2. ஸீஹனாத³வக்³கோ³

1. சூளஸீஹனாத³ஸுத்தவண்ணனா

139. ஏவம் மே ஸுதந்தி சூளஸீஹனாத³ஸுத்தம். யஸ்மா பனஸ்ஸ அத்து²ப்பத்திகோ நிக்கே²போ, தஸ்மா தம் த³ஸ்ஸேத்வா சஸ்ஸ அனுபுப்³ப³பத³வண்ணனம் கரிஸ்ஸாம. கதராய பனித³ம் அத்து²ப்பத்தியா நிக்கி²த்தந்தி? லாப⁴ஸக்காரபச்சயா தித்தி²யபரிதே³விதே. ப⁴க³வதோ கிர த⁴ம்மதா³யாத³ஸுத்தே வுத்தனயேன மஹாலாப⁴ஸக்காரோ உப்பஜ்ஜி. சதுப்பமாணிகோ ஹி அயம் லோகஸன்னிவாஸோ, ரூபப்பமாணோ ரூபப்பஸன்னோ, கோ⁴ஸப்பமாணோ கோ⁴ஸப்பஸன்னோ, லூக²ப்பமாணோ லூக²ப்பஸன்னோ, த⁴ம்மப்பமாணோ த⁴ம்மப்பஸன்னோதி இமேஸம் புக்³க³லானம் வஸேன சதுதா⁴ டி²தோ.

தேஸம் இத³ம் நானாகரணம் – கதமோ ச புக்³க³லோ ரூபப்பமாணோ ரூபப்பஸன்னோ? இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ ஆரோஹம் வா பஸ்ஸித்வா பரிணாஹம் வா பஸ்ஸித்வா ஸண்டா²னம் வா பஸ்ஸித்வா பாரிபூரிம் வா பஸ்ஸித்வா தத்த² பமாணம் க³ஹேத்வா பஸாத³ம் ஜனேதி, அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ ரூபப்பமாணோ ரூபப்பஸன்னோ.

கதமோ ச புக்³க³லோ கோ⁴ஸப்பமாணோ கோ⁴ஸப்பஸன்னோ? இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ பரவண்ணனாய பரதோ²மனாய பரபஸம்ஸனாய பரவண்ணஹாரிகாய, தத்த² பமாணம் க³ஹேத்வா பஸாத³ம் ஜனேதி, அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ கோ⁴ஸப்பமாணோ கோ⁴ஸப்பஸன்னோ.

கதமோ ச புக்³க³லோ லூக²ப்பமாணோ லூக²ப்பஸன்னோ? இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ சீவரலூக²ம் வா பஸ்ஸித்வா பத்தலூக²ம் வா பஸ்ஸித்வா, ஸேனாஸனலூக²ம் வா பஸ்ஸித்வா விவித⁴ம் வா து³க்கரகாரிகம் பஸ்ஸித்வா தத்த² பமாணம் க³ஹேத்வா பஸாத³ம் ஜனேதி, அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ லூக²ப்பமாணோ லூக²ப்பஸன்னோ.

கதமோ ச புக்³க³லோ த⁴ம்மப்பமாணோ த⁴ம்மப்பஸன்னோ? இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ ஸீலம் வா பஸ்ஸித்வா ஸமாதி⁴ம் வா பஸ்ஸித்வா பஞ்ஞம் வா பஸ்ஸித்வா தத்த² பமாணம் க³ஹேத்வா பஸாத³ம் ஜனேதி, அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ த⁴ம்மப்பமாணோ த⁴ம்மப்பஸன்னோதி.

இமேஸு சதூஸு புக்³க³லேஸு ரூபப்பமாணோபி ப⁴க³வதோ ஆரோஹபரிணாஹஸண்டா²னபாரிபூரிவண்ணபோக்க²ரதம், அஸீதிஅனுப்³யஞ்ஜனப்படிமண்டி³தத்தா நானாரதனவிசித்தமிவ ஸுவண்ணமஹாபடம், த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணஸமாகிண்ணதாய தாராக³ணஸமுஜ்ஜலம் விய க³க³னதலம் ஸப்³ப³பா²லிபு²ல்லம் விய ச யோஜனஸதுப்³பே³த⁴ம் பாரிச்ச²த்தகம் அட்டா²ரஸரதனுப்³பே³த⁴ம் ப்³யாமப்பபா⁴பரிக்கே²பம் ஸஸ்ஸிரிகம் அனோபமஸரீரம் தி³ஸ்வா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴யேவ பஸீத³தி.

கோ⁴ஸப்பமாணோபி, ப⁴க³வதா கப்பஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கானி சத்தாரி அஸங்க்²யேய்யானி த³ஸ பாரமியோ த³ஸ உபபாரமியோ த³ஸ பரமத்த²பாரமியோ பூரிதா அங்க³பரிச்சாகோ³ புத்ததா³ரபரிச்சாகோ³, ரஜ்ஜபரிச்சாகோ³ அத்தபரிச்சாகோ³ நயனபரிச்சாகோ³ ச கதோதிஆதி³னா நயேன பவத்தம் கோ⁴ஸம் ஸுத்வா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴யேவ பஸீத³தி.

லூக²ப்பமாணோபி ப⁴க³வதோ சீவரலூக²ம் தி³ஸ்வா ‘‘ஸசே ப⁴க³வா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸிஸ்ஸ, காஸிகவத்த²மேவ அதா⁴ரயிஸ்ஸ. பப்³ப³ஜித்வா பனானேன ஸாணபம்ஸுகூலசீவரேன ஸந்துஸ்ஸமானேன பா⁴ரியம் கத’’ந்தி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴யேவ பஸீத³தி. பத்தலூக²ம்பி தி³ஸ்வா – ‘‘இமினா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸந்தேன ரத்தவரஸுவண்ணபா⁴ஜனேஸு சக்கவத்திபோ⁴ஜனாரஹம் ஸுக³ந்த⁴ஸாலிபோ⁴ஜனம் பரிபு⁴த்தம், பப்³ப³ஜித்வா பன பாஸாணமயம் பத்தம் ஆதா³ய உச்சனீசகுலத்³வாரேஸு ஸபதா³னம் பிண்டா³ய சரித்வா லத்³த⁴பிண்டி³யாலோபேன ஸந்துஸ்ஸமானோ பா⁴ரியம் கரோதீ’’தி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴யேவ பஸீத³தி. ஸேனாஸனலூக²ம் தி³ஸ்வாபி – ‘‘அயம் அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸந்தோ திண்ணம் உதூனம் அனுச்ச²விகேஸு தீஸு பாஸாதே³ஸு திவித⁴னாடகபரிவாரோ தி³ப்³ப³ஸம்பத்திம் விய ரஜ்ஜஸிரிம் அனுப⁴வித்வா இதா³னி பப்³ப³ஜ்ஜூபக³தோ ருக்க²மூலஸேனாஸனாதீ³ஸு தா³ருப²லகஸிலாபட்டபீட²மஞ்சகாதீ³ஹி ஸந்துஸ்ஸமானோ பா⁴ரியம் கரோதீ’’தி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴யேவ பஸீத³தி. து³க்கரகாரிகமஸ்ஸ தி³ஸ்வாபி – ‘‘ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி நாம முக்³க³யூஸகுலத்த²யூஸஹரேணுயூஸாதீ³னம் பஸடமத்தேன யாபேஸ்ஸதி, அப்பாணகம் ஜா²னம் ஜா²யிஸ்ஸதி, ஸரீரே ச ஜீவிதே ச அனபேக்கோ² விஹரிஸ்ஸதி, அஹோ து³க்கரகாரகோ ப⁴க³வா’’தி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴யேவ பஸீத³தி.

த⁴ம்மப்பமாணோபி ப⁴க³வதோ ஸீலகு³ணம் ஸமாதி⁴கு³ணம் பஞ்ஞாகு³ணம் ஜா²னவிமோக்க²ஸமாதி⁴ஸமாபத்திஸம்பத³ம் அபி⁴ஞ்ஞாபாரிபூரிம் யமகபாடிஹாரியம் தே³வோரோஹணம் பாதி²கபுத்தத³மனாதீ³னி ச அனேகானி அச்ச²ரியானி தி³ஸ்வா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴யேவ பஸீத³தி, தே ஏவம் பஸன்னா ப⁴க³வதோ மஹந்தம் லாப⁴ஸக்காரம் அபி⁴ஹரந்தி. தித்தி²யானம் பன பா³வேருஜாதகே காகஸ்ஸ விய லாப⁴ஸக்காரோ பரிஹாயித்த². யதா²ஹ –

‘‘அத³ஸ்ஸனேன மோரஸ்ஸ, ஸிகி²னோ மஞ்ஜுபா⁴ணினோ;

காகம் தத்த² அபூஜேஸும், மம்ஸேன ச ப²லேன ச.

யதா³ ச ஸரஸம்பன்னோ, மோரோ பா³வேருமாக³மா;

அத² லாபோ⁴ ச ஸக்காரோ, வாயஸஸ்ஸ அஹாயத².

யாவ நுப்பஜ்ஜதி பு³த்³தோ⁴, த⁴ம்மராஜா பப⁴ங்கரோ;

தாவ அஞ்ஞே அபூஜேஸும், புதூ² ஸமணப்³ராஹ்மணே.

யதா³ ச ஸரஸம்பன்னோ, பு³த்³தோ⁴ த⁴ம்மமதே³ஸயி;

அத² லாபோ⁴ ச ஸக்காரோ, தித்தி²யானம் அஹாயதா²’’தி. (ஜா. 1.4.153-156);

தே ஏவம் பஹீனலாப⁴ஸக்காரா ரத்திம் ஏகத்³வங்கு³லமத்தம் ஓபா⁴ஸேத்வாபி ஸூரியுக்³க³மனே க²ஜ்ஜோபனகா விய ஹதப்பபா⁴ அஹேஸும்.

யதா² ஹி க²ஜ்ஜோபனகா, காளபக்க²ம்ஹி ரத்தியா;

நித³ஸ்ஸயந்தி ஓபா⁴ஸம், ஏதேஸம் விஸயோ ஹி ஸோ.

யதா³ ச ரஸ்மிஸம்பன்னோ, அப்³பு⁴தே³தி பப⁴ங்கரோ;

அத² க²ஜ்ஜுபஸங்கா⁴னம், பபா⁴ அந்தரதா⁴யதி.

ஏவம் க²ஜ்ஜுபஸதி³ஸா, தித்தி²யாபி புதூ² இத⁴;

காளபக்கூ²பமே லோகே, தீ³பயந்தி ஸகம் கு³ணம்.

யதா³ ச பு³த்³தோ⁴ லோகஸ்மிம், உதே³தி அமிதப்பபோ⁴;

நிப்பபா⁴ தித்தி²யா ஹோந்தி, ஸூரியே க²ஜ்ஜுபகா யதா²தி.

தே ஏவம் நிப்பபா⁴ ஹுத்வா கச்சு²பிளகாதீ³ஹி கிண்ணஸரீரா பரமபாரிஜுஞ்ஞபத்தா யேன பு³த்³தோ⁴ யேன த⁴ம்மோ யேன ஸங்கோ⁴ யேன ச மஹாஜனஸ்ஸ ஸன்னிபாதோ, தேன தேன க³ந்த்வா அந்தரவீதி²யம்பி ஸிங்கா⁴டகேபி சதுக்கேபி ஸபா⁴யம்பி ட²த்வா பரிதே³வந்தி –

‘‘கிம் போ⁴ ஸமணோயேவ கோ³தமோ ஸமணோ, மயம் அஸ்ஸமணா; ஸமணஸ்ஸேவ கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகா ஸமணா, அம்ஹாகம் ஸாவகா அஸ்ஸமணா? ஸமணஸ்ஸேவ கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகானஞ்சஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²லம், ந அம்ஹாகம், ஸாவகானஞ்ச நோ தி³ன்னம் மஹப்ப²லம்? நனு ஸமணோபி கோ³தமோ ஸமணோ, மயம்பி ஸமணா. ஸமணஸ்ஸபி கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகா ஸமணா, அம்ஹாகம்பி ஸாவகா ஸமணா. ஸமணஸ்ஸபி கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகானஞ்சஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²லம், அம்ஹாகம்பி ஸாவகானஞ்ச நோ தி³ன்னம் மஹப்ப²லஞ்சேவ? ஸமணஸ்ஸபி கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகானஞ்சஸ்ஸ தே³த² கரோத², அம்ஹாகம்பி ஸாவகானஞ்ச நோ தே³த² ஸக்கரோத²? நனு ஸமணோ கோ³தமோ புரிமானி தி³வஸானி உப்பன்னோ, மயம் பன லோகே உப்பஜ்ஜமானேயேவ உப்பன்னா’’தி.

ஏவம் நானப்பகாரம் விரவந்தி. அத² பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²னியோ உபாஸகா உபாஸிகாயோதி சதஸ்ஸோ பரிஸா தேஸம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வா ப⁴க³வதோ ஆரோசேஸும் ‘‘தித்தி²யா ப⁴ந்தே இத³ஞ்சித³ஞ்ச கதே²ந்தீ’’தி. தம் ஸுத்வா ப⁴க³வா – ‘‘மா தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தித்தி²யானம் வசனேன ‘அஞ்ஞத்ர ஸமணோ அத்தீ²’தி ஸஞ்ஞினோ அஹுவத்தா²’’தி வத்வா அஞ்ஞதித்தி²யேஸு ஸமணபா⁴வம் படிஸேதே⁴ந்தோ இதே⁴வ ச அனுஜானந்தோ இமிஸ்ஸா அத்து²ப்பத்தியா இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, ஸமணோதி இத³ம் ஸுத்தம் அபா⁴ஸி.

தத்த² இதே⁴வாதி இமஸ்மிம்யேவ ஸாஸனே. அயம் பன நியமோ ஸேஸபதே³ஸுபி வேதி³தப்³போ³. து³தியாத³யோபி ஹி ஸமணா இதே⁴வ, ந அஞ்ஞத்த². ஸமணோதி ஸோதாபன்னோ. தேனேவாஹ – ‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, பட²மோ ஸமணோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஸோதாபன்னோ ஹோதி அவினிபாதத⁴ம்மோ நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயணோ, அயம், பி⁴க்க²வே, பட²மோ ஸமணோ’’தி (அ. நி. 4.241).

து³தியோதி ஸகதா³கா³மீ. தேனேவாஹ – ‘‘கதமோ ச? பி⁴க்க²வே, து³தியோ ஸமணோ. இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ராக³தோ³ஸமோஹானம் தனுத்தா ஸகதா³கா³மீ ஹோதி, ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, து³தியோ ஸமணோ’’தி.

ததியோதி அனாகா³மீ. தேனேவாஹ – ‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ததியோ ஸமணோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஓபபாதிகோ ஹோதி தத்த² பரினிப்³பா³யீ அனாவத்தித⁴ம்மோ தஸ்மா லோகா. அயம், பி⁴க்க²வே, ததியோ ஸமணோ’’தி.

சதுத்தோ²தி அரஹா. தேனேவாஹ – ‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, சதுத்தோ² ஸமணோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. அயம், பி⁴க்க²வே, சதுத்தோ² ஸமணோ’’தி (அ. நி. 4.241). இதி இமஸ்மிம் டா²னே சத்தாரோ ப²லட்ட²கஸமணாவ அதி⁴ப்பேதா.

ஸுஞ்ஞாதி ரித்தா துச்சா². பரப்பவாதா³தி சத்தாரோ ஸஸ்ஸதவாதா³, சத்தாரோ ஏகச்சஸஸ்ஸதிகா, சத்தாரோ அந்தானந்திகா, சத்தாரோ அமராவிக்கே²பிகா, த்³வே அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னிகா, ஸோளஸ ஸஞ்ஞீவாதா³, அட்ட² அஸஞ்ஞீவாதா³, அட்ட² நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீவாதா³, ஸத்த உச்சே²த³வாதா³, பஞ்ச தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னவாதா³தி இமே ஸப்³பே³பி ப்³ரஹ்மஜாலே ஆக³தா த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²யோ. இதோ பா³ஹிரானம் பரேஸம் வாதா³ பரப்பவாதா³ நாம. தே ஸப்³பே³பி இமேஹி சதூஹி ப²லட்ட²கஸமணேஹி ஸுஞ்ஞா, ந ஹி தே ஏத்த² ஸந்தி. ந கேவலஞ்ச ஏதேஹேவ ஸுஞ்ஞா, சதூஹி பன மக்³க³ட்ட²கஸமணேஹிபி சதுன்னம் மக்³கா³னம் அத்தா²ய ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகேஹிபீதி த்³வாத³ஸஹிபி ஸமணேஹி ஸுஞ்ஞா ஏவ. இமமேவ அத்த²ம் ஸந்தா⁴ய ப⁴க³வதா மஹாபரினிப்³பா³னே வுத்தம் –

‘‘ஏகூனதிம்ஸோ வயஸா ஸுப⁴த்³த³,

யம் பப்³ப³ஜிம் கிம் குஸலானுஏஸீ;

வஸ்ஸானி பஞ்ஞாஸ ஸமாதி⁴கானி,

யதோ அஹம் பப்³ப³ஜிதோ ஸுப⁴த்³த³;

ஞாயஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ பதே³ஸவத்தீ,

இதோ ப³ஹித்³தா⁴ ஸமணோபி நத்தி².

‘‘து³தியோபி ஸமணோ நத்தி², ததியோபி ஸமணோ நத்தி², சதுத்தோ²பி ஸமணோ நத்தி². ஸுஞ்ஞா பரப்பவாதா³ ஸமணேபி⁴ அஞ்ஞேஹீ’’தி (தீ³. நி. 2.214).

