1. சூளஸீஹனாத³ஸுத்தவண்ணனா
139. ஏவம் மே ஸுதந்தி சூளஸீஹனாத³ஸுத்தம். யஸ்மா பனஸ்ஸ அத்து²ப்பத்திகோ நிக்கே²போ, தஸ்மா தம் த³ஸ்ஸேத்வா சஸ்ஸ அனுபுப்³ப³பத³வண்ணனம் கரிஸ்ஸாம. கதராய பனித³ம் அத்து²ப்பத்தியா நிக்கி²த்தந்தி? லாப⁴ஸக்காரபச்சயா தித்தி²யபரிதே³விதே. ப⁴க³வதோ கிர த⁴ம்மதா³யாத³ஸுத்தே வுத்தனயேன மஹாலாப⁴ஸக்காரோ உப்பஜ்ஜி. சதுப்பமாணிகோ ஹி அயம் லோகஸன்னிவாஸோ, ரூபப்பமாணோ ரூபப்பஸன்னோ, கோ⁴ஸப்பமாணோ கோ⁴ஸப்பஸன்னோ, லூக²ப்பமாணோ லூக²ப்பஸன்னோ, த⁴ம்மப்பமாணோ த⁴ம்மப்பஸன்னோதி இமேஸம் புக்³க³லானம் வஸேன சதுதா⁴ டி²தோ.
தேஸம் இத³ம் நானாகரணம் – கதமோ ச புக்³க³லோ ரூபப்பமாணோ ரூபப்பஸன்னோ? இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ ஆரோஹம் வா பஸ்ஸித்வா பரிணாஹம் வா பஸ்ஸித்வா ஸண்டா²னம் வா பஸ்ஸித்வா பாரிபூரிம் வா பஸ்ஸித்வா தத்த² பமாணம் க³ஹேத்வா பஸாத³ம் ஜனேதி, அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ ரூபப்பமாணோ ரூபப்பஸன்னோ.
கதமோ ச புக்³க³லோ கோ⁴ஸப்பமாணோ கோ⁴ஸப்பஸன்னோ? இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ பரவண்ணனாய பரதோ²மனாய பரபஸம்ஸனாய பரவண்ணஹாரிகாய, தத்த² பமாணம் க³ஹேத்வா பஸாத³ம் ஜனேதி, அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ கோ⁴ஸப்பமாணோ கோ⁴ஸப்பஸன்னோ.
கதமோ ச புக்³க³லோ லூக²ப்பமாணோ லூக²ப்பஸன்னோ? இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ சீவரலூக²ம் வா பஸ்ஸித்வா பத்தலூக²ம் வா பஸ்ஸித்வா, ஸேனாஸனலூக²ம் வா பஸ்ஸித்வா விவித⁴ம் வா து³க்கரகாரிகம் பஸ்ஸித்வா தத்த² பமாணம் க³ஹேத்வா பஸாத³ம் ஜனேதி, அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ லூக²ப்பமாணோ லூக²ப்பஸன்னோ.
கதமோ ச புக்³க³லோ த⁴ம்மப்பமாணோ த⁴ம்மப்பஸன்னோ? இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ ஸீலம் வா பஸ்ஸித்வா ஸமாதி⁴ம் வா பஸ்ஸித்வா பஞ்ஞம் வா பஸ்ஸித்வா தத்த² பமாணம் க³ஹேத்வா பஸாத³ம் ஜனேதி, அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ த⁴ம்மப்பமாணோ த⁴ம்மப்பஸன்னோதி.
இமேஸு சதூஸு புக்³க³லேஸு ரூபப்பமாணோபி ப⁴க³வதோ ஆரோஹபரிணாஹஸண்டா²னபாரிபூரிவண்ணபோக்க²ரதம், அஸீதிஅனுப்³யஞ்ஜனப்படிமண்டி³தத்தா நானாரதனவிசித்தமிவ ஸுவண்ணமஹாபடம், த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணஸமாகிண்ணதாய தாராக³ணஸமுஜ்ஜலம் விய க³க³னதலம் ஸப்³ப³பா²லிபு²ல்லம் விய ச யோஜனஸதுப்³பே³த⁴ம் பாரிச்ச²த்தகம் அட்டா²ரஸரதனுப்³பே³த⁴ம் ப்³யாமப்பபா⁴பரிக்கே²பம் ஸஸ்ஸிரிகம் அனோபமஸரீரம் தி³ஸ்வா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴யேவ பஸீத³தி.
கோ⁴ஸப்பமாணோபி, ப⁴க³வதா கப்பஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கானி சத்தாரி அஸங்க்²யேய்யானி த³ஸ பாரமியோ த³ஸ உபபாரமியோ த³ஸ பரமத்த²பாரமியோ பூரிதா அங்க³பரிச்சாகோ³ புத்ததா³ரபரிச்சாகோ³, ரஜ்ஜபரிச்சாகோ³ அத்தபரிச்சாகோ³ நயனபரிச்சாகோ³ ச கதோதிஆதி³னா நயேன பவத்தம் கோ⁴ஸம் ஸுத்வா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴யேவ பஸீத³தி.
லூக²ப்பமாணோபி ப⁴க³வதோ சீவரலூக²ம் தி³ஸ்வா ‘‘ஸசே ப⁴க³வா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸிஸ்ஸ, காஸிகவத்த²மேவ அதா⁴ரயிஸ்ஸ. பப்³ப³ஜித்வா பனானேன ஸாணபம்ஸுகூலசீவரேன ஸந்துஸ்ஸமானேன பா⁴ரியம் கத’’ந்தி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴யேவ பஸீத³தி. பத்தலூக²ம்பி தி³ஸ்வா – ‘‘இமினா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸந்தேன ரத்தவரஸுவண்ணபா⁴ஜனேஸு சக்கவத்திபோ⁴ஜனாரஹம் ஸுக³ந்த⁴ஸாலிபோ⁴ஜனம் பரிபு⁴த்தம், பப்³ப³ஜித்வா பன பாஸாணமயம் பத்தம் ஆதா³ய உச்சனீசகுலத்³வாரேஸு ஸபதா³னம் பிண்டா³ய சரித்வா லத்³த⁴பிண்டி³யாலோபேன ஸந்துஸ்ஸமானோ பா⁴ரியம் கரோதீ’’தி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴யேவ பஸீத³தி. ஸேனாஸனலூக²ம் தி³ஸ்வாபி – ‘‘அயம் அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸந்தோ திண்ணம் உதூனம் அனுச்ச²விகேஸு தீஸு பாஸாதே³ஸு திவித⁴னாடகபரிவாரோ தி³ப்³ப³ஸம்பத்திம் விய ரஜ்ஜஸிரிம் அனுப⁴வித்வா இதா³னி பப்³ப³ஜ்ஜூபக³தோ ருக்க²மூலஸேனாஸனாதீ³ஸு தா³ருப²லகஸிலாபட்டபீட²மஞ்சகாதீ³ஹி ஸந்துஸ்ஸமானோ பா⁴ரியம் கரோதீ’’தி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴யேவ பஸீத³தி. து³க்கரகாரிகமஸ்ஸ தி³ஸ்வாபி – ‘‘ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி நாம முக்³க³யூஸகுலத்த²யூஸஹரேணுயூஸாதீ³னம் பஸடமத்தேன யாபேஸ்ஸதி, அப்பாணகம் ஜா²னம் ஜா²யிஸ்ஸதி, ஸரீரே ச ஜீவிதே ச அனபேக்கோ² விஹரிஸ்ஸதி, அஹோ து³க்கரகாரகோ ப⁴க³வா’’தி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴யேவ பஸீத³தி.
த⁴ம்மப்பமாணோபி ப⁴க³வதோ ஸீலகு³ணம் ஸமாதி⁴கு³ணம் பஞ்ஞாகு³ணம் ஜா²னவிமோக்க²ஸமாதி⁴ஸமாபத்திஸம்பத³ம் அபி⁴ஞ்ஞாபாரிபூரிம் யமகபாடிஹாரியம் தே³வோரோஹணம் பாதி²கபுத்தத³மனாதீ³னி ச அனேகானி அச்ச²ரியானி தி³ஸ்வா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴யேவ பஸீத³தி, தே ஏவம் பஸன்னா ப⁴க³வதோ மஹந்தம் லாப⁴ஸக்காரம் அபி⁴ஹரந்தி. தித்தி²யானம் பன பா³வேருஜாதகே காகஸ்ஸ விய லாப⁴ஸக்காரோ பரிஹாயித்த². யதா²ஹ –
‘‘அத³ஸ்ஸனேன மோரஸ்ஸ, ஸிகி²னோ மஞ்ஜுபா⁴ணினோ;
காகம் தத்த² அபூஜேஸும், மம்ஸேன ச ப²லேன ச.
யதா³ ச ஸரஸம்பன்னோ, மோரோ பா³வேருமாக³மா;
அத² லாபோ⁴ ச ஸக்காரோ, வாயஸஸ்ஸ அஹாயத².
யாவ நுப்பஜ்ஜதி பு³த்³தோ⁴, த⁴ம்மராஜா பப⁴ங்கரோ;
தாவ அஞ்ஞே அபூஜேஸும், புதூ² ஸமணப்³ராஹ்மணே.
