10. ஸாரிபுத்தஉபஸமஸுத்தவண்ணனா

40. த³ஸமே அத்தனோ உபஸமந்தி ஸாவகபாரமீமத்த²கப்பத்தியா ஹேதுபூ⁴தம் அக்³க³மக்³கே³ன அத்தனோ அனவஸேஸகிலேஸவூபஸமம்.

ஆயஸ்மா ஹி ஸாரிபுத்தோ அனுபஸந்தகிலேஸானம் ஸத்தானம் ராகா³தி³கிலேஸஜனிதஸந்தாபத³ரத²பரிளாஹது³க்க²ஞ்சேவ கிலேஸாபி⁴ஸங்கா²ரனிமித்தம் ஜாதிஜராப்³யாதி⁴மரணஸோகபரிதே³வாதி³து³க்க²ஞ்ச பச்சக்க²தோ தி³ஸ்வா அதீதானாக³தேபி நேஸம் வட்டமூலகது³க்க²ம் பரிதுலேத்வா கருணாயமானோ அத்தனாபி புது²ஜ்ஜனகாலே அனுபூ