ஏத்த² ஹி பதே³ஸவத்தீதி ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகோ அதி⁴ப்பேதோ. தஸ்மா ஸோதாபத்திமக்³க³ஸ்ஸ ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகம் மக்³க³ட்ட²ம் ப²லட்ட²ந்தி தயோபி ஏகதோ கத்வா ஸமணோபி நத்தீ²தி ஆஹ. ஸகதா³கா³மிமக்³க³ஸ்ஸ ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகம் மக்³க³ட்ட²ம் ப²லட்ட²ந்தி தயோபி ஏகதோ கத்வா து³தியோபி ஸமணோ நத்தீ²தி ஆஹ. இதரேஸுபி த்³வீஸு ஏஸேவ நயோ.

கஸ்மா பனேதே அஞ்ஞத்த² நத்தீ²தி? அகே²த்ததாய. யதா² ஹி ந ஆரக்³கே³ ஸாஸபோ திட்ட²தி, ந உத³கபிட்டே² அக்³கி³ ஜலதி, ந பிட்டி²பாஸாணே பீ³ஜானி ருஹந்தி, ஏவமேவ பா³ஹிரேஸு தித்தா²யதனேஸு ந இமே ஸமணா உப்பஜ்ஜந்தி, இமஸ்மிம்யேவ பன ஸாஸனே உப்பஜ்ஜந்தி. கஸ்மா? கே²த்ததாய. தேஸம் அகே²த்ததா ச கே²த்ததா ச அரியமக்³க³ஸ்ஸ அபா⁴வதோ ச பா⁴வதோ ச வேதி³தப்³பா³. தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘யஸ்மிம் கோ², ஸுப⁴த்³த³, த⁴ம்மவினயே அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ந உபலப்³ப⁴தி, ஸமணோபி தத்த² ந உபலப்³ப⁴தி, து³தியோபி தத்த² ஸமணோ ந உபலப்³ப⁴தி, ததியோபி தத்த² ஸமணோ ந உபலப்³ப⁴தி, சதுத்தோ²பி தத்த² ஸமணோ ந உபலப்³ப⁴தி. யஸ்மிஞ்ச கோ², ஸுப⁴த்³த³, த⁴ம்மவினயே அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ உபலப்³ப⁴தி, ஸமணோபி தத்த² உபலப்³ப⁴தி, து³தியோபி தத்த²…பே…. சதுத்தோ²பி தத்த² ஸமணோ உபலப்³ப⁴தி. இமஸ்மிம் கோ², ஸுப⁴த்³த³, த⁴ம்மவினயே அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ உபலப்³ப⁴தி, இதே⁴வ, ஸுப⁴த்³த³, ஸமணோ, இத⁴ து³தியோ ஸமணோ, இத⁴ ததியோ ஸமணோ, இத⁴ சதுத்தோ² ஸமணோ, ஸுஞ்ஞா பரப்பவாதா³ ஸமணேபி⁴ அஞ்ஞேஹீ’’தி (தீ³. நி. 2.214).

ஏவம் யஸ்மா தித்தா²யதனம் அகே²த்தம், ஸாஸனம் கே²த்தம், தஸ்மா யதா² ஸுரத்தஹத்த²பாதோ³ ஸூரகேஸரகோ ஸீஹோ மிக³ராஜா ந ஸுஸானே வா ஸங்காரகூடே வா படிவஸதி, தியோஜனஸஹஸ்ஸவித்த²தம் பன ஹிமவந்தம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா மணிகு³ஹாயம்யேவ படிவஸதி. யதா² ச ச²த்³த³ந்தோ நாக³ராஜா ந கோ³சரியஹத்தி²குலாதீ³ஸு நவஸு நாக³குலேஸு உப்பஜ்ஜதி, ச²த்³த³ந்தகுலேயேவ உப்பஜ்ஜதி. யதா² ச வலாஹகோ அஸ்ஸராஜா ந க³த்³ரப⁴குலே வா கோ⁴டககுலே வா உப்பஜ்ஜதி, ஸிந்து⁴யா தீரே பன ஸிந்த⁴வகுலேயேவ உப்பஜ்ஜதி. யதா² ச ஸப்³ப³காமத³த³ம் மனோஹரம் மணிரதனம் ந ஸங்காரகூடே வா பம்ஸுபப்³ப³தாதீ³ஸு வா உப்பஜ்ஜதி, வேபுல்லபப்³ப³தப்³ப⁴ந்தரேயேவ உப்பஜ்ஜதி. யதா² ச திமிரபிங்க³லோ மச்ச²ராஜா ந கு²த்³த³கபோக்க²ரணீஸு உப்பஜ்ஜதி, சதுராஸீதியோஜனஸஹஸ்ஸக³ம்பீ⁴ரே மஹாஸமுத்³தே³யேவ உப்பஜ்ஜதி. யதா² ச தி³யட்³ட⁴யோஜனஸதிகோ ஸுபண்ணராஜா ந கா³மத்³வாரே ஏரண்ட³வனாதீ³ஸு படிவஸதி, மஹாஸமுத்³த³ம் பன அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா ஸிம்ப³லித³ஹவனேயேவ படிவஸதி. யதா² ச த⁴தரட்டோ² ஸுவண்ணஹம்ஸோ ந கா³மத்³வாரே ஆவாடகாதீ³ஸு படிவஸதி, நவுதிஹம்ஸஸஹஸ்ஸபரிவாரோ ஹுத்வா சித்தகூடபப்³ப³தேயேவ படிவஸதி. யதா² ச சதுத்³தீ³பிஸ்ஸரோ சக்கவத்திராஜா ந நீசகுலே உப்பஜ்ஜதி, அஸம்பி⁴ன்னஜாதிக²த்தியகுலேயேவ பன உப்பஜ்ஜதி. ஏவமேவ இமேஸு ஸமணேஸு ஏகஸமணோபி ந அஞ்ஞதித்தா²யதனே உப்பஜ்ஜதி, அரியமக்³க³பரிக்கி²த்தே பன பு³த்³த⁴ஸாஸனேயேவ உப்பஜ்ஜதி. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, ஸமணோ…பே… ஸுஞ்ஞா பரப்பவாதா³ ஸமணேஹி ஸமணேபி⁴ அஞ்ஞேஹீ’’தி.

ஸம்மா ஸீஹனாத³ம் நத³தா²தி ஏத்த² ஸம்மாதி ஹேதுனா நயேன காரணேன. ஸீஹனாத³ந்தி ஸேட்ட²னாத³ம் அபீ⁴தனாத³ம் அப்படினாத³ம். இமேஸஞ்ஹி சதுன்னம் ஸமணானம் இதே⁴வ அத்தி²தாய அயம் நாதோ³ ஸேட்ட²னாதோ³ நாம ஹோதி உத்தமனாதோ³. ‘‘இமே ஸமணா இதே⁴வ அத்தீ²’’தி வத³ந்தஸ்ஸ அஞ்ஞதோ ப⁴யம் வா ஆஸங்கா வா நத்தீ²தி அபீ⁴தனாதோ³ நாம ஹோதி. ‘‘அம்ஹாகம்பி ஸாஸனே இமே ஸமணா அத்தீ²’’தி பூரணாதீ³ஸு ஏகஸ்ஸாபி உட்ட²ஹித்வா வத்தும் அஸமத்த²தாய அயம் நாதோ³ அப்படினாதோ³ நாம ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸீஹனாத³ந்தி ஸேட்ட²னாத³ம் அபீ⁴தனாத³ம் அப்படினாத³’’ந்தி.

140. டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதீதி இத³ம் கோ² பன காரணம் விஜ்ஜதி. யம் அஞ்ஞதித்தி²யாதி யேன காரணேன அஞ்ஞதித்தி²யா. ஏத்த² ச தித்த²ம் ஜானிதப்³ப³ம், தித்த²கரோ ஜானிதப்³போ³ தித்தி²யா ஜானிதப்³பா³, தித்தி²யஸாவகா ஜானிதப்³பா³. தித்த²ம்நாம த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²யோ. ஏத்த² ஹி ஸத்தா தரந்தி உப்பலவந்தி உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜம் கரோந்தி, தஸ்மா தித்த²ந்தி வுச்சந்தி. தாஸம் தி³ட்டீ²னம் உப்பாதே³தா தித்த²கரோ நாம. தஸ்ஸ லத்³தி⁴ம் க³ஹேத்வா பப்³ப³ஜிதா தித்தி²யா நாம. தேஸம் பச்சயதா³யகா தித்தி²யஸாவகாதி வேதி³தப்³பா³. பரிப்³பா³ஜகாதி கி³ஹிப³ந்த⁴னம் பஹாய பப்³ப³ஜ்ஜூபக³தா. அஸ்ஸாஸோதி அவஸ்ஸயோ பதிட்டா² உபத்த²ம்போ⁴. ப³லந்தி தா²மோ. யேன தும்ஹேதி யேன அஸ்ஸாஸேன வா ப³லேன வா ஏவம் வதே³த².

அத்தி² கோ² நோ, ஆவுஸோ, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴னாதி ஏத்த² அயம் ஸங்கே²பத்தோ² – யோ ஸோ ப⁴க³வா ஸமதிம்ஸ பாரமியோ பூரேத்வா ஸப்³ப³கிலேஸே ப⁴ஞ்ஜித்வா அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴, தேன ப⁴க³வதா தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் ஆஸயானுஸயம் ஜானதா, ஹத்த²தலே ட²பிதம் ஆமலகம் விய ஸப்³ப³ம் ஞேய்யத⁴ம்மம் பஸ்ஸதா. அபிச புப்³பே³னிவாஸாதீ³ஹி ஜானதா, தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா பஸ்ஸதா. தீஹி விஜ்ஜாஹி ச²ஹி வா பன அபி⁴ஞ்ஞாஹி ஜானதா, ஸப்³ப³த்த² அப்படிஹதேன ஸமந்தசக்கு²னா பஸ்ஸதா. ஸப்³ப³த⁴ம்மஜானனஸமத்தா²ய பஞ்ஞாய ஜானதா, ஸப்³ப³ஸத்தானம் சக்கு²விஸயாதீதானி திரோகுட்டாதி³க³தானி வாபி ரூபானி அதிவிஸுத்³தே⁴ன மம்ஸசக்கு²னா பஸ்ஸதா. அத்தஹிதஸாதி⁴காய ஸமாதி⁴பத³ட்டா²னாய படிவேத⁴பஞ்ஞாய ஜானதா, பரஹிதஸாதி⁴காய கருணாபத³ட்டா²னாய தே³ஸனாபஞ்ஞாய பஸ்ஸதா. அரீனம் ஹதத்தா பச்சயாதீ³னம் அரஹத்தா ச அரஹதா, ஸம்மா ஸாமஞ்ச ஸச்சானம் பு³த்³த⁴த்தா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன. அந்தராயிகத⁴ம்மே வா ஜானதா, நிய்யானிகத⁴ம்மே பஸ்ஸதா. கிலேஸாரீனம் ஹதத்தா அரஹதா, ஸம்மா ஸாமம் ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் பு³த்³த⁴த்தா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴னாதி, ஏவம் சதுவேஸாரஜ்ஜவஸேன சதூஹி ஆகாரேஹி தோ²மிதேன சத்தாரோ த⁴ம்மா அக்கா²தா, யே மயம் அத்தனி ஸம்பஸ்ஸமானா ஏவம் வதே³ம, ந ராஜராஜமஹாமத்தாதீ³னம் உபத்த²ம்ப⁴ம் காயப³லந்தி.

ஸத்த²ரி பஸாதோ³தி ‘‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா’’திஆதி³னா நயேன பு³த்³த⁴கு³ணே அனுஸ்ஸரந்தானம் உப்பன்னப்பஸாதோ³. த⁴ம்மே பஸாதோ³தி ‘‘ஸ்வாக்கா²தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ’’திஆதி³னா நயேன த⁴ம்மகு³ணே அனுஸ்ஸரந்தானம் உப்பன்னப்பஸாதோ³. ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதாதி அரியகந்தேஸு ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதா. அரியகந்தஸீலானி நாம பஞ்சஸீலானி. தானி ஹி ப⁴வந்தரக³தோபி அரியஸாவகோ அத்தனோ அரியஸாவகபா⁴வம் அஜானந்தோபி ந வீதிக்கமதி. ஸசேபி ஹி நம் கோசி வதே³ய்ய – ‘‘இமம் ஸகலம் சக்கவத்திரஜ்ஜம் ஸம்படிச்சி²த்வா கு²த்³த³கமக்கி²கம் ஜீவிதா வோரோபேஹீ’’தி, அட்டா²னமேதம், யம் ஸோ தஸ்ஸ வசனம் கரேய்ய. ஏவம் அரியானம் ஸீலானி கந்தானி பியானி மனாபானி. தானி ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதா’’தி.

ஸஹத⁴ம்மிகா கோ² பனாதி பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²னீ ஸிக்க²மானா ஸாமணேரோ ஸாமணேரீ உபாஸகோ உபாஸிகாதி ஏதே ஸத்த ஸஹத⁴ம்மசாரினோ. ஏதேஸு ஹி பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸஹத⁴ம்மம் சரதி ஸமானஸிக்க²தாய. ததா² பி⁴க்கு²னீ பி⁴க்கு²னீஹி…பே… உபாஸிகா உபாஸிகாஹி, ஸோதாபன்னோ ஸோதாபன்னேஹி, ஸகதா³கா³மீ…பே… அனாகா³மீஹி ஸஹத⁴ம்மம் சரதி. தஸ்மா ஸப்³பே³பேதே ஸஹத⁴ம்மிகாதி வுச்சந்தி. அபிசேத்த² அரியஸாவகாயேவ அதி⁴ப்பேதா. தேஸஞ்ஹி ப⁴வந்தரேபி மக்³க³த³ஸ்ஸனம்ஹி விவாதோ³ நத்தி², தஸ்மா தே அச்சந்தம் ஏகத⁴ம்மசாரிதாய ஸஹத⁴ம்மிகா. இமினா, ‘‘ஸுப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴’’திஆதி³னா நயேன ஸங்க⁴ம் அனுஸ்ஸரந்தானம் உப்பன்னப்பஸாதோ³ கதி²தோ. ஏத்தாவதா சத்தாரி ஸோதாபன்னஸ்ஸ அங்கா³னி கதி²தானி ஹோந்தி.

இமே கோ² நோ, ஆவுஸோதி, ஆவுஸோ, இமே சத்தாரோ த⁴ம்மா தேன ப⁴க³வதா அம்ஹாகம் அஸ்ஸாஸோ சேவ ப³லஞ்சாதி அக்கா²தா, யே மயம் அத்தனி ஸம்பஸ்ஸமானா ஏவம் வதே³ம.

141. யோ அம்ஹாகம் ஸத்தா²தி இமினா பூரணகஸ்ஸபாதி³கே ச² ஸத்தா²ரோ அபதி³ஸ்ஸந்தி. யதா² பன இதா³னி ஸாஸனே ஆசரியுபஜ்ஜா²யாதீ³ஸு ‘‘அம்ஹாகம் ஆசரியோ, அம்ஹாகம் உபஜ்ஜா²யோ’’தி கே³ஹஸிதபேமம் ஹோதி. ஏவரூபம் பேமம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸத்த²ரி பஸாதோ³’’தி வத³ந்தி. தே²ரோ பனாஹ – ‘‘யஸ்மா ஸத்தா² நாம ந ஏகஸ்ஸ, ந த்³வின்னம் ஹோதி, ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ ஏகோவ ஸத்தா², தஸ்மா தித்தி²யா ‘அம்ஹாகம் ஸத்தா²’ தி ஏகபதே³னேவ ஸத்தா²ரம் விஸும் கத்வா இமினாவ பதே³ன விருத்³தா⁴ பராஜிதா’’தி. த⁴ம்மே பஸாதோ³தி இத³ம் பன யதா² இதா³னி ஸாஸனே ‘‘அம்ஹாகம் தீ³க⁴னிகாயோ அம்ஹாகம் மஜ்ஜி²மனிகாயோ’’தி மமாயந்தி, ஏவம் அத்தனோ அத்தனோ பரியத்தித⁴ம்மே கே³ஹஸிதபேமம் ஸந்தா⁴ய வத³ந்தி. ஸீலேஸூதி அஜஸீலகோ³ஸீலமேண்ட³கஸீலகுக்குரஸீலாதீ³ஸு. இத⁴ நோ ஆவுஸோதி ஏத்த² இதா⁴தி பஸாத³ம் ஸந்தா⁴ய வத³ந்தி. கோ அதி⁴ப்பயாஸோதி கோ அதி⁴கப்பயோகோ³. யதி³த³ந்தி யமித³ம் தும்ஹாகஞ்சேவ அம்ஹாகஞ்ச நானாகரணம் வதே³ய்யாத². தம் கிம் நாம? தும்ஹாகம்பி ஹி சதூஸு டா²னேஸு பஸாதோ³, அம்ஹாகம்பி. நனு ஏதஸ்மிம் பஸாதே³ தும்ஹே ச அம்ஹே ச த்³வேதா⁴ பி⁴ன்னஸுவண்ணம் விய ஏகஸதி³ஸாதி வாசாய ஸமது⁴ரா ஹுத்வா அட்ட²ம்ஸு.