யதா³ ச ஸரஸம்பன்னோ, பு³த்³தோ⁴ த⁴ம்மமதே³ஸயி;
அத² லாபோ⁴ ச ஸக்காரோ, தித்தி²யானம் அஹாயதா²’’தி. (ஜா. 1.4.153-156);
தே ஏவம் பஹீனலாப⁴ஸக்காரா ரத்திம் ஏகத்³வங்கு³லமத்தம் ஓபா⁴ஸேத்வாபி ஸூரியுக்³க³மனே க²ஜ்ஜோபனகா விய ஹதப்பபா⁴ அஹேஸும்.
யதா² ஹி க²ஜ்ஜோபனகா, காளபக்க²ம்ஹி ரத்தியா;
நித³ஸ்ஸயந்தி ஓபா⁴ஸம், ஏதேஸம் விஸயோ ஹி ஸோ.
யதா³ ச ரஸ்மிஸம்பன்னோ, அப்³பு⁴தே³தி பப⁴ங்கரோ;
அத² க²ஜ்ஜுபஸங்கா⁴னம், பபா⁴ அந்தரதா⁴யதி.
ஏவம் க²ஜ்ஜுபஸதி³ஸா, தித்தி²யாபி புதூ² இத⁴;
காளபக்கூ²பமே லோகே, தீ³பயந்தி ஸகம் கு³ணம்.
யதா³ ச பு³த்³தோ⁴ லோகஸ்மிம், உதே³தி அமிதப்பபோ⁴;
நிப்பபா⁴ தித்தி²யா ஹோந்தி, ஸூரியே க²ஜ்ஜுபகா யதா²தி.
தே ஏவம் நிப்பபா⁴ ஹுத்வா கச்சு²பிளகாதீ³ஹி கிண்ணஸரீரா பரமபாரிஜுஞ்ஞபத்தா யேன பு³த்³தோ⁴ யேன த⁴ம்மோ யேன ஸங்கோ⁴ யேன ச மஹாஜனஸ்ஸ ஸன்னிபாதோ, தேன தேன க³ந்த்வா அந்தரவீதி²யம்பி ஸிங்கா⁴டகேபி சதுக்கேபி ஸபா⁴யம்பி ட²த்வா பரிதே³வந்தி –
‘‘கிம் போ⁴ ஸமணோயேவ கோ³தமோ ஸமணோ, மயம் அஸ்ஸமணா; ஸமணஸ்ஸேவ கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகா ஸமணா, அம்ஹாகம் ஸாவகா அஸ்ஸமணா? ஸமணஸ்ஸேவ கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகானஞ்சஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²லம், ந அம்ஹாகம், ஸாவகானஞ்ச நோ தி³ன்னம் மஹப்ப²லம்? நனு ஸமணோபி கோ³தமோ ஸமணோ, மயம்பி ஸமணா. ஸமணஸ்ஸபி கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகா ஸமணா, அம்ஹாகம்பி ஸாவகா ஸமணா. ஸமணஸ்ஸபி கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகானஞ்சஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²லம், அம்ஹாகம்பி ஸாவகானஞ்ச நோ தி³ன்னம் மஹப்ப²லஞ்சேவ? ஸமணஸ்ஸபி கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகானஞ்சஸ்ஸ தே³த² கரோத², அம்ஹாகம்பி ஸாவகானஞ்ச நோ தே³த² ஸக்கரோத²? நனு ஸமணோ கோ³தமோ புரிமானி தி³வஸானி உப்பன்னோ, மயம் பன லோகே உப்பஜ்ஜமானேயேவ உப்பன்னா’’தி.
ஏவம் நானப்பகாரம் விரவந்தி. அத² பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²னியோ உபாஸகா உபாஸிகாயோதி சதஸ்ஸோ பரிஸா தேஸம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வா ப⁴க³வதோ ஆரோசேஸும் ‘‘தித்தி²யா ப⁴ந்தே இத³ஞ்சித³ஞ்ச கதே²ந்தீ’’தி. தம் ஸுத்வா ப⁴க³வா – ‘‘மா தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தித்தி²யானம் வசனேன ‘அஞ்ஞத்ர ஸமணோ அத்தீ²’தி ஸஞ்ஞினோ அஹுவத்தா²’’தி வத்வா அஞ்ஞதித்தி²யேஸு ஸமணபா⁴வம் படிஸேதே⁴ந்தோ இதே⁴வ ச அனுஜானந்தோ இமிஸ்ஸா அத்து²ப்பத்தியா இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, ஸமணோதி இத³ம் ஸுத்தம் அபா⁴ஸி.
தத்த² இதே⁴வாதி இமஸ்மிம்யேவ ஸாஸனே. அயம் பன நியமோ ஸேஸபதே³ஸுபி வேதி³தப்³போ³. து³தியாத³யோபி ஹி ஸமணா இதே⁴வ, ந அஞ்ஞத்த². ஸமணோதி ஸோதாபன்னோ. தேனேவாஹ – ‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, பட²மோ ஸமணோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஸோதாபன்னோ ஹோதி அவினிபாதத⁴ம்மோ நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயணோ, அயம், பி⁴க்க²வே, பட²மோ ஸமணோ’’தி (அ. நி. 4.241).
து³தியோதி ஸகதா³கா³மீ. தேனேவாஹ – ‘‘கதமோ ச? பி⁴க்க²வே, து³தியோ ஸமணோ. இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ராக³தோ³ஸமோஹானம் தனுத்தா ஸகதா³கா³மீ ஹோதி, ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, து³தியோ ஸமணோ’’தி.
ததியோதி அனாகா³மீ. தேனேவாஹ – ‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ததியோ ஸமணோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஓபபாதிகோ ஹோதி தத்த² பரினிப்³பா³யீ அனாவத்தித⁴ம்மோ தஸ்மா லோகா. அயம், பி⁴க்க²வே, ததியோ ஸமணோ’’தி.
சதுத்தோ²தி அரஹா. தேனேவாஹ – ‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, சதுத்தோ² ஸமணோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. அயம், பி⁴க்க²வே, சதுத்தோ² ஸமணோ’’தி (அ. நி. 4.241). இதி இமஸ்மிம் டா²னே சத்தாரோ ப²லட்ட²கஸமணாவ அதி⁴ப்பேதா.
ஸுஞ்ஞாதி ரித்தா துச்சா². பரப்பவாதா³தி சத்தாரோ ஸஸ்ஸதவாதா³, சத்தாரோ ஏகச்சஸஸ்ஸதிகா, சத்தாரோ அந்தானந்திகா, சத்தாரோ அமராவிக்கே²பிகா, த்³வே அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னிகா, ஸோளஸ ஸஞ்ஞீவாதா³, அட்ட² அஸஞ்ஞீவாதா³, அட்ட² நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீவாதா³, ஸத்த உச்சே²த³வாதா³, பஞ்ச தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னவாதா³தி இமே ஸப்³பே³பி ப்³ரஹ்மஜாலே ஆக³தா த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²யோ. இதோ பா³ஹிரானம் பரேஸம் வாதா³ பரப்பவாதா³ நாம. தே ஸப்³பே³பி இமேஹி சதூஹி ப²லட்ட²கஸமணேஹி ஸுஞ்ஞா, ந ஹி தே ஏத்த² ஸந்தி. ந கேவலஞ்ச ஏதேஹேவ ஸுஞ்ஞா, சதூஹி பன மக்³க³ட்ட²கஸமணேஹிபி சதுன்னம் மக்³கா³னம் அத்தா²ய ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகேஹிபீதி த்³வாத³ஸஹிபி ஸமணேஹி ஸுஞ்ஞா ஏவ. இமமேவ அத்த²ம் ஸந்தா⁴ய ப⁴க³வதா மஹாபரினிப்³பா³னே வுத்தம் –
‘‘ஏகூனதிம்ஸோ வயஸா ஸுப⁴த்³த³,
யம் பப்³ப³ஜிம் கிம் குஸலானுஏஸீ;
வஸ்ஸானி பஞ்ஞாஸ ஸமாதி⁴கானி,
யதோ அஹம் பப்³ப³ஜிதோ ஸுப⁴த்³த³;
ஞாயஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ பதே³ஸவத்தீ,
இதோ ப³ஹித்³தா⁴ ஸமணோபி நத்தி².
‘‘து³தியோபி ஸமணோ நத்தி², ததியோபி ஸமணோ நத்தி², சதுத்தோ²பி ஸமணோ நத்தி². ஸுஞ்ஞா பரப்பவாதா³ ஸமணேபி⁴ அஞ்ஞேஹீ’’தி (தீ³. நி. 2.214).
ஏத்த² ஹி பதே³ஸவத்தீதி ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகோ அதி⁴ப்பேதோ. தஸ்மா ஸோதாபத்திமக்³க³ஸ்ஸ ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகம் மக்³க³ட்ட²ம் ப²லட்ட²ந்தி தயோபி ஏகதோ கத்வா ஸமணோபி நத்தீ²தி ஆஹ. ஸகதா³கா³மிமக்³க³ஸ்ஸ ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகம் மக்³க³ட்ட²ம் ப²லட்ட²ந்தி தயோபி ஏகதோ கத்வா து³தியோபி ஸமணோ நத்தீ²தி ஆஹ. இதரேஸுபி த்³வீஸு ஏஸேவ நயோ.
