5. சூளஸச்சகஸுத்தவண்ணனா

353. ஏவம் மே ஸுதந்தி சூளஸச்சகஸுத்தம். தத்த² மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயந்தி மஹாவனம் நாம ஸயம்ஜாதம் அரோபிமம் ஸபரிச்சே²த³ம் மஹந்தம் வனம். கபிலவத்து²ஸாமந்தா பன மஹாவனம் ஹிமவந்தேன ஸஹ ஏகாப³த்³த⁴ம் அபரிச்சே²த³ம் ஹுத்வா மஹாஸமுத்³த³ம் ஆஹச்ச டி²தம். இத³ம் தாதி³ஸம் ந ஹோதி. ஸபரிச்சே²த³ம் மஹந்தம் வனந்தி மஹாவனம். கூடாகா³ரஸாலா பன மஹாவனம் நிஸ்ஸாய கதே ஆராமே கூடாகா³ரம் அந்தோகத்வா ஹம்ஸவட்டகச்ச²ன்னேன கதா ஸப்³பா³காரஸம்பன்னா பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ க³ந்த⁴குடி வேதி³தப்³பா³.

ஸச்சகோ நிக³ண்ட²புத்தோதி புப்³பே³ கிர ஏகோ நிக³ண்டோ² ச நிக³ண்டீ² ச பஞ்ச பஞ்ச வாத³ஸதானி உக்³க³ஹேத்வா, வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸாமாதி ஜம்பு³தீ³பே விசரந்தா வேஸாலியம் ஸமாக³தா. லிச்ச²விராஜானோ தி³ஸ்வா, – ‘‘த்வம் கோ, த்வம் கா’’தி புச்சி²ம்ஸு. நிக³ண்டோ² – ‘‘அஹம் வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸாமீதி ஜம்பு³தீ³பே விசராமீ’’தி ஆஹ. நிக³ண்டீ²பி ததா² ஆஹ. லிச்ச²வினோ, ‘‘இதே⁴வ அஞ்ஞமஞ்ஞம் வாத³ம் ஆரோபேதா²’’தி ஆஹம்ஸு. நிக³ண்டீ² அத்தனா உக்³க³ஹிதானி பஞ்சவாத³ஸதானி புச்சி², நிக³ண்டோ² கதே²ஸி. நிக³ண்டே²ன புச்சி²தேபி நிக³ண்டீ² கதே²ஸியேவ. ஏகஸ்ஸபி ந ஜயோ, ந பராஜயோ, உபோ⁴ ஸமஸமாவ அஹேஸும். லிச்ச²வினோ, – ‘‘தும்ஹே உபோ⁴பி ஸமஸமா ஆஹிண்டி³த்வா கிம் கரிஸ்ஸத², இதே⁴வ வஸதா²’’தி கே³ஹம் த³த்வா ப³லிம் பட்ட²பேஸும். தேஸம் ஸம்வாஸமன்வாய சதஸ்ஸோ தீ⁴தரோ ஜாதா, – ஏகா ஸச்சா நாம, ஏகா லோலா நாம, ஏகா படாசாரா நாம, ஏகா ஆசாரவதீ நாம. தாபி பண்டி³தாவ அஹேஸும், மாதாபிதூஹி உக்³க³ஹிதானி பஞ்ச பஞ்ச வாத³ஸதானி உக்³க³ஹேஸும். தா வயபத்தா மாதாபிதரோ அவோசும் – ‘‘அம்ஹாகம் அம்மா குலே தா³ரிகா நாம ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணாதீ³னி த³த்வா குலக⁴ரம் பேஸிதபுப்³பா³ நாம நத்தி². யோ பன அகா³ரிகோ தாஸம் வாத³ம் மத்³தி³தும் ஸக்கோதி, தஸ்ஸ பாத³பரிசாரிகா ஹோந்தி. யோ பப்³ப³ஜிதோ தாஸம் மத்³தி³தும் ஸக்கோதி, தஸ்ஸ ஸந்திகே பப்³ப³ஜந்தி. தும்ஹே கிம் கரிஸ்ஸதா²’’தி? மயம்பி ஏவமேவ கரிஸ்ஸாமாதி. சதஸ்ஸோபி பரிப்³பா³ஜிகவேஸம் க³ஹேத்வா, ‘‘அயம் ஜம்பு³தீ³போ நாம ஜம்பு³யா பஞ்ஞாயதீ’’தி ஜம்பு³ஸாக²ம் க³ஹேத்வா சாரிகம் பக்கமிம்ஸு. யம் கா³மம் பாபுணந்தி, தஸ்ஸ த்³வாரே பம்ஸுபுஞ்ஜே வா வாலிகபுஞ்ஜே வா ஜம்பு³த⁴ஜம் ட²பேத்வா, – ‘‘யோ வாத³ம் ஆரோபேதும் ஸக்கோதி, ஸோ இமம் மத்³த³தூ’’தி வத்வா கா³மம் பவிஸந்தி. ஏவம் கா³மேன கா³மம் விசரந்தியோ ஸாவத்தி²ம் பாபுணித்வா ததே²வ கா³மத்³வாரே ஜம்பு³த⁴ஜம் ட²பேத்வா ஸம்பத்தமனுஸ்ஸானம் ஆரோசேத்வா அந்தோனக³ரம் பவிட்டா².

தேன ஸமயேன ப⁴க³வா ஸாவத்தி²ம் நிஸ்ஸாய ஜேதவனே விஹரதி. அதா²யஸ்மா ஸாரிபுத்தோ கி³லானே புச்ச²ந்தோ அஜக்³கி³தட்டா²னம் ஜக்³க³ந்தோ அத்தனோ கிச்சமஹந்ததாய அஞ்ஞேஹி பி⁴க்கூ²ஹி தி³வாதரம் கா³மம் பிண்டா³ய பவிஸந்தோ கா³மத்³வாரே ஜம்பு³த⁴ஜம் தி³ஸ்வா, – ‘‘கிமித³’’ந்தி தா³ரகே புச்சி². தே தமத்த²ம் ஆரோசேஸும். தேன ஹி மத்³த³தா²தி. ந ஸக்கோம, ப⁴ந்தே, பா⁴யாமாதி. ‘‘குமாரா மா பா⁴யத², ‘கேன அம்ஹாகம் ஜம்பு³த⁴ஜோ மத்³தா³பிதோ’தி வுத்தே, பு³த்³த⁴ஸாவகேன ஸாரிபுத்தத்தே²ரேன மத்³தா³பிதோ, வாத³ம் ஆரோபேதுகாமா ஜேதவனே தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ச்ச²தா²தி வதே³ய்யாதா²’’தி ஆஹ. தே தே²ரஸ்ஸ வசனம் ஸுத்வா ஜம்பு³த⁴ஜம் மத்³தி³த்வா ச²ட்³டே³ஸும். தே²ரோ பிண்டா³ய சரித்வா விஹாரம் க³தோ. பரிப்³பா³ஜிகாபி கா³மதோ நிக்க²மித்வா, ‘‘அம்ஹாகம் த⁴ஜோ கேன மத்³தா³பிதோ’’தி புச்சி²ம்ஸு. தா³ரகா தமத்த²ம் ஆரோசேஸும். பரிப்³பா³ஜிகா புன கா³மம் பவிஸித்வா ஏகேகம் வீதி²ம் க³ஹேத்வா, – ‘‘பு³த்³த⁴ஸாவகோ கிர ஸாரிபுத்தோ நாம அம்ஹேஹி ஸத்³தி⁴ம் வாத³ம் கரிஸ்ஸதி, ஸோதுகாமா நிக்க²மதா²’’தி ஆரோசேஸும். மஹாஜனோ நிக்க²மி, தேன ஸத்³தி⁴ம் பரிப்³பா³ஜிகா ஜேதவனம் அக³மிம்ஸு.