அத² நேஸம் தம் ஸமது⁴ரதம் பி⁴ந்த³ந்தோ ப⁴க³வா ஏவம் வாதி³னோதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஏகா நிட்டா²தி யா தஸ்ஸ பஸாத³ஸ்ஸ பரியோஸானபூ⁴தா நிட்டா², கிம் ஸா ஏகா, உதா³ஹு புதூ²தி ஏவம் புச்ச²தா²தி வத³தி. யஸ்மா பன தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸமயே நிட்ட²ம் அபஞ்ஞபேந்தோ நாம நத்தி², ப்³ராஹ்மணானஞ்ஹி ப்³ரஹ்மலோகோ நிட்டா², மஹாதாபஸானம் ஆப⁴ஸ்ஸரா, பரிப்³பா³ஜகானம் ஸுப⁴கிண்ஹா, ஆஜீவகானம் ‘‘அனந்தமானஸோ’’தி ஏவம் பரிகப்பிதோ அஸஞ்ஞீப⁴வோ. இமஸ்மிம் ஸாஸனே பன அரஹத்தம் நிட்டா². ஸப்³பே³வ சேதே அரஹத்தமேவ நிட்டா²தி வத³ந்தி. தி³ட்டி²வஸேன பன ப்³ரஹ்மலோகாதீ³னி பஞ்ஞபேந்தி. தஸ்மா அத்தனோ அத்தனோ லத்³தி⁴வஸேன ஏகமேவ நிட்ட²ம் பஞ்ஞபேந்தி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ப⁴க³வா ஸம்மா ப்³யாகரமானாதிஆதி³மாஹ.

இதா³னி பி⁴க்கூ²னம்பி ஏகா நிட்டா², தித்தி²யானம்பி ஏகா நிட்டா²தி த்³வீஸு அட்டகாரகேஸு விய டி²தேஸு ப⁴க³வா அனுயோக³வத்தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஸா பனாவுஸோ, நிட்டா² ஸராக³ஸ்ஸ, உதா³ஹு வீதராக³ஸ்ஸாதிஆதி³மாஹ. தத்த² யஸ்மா ராக³ரத்தாதீ³னம் நிட்டா² நாம நத்தி². யதி³ ஸியா, ஸோணஸிங்கா³லாதீ³னம்பி ஸியாதி இமம் தோ³ஸம் பஸ்ஸந்தானம் தித்தி²யானம் ‘‘வீதராக³ஸ்ஸ ஆவுஸோ ஸா நிட்டா²’’திஆதி³னா நயேன ப்³யாகரணம் த³ஸ்ஸிதம்.

தத்த² வித்³த³ஸுனோதி பண்டி³தஸ்ஸ. அனுருத்³த⁴படிவிருத்³த⁴ஸ்ஸாதி ராகே³ன அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ கோதே⁴ன படிவிருத்³த⁴ஸ்ஸ. பபஞ்சாராமஸ்ஸ பபஞ்சரதினோதி ஏத்த² ஆரமந்தி ஏத்தா²தி ஆராமோ. பபஞ்சோ ஆராமோ அஸ்ஸாதி பபஞ்சாராமோ. பபஞ்சே ரதி அஸ்ஸாதி பபஞ்சரதி. பபஞ்சோதி ச மத்தபமத்தாகாரபா⁴வேன பவத்தானம் தண்ஹாதி³ட்டி²மானானமேதம் அதி⁴வசனம். இத⁴ பன தண்ஹாதி³ட்டி²யோவ அதி⁴ப்பேதா. ஸராக³ஸ்ஸாதிஆதீ³ஸு பஞ்சஸு டா²னேஸு ஏகோவ கிலேஸோ ஆக³தோ. தஸ்ஸ ஆகாரதோ நானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸராக³ஸ்ஸாதி ஹி வுத்தட்டா²னே பஞ்சகாமகு³ணிகராக³வஸேன க³ஹிதோ. ஸதண்ஹஸ்ஸாதி ப⁴வதண்ஹாவஸேன. ஸஉபாதா³னஸ்ஸாதி க³ஹணவஸேன. அனுருத்³த⁴படிவிருத்³த⁴ஸ்ஸாதி யுக³ளவஸேன. பபஞ்சாராமஸ்ஸாதி பபஞ்சுப்பத்தித³ஸ்ஸனவஸேன. ஸராக³ஸ்ஸாதி வா ஏத்த² அகுஸலமூலவஸேன க³ஹிதோ. ஸதண்ஹஸ்ஸாதி ஏத்த² தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னத³ஸ்ஸனவஸேன. ஸேஸம் புரிமஸதி³ஸமேவ. தே²ரோ பனாஹ ‘‘கஸ்மா ஏவம் வித்³த⁴ம்ஸேத²? ஏகோயேவ ஹி அயம் லோபோ⁴ ரஜ்ஜனவஸேன ராகோ³தி வுத்தோ. தண்ஹாகரணவஸேன தண்ஹா. க³ஹணட்டே²ன உபாதா³னம். யுக³ளவஸேன அனுரோத⁴படிவிரோதோ⁴. பபஞ்சுப்பத்தித³ஸ்ஸனட்டே²ன பபஞ்சோ’’தி.

142. இதா³னி இமேஸம் கிலேஸானம் மூலபூ⁴தம் தி³ட்டி²வாத³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ த்³வேமா, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²யோதிஆதி³மாஹ.

தத்த² ப⁴வதி³ட்டீ²தி ஸஸ்ஸததி³ட்டி². விப⁴வதி³ட்டீ²தி உச்சே²த³தி³ட்டி². ப⁴வதி³ட்டி²ம் அல்லீனாதி தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேன ஸஸ்ஸததி³ட்டி²ம் அல்லீனா. உபக³தாதி தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேனேவ உபக³தா. அஜ்ஜோ²ஸிதாதி தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேனேவ அனுபவிட்டா². விப⁴வதி³ட்டி²யா தே படிவிருத்³தா⁴தி தே ஸப்³பே³ உச்சே²த³வாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் – ‘‘தும்ஹே அந்த⁴பா³லா ந ஜானாத², ஸஸ்ஸதோ அயம் லோகோ, நாயம் லோகோ உச்சி²ஜ்ஜதீ’’தி படிவிருத்³தா⁴ நிச்சம் கலஹப⁴ண்ட³னபஸுதா விஹரந்தி. து³தியவாரேபி ஏஸேவ நயோ.

ஸமுத³யஞ்சாதிஆதீ³ஸு த்³வே தி³ட்டீ²னம் ஸமுத³யா க²ணிகஸமுத³யோ பச்சயஸமுத³யோ ச. க²ணிகஸமுத³யோ தி³ட்டீ²னம் நிப்³ப³த்தி. பச்சயஸமுத³யோ அட்ட² டா²னானி. ஸேய்யதி²த³ம், க²ந்தா⁴பி தி³ட்டி²ட்டா²னம், அவிஜ்ஜாபி, ப²ஸ்ஸோபி, ஸஞ்ஞாபி, விதக்கோபி, அயோனிஸோமனஸிகாரோபி, பாபமித்தோபி, பரதோகோ⁴ஸோபி தி³ட்டி²ட்டா²னம். ‘‘க²ந்தா⁴ ஹேது க²ந்தா⁴ பச்சயோ தி³ட்டீ²னம் உபாதா³ய ஸமுட்டா²னட்டே²ன. ஏவம் க²ந்தா⁴பி தி³ட்டி²ட்டா²னம். அவிஜ்ஜா… ப²ஸ்ஸோ… ஸஞ்ஞா… விதக்கோ… அயோனிஸோமனஸிகாரோ… பாபமித்தோ… பரதோகோ⁴ஸோ ஹேது, பரதோகோ⁴ஸோ பச்சயோ தி³ட்டீ²னம் உபாதா³ய ஸமுட்டா²னட்டே²ன. ஏவம் பரதோகோ⁴ஸோபி தி³ட்டி²ட்டா²னம்’’ (படி. ம. 1.124). அத்த²ங்க³மாபி த்³வேயேவ க²ணிகத்த²ங்க³மோ பச்சயத்த²ங்க³மோ ச. க²ணிகத்த²ங்க³மோ நாம க²யோ வயோ பே⁴தோ³ பரிபே⁴தோ³ அனிச்சதா அந்தரதா⁴னம். பச்சயத்த²ங்க³மோ நாம ஸோதாபத்திமக்³கோ³. ஸோதாபத்திமக்³கோ³ ஹி தி³ட்டி²ட்டா²னஸமுக்³கா⁴தோதி வுத்தோ.

அஸ்ஸாத³ந்தி தி³ட்டி²மூலகம் ஆனிஸம்ஸம். யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘யம்தி³ட்டி²கோ ஸத்தா² ஹோதி, தம்தி³ட்டி²கா ஸாவகா ஹோந்தி. யம்தி³ட்டி²கா ஸத்தா²ரம் ஸாவகா ஸக்கரோந்தி, க³ரும் கரோந்தி, மானேந்தி, பூஜேந்தி, லப⁴ந்தி ததோனிதா³னம் சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம். அயம், பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²யா தி³ட்ட²த⁴ம்மிகோ ஆனிஸம்ஸோ’’தி. ஆதீ³னவந்தி தி³ட்டி²க்³க³ஹணமூலகம் உபத்³த³வம். ஸோ வக்³கு³லிவதம் உக்குடிகப்பதா⁴னம் கண்டகாபஸ்ஸயதா பஞ்சாதபதப்பனம் ஸானுபபாதபதனம் கேஸமஸ்ஸுலுஞ்சனம் அப்போணகம் ஜா²னந்திஆதீ³னம் வஸேனம் வேதி³தப்³போ³. நிஸ்ஸரணந்தி தி³ட்டீ²னம் நிஸ்ஸரணம் நாம நிப்³பா³னம். யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தீதி யே ஏதம் ஸப்³ப³ம் யதா²ஸபா⁴வம் ந ஜானந்தி. ந பரிமுச்சந்தி து³க்க²ஸ்மாதி ஸகலவட்டது³க்க²தோ ந பரிமுச்சந்தி. இமினா ஏதேஸம் நிட்டா² நாம நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி. பரிமுச்சந்தி து³க்க²ஸ்மாதி ஸகலவட்டது³க்க²தோ பரிமுச்சந்தி. இமினா ஏதேஸம் நிட்டா² நாம அத்தீ²தி த்³வின்னம் அட்டகாரகானம் அட்டம் சி²ந்த³ந்தோ விய ஸாஸனஸ்மிம்யேவ நிட்டா²ய அத்தி²தம் பதிட்ட²பேதி.

143. இதா³னி தி³ட்டி²ச்சே²த³னம் த³ஸ்ஸேந்தோ சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, உபாதா³னானீதிஆதி³மாஹ. தேஸம் வித்தா²ரகதா² விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வுத்தாயேவ.

ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞாவாதா³ படிஜானமானாதி மயம் ஸப்³பே³ஸம் உபாதா³னானம் பரிஞ்ஞம் ஸமதிக்கமம் வதா³மாதி ஏவம் படிஜானமானா. ந ஸம்மா ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞந்தி ஸப்³பே³ஸம் உபாதா³னானம் ஸமதிக்கமம் ஸம்மா ந பஞ்ஞபேந்தி. கேசி காமுபாதா³னமத்தஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி. கேசி தி³ட்டு²பாதா³னமத்தஸ்ஸ பஞ்ஞபேந்தி, கேசி ஸீலப்³ப³துபாதா³னஸ்ஸாபி. அத்தவாது³பாதா³னஸ்ஸ பன பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தோ நாம நத்தி². தேஸம் பன பே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ காமுபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தீதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஸப்³பே³பி காமுபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தியேவ, ச²ன்னவுதி பாஸண்டா³பி ஹி ‘‘காமா கோ² பப்³ப³ஜிதேன ந ஸேவிதப்³பா³’’தி வத்து²படிஸேவனம் காமம் கப்பதீதி ந பஞ்ஞபேந்தி, அகப்பியமேவ கத்வா பஞ்ஞபேந்தி. யே பன ஸேவந்தி, தே தே²ய்யேன ஸேவந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘காமுபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தீ’’தி.

யஸ்மா ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதீ³னி க³ஹேத்வா சரந்தி. ‘‘ஸீலேன ஸுத்³தி⁴ வதேன ஸுத்³தி⁴, பா⁴வனாய ஸுத்³தீ⁴’’தி க³ண்ஹந்தி, அத்துபலத்³தி⁴ம் ந பஜஹந்தி, தஸ்மா ந தி³ட்டு²பாதா³னஸ்ஸ, ந ஸீலப்³ப³துபாதா³னஸ்ஸ, ந அத்தவாது³பாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேதூதி தம் அபஞ்ஞாபனம் ஏதேஸம் கிஸ்ஸ ஹேது, கிம் காரணா? இமானி ஹி தே போ⁴ந்தோதி யஸ்மா தே போ⁴ந்தோ இமானி தீணி காரணானி யதா²ஸபா⁴வதோ ந ஜானந்தீதி அத்தோ². யே பனேத்த² த்³வின்னம் பரிஞ்ஞானம் பஞ்ஞாபனகாரணம் தி³ட்டி²ஞ்சேவ ஸீலப்³ப³தஞ்ச ‘‘ஏதம் பஹாதப்³ப³’’ந்தி யதா²ஸபா⁴வதோ ஜானந்தி. தே ஸந்தா⁴ய பரதோ த்³வே வாரா வுத்தா. தத்த² யே ‘‘அத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதீ³னி க³ண்ஹந்தி, தே தி³ட்டு²பாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி. யே பன ‘‘ந ஸீலேன ஸுத்³தி⁴, ந வதேன ஸுத்³தி⁴, ந பா⁴வனாய ஸுத்³தீ⁴’’தி க³ண்ஹந்தி, தே ஸீலப்³ப³துபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி. அத்தவாது³பாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பன ஏகோபி பஞ்ஞபேதும் ந ஸக்கோதி. அட்ட²ஸமாபத்திலாபி⁴னோபி ஹி சந்தி³மஸூரியே பாணினா பரிமஜ்ஜித்வா சரமானாபி ச தித்தி²யா திஸ்ஸோ பரிஞ்ஞா பஞ்ஞபேந்தி. அத்தவாத³ம் முஞ்சிதும் ந ஸக்கோந்தி. தஸ்மா புனப்புனம் வட்டஸ்மிம்யேவ பதந்தி. பத²விஜிகு³ச்ச²னஸஸகோ விய ஹி ஏதே.

தத்தா²யம் அத்த²ஸல்லாபிகா உபமா – பத²வீ கிர ஸஸகம் ஆஹ – ‘‘போ⁴ ஸஸகா’’தி. ஸஸகோ ஆஹ – ‘‘கோ ஏஸோ’’தி. ‘‘கஸ்மா மமேவ உபரி ஸப்³ப³இரியாபதே² கப்பேந்தோ உச்சாரபஸ்ஸாவம் கரோந்தோ மம் ந ஜானாஸீ’’தி. ‘‘ஸுட்டு² தயா அஹம் தி³ட்டோ², மயா அக்கந்தட்டா²னம்பி அங்கு³லக்³கே³ஹி பு²ட்ட²ட்டா²னம் விய ஹோதி, விஸ்ஸட்ட²உத³கம் அப்பமத்தகம், கரீஸம் கதகப²லமத்தம். ஹத்தி²அஸ்ஸாதீ³ஹி பன அக்கந்தட்டா²னம்பி மஹந்தம், பஸ்ஸாவோபி நேஸம் க⁴டமத்தோ ஹோதி, உச்சாரோபி பச்சி²மத்தோ ஹோதி, அலம் மய்ஹம் தயா’’தி உப்பதித்வா அஞ்ஞஸ்மிம் டா²னே பதிதோ. ததோ நம் பத²வீ ஆஹ – ‘‘அரே தூ³ரம் க³தோபி நனு மய்ஹம் உபரியேவ பதிதோஸீ’’தி. ஸோ புன தம் ஜிகு³ச்ச²ந்தோ உப்பதித்வா அஞ்ஞத்த² பதிதோ, ஏவம் வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம்பி உப்பதித்வா பதமானோ ஸஸகோ பத²விம் முஞ்சிதும் ந ஸக்கோதி. ஏவமேவம் தித்தி²யா ஸப்³பூ³பாதா³னபரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தோபி காமுபாதா³னாதீ³னம் திண்ணம்யேவ ஸமதிக்கமம் பஞ்ஞபேந்தி. அத்தவாத³ம் பன முஞ்சிதும் ந ஸக்கோந்தி, அஸக்கோந்தா புனப்புனம் வட்டஸ்மிம்யேவ பதந்தீதி.