கஸ்மா பனேதே அஞ்ஞத்த² நத்தீ²தி? அகே²த்ததாய. யதா² ஹி ந ஆரக்³கே³ ஸாஸபோ திட்ட²தி, ந உத³கபிட்டே² அக்³கி³ ஜலதி, ந பிட்டி²பாஸாணே பீ³ஜானி ருஹந்தி, ஏவமேவ பா³ஹிரேஸு தித்தா²யதனேஸு ந இமே ஸமணா உப்பஜ்ஜந்தி, இமஸ்மிம்யேவ பன ஸாஸனே உப்பஜ்ஜந்தி. கஸ்மா? கே²த்ததாய. தேஸம் அகே²த்ததா ச கே²த்ததா ச அரியமக்³க³ஸ்ஸ அபா⁴வதோ ச பா⁴வதோ ச வேதி³தப்³பா³. தேனாஹ ப⁴க³வா –
‘‘யஸ்மிம் கோ², ஸுப⁴த்³த³, த⁴ம்மவினயே அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ந உபலப்³ப⁴தி, ஸமணோபி தத்த² ந உபலப்³ப⁴தி, து³தியோபி தத்த² ஸமணோ ந உபலப்³ப⁴தி, ததியோபி தத்த² ஸமணோ ந உபலப்³ப⁴தி, சதுத்தோ²பி தத்த² ஸமணோ ந உபலப்³ப⁴தி. யஸ்மிஞ்ச கோ², ஸுப⁴த்³த³, த⁴ம்மவினயே அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ உபலப்³ப⁴தி, ஸமணோபி தத்த² உபலப்³ப⁴தி, து³தியோபி தத்த²…பே…. சதுத்தோ²பி தத்த² ஸமணோ உபலப்³ப⁴தி. இமஸ்மிம் கோ², ஸுப⁴த்³த³, த⁴ம்மவினயே அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ உபலப்³ப⁴தி, இதே⁴வ, ஸுப⁴த்³த³, ஸமணோ, இத⁴ து³தியோ ஸமணோ, இத⁴ ததியோ ஸமணோ, இத⁴ சதுத்தோ² ஸமணோ, ஸுஞ்ஞா பரப்பவாதா³ ஸமணேபி⁴ அஞ்ஞேஹீ’’தி (தீ³. நி. 2.214).
ஏவம் யஸ்மா தித்தா²யதனம் அகே²த்தம், ஸாஸனம் கே²த்தம், தஸ்மா யதா² ஸுரத்தஹத்த²பாதோ³ ஸூரகேஸரகோ ஸீஹோ மிக³ராஜா ந ஸுஸானே வா ஸங்காரகூடே வா படிவஸதி, தியோஜனஸஹஸ்ஸவித்த²தம் பன ஹிமவந்தம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா மணிகு³ஹாயம்யேவ படிவஸதி. யதா² ச ச²த்³த³ந்தோ நாக³ராஜா ந கோ³சரியஹத்தி²குலாதீ³ஸு நவஸு நாக³குலேஸு உப்பஜ்ஜதி, ச²த்³த³ந்தகுலேயேவ உப்பஜ்ஜதி. யதா² ச வலாஹகோ அஸ்ஸராஜா ந க³த்³ரப⁴குலே வா கோ⁴டககுலே வா உப்பஜ்ஜதி, ஸிந்து⁴யா தீரே பன ஸிந்த⁴வகுலேயேவ உப்பஜ்ஜதி. யதா² ச ஸப்³ப³காமத³த³ம் மனோஹரம் மணிரதனம் ந ஸங்காரகூடே வா பம்ஸுபப்³ப³தாதீ³ஸு வா உப்பஜ்ஜதி, வேபுல்லபப்³ப³தப்³ப⁴ந்தரேயேவ உப்பஜ்ஜதி. யதா² ச திமிரபிங்க³லோ மச்ச²ராஜா ந கு²த்³த³கபோக்க²ரணீஸு உப்பஜ்ஜதி, சதுராஸீதியோஜனஸஹஸ்ஸக³ம்பீ⁴ரே மஹாஸமுத்³தே³யேவ உப்பஜ்ஜதி. யதா² ச தி³யட்³ட⁴யோஜனஸதிகோ ஸுபண்ணராஜா ந கா³மத்³வாரே ஏரண்ட³வனாதீ³ஸு படிவஸதி, மஹாஸமுத்³த³ம் பன அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா ஸிம்ப³லித³ஹவனேயேவ படிவஸதி. யதா² ச த⁴தரட்டோ² ஸுவண்ணஹம்ஸோ ந கா³மத்³வாரே ஆவாடகாதீ³ஸு படிவஸதி, நவுதிஹம்ஸஸஹஸ்ஸபரிவாரோ ஹுத்வா சித்தகூடபப்³ப³தேயேவ படிவஸதி. யதா² ச சதுத்³தீ³பிஸ்ஸரோ சக்கவத்திராஜா ந நீசகுலே உப்பஜ்ஜதி, அஸம்பி⁴ன்னஜாதிக²த்தியகுலேயேவ பன உப்பஜ்ஜதி. ஏவமேவ இமேஸு ஸமணேஸு ஏகஸமணோபி ந அஞ்ஞதித்தா²யதனே உப்பஜ்ஜதி, அரியமக்³க³பரிக்கி²த்தே பன பு³த்³த⁴ஸாஸனேயேவ உப்பஜ்ஜதி. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, ஸமணோ…பே… ஸுஞ்ஞா பரப்பவாதா³ ஸமணேஹி ஸமணேபி⁴ அஞ்ஞேஹீ’’தி.
ஸம்மா ஸீஹனாத³ம் நத³தா²தி ஏத்த² ஸம்மாதி ஹேதுனா நயேன காரணேன. ஸீஹனாத³ந்தி ஸேட்ட²னாத³ம் அபீ⁴தனாத³ம் அப்படினாத³ம். இமேஸஞ்ஹி சதுன்னம் ஸமணானம் இதே⁴வ அத்தி²தாய அயம் நாதோ³ ஸேட்ட²னாதோ³ நாம ஹோதி உத்தமனாதோ³. ‘‘இமே ஸமணா இதே⁴வ அத்தீ²’’தி வத³ந்தஸ்ஸ அஞ்ஞதோ ப⁴யம் வா ஆஸங்கா வா நத்தீ²தி அபீ⁴தனாதோ³ நாம ஹோதி. ‘‘அம்ஹாகம்பி ஸாஸனே இமே ஸமணா அத்தீ²’’தி பூரணாதீ³ஸு ஏகஸ்ஸாபி உட்ட²ஹித்வா வத்தும் அஸமத்த²தாய அயம் நாதோ³ அப்படினாதோ³ நாம ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸீஹனாத³ந்தி ஸேட்ட²னாத³ம் அபீ⁴தனாத³ம் அப்படினாத³’’ந்தி.
140. டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதீதி இத³ம் கோ² பன காரணம் விஜ்ஜதி. யம் அஞ்ஞதித்தி²யாதி யேன காரணேன அஞ்ஞதித்தி²யா. ஏத்த² ச தித்த²ம் ஜானிதப்³ப³ம், தித்த²கரோ ஜானிதப்³போ³ தித்தி²யா ஜானிதப்³பா³, தித்தி²யஸாவகா ஜானிதப்³பா³. தித்த²ம்நாம த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²யோ. ஏத்த² ஹி ஸத்தா தரந்தி உப்பலவந்தி உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜம் கரோந்தி, தஸ்மா தித்த²ந்தி வுச்சந்தி. தாஸம் தி³ட்டீ²னம் உப்பாதே³தா தித்த²கரோ நாம. தஸ்ஸ லத்³தி⁴ம் க³ஹேத்வா பப்³ப³ஜிதா தித்தி²யா நாம. தேஸம் பச்சயதா³யகா தித்தி²யஸாவகாதி வேதி³தப்³பா³. பரிப்³பா³ஜகாதி கி³ஹிப³ந்த⁴னம் பஹாய பப்³ப³ஜ்ஜூபக³தா. அஸ்ஸாஸோதி அவஸ்ஸயோ பதிட்டா² உபத்த²ம்போ⁴. ப³லந்தி தா²மோ. யேன தும்ஹேதி யேன அஸ்ஸாஸேன வா ப³லேன வா ஏவம் வதே³த².
