8. விஸாகா²ஸுத்தவண்ணனா
78. அட்ட²மே விஸாகா²ய மிகா³ரமாதுயா நத்தா காலங்கதா ஹோதீதி விஸாகா²ய மஹாஉபாஸிகாய புத்தஸ்ஸ தீ⁴தா குமாரிகா காலங்கதா ஹோதி. ஸா கிர வத்தஸம்பன்னா ஸாஸனே அபி⁴ப்பஸன்னா மஹாஉபாஸிகாய கே³ஹம் பவிட்டா²னம் பி⁴க்கூ²னம் பி⁴க்கு²னீனஞ்ச அத்தனா காதப்³ப³வேய்யாவச்சம் புரேப⁴த்தம் பச்சா²ப⁴த்தஞ்ச அப்பமத்தா அகாஸி, அத்தனோ பிதாமஹியா சித்தானுகூலம் படிபஜ்ஜி. தேன விஸாகா² கே³ஹதோ ப³ஹி க³ச்ச²ந்தீ ஸப்³ப³ம் தஸ்ஸாயேவ பா⁴ரம் கத்வா க³ச்ச²தி, ரூபேன ச த³ஸ்ஸனீயா பாஸாதி³கா, இதி ஸா தஸ்ஸா விஸேஸதோ பியா மனாபா அஹோஸி. ஸா ரோகா³பி⁴பூ⁴தா காலமகாஸி. தேன வுத்தம் – ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன விஸாகா²ய மிகா³ரமாதுயா நத்தா காலங்கதா ஹோதி பியா மனாபா’’தி. அத² மஹாஉபாஸிகா தஸ்ஸா மரணேன ஸோகம் ஸந்தா⁴ரேதும் அஸக்கோந்தீ து³க்கீ² து³ம்மனா ஸரீரனிக்கே²பம் காரேத்வா ‘‘அபி நாம ஸத்து² ஸந்திகம் க³தகாலே சித்தஸ்ஸாத³ம் லபே⁴ய்ய’’ந்தி ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமி. தேன வுத்தம் – ‘‘அத² கோ² விஸாகா² மிகா³ரமாதா’’திஆதி³. தத்த² தி³வா தி³வஸ்ஸாதி தி³வஸஸ்ஸாபி தி³வா, மஜ்ஜ²ன்ஹிகே காலேதி அத்தோ².
ப⁴க³வா விஸாகா²ய வட்டாபி⁴ரதிம் ஜானந்தோ உபாயேன ஸோகதனுகரணத்த²ம் ‘‘இச்சே²ய்யாஸி த்வம் விஸாகே²’’திஆதி³மாஹ. தத்த² யாவதிகாதி யத்தகா. ததா³ கிர ஸத்த ஜனகோடியோ ஸாவத்தி²யம் படிவஸந்தி. தம் ஸந்தா⁴ய ப⁴க³வா ‘‘கீவப³ஹுகா பன விஸாகே² ஸாவத்தி²யா மனுஸ்ஸா தே³வஸிகம் காலம் கரோந்தீ’’தி புச்சி². விஸாகா² ‘‘த³ஸபி, ப⁴ந்தே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² தீணீதி தயோ. அயமேவ வா பாடோ². அவிவித்தாதி அஸுஞ்ஞா.
அத² ப⁴க³வா அத்தனோ அதி⁴ப்பாயம் பகாஸேந்தோ ‘‘அபி நு த்வம் கதா³சி கரஹசி அனல்லவத்தா² வா ப⁴வேய்யாஸி அனல்லகேஸா வா’’தி ஆஹ. நனு ஏவம் ஸந்தே தயா ஸப்³ப³காலம் ஸோகாபி⁴பூ⁴தாய மதானம் புத்தாதீ³னம் அமங்க³லூபசாரவஸேன உத³கோரோஹணேன அல்லவத்தா²ய அல்லகேஸாய ஏவ ப⁴விதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. தம் ஸுத்வா உபாஸிகா ஸம்வேக³ஜாதா ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’தி படிக்கி²பித்வா பியவத்து²ம் விப்படிஸாரதோ அத்தனோ சித்தஸ்ஸ நிவத்தபா⁴வம் ஸத்து² ஆரோசேந்தீ ‘‘அலம் மே, ப⁴ந்தே, தாவப³ஹுகேஹி புத்தேஹி ச நத்தாரேஹி சா’’தி ஆஹ.
