா நிக்க²மித்வா கே²மந்தபூ⁴மிம் பாபுணாதி. ஏவமேவம் து³ச்சரிதகந்தாரம் நித்த²ரித்வா பரமகே²மந்தபூ⁴மிம் அமதம் நிப்³பா³னம் பாபுணாதி. தஸ்மா ப⁴க³வா கே²மந்தபூ⁴மிம் விய விசிகிச்சா²பஹானமாஹ.

427. இமமேவ காயந்தி இமம் கரஜகாயம். அபி⁴ஸந்தே³தீதி தேமேதி ஸ்னேஹேதி, ஸப்³ப³த்த² பவத்தபீதிஸுக²ம் கரோதி. பரிஸந்தே³தீதி ஸமந்ததோ ஸந்தே³தி. பரிபூரேதீதி வாயுனா ப⁴ஸ்தம் விய பூரேதி. பரிப்ப²ரதீதி ஸமந்ததோ பு²ஸதி. ஸப்³பா³வதோ காயஸ்ஸாதி அஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸப்³ப³கோட்டா²ஸவதோ காயஸ்ஸ. கிஞ்சி உபாதி³ன்னகஸந்ததிபவத்திட்டா²னே ச²விமம்ஸலோஹிதானுக³தம் அணுமத்தம்பி டா²னம் பட²மஜ்ஜா²னஸுகே²ன அபு²ட்ட²ம் நாம ந ஹோதி. த³க்கோ²தி சே²கோ படிப³லோ ந்ஹானீயசுண்ணானி காதுஞ்சேவ யோஜேதுஞ்ச ஸன்னேதுஞ்ச. கம்ஸதா²லேதி யேன கேனசி லோஹேன கதபா⁴ஜனே. மத்திகபா⁴ஜனம் பன தி²ரம் ந ஹோதி, ஸன்னேந்தஸ்ஸ பி⁴ஜ்ஜதி, தஸ்மா தம் ந த³ஸ்ஸேதி. பரிப்போ²ஸகம் பரிப்போ²ஸகந்தி ஸிஞ்சித்வா ஸிஞ்சித்வா. ஸன்னேய்யாதி வாமஹத்தே²ன கம்ஸதா²லம் க³ஹேத்வா த³க்கி²ணேன ஹத்தே²ன பமாணயுத்தம் உத³கம் ஸிஞ்சித்வா ஸிஞ்சித்வா பரிமத்³த³ந்தோ பிண்ட³ம் கரேய்ய. ஸ்னேஹானுக³தாதி உத³கஸினேஹேன அனுக³தா. ஸ்னேஹபரேதாதி உத³கஸினேஹேன பரிக³தா. ஸந்தரபா³ஹிராதி ஸத்³தி⁴ம் அந்தோபதே³ஸேன சேவ ப³ஹிபதே³ஸேன ச, ஸப்³ப³த்த²கமேவ உத³கஸினேஹேன பு²டாதி அத்தோ². ந ச பக்³க⁴ரிணீதி ந பி³ந்து³ பி³ந்து³ உத³கம் பக்³க⁴ரதி, ஸக்கா ஹோதி ஹத்தே²னபி த்³வீஹிபி தீஹிபி அங்கு³லீஹி க³ஹேதும் ஓவட்டிகம்பி காதுந்தி அத்தோ².

428. து³தியஜ்ஜா²னஸுக²உபமாயம் உப்³பி⁴தோத³கோதி உப்³பி⁴ன்னஉத³கோ, ந ஹேட்டா² உப்³பி⁴ஜ்ஜித்வா உக்³க³ச்ச²னஉத³கோ, அந்தோயேவ பன உப்³பி⁴ஜ்ஜனஉத³கோதி அத்தோ². ஆயமுக²ந்தி ஆக³மனமக்³கோ³. தே³வோதி மேகோ⁴. காலேனகாலந்தி காலே காலே, அன்வத்³த⁴மாஸம் வா அனுத³ஸாஹம் வாதி அத்தோ². தா⁴ரந்தி வுட்டி²ம். நானுப்பவேச்சே²ய்யாதி ந பவேஸேய்ய, ந வஸ்ஸேய்யாதி அத்தோ². ஸீதா வாரிதா⁴ரா உப்³பி⁴ஜ்ஜித்வாதி ஸீதம் வாரி தம் உத³கரஹத³ம் பூரயமானம் உப்³பி⁴ஜ்ஜித்வா. ஹேட்டா² உக்³க³ச்ச²னஉத³கஞ்ஹி உக்³க³ந்த்வா உக்³க³ந்த்வா பி⁴ஜ்ஜந்தம் உத³கம் கோ²பே⁴தி. சதூஹி தி³ஸாஹி பவிஸனஉத³கம் புராணபண்ணதிணகட்ட²த³ண்ட³காதீ³ஹி உத³கம் கோ²பே⁴தி. வுட்டி²உத³கம் தா⁴ரானிபாதபுப்பு²ளகேஹி உத³கம் கோ²பே⁴தி. ஸன்னிஸின்னமேவ பன ஹுத்வா இத்³தி⁴னிம்மிதமிவ உப்பஜ்ஜமானம் உத³கம் இமம் பதே³ஸம் ப²ரதி, இமம் பதே³ஸம் ந ப²ரதீதி நத்தி². தேன அபு²டோகாஸோ நாம ந ஹோதீதி. தத்த² ரஹதோ³ விய கரஜகாயோ, உத³கம் விய து³தியஜ்ஜா²னஸுக²ம். ஸேஸம் புரிமனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