அத்தி² கோ² நோ, ஆவுஸோ, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴னாதி ஏத்த² அயம் ஸங்கே²பத்தோ² – யோ ஸோ ப⁴க³வா ஸமதிம்ஸ பாரமியோ பூரேத்வா ஸப்³ப³கிலேஸே ப⁴ஞ்ஜித்வா அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴, தேன ப⁴க³வதா தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் ஆஸயானுஸயம் ஜானதா, ஹத்த²தலே ட²பிதம் ஆமலகம் விய ஸப்³ப³ம் ஞேய்யத⁴ம்மம் பஸ்ஸதா. அபிச புப்³பே³னிவாஸாதீ³ஹி ஜானதா, தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா பஸ்ஸதா. தீஹி விஜ்ஜாஹி ச²ஹி வா பன அபி⁴ஞ்ஞாஹி ஜானதா, ஸப்³ப³த்த² அப்படிஹதேன ஸமந்தசக்கு²னா பஸ்ஸதா. ஸப்³ப³த⁴ம்மஜானனஸமத்தா²ய பஞ்ஞாய ஜானதா, ஸப்³ப³ஸத்தானம் சக்கு²விஸயாதீதானி திரோகுட்டாதி³க³தானி வாபி ரூபானி அதிவிஸுத்³தே⁴ன மம்ஸசக்கு²னா பஸ்ஸதா. அத்தஹிதஸாதி⁴காய ஸமாதி⁴பத³ட்டா²னாய படிவேத⁴பஞ்ஞாய ஜானதா, பரஹிதஸாதி⁴காய கருணாபத³ட்டா²னாய தே³ஸனாபஞ்ஞாய பஸ்ஸதா. அரீனம் ஹதத்தா பச்சயாதீ³னம் அரஹத்தா ச அரஹதா, ஸம்மா ஸாமஞ்ச ஸச்சானம் பு³த்³த⁴த்தா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன. அந்தராயிகத⁴ம்மே வா ஜானதா, நிய்யானிகத⁴ம்மே பஸ்ஸதா. கிலேஸாரீனம் ஹதத்தா அரஹதா, ஸம்மா ஸாமம் ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் பு³த்³த⁴த்தா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴னாதி, ஏவம் சதுவேஸாரஜ்ஜவஸேன சதூஹி ஆகாரேஹி தோ²மிதேன சத்தாரோ த⁴ம்மா அக்கா²தா, யே மயம் அத்தனி ஸம்பஸ்ஸமானா ஏவம் வதே³ம, ந ராஜராஜமஹாமத்தாதீ³னம் உபத்த²ம்ப⁴ம் காயப³லந்தி.
ஸத்த²ரி பஸாதோ³தி ‘‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா’’திஆதி³னா நயேன பு³த்³த⁴கு³ணே அனுஸ்ஸரந்தானம் உப்பன்னப்பஸாதோ³. த⁴ம்மே பஸாதோ³தி ‘‘ஸ்வாக்கா²தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ’’திஆதி³னா நயேன த⁴ம்மகு³ணே அனுஸ்ஸரந்தானம் உப்பன்னப்பஸாதோ³. ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதாதி அரியகந்தேஸு ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதா. அரியகந்தஸீலானி நாம பஞ்சஸீலானி. தானி ஹி ப⁴வந்தரக³தோபி அரியஸாவகோ அத்தனோ அரியஸாவகபா⁴வம் அஜானந்தோபி ந வீதிக்கமதி. ஸசேபி ஹி நம் கோசி வதே³ய்ய – ‘‘இமம் ஸகலம் சக்கவத்திரஜ்ஜம் ஸம்படிச்சி²த்வா கு²த்³த³கமக்கி²கம் ஜீவிதா வோரோபேஹீ’’தி, அட்டா²னமேதம், யம் ஸோ தஸ்ஸ வசனம் கரேய்ய. ஏவம் அரியானம் ஸீலானி கந்தானி பியானி மனாபானி. தானி ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதா’’தி.
ஸஹத⁴ம்மிகா கோ² பனாதி பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²னீ ஸிக்க²மானா ஸாமணேரோ ஸாமணேரீ உபாஸகோ உபாஸிகாதி ஏதே ஸத்த ஸஹத⁴ம்மசாரினோ. ஏதேஸு ஹி பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸஹத⁴ம்மம் சரதி ஸமானஸிக்க²தாய. ததா² பி⁴க்கு²னீ பி⁴க்கு²னீஹி…பே… உபாஸிகா உபாஸிகாஹி, ஸோதாபன்னோ ஸோதாபன்னேஹி, ஸகதா³கா³மீ…பே… அனாகா³மீஹி ஸஹத⁴ம்மம் சரதி. தஸ்மா ஸப்³பே³பேதே ஸஹத⁴ம்மிகாதி வுச்சந்தி. அபிசேத்த² அரியஸாவகாயேவ அதி⁴ப்பேதா. தேஸஞ்ஹி ப⁴வந்தரேபி மக்³க³த³ஸ்ஸனம்ஹி விவாதோ³ நத்தி², தஸ்மா தே அச்சந்தம் ஏகத⁴ம்மசாரிதாய ஸஹத⁴ம்மிகா. இமினா, ‘‘ஸுப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴’’திஆதி³னா நயேன ஸங்க⁴ம் அனுஸ்ஸரந்தானம் உப்பன்னப்பஸாதோ³ கதி²தோ. ஏத்தாவதா சத்தாரி ஸோதாபன்னஸ்ஸ அங்கா³னி கதி²தானி ஹோந்தி.
இமே கோ² நோ, ஆவுஸோதி, ஆவுஸோ, இமே சத்தாரோ த⁴ம்மா தேன ப⁴க³வதா அம்ஹாகம் அஸ்ஸாஸோ சேவ ப³லஞ்சாதி அக்கா²தா, யே மயம் அத்தனி ஸம்பஸ்ஸமானா ஏவம் வதே³ம.
141. யோ அம்ஹாகம் ஸத்தா²தி இமினா பூரணகஸ்ஸபாதி³கே ச² ஸத்தா²ரோ அபதி³ஸ்ஸந்தி. யதா² பன இதா³னி ஸாஸனே ஆசரியுபஜ்ஜா²யாதீ³ஸு ‘‘அம்ஹாகம் ஆசரியோ, அம்ஹாகம் உபஜ்ஜா²யோ’’தி கே³ஹஸிதபேமம் ஹோதி. ஏவரூபம் பேமம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸத்த²ரி பஸாதோ³’’தி வத³ந்தி. தே²ரோ பனாஹ – ‘‘யஸ்மா ஸத்தா² நாம ந ஏகஸ்ஸ, ந த்³வின்னம் ஹோதி, ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ ஏகோவ ஸத்தா², தஸ்மா தித்தி²யா ‘அம்ஹாகம் ஸத்தா²’ தி ஏகபதே³னேவ ஸத்தா²ரம் விஸும் கத்வா இமினாவ பதே³ன விருத்³தா⁴ பராஜிதா’’தி. த⁴ம்மே பஸாதோ³தி இத³ம் பன யதா² இதா³னி ஸாஸனே ‘‘அம்ஹாகம் தீ³க⁴னிகாயோ அம்ஹாகம் மஜ்ஜி²மனிகாயோ’’தி மமாயந்தி, ஏவம் அத்தனோ அத்தனோ பரியத்தித⁴ம்மே கே³ஹஸிதபேமம் ஸந்தா⁴ய வத³ந்தி. ஸீலேஸூதி அஜஸீலகோ³ஸீலமேண்ட³கஸீலகுக்குரஸீலாதீ³ஸு. இத⁴ நோ ஆவுஸோதி ஏத்த² இதா⁴தி பஸாத³ம் ஸந்தா⁴ய வத³ந்தி. கோ அதி⁴ப்பயாஸோதி கோ அதி⁴கப்பயோகோ³. யதி³த³ந்தி யமித³ம் தும்ஹாகஞ்சேவ அம்ஹாகஞ்ச நானாகரணம் வதே³ய்யாத². தம் கிம் நாம? தும்ஹாகம்பி ஹி சதூஸு டா²னேஸு பஸாதோ³, அம்ஹாகம்பி. நனு ஏதஸ்மிம் பஸாதே³ தும்ஹே ச அம்ஹே ச த்³வேதா⁴ பி⁴ன்னஸுவண்ணம் விய ஏகஸதி³ஸாதி வாசாய ஸமது⁴ரா ஹுத்வா அட்ட²ம்ஸு.
அத² நேஸம் தம் ஸமது⁴ரதம் பி⁴ந்த³ந்தோ ப⁴க³வா ஏவம் வாதி³னோதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஏகா நிட்டா²தி யா தஸ்ஸ பஸாத³ஸ்ஸ பரியோஸானபூ⁴தா நிட்டா², கிம் ஸா ஏகா, உதா³ஹு புதூ²தி ஏவம் புச்ச²தா²தி வத³தி. யஸ்மா பன தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸமயே நிட்ட²ம் அபஞ்ஞபேந்தோ நாம நத்தி², ப்³ராஹ்மணானஞ்ஹி ப்³ரஹ்மலோகோ நிட்டா², மஹாதாபஸானம் ஆப⁴ஸ்ஸரா, பரிப்³பா³ஜகானம் ஸுப⁴கிண்ஹா, ஆஜீவகானம் ‘‘அனந்தமானஸோ’’தி ஏவம் பரிகப்பிதோ அஸஞ்ஞீப⁴வோ. இமஸ்மிம் ஸாஸனே பன அரஹத்தம் நிட்டா². ஸப்³பே³வ சேதே அரஹத்தமேவ நிட்டா²தி வத³ந்தி. தி³ட்டி²வஸேன பன ப்³ரஹ்மலோகாதீ³னி பஞ்ஞபேந்தி. தஸ்மா அத்தனோ அத்தனோ லத்³தி⁴வஸேன ஏகமேவ நிட்ட²ம் பஞ்ஞபேந்தி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ப⁴க³வா ஸம்மா ப்³யாகரமானாதிஆதி³மாஹ.