அத²ஸ்ஸா ப⁴க³வா ‘‘து³க்க²ம் நாமேதம் பியவத்து²னிமித்தம், யத்தகானி பியவத்தூ²னி, தத்தகானி து³க்கா²னி. தஸ்மா ஸுக²காமேன து³க்க²ப்படிகூலேன ஸப்³ப³ஸோ பியவத்து²தோ சித்தம் விவேசேதப்³ப³’’ந்தி த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ ‘‘யேஸம் கோ² விஸாகே² ஸதம் பியானி, ஸதம் தேஸம் து³க்கா²னீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸதம் பியானீதி ஸதம் பியாயிதப்³ப³வத்தூ²னி. ‘‘ஸதம் பிய’’ந்திபி கேசி பட²ந்தி. ஏத்த² ச யஸ்மா ஏகதோ பட்டா²ய யாவ த³ஸ, தாவ ஸங்க்²யா ஸங்க்²யேய்யப்பதா⁴னா, தஸ்மா ‘‘யேஸம் த³ஸ பியானி, த³ஸ தேஸம் து³க்கா²னீ’’திஆதி³னா பாளி ஆக³தா. கேசி பன ‘‘யேஸம் த³ஸ பியானம், த³ஸ நேஸம் து³க்கா²ன’’ந்திஆதி³னா பட²ந்தி, தம் ந ஸுந்த³ரம். யஸ்மா பன வீஸதிதோ பட்டா²ய யாவ ஸதம், தாவ ஸங்க்²யா ஸங்க்²யேய்யப்பதா⁴னாவ, தஸ்மா தத்தா²பி ஸங்க்²யேய்யப்பதா⁴னதம்யேவ க³ஹேத்வா ‘‘யேஸம் கோ² விஸாகே² ஸதம் பியானி, ஸதம் தேஸம் து³க்கா²னீ’’திஆதி³னா பாளி ஆக³தா. ஸப்³பே³ஸம்பி ச ‘‘யேஸம் ஏகம் பியம், ஏகம் தேஸம் து³க்க²’’ந்தி பாடோ², ந பன து³க்க²ஸ்ஸாதி. ஏதஸ்மிஞ்ஹி பக்கே² ஏகரஸா ஏகஜ்ஜா²ஸயா ச ப⁴க³வதோ தே³ஸனா ஹோதி. தஸ்மா யதா²வுத்தனயாவ பாளி வேதி³தப்³பா³.
ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா ஸோகபரிதே³வாதி³கம் சேதஸிகம் காயிகஞ்ச து³க்க²ம் பியவத்து²னிமித்தம் பியவத்து²ம்ஹி ஸதி ஹோதி, அஸதி ந ஹோதீதி ஏதமத்த²ம் ஸப்³பா³காரதோ ஜானித்வா தத³த்த²பரிதீ³பனம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி.