429. ததியஜ்ஜா²னஸுக²உபமாயம் உப்பலானி ஏத்த² ஸந்தீதி உப்பலினீ. ஸேஸபத³த்³வயேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² ச ஸேதரத்தனீலேஸு யம்கிஞ்சி உப்பலம் உப்பலமேவ, ஊனகஸதபத்தம் புண்ட³ரீகம், ஸதபத்தம் பது³மம். பத்தனியமம் வா வினாபி ஸேதம் பது³மம், ரத்தம் புண்ட³ரீகந்தி அயமேத்த² வினிச்ச²யோ. உத³கானுக்³க³தானீதி உத³கதோ ந உக்³க³தானி. அந்தோனிமுக்³க³போஸீனீதி உத³கதலஸ்ஸ அந்தோ நிமுக்³கா³னியேவ ஹுத்வா போஸீனி, வட்³டீ⁴னீதி அத்தோ². ஸேஸம் புரிமனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

430. சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸுக²உபமாயம் பரிஸுத்³தே⁴ன சேதஸா பரியோதா³தேனாதி ஏத்த² நிருபக்கிலேஸட்டே²ன பரிஸுத்³த⁴ம். பப⁴ஸ்ஸரட்டே²ன பரியோதா³தம் வேதி³தப்³ப³ம். ஓதா³தேன வத்தே²னாதி இத³ம் உதுப²ரணத்த²ம் வுத்தம். கிலிட்ட²வத்தே²ன ஹி உதுப²ரணம் ந ஹோதி, தங்க²ணதோ⁴தபரிஸுத்³தே⁴ன உதுப²ரணம் ப³லவம் ஹோதி. இமிஸ்ஸா ஹி உபமாய வத்த²ம் விய கரஜகாயோ. உதுப²ரணம் விய சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸுக²ம். தஸ்மா யதா² ஸுன்ஹாதஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ பரிஸுத்³த⁴ம் வத்த²ம் ஸஸீஸம் பாருபித்வா நிஸின்னஸ்ஸ ஸரீரதோ உது ஸப்³ப³மேவ வத்த²ம் ப²ரதி, ந கோசி வத்த²ஸ்ஸ அபு²டோகாஸோ ஹோதி. ஏவம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸுகே²ன பி⁴க்கு²னோ கரஜகாயஸ்ஸ ந கோசி ஓகாஸோ அபு²டோ ஹோதீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. சதுத்த²ஜ்ஜா²னசித்தமேவ வா வத்த²ம் விய, தம்ஸமுட்டா²னரூபம் உதுப²ரணம் விய. யதா² ஹி கத்த²சி ஓதா³தவத்தே² காயம் அப்பு²ஸந்தேபி தம்ஸமுட்டா²னேன உதுனா ஸப்³ப³த்த²கமேவ காயோ பு²ட்டோ² ஹோதி. ஏவம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமுட்டி²தேன ஸுகு²மரூபேன ஸப்³ப³த்த²கமேவ பி⁴க்கு²னோ கரஜகாயோ பு²டோ ஹோதீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

431. புப்³பே³னிவாஸஞாணஉபமாயம் தம்தி³வஸம் கதகிரியா பாகடா ஹோதீதி தம்தி³வஸம் க³தகா³மத்தயமேவ க³ஹிதம். தத்த² கா³மத்தயம் க³தபுரிஸோ விய புப்³பே³னிவாஸஞாணலாபீ⁴ த³ட்ட²ப்³போ³. தயோ கா³மா விய தயோ ப⁴வா த³ட்ட²ப்³பா³. தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ தீஸு கா³மேஸு தம்தி³வஸம் கதகிரியாய ஆவிபா⁴வோ விய புப்³பே³னிவாஸாய சித்தம் அபி⁴னீஹரித்வா நிஸின்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தீஸு ப⁴வேஸு கதகிரியாய ஆவிபா⁴வோ த³ட்ட²ப்³போ³.