தே²ரோ – ‘‘அம்ஹாகம் வஸனட்டா²னே மாதுகா³மஸ்ஸ ஆக³மனம் நாம அபா²ஸுக’’ந்தி விஹாரமஜ்ஜே² நிஸீதி³. பரிப்³பா³ஜிகாயோ க³ந்த்வா தே²ரம் புச்சி²ம்ஸு – ‘‘தும்ஹேஹி அம்ஹாகம் த⁴ஜோ மத்³தா³பிதோ’’தி? ஆம, மயா மத்³தா³பிதோதி. மயம் தும்ஹேஹி ஸத்³தி⁴ம் வாத³ம் கரிஸ்ஸாமாதி. ஸாது⁴ கரோத², கஸ்ஸ புச்சா² கஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனம் ஹோதூதி? புச்சா² நாம அம்ஹாகம் பத்தா, தும்ஹே பன மாதுகா³மா நாம பட²மம் புச்ச²தா²தி ஆஹ. தா சதஸ்ஸோபி சதூஸு தி³ஸாஸு ட²த்வா மாதாபிதூனம் ஸந்திகே உக்³க³ஹிதம் வாத³ஸஹஸ்ஸம் புச்சி²ம்ஸு. தே²ரோ க²க்³கே³ன குமுத³னாளம் சி²ந்த³ந்தோ விய புச்சி²தம் புச்சி²தம் நிஜ்ஜடம் நிக்³க³ண்டி²ம் கத்வா கதே²ஸி, கதே²த்வா புன புச்ச²தா²தி ஆஹ. ஏத்தகமேவ, ப⁴ந்தே, மயம் ஜானாமாதி. தே²ரோ ஆஹ – ‘‘தும்ஹேஹி வாத³ஸஹஸ்ஸம் புச்சி²தம் மயா கதி²தம், அஹம் பன ஏகம் யேவ பஞ்ஹம் புச்சி²ஸ்ஸாமி, தம் தும்ஹே கதே²தா²’’தி. தா தே²ரஸ்ஸ விஸயம் தி³ஸ்வா, ‘‘புச்ச²த², ப⁴ந்தே, ப்³யாகரிஸ்ஸாமா’’தி வத்தும் நாஸக்கி²ம்ஸு. ‘‘வத³, ப⁴ந்தே, ஜானமானா ப்³யாகரிஸ்ஸாமா’’தி புன ஆஹம்ஸு.

தே²ரோ அயம் பன குலபுத்தே பப்³பா³ஜேத்வா பட²மம் ஸிக்கா²பேதப்³ப³பஞ்ஹோதி வத்வா, – ‘‘ஏகம் நாம கி’’ந்தி புச்சி². தா நேவ அந்தம், ந கோடிம் அத்³த³ஸம்ஸு. தே²ரோ கதே²தா²தி ஆஹ. ந பஸ்ஸாம, ப⁴ந்தேதி. தும்ஹேஹி வாத³ஸஹஸ்ஸம் புச்சி²தம் மயா கதி²தம், மய்ஹம் தும்ஹே ஏகம் பஞ்ஹம்பி கதே²தும் ந ஸக்கோத², ஏவம் ஸந்தே கஸ்ஸ ஜயோ கஸ்ஸ பராஜயோதி? தும்ஹாகம், ப⁴ந்தே, ஜயோ, அம்ஹாகம் பராஜயோதி. இதா³னி கிம் கரிஸ்ஸதா²தி? தா மாதாபிதூஹி வுத்தவசனம் ஆரோசேத்வா, ‘‘தும்ஹாகம் ஸந்திகே பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமா’’தி ஆஹம்ஸு. தும்ஹே மாதுகா³மா நாம அம்ஹாகம் ஸந்திகே பப்³ப³ஜிதும் ந வட்டதி, அம்ஹாகம் பன ஸாஸனம் க³ஹேத்வா பி⁴க்கு²னிஉபஸ்ஸயம் க³ந்த்வா பப்³ப³ஜதா²தி. தா ஸாதூ⁴தி தே²ரஸ்ஸ ஸாஸனம் க³ஹேத்வா பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா பப்³ப³ஜிம்ஸு. பப்³ப³ஜிதா ச பன அப்பமத்தா ஆதாபினியோ ஹுத்வா நசிரஸ்ஸேவ அரஹத்தம் பாபுணிம்ஸு.

அயம் ஸச்சகோ தாஸம் சதுன்னம்பி கனிட்ட²பா⁴திகோ. தாஹி சதூஹிபி உத்தரிதரபஞ்ஞோ, மாதாபிதூனம்பி ஸந்திகா வாத³ஸஹஸ்ஸம், ததோ ப³ஹுதரஞ்ச பா³ஹிரஸமயம் உக்³க³ஹேத்வா கத்த²சி அக³ந்த்வா ராஜதா³ரகே ஸிப்பம் ஸிக்கா²பேந்தோ தத்தே²வ வேஸாலியம் வஸதி, பஞ்ஞாய அதிபூரிதத்தா குச்சி² மே பி⁴ஜ்ஜேய்யாதி பீ⁴தோ அயபட்டேன குச்சி²ம் பரிக்கி²பித்வா சரதி, இமம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ஸச்சகோ நிக³ண்ட²புத்தோ’’தி.

ப⁴ஸ்ஸப்பவாத³கோதி ப⁴ஸ்ஸம் வுச்சதி கதா²மக்³கோ³, தம் பவத³தி கதே²தீதி ப⁴ஸ்ஸப்பவாத³கோ. பண்டி³தவாதோ³தி அஹம் பண்டி³தோதி ஏவம் வாதோ³. ஸாது⁴ஸம்மதோ ப³ஹுஜனஸ்ஸாதி யம் யம் நக்க²த்தசாரேன ஆதி³ஸதி, தம் தம் யேபு⁴ய்யேன ததே²வ ஹோதி, தஸ்மா அயம் ஸாது⁴லத்³தி⁴கோ ப⁴த்³த³கோதி ஏவம் ஸம்மதோ மஹாஜனஸ்ஸ. வாதே³ன வாத³ம் ஸமாரத்³தோ⁴தி கதா²மக்³கே³ன தோ³ஸம் ஆரோபிதோ. ஆயஸ்மா அஸ்ஸஜீதி ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ ஆசரியோ அஸ்ஸஜித்தே²ரோ. ஜங்கா⁴விஹாரம் அனுசங்கமமானோதி ததோ ததோ லிச்ச²விராஜகே³ஹதோ தம் தம் கே³ஹம் க³மனத்தா²ய அனுசங்கமமானோ. யேனாயஸ்மா அஸ்ஸஜி தேனுபஸங்கமீதி கஸ்மா உபஸங்கமி? ஸமயஜானனத்த²ம்.

ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி – ‘‘அஹம் ‘ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸாமீ’தி ஆஹிண்டா³மி, ‘ஸமயம் பனஸ்ஸ ந ஜானாமீ’தி ந ஆரோபேஸிம். பரஸ்ஸ ஹி ஸமயம் ஞத்வா ஆரோபிதோ வாதோ³ ஸ்வாரோபிதோ நாம ஹோதி. அயம் பன ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகோ பஞ்ஞாயதி அஸ்ஸஜித்தே²ரோ; ஸோ அத்தனோ ஸத்து² ஸமயே கோவிதோ³, ஏதாஹம் புச்சி²த்வா கத²ம் பதிட்டா²பேத்வா ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸாமீ’’தி. தஸ்மா உபஸங்கமி. வினேதீதி கத²ம் வினேதி, கத²ம் ஸிக்கா²பேதீதி புச்ச²தி. தே²ரோ பன யஸ்மா து³க்க²ந்தி வுத்தே உபாரம்ப⁴ஸ்ஸ ஓகாஸோ ஹோதி, மக்³க³ப²லானிபி பரியாயேன து³க்க²ந்தி ஆக³தானி, அயஞ்ச து³க்க²ந்தி வுத்தே தே²ரம் புச்சே²ய்ய – ‘‘போ⁴ அஸ்ஸஜி, கிமத்த²ம் தும்ஹே பப்³ப³ஜிதா’’தி. ததோ ‘‘மக்³க³ப²லத்தா²யா’’தி வுத்தே, – ‘‘நயித³ம், போ⁴ அஸ்ஸஜி, தும்ஹாகம் ஸாஸனம் நாம, மஹாஆகா⁴தனம் நாமேதம், நிரயுஸ்ஸதோ³ நாமேஸ, நத்தி² தும்ஹாகம் ஸுகா²ஸா, உட்டா²யுட்டா²ய து³க்க²மேவ ஜிராபேந்தா ஆஹிண்ட³தா²’’தி தோ³ஸம் ஆரோபேய்ய, தஸ்மா பரவாதி³ஸ்ஸ பரியாயகத²ம் காதும் ந வட்டதி. யதா² ஏஸ அப்பதிட்டோ² ஹோதி, ஏவமஸ்ஸ நிப்பரியாயகத²ம் கதே²ஸ்ஸாமீதி சிந்தேத்வா, ‘‘ரூபம், பி⁴க்க²வே, அனிச்ச’’ந்தி இமம் அனிச்சானத்தவஸேனேவ கத²ம் கதே²தி. து³ஸ்ஸுதந்தி ஸோதும் அயுத்தம்.