தஸ்ஸத்தோ² – ஞாதிபோ⁴க³ரோக³ஸீலதி³ட்டி²ப்³யஸனேஹி பு²ட்ட²ஸ்ஸ அந்தோ நிஜ்ஜா²யந்தஸ்ஸ பா³லஸ்ஸ சித்தஸந்தாபலக்க²ணா யே கேசி முது³மஜ்ஜா²தி³பே⁴தே³ன யாதி³ஸா தாதி³ஸா ஸோகா வா தேஹியேவ பு²ட்ட²ஸ்ஸ ஸோகுத்³தே³ஹகஸமுட்டா²பிதவசீவிப்பலாபலக்க²ணா பரிதே³விதா வா அனிட்ட²போ²ட்ட²ப்³ப³படிஹதகாயஸ்ஸ காயபீளனலக்க²ணா து³க்கா² வா ததா² அவுத்தத்த²ஸ்ஸ விகப்பனத்தே²ன வாஸத்³தே³ன க³ஹிதா தோ³மனஸ்ஸூபாயாஸாத³யோ வா நிஸ்ஸயபே⁴தே³ன ச அனேகரூபா நானாவிதா⁴ இமஸ்மிம் ஸத்தலோகே தி³ஸ்ஸந்தி உபலப்³ப⁴ந்தி, ஸப்³பே³பி ஏதே பியம் பியஜாதிகம் ஸத்தம் ஸங்கா²ரஞ்ச படிச்ச நிஸ்ஸாய ஆக³ம்ம பச்சயம் கத்வா பப⁴வந்தி நிப்³ப³த்தந்தி. தஸ்மிம் பன யதா²வுத்தே பியவத்து²ம்ஹி பியே அஸந்தே பியபா⁴வகரே ச²ந்த³ராகே³ பஹீனே ந கதா³சிபி ஏதே ப⁴வந்தி. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘பியதோ ஜாயதீ ஸோகோ…பே… பேமதோ ஜாயதீ ஸோகோ’’தி ச ஆதி³ (த⁴. ப. 212-213). ததா² ‘‘பியப்பபூ⁴தா கலஹா விவாதா³, பரிதே³வஸோகா ஸஹமச்ச²ரேஹீ’’தி ச ஆதி³ (ஸு. நி. 869). ஏத்த² ச ‘‘பரிதே³விதா வா து³க்கா² வா’’தி லிங்க³விபல்லாஸேன வுத்தம், ‘‘பரிதே³விதானி வா து³க்கா²னி வா’’தி வத்தப்³பே³ விப⁴த்திலோபோ வா கதோதி வேதி³தப்³போ³.
தஸ்மா ஹி தே ஸுகி²னோ வீதஸோகாதி யஸ்மா பியப்பபூ⁴தா ஸோகாத³யோ யேஸம் நத்தி², தஸ்மா தே ஏவ ஸுகி²னோ வீதஸோகா நாம. கே பன தே? யேஸம் பியம் நத்தி² குஹிஞ்சி லோகே யேஸம் அரியானம் ஸப்³ப³ஸோ வீதராக³த்தா கத்த²சிபி ஸத்தலோகே ஸங்கா²ரலோகே ச பியம் பியபா⁴வோ ‘‘புத்தோ’’தி வா ‘‘பா⁴தா’’தி வா ‘‘ப⁴கி³னீ’’தி வா ‘‘ப⁴ரியா’’தி வா பியம் பியாயனம் பியபா⁴வோ நத்தி², ஸங்கா²ரலோகேபி ‘‘ஏதம் மம ஸந்தகம், இமினாஹம் இமம் நாம ஸுக²ம் லபா⁴மி லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி பியம் பியாயனம் பியபா⁴வோ நத்தி². தஸ்மா அஸோகம் விரஜம் பத்த²யானோ, பியம் ந கயிராத² குஹிஞ்சி லோகேதி யஸ்மா ச ஸுகி²னோ நாம வீதஸோகா, வீதஸோகத்தாவ கத்த²சிபி விஸயே பியபா⁴வோ நத்தி², தஸ்மா அத்தனோ யதா²வுத்தஸோகாபா⁴வேன ச அஸோகம் அஸோகபா⁴வம் ராக³ரஜாதி³விக³மனேன விரஜம் விரஜபா⁴வம் அரஹத்தம், ஸோகஸ்ஸ ராக³ரஜாதீ³னஞ்ச அபா⁴வஹேதுபா⁴வதோ வா ‘‘அஸோகம் விரஜ’’ந்தி லத்³த⁴னாமம் நிப்³பா³னம் பத்த²யானோ கத்துகம்யதாகுஸலச்ச²ந்த³ஸ்ஸ வஸேன ச²ந்த³ஜாதோ கத்த²சி லோகே ரூபாதி³த⁴ம்மே அந்தமஸோ ஸமத²விபஸ்ஸனாத⁴ம்மேபி பியம் பியபா⁴வம் வியாயனம் ந கயிராத² ந உப்பாதே³ய்ய. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘த⁴ம்மாபி வோ, பி⁴க்க²வே, பஹாதப்³பா³, பகே³வ அத⁴ம்மா’’தி (ம. நி. 1.240).
அட்ட²மஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.