ஏவம் யம் தித்தி²யா ஸமதிக்கமிதும் ந ஸக்கோந்தி, தஸ்ஸ வஸேன தி³ட்டி²ச்சே²த³வாத³ம் வத்வா இதா³னி பஸாத³பச்சே²த³வாத³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவரூபே கோ², பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மவினயேதிஆதி³மாஹ. தத்த² த⁴ம்மவினயேதி த⁴ம்மே சேவ வினயே ச, உப⁴யேனபி அனிய்யானிகஸாஸனம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘யோ ஸத்த²ரி பஸாதோ³ ஸோ ந ஸம்மக்³க³தோ’’தி அனிய்யானிகஸாஸனம்ஹி ஹி ஸத்தா² காலம் கத்வா ஸீஹோபி ஹோதி, ப்³யக்³கோ⁴பி ஹோதி, தீ³பிபி அச்சோ²பி தரச்சோ²பி. ஸாவகா பனஸ்ஸ மிகா³பி ஸூகராபி பஸதா³பி ஹோந்தி, ஸோ ‘‘இமே மய்ஹம் புப்³பே³ உபட்டா²கா பச்சயதா³யகா’’தி க²ந்திம் வா மேத்தம் வா அனுத்³த³யம் வா அகத்வா தேஸம் உபரி பதித்வா லோஹிதம் பிவதி, தூ²லதூ²லமம்ஸானிபி கா²த³தி. ஸத்தா² வா பன பி³ளாரோ ஹோதி, ஸாவகா குக்குடா வா மூஸிகா வா. அத² நே வுத்தனயேனேவ அனுகம்பம் அகத்வா கா²த³தி. அத² வா ஸத்தா² நிரயபாலோ ஹோதி, ஸாவகா நேரயிகஸத்தா. ஸோ ‘‘இமே மய்ஹம் புப்³பே³ உபட்டா²கா பச்சயதா³யகா’’தி அனுகம்பம் அகத்வா விவிதா⁴ கம்மகாரணா கரோதி, ஆதி³த்தேபி ரதே² யோஜேதி, அங்கா³ரபப்³ப³தம்பி ஆரோபேதி, லோஹகும்பி⁴யம்பி கி²பதி, அனேகேஹிபி து³க்க²த⁴ம்மேஹி ஸம்பயோஜேதி. ஸாவகா வா பன காலம் கத்வா ஸீஹாத³யோ ஹோந்தி, ஸத்தா² மிகா³தீ³ஸு அஞ்ஞதரோ. தே ‘‘இமம் மயம் புப்³பே³ சதூஹி பச்சயேஹி உபட்ட²ஹிம்ஹா, ஸத்தா² நோ அய’’ந்தி தஸ்மிம் க²ந்திம் வா மேத்தம் வா அனுத்³த³யம் வா அகத்வா வுத்தனயேனேவ அனயப்³யஸனம் பாபேந்தி. ஏவம் அனிய்யானிகஸாஸனே யோ ஸத்த²ரி பஸாதோ³, ஸோ ந ஸம்மக்³க³தோ ஹோதி, கஞ்சி காலம் க³ந்த்வாபி பச்சா² வினஸ்ஸதியேவ.

யோ த⁴ம்மே பஸாதோ³தி அனிய்யானிகஸாஸனஸ்மிஞ்ஹி த⁴ம்மே பஸாதோ³ நாம, உக்³க³ஹிதபரியாபுட – தா⁴ரிதவாசித்தமத்தகே தந்தித⁴ம்மே பஸாதோ³ ஹோதி, வட்டமோக்கோ² பனேத்த² நத்தி². தஸ்மா யோ ஏத்த² பஸாதோ³, ஸோ புனப்புனம் வட்டமேவ க³ம்பீ⁴ரம் கரோதீதி ஸாஸனஸ்மிம் அஸம்மக்³க³தோ அஸபா⁴வதோ அக்கா²யதி.

யா ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதாதி யாபி ச அனிய்யானிகஸாஸனே அஜஸீலாதீ³னம் வஸேன பரிபூரகாரிதா, ஸாபி யஸ்மா வட்டமோக்க²ம் ப⁴வனிஸ்ஸரணம் ந ஸம்பாபேதி, ஸம்பஜ்ஜமானா பன திரச்சா²னயோனிம் ஆவஹதி, விபச்சமானா நிரயம், தஸ்மா ஸா ந ஸம்மக்³க³தா அக்கா²யதி. யா ஸஹத⁴ம்மிகேஸூதி அனிய்யானிகஸாஸனஸ்மிஞ்ஹி யே ஸஹத⁴ம்மிகா, தேஸு யஸ்மா ஏகச்சே காலம் கத்வா ஸீஹாத³யோபி ஹோந்தி, ஏகச்சே மிகா³த³யோ, தத்த² ஸீஹாதி³பூ⁴தா ‘‘இமே அம்ஹாகம் ஸஹத⁴ம்மிகா அஹேஸு’’ந்தி மிகா³தி³பூ⁴தேஸு க²ந்திஆதீ³னி அகத்வா புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ நேஸம் மஹாது³க்க²ம் உப்பாதே³ந்தி. தஸ்மா ஏத்த² ஸஹத⁴ம்மிகேஸு பியமனாபதாபி அஸம்மக்³க³தா அக்கா²யதி.

இத³ம் பன ஸப்³ப³ம்பி காரணபே⁴த³ம் ஏகதோ கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴க³வா தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹேதம், பி⁴க்க²வே, ஹோதீதிஆதி³மாஹ. தத்ராயம் ஸம்கே²பத்தோ² – ஏவஞ்ஹேதம், பி⁴க்க²வே, ஹோதி, யம் மயா வுத்தம் ‘‘யோ ஸத்த²ரி பஸாதோ³ ஸோ ந ஸம்மக்³க³தோ அக்கா²யதீ’’திஆதி³, தம் ஏவமேவ ஹோதி. கஸ்மா? யஸ்மா தே பஸாதா³த³யோ து³ரக்கா²தே த⁴ம்மவினயே …பே… அஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ப்பவேதி³தேதி, ஏத்த² ஹி யதா² தந்தி காரணத்தே² நிபாதோ. தத்த² து³ரக்கா²தேதி து³க்கதி²தே, து³க்க²தி²தத்தாயேவ து³ப்பவேதி³தே. ஸோ பனேஸ யஸ்மா மக்³க³ப²லத்தா²ய ந நிய்யாதி, தஸ்மா அனிய்யானிகோ. ராகா³தீ³னம் உபஸமாய அஸம்வத்தனதோ அனுபஸமஸம்வத்தனிகோ. ந ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸப்³ப³ஞ்ஞுனா பவேதி³தோதி அஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ப்பவேதி³தோ. தஸ்மிம் அனிய்யானிகே அனுபஸமஸம்வத்தனிகே அஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ப்பவேதி³தே. ஏத்தாவதா ப⁴க³வா தித்தி²யேஸு பஸாதோ³ ஸுராபீதஸிங்கா³லே பஸாதோ³ விய நிரத்த²கோதி த³ஸ்ஸேதி.

ஏகோ கிர காளஸிங்கா³லோ ரத்திம் நக³ரம் பவிட்டோ² ஸுராஜல்லிகம் கா²தி³த்வா புன்னாக³வனே நிபஜ்ஜித்வா நித்³தா³யந்தோ ஸூரியுக்³க³மனே பபு³ஜ்ஜி²த்வா சிந்தேஸி ‘‘இமஸ்மிம் காலே ந ஸக்கா க³ந்தும், ப³ஹூ அம்ஹாகம் வேரினோ, ஏகம் வஞ்சேதும் வட்டதீ’’தி. ஸோ ஏகம் ப்³ராஹ்மணம் க³ச்ச²ந்தம் தி³ஸ்வா இமம் வஞ்சேஸ்ஸாமீதி ‘‘அய்ய ப்³ராஹ்மணா’’தி ஆஹ. கோ ஏஸோ ப்³ராஹ்மணம் பக்கோஸதீதி. ‘‘அஹம், ஸாமீ, இதோ தாவ ஏஹீதி. கிம் போ⁴தி? மம் ப³ஹிகா³மம் நேஹி, அஹம் தே த்³வே கஹாபணஸதானி த³ஸ்ஸாமீதி. ஸோபி நயிஸ்ஸாமீதி தம் பாதே³ஸு க³ண்ஹி. அரே பா³ல ப்³ராஹ்மண, ந மய்ஹம் கஹாபணா ச²ட்³டி³தகா அத்தி², து³ல்லபா⁴ கஹாபணா, ஸாது⁴கம் மம் க³ண்ஹாஹீதி. கத²ம் போ⁴ க³ண்ஹாமீதி? உத்தராஸங்கே³ன க³ண்டி²கம் கத்வா அம்ஸே லக்³கே³த்வா க³ண்ஹாஹீதி. ப்³ராஹ்மணோ தம் ததா² க³ஹேத்வா த³க்கி²ணத்³வாரஸமீபட்டா²னம் க³ந்த்வா ஏத்த² ஓதாரேமீதி புச்சி². கதரட்டா²னம் நாம ஏதந்தி? மஹாத்³வாரம் ஏதந்தி. அரே பா³ல, ப்³ராஹ்மண, கிம் தவ ஞாதகா அந்தரத்³வாரே கஹாபணம் ட²பேந்தி, பரதோ மம் ஹரா’’தி. ஸோ புனப்புனம் தோ²கம் தோ²கம் க³ந்த்வா ‘‘ஏத்த² ஓதாரேமி ஏத்த² ஓதாரேமீ’’தி புச்சி²த்வா தேன தஜ்ஜிதோ கே²மட்டா²னம் க³ந்த்வா தத்த² ஓதாரேஹீதி வுத்தோ ஓதாரேத்வா ஸாடகம் க³ண்ஹி. காளஸிங்கா³லோ ஆஹ ‘‘அஹம் தே த்³வே கஹாபணஸதானி த³ஸ்ஸாமீதி அவோசம். மய்ஹம் பன கஹாபணா ப³ஹூ, ந த்³வே கஹாபணஸதானேவ, யாவ அஹம் கஹாபணே ஆஹராமி, தாவ த்வம் ஸூரியம் ஓலோகேந்தோ திட்டா²’’தி வத்வா தோ²கம் க³ந்த்வா நிவத்தேத்வா புன ப்³ராஹ்மணம் ஆஹ ‘‘அய்ய ப்³ராஹ்மண மா இதோ ஓலோகேஹி, ஸூரியமேவ ஓலோகேந்தோ திட்டா²’’தி. ஏவஞ்ச பன வத்வா கேதகவனம் பவிஸித்வா யதா²ருசிம் பக்கந்தோ. ப்³ராஹ்மணஸ்ஸபி ஸூரியம் ஓலோகேந்தஸ்ஸேவ நலாடதோ சேவ கச்சே²ஹி ச ஸேதா³ முச்சிம்ஸு. அத² நம் ருக்க²தே³வதா ஆஹ –

‘‘ஸத்³த³ஹாஸி ஸிங்கா³லஸ்ஸ, ஸுராபீதஸ்ஸ ப்³ராஹ்மண;

ஸிப்பிகானம் ஸதம் நத்தி², குதோ கம்ஸஸதா து³வே’’தி. (ஜா. 1.1.113);

ஏவம் யதா² காளஸிங்கா³லே பஸாதோ³ நிரத்த²கோ, ஏவம் தித்தி²யேஸுபீதி.

144. அனிய்யானிகஸாஸனே பஸாத³ஸ்ஸ நிரத்த²கபா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா நிய்யானிகஸாஸனே தஸ்ஸ ஸாத்த²கதம் த³ஸ்ஸேதும் ததா²க³தோ ச கோ², பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ. தத்த² காமுபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேதீதி அரஹத்தமக்³கே³ன காமுபாதா³னஸ்ஸ பஹானபரிஞ்ஞம் ஸமதிக்கமம் பஞ்ஞபேதி, இதரேஸம் திண்ணம் உபாதா³னானம் ஸோதாபத்திமக்³கே³ன பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேதி. ஏவரூபே கோ², பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மவினயேதி, பி⁴க்க²வே, ஏவரூபே த⁴ம்மே ச வினயே ச. உப⁴யேனபி நிய்யானிகஸாஸனம் த³ஸ்ஸேதி. ஸத்த²ரி பஸாதோ³தி ஏவரூபே ஸாஸனே யோ ஸத்த²ரி பஸாதோ³, ஸோ ஸம்மக்³க³தோ அக்கா²யதி, ப⁴வது³க்க²னிஸ்ஸரணாய ஸம்வத்ததி.

தத்ரிமானி வத்தூ²னி – ப⁴க³வா கிர வேதி³யகபப்³ப³தே இந்த³ஸாலகு³ஹாயம் படிவஸதி. அதே²கோ உலூகஸகுணோ ப⁴க³வதி கா³மம் பிண்டா³ய பவிஸந்தே உபட்³ட⁴மக்³க³ம் அனுக³ச்ச²தி, நிக்க²மந்தே உபட்³ட⁴மக்³க³ம் பச்சுக்³க³மனம் கரோதி. ஸோ ஏகதி³வஸம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் ஸாயன்ஹஸமயே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதம் நிஸின்னம் பப்³ப³தா ஓருய்ஹ வந்தி³த்வா பக்கே² பணாமேத்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ய்ஹ ஸீஸம் ஹேட்டா² கத்வா த³ஸப³லம் நமஸ்ஸமானோ அட்டா²ஸி. ப⁴க³வா தம் ஓலோகேத்வா ஸிதம் பாத்வாகாஸி. ஆனந்த³த்தே²ரோ ‘‘கோ நு கோ², ப⁴ந்தே, ஹேது கோ பச்சயோ ஸிதஸ்ஸ பாதுகம்மாயா’’தி புச்சி². ‘‘பஸ்ஸானந்த³, இமம் உலூகஸகுணம், அயம் மயி ச பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ ச சித்தம் பஸாதே³த்வா ஸதஸஹஸ்ஸகப்பே தே³வேஸு ச மனுஸ்ஸேஸு ச ஸம்ஸரித்வா ஸோமனஸ்ஸோ நாம பச்சேகபு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஆஹ –

உலூகமண்ட³லக்கி²க, வேதி³யகே சிரதீ³க⁴வாஸிக;

ஸுகி²தோஸி த்வம் அய்ய கோஸிய, காலுட்டி²தம் பஸ்ஸஸி பு³த்³த⁴வரம்.

மயி சித்தம் பஸாதே³த்வா, பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ அனுத்தரே;

கப்பானம் ஸதஸஹஸ்ஸானி, து³க்³க³தேஸோ ந க³ச்ச²தி.

தே³வலோகா சவித்வான, குஸலமூலேன சோதி³தோ;

ப⁴விஸ்ஸதி அனந்தஞாணோ, ஸோமனஸ்ஸோதி விஸ்ஸுதோதி.

அஞ்ஞானிபி சேத்த² ராஜக³ஹனக³ரே ஸுமனமாலாகாரவத்து² மஹாபே⁴ரிவாத³கவத்து² மோரஜிகவத்து² வீணாவாத³கவத்து² ஸங்க²த⁴மகவத்தூ²தி ஏவமாதீ³னி வத்தூ²னி வித்தா²ரேதப்³பா³னி. ஏவம் நிய்யானிகஸாஸனே ஸத்த²ரி பஸாதோ³ ஸம்மக்³க³தோ ஹோதி.

த⁴ம்மே பஸாதோ³தி நிய்யானிகஸாஸனம்ஹி த⁴ம்மே பஸாதோ³ ஸம்மக்³க³தோ ஹோதி. ஸரமத்தே நிமித்தம் க³ஹேத்வா ஸுணந்தானம் திரச்சா²னக³தானம்பி ஸம்பத்திதா³யகோ ஹோதி, பரமத்தே² கிம் பன வத்தப்³ப³ம். அயமத்தோ² மண்டூ³கதே³வபுத்தாதீ³னம் வத்து²வஸேன வேதி³தப்³போ³.

ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதாதி நிய்யானிகஸாஸனம்ஹி ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதாபி ஸம்மக்³க³தா ஹோதி, ஸக்³க³மோக்க²ஸம்பத்திம் ஆவஹதி. தத்த² ச²த்தமாணவகவத்து²ஸாமணேரவத்து²ஆதீ³னி தீ³பேதப்³பா³னி.

ஸஹத⁴ம்மிகேஸூதி நிய்யானிகஸாஸனே ஸஹத⁴ம்மிகேஸு பியமனாபதாபி ஸம்மக்³க³தா ஹோதி, மஹாஸம்பத்திம் ஆவஹதி. அயமத்தோ² விமானபேதவத்தூ²ஹி தீ³பேதப்³போ³. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘கீ²ரோத³னமஹமதா³ஸிம், பி⁴க்கு²னோ பிண்டா³ய சரந்தஸ்ஸ…பே…

பா²ணிதம்…பே… உச்சு²க²ண்டி³கம்… திம்ப³ருஸகம்… கக்காரிகம்…

ஏளாலுகம்… வல்லிபக்கம்… பா²ருஸகம்… ஹத்த²பதாகம்…

ஸாகமுட்டி²ம் … புப்ப²கமுட்டி²ம்… மூலகம்… நிம்ப³முட்டி²ம்…

அம்பி³கஞ்ஜிகம்… தோ³ணினிம்மஜ்ஜனிம்… காயப³ந்த⁴னம்…

அம்ஸப³த்³த⁴கம்… ஆயோக³பட்டம்… விதூ⁴பனம்… தாலவண்டம்…

மோரஹத்த²ம்… ச²த்தம்… உபாஹனம்… பூவம் மோத³கம்…

ஸக்க²லிகம் அஹமதா³ஸிம், பி⁴க்கு²னோ பிண்டா³ய சரந்தஸ்ஸ…பே…

தஸ்ஸா மே பஸ்ஸ விமானம், அச்ச²ரா காமவண்ணினீஹமஸ்மீ’’தி (வி. வ. 406).

தம் கிஸ்ஸ ஹேதூதிஆதி³ வுத்தனயானுஸாரேனேவ யோஜேத்வா வேதி³தப்³ப³ம்.