354. ஸந்தா²கா³ரேதி ராஜகுலானம் அத்தா²னுஸாஸனஸந்தா²கா³ரஸாலாயம். யேன தே லிச்ச²வீ தேனுபஸங்கமீதி ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி – ‘‘அஹம் புப்³பே³ ஸமயம் அஜானனபா⁴வேன ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ வாத³ம் ந ஆரோபேஸிம், இதா³னி பனஸ்ஸ மஹாஸாவகேன கதி²தம் ஸமயம் ஜானாமி, இமே ச மம அந்தேவாஸிகா பஞ்சஸதா லிச்ச²வீ ஸன்னிபதிதா. ஏதேஹி ஸத்³தி⁴ம் க³ந்த்வா ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸாமீ’’தி தஸ்மா உபஸங்கமி. ஞாதஞ்ஞதரேனாதி ஞாதேஸு அபி⁴ஞ்ஞாதேஸு பஞ்சவக்³கி³யத்தே²ரேஸு அஞ்ஞதரேன. பதிட்டி²தந்தி யதா² தேன பதிட்டி²தம். ஸசே ஏவம் பதிட்டி²ஸ்ஸதி, அத² பன அஞ்ஞதே³வ வக்க²தி, தத்ர மயா கிம் ஸக்கா காதுந்தி இதா³னேவ பிட்டி²ம் பரிவத்தேந்தோ ஆஹ. ஆகட்³டே⁴ய்யாதி அத்தனோ அபி⁴முக²ம் கட்³டே⁴ய்ய. பரிகட்³டே⁴ய்யாதி புரதோ படிபணாமேய்ய. ஸம்பரிகட்³டே⁴ய்யாதி காலேன ஆகட்³டே⁴ய்ய, காலேன பரிகட்³டே⁴ய்ய. ஸோண்டி³காகிலஞ்ஜந்தி ஸுராக⁴ரே பிட்ட²கிலஞ்ஜம். ஸோண்டி³காது⁴த்தோதி ஸுராது⁴த்தோ. வாலம் கண்ணே க³ஹேத்வாதி ஸுராபரிஸ்ஸாவனத்த²விகம் தோ⁴விதுகாமோ கஸடனிது⁴னனத்த²ம் உபோ⁴ஸு கண்ணேஸு க³ஹேத்வா. ஓது⁴னேய்யாதி அதோ⁴முக²ம் கத்வா து⁴னேய்ய. நித்³து⁴னேய்யாதி உத்³த⁴ம்முக²ம் கத்வா து⁴னேய்ய. நிப்போ²டேய்யாதி புனப்புனம் பப்போ²டேய்ய. ஸாணதோ⁴விகம் நாமாதி ஏத்த² மனுஸ்ஸா ஸாணஸாடககரணத்த²ம் ஸாணவாகே க³ஹேத்வா முட்டி²ம் முட்டி²ம் ப³ந்தி⁴த்வா உத³கே பக்கி²பந்தி. தே ததியதி³வஸே ஸுட்டு² கிலின்னா ஹோந்தி. அத² மனுஸ்ஸா அம்பி³லயாகு³ஸுராதீ³னி ஆதா³ய தத்த² க³ந்த்வா ஸாணமுட்டி²ம் க³ஹேத்வா, த³க்கி²ணதோ வாமதோ ஸம்முகா² சாதி தீஸு ப²லகேஸு ஸகிம் த³க்கி²ணப²லகே, ஸகிம் வாமப²லகே, ஸகிம் ஸம்முக²ப²லகே பஹரந்தா அம்பி³லயாகு³ஸுராதீ³னி பு⁴ஞ்ஜந்தா பிவந்தா கா²த³ந்தா தோ⁴வந்தி. மஹந்தா கீளா ஹோதி. ரஞ்ஞோ நாகோ³ தம் கீளம் தி³ஸ்வா க³ம்பீ⁴ரம் உத³கம் அனுபவிஸித்வா ஸோண்டா³ய உத³கம் க³ஹேத்வா ஸகிம் கும்பே⁴ ஸகிம் பிட்டி²யம் ஸகிம் உபோ⁴ஸு பஸ்ஸேஸு ஸகிம் அந்தரஸத்தி²யம் பக்கி²பந்தோ கீளித்த². தது³பாதா³ய தம் கீளிதஜாதம் ஸாணதோ⁴விகம் நாம வுச்சதி, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘ஸாணதோ⁴விகம் நாம கீளிதஜாதம் கீளதீ’’தி. கிம் ஸோ ப⁴வமானோ ஸச்சகோ நிக³ண்ட²புத்தோ, யோ ப⁴க³வதோ வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸதீதி யோ ஸச்சகோ நிக³ண்ட²புத்தோ ப⁴க³வதோ வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸதி, ஸோ கிம் ப⁴வமானோ கிம் யக்கோ² ப⁴வமானோ உதா³ஹு இந்தோ³, உதா³ஹு ப்³ரஹ்மா ப⁴வமானோ ப⁴க³வதோ வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸதி? ந ஹி ஸக்கா பகதிமனுஸ்ஸேன ப⁴க³வதோ வாத³ம் ஆரோபேதுந்தி அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ.

355. தேன கோ² பன ஸமயேனாதி யஸ்மிம் ஸமயே ஸச்சகோ ஆராமம் பாவிஸி, தஸ்மிம். கிஸ்மிம் பன ஸமயே பாவிஸீதி? மஹாமஜ்ஜ²ன்ஹிகஸமயே. கஸ்மா பன தஸ்மிம் ஸமயே சங்கமந்தீதி? பணீதபோ⁴ஜனபச்சயஸ்ஸ தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ வினோத³னத்த²ம். தி³வாபதா⁴னிகா வா தே. தாதி³ஸானஞ்ஹி பச்சா²ப⁴த்தம் சங்கமித்வா ந்ஹத்வா ஸரீரம் உதும் க³ண்ஹாபேத்வா நிஸஜ்ஜ ஸமணத⁴ம்மம் கரோந்தானம் சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதி. யேன தே பி⁴க்கூ²தி ஸோ கிர குஹிம் ஸமணோ கோ³தமோதி பரிவேணதோ பரிவேணம் க³ந்த்வா புச்சி²த்வா பவிஸிஸ்ஸாமீதி விலோகேந்தோ அரஞ்ஞே ஹத்தீ² விய சங்கமே சங்கமமானே பம்ஸுகூலிகபி⁴க்கூ² தி³ஸ்வா தேஸம் ஸந்திகம் அக³மாஸி. தம் ஸந்தா⁴ய, ‘‘யேன தே பி⁴க்கூ²’’திஆதி³ வுத்தம். கஹம் நு கோ², போ⁴தி கதரஸ்மிம் ஆவாஸே வா மண்ட³பே வாதி அத்தோ². ஏஸ, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ப⁴க³வாதி ததா³ கிர ப⁴க³வா பச்சூஸகாலே மஹாகருணா ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜித்வா த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளே ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஜாலம் பத்த²ரித்வா போ³த⁴னேய்யஸத்தம் ஓலோகேந்தோ அத்³த³ஸ – ‘‘ஸ்வே ஸச்சகோ நிக³ண்ட²புத்தோ மஹதிம் லிச்ச²விபரிஸம் க³ஹேத்வா மம வாத³ம் ஆரோபேதுகாமோ ஆக³மிஸ்ஸதீ’’தி. தஸ்மா பாதோவ ஸரீரபடிஜக்³க³னம் கத்வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவாரோ வேஸாலியம் பிண்டா³ய சரித்வா பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ மஹாபரிஸாய நிஸீதி³தும் ஸுக²ட்டா²னே நிஸீதி³ஸ்ஸாமீதி க³ந்த⁴குடிம் அபவிஸித்வா மஹாவனே அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே தி³வாவிஹாரம் நிஸீதி³. தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ வத்தம் த³ஸ்ஸேத்வா ஆக³தா, ஸச்சகேன புட்டா² தூ³ரே நிஸின்னம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸேந்தா, ‘‘ஏஸ அக்³கி³வேஸ்ஸன ப⁴க³வா’’தி ஆஹம்ஸு.