இதா³னி பி⁴க்கூ²னம்பி ஏகா நிட்டா², தித்தி²யானம்பி ஏகா நிட்டா²தி த்³வீஸு அட்டகாரகேஸு விய டி²தேஸு ப⁴க³வா அனுயோக³வத்தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஸா பனாவுஸோ, நிட்டா² ஸராக³ஸ்ஸ, உதா³ஹு வீதராக³ஸ்ஸாதிஆதி³மாஹ. தத்த² யஸ்மா ராக³ரத்தாதீ³னம் நிட்டா² நாம நத்தி². யதி³ ஸியா, ஸோணஸிங்கா³லாதீ³னம்பி ஸியாதி இமம் தோ³ஸம் பஸ்ஸந்தானம் தித்தி²யானம் ‘‘வீதராக³ஸ்ஸ ஆவுஸோ ஸா நிட்டா²’’திஆதி³னா நயேன ப்³யாகரணம் த³ஸ்ஸிதம்.
தத்த² வித்³த³ஸுனோதி பண்டி³தஸ்ஸ. அனுருத்³த⁴படிவிருத்³த⁴ஸ்ஸாதி ராகே³ன அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ கோதே⁴ன படிவிருத்³த⁴ஸ்ஸ. பபஞ்சாராமஸ்ஸ பபஞ்சரதினோதி ஏத்த² ஆரமந்தி ஏத்தா²தி ஆராமோ. பபஞ்சோ ஆராமோ அஸ்ஸாதி பபஞ்சாராமோ. பபஞ்சே ரதி அஸ்ஸாதி பபஞ்சரதி. பபஞ்சோதி ச மத்தபமத்தாகாரபா⁴வேன பவத்தானம் தண்ஹாதி³ட்டி²மானானமேதம் அதி⁴வசனம். இத⁴ பன தண்ஹாதி³ட்டி²யோவ அதி⁴ப்பேதா. ஸராக³ஸ்ஸாதிஆதீ³ஸு பஞ்சஸு டா²னேஸு ஏகோவ கிலேஸோ ஆக³தோ. தஸ்ஸ ஆகாரதோ நானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸராக³ஸ்ஸாதி ஹி வுத்தட்டா²னே பஞ்சகாமகு³ணிகராக³வஸேன க³ஹிதோ. ஸதண்ஹஸ்ஸாதி ப⁴வதண்ஹாவஸேன. ஸஉபாதா³னஸ்ஸாதி க³ஹணவஸேன. அனுருத்³த⁴படிவிருத்³த⁴ஸ்ஸாதி யுக³ளவஸேன. பபஞ்சாராமஸ்ஸாதி பபஞ்சுப்பத்தித³ஸ்ஸனவஸேன. ஸராக³ஸ்ஸாதி வா ஏத்த² அகுஸலமூலவஸேன க³ஹிதோ. ஸதண்ஹஸ்ஸாதி ஏத்த² தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னத³ஸ்ஸனவஸேன. ஸேஸம் புரிமஸதி³ஸமேவ. தே²ரோ பனாஹ ‘‘கஸ்மா ஏவம் வித்³த⁴ம்ஸேத²? ஏகோயேவ ஹி அயம் லோபோ⁴ ரஜ்ஜனவஸேன ராகோ³தி வுத்தோ. தண்ஹாகரணவஸேன தண்ஹா. க³ஹணட்டே²ன உபாதா³னம். யுக³ளவஸேன அனுரோத⁴படிவிரோதோ⁴. பபஞ்சுப்பத்தித³ஸ்ஸனட்டே²ன பபஞ்சோ’’தி.
142. இதா³னி இமேஸம் கிலேஸானம் மூலபூ⁴தம் தி³ட்டி²வாத³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ த்³வேமா, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²யோதிஆதி³மாஹ.
தத்த² ப⁴வதி³ட்டீ²தி ஸஸ்ஸததி³ட்டி². விப⁴வதி³ட்டீ²தி உச்சே²த³தி³ட்டி². ப⁴வதி³ட்டி²ம் அல்லீனாதி தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேன ஸஸ்ஸததி³ட்டி²ம் அல்லீனா. உபக³தாதி தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேனேவ உபக³தா. அஜ்ஜோ²ஸிதாதி தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேனேவ அனுபவிட்டா². விப⁴வதி³ட்டி²யா தே படிவிருத்³தா⁴தி தே ஸப்³பே³ உச்சே²த³வாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் – ‘‘தும்ஹே அந்த⁴பா³லா ந ஜானாத², ஸஸ்ஸதோ அயம் லோகோ, நாயம் லோகோ உச்சி²ஜ்ஜதீ’’தி படிவிருத்³தா⁴ நிச்சம் கலஹப⁴ண்ட³னபஸுதா விஹரந்தி. து³தியவாரேபி ஏஸேவ நயோ.
ஸமுத³யஞ்சாதிஆதீ³ஸு த்³வே தி³ட்டீ²னம் ஸமுத³யா க²ணிகஸமுத³யோ பச்சயஸமுத³யோ ச. க²ணிகஸமுத³யோ தி³ட்டீ²னம் நிப்³ப³த்தி. பச்சயஸமுத³யோ அட்ட² டா²னானி. ஸேய்யதி²த³ம், க²ந்தா⁴பி தி³ட்டி²ட்டா²னம், அவிஜ்ஜாபி, ப²ஸ்ஸோபி, ஸஞ்ஞாபி, விதக்கோபி, அயோனிஸோமனஸிகாரோபி, பாபமித்தோபி, பரதோகோ⁴ஸோபி தி³ட்டி²ட்டா²னம். ‘‘க²ந்தா⁴ ஹேது க²ந்தா⁴ பச்சயோ தி³ட்டீ²னம் உபாதா³ய ஸமுட்டா²னட்டே²ன. ஏவம் க²ந்தா⁴பி தி³ட்டி²ட்டா²னம். அவிஜ்ஜா… ப²ஸ்ஸோ… ஸஞ்ஞா… விதக்கோ… அயோனிஸோமனஸிகாரோ… பாபமித்தோ… பரதோகோ⁴ஸோ ஹேது, பரதோகோ⁴ஸோ பச்சயோ தி³ட்டீ²னம் உபாதா³ய ஸமுட்டா²னட்டே²ன. ஏவம் பரதோகோ⁴ஸோபி தி³ட்டி²ட்டா²னம்’’ (படி. ம. 1.124). அத்த²ங்க³மாபி த்³வேயேவ க²ணிகத்த²ங்க³மோ பச்சயத்த²ங்க³மோ ச. க²ணிகத்த²ங்க³மோ நாம க²யோ வயோ பே⁴தோ³ பரிபே⁴தோ³ அனிச்சதா அந்தரதா⁴னம். பச்சயத்த²ங்க³மோ நாம ஸோதாபத்திமக்³கோ³. ஸோதாபத்திமக்³கோ³ ஹி தி³ட்டி²ட்டா²னஸமுக்³கா⁴தோதி வுத்தோ.
அஸ்ஸாத³ந்தி தி³ட்டி²மூலகம் ஆனிஸம்ஸம். யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘யம்தி³ட்டி²கோ ஸத்தா² ஹோதி, தம்தி³ட்டி²கா ஸாவகா ஹோந்தி. யம்தி³ட்டி²கா ஸத்தா²ரம் ஸாவகா ஸக்கரோந்தி, க³ரும் கரோந்தி, மானேந்தி, பூஜேந்தி, லப⁴ந்தி ததோனிதா³னம் சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம். அயம், பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²யா தி³ட்ட²த⁴ம்மிகோ ஆனிஸம்ஸோ’’தி. ஆதீ³னவந்தி தி³ட்டி²க்³க³ஹணமூலகம் உபத்³த³வம். ஸோ வக்³கு³லிவதம் உக்குடிகப்பதா⁴னம் கண்டகாபஸ்ஸயதா பஞ்சாதபதப்பனம் ஸானுபபாதபதனம் கேஸமஸ்ஸுலுஞ்சனம் அப்போணகம் ஜா²னந்திஆதீ³னம் வஸேனம் வேதி³தப்³போ³. நிஸ்ஸரணந்தி தி³ட்டீ²னம் நிஸ்ஸரணம் நாம நிப்³பா³னம். யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தீதி யே ஏதம் ஸப்³ப³ம் யதா²ஸபா⁴வம் ந ஜானந்தி. ந பரிமுச்சந்தி து³க்க²ஸ்மாதி ஸகலவட்டது³க்க²தோ ந பரிமுச்சந்தி. இமினா ஏதேஸம் நிட்டா² நாம நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி. பரிமுச்சந்தி து³க்க²ஸ்மாதி ஸகலவட்டது³க்க²தோ பரிமுச்சந்தி. இமினா ஏதேஸம் நிட்டா² நாம அத்தீ²தி த்³வின்னம் அட்டகாரகானம் அட்டம் சி²ந்த³ந்தோ விய ஸாஸனஸ்மிம்யேவ நிட்டா²ய அத்தி²தம் பதிட்ட²பேதி.
143. இதா³னி தி³ட்டி²ச்சே²த³னம் த³ஸ்ஸேந்தோ சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, உபாதா³னானீதிஆதி³மாஹ. தேஸம் வித்தா²ரகதா² விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வுத்தாயேவ.
ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞாவாதா³ படிஜானமானாதி மயம் ஸப்³பே³ஸம் உபாதா³னானம் பரிஞ்ஞம் ஸமதிக்கமம் வதா³மாதி ஏவம் படிஜானமானா. ந ஸம்மா ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞந்தி ஸப்³பே³ஸம் உபாதா³னானம் ஸமதிக்கமம் ஸம்மா ந பஞ்ஞபேந்தி. கேசி காமுபாதா³னமத்தஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி. கேசி தி³ட்டு²பாதா³னமத்தஸ்ஸ பஞ்ஞபேந்தி, கேசி ஸீலப்³ப³துபாதா³னஸ்ஸாபி. அத்தவாது³பாதா³னஸ்ஸ பன பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தோ நாம நத்தி². தேஸம் பன பே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ காமுபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தீதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஸப்³பே³பி காமுபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தியேவ, ச²ன்னவுதி பாஸண்டா³பி ஹி ‘‘காமா கோ² பப்³ப³ஜிதேன ந ஸேவிதப்³பா³’’தி வத்து²படிஸேவனம் காமம் கப்பதீதி ந பஞ்ஞபேந்தி, அகப்பியமேவ கத்வா பஞ்ஞபேந்தி. யே பன ஸேவந்தி, தே தே²ய்யேன ஸேவந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘காமுபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தீ’’தி.
யஸ்மா ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதீ³னி க³ஹேத்வா சரந்தி. ‘‘ஸீலேன ஸுத்³தி⁴ வதேன ஸுத்³தி⁴, பா⁴வனாய ஸுத்³தீ⁴’’தி க³ண்ஹந்தி, அத்துபலத்³தி⁴ம் ந பஜஹந்தி, தஸ்மா ந தி³ட்டு²பாதா³னஸ்ஸ, ந ஸீலப்³ப³துபாதா³னஸ்ஸ, ந அத்தவாது³பாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேதூதி தம் அபஞ்ஞாபனம் ஏதேஸம் கிஸ்ஸ ஹேது, கிம் காரணா? இமானி ஹி தே போ⁴ந்தோதி யஸ்மா தே போ⁴ந்தோ இமானி தீணி காரணானி யதா²ஸபா⁴வதோ ந ஜானந்தீதி அத்தோ². யே பனேத்த² த்³வின்னம் பரிஞ்ஞானம் பஞ்ஞாபனகாரணம் தி³ட்டி²ஞ்சேவ ஸீலப்³ப³தஞ்ச ‘‘ஏதம் பஹாதப்³ப³’’ந்தி யதா²ஸபா⁴வதோ ஜானந்தி. தே ஸந்தா⁴ய பரதோ த்³வே வாரா வுத்தா. தத்த² யே ‘‘அத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதீ³னி க³ண்ஹந்தி, தே தி³ட்டு²பாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி. யே பன ‘‘ந ஸீலேன ஸுத்³தி⁴, ந வதேன ஸுத்³தி⁴, ந பா⁴வனாய ஸுத்³தீ⁴’’தி க³ண்ஹந்தி, தே ஸீலப்³ப³துபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி. அத்தவாது³பாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பன ஏகோபி பஞ்ஞபேதும் ந ஸக்கோதி. அட்ட²ஸமாபத்திலாபி⁴னோபி ஹி சந்தி³மஸூரியே பாணினா பரிமஜ்ஜித்வா சரமானாபி ச தித்தி²யா திஸ்ஸோ பரிஞ்ஞா பஞ்ஞபேந்தி. அத்தவாத³ம் முஞ்சிதும் ந ஸக்கோந்தி. தஸ்மா புனப்புனம் வட்டஸ்மிம்யேவ பதந்தி. பத²விஜிகு³ச்ச²னஸஸகோ விய ஹி ஏதே.
தத்தா²யம் அத்த²ஸல்லாபிகா உபமா – பத²வீ கிர ஸஸகம் ஆஹ – ‘‘போ⁴ ஸஸகா’’தி. ஸஸகோ ஆஹ – ‘‘கோ ஏஸோ’’தி. ‘‘கஸ்மா மமேவ உபரி ஸப்³ப³இரியாபதே² கப்பேந்தோ உச்சாரபஸ்ஸாவம் கரோந்தோ மம் ந ஜானாஸீ’’தி. ‘‘ஸுட்டு² தயா அஹம் தி³ட்டோ², மயா அக்கந்தட்டா²னம்பி அங்கு³லக்³கே³ஹி பு²ட்ட²ட்டா²னம் விய ஹோதி, விஸ்ஸட்ட²உத³கம் அப்பமத்தகம், கரீஸம் கதகப²லமத்தம். ஹத்தி²அஸ்ஸாதீ³ஹி பன அக்கந்தட்டா²னம்பி மஹந்தம், பஸ்ஸாவோபி நேஸம் க⁴டமத்தோ ஹோதி, உச்சாரோபி பச்சி²மத்தோ ஹோதி, அலம் மய்ஹம் தயா’’தி உப்பதித்வா அஞ்ஞஸ்மிம் டா²னே பதிதோ. ததோ நம் பத²வீ ஆஹ – ‘‘அரே தூ³ரம் க³தோபி நனு மய்ஹம் உபரியேவ பதிதோஸீ’’தி. ஸோ புன தம் ஜிகு³ச்ச²ந்தோ உப்பதித்வா அஞ்ஞத்த² பதிதோ, ஏவம் வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம்பி உப்பதித்வா பதமானோ ஸஸகோ பத²விம் முஞ்சிதும் ந ஸக்கோதி. ஏவமேவம் தித்தி²யா ஸப்³பூ³பாதா³னபரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தோபி காமுபாதா³னாதீ³னம் திண்ணம்யேவ ஸமதிக்கமம் பஞ்ஞபேந்தி. அத்தவாத³ம் பன முஞ்சிதும் ந ஸக்கோந்தி, அஸக்கோந்தா புனப்புனம் வட்டஸ்மிம்யேவ பதந்தீதி.
ஏவம் யம் தித்தி²யா ஸமதிக்கமிதும் ந ஸக்கோந்தி, தஸ்ஸ வஸேன தி³ட்டி²ச்சே²த³வாத³ம் வத்வா இதா³னி பஸாத³பச்சே²த³வாத³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவரூபே கோ², பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மவினயேதிஆதி³மாஹ. தத்த² த⁴ம்மவினயேதி த⁴ம்மே சேவ வினயே ச, உப⁴யேனபி அனிய்யானிகஸாஸனம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘யோ ஸத்த²ரி பஸாதோ³ ஸோ ந ஸம்மக்³க³தோ’’தி அனிய்யானிகஸாஸனம்ஹி ஹி ஸத்தா² காலம் கத்வா ஸீஹோபி ஹோதி, ப்³யக்³கோ⁴பி ஹோதி, தீ³பிபி அச்சோ²பி தரச்சோ²பி. ஸாவகா பனஸ்ஸ மிகா³பி ஸூகராபி பஸதா³பி ஹோந்தி, ஸோ ‘‘இமே மய்ஹம் புப்³பே³ உபட்டா²கா பச்சயதா³யகா’’தி க²ந்திம் வா மேத்தம் வா அனுத்³த³யம் வா அகத்வா தேஸம் உபரி பதித்வா லோஹிதம் பிவதி, தூ²லதூ²லமம்ஸானிபி கா²த³தி. ஸத்தா² வா பன பி³ளாரோ ஹோதி, ஸாவகா குக்குடா வா மூஸிகா வா. அத² நே வுத்தனயேனேவ அனுகம்பம் அகத்வா கா²த³தி. அத² வா ஸத்தா² நிரயபாலோ ஹோதி, ஸாவகா நேரயிகஸத்தா. ஸோ ‘‘இமே மய்ஹம் புப்³பே³ உபட்டா²கா பச்சயதா³யகா’’தி அனுகம்பம் அகத்வா விவிதா⁴ கம்மகாரணா கரோதி, ஆதி³த்தேபி ரதே² யோஜேதி, அங்கா³ரபப்³ப³தம்பி ஆரோபேதி, லோஹகும்பி⁴யம்பி கி²பதி, அனேகேஹிபி து³க்க²த⁴ம்மேஹி ஸம்பயோஜேதி. ஸாவகா வா பன காலம் கத்வா ஸீஹாத³யோ ஹோந்தி, ஸத்தா² மிகா³தீ³ஸு அஞ்ஞதரோ. தே ‘‘இமம் மயம் புப்³பே³ சதூஹி பச்சயேஹி உபட்ட²ஹிம்ஹா, ஸத்தா² நோ அய’’ந்தி தஸ்மிம் க²ந்திம் வா மேத்தம் வா அனுத்³த³யம் வா அகத்வா வுத்தனயேனேவ அனயப்³யஸனம் பாபேந்தி. ஏவம் அனிய்யானிகஸாஸனே யோ ஸத்த²ரி பஸாதோ³, ஸோ ந ஸம்மக்³க³தோ ஹோதி, கஞ்சி காலம் க³ந்த்வாபி பச்சா² வினஸ்ஸதியேவ.
யோ த⁴ம்மே பஸாதோ³தி அனிய்யானிகஸாஸனஸ்மிஞ்ஹி த⁴ம்மே பஸாதோ³ நாம, உக்³க³ஹிதபரியாபுட – தா⁴ரிதவாசித்தமத்தகே தந்தித⁴ம்மே பஸாதோ³ ஹோதி, வட்டமோக்கோ² பனேத்த² நத்தி². தஸ்மா யோ ஏத்த² பஸாதோ³, ஸோ புனப்புனம் வட்டமேவ க³ம்பீ⁴ரம் கரோதீதி ஸாஸனஸ்மிம் அஸம்மக்³க³தோ அஸபா⁴வதோ அக்கா²யதி.