145. இதா³னி யேஸம் உபாதா³னானம் தித்தி²யா ந ஸம்மா பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி, ததா²க³தோ பஞ்ஞபேதி, தேஸம் பச்சயம் த³ஸ்ஸேதும் இமே ச, பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ. தத்த² கிம்னிதா³னாதிஆதீ³ஸு நிதா³னாதீ³னி ஸப்³பா³னேவ காரணவேவசனானி. காரணஞ்ஹி யஸ்மா ப²லம் நிதே³தி ஹந்த³, நம் க³ண்ஹதா²தி அப்பேதி விய, தஸ்மா நிதா³னந்தி வுச்சதி. யஸ்மா தம் ததோ ஜாயதி ஸமுதே³தி பப⁴வதி, தஸ்மா ஸமுத³யோ, ஜாதி, பப⁴வோதி வுச்சதி. அயம் பனேத்த² பத³த்தோ² – கிம் நிதா³னம் ஏதேஸந்தி கிம்னிதா³னா. கோ ஸமுத³யோ ஏதேஸந்தி கிம்ஸமுத³யா. கா ஜாதி ஏதேஸந்தி கிம்ஜாதிகா. கோ பப⁴வோ ஏதேஸந்தி கிம்பப⁴வா. யஸ்மா பன தேஸம் தண்ஹா யதா²வுத்தேன அத்தே²ன நிதா³னஞ்சேவ ஸமுத³யோ ச ஜாதி ச பப⁴வோ ச, தஸ்மா ‘‘தண்ஹானிதா³னா’’திஆதி³மாஹ. ஏவம் ஸப்³ப³பதே³ஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. யஸ்மா பன ப⁴க³வா ந கேவலம் உபாதா³னஸ்ஸேவ பச்சயம் ஜானாதி, உபாதா³னஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தாய தண்ஹாயபி, தண்ஹாதி³பச்சயானம் வேத³னாதீ³னம்பி பச்சயம் ஜானாதியேவ, தஸ்மா தண்ஹா சாயம், பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ.

யதோ ச கோ²தி யஸ்மிம் காலே. அவிஜ்ஜா பஹீனா ஹோதீதி வட்டமூலிகா அவிஜ்ஜா அனுப்பாத³னிரோதே⁴ன பஹீனா ஹோதி. விஜ்ஜா உப்பன்னாதி அரஹத்தமக்³க³விஜ்ஜா உப்பன்னா. ஸோ அவிஜ்ஜாவிராகா³ விஜ்ஜுப்பாதா³தி. ஸோ பி⁴க்கு² அவிஜ்ஜாய ச பஹீனத்தா விஜ்ஜாய ச உப்பன்னத்தா. நேவ காமுபாதா³னம் உபாதி³யதீதி நேவ காமுபாதா³னம் க³ண்ஹாதி ந உபேதி, ந ஸேஸானி உபாதா³னானி. அனுபாதி³யம் ந பரிதஸ்ஸதீதி ஏவம் கிஞ்சி உபாதா³னம் அக்³க³ண்ஹந்தோ தண்ஹாபரிதஸ்ஸனாய ந பரிதஸ்ஸதி. அபரிதஸ்ஸந்தி அபரிதஸ்ஸந்தோ தண்ஹம் அனுப்பாதே³ந்தோ. பச்சத்தம்யேவ பரினிப்³பா³யதீதி ஸயமேவ கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³யதி. ஏவமஸ்ஸ ஆஸவக்க²யம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி கீ²ணாஸவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பச்சவேக்க²ணம் த³ஸ்ஸேந்தோ கீ²ணா ஜாதீதிஆதி³மாஹ. தம் வுத்தத்த²மேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

சூளஸீஹனாத³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தவண்ணனா

வேஸாலினக³ரவண்ணனா

146. ஏவம் மே ஸுதந்தி மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தம். தத்த² வேஸாலியந்தி ஏவம்னாமகே நக³ரே. தம் கிர அபராபரம் விஸாலீபூ⁴ததாய ‘‘வேஸாலீ’’தி ஸங்க²ம் க³தம். தத்ராயம் அனுபுப்³ப³கதா² – பா³ராணஸிரஞ்ஞோ கிர அக்³க³மஹேஸியா குச்சி²ம்ஹி க³ப்³போ⁴ ஸண்டா²ஸி. ஸா ஞத்வா ரஞ்ஞோ நிவேதே³ஸி. ராஜா க³ப்³ப⁴பரிஹாரம் அதா³ஸி. ஸா ஸம்மா பரிஹரீயமானா க³ப்³ப⁴பரிபாககாலே விஜாயனக⁴ரம் பாவிஸி. புஞ்ஞவந்தீனம் பச்சூஸஸமயே க³ப்³ப⁴வுட்டா²னம் ஹோதி, ஸா ச தாஸம் அஞ்ஞதரா, தேன பச்சூஸஸமயே அலத்தகபடலப³ந்து⁴ஜீவகபுப்ப²ஸதி³ஸம் மம்ஸபேஸிம் விஜாயி. ததோ ‘‘அஞ்ஞா தே³வியோ ஸுவண்ணபி³ம்ப³ஸதி³ஸே புத்தே விஜாயந்தி, அக்³க³மஹேஸீ மம்ஸபேஸிந்தி ரஞ்ஞோ புரதோ மம அவண்ணோ உப்பஜ்ஜேய்யா’’தி சிந்தேத்வா தேன அவண்ணப⁴யேன தம் மம்ஸபேஸிம் ஏகஸ்மிம் பா⁴ஜனே பக்கி²பித்வா படிகுஜ்ஜித்வா ராஜமுத்³தி³காய லஞ்சே²த்வா க³ங்கா³ய ஸோதே பக்கி²பாபேஸி. மனுஸ்ஸேஹி ச²ட்³டி³தமத்தே தே³வதா ஆரக்க²ம் ஸம்வித³ஹிம்ஸு. ஸுவண்ணபட்டகஞ்சேத்த² ஜாதிஹிங்கு³லகேன ‘‘பா³ராணஸிரஞ்ஞோ அக்³க³மஹேஸியா பஜா’’தி லிகி²த்வா ப³ந்தி⁴ம்ஸு. ததோ தம் பா⁴ஜனம் ஊமிப⁴யாதீ³ஹி அனுபத்³து³தம் க³ங்கா³ஸோதேன பாயாஸி.

தேன ச ஸமயேன அஞ்ஞதரோ தாபஸோ கோ³பாலககுலம் நிஸ்ஸாய க³ங்கா³தீரே விஹரதி. ஸோ பாதோவ க³ங்க³ம் ஓதிண்ணோ தம் பா⁴ஜனம் ஆக³ச்ச²ந்தம் தி³ஸ்வா பம்ஸுகூலஸஞ்ஞாய அக்³க³ஹேஸி. அதே²த்த² தம் அக்க²ரபட்டிகம் ராஜமுத்³தி³காலஞ்ச²னம் ச தி³ஸ்வா முஞ்சித்வா தம் மம்ஸபேஸிம் அத்³த³ஸ, தி³ஸ்வானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி ‘‘ஸியா க³ப்³போ⁴, ததா² ஹிஸ்ஸ து³க்³க³ந்த⁴பூதிகபா⁴வோ நத்தீ²’’தி. அஸ்ஸமம் நேத்வா ஸுத்³தே⁴ ஓகாஸே ட²பேஸி. அத² அட்³ட⁴மாஸச்சயேன த்³வே மம்ஸபேஸியோ அஹேஸும். தாபஸோ தி³ஸ்வா ஸாது⁴தரம் ட²பேஸி. ததோ புன அட்³ட⁴மாஸச்சயேன ஏகமேகிஸ்ஸா மம்ஸபேஸியா ஹத்த²பாத³ஸீஸானமத்தா²ய பஞ்ச பஞ்ச பிளகா உட்ட²ஹிம்ஸு. அத² ததோ அட்³ட⁴மாஸச்சயேன ஏகா மம்ஸபேஸி ஸுவண்ணபி³ம்ப³ஸதி³ஸோ தா³ரகோ, ஏகா தா³ரிகா அஹோஸி.

தேஸு தாபஸஸ்ஸ புத்தஸினேஹோ உப்பஜ்ஜி, அங்கு³ட்ட²கதோ சஸ்ஸ கீ²ரம் நிப்³ப³த்தி. ததோ பபு⁴தி ச கீ²ரப⁴த்தம் அலபி⁴த்த², ஸோ ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜித்வா கீ²ரம் தா³ரகானம் முகே² ஆஸிஞ்சதி. தேஸம் உத³ரம் யம் யம் பவிஸதி, தம் தம் ஸப்³ப³ம் மணிபா⁴ஜனக³தம் விய தி³ஸ்ஸதி, ஏவம் நிச்ச²வீ அஹேஸும். அபரே ஆஹு ‘‘ஸிப்³பே³த்வா ட²பிதா விய நேஸம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் லீனா ச²வி அஹோஸீ’’தி. ஏவம் தே நிச்ச²விதாய வா லீனச்ச²விதாய வா லிச்ச²வீதி பஞ்ஞாயிம்ஸு.

தாபஸோ தா³ரகே போஸேந்தோ உஸ்ஸூரே கா³மம் ஸிக்கா²ய பவிஸதி, அதிதி³வா படிக்கமதி. தஸ்ஸ தம் ப்³யாபாரம் ஞத்வா கோ³பாலகா ஆஹம்ஸு – ‘‘ப⁴ந்தே, பப்³ப³ஜிதானம் தா³ரகபோஸனம் பலிபோ³தோ⁴, அம்ஹாகம் தா³ரகே தே³த², மயம் போஸேஸ்ஸாம, தும்ஹே அத்தனோ கம்மம் கரோதா²’’தி. தாபஸோ ஸாதூ⁴தி படிஸ்ஸுணி. கோ³பாலகா து³தியதி³வஸே மக்³க³ம் ஸமம் கத்வா புப்பே²ஹி ஓகிரித்வா த⁴ஜபடாகா உஸ்ஸாபேத்வா தூரியேஹி வஜ்ஜமானேஹி அஸ்ஸமம் ஆக³தா. தாபஸோ – ‘‘மஹாபுஞ்ஞா தா³ரகா அப்பமாதே³ன வட்³டே⁴த², வட்³டே⁴த்வா ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஆவாஹவிவாஹம் கரோத², பஞ்சகோ³ரஸேன ராஜானம் தோஸேத்வா பூ⁴மிபா⁴க³ம் க³ஹேத்வா நக³ரம் மாபேத², தத்த² குமாரம் அபி⁴ஸிஞ்சதா²’’தி வத்வா தா³ரகே அதா³ஸி. தே ஸாதூ⁴தி படிஸ்ஸுணித்வா தா³ரகே நேத்வா போஸேஸும்.

தா³ரகா வுத்³தி⁴மன்வாய கீளந்தா விவாத³ட்டா²னேஸு அஞ்ஞே கோ³பாலகதா³ரகே ஹத்தே²னபி பாதே³னபி பஹரந்தி. தே ரோத³ந்தி. ‘‘கிஸ்ஸ ரோத³தா²’’தி ச மாதாபிதூஹி வுத்தா ‘‘இமே நிம்மாதாபிதிகா தாபஸபோஸிதா அம்ஹே அதிபஹரந்தீ’’தி வத³ந்தி. ததோ தேஸம் மாதாபிதரோ ‘‘இமே தா³ரகா அஞ்ஞே தா³ரகே வினாஸேந்தி து³க்கா²பேந்தி, ந இமே ஸங்க³ஹேதப்³பா³, வஜ்ஜேதப்³பா³ இமே’’தி ஆஹம்ஸு. ததோ பபு⁴தி கிர ஸோ பதே³ஸோ வஜ்ஜீதி வுச்சதி யோஜனஸதிகோ பரிமாணேன. அத² தம் பதே³ஸம் கோ³பாலகா ராஜானம் தோஸேத்வா அக்³க³ஹேஸும். தத்த² ச நக³ரம் மாபேத்வா ஸோளஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகம் குமாரம் அபி⁴ஸிஞ்சித்வா ராஜானம் அகம்ஸு. தாய சஸ்ஸ தா³ரிகாய ஸத்³தி⁴ம் விவாஹம் கத்வா கதிகம் அகம்ஸு ‘‘பா³ஹிரகதா³ரிகா ந ஆனேதப்³பா³, இதோ தா³ரிகா ந கஸ்ஸசி தா³தப்³பா³’’தி. தேஸம் பட²மஸம்வாஸேன த்³வே தா³ரகா ஜாதா தீ⁴தா ச புத்தோ ச. ஏவம் ஸோளஸக்க²த்தும் த்³வே த்³வே ஜாதா. ததோ தேஸம் தா³ரகானம் யதா²க்கமம் வட்³ட⁴ந்தானம் ஆராமுய்யானனிவாஸட்டா²னபரிவாரஸம்பத்திம் க³ஹேதும் அப்பஹோந்தா நக³ரம் திக்க²த்தும் கா³வுதந்தரேன கா³வுதந்தரேன பரிக்கி²பிம்ஸு. தஸ்ஸ புனப்புனம் விஸாலீகதத்தா வேஸாலீத்வேவ நாமம் ஜாதம். தேன வுத்தம் ‘‘வேஸாலியந்தி ஏவம் நாமகே நக³ரே’’தி.

01. ப³ஹினக³ரேதி நக³ரஸ்ஸ ப³ஹி, ந அம்ப³பாலிவனம் விய அந்தோனக³ரஸ்மிம். அயம் பன ஜீவகம்ப³வனம் விய நக³ரஸ்ஸ ப³ஹித்³தா⁴ வனஸண்டோ³. தேன வுத்தம் ‘‘ப³ஹினக³ரே’’தி. அபரபுரேதி புரஸ்ஸ அபரே, பச்சி²மதி³ஸாயந்தி அத்தோ². வனஸண்டே³தி ஸோ கிர வனஸண்டோ³ நக³ரஸ்ஸ பச்சி²மதி³ஸாயம் கா³வுதமத்தே டா²னே. தத்த² மனுஸ்ஸா ப⁴க³வதோ க³ந்த⁴குடிம் கத்வா தம் பரிவாரேத்வா பி⁴க்கூ²னம் ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னசங்கமலேணகுடிமண்ட³பாதீ³னி பதிட்ட²பேஸும், ப⁴க³வா தத்த² விஹரதி. தேன வுத்தம் ‘‘அபரபுரே வனஸண்டே³’’தி. ஸுனக்க²த்தோதி தஸ்ஸ நாமம். லிச்ச²வீனம் பன புத்தத்தா லிச்ச²விபுத்தோதி வுத்தோ. அசிரபக்கந்தோதி விப்³ப⁴மித்வா கி³ஹிபா⁴வூபக³மனேன அது⁴னாபக்கந்தோ. பரிஸதீதி பரிஸமஜ்ஜே². உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மாதி ஏத்த² மனுஸ்ஸத⁴ம்மா நாம த³ஸகுஸலகம்மபதா². தே படிஸேதே⁴தும் ந ஸக்கோதி. கஸ்மா? உபாரம்ப⁴ப⁴யா. வேஸாலியஞ்ஹி ப³ஹூ மனுஸ்ஸா ரதனத்தயே பஸன்னா பு³த்³த⁴மாமகா த⁴ம்மமாமகா ஸங்க⁴மாமகா. தே த³ஸகுஸலகம்மபத²மத்தம்பி நத்தி² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸாதி வுத்தே த்வம் கத்த² ப⁴க³வந்தம் பாணம் ஹனந்தம் அத்³த³ஸ, கத்த² அதி³ன்னம் ஆதி³யந்தந்திஆதீ³னி வத்வா அத்தனோ பமாணம் ந ஜானாஸி? கிம் த³ந்தா மே அத்தீ²தி பாஸாணஸக்க²ரா கா²த³ஸி, அஹினங்கு³ட்டே² க³ண்ஹிதும் வாயமஸி, ககசத³ந்தேஸு புப்பா²வளிகம் கீளிதும் இச்ச²ஸி? முக²தோ தே த³ந்தே பாதேஸ்ஸாமாதி வதே³ய்யும். ஸோ தேஸம் உபாரம்ப⁴ப⁴யா ஏவம் வத்தும் ந ஸக்கோதி.

வேஸாலினக³ரவண்ணனா நிட்டி²தா.

உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மாதி³வண்ணனா

ததோ உத்தரிம் பன விஸேஸாதி⁴க³மம் படிஸேதே⁴ந்தோ உத்தரி மனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோதி ஆஹ.

தத்த² அலமரியம் ஞாதுந்தி அலமரியோ, அரியபா⁴வாய ஸமத்தோ²தி வுத்தம் ஹோதி. ஞாணத³ஸ்ஸனமேவ ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ. அலமரியோ ச ஸோ ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ சாதி அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ. ஞாணத³ஸ்ஸனந்தி தி³ப்³ப³சக்கு²பி விபஸ்ஸனாபி மக்³கோ³பி ப²லம்பி பச்சவேக்க²ணஞாணம்பி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம்பி வுச்சதி. ‘‘அப்பமத்தோ ஸமானோ ஞாணத³ஸ்ஸனம் ஆராதே⁴தீ’’தி (ம. நி. 1.311) ஹி ஏத்த² தி³ப்³ப³சக்கு² ஞாணத³ஸ்ஸனம் நாம. ‘‘ஞாணத³ஸ்ஸனாய சித்தம் அபி⁴னீஹரதி அபி⁴னின்னாமேதீ’’தி (தீ³. நி. 1.235) ஏத்த² விபஸ்ஸனாஞாணம். ‘‘அப⁴ப்³பா³ தே ஞாணத³ஸ்ஸனாய அனுத்தராய ஸம்போ³தா⁴யா’’தி (அ. நி. 4.196) ஏத்த² மக்³கோ³. ‘‘அயமஞ்ஞோ உத்தரி மனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ அதி⁴க³தோ பா²ஸு விஹாரோ’’தி (ம. நி. 1.328) ஏத்த² ப²லம். ‘‘ஞாணஞ்ச பன மே த³ஸ்ஸனம் உத³பாதி³, அகுப்பா மே சேதோவிமுத்தி, அயமந்திமா ஜாதி, நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’தி (மஹாவ. 16) ஏத்த² பச்சவேக்க²ணஞாணம். ‘‘ஞாணஞ்ச பன மே த³ஸ்ஸனம் உத³பாதி³ ஸத்தாஹகாலங்கதோ ஆளாரோ காளாமோ’’தி (ம. நி. 2.340) ஏத்த² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம். இத⁴ பன லோகுத்தரமக்³கோ³ அதி⁴ப்பேதோ. தஞ்ஹி ஸோ ப⁴க³வதோ படிஸேதே⁴தி.