மஹதியா லிச்ச²விபரிஸாய ஸத்³தி⁴ந்தி ஹேட்டா² பஞ்சமத்தேஹி லிச்ச²விஸதேஹி பரிவுதோதி வுத்தம். தே ஏதஸ்ஸ அந்தேவாஸிகாயேவ, அந்தோவேஸாலியம் பன ஸச்சகோ பஞ்சமத்தானி லிச்ச²விராஜஸதானி க³ஹேத்வா, ‘‘வாத³த்தி²கோ ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமந்தோ’’தி ஸுத்வா த்³வின்னம் பண்டி³தானம் கதா²ஸல்லாபம் ஸோஸ்ஸாமாதி யேபு⁴ய்யேன மனுஸ்ஸா நிக்க²ந்தா, ஏவம் ஸா பரிஸா மஹதீ அபரிச்சி²ன்னக³ணனா அஹோஸி. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். அஞ்ஜலிம் பணாமேத்வாதி ஏதே உப⁴தோபக்கி²கா, தே ஏவம் சிந்தேஸும் – ‘‘ஸசே நோ மிச்சா²தி³ட்டி²கா சோதே³ஸ்ஸந்தி, ‘கஸ்மா தும்ஹே ஸமணம் கோ³தமம் வந்தி³த்தா²’தி, தேஸம், ‘கிம் அஞ்ஜலிமத்தகரணேனபி வந்தி³தம் ஹோதீ’தி வக்கா²ம. ஸசே நோ ஸம்மாதி³ட்டி²கா சோதே³ஸ்ஸந்தி, ‘கஸ்மா ப⁴க³வந்தம் ந வந்தி³த்தா²’தி, ‘கிம் ஸீஸேன பூ⁴மிம் பஹரந்தேனேவ வந்தி³தம் ஹோதி, நனு அஞ்ஜலிகம்மம்பி வந்த³னா ஏவா’தி வக்கா²மா’’தி. நாம கோ³த்தந்தி, போ⁴ கோ³தம, அஹம் அஸுகஸ்ஸ புத்தோ த³த்தோ நாம மித்தோ நாம இத⁴ ஆக³தோதி வத³ந்தா நாமம் ஸாவேந்தி நாம. போ⁴ கோ³தம, அஹம் வாஸிட்டோ² நாம கச்சானோ நாம இத⁴ ஆக³தோதி வத³ந்தா கோ³த்தம் ஸாவேந்தி நாம. ஏதே கிர த³லித்³தா³ ஜிண்ணகுலபுத்தா பரிஸமஜ்ஜே² நாமகோ³த்தவஸேன பாகடா ப⁴விஸ்ஸாமாதி ஏவம் அகம்ஸு. யே பன துண்ஹீபூ⁴தா நிஸீதி³ம்ஸு, தே கேராடிகா சேவ அந்த⁴பா³லா ச. தத்த² கேராடிகா, ‘‘ஏகம் த்³வே கதா²ஸல்லாபே கரோந்தோ விஸ்ஸாஸிகோ ஹோதி, அத² விஸ்ஸாஸே ஸதி ஏகம் த்³வே பி⁴க்கா² அதா³தும் ந யுத்த’’ந்தி ததோ அத்தானம் மோசேந்தா துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி. அந்த⁴பா³லா அஞ்ஞாணதாயேவ அவக்கி²த்தமத்திகாபிண்டோ³ விய யத்த² கத்த²சி துண்ஹீபூ⁴தா நிஸீத³ந்தி.

356. கிஞ்சிதே³வ தே³ஸந்தி கஞ்சி ஓகாஸம் கிஞ்சி காரணம், அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா பஞ்ஹபுச்ச²னே உஸ்ஸாஹம் ஜனேந்தோ ஆஹ – புச்ச², அக்³கி³வேஸ்ஸன, யதா³கங்க²ஸீதி. தஸ்ஸத்தோ² – ‘‘புச்ச² யதி³ ஆகங்க²ஸி, ந மே பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனே பா⁴ரோ அத்தி²’’. அத² வா ‘‘புச்ச² யம் ஆகங்க²ஸி, ஸப்³ப³ம் தே விஸ்ஸஜ்ஜேஸ்ஸாமீ’’தி ஸப்³ப³ஞ்ஞுபவாரணம் பவாரேஸி அஸாதா⁴ரணம் பச்சேகபு³த்³த⁴அக்³க³ஸாவமஹாஸாவகேஹி. தே ஹி யதா³கங்க²ஸீதி ந வத³ந்தி, ஸுத்வா வேதி³ஸ்ஸாமாதி வத³ந்தி. பு³த்³தா⁴ பன ‘‘புச்சா²வுஸோ, யதா³கங்க²ஸீ’’தி (ஸம். நி. 1.237) வா, ‘‘புச்ச², மஹாராஜ, யதா³கங்க²ஸீ’’தி (தீ³. நி. 1.162) வா,

‘‘புச்ச² வாஸவ மம் பஞ்ஹம், யம் கிஞ்சி மனஸிச்ச²ஸி;

தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ பஞ்ஹஸ்ஸ, அஹம் அந்தம் கரோமி தே’’ இதி. (தீ³. நி. 2.356) வா,

‘‘தேன ஹி த்வம், பி⁴க்கு², ஸகே ஆஸனே நிஸீதி³த்வா புச்ச² யதா³கங்க²ஸீ’’தி (ம. நி. 3.85) வா,

‘‘பா³வரிஸ்ஸ ச துய்ஹம் வா, ஸப்³பே³ஸம் ஸப்³ப³ஸம்ஸயம்;

கதாவகாஸா புச்ச²வ்ஹோ, யம் கிஞ்சி மனஸிச்ச²தா²’’தி. (ஸு. நி. 1036) வா,

‘‘புச்ச² மம் ஸபி⁴ய பஞ்ஹம், யம் கிஞ்சி மனஸிச்ச²ஸி;

தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ பஞ்ஹஸ்ஸ, அஹம் அந்தம் கரோமி தே’’ இதி. (ஸு. நி. 517) வா –

தேஸம் தேஸம் யக்க²னரிந்த³தே³வஸமணப்³ராஹ்மணபரிப்³பா³ஜகானம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுபவாரணம் பவாரேந்தி. அனச்ச²ரியஞ்சேதம், யம் ப⁴க³வா பு³த்³த⁴பூ⁴மிம் பத்வா ஏதம் பவாரணம் பவாரேய்ய. யோ போ³தி⁴ஸத்தபூ⁴மியம் பதே³ஸஞாணேபி டி²தோ

‘‘கோண்ட³ஞ்ஞ பஞ்ஹானி வியாகரோஹி,

யாசந்தி தம் இஸயோ ஸாது⁴ரூபா;

கோண்ட³ஞ்ஞ ஏஸோ மனுஜேஸு த⁴ம்மோ,

யம் வுத்³த⁴மாக³ச்ச²தி ஏஸ பா⁴ரோ’’தி. (ஜா. 2.17.60) –

ஏவம் ஸக்காதீ³னம் அத்தா²ய இஸீஹி யாசிதோ

‘‘கதாவகாஸா புச்ச²ந்து போ⁴ந்தோ,

யம் கிஞ்சி பஞ்ஹம் மனஸாபி⁴பத்தி²தம்;

அஹஞ்ஹி தம் தம் வோ வியாகரிஸ்ஸம்,

ஞத்வா ஸயம் லோகமிமம் பரஞ்சா’’தி. (ஜா. 2.17.61);

ஏவம் ஸரப⁴ங்க³காலே, ஸம்ப⁴வஜாதகே ச ஸகலஜம்பு³தீ³பம் திக்க²த்தும் விசரித்வா பஞ்ஹானம் அந்தகரம் அதி³ஸ்வா ஸுசிரதேன ப்³ராஹ்மணேன பஞ்ஹம் புட்டோ² ஓகாஸே காரிதே, ஜாதியா ஸத்தவஸ்ஸோ ரதி²காயம் பம்ஸும் கீளந்தோ பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா அந்தரவீதி²யம் நிஸின்னோவ –

‘‘தக்³க⁴ தே அஹமக்கி²ஸ்ஸம், யதா²பி குஸலோ ததா²;

ராஜா ச கோ² தம் ஜானாதி, யதி³ காஹதி வா ந வா’’தி. (ஜா. 1.16.172) –

ஸப்³ப³ஞ்ஞுபவாரணம் பவாரேஸி.

ஏவம் ப⁴க³வதா ஸப்³ப³ஞ்ஞுபவாரணாய பவாரிதாய அத்தமனோ பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தோ, ‘‘கத²ம் பன, போ⁴ கோ³தமா’’திஆதி³மாஹ.

அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா, ‘‘பஸ்ஸத², போ⁴, அஞ்ஞம் ஸாவகேன கதி²தம், அஞ்ஞம் ஸத்தா² கதே²தி, நனு மயா படிகச்சேவ வுத்தம், ‘ஸசே ததா² பதிட்டி²ஸ்ஸதி, யதா²ஸ்ஸ ஸாவகேன பதிட்டி²தம், ஏவாஹம் வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸாமீ’தி. அயம் பன அஞ்ஞமேவ கதே²தி, தத்த² கிம் மயா ஸக்கா காது’’ந்தி ஏவம் நிக³ண்ட²ஸ்ஸ வசனோகாஸோ மா ஹோதூதி ஹேட்டா² அஸ்ஸஜித்தே²ரேன கதி²தனியாமேனேவ கதே²ந்தோ, ஏவம் கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸனாதிஆதி³மாஹ. உபமா மம், போ⁴ கோ³தம, படிபா⁴தீதி, போ⁴ கோ³தம, மய்ஹம் ஏகா உபமா உபட்டா²தி, ஆஹராமி தம் உபமந்தி வத³தி. படிபா⁴து தம், அக்³கி³வேஸ்ஸனாதி உபட்டா²து தே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஆஹர தம் உபமம் விஸத்தோ²தி ப⁴க³வா அவோச. ப³லகரணீயாதி பா³ஹுப³லேன கத்தப்³பா³ கஸிவாணிஜ்ஜாதி³கா கம்மந்தா. ரூபத்தாயம் புரிஸபுக்³க³லோதி ரூபம் அத்தா அஸ்ஸாதி ரூபத்தா, ரூபம் அத்தாதி க³ஹேத்வா டி²தபுக்³க³லம் தீ³பேதி. ரூபே பதிட்டா²யாதி தஸ்மிம் அத்தாதி க³ஹிதரூபே பதிட்ட²ஹித்வா. புஞ்ஞம் வா அபுஞ்ஞம் வா பஸவதீதி குஸலம் வா அகுஸலம் வா படிலப⁴தி. வேத³னத்தாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. இமினா கிம் தீ³பேதி? இமே பஞ்சக்க²ந்தா⁴ இமேஸம் ஸத்தானம் பத²வீ விய பதிட்டா², தே இமேஸு பஞ்சஸு க²ந்தே⁴ஸு பதிட்டா²ய குஸலாகுஸலகம்மம் நாம ஆயூஹந்தி. தும்ஹே ஏவரூபம் விஜ்ஜமானமேவ அத்தானம் படிஸேதே⁴ந்தோ பஞ்சக்க²ந்தா⁴ அனத்தாதி தீ³பேதா²தி அதிவிய ஸகாரணம் கத்வா உபமம் ஆஹரி. இமினா ச நிக³ண்டே²ன ஆஹடஓபம்மம் நியதமேவ, ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³த⁴தோ அஞ்ஞோ தஸ்ஸ கத²ம் சி²ந்தி³த்வா வாதே³ தோ³ஸம் தா³தும் ஸமத்தோ² நாம நத்தி². து³விதா⁴ ஹி புக்³க³லா பு³த்³த⁴வேனேய்யா ச ஸாவகவேனேய்யா ச. ஸாவகவேனேய்யே ஸாவகாபி வினேந்தி பு³த்³தா⁴பி. பு³த்³த⁴வேனேய்யே பன ஸாவகா வினேதும் ந ஸக்கோந்தி, பு³த்³தா⁴வ வினேந்தி. அயம்பி நிக³ண்டோ² பு³த்³த⁴வேனேய்யோ, தஸ்மா ஏதஸ்ஸ வாத³ம் சி²ந்தி³த்வா அஞ்ஞோ தோ³ஸம் தா³தும் ஸமத்தோ² நாம நத்தி². தேனஸ்ஸ ப⁴க³வா ஸயமேவ வாதே³ தோ³ஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் நனு த்வம், அக்³கி³வேஸ்ஸனாதிஆதி³மாஹ.

அத² நிக³ண்டோ² சிந்தேஸி – ‘‘அதிவிய ஸமணோ கோ³தமோ மம வாத³ம் பதிட்ட²பேதி, ஸசே உபரி கோசி தோ³ஸோ ப⁴விஸ்ஸதி, மமம் ஏககம்யேவ நிக்³க³ண்ஹிஸ்ஸதி. ஹந்தா³ஹம் இமம் வாத³ம் மஹாஜனஸ்ஸாபி மத்த²கே பக்கி²பாமீ’’தி, தஸ்மா ஏவமாஹ – அஹம்பி, போ⁴ கோ³தம, ஏவம் வதா³மி ரூபம் மே அத்தா…பே… விஞ்ஞாணம் மே அத்தாதி, அயஞ்ச மஹதீ ஜனதாதி. ப⁴க³வா பன நிக³ண்ட²தோ ஸதகு³ணேனபி ஸஹஸ்ஸகு³ணேனபி ஸதஸஹஸ்ஸகு³ணேனபி வாதீ³வரதரோ, தஸ்மா சிந்தேஸி – ‘‘அயம் நிக³ண்டோ² அத்தானம் மோசேத்வா மஹாஜனஸ்ஸ மத்த²கே வாத³ம் பக்கி²பதி, நாஸ்ஸ அத்தானம் மோசேதும் த³ஸ்ஸாமி, மஹாஜனதோ நிவத்தேத்வா ஏககம்யேவ நம் நிக்³க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி. அத² நம் கிஞ்ஹி தே, அக்³கி³வேஸ்ஸனாதிஆதி³மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – நாயம் ஜனதா மம வாத³ம் ஆரோபேதும் ஆக³தா, த்வம்யேவ ஸகலம் வேஸாலிம் ஸம்வட்டித்வா மம வாத³ம் ஆரோபேதும் ஆக³தோ, தஸ்மா த்வம் ஸகமேவ வாத³ம் நிவேடே²ஹி, மா மஹாஜனஸ்ஸ மத்த²கே பக்கி²பஸீதி. ஸோ படிஜானந்தோ அஹஞ்ஹி, போ⁴ கோ³தமாதிஆதி³மாஹ.

357. இதி ப⁴க³வா நிக³ண்ட²ஸ்ஸ வாத³ம் பதிட்ட²பேத்வா, தேன ஹி, அக்³கி³வேஸ்ஸனாதி புச்ச²ம் ஆரபி⁴. தத்த² தேன ஹீதி காரணத்தே² நிபாதோ. யஸ்மா த்வம் பஞ்சக்க²ந்தே⁴ அத்ததோ படிஜானாஸி, தஸ்மாதி அத்தோ². ஸகஸ்மிம் விஜிதேதி அத்தனோ ரட்டே². கா⁴தேதாயம் வா கா⁴தேதுந்தி கா⁴தாரஹம் கா⁴தேதப்³ப³யுத்தகம் கா⁴தேதும். ஜாபேதாயம் வா ஜாபேதுந்தி த⁴னஜானிரஹம் ஜாபேதப்³ப³யுத்தம் ஜாபேதும் ஜிண்ணத⁴னம் காதும். பப்³பா³ஜேதாயம் வா பப்³பா³ஜேதுந்தி ஸகரட்ட²தோ பப்³பா³ஜனாரஹம் பப்³பா³ஜேதும், நீஹரிதும். வத்திதுஞ்ச அரஹதீதி வத்ததி சேவ வத்திதுஞ்ச அரஹதி. வத்திதும் யுத்தோதி தீ³பேதி. இதி நிக³ண்டோ² அத்தனோ வாத³பே⁴த³னத்த²ம் ஆஹடகாரணமேவ அத்தனோ மாரணத்தா²ய ஆவுத⁴ம் திகி²ணம் கரோந்தோ விய விஸேஸேத்வா தீ³பேதி, யதா² தம் பா³லோ. ஏவம் மே ரூபம் ஹோதூதி மம ரூபம் ஏவம்வித⁴ம் ஹோது, பாஸாதி³கம் அபி⁴ரூபம் அலங்கதப்படியத்தம் ஸுவண்ணதோரணம் விய ஸுஸஜ்ஜிதசித்தபடோ விய ச மனாபத³ஸ்ஸனந்தி. ஏவம் மே ரூபம் மா அஹோஸீதி மம ரூபம் ஏவம்வித⁴ம் மா ஹோது, து³ப்³ப³ண்ணம் து³ஸ்ஸண்டி²தம் வலிதபலிதம் திலகஸமாகிண்ணந்தி.

துண்ஹீ அஹோஸீதி நிக³ண்டோ² இமஸ்மிம் டா²னே விரத்³த⁴பா⁴வம் ஞத்வா, ‘‘ஸமணோ கோ³தமோ மம வாத³ம் பி⁴ந்த³னத்தா²ய காரணம் ஆஹரி, அஹம் பா³லதாய தமேவ விஸேஸேத்வா தீ³பேஸிம், இதா³னி நட்டோ²ம்ஹி, ஸசே வத்ததீதி வக்கா²மி, இமே ராஜானோ உட்ட²ஹித்வா, ‘அக்³கி³வேஸ்ஸன, த்வம் மம ரூபே வஸோ வத்ததீதி வத³ஸி, யதி³ தே ரூபே வஸோ வத்ததி, கஸ்மா த்வம் யதா² இமே லிச்ச²விராஜானோ தாவதிம்ஸதே³வஸதி³ஸேஹி அத்தபா⁴வேஹி விரோசந்தி அபி⁴ரூபா பாஸாதி³கா, ஏவம் ந விரோசஸீ’தி. ஸசே ந வத்ததீதி வக்கா²மி, ஸமணோ கோ³தமோ உட்ட²ஹித்வா, ‘அக்³கி³வேஸ்ஸன, த்வம் புப்³பே³ வத்ததி மே ரூபஸ்மிம் வஸோதி வத்வா இதா³னி படிக்கி²பஸீ’தி வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸதி. இதி வத்ததீதி வுத்தேபி ஏகோ தோ³ஸோ, ந வத்ததீதி வுத்தேபி ஏகோ தோ³ஸோ’’தி துண்ஹீ அஹோஸி. து³தியம்பி ப⁴க³வா புச்சி², து³தியம்பி துண்ஹீ அஹோஸி. யஸ்மா பன யாவததியம் ப⁴க³வதா புச்சி²தே அப்³யாகரோந்தஸ்ஸ ஸத்ததா⁴ முத்³தா⁴ ப²லதி, பு³த்³தா⁴ ச நாம ஸத்தானம்யேவ அத்தா²ய கப்பஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கானி சத்தாரி அஸங்க்²யேய்யானி பாரமீனம் பூரிதத்தா ஸத்தேஸு ப³லவஅனுத்³த³யா ஹோந்தி. தஸ்மா யாவததியம் அபுச்சி²த்வா அத² கோ² ப⁴க³வா ஸச்சகம் நிக³ண்ட²புத்தம் ஏதத³வோச – ஏதம் ‘‘ப்³யாகரோஹீ தா³னீ’’திஆதி³வசனம் அவோச.