432. தி³ப்³ப³சக்கு²உபமாயம் த்³வே அகா³ராதி த்³வே க⁴ரா. ஸத்³வாராதி ஸம்முக²த்³வாரா. அனுசங்கமந்தேதி அபராபரம் ஸஞ்சரந்தே. அனுவிசரந்தேதி இதோ சிதோ ச விசரந்தே, இதோ பன கே³ஹா நிக்க²மித்வா ஏதம் கே³ஹம், ஏதஸ்மா வா நிக்க²மித்வா இமம் கே³ஹம் பவிஸனவஸேனபி த³ட்ட²ப்³பா³. தத்த² த்³வே அகா³ரா ஸத்³வாரா விய சுதிபடிஸந்தி⁴யோ, சக்கு²மா புரிஸோ விய தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணலாபீ⁴, சக்கு²மதோ புரிஸஸ்ஸ த்³வின்னம் கே³ஹானம் அந்தரே ட²த்வா பஸ்ஸதோ த்³வே அகா³ரே பவிஸனகனிக்க²மனகபுரிஸானம் பாகடகாலோ விய தி³ப்³ப³சக்கு²லாபி⁴னோ ஆலோகம் வட்³டே⁴த்வா ஓலோகேந்தஸ்ஸ சவனகஉபபஜ்ஜனகஸத்தானம் பாகடகாலோ. கிம் பன தே ஞாணஸ்ஸ பாகடா, புக்³க³லஸ்ஸாதி? ஞாணஸ்ஸ. தஸ்ஸ பாகடத்தா பன புக்³க³லஸ்ஸ பாகடாயேவாதி.

433. ஆஸவக்க²யஞாணஉபமாயம் பப்³ப³தஸங்கே²பேதி பப்³ப³தமத்த²கே. அனாவிலோதி நிக்கத்³த³மோ. ஸிப்பியோ ச ஸம்பு³கா ச ஸிப்பிஸம்பு³கம். ஸக்க²ரா ச கத²லா ச ஸக்க²ரகத²லம். மச்சா²னம் கு³ம்பா³ க⁴டாதி மச்ச²கு³ம்ப³ம். திட்ட²ந்தம்பி சரந்தம்பீதி ஏத்த² ஸக்க²ரகத²லம் திட்ட²தியேவ, இதரானி சரந்திபி திட்ட²ந்திபி. யதா² பன அந்தரந்தரா டி²தாஸுபி நிஸின்னாஸுபி விஜ்ஜமானாஸுபி, ‘‘ஏதா கா³வோ சரந்தீ’’தி சரந்தியோ உபாதா³ய இதராபி சரந்தீதி வுச்சந்தி. ஏவம் திட்ட²ந்தமேவ ஸக்க²ரகத²லம் உபாதா³ய இதரம்பி த்³வயம் திட்ட²ந்தந்தி வுத்தம். இதரஞ்ச த்³வயம் சரந்தம் உபாதா³ய ஸக்க²ரகத²லம்பி சரந்தந்தி வுத்தம். தத்த² சக்கு²மதோ புரிஸஸ்ஸ தீரே ட²த்வா பஸ்ஸதோ ஸிப்பிஸம்பு³காதீ³னம் விபூ⁴தகாலோ விய ஆஸவானம் க²யாய சித்தம் நீஹரித்வா நிஸின்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ சதுன்னம் ஸச்சானம் விபூ⁴தகாலோ த³ட்ட²ப்³போ³.

434. இதா³னி ஸத்தஹாகாரேஹி ஸலிங்க³தோ ஸகு³ணதோ கீ²ணாஸவஸ்ஸ நாமம் க³ண்ஹந்தோ, அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸமணோ இதிபீதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸமணோ ஹோதீதிஆதீ³ஸு, பி⁴க்க²வே, ஏவம் பி⁴க்கு² ஸமிதபாபத்தா ஸமணோ ஹோதி. பா³ஹிதபாபத்தா ப்³ராஹ்மணோ ஹோதி. ந்ஹாதகிலேஸத்தா ந்ஹாதகோ ஹோதி, தோ⁴தகிலேஸத்தாதி அத்தோ². சதுமக்³க³ஞாணஸங்கா²தேஹி வேதே³ஹி அகுஸலத⁴ம்மானம் க³தத்தா வேத³கூ³ ஹோதி, விதி³தத்தாதி அத்தோ². தேனேவ விதி³தாஸ்ஸ ஹோந்தீதிஆதி³மாஹ. கிலேஸானம் ஸுதத்தா ஸோத்தியோ ஹோதி, நிஸ்ஸுதத்தா அபஹதத்தாதி அத்தோ². கிலேஸானம் ஆரகத்தா அரியோ ஹோதி, ஹதத்தாதி அத்தோ². தேஹி ஆரகத்தா அரஹம் ஹோதி, தூ³ரீபூ⁴தத்தாதி அத்தோ². ஸேஸம் ஸப³த்த² பாகடமேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

மஹாஅஸ்ஸபுரஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.