தக்கபரியாஹதந்தி இமினா ஆசரியம் படிபா³ஹதி. ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி – ஸமணேன கோ³தமேன ஆசரியே உபஸங்கமித்வா ஸுகு²மம் த⁴ம்மந்தரம் க³ஹிதம் நாம நத்தி², தக்கபரியாஹதம் பன தக்கேத்வா ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதி ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதீதி தக்கபரியாஹதம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதீதி. வீமம்ஸானுசரிதந்தி இமினா சஸ்ஸ லோகியபஞ்ஞம் அனுஜானாதி. ஸமணோ கோ³தமோ பஞ்ஞவா, ஸோ தம் பஞ்ஞாஸங்கா²தம் இந்த³வஜிரூபமம் வீமம்ஸம் ஏவம் வட்டிஸ்ஸதி, ஏவம் வட்டிஸ்ஸதீதி இதோ சிதோ ச அனுசராபேத்வா வீமம்ஸாய அனுசரிதம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. ஸயம்படிபா⁴னந்தி இமினாஸ்ஸ த⁴ம்மேஸு பச்சக்க²பா⁴வம் படிபா³ஹதி. ஏவம் ஹிஸ்ஸ அஹோஸி – ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஸுகு²மம் த⁴ம்மந்தரம் விபஸ்ஸனா வா மக்³கோ³ வா ப²லம் வா பச்சவேக்க²ணா வா நத்தி², அயம் பன லத்³த⁴பரிஸோ, ராஜானம் சக்கவத்திம் விய நம் சத்தாரோ வண்ணா பரிவாரேந்தி, ஸுபு²ஸிதம் பனஸ்ஸ த³ந்தாவரணம், முது³கா ஜிவ்ஹா, மது⁴ரோ ஸரோ, அனேலக³ளா வாசா, ஸோ யம் யதே³வஸ்ஸ உபட்டா²தி, தம் தம் க³ஹேத்வா ஸயம்படிபா⁴னம் கதே²ந்தோ மஹாஜனம் ரஞ்ஜேதீதி.

யஸ்ஸ ச க்²வாஸ்ஸ அத்தா²ய த⁴ம்மோ தே³ஸிதோதி யஸ்ஸ ச கோ² அத்தா²ய அஸ்ஸ த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ. ஸேய்யதி²த³ம், ராக³படிகா⁴தத்தா²ய அஸுப⁴கம்மட்டா²னம், தோ³ஸப்படிகா⁴தத்தா²ய மேத்தாபா⁴வனா, மோஹபடிகா⁴தத்தா²ய பஞ்ச த⁴ம்மா, விதக்கூபச்சே²தா³ய ஆனாபானஸ்ஸதி.

ஸோ நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாயாதி ஸோ த⁴ம்மோ யோ தம் யதா²தே³ஸிதம் கரோதி, தஸ்ஸ தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா ஹேதுனா நயேன காரணேன வட்டது³க்க²க்க²யாய நிய்யாதி க³ச்ச²தி தமத்த²ம் ஸாதே⁴தீதி தீ³பேதி. இத³ம் பனேஸ ந அத்தனோ அஜ்ஜா²ஸயேன வத³தி. பு³த்³தா⁴னஞ்ஹி த⁴ம்மோ அனிய்யானிகோதி ஏவமேவம் பவேதே³ய்ய, ந பன ஸக்கோதி வத்தும். கஸ்மா? உபாரம்ப⁴ப⁴யா. வேஸாலியஞ்ஹி ப³ஹூ ஸோதாபன்ன-ஸகதா³கா³மி-அனாகா³மிஉபாஸகா. தே ஏவம் வதே³ய்யும் ‘‘ஸுனக்க²த்த த்வம் ப⁴க³வதா தே³ஸிதத⁴ம்மோ அனிய்யானிகோதி வத³ஸி, யதி³ அயம் த⁴ம்மோ அனிய்யானிகோ, இமஸ்மிம் நக³ரே இமே கஸ்மா ஏத்தகா ஸோதாபன்னா ஜாதா, ஏத்தகா ஸகதா³கா³மீ, ஏத்தகா அனாகா³மீதி புப்³பே³ வுத்தனயேன உபாரம்ப⁴ம் கரேய்யு’’ந்தி. ஸோ இமினா உபாரம்ப⁴ப⁴யேன அனிய்யானிகோதி வத்தும் அஸக்கோந்தோ அஜ்ஜுனேன விஸ்ஸட்ட²கண்ட³ம் விய அஸ்ஸ த⁴ம்மோ அமோகோ⁴ நிய்யாதி, அப்³ப⁴ந்தரே பனஸ்ஸ கிஞ்சி நத்தீ²தி வத³தி.

அஸ்ஸோஸி கோ²தி வேஸாலியம் ப்³ராஹ்மணகுலஸேட்டி²குலாதீ³ஸு தத்த² தத்த² பரிஸமஜ்ஜே² ஏவம் பா⁴ஸமானஸ்ஸ தம் வசனம் ஸுணி, ந பன படிஸேதே⁴ஸி. கஸ்மா? காருஞ்ஞதாய. ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி அயம் குத்³தோ⁴ ஜா²யமானம் வேளுவனம் விய பக்கி²த்தலோணம் உத்³த⁴னம் விய ச கோத⁴வஸேன படபடாயதி, மயா படிபா³ஹிதோ பன மயிபி ஆகா⁴தம் ப³ந்தி⁴ஸ்ஸதி, ஏவமஸ்ஸ ததா²க³தே ச மயி சாதி த்³வீஸு ஜனேஸு ஆகா⁴தோ அதிபா⁴ரியோ ப⁴விஸ்ஸதீதி காருஞ்ஞதாய ந படிஸேதே⁴ஸி. அபி சஸ்ஸ ஏவம் அஹோஸி, பு³த்³தா⁴னம் அவண்ணகத²னம் நாம புண்ணசந்தே³ தோ³ஸாரோபனஸதி³ஸம், கோ இமஸ்ஸ கத²ம் க³ண்ஹிஸ்ஸதி? ஸயமேவ கே²ளே பச்சி²ன்னே முகே² ஸுக்கே² ஓரமிஸ்ஸதீதி இமினா காரணேன ந படிஸேதே⁴ஸி. பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோதி பிண்ட³பாதபரியேஸனதோ அபக³தோ.

147. கோத⁴னோதி சண்டோ³ ப²ருஸோ. மோக⁴புரிஸோதி துச்ச²புரிஸோ. யஸ்ஸ ஹி தஸ்மிம் அத்தபா⁴வே மக்³க³ப²லானம் உபனிஸ்ஸயோ நத்தி², தம் பு³த்³தா⁴ ‘‘மோக⁴புரிஸோ’’தி வத³ந்தி. உபனிஸ்ஸயே ஸதிபி தஸ்மிம் க²ணே மக்³கே³ வா ப²லே வா அஸதி ‘‘மோக⁴புரிஸோ’’தி வத³ந்தியேவ. இமஸ்ஸ பன தஸ்மிம் அத்தபா⁴வே மக்³க³ப²லானம் உபனிஸ்ஸயோ ஸமுச்சி²ன்னோயேவ, தேன தம் ‘‘மோக⁴புரிஸோ’’தி ஆஹ. கோதா⁴ ச பனஸ்ஸ ஏஸா வாசா பா⁴ஸிதாதி ஏஸா ச பனஸ்ஸ வாசா கோதே⁴ன பா⁴ஸிதா.

கஸ்மா பனேஸ ப⁴க³வதோ குத்³தோ⁴தி? அயஞ்ஹி புப்³பே³ ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா தி³ப்³ப³சக்கு²பரிகம்மம் புச்சி². அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா கதே²ஸி. ஸோ தி³ப்³ப³சக்கு²ம் நிப்³ப³த்தேத்வா ஆலோகம் வட்³டே⁴த்வா தே³வலோகே ஓலோகேந்தோ நந்த³னவனசித்தலதாவனபா²ருஸகவனமிஸ்ஸகவனேஸு தி³ப்³ப³ஸம்பத்திம் அனுப⁴வமானே தே³வபுத்தே ச தே³வதீ⁴தரோ ச தி³ஸ்வா ஏதேஸம் ஏவரூபாய அத்தபா⁴வஸம்பத்தியா டி²தானம் கீவமது⁴ரோ நு கோ² ஸத்³தோ³ ப⁴விஸ்ஸதீதி ஸத்³த³ம் ஸோதுகாமோ ஹுத்வா த³ஸப³லம் உபஸங்கமித்வா தி³ப்³ப³ஸோததா⁴துபரிகம்மம் புச்சி². ப⁴க³வா பனஸ்ஸ தி³ப்³ப³ஸோததா⁴துயா உபனிஸ்ஸயோ நத்தீ²தி ஞத்வா பரிகம்மம் ந கதே²ஸி. ந ஹி பு³த்³தா⁴ உபனிஸ்ஸயவிரஹித தஸ்ஸ பரிகம்மம் கதே²ந்தி. ஸோ ப⁴க³வதி ஆகா⁴தம் ப³ந்தி⁴த்வா சிந்தேஸி ‘‘அஹம் ஸமணம் கோ³தமம் பட²மம் தி³ப்³ப³சக்கு²பரிகம்மம் புச்சி²ம், ஸோ ‘மய்ஹம் தம் ஸம்பஜ்ஜது வா மா வா ஸம்பஜ்ஜதூ’தி கதே²ஸி. அஹம் பன பச்சத்தபுரிஸகாரேன தம் நிப்³ப³த்தேத்வா தி³ப்³ப³ஸோததா⁴துபரிகம்மம் புச்சி²ம், தம் மே ந கதே²ஸி. அத்³தா⁴ஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி ‘அயம் ராஜபப்³ப³ஜிதோ தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணம் நிப்³ப³த்தேத்வா தி³ப்³ப³ஸோததா⁴துஞாணம் நிப்³ப³த்தேத்வா சேதோபரியஞாணம் நிப்³ப³த்தேத்வா ஆஸவானம் க²யஞாணம் நிப்³ப³த்தேத்வா மயா ஸமஸமோ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி இஸ்ஸாமச்ச²ரியவஸேன மய்ஹம் ந கதே²தீ’’தி. பி⁴ய்யோஸோ ஆகா⁴தம் ப³ந்தி⁴த்வா காஸாயானி ச²ட்³டே³த்வா கி³ஹிபா⁴வம் பத்வாபி ந துண்ஹீபூ⁴தோ விசரதி. த³ஸப³லம் பன அஸதா துச்சே²ன அப்³பா⁴சிக்க²ந்தோ விசரதி. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘கோதா⁴ ச பனஸ்ஸ ஏஸா வாசா பா⁴ஸிதா’’தி.

வண்ணோ ஹேஸோ, ஸாரிபுத்தாதி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தேன ஸதஸஹஸ்ஸகப்பாதி⁴கானி சத்தாரி அஸங்க்²யேய்யானி பாரமியோ பூரேந்தேன ஏதத³த்த²மேவ வாயாமோ கதோ ‘‘தே³ஸனாத⁴ம்மோ மே நிய்யானிகோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. தஸ்மா யோ ஏவம் வதே³ய்ய, ஸோ வண்ணம்யேவ ததா²க³தஸ்ஸ பா⁴ஸதி. வண்ணோ ஹேஸோ, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ கு³ணோ ஏஸோ ததா²க³தஸ்ஸ, ந அகு³ணோதி த³ஸ்ஸேதி.

அயம்பி ஹி நாம ஸாரிபுத்தாதிஆதி³னா கிம் த³ஸ்ஸேதி? ஸுனக்க²த்தேன படிஸித்³த⁴ஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மஸ்ஸ அத்தனி அத்தி²தம் த³ஸ்ஸேதி. ப⁴க³வா கிர அயம், ஸாரிபுத்த, ஸுனக்க²த்தோ மோக⁴புரிஸோ நத்தி² ததா²க³தஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மோதி வத³தி. மய்ஹஞ்ச ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் நாம அத்தி², இத்³தி⁴வித⁴ஞாணம் நாம அத்தி², தி³ப்³ப³ஸோததா⁴துஞாணம் நாம அத்தி², சேதோபரியஞாணம் நாம அத்தி², த³ஸப³லஞாணம் நாம அத்தி², சதுவேஸாரஜ்ஜஞாணம் நாம அத்தி², அட்ட²ஸு பரிஸாஸு அகம்பனஞாணம் நாம அத்தி², சதுயோனிபரிச்சே²த³கஞாணம் நாம அத்தி², பஞ்சக³திபரிச்சே²த³கஞாணம் நாம அத்தி², ஸப்³பே³பி சேதே உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மாயேவ. ஏவரூபேஸு உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மேஸு ஏகஸ்ஸாபி விஜானனஸமத்த²ம் த⁴ம்மன்வயமத்தம்பி நாம ஏதஸ்ஸ மோக⁴புரிஸஸ்ஸ ந ப⁴விஸ்ஸதீதி ஏதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் அயம்பி ஹி நாம ஸாரிபுத்தாதிஆதி³னா நயேன இமம் தே³ஸனம் ஆரபி⁴. தத்த² அன்வேதீதி அன்வயோ, ஜானாதி, அனுபு³ஜ்ஜ²தீதி அத்தோ². த⁴ம்மஸ்ஸ அன்வயோ த⁴ம்மன்வயோ, தம் தம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணாதி³த⁴ம்மம் ஜானனபஞ்ஞாயேதம் அதி⁴வசனம். ‘‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா’’திஆதீ³ஹி ஏவரூபம்பி நாம மய்ஹம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸங்கா²தம் உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மம் விஜ்ஜமானமேவ அத்தீ²தி ஜானிதும் தஸ்ஸ மோக⁴புரிஸஸ்ஸ த⁴ம்மன்வயோபி ந ப⁴விஸ்ஸதீதி த³ஸ்ஸேதி. இத்³தி⁴வித⁴ஞாணாதீ³ஸுபி ஏவம் யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

த³ஸப³லஞாணாதி³வண்ணனா

148. ஏத்த² ச கிஞ்சாபி சேதோபரியஞாணானந்தரம் திஸ்ஸோ விஜ்ஜா வத்தப்³பா³ ஸியும், யஸ்மா பன தாஸு வுத்தாஸு உபரி த³ஸப³லஞாணம் ந பரிபூரதி, தஸ்மா தா அவத்வா ததா²க³தஸ்ஸ த³ஸப³லஞாணம் பரிபூரம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ த³ஸ கோ² பனிமானி ஸாரிபுத்தாதிஆதி³மாஹ. தத்த² ததா²க³தப³லானீதி அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணானி ததா²க³தஸ்ஸேவ ப³லானி. யதா² வா புப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் ப³லானி புஞ்ஞுஸ்ஸயஸம்பத்தியா ஆக³தானி, ததா² ஆக³தப³லானீதிபி அத்தோ². தத்த² து³வித⁴ம் ததா²க³தப³லம் காயப³லஞ்ச ஞாணப³லஞ்ச. தேஸு காயப³லம் ஹத்தி²குலானுஸாரேன வேதி³தப்³ப³ம். வுத்தஞ்ஹேதம் போராணேஹி –

‘‘காலாவகஞ்ச க³ங்கே³ய்யம், பண்ட³ரம் தம்ப³பிங்க³லம்;

க³ந்த⁴மங்க³லஹேமஞ்ச, உபோஸத²ச²த்³த³ந்திமே த³ஸா’’தி.

இமானி ஹி த³ஸ ஹத்தி²குலானி. தத்த² காலாவகந்தி பகதிஹத்தி²குலம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். யம் த³ஸன்னம் புரிஸானம் காயப³லம், தம் ஏகஸ்ஸ காலாவகஹத்தி²னோ. யம் த³ஸன்னம் காலாவகானம் ப³லம், தம் ஏகஸ்ஸ க³ங்கே³ய்யஸ்ஸ. யம் த³ஸன்னம் க³ங்கே³ய்யானம், தம் ஏகஸ்ஸ பண்ட³ரஸ்ஸ. யம் த³ஸன்னம் பண்ட³ரானம், தம் ஏகஸ்ஸ தம்ப³ஸ்ஸ. யம் த³ஸன்னம் தம்பா³னம், தம் ஏகஸ்ஸ பிங்க³லஸ்ஸ. யம் த³ஸன்னம் பிங்க³லானம், தம் ஏகஸ்ஸ க³ந்த⁴ஹத்தி²னோ. யம் த³ஸன்னம் க³ந்த⁴ஹத்தீ²னம், தம் ஏகஸ்ஸ மங்க³லஸ்ஸ. யம் த³ஸன்னம் மங்க³லானம், தம் ஏகஸ்ஸ ஹேமவதஸ்ஸ. யம் த³ஸன்னம் ஹேமவதானம், தம் ஏகஸ்ஸ உபோஸத²ஸ்ஸ. யம் த³ஸன்னம் உபோஸதா²னம், தம் ஏகஸ்ஸ ச²த்³த³ந்தஸ்ஸ. யம் த³ஸன்னம் ச²த்³த³ந்தானம் தம் ஏகஸ்ஸ ததா²க³தஸ்ஸ. நாராயனஸங்கா⁴தப³லந்திபி இத³மேவ வுச்சதி. ததே³தம் பகதிஹத்தி²க³ணனாய ஹத்தீ²னம் கோடிஸஹஸ்ஸானம் புரிஸக³ணனாய த³ஸன்னம் புரிஸகோடிஸஹஸ்ஸானம் ப³லம் ஹோதி. இத³ம் தாவ ததா²க³தஸ்ஸ காயப³லம்.

