1. பட²மலகுண்ட³கப⁴த்³தி³யஸுத்தவண்ணனா

61. சூளவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே லகுண்ட³கப⁴த்³தி³யந்தி ஏத்த² ப⁴த்³தி³யோதி தஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ நாமம், காயஸ்ஸ பன ரஸ்ஸத்தா ‘‘லகுண்ட³கப⁴த்³தி³யோ’’தி நம் ஸஞ்ஜானந்தி. ஸோ கிர ஸாவத்தி²வாஸீ குலபுத்தோ மஹத்³த⁴னோ மஹாபோ⁴கோ³ ரூபேன அபாஸாதி³கோ து³ப்³ப³ண்ணோ து³த்³த³ஸிகோ ஓகோடிமகோ. ஸோ ஏகதி³வஸம் ஸத்த²ரி ஜேதவனே விஹரந்தே உபாஸகேஹி ஸத்³தி⁴ம் விஹாரம் க³ந்த்வா த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா படிலத்³த⁴ஸத்³தோ⁴ பப்³ப³ஜித்வா லத்³தூ⁴பஸம்பதோ³ ஸத்து² ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தோ ஸோதாபத்திப²லம் பாபுணி. ததா³ ஸேக்கா² பி⁴க்கூ² யேபு⁴ய்யேன ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் உபஸங்கமித்வா உபரிமக்³க³த்தா²ய கம்மட்டா²னம் யாசந்தி, த⁴ம்மதே³ஸனம் யாசந்தி, பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தி. ஸோ தேஸம் அதி⁴ப்பாயம் பூரேந்தோ கம்மட்டா²னம் ஆசிக்க²தி, த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி. தே க⁴டேந்தா வாயமந்தா அப்பேகச்சே ஸகதா³கா³மிப²லம், அப்பேகச்சே அனாகா³மிப²லம், அப்பேகச்சே அரஹத்தம், அப்பேகச்சே திஸ்ஸோ விஜ்ஜா, அப்பேகச்சே ச²ளபி⁴ஞ்ஞா, அப்பேகச்சே சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³ அதி⁴க³ச்ச²ந்தி. தே தி³ஸ்வா லகுண்ட³கப⁴த்³தி³யோபி ஸேகோ² ஸமானோ காலம் ஞத்வா அத்தனோ சித்தகல்லதஞ்ச ஸல்லேக²ஞ்ச பச்சவேக்கி²த்வா த⁴ம்மஸேனாபதிம் உபஸங்கமித்வா கதபடிஸந்தா²ரோ ஸம்மோத³மானோ த⁴ம்மதே³ஸனம் யாசி. ஸோபிஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயஸ்ஸ அனுரூபம் கத²ம் கதே²ஸி. தேன வுத்தம் – ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஆயஸ்மந்தம் லகுண்ட³கப⁴த்³தி³யம் அனேகபரியாயேன த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேதீ’’திஆதி³.

தத்த² அனேகபரியாயேனாதி ‘‘இதிபி பஞ்சக்க²ந்தா⁴ அனிச்சா, இதிபி து³க்கா², இதிபி அனத்தா’’தி ஏவம் அனேகேஹி காரணேஹி. த⁴ம்மியா கதா²யாதி பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் உத³யப்³ப³யாதி³பகாஸனியா த⁴ம்மியா கதா²ய. ஸந்த³ஸ்ஸேதீதி தானியேவ அனிச்சாதி³லக்க²ணானி உத³யப்³ப³யாதி³கே ச ஸம்மா த³ஸ்ஸேதி, ஹத்தே²ன க³ஹேத்வா விய பச்சக்க²தோ த³ஸ்ஸேதி. ஸமாத³பேதீதி தத்த² லக்க²ணாரம்மணிகம் விபஸ்ஸனம் ஸம்மா ஆத³பேதி, யதா² வீதி²படிபன்னா ஹுத்வா பவத்ததி, ஏவம் க³ண்ஹாபேதி. ஸமுத்தேஜேதீதி விபஸ்ஸனாய ஆரத்³தா⁴ய ஸங்கா²ரானம் உத³யப்³ப³யாதீ³ஸு உபட்ட²ஹந்தேஸு யதா²காலம் பக்³க³ஹனிக்³க³ஹஸமுபேக்க²ணேஹி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் அனுபவத்தனேன பா⁴வனம் மஜ்ஜி²மம் வீதி²ம் ஓதாரேத்வா யதா² விபஸ்ஸனாஞாணம் ஸூரம் பஸன்னம் ஹுத்வா வஹதி, ஏவம் இந்த்³ரியானம் விஸத³பா⁴வகரணேன விபஸ்ஸனாசித்தம் ஸம்மா உத்தேஜேதி, விஸதா³பனவஸேன வோத³பேதி. ஸம்பஹம்ஸேதீதி ததா² பவத்தியமானாய விபஸ்ஸனாய ஸமப்பவத்தபா⁴வனாவஸேன சேவ உபரிலத்³த⁴ப்³ப³பா⁴வனாப³லேன ச சித்தம் ஸம்மா பஹம்ஸேதி, லத்³த⁴ஸ்ஸாத³வஸேன வா ஸுட்டு² தோஸேதி. அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சீதி யதா² யதா² த⁴ம்மஸேனாபதி த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, ததா² ததா² தத²லக்க²ணம் விபஸ்ஸந்தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ ச தே³ஸனானுபா⁴வேன, அத்தனோ ச உபனிஸ்ஸயஸம்பத்தியா ஞாணஸ்ஸ பரிபாகம் க³தத்தா தே³ஸனானுஸாரேன ஞாணே அனுபவத்தந்தே காமாஸவாதீ³ஸு கஞ்சி ஆஸவம் அக்³க³ஹேத்வா மக்³க³படிபாடியாவ அனவஸேஸதோ சித்தம் விமுச்சி, அரஹத்தப²லம் ஸச்சா²காஸீதி அத்தோ².