தத்த² ஸஹத⁴ம்மிகந்தி ஸஹேதுகம் ஸகாரணம். வஜிரம் பாணிம்ஹி அஸ்ஸாதி வஜிரபாணி. யக்கோ²தி ந யோ வா ஸோ வா யக்கோ², ஸக்கோ தே³வராஜாதி வேதி³தப்³போ³. ஆதி³த்தந்தி அக்³கி³வண்ணம். ஸம்பஜ்ஜலிதந்தி ஸுட்டு² பஜ்ஜலிதம். ஸஜோதிபூ⁴தந்தி ஸமந்ததோ ஜோதிபூ⁴தம், ஏகக்³கி³ஜாலபூ⁴தந்தி அத்தோ². டி²தோ ஹோதீதி மஹந்தம் ஸீஸம், கந்த³லமகுலஸதி³ஸா தா³டா², ப⁴யானகானி அக்கி²னாஸாதீ³னீதி ஏவம் விரூபரூபம் மாபேத்வா டி²தோ. கஸ்மா பனேஸ ஆக³தோதி? தி³ட்டி²விஸ்ஸஜ்ஜாபனத்த²ம். அபிச, ‘‘அஹஞ்சேவ கோ² பன த⁴ம்மம் தே³ஸேய்யம், பரே ச மே ந ஆஜானேய்யு’’ந்தி ஏவம் த⁴ம்மதே³ஸனாய அப்போஸ்ஸுக்கபா⁴வம் ஆபன்னே ப⁴க³வதி ஸக்கோ மஹாப்³ரஹ்முனா ஸத்³தி⁴ம் ஆக³ந்த்வா, ‘‘ப⁴க³வா த⁴ம்மம் தே³ஸேத², தும்ஹாகம் ஆணாய அவத்தமானே மயம் வத்தாபேஸ்ஸாம, தும்ஹாகம் த⁴ம்மசக்கம் ஹோது, அம்ஹாகம் ஆணாசக்க’’ந்தி படிஞ்ஞமகாஸி. தஸ்மா ‘‘அஜ்ஜ ஸச்சகம் தாஸேத்வா பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜாபேஸ்ஸாமீ’’தி ஆக³தோ.

ப⁴க³வா சேவ பஸ்ஸதி, ஸச்சகோ ச நிக³ண்ட²புத்தோதி யதி³ ஹி தம் அஞ்ஞேபி பஸ்ஸேய்யும். தம் காரணம் அக³ரு அஸ்ஸ, ‘‘ஸமணோ கோ³தமோ ஸச்சகம் அத்தனோ வாதே³ அனோதரந்தம் ஞத்வா யக்க²ம் ஆவாஹேத்வா த³ஸ்ஸேஸி, ததோ ஸச்சகோ ப⁴யேன கதே²ஸீ’’தி வதே³ய்யும். தஸ்மா ப⁴க³வா சேவ பஸ்ஸதி ஸச்சகோ ச. தஸ்ஸ தம் தி³ஸ்வாவ ஸகலஸரீரதோ ஸேதா³ முச்சிம்ஸு, அந்தோகுச்சி² விபரிவத்தமானா மஹாரவம் ரவி. ஸோ ‘‘அஞ்ஞேபி நு கோ² பஸ்ஸந்தீ’’தி ஓலோகேந்தோ கஸ்ஸசி லோமஹம்ஸமத்தம்பி ந அத்³த³ஸ. ததோ – ‘‘இத³ம் ப⁴யம் மமேவ உப்பன்னம். ஸசாஹம் யக்கோ²தி வக்கா²மி, ‘கிம் துய்ஹமேவ அக்கீ²னி அத்தி², த்வமேவ யக்க²ம் பஸ்ஸஸி, பட²மம் யக்க²ம் அதி³ஸ்வா ஸமணேன கோ³தமேன வாத³ஸங்கா⁴டே கி²த்தோவ யக்க²ம் பஸ்ஸஸீ’தி வதே³ய்யு’’ந்தி சிந்தேத்வா – ‘‘ந தா³னி மே இத⁴ அஞ்ஞம் படிஸரணம் அத்தி², அஞ்ஞத்ர ஸமணா கோ³தமா’’தி மஞ்ஞமானோ, அத² கோ² ஸச்சகோ நிக³ண்ட²புத்தோ…பே… ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச. தாணம் க³வேஸீதி தாணந்தி க³வேஸமானோ. லேணம் க³வேஸீதி லேணந்தி க³வேஸமானோ. ஸரணம் க³வேஸீதி ஸரணந்தி க³வேஸமானோ. ஏத்த² ச தாயதி ரக்க²தீதி தாணம். நிலீயந்தி ஏத்தா²தி லேணம். ஸரதீதி ஸரணம், ப⁴யம் ஹிம்ஸதி வித்³த⁴ம்ஸேதீதி அத்தோ².

358. மனஸி கரித்வாதி மனம்ஹி கத்வா பச்சவேக்கி²த்வா உபதா⁴ரேத்வா. ஏவம் மே வேத³னா ஹோதூதி குஸலாவ ஹோது, ஸுகா²வ ஹோது. ஏவம் மே ஸஞ்ஞா ஹோதூதி குஸலாவ ஹோது, ஸுகா²வ ஹோது, ஸோமனஸ்ஸஸம்பயுத்தாவ ஹோதூதி. ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணேஸுபி ஏஸேவ நயோ. மா அஹோஸீதி ஏத்த² பன வுத்தவிபரியாயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. கல்லம் நூதி யுத்தம் நு. ஸமனுபஸ்ஸிதுந்தி ‘‘ஏதம் மம ஏஸோஹமஸ்மி ஏஸோ மே அத்தா’’தி ஏவம் தண்ஹாமானதி³ட்டி²வஸேன பஸ்ஸிதும். நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தமாதி ந யுத்தமேதம், போ⁴ கோ³தம. இதி ப⁴க³வா யதா² நாம சே²கோ அஹிதுண்டி³கோ ஸப்பத³ட்ட²விஸம் தேனேவ ஸப்பேன புன ட³ம்ஸாபேத்வா உப்³பா³ஹேய்ய, ஏவம் தஸ்ஸம்யேவ பரிஸதி ஸச்சகம் நிக³ண்ட²புத்தம் தேனேவ முகே²ன பஞ்சக்க²ந்தா⁴ அனிச்சா து³க்கா² அனத்தாதி வதா³பேஸி. து³க்க²ம் அல்லீனோதி இமம் பஞ்சக்க²ந்த⁴து³க்க²ம் தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி அல்லீனோ. உபக³தோ அஜ்ஜோ²ஸிதோதிபி தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேனேவ வேதி³தப்³போ³. து³க்க²ம் ஏதம் மமாதிஆதீ³ஸு பஞ்சக்க²ந்த⁴து³க்க²ம் தண்ஹாமானதி³ட்டி²வஸேன ஸமனுபஸ்ஸதீதி அத்தோ². பரிஜானேய்யாதி அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தாதி தீரணபரிஞ்ஞாய பரிதோ ஜானேய்ய. பரிக்கே²பேத்வாதி க²யம் வயம் அனுப்பாத³ம் உபனேத்வா.

359. நவந்தி தருணம். அகுக்குகஜாதந்தி புப்ப²க்³க³ஹணகாலே அந்தோ அங்கு³ட்ட²ப்பமாணோ ஏகோ க⁴னத³ண்ட³கோ நிப்³ப³த்ததி, தேன விரஹிதந்தி அத்தோ². ரித்தோதி ஸுஞ்ஞோ அந்தோஸாரவிரஹிதோ. ரித்தத்தாவ துச்சோ². அபரத்³தோ⁴தி பராஜிதோ. பா⁴ஸிதா கோ² பன தேதி இத³ம் ப⁴க³வா தஸ்ஸ முக²ரபா⁴வம் பகாஸேத்வா நிக்³க³ண்ஹந்தோ ஆஹ. ஸோ கிர புப்³பே³ பூரணாத³யோ ச² ஸத்தா²ரோ உபஸங்கமித்வா பஞ்ஹம் புச்ச²தி. தே விஸ்ஸஜ்ஜேதும் ந ஸக்கோந்தி. அத² நேஸம் பரிஸமஜ்ஜே² மஹந்தம் விப்பகாரம் ஆரோபேத்வா உட்டா²ய ஜயம் பவேதே³ந்தோ க³ச்ச²தி. ஸோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம்பி ததே²வ விஹேடே²ஸ்ஸாமீதி ஸஞ்ஞாய உபஸங்கமித்வா –

‘‘அம்போ⁴ கோ நாம யம் ருக்கோ², ஸின்னபத்தோ ஸகண்டகோ;

யத்த² ஏகப்பஹாரேன, உத்தமங்க³ம் விபி⁴ஜ்ஜித’’ந்தி.