ஞாணப³லம் பன பாளியம் தாவ ஆக³தமேவ. த³ஸப³லஞாணம், சதுவேஸாரஜ்ஜஞாணம், அட்ட²ஸு பரிஸாஸு அகம்பனஞாணம், சதுயோனிபரிச்சே²த³கஞாணம், பஞ்சக³திபரிச்சே²த³கஞாணம். ஸம்யுத்தகே (ஸம். நி. 2.34) ஆக³தானி தேஸத்ததி ஞாணானி ஸத்தஸத்ததி ஞாணானீதி ஏவம் அஞ்ஞானிபி அனேகானி ஞாணஸஹஸ்ஸானி, ஏதம் ஞாணப³லம் நாம. இதா⁴பி ஞாணப³லமேவ அதி⁴ப்பேதம். ஞாணஞ்ஹி அகம்பியட்டே²ன உபத்த²ம்ப⁴னட்டே²ன ச ப³லந்தி வுத்தம்.

யேஹி ப³லேஹி ஸமன்னாக³தோதி யேஹி த³ஸஹி ஞாணப³லேஹி உபேதோ ஸமுபேதோ. ஆஸப⁴ம் டா²னந்தி ஸேட்ட²ட்டா²னம் உத்தமட்டா²னம். ஆஸபா⁴ வா புப்³ப³பு³த்³தா⁴, தேஸம் டா²னந்தி அத்தோ². அபிச க³வஸதஜேட்ட²கோ உஸபோ⁴, க³வஸஹஸ்ஸஜேட்ட²கோ வஸபோ⁴. வஜஸதஜேட்ட²கோ வா உஸபோ⁴, வஜஸஹஸ்ஸஜேட்ட²கோ வஸபோ⁴. ஸப்³ப³க³வஸேட்டோ² ஸப்³ப³பரிஸ்ஸயஸஹோ ஸேதோ பாஸாதி³கோ மஹாபா⁴ரவஹோ அஸனிஸதஸத்³தே³ஹிபி அகம்பனியோ நிஸபோ⁴, ஸோ இத⁴ உஸபோ⁴தி அதி⁴ப்பேதோ. இத³ம்பி ஹி தஸ்ஸ பரியாயவசனம். உஸப⁴ஸ்ஸ இத³ந்தி ஆஸப⁴ம். டா²னந்தி சதூஹி பாதே³ஹி பத²விம் உப்பீளேத்வா அசலட்டா²னம். இத³ம் பன ஆஸப⁴ம் வியாதி ஆஸப⁴ம். யதே²வ ஹி நிஸப⁴ஸங்கா²தோ உஸபோ⁴ உஸப⁴ப³லேன ஸமன்னாக³தோ சதூஹி பாதே³ஹி பத²விம் உப்பீளேத்வா அசலட்டா²னேன திட்ட²தி, ஏவம் ததா²க³தோபி த³ஸஹி ததா²க³தப³லேஹி ஸமன்னாக³தோ சதூஹி வேஸாரஜ்ஜபாதே³ஹி அட்ட²பரிஸபத²விம் உப்பீளேத்வா ஸதே³வகே லோகே கேனசி பச்சத்தி²கேன பச்சாமித்தேன அகம்பியோ அசலட்டா²னேன திட்ட²தி. ஏவம் திட்ட²மானோவ தம் ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, உபக³ச்ச²தி ந பச்சக்கா²தி அத்தனி ஆரோபேதி. தேன வுத்தம் ‘‘ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதீ’’தி.

பரிஸாஸூதி அட்ட²ஸு பரிஸாஸு. ஸீஹனாத³ம் நத³தீதி ஸேட்ட²னாத³ம் அபீ⁴தனாத³ம் நத³தி, ஸீஹனாத³ஸதி³ஸம் வா நாத³ம் நத³தி. அயமத்தோ² ஸீஹனாத³ஸுத்தேன தீ³பேதப்³போ³. யதா² வா ஸீஹோ ஸஹனதோ ஹனனதோ ச ஸீஹோதி வுச்சதி, ஏவம் ததா²க³தோ லோகத⁴ம்மானம் ஸஹனதோ பரப்பவாதா³னஞ்ச ஹனனதோ ஸீஹோதி வுச்சதி. ஏவம் வுத்தஸ்ஸ ஸீஹஸ்ஸ நாத³ம் ஸீஹனாத³ம். தத்த² யதா² ஸீஹோ ஸீஹப³லேன ஸமன்னாக³தோ ஸப்³ப³த்த² விஸாரதோ³ விக³தலோமஹம்ஸோ ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ஏவம் ததா²க³தஸீஹோபி ததா²க³தப³லேஹி ஸமன்னாக³தோ அட்ட²ஸு பரிஸாஸு விஸாரதோ³ விக³தலோமஹம்ஸோ இதி ரூபந்திஆதி³னா நயேன நானாவித⁴தே³ஸனாவிலாஸஸம்பன்னம் ஸீஹனாத³ம் நத³தி. தேன வுத்தம் ‘‘பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தீ’’தி. ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதீதி ஏத்த² ப்³ரஹ்மந்தி ஸேட்ட²ம் உத்தமம் விஸிட்ட²ம். சக்க-ஸத்³தோ³ பனாயம் –

ஸம்பத்தியம் லக்க²ணே ச, ரத²ங்கே³ இரியாபதே²;

தா³னே ரதனத⁴ம்மூர-சக்காதீ³ஸு ச தி³ஸ்ஸதி;

த⁴ம்மசக்கே இத⁴ மதோ, தஞ்ச த்³வேதா⁴ விபா⁴வயே.

‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, சக்கானி, யேஹி ஸமன்னாக³தானம் தே³வமனுஸ்ஸான’’ந்திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.31) ஹி அயம் ஸம்பத்தியம் தி³ஸ்ஸதி. ‘‘பாத³தலேஸு சக்கானி ஜாதானீ’’தி (தீ³. நி. 2.35) ஏத்த² லக்க²ணே. ‘‘சக்கம்வ வஹதோ பத³’’ந்தி (த⁴. ப. 1) ஏத்த² ரத²ங்கே³. ‘‘சதுசக்கம் நவத்³வார’’ந்தி (ஸம். நி. 1.29) ஏத்த² இரியாபதே². ‘‘த³த³ம் பு⁴ஞ்ஜ மா ச பமாதோ³, சக்கம் பவத்தய ஸப்³ப³பாணின’’ந்தி (ஜா. 1.7.149) ஏத்த² தா³னே. ‘‘தி³ப்³ப³ம் சக்கரதனம் பாதுரஹோஸீ’’தி (தீ³. நி. 2.243) ஏத்த² ரதனசக்கே. ‘‘மயா பவத்திதம் சக்க’’ந்தி (ஸு. நி. 562) ஏத்த² த⁴ம்மசக்கே. ‘‘இச்சா²ஹதஸ்ஸ போஸஸ்ஸ, சக்கம் ப⁴மதி மத்த²கே’’தி (ஜா. 1.1.104; 1.5.103) ஏத்த² உரசக்கே. ‘‘கு²ரபரியந்தேன சேபி சக்கேனா’’தி (தீ³. நி. 1.166) ஏத்த² பஹரணசக்கே. ‘‘அஸனிவிசக்க’’ந்தி (தீ³. நி. 3.61; ஸம். நி. 2.162) ஏத்த² அஸனிமண்ட³லே. இத⁴ பனாயம் த⁴ம்மசக்கே அதி⁴ப்பேதோ.

தம் பன த⁴ம்மசக்கம் து³வித⁴ம் ஹோதி படிவேத⁴ஞாணஞ்சேவ தே³ஸனாஞாணஞ்ச. தத்த² பஞ்ஞாபபா⁴விதம் அத்தனோ அரியப³லாவஹம் படிவேத⁴ஞாணம். கருணாபபா⁴விதம் ஸாவகானம் அரியப³லாவஹம் தே³ஸனாஞாணம். தத்த² படிவேத⁴ஞாணம் உப்பஜ்ஜமானம் உப்பன்னந்தி து³வித⁴ம். தஞ்ஹி அபி⁴னிக்க²மனதோ யாவ அரஹத்தமக்³கா³ உப்பஜ்ஜமானம், ப²லக்க²ணே உப்பன்னம் நாம. துஸிதப⁴வனதோ வா யாவ மஹாபோ³தி⁴பல்லங்கே அரஹத்தமக்³கா³ உப்பஜ்ஜமானம், ப²லக்க²ணே உப்பன்னம் நாம. தீ³பங்கரத³ஸப³லதோ பட்டா²ய வா யாவ அரஹத்தமக்³கா³ உப்பஜ்ஜமானம், ப²லக்க²ணே உப்பன்னம் நாம. தே³ஸனாஞாணம்பி பவத்தமானம் பவத்தந்தி து³வித⁴ம். தஞ்ஹி யாவ அஞ்ஞாதகோண்ட³ஞ்ஞஸ்ஸ ஸோதாபத்திமக்³கா³ பவத்தமானம், ப²லக்க²ணே பவத்தம் நாம. தேஸு படிவேத⁴ஞாணம் லோகுத்தரம், தே³ஸனாஞாணம் லோகியம். உப⁴யம்பி பனேதம் அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணம், பு³த்³தா⁴னம்யேவ ஓரஸஞாணம்.

இதா³னி யேஹி ப³லேஹி ஸமன்னாக³தோ ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, யானி ஆதி³தோவ ‘‘த³ஸ கோ² பனிமானி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லானீ’’தி நிக்கி²த்தானி, தானி வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் கதமானி த³ஸ? இத⁴, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ டா²னஞ்ச டா²னதோதிஆதி³மாஹ. தத்த² டா²னஞ்ச டா²னதோதி காரணஞ்ச காரணதோ. காரணஞ்ஹி யஸ்மா தத்த² ப²லம் திட்ட²தி ததா³யத்தவுத்தியாய உப்பஜ்ஜதி சேவ பவத்ததி ச, தஸ்மா டா²னந்தி வுச்சதி. தம் ப⁴க³வா ‘‘யே யே த⁴ம்மா யேஸம் யேஸம் த⁴ம்மானம் ஹேதூ பச்சயா உப்பாதா³ய, தம் தம் டா²னம். யே யே த⁴ம்மா யேஸம் யேஸம் த⁴ம்மானம் ந ஹேதூ ந பச்சயா உப்பாதா³ய, தம் தம் அட்டா²ன’’ந்தி பஜானந்தோ டா²னஞ்ச டா²னதோ அட்டா²னஞ்ச அட்டா²னதோ யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. அபி⁴த⁴ம்மே பனேதம், ‘‘தத்த² கதமம் ததா²க³தஸ்ஸ டா²னஞ்ச டா²னதோ அட்டா²னஞ்ச அட்டா²னதோ யதா²பூ⁴தம் ஞாண’’ந்திஆதி³னா (விப⁴. 809) நயேன வித்தா²ரிதமேவ. யம்பீதி யேன ஞாணேன. இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸாதி இத³ம்பி டா²னாட்டா²னஞாணம் ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் நாம ஹோதீதி அத்தோ². ஏவம் ஸப்³ப³பதே³ஸு யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

கம்மஸமாதா³னானந்தி ஸமாதி³யித்வா கதானம் குஸலாகுஸலகம்மானம், கம்மமேவ வா கம்மஸமாதா³னம். டா²னஸோ ஹேதுஸோதி பச்சயதோ சேவ ஹேதுதோ ச. தத்த² க³திஉபதி⁴காலபயோகா³ விபாகஸ்ஸ டா²னம். கம்மம் ஹேது. இமஸ்ஸ பன ஞாணஸ்ஸ வித்தா²ரகதா² ‘‘அத்தே²கச்சானி பாபகானி கம்மஸமாதா³னானி க³திஸம்பத்திபடிபா³ள்ஹானி ந விபச்சந்தீ’’திஆதி³னா (விப⁴. 810) நயேன அபி⁴த⁴ம்மே ஆக³தாயேவ.

ஸப்³ப³த்த²கா³மினிந்தி ஸப்³ப³க³திகா³மினிம் அக³திகா³மினிஞ்ச. படிபத³ந்தி மக்³க³ம். யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீதி ப³ஹூஸுபி மனுஸ்ஸேஸு ஏகமேவ பாணம் கா⁴தேந்தேஸு இமஸ்ஸ சேதனா நிரயகா³மினீ ப⁴விஸ்ஸதி, இமஸ்ஸ சேதனா திரச்சா²னயோனிகா³மினீதி இமினா நயேன ஏகவத்து²ஸ்மிம்பி குஸலாகுஸலசேதனாஸங்கா²தானம் படிபத்தீனம் அவிபரீததோ ஸபா⁴வம் ஜானாதி. இமஸ்ஸ ச ஞாணஸ்ஸ வித்தா²ரகதா² ‘‘தத்த² கதமம் ததா²க³தஸ்ஸ ஸப்³ப³த்த²கா³மினிம் படிபத³ம் யதா²பூ⁴தம் ஞாணம்? இத⁴ ததா²க³தோ அயம் மக்³கோ³ அயம் படிபதா³ நிரயகா³மீதி பஜானாதீ’’திஆதி³னா (விப⁴. 811) நயேன அபி⁴த⁴ம்மே ஆக³தாயேவ.

அனேகதா⁴துந்தி சக்கு²தா⁴துஆதீ³ஹி காமதா⁴துஆதீ³ஹி வா தா⁴தூஹி ப³ஹுதா⁴தும். நானாதா⁴துந்தி தாஸம்யேவ தா⁴தூனம் விலக்க²ணதாய நானப்பகாரதா⁴தும். லோகந்தி க²ந்தா⁴யதனதா⁴துலோகம். யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீதி தாஸம் தாஸம் தா⁴தூனம் அவிபரீததோ ஸபா⁴வம் படிவிஜ்ஜ²தி. இத³ம்பி ஞாணம் ‘‘தத்த² கதமம் ததா²க³தஸ்ஸ அனேகதா⁴துனானாதா⁴துலோகம் யதா²பூ⁴தம் ஞாணம், இத⁴ ததா²க³தோ க²ந்த⁴னானத்தம் பஜானாதீ’’திஆதி³னா நயேன அபி⁴த⁴ம்மே வித்தா²ரிதமேவ.

நானாதி⁴முத்திகதந்தி ஹீனாதீ³ஹி அதி⁴முத்தீஹி நானாதி⁴முத்திகபா⁴வம். இத³ம்பி ஞாணம், ‘‘தத்த² கதமம் ததா²க³தஸ்ஸ ஸத்தானம் நானாதி⁴முத்திகதம் யதா²பூ⁴தம் ஞாணம், இத⁴ ததா²க³தோ பஜானாதி ஸந்தி ஸத்தா ஹீனாதி⁴முத்திகா’’தி ஆதி³னா நயேன அபி⁴த⁴ம்மே வித்தா²ரிதமேவ.

பரஸத்தானந்தி பதா⁴னஸத்தானம். பரபுக்³க³லானந்தி ததோ பரேஸம் ஹீனஸத்தானம். ஏகத்த²மேவ வா ஏதம் பத³த்³வயம். வேனேய்யவஸேன பன த்³வேதா⁴ வுத்தம். இந்த்³ரியபரோபரியத்தந்தி ஸத்³தா⁴தீ³னம் இந்த்³ரியானம் பரபா⁴வம் அபரபா⁴வஞ்ச, வுத்³தி⁴ஞ்ச ஹானிஞ்சாதி அத்தோ². இமஸ்ஸபி ஞாணஸ்ஸ வித்தா²ரகதா² – ‘‘தத்த² கதமம் ததா²க³தஸ்ஸ பரஸத்தானம் பரபுக்³க³லானம் இந்த்³ரியபரோபரியத்தம் யதா²பூ⁴தம் ஞாணம், இத⁴ ததா²க³தோ ஸத்தானம் ஆஸயம் பஜானாதி அனுஸயம் பஜானாதீ’’திஆதி³னா (விப⁴. 814) நயேன அபி⁴த⁴ம்மே ஆக³தாயேவ.