யா ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதாதி யாபி ச அனிய்யானிகஸாஸனே அஜஸீலாதீ³னம் வஸேன பரிபூரகாரிதா, ஸாபி யஸ்மா வட்டமோக்க²ம் ப⁴வனிஸ்ஸரணம் ந ஸம்பாபேதி, ஸம்பஜ்ஜமானா பன திரச்சா²னயோனிம் ஆவஹதி, விபச்சமானா நிரயம், தஸ்மா ஸா ந ஸம்மக்³க³தா அக்கா²யதி. யா ஸஹத⁴ம்மிகேஸூதி அனிய்யானிகஸாஸனஸ்மிஞ்ஹி யே ஸஹத⁴ம்மிகா, தேஸு யஸ்மா ஏகச்சே காலம் கத்வா ஸீஹாத³யோபி ஹோந்தி, ஏகச்சே மிகா³த³யோ, தத்த² ஸீஹாதி³பூ⁴தா ‘‘இமே அம்ஹாகம் ஸஹத⁴ம்மிகா அஹேஸு’’ந்தி மிகா³தி³பூ⁴தேஸு க²ந்திஆதீ³னி அகத்வா புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ நேஸம் மஹாது³க்க²ம் உப்பாதே³ந்தி. தஸ்மா ஏத்த² ஸஹத⁴ம்மிகேஸு பியமனாபதாபி அஸம்மக்³க³தா அக்கா²யதி.
இத³ம் பன ஸப்³ப³ம்பி காரணபே⁴த³ம் ஏகதோ கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴க³வா தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹேதம், பி⁴க்க²வே, ஹோதீதிஆதி³மாஹ. தத்ராயம் ஸம்கே²பத்தோ² – ஏவஞ்ஹேதம், பி⁴க்க²வே, ஹோதி, யம் மயா வுத்தம் ‘‘யோ ஸத்த²ரி பஸாதோ³ ஸோ ந ஸம்மக்³க³தோ அக்கா²யதீ’’திஆதி³, தம் ஏவமேவ ஹோதி. கஸ்மா? யஸ்மா தே பஸாதா³த³யோ து³ரக்கா²தே த⁴ம்மவினயே …பே… அஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ப்பவேதி³தேதி, ஏத்த² ஹி யதா² தந்தி காரணத்தே² நிபாதோ. தத்த² து³ரக்கா²தேதி து³க்கதி²தே, து³க்க²தி²தத்தாயேவ து³ப்பவேதி³தே. ஸோ பனேஸ யஸ்மா மக்³க³ப²லத்தா²ய ந நிய்யாதி, தஸ்மா அனிய்யானிகோ. ராகா³தீ³னம் உபஸமாய அஸம்வத்தனதோ அனுபஸமஸம்வத்தனிகோ. ந ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸப்³ப³ஞ்ஞுனா பவேதி³தோதி அஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ப்பவேதி³தோ. தஸ்மிம் அனிய்யானிகே அனுபஸமஸம்வத்தனிகே அஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ப்பவேதி³தே. ஏத்தாவதா ப⁴க³வா தித்தி²யேஸு பஸாதோ³ ஸுராபீதஸிங்கா³லே பஸாதோ³ விய நிரத்த²கோதி த³ஸ்ஸேதி.
ஏகோ கிர காளஸிங்கா³லோ ரத்திம் நக³ரம் பவிட்டோ² ஸுராஜல்லிகம் கா²தி³த்வா புன்னாக³வனே நிபஜ்ஜித்வா நித்³தா³யந்தோ ஸூரியுக்³க³மனே பபு³ஜ்ஜி²த்வா சிந்தேஸி ‘‘இமஸ்மிம் காலே ந ஸக்கா க³ந்தும், ப³ஹூ அம்ஹாகம் வேரினோ, ஏகம் வஞ்சேதும் வட்டதீ’’தி. ஸோ ஏகம் ப்³ராஹ்மணம் க³ச்ச²ந்தம் தி³ஸ்வா இமம் வஞ்சேஸ்ஸாமீதி ‘‘அய்ய ப்³ராஹ்மணா’’தி ஆஹ. கோ ஏஸோ ப்³ராஹ்மணம் பக்கோஸதீதி. ‘‘அஹம், ஸாமீ, இதோ தாவ ஏஹீதி. கிம் போ⁴தி? மம் ப³ஹிகா³மம் நேஹி, அஹம் தே த்³வே கஹாபணஸதானி த³ஸ்ஸாமீதி. ஸோபி நயிஸ்ஸாமீதி தம் பாதே³ஸு க³ண்ஹி. அரே பா³ல ப்³ராஹ்மண, ந மய்ஹம் கஹாபணா ச²ட்³டி³தகா அத்தி², து³ல்லபா⁴ கஹாபணா, ஸாது⁴கம் மம் க³ண்ஹாஹீதி. கத²ம் போ⁴ க³ண்ஹாமீதி? உத்தராஸங்கே³ன க³ண்டி²கம் கத்வா அம்ஸே லக்³கே³த்வா க³ண்ஹாஹீதி. ப்³ராஹ்மணோ தம் ததா² க³ஹேத்வா த³க்கி²ணத்³வாரஸமீபட்டா²னம் க³ந்த்வா ஏத்த² ஓதாரேமீதி புச்சி². கதரட்டா²னம் நாம ஏதந்தி? மஹாத்³வாரம் ஏதந்தி. அரே பா³ல, ப்³ராஹ்மண, கிம் தவ ஞாதகா அந்தரத்³வாரே கஹாபணம் ட²பேந்தி, பரதோ மம் ஹரா’’தி. ஸோ புனப்புனம் தோ²கம் தோ²கம் க³ந்த்வா ‘‘ஏத்த² ஓதாரேமி ஏத்த² ஓதாரேமீ’’தி புச்சி²த்வா தேன தஜ்ஜிதோ கே²மட்டா²னம் க³ந்த்வா தத்த² ஓதாரேஹீதி வுத்தோ ஓதாரேத்வா ஸாடகம் க³ண்ஹி. காளஸிங்கா³லோ ஆஹ ‘‘அஹம் தே த்³வே கஹாபணஸதானி த³ஸ்ஸாமீதி அவோசம். மய்ஹம் பன கஹாபணா ப³ஹூ, ந த்³வே கஹாபணஸதானேவ, யாவ அஹம் கஹாபணே ஆஹராமி, தாவ த்வம் ஸூரியம் ஓலோகேந்தோ திட்டா²’’தி வத்வா தோ²கம் க³ந்த்வா நிவத்தேத்வா புன ப்³ராஹ்மணம் ஆஹ ‘‘அய்ய ப்³ராஹ்மண மா இதோ ஓலோகேஹி, ஸூரியமேவ ஓலோகேந்தோ திட்டா²’’தி. ஏவஞ்ச பன வத்வா கேதகவனம் பவிஸித்வா யதா²ருசிம் பக்கந்தோ. ப்³ராஹ்மணஸ்ஸபி ஸூரியம் ஓலோகேந்தஸ்ஸேவ நலாடதோ சேவ கச்சே²ஹி ச ஸேதா³ முச்சிம்ஸு. அத² நம் ருக்க²தே³வதா ஆஹ –
‘‘ஸத்³த³ஹாஸி ஸிங்கா³லஸ்ஸ, ஸுராபீதஸ்ஸ ப்³ராஹ்மண;
ஸிப்பிகானம் ஸதம் நத்தி², குதோ கம்ஸஸதா து³வே’’தி. (ஜா. 1.1.113);
ஏவம் யதா² காளஸிங்கா³லே பஸாதோ³ நிரத்த²கோ, ஏவம் தித்தி²யேஸுபீதி.
144. அனிய்யானிகஸாஸனே பஸாத³ஸ்ஸ நிரத்த²கபா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா நிய்யானிகஸாஸனே தஸ்ஸ ஸாத்த²கதம் த³ஸ்ஸேதும் ததா²க³தோ ச கோ², பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ. தத்த² காமுபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேதீதி அரஹத்தமக்³கே³ன காமுபாதா³னஸ்ஸ பஹானபரிஞ்ஞம் ஸமதிக்கமம் பஞ்ஞபேதி, இதரேஸம் திண்ணம் உபாதா³னானம் ஸோதாபத்திமக்³கே³ன பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேதி. ஏவரூபே கோ², பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மவினயேதி, பி⁴க்க²வே, ஏவரூபே த⁴ம்மே ச வினயே ச. உப⁴யேனபி நிய்யானிகஸாஸனம் த³ஸ்ஸேதி. ஸத்த²ரி பஸாதோ³தி ஏவரூபே ஸாஸனே யோ ஸத்த²ரி பஸாதோ³, ஸோ ஸம்மக்³க³தோ அக்கா²யதி, ப⁴வது³க்க²னிஸ்ஸரணாய ஸம்வத்ததி.