ஏதமத்த²ம் விதி³த்வாதி ஏதம் ஆயஸ்மதோ லகுண்ட³கப⁴த்³தி³யஸ்ஸ அஞ்ஞாராத⁴னஸங்கா²தம் அத்த²ம் ஸப்³பா³காரதோ விதி³த்வா தத³த்த²தீ³பனம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி.

தத்த² உத்³த⁴ந்தி ரூபதா⁴துயா அரூபதா⁴துயா ச. அதோ⁴தி காமதா⁴துயா. ஸப்³ப³தீ⁴தி ஸப்³ப³ஸ்மிம்பி ஸங்கா²ரக³தே. விப்பமுத்தோதி புப்³ப³பா⁴கே³ விக்க²ம்ப⁴னவிமுத்தியா அபரபா⁴கே³ ஸமுச்சே²த³படிபஸ்ஸத்³தி⁴விமுத்தீஹி ஸப்³ப³ப்பகாரேன விமுத்தோ. ஏத்த² ச உத்³த⁴ம் விப்பமுத்தோதி ஏதேன பஞ்சுத்³த⁴ம்பா⁴கி³யஸம்யோஜனபஹானம் த³ஸ்ஸேதி. அதோ⁴ விப்பமுத்தோதி ஏதேன பஞ்சோரம்பா⁴கி³யஸம்யோஜனபஹானம். ஸப்³ப³தி⁴ விப்பமுத்தோதி ஏதேன அவஸிட்ட²ஸப்³பா³குஸலபஹானம் த³ஸ்ஸேதி. அத² வா உத்³த⁴ந்தி அனாக³தகாலக்³க³ஹணம். அதோ⁴தி அதீதகாலக்³க³ஹணம். உப⁴யக்³க³ஹணேனேவ தது³ப⁴யபடிஸம்யுத்தத்தா பச்சுப்பன்னோ அத்³தா⁴ க³ஹிதோ ஹோதி, தத்த² அனாக³தகாலக்³க³ஹணேன அனாக³தக்க²ந்தா⁴யதனதா⁴துயோ க³ஹிதா. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸப்³ப³தீ⁴தி காமபே⁴தா³தி³கே ஸப்³ப³ஸ்மிம் ப⁴வே. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – அனாக³தோ அதீதோ பச்சுப்பன்னோதி ஏவம் தியத்³த⁴ஸங்க³ஹிதே ஸப்³ப³ஸ்மிம் ப⁴வே விப்பமுத்தோதி.

அயம்ஹமஸ்மீதி அனானுபஸ்ஸீதி யோ ஏவம் விப்பமுத்தோ, ஸோ ரூபவேத³னாதீ³ஸு ‘‘அயம் நாம த⁴ம்மோ அஹமஸ்மீ’’தி தி³ட்டி²மானமஞ்ஞனாவஸேன ஏவம் நானுபஸ்ஸதி. தஸ்ஸ ததா² த³ஸ்ஸனே காரணம் நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. அத² வா அயம்ஹமஸ்மீதி அனானுபஸ்ஸீதி இத³ம் யதா²வுத்தாய விமுத்தியா அதி⁴க³முபாயதீ³பனம். தியத்³த⁴ஸங்க³ஹிதே தேபூ⁴மகே ஸங்கா²ரே ‘‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’தி பவத்தனஸபா⁴வாய மஞ்ஞனாய அனதி⁴ட்டா²னம் கத்வா ‘‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மே ஸோ அத்தா’’தி ஏவம் உப்பஜ்ஜமானா யா புப்³ப³பா⁴க³வுட்டா²னகா³மினீ விபஸ்ஸனா, ஸா விமுத்தியா பத³ட்டா²னம். ஏவம் விமுத்தோ உத³தாரி ஓக⁴ம், அதிண்ணபுப்³ப³ம் அபுனப்³ப⁴வாயாதி ஏவம் த³ஸஹி ஸம்யோஜனேஹி ஸப்³பா³குஸலேஹி ச ஸப்³ப³தா² விமுத்தோ அரஹா அரியமக்³கா³தி⁴க³மனதோ புப்³பே³ ஸுபினந்தேபி அதிண்ணபுப்³ப³ம் காமோகோ⁴ ப⁴வோகோ⁴ தி³ட்டோ²கோ⁴ அவிஜ்ஜோகோ⁴தி இமம் சதுப்³பி³த⁴ம் ஓக⁴ம், ஸம்ஸாரமஹோக⁴மேவ வா அபுனப்³ப⁴வாய அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னாய உத³தாரி உத்திண்ணோ, உத்தரித்வா பாரே டி²தோதி அத்தோ².

பட²மஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.