ஜா²னவிமோக்க²ஸமாதி⁴ஸமாபத்தீனந்தி பட²மாதீ³னம் சதுன்னம் ஜா²னானம் ரூபீ ரூபானி பஸ்ஸதீதிஆதீ³னம் அட்ட²ன்னம் விமோக்கா²னம் ஸவிதக்கஸவிசாராதீ³னம் திண்ணம் ஸமாதீ⁴னம் பட²மஜ்ஜா²னஸமாபத்திஆதீ³னஞ்ச நவன்னம் அனுபுப்³ப³ஸமாபத்தீனம். ஸம்கிலேஸந்தி ஹானபா⁴கி³யத⁴ம்மம். வோதா³னந்தி விஸேஸபா⁴கி³யத⁴ம்மம். வுட்டா²னந்தி ‘‘வோதா³னம்பி வுட்டா²னம். தம்ஹா தம்ஹா ஸமாதி⁴ம்ஹா வுட்டா²னம்பி வுட்டா²ன’’ந்தி (விப⁴. 828) ஏவம் வுத்தபகு³ணஜ்ஜா²னஞ்சேவ ப⁴வங்க³ப²லஸமாபத்தியோ ச. ஹேட்டி²மம் ஹேட்டி²மஞ்ஹி பகு³ணஜ்ஜா²னம் உபரிமஸ்ஸ உபரிமஸ்ஸ பத³ட்டா²னம் ஹோதி. தஸ்மா ‘‘வோதா³னம்பி வுட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம். ப⁴வங்கே³ன பன ஸப்³ப³ஜ்ஜா²னேஹி வுட்டா²னம் ஹோதி. ப²லஸமாபத்தியா நிரோத⁴ஸமாபத்திதோ வுட்டா²னம் ஹோதி. தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘தம்ஹா தம்ஹா ஸமாதி⁴ம்ஹா வுட்டா²னம்பி வுட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம். இத³ம்பி ஞாணம் ‘‘தத்த² கதமம் ததா²க³தஸ்ஸ ஜா²னவிமோக்க²ஸமாதி⁴ஸமாபத்தீனம் ஸம்கிலேஸம் வோதா³னம் வுட்டா²னம் யதா²பூ⁴தம் ஞாணம், ஜா²யீதி சத்தாரோ ஜா²யீ, அத்தே²கச்சோ ஜா²யீ ஸம்பத்திம்யேவ ஸமானம் விபத்தீதி பச்சேதீ’’திஆதி³னா (விப⁴. 828) நயேன அபி⁴த⁴ம்மே வித்தா²ரிதம். ஸத்தன்னம் ஞாணானம் வித்தா²ரகதா²வினிச்ச²யோ ஸம்மோஹவினோத³னியம் விப⁴ங்க³ட்ட²கதா²யம் வுத்தோ. புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிதி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணகதா² விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வித்தா²ரிதா. ஆஸவக்க²யகதா² ப⁴யபே⁴ரவே.

149. இமானி கோ² ஸாரிபுத்தாதி யானி புப்³பே³ ‘‘த³ஸ கோ² பனிமானி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லானீ’’தி அவோசம், இமானி தானீதி அப்பனம் கரோதி. தத்த² பரவாதீ³கதா² ஹோதி – த³ஸப³லஞாணம் நாம பாடியேக்கம் நத்தி², ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸேவாயம் பபே⁴தோ³தி. தம் ந ததா² த³ட்ட²ப்³ப³ம். அஞ்ஞமேவ ஹி த³ஸப³லஞாணம், அஞ்ஞம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம். த³ஸப³லஞாணஞ்ஹி ஸகஸககிச்சமேவ ஜானாதி. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞாணம் தம்பி ததோ அவஸேஸம்பி பஜானாதி. த³ஸப³லஞாணேஸு ஹி பட²மம் காரணாகாரணமேவ ஜானாதி. து³தியம் கம்மந்தரவிபாகந்தரமேவ. ததியம் கம்மபரிச்சே²த³மேவ. சதுத்த²ம் தா⁴துனானத்தகாரணமேவ. பஞ்சமம் ஸத்தானம் அஜ்ஜா²ஸயாதி⁴முத்திமேவ. ச²ட்ட²ம் இந்த்³ரியானம் திக்க²முது³பா⁴வமேவ. ஸத்தமம் ஜா²னாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் தேஸம் ஸம்கிலேஸாதி³மேவ. அட்ட²மம் புப்³பே³னிவுத்த²க²ந்த⁴ஸந்ததிமேவ. நவமம் ஸத்தானம் சுதிபடிஸந்தி⁴மேவ. த³ஸமம் ஸச்சபரிச்சே²த³மேவ. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் பன ஏதேஹி ஜானிதப்³ப³ஞ்ச ததோ உத்தரிஞ்ச பஜானாதி. ஏதேஸம் பன கிச்சம் ந ஸப்³ப³ம் கரோதி. தஞ்ஹி ஜா²னம் ஹுத்வா அப்பேதும் ந ஸக்கோதி, இத்³தி⁴ ஹுத்வா விகுப்³பி³தும் ந ஸக்கோதி, மக்³கோ³ ஹுத்வா கிலேஸே கே²பேதும் ந ஸக்கோதி. அபிச பரவாதீ³ ஏவம் புச்சி²தப்³போ³ – ‘‘த³ஸப³லஞாணம் நாம ஏதம் ஸவிதக்கஸவிசாரம் அவிதக்கவிசாரமத்தம் அவிதக்கஅவிசாரம் காமாவசரம் ரூபாவசரம் அரூபாவசரம் லோகியம் லோகுத்தர’’ந்தி? ஜானந்தோ படிபாடியா ஸத்த ஞாணானி ஸவிதக்கஸவிசாரானீதி வக்க²தி. ததோ பரானி த்³வே அவிதக்கஅவிசாரானீதி வக்க²தி. ஆஸவக்க²யஞாணம் ஸியா ஸவிதக்கஸவிசாரம், ஸியா அவிதக்கவிசாரமத்தம், ஸியா அவிதக்கஅவிசாரந்தி வக்க²தி. ததா² படிபாடியா ஸத்த காமாவசரானி, ததோ பரானி த்³வே ரூபாவசரானி, அவஸானே ஏகம் லோகுத்தரந்தி வக்க²தி, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் பன ஸவிதக்கஸவிசாரமேவ காமாவசரமேவ லோகியமேவாதி வக்க²தி.

ஏவமேத்த² அனுபத³வண்ணனம் கத்வா இதா³னி யஸ்மா ததா²க³தோ பட²மம்யேவ டா²னாட்டா²னஞாணேன வேனேய்யஸத்தானம் ஆஸவக்க²யாதி⁴க³மஸ்ஸ சேவ அனதி⁴க³மஸ்ஸ ச டா²னாட்டா²னபூ⁴தம் கிலேஸாவரணாபா⁴வம் பஸ்ஸதி, லோகியஸம்மாதி³ட்டி²ட்டா²னத³ஸ்ஸனதோ நியதமிச்சா²தி³ட்டி²ட்டா²னாபா⁴வத³ஸ்ஸனதோ ச. அத² நேஸம் கம்மவிபாகஞாணேன விபாகாவரணாபா⁴வம் பஸ்ஸதி, திஹேதுகபடிஸந்தி⁴த³ஸ்ஸனதோ. ஸப்³ப³த்த²கா³மினீபடிபதா³ஞாணேன கம்மாவரணாபா⁴வம் பஸ்ஸதி, அனந்தரியகம்மாபா⁴வத³ஸ்ஸனதோ. ஏவம் அனாவரணானம் அனேகதா⁴துனானாதா⁴துஞாணேன அனுகூலத⁴ம்மதே³ஸனத்த²ம் சரியவிஸேஸம் பஸ்ஸதி, தா⁴துவேமத்தத³ஸ்ஸனதோ. அத² நேஸம் நானாதி⁴முத்திகதாஞாணேன அதி⁴முத்திம் பஸ்ஸதி, பயோக³ம் அனாதி³யித்வாபி அதி⁴முத்திவஸேன த⁴ம்மதே³ஸனத்த²ம். அதே²வம் தி³ட்டா²தி⁴முத்தீனம் யதா²ஸத்தி யதா²ப³லம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதும் இந்த்³ரியபரோபரியத்தஞாணேன இந்த்³ரியபரோபரியத்தம் பஸ்ஸதி, ஸத்³தா⁴தீ³னம் திக்க²முது³பா⁴வத³ஸ்ஸனதோ. ஏவம் பரிஞ்ஞாதிந்த்³ரியபரோபரியத்தா பன தே ஸசே தூ³ரே ஹோந்தி, பட²மஜ்ஜா²னாதீ³ஸு வஸீபூ⁴தத்தா இத்³தி⁴விஸேஸேன தே கி²ப்பம் உபக³ச்ச²தி. உபக³ந்த்வா ச நேஸம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணேன புப்³ப³ஜாதிபா⁴வனம், தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணானுபா⁴வதோ பத்தப்³பே³ன சேதோபரியஞாணேன ஸம்பதி சித்தவிஸேஸம் பஸ்ஸந்தோ ஆஸவக்க²யஞாணானுபா⁴வேன ஆஸவக்க²யகா³மினியா படிபதா³ய விக³தஸம்மோஹத்தா ஆஸவக்க²யாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. தஸ்மா இமினா அனுக்கமேன இமானி த³ஸப³லானி வுத்தானீதி வேதி³தப்³பா³னி.

தம், ஸாரிபுத்த, வாசம் அப்பஹாயாதிஆதீ³ஸு புன ஏவரூபிம் வாசம் ந வக்கா²மீதி வத³ந்தோ தம் வாசம் பஜஹதி நாம. புன ஏவரூபம் சித்தம் ந உப்பாதே³ஸ்ஸாமீதி சிந்தேந்தோ சித்தம் பஜஹதி நாம. புன ஏவரூபம் தி³ட்டி²ம் ந க³ண்ஹிஸ்ஸாமீதி பஜஹந்தோ தி³ட்டி²ம் படினிஸ்ஸஜ்ஜதி நாம, ததா² அகரோந்தோ நேவ பஜஹதி, ந படினிஸ்ஸஜ்ஜதி. ஸோ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயேதி யதா² நிரயபாலேஹி ஆஹரித்வா நிரயே ட²பிதோ, ஏவம் நிரயே ட²பிதோயேவாதி வேதி³தப்³போ³.

இதா³னிஸ்ஸ அத்த²ஸாத⁴கம் உபமம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஸேய்யதா²பீதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஸீலஸம்பன்னோதிஆதீ³ஸு லோகியலோகுத்தரா ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞா வேதி³தப்³பா³. லோகுத்தரவஸேனேவ வினிவத்தேதும்பி வட்டதி. அயஞ்ஹி ஸம்மாவாசாகம்மந்தாஜீவேஹி ஸீலஸம்பன்னோ, ஸம்மாவாயாமஸதிஸமாதீ⁴ஹி ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோ, ஸம்மாதி³ட்டி²ஸங்கப்பேஹி பஞ்ஞாஸம்பன்னோ, ஸோ ஏவம் ஸீலாதி³ஸம்பன்னோ பி⁴க்கு² யதா² தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே அஞ்ஞம் ஆராதே⁴தி அரஹத்தம் பாபுணாதி, ஏவம்ஸம்பத³மித³ம், ஸாரிபுத்த, வதா³மி இமம்பி காரணம் ஏவரூபமேவ. யதா² ஹி மக்³கா³னந்தரம் அவிரஜ்ஜி²த்வாவ ப²லம் நிப்³ப³த்ததி, ஏவமேவ இமஸ்ஸாபி புக்³க³லஸ்ஸ சுதிஅனந்தரம் அவிரஜ்ஜி²த்வாவ நிரயே படிஸந்தி⁴ ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. ஸகலஸ்மிஞ்ஹி பு³த்³த⁴வசனே இமாய உபமாய கா³ள்ஹதரம் கத்வா வுத்தஉபமா நாம நத்தி².

150. வேஸாரஜ்ஜானீதி ஏத்த² ஸாரஜ்ஜபடிபக்கோ² வேஸாரஜ்ஜம், சதூஸு டா²னேஸு ஸாரஜ்ஜாபா⁴வம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ உப்பன்னஸோமனஸ்ஸமயஞாணஸ்ஸேதம் நாமம். ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தே படிஜானதோதி அஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴, ஸப்³பே³ த⁴ம்மா மயா அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴தி ஏவம் படிஜானதோ தவ. அனபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴தி இமே நாம த⁴ம்மா தயா அனபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴. தத்ர வதாதி தேஸு வத அனபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴தி ஏவம் த³ஸ்ஸிதத⁴ம்மேஸு. ஸஹத⁴ம்மேனாதி ஸஹேதுனா ஸகாரணேன வசனேன ஸுனக்க²த்தோ விய விப்பலபந்தோ அப்பமாணம். நிமித்தமேதந்தி ஏத்த² புக்³க³லோபி த⁴ம்மோபி நிமித்தந்தி அதி⁴ப்பேதோ. தம் புக்³க³லம் ந பஸ்ஸாமி, யோ மம் படிசோதே³ஸ்ஸதி, தம் த⁴ம்மம் ந பஸ்ஸாமி, யம் த³ஸ்ஸேத்வா அயம் நாம த⁴ம்மோ தயா அனபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி மம் படிசோதே³ஸ்ஸதீதி அயமேத்த² அத்தோ². கே²மப்பத்தோதி கே²மம் பத்தோ, ஸேஸபத³த்³வயம் இமஸ்ஸேவ வேவசனம். ஸப்³ப³ஞ்ஹேதம் வேஸாரஜ்ஜஞாணமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். த³ஸப³லஸ்ஸ ஹி அயம் நாம த⁴ம்மோ தயா அனபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி சோத³கம் புக்³க³லம் வா சோத³னாகாரணம் அனபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴த⁴ம்மம் வா அபஸ்ஸதோ ஸபா⁴வபு³த்³தோ⁴யேவ வா ஸமானோ அஹம் பு³த்³தோ⁴ஸ்மீதி வதா³மீதி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ ப³லவதரம் ஸோமனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜதி. தேன ஸம்பயுத்தம் ஞாணம் வேஸாரஜ்ஜம் நாம. தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘கே²மப்பத்தோ’’திஆதி³மாஹ. ஏவம் ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

அந்தராயிகா த⁴ம்மாதி ஏத்த² பன அந்தராயம் கரோந்தீதி அந்தராயிகா, தே அத்த²தோ ஸஞ்சிச்ச வீதிக்கந்தா ஸத்த ஆபத்திக்க²ந்தா⁴. ஸஞ்சிச்ச வீதிக்கந்தஞ்ஹி அந்தமஸோ து³க்கட-து³ப்³பா⁴ஸிதம்பி மக்³க³ப²லானம் அந்தராயம் கரோதி. இத⁴ பன மேது²னத⁴ம்மோ அதி⁴ப்பேதோ. மேது²னம் ஸேவதோ ஹி யஸ்ஸ கஸ்ஸசி நிஸ்ஸம்ஸயமேவ மக்³க³ப²லானம் அந்தராயோ ஹோதி. யஸ்ஸ கோ² பன தேஸு அத்தா²யாதி ராக³க்க²யாதீ³ஸு யஸ்ஸ அத்தா²ய. த⁴ம்மோ தே³ஸிதோதி அஸுப⁴பா⁴வனாதி³த⁴ம்மோ கதி²தோ. தத்ர வத மந்தி தஸ்மிம் அனிய்யானிகத⁴ம்மே மம். ஸேஸம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

த³ஸப³லஞாணாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

அட்ட²பரிஸவண்ணனா

151. ‘‘அட்ட² கோ² இமா ஸாரிபுத்தா’’தி இத³ம் கஸ்மா ஆரத்³த⁴ம்? வேஸாரஜ்ஜஞாணஸ்ஸ ப³லத³ஸ்ஸனத்த²ம். யதா² ஹி ப்³யத்தம் பரிஸம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா விஞ்ஞூனம் சித்தம் ஆராத⁴னஸமத்தா²ய கதா²ய த⁴ம்மகதி²கஸ்ஸ சே²கபா⁴வோ பஞ்ஞாயதி, ஏவம் இமா அட்ட² பரிஸா பத்வா வேஸாரஜ்ஜஞாணஸ்ஸ வேஸாரஜ்ஜபா⁴வோ ஸக்கா ஞாதுந்தி வேஸாரஜ்ஜஞாணஸ்ஸ ப³லம் த³ஸ்ஸேந்தோ, அட்ட² கோ² இமா ஸாரிபுத்தாதிஆதி³மாஹ.

தத்த² க²த்தியபரிஸாதி க²த்தியானம் ஸன்னிபதித்வா நிஸின்னட்டா²னம், ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². மாரகாயிகானம் பன ஸன்னிபதித்வா நிஸின்னட்டா²னம் மாரபரிஸா வேதி³தப்³பா³, ந மாரானம். ஸப்³பா³பி சேதா பரிஸா உக்³க³ட்டா²னத³ஸ்ஸனவஸேன க³ஹிதா. மனுஸ்ஸா ஹி ‘‘ஏத்த² ராஜா நிஸின்னோ’’தி பகதிவசனம்பி வத்தும் ந ஸக்கோந்தி, கச்சே²ஹி ஸேதா³ முச்சந்தி. ஏவம் உக்³கா³ க²த்தியபரிஸா. ப்³ராஹ்மணா தீஸு வேதே³ஸு குஸலா ஹோந்தி, க³ஹபதயோ நானாவோஹாரேஸு சேவ அக்க²ரசிந்தாய ச. ஸமணா ஸகவாத³பரவாதே³ஸு குஸலா ஹோந்தி. தேஸம் மஜ்ஜே² த⁴ம்மகதா²கத²னம் நாம அதிவிய பா⁴ரோ. அமனுஸ்ஸாபி உக்³கா³ ஹோந்தி. அமனுஸ்ஸோதி ஹி வுத்தமத்தேபி மனுஸ்ஸானம் ஸகலஸரீரம் ஸங்கம்பதி, தேஸம் ரூபம் வா தி³ஸ்வா ஸத்³த³ம் வா ஸுத்வா ஸத்தா விஸஞ்ஞினோ ஹோந்தி. ஏவம் அமனுஸ்ஸபரிஸா உக்³கா³. தாஸுபி த⁴ம்மகதா²கத²னம் நாம அதிவிய பா⁴ரோ. இதி உக்³க³ட்டா²னத³ஸ்ஸனவஸேன தா க³ஹிதாதி வேதி³தப்³பா³.