தத்ரிமானி வத்தூ²னி – ப⁴க³வா கிர வேதி³யகபப்³ப³தே இந்த³ஸாலகு³ஹாயம் படிவஸதி. அதே²கோ உலூகஸகுணோ ப⁴க³வதி கா³மம் பிண்டா³ய பவிஸந்தே உபட்³ட⁴மக்³க³ம் அனுக³ச்ச²தி, நிக்க²மந்தே உபட்³ட⁴மக்³க³ம் பச்சுக்³க³மனம் கரோதி. ஸோ ஏகதி³வஸம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் ஸாயன்ஹஸமயே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதம் நிஸின்னம் பப்³ப³தா ஓருய்ஹ வந்தி³த்வா பக்கே² பணாமேத்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ய்ஹ ஸீஸம் ஹேட்டா² கத்வா த³ஸப³லம் நமஸ்ஸமானோ அட்டா²ஸி. ப⁴க³வா தம் ஓலோகேத்வா ஸிதம் பாத்வாகாஸி. ஆனந்த³த்தே²ரோ ‘‘கோ நு கோ², ப⁴ந்தே, ஹேது கோ பச்சயோ ஸிதஸ்ஸ பாதுகம்மாயா’’தி புச்சி². ‘‘பஸ்ஸானந்த³, இமம் உலூகஸகுணம், அயம் மயி ச பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ ச சித்தம் பஸாதே³த்வா ஸதஸஹஸ்ஸகப்பே தே³வேஸு ச மனுஸ்ஸேஸு ச ஸம்ஸரித்வா ஸோமனஸ்ஸோ நாம பச்சேகபு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஆஹ –
உலூகமண்ட³லக்கி²க, வேதி³யகே சிரதீ³க⁴வாஸிக;
ஸுகி²தோஸி த்வம் அய்ய கோஸிய, காலுட்டி²தம் பஸ்ஸஸி பு³த்³த⁴வரம்.
மயி சித்தம் பஸாதே³த்வா, பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ அனுத்தரே;
கப்பானம் ஸதஸஹஸ்ஸானி, து³க்³க³தேஸோ ந க³ச்ச²தி.
தே³வலோகா சவித்வான, குஸலமூலேன சோதி³தோ;
ப⁴விஸ்ஸதி அனந்தஞாணோ, ஸோமனஸ்ஸோதி விஸ்ஸுதோதி.
அஞ்ஞானிபி சேத்த² ராஜக³ஹனக³ரே ஸுமனமாலாகாரவத்து² மஹாபே⁴ரிவாத³கவத்து² மோரஜிகவத்து² வீணாவாத³கவத்து² ஸங்க²த⁴மகவத்தூ²தி ஏவமாதீ³னி வத்தூ²னி வித்தா²ரேதப்³பா³னி. ஏவம் நிய்யானிகஸாஸனே ஸத்த²ரி பஸாதோ³ ஸம்மக்³க³தோ ஹோதி.
த⁴ம்மே பஸாதோ³தி நிய்யானிகஸாஸனம்ஹி த⁴ம்மே பஸாதோ³ ஸம்மக்³க³தோ ஹோதி. ஸரமத்தே நிமித்தம் க³ஹேத்வா ஸுணந்தானம் திரச்சா²னக³தானம்பி ஸம்பத்திதா³யகோ ஹோதி, பரமத்தே² கிம் பன வத்தப்³ப³ம். அயமத்தோ² மண்டூ³கதே³வபுத்தாதீ³னம் வத்து²வஸேன வேதி³தப்³போ³.
ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதாதி நிய்யானிகஸாஸனம்ஹி ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதாபி ஸம்மக்³க³தா ஹோதி, ஸக்³க³மோக்க²ஸம்பத்திம் ஆவஹதி. தத்த² ச²த்தமாணவகவத்து²ஸாமணேரவத்து²ஆதீ³னி தீ³பேதப்³பா³னி.
ஸஹத⁴ம்மிகேஸூதி நிய்யானிகஸாஸனே ஸஹத⁴ம்மிகேஸு பியமனாபதாபி ஸம்மக்³க³தா ஹோதி, மஹாஸம்பத்திம் ஆவஹதி. அயமத்தோ² விமானபேதவத்தூ²ஹி தீ³பேதப்³போ³. வுத்தஞ்ஹேதம் –
‘‘கீ²ரோத³னமஹமதா³ஸிம், பி⁴க்கு²னோ பிண்டா³ய சரந்தஸ்ஸ…பே…
பா²ணிதம்…பே… உச்சு²க²ண்டி³கம்… திம்ப³ருஸகம்… கக்காரிகம்…
ஏளாலுகம்… வல்லிபக்கம்… பா²ருஸகம்… ஹத்த²பதாகம்…
ஸாகமுட்டி²ம் … புப்ப²கமுட்டி²ம்… மூலகம்… நிம்ப³முட்டி²ம்…
அம்பி³கஞ்ஜிகம்… தோ³ணினிம்மஜ்ஜனிம்… காயப³ந்த⁴னம்…
அம்ஸப³த்³த⁴கம்… ஆயோக³பட்டம்… விதூ⁴பனம்… தாலவண்டம்…
மோரஹத்த²ம்… ச²த்தம்… உபாஹனம்… பூவம் மோத³கம்…
ஸக்க²லிகம் அஹமதா³ஸிம், பி⁴க்கு²னோ பிண்டா³ய சரந்தஸ்ஸ…பே…
தஸ்ஸா மே பஸ்ஸ விமானம், அச்ச²ரா காமவண்ணினீஹமஸ்மீ’’தி (வி. வ. 406).
தம் கிஸ்ஸ ஹேதூதிஆதி³ வுத்தனயானுஸாரேனேவ யோஜேத்வா வேதி³தப்³ப³ம்.
145. இதா³னி யேஸம் உபாதா³னானம் தித்தி²யா ந ஸம்மா பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி, ததா²க³தோ பஞ்ஞபேதி, தேஸம் பச்சயம் த³ஸ்ஸேதும் இமே ச, பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ. தத்த² கிம்னிதா³னாதிஆதீ³ஸு நிதா³னாதீ³னி ஸப்³பா³னேவ காரணவேவசனானி. காரணஞ்ஹி யஸ்மா ப²லம் நிதே³தி ஹந்த³, நம் க³ண்ஹதா²தி அப்பேதி விய, தஸ்மா நிதா³னந்தி வுச்சதி. யஸ்மா தம் ததோ ஜாயதி ஸமுதே³தி பப⁴வதி, தஸ்மா ஸமுத³யோ, ஜாதி, பப⁴வோதி வுச்சதி. அயம் பனேத்த² பத³த்தோ² – கிம் நிதா³னம் ஏதேஸந்தி கிம்னிதா³னா. கோ ஸமுத³யோ ஏதேஸந்தி கிம்ஸமுத³யா. கா ஜாதி ஏதேஸந்தி கிம்ஜாதிகா. கோ பப⁴வோ ஏதேஸந்தி கிம்பப⁴வா. யஸ்மா பன தேஸம் தண்ஹா யதா²வுத்தேன அத்தே²ன நிதா³னஞ்சேவ ஸமுத³யோ ச ஜாதி ச பப⁴வோ ச, தஸ்மா ‘‘தண்ஹானிதா³னா’’திஆதி³மாஹ. ஏவம் ஸப்³ப³பதே³ஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. யஸ்மா பன ப⁴க³வா ந கேவலம் உபாதா³னஸ்ஸேவ பச்சயம் ஜானாதி, உபாதா³னஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தாய தண்ஹாயபி, தண்ஹாதி³பச்சயானம் வேத³னாதீ³னம்பி பச்சயம் ஜானாதியேவ, தஸ்மா தண்ஹா சாயம், பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ.
யதோ ச கோ²தி யஸ்மிம் காலே. அவிஜ்ஜா பஹீனா ஹோதீதி வட்டமூலிகா அவிஜ்ஜா அனுப்பாத³னிரோதே⁴ன பஹீனா ஹோதி. விஜ்ஜா உப்பன்னாதி அரஹத்தமக்³க³விஜ்ஜா உப்பன்னா. ஸோ அவிஜ்ஜாவிராகா³ விஜ்ஜுப்பாதா³தி. ஸோ பி⁴க்கு² அவிஜ்ஜாய ச பஹீனத்தா விஜ்ஜாய ச உப்பன்னத்தா. நேவ காமுபாதா³னம் உபாதி³யதீதி நேவ காமுபாதா³னம் க³ண்ஹாதி ந உபேதி, ந ஸேஸானி உபாதா³னானி. அனுபாதி³யம் ந பரிதஸ்ஸதீதி ஏவம் கிஞ்சி உபாதா³னம் அக்³க³ண்ஹந்தோ தண்ஹாபரிதஸ்ஸனாய ந பரிதஸ்ஸதி. அபரிதஸ்ஸந்தி அபரிதஸ்ஸந்தோ தண்ஹம் அனுப்பாதே³ந்தோ. பச்சத்தம்யேவ பரினிப்³பா³யதீதி ஸயமேவ கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³யதி. ஏவமஸ்ஸ ஆஸவக்க²யம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி கீ²ணாஸவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பச்சவேக்க²ணம் த³ஸ்ஸேந்தோ கீ²ணா ஜாதீதிஆதி³மாஹ. தம் வுத்தத்த²மேவாதி.
பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய
சூளஸீஹனாத³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.