அயம் க²தி³ரம் ஆஹச்ச அஸாரகருக்க²பரிசிதோ முது³துண்ட³ஸகுணோ விய ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸாரம் ஆஹச்ச ஞாணதுண்ட³பே⁴த³ம் பத்தோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ த²த்³த⁴பா⁴வம் அஞ்ஞாஸி. தத³ஸ்ஸ பரிஸமஜ்ஜே² பகாஸேந்தோ பா⁴ஸிதா கோ² பன தேதிஆதி³மாஹ. நத்தி² ஏதரஹீதி உபாதி³ன்னகஸரீரே ஸேதோ³ நாம நத்தீ²தி ந வத்தப்³ப³ம், ஏதரஹி பன நத்தீ²தி வத³தி. ஸுவண்ணவண்ணம் காயம் விவரீதி ந ஸப்³ப³ம் காயம் விவரி. பு³த்³தா⁴ நாம க³ண்டி²கம் படிமுஞ்சித்வா படிச்ச²ன்னஸரீரா பரிஸதி த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தி. அத² ப⁴க³வா க³லவாடகஸம்முக²ட்டா²னே சீவரம் க³ஹேத்வா சதுரங்கு³லமத்தம் ஓதாரேஸி. ஓதாரிதமத்தே பன தஸ்மிம் ஸுவண்ணவண்ணா ரஸ்மியோ புஞ்ஜபுஞ்ஜா ஹுத்வா ஸுவண்ணக⁴டதோ ரத்தஸுவண்ணரஸதா⁴ரா விய, ரத்தவண்ணவலாஹகதோ விஜ்ஜுலதா விய ச நிக்க²மித்வா ஸுவண்ணமுரஜஸதி³ஸம் மஹாக²ந்த⁴ம் உத்தமஸிரம் பத³க்கி²ணம் குருமானா ஆகாஸே பக்க²ந்தி³ம்ஸு. கஸ்மா பன ப⁴க³வா ஏவமகாஸீதி? மஹாஜனஸ்ஸ கங்கா²வினோத³னத்த²ம். மஹாஜனோ ஹி ஸமணோ கோ³தமோ மய்ஹம் ஸேதோ³ நத்தீ²தி வத³தி, ஸச்சகஸ்ஸ தாவ நிக³ண்ட²புத்தஸ்ஸ யந்தாருள்ஹஸ்ஸ விய ஸேதா³ பக்³க⁴ரந்தி. ஸமணோ பன கோ³தமோ க⁴னது³பட்டசீவரம் பாருபித்வா நிஸின்னோ, அந்தோ ஸேத³ஸ்ஸ அத்தி²தா வா நத்தி²தா வா கத²ம் ஸக்கா ஞாதுந்தி கங்க²ம் கரேய்ய, தஸ்ஸ கங்கா²வினோத³னத்த²ம் ஏவமகாஸி. மங்குபூ⁴தோதி நித்தேஜபூ⁴தோ. பத்தக்க²ந்தோ⁴தி பதிதக்க²ந்தோ⁴. அப்படிபா⁴னோதி உத்தரி அப்பஸ்ஸந்தோ. நிஸீதீ³தி பாத³ங்கு³ட்ட²கேன பூ⁴மிம் கஸமானோ நிஸீதி³.

360. து³ம்முகோ²தி ந விரூபமுகோ², அபி⁴ரூபோ ஹி ஸோ பாஸாதி³கோ. நாமம் பனஸ்ஸ ஏதம். அப⁴ப்³போ³ தம் போக்க²ரணிம் புன ஓதரிதுந்தி ஸப்³பே³ஸம் அளானம் ப⁴க்³க³த்தா பச்சி²ன்னக³மனோ ஓதரிதும் அப⁴ப்³போ³, தத்தே²வ காககுலலாதீ³னம் ப⁴த்தம் ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. விஸூகாயிகானீதி தி³ட்டி²விஸூகானி. விஸேவிதானீதி தி³ட்டி²ஸஞ்சரிதானி. விப்ப²ந்தி³தானீதி தி³ட்டி²விப்ப²ந்தி³தானி. யதி³த³ம் வாதா³தி⁴ப்பாயோதி ஏத்த² யதி³த³ந்தி நிபாதமத்தம்; வாதா³தி⁴ப்பாயோ ஹுத்வா வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸாமீதி அஜ்ஜா²ஸயேன உபஸங்கமிதும் அப⁴ப்³போ³; த⁴ம்மஸ்ஸவனாய பன உபஸங்கமேய்யாதி த³ஸ்ஸேதி. து³ம்முக²ம் லிச்ச²விபுத்தம் ஏதத³வோசாதி கஸ்மா அவோச? து³ம்முக²ஸ்ஸ கிரஸ்ஸ உபமாஹரணகாலே ஸேஸ லிச்ச²விகுமாராபி சிந்தேஸும் – ‘‘இமினா நிக³ண்டே²ன அம்ஹாகம் ஸிப்புக்³க³ஹணட்டா²னே சிரம் அவமானோ கதோ, அயம் தா³னி அமித்தஸ்ஸ பிட்டி²ம் பஸ்ஸிதும் காலோ. மயம்பி ஏகேகம் உபமம் ஆஹரித்வா பாணிப்பஹாரேன பதிதம் முக்³க³ரேன போதே²ந்தோ விய ததா² நம் கரிஸ்ஸாம, யதா² ந புன பரிஸமஜ்ஜே² ஸீஸம் உக்கி²பிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸதீ’’தி, தே ஓபம்மானி கரித்வா து³ம்முக²ஸ்ஸ கதா²பரியோஸானம் ஆக³மயமானா நிஸீதி³ம்ஸு. ஸச்சகோ தேஸம் அதி⁴ப்பாயம் ஞத்வா, இமே ஸப்³பே³வ கீ³வம் உக்கி²பித்வா ஓட்டே²ஹி சலமானேஹி டி²தா; ஸசே பச்சேகா உபமா ஹரிதும் லபி⁴ஸ்ஸந்தி, புன மயா பரிஸமஜ்ஜே² ஸீஸம் உக்கி²பிதும் ந ஸக்கா ப⁴விஸ்ஸதி, ஹந்தா³ஹம் து³ம்முக²ம் அபஸாதே³த்வா யதா² அஞ்ஞஸ்ஸ ஓகாஸோ ந ஹோதி, ஏவம் கதா²வாரம் பச்சி²ந்தி³த்வா ஸமணம் கோ³தமம் பஞ்ஹம் புச்சி²ஸ்ஸாமீதி தஸ்மா ஏதத³வோச. தத்த² ஆக³மேஹீதி திட்ட², மா புன ப⁴ணாஹீதி அத்தோ².

361. திட்ட²தேஸா, போ⁴ கோ³தமாதி, போ⁴ கோ³தம, ஏஸா அம்ஹாகஞ்சேவ அஞ்ஞேஸஞ்ச புது²ஸமணப்³ராஹ்மணானம் வாசா திட்ட²து. விலாபம் விலபிதம் மஞ்ஞேதி ஏதஞ்ஹி வசனம் விலபிதம் விய ஹோதி, விப்பலபிதமத்தம் ஹோதீதி அத்தோ². அத² வா திட்ட²தேஸாதி ஏத்த² கதா²தி ஆஹரித்வா வத்தப்³பா³. வாசாவிலாபம் விலபிதம் மஞ்ஞேதி ஏத்த² பனித³ம் வாசானிச்சா²ரணம் விலபிதமத்தம் மஞ்ஞே ஹோதீதி அத்தோ².

இதா³னி பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தோ கித்தாவதாதிஆதி³மாஹ. தத்த² வேஸாரஜ்ஜபத்தோதி ஞாணபத்தோ. அபரப்பச்சயோதி அபரப்பத்தியோ. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ இத⁴, அக்³கி³வேஸ்ஸனாதிஆதி³மாஹ, தம் உத்தானத்த²மேவ. யஸ்மா பனேத்த² பஸ்ஸதீதி வுத்தத்தா ஸேக்க²பூ⁴மி த³ஸ்ஸிதா. தஸ்மா உத்தரி அஸேக்க²பூ⁴மிம் புச்ச²ந்தோ து³தியம் பஞ்ஹம் புச்சி², தம்பிஸ்ஸ ப⁴க³வா ப்³யாகாஸி. தத்த² த³ஸ்ஸனானுத்தரியேனாதிஆதீ³ஸு த³ஸ்ஸனானுத்தரியந்தி லோகியலோகுத்தரா பஞ்ஞா. படிபதா³னுத்தரியந்தி லோகியலோகுத்தரா படிபதா³. விமுத்தானுத்தரியந்தி லோகியலோகுத்தரா விமுத்தி. ஸுத்³த⁴லோகுத்தரமேவ வா க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸனானுத்தரியந்தி அரஹத்தமக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி². படிபதா³னுத்தரியந்தி ஸேஸானி மக்³க³ங்கா³னி. விமுத்தானுத்தரியந்தி அக்³க³ப²லவிமுத்தி. கீ²ணாஸவஸ்ஸ வா நிப்³பா³னத³ஸ்ஸனம் த³ஸ்ஸனானுத்தரியம் நாம. மக்³க³ங்கா³னி படிபதா³னுத்தரியம். அக்³க³ப²லம் விமுத்தானுத்தரியந்தி வேதி³தப்³ப³ம். பு³த்³தோ⁴ ஸோ ப⁴க³வாதி ஸோ ப⁴க³வா ஸயம்பி சத்தாரி ஸச்சானி பு³த்³தோ⁴. போ³தா⁴யாதி பரேஸம்பி சதுஸச்சபோ³தா⁴ய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. த³ந்தோதிஆதீ³ஸு த³ந்தோதி நிப்³பி³ஸேவனோ. த³மதா²யாதி நிப்³பி³ஸேவனத்தா²ய. ஸந்தோதி ஸப்³ப³கிலேஸவூபஸமேன ஸந்தோ. ஸமதா²யாதி கிலேஸவூபஸமாய. திண்ணோதி சதுரோக⁴திண்ணோ. தரணாயாதி சதுரோக⁴தரணாய. பரினிப்³பு³தோதி கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பு³தோ. பரினிப்³பா³னாயாதி கிலேஸபரினிப்³பா³னத்தா²ய.

362. த⁴ம்ஸீதி கு³ணத⁴ம்ஸகா. பக³ப்³பா³தி வாசாபாக³ப்³பி³யேன ஸமன்னாக³தா. ஆஸாதே³தப்³ப³ந்தி க⁴ட்டேதப்³ப³ம். ஆஸஜ்ஜாதி க⁴ட்டேத்வா. நத்வேவ ப⁴வந்தம் கோ³தமந்தி ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஆஸஜ்ஜ கஸ்ஸசி அத்தனோ வாத³ம் அனுபஹதம் ஸகலம் ஆதா³ய பக்கமிதும் தா²மோ நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி. ந ஹி ப⁴க³வா ஹத்தி²ஆத³யோ விய கஸ்ஸசி ஜீவிதந்தராயம் கரோதி. அயம் பன நிக³ண்டோ² இமா திஸ்ஸோ உபமா ந ப⁴க³வதோ உக்கம்ஸனத்த²ம் ஆஹரி, அத்துக்கம்ஸனத்த²மேவ ஆஹரி. யதா² ஹி ராஜா கஞ்சி பச்சத்தி²கம் கா⁴தேத்வா ஏவம் நாம ஸூரோ ஏவம் தா²மஸம்பன்னோ புரிஸோ ப⁴விஸ்ஸதீதி பச்சத்தி²கம் தோ²மேந்தோபி அத்தானமேவ தோ²மேதி. ஏவமேவ ஸோபி ஸியா ஹி, போ⁴ கோ³தம, ஹத்தி²ம் பபி⁴ன்னந்திஆதீ³ஹி ப⁴க³வந்தம் உக்கம்ஸேந்தோபி மயமேவ ஸூரா மயம் பண்டி³தா மயம் ப³ஹுஸ்ஸுதாயேவ ஏவம் பபி⁴ன்னஹத்தி²ம் விய, ஜலிதஅக்³கி³க்க²ந்த⁴ம் விய, ப²ணகதஆஸீவிஸம் விய ச வாத³த்தி²கா ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் உபஸங்கமிம்ஹாதி அத்தானம்யேவ உக்கம்ஸேதி. ஏவம் அத்தானம் உக்கம்ஸேத்வா ப⁴க³வந்தம் நிமந்தயமானோ அதி⁴வாஸேது மேதிஆதி³மாஹ. தத்த² அதி⁴வாஸேதூதி ஸம்படிச்ச²து. ஸ்வாதனாயாதி யம் மே தும்ஹேஸு காரம் கரோதோ ஸ்வே ப⁴விஸ்ஸதி புஞ்ஞஞ்ச பீதிபாமோஜ்ஜஞ்ச, தத³த்தா²ய. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேனாதி ப⁴க³வா காயங்க³ம் வா வாசங்க³ம் வா அசோபேத்வா அப்³ப⁴ந்தரேயேவ க²ந்திம் தா⁴ரேந்தோ துண்ஹீபா⁴வேன அதி⁴வாஸேஸி. ஸச்சகஸ்ஸ அனுக்³க³ஹகரணத்த²ம் மனஸாவ ஸம்படிச்சீ²தி வுத்தம் ஹோதி.

363. யமஸ்ஸ பதிரூபம் மஞ்ஞேய்யாதா²தி தே கிர லிச்ச²வீ தஸ்ஸ பஞ்சதா²லிபாகஸதானி நிச்சப⁴த்தம் ஆஹரந்தி. ததே³வ ஸந்தா⁴ய ஏஸ ஸ்வே தும்ஹே யம் அஸ்ஸ ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ பதிரூபம் கப்பியந்தி மஞ்ஞேய்யாத², தம் ஆஹரேய்யாத²; ஸமணஸ்ஸ ஹி கோ³தமஸ்ஸ தும்ஹே பரிசாரகா கப்பியாகப்பியம் யுத்தாயுத்தம் ஜானாதா²தி வத³தி. ப⁴த்தாபி⁴ஹாரம் அபி⁴ஹரிம்ஸூதி அபி⁴ஹரிதப்³ப³ம் ப⁴த்தம் அபி⁴ஹரிம்ஸு. பணீதேனாதி உத்தமேன. ஸஹத்தா²தி ஸஹத்தே²ன. ஸந்தப்பேத்வாதி ஸுட்டு² தப்பேத்வா, பரிபுண்ணம் ஸுஹிதம் யாவத³த்த²ம் கத்வா. ஸம்பவாரேத்வாதி ஸுட்டு² பவாரேத்வா, அலம் அலந்தி ஹத்த²ஸஞ்ஞாய படிக்கி²பாபேத்வா. பு⁴த்தாவிந்தி பு⁴த்தவந்தம். ஓனீதபத்தபாணிந்தி பத்ததோ ஓனீதபாணிம், அபனீதஹத்த²ந்தி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘ஓனித்தபத்தபாணி’’ந்திபி பாடோ², தஸ்ஸத்தோ², ஓனித்தம் நானாபூ⁴தம் பத்தம் பாணிதோ அஸ்ஸாதி ஓனித்தபத்தபாணீ. தம் ஓனித்தபத்தபாணிம், ஹத்தே² ச பத்தஞ்ச தோ⁴வித்வா ஏகமந்தே பத்தம் நிக்கி²பித்வா நிஸின்னந்தி அத்தோ². ஏகமந்தம் நிஸீதீ³தி ப⁴க³வந்தம் ஏவம்பூ⁴தம் ஞத்வா ஏகஸ்மிம் ஓகாஸே நிஸீதீ³தி அத்தோ². புஞ்ஞஞ்சாதி யம் இமஸ்மிம் தா³னே புஞ்ஞம், ஆயதிம் விபாகக்க²ந்தா⁴தி அத்தோ². புஞ்ஞமஹீதி விபாகக்க²ந்தா⁴னம்யேவ பரிவாரோ. தம் தா³யகானம் ஸுகா²ய ஹோதூதி தம் இமேஸம் லிச்ச²வீனம் ஸுக²த்தா²ய ஹோது. இத³ம் கிர ஸோ அஹம் பப்³ப³ஜிதோ நாம, பப்³ப³ஜிதேன ச ந யுத்தம் அத்தனோ தா³னம் நிய்யாதேதுந்தி தேஸம் நிய்யாதேந்தோ ஏவமாஹ. அத² ப⁴க³வா யஸ்மா லிச்ச²வீஹி ஸச்சகஸ்ஸ தி³ன்னம், ந ப⁴க³வதோ. ஸச்சகேன பன ப⁴க³வதோ தி³ன்னம், தஸ்மா தமத்த²ம் தீ³பேந்தோ யம் கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸனாதிஆதி³மாஹ. இதி ப⁴க³வா நிக³ண்ட²ஸ்ஸ மதேன வினாயேவ அத்தனோ தி³ன்னம் த³க்கி²ணம் நிக³ண்ட²ஸ்ஸ நிய்யாதேஸி, ஸா சஸ்ஸ அனாக³தே வாஸனா ப⁴விஸ்ஸதீதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

சூளஸச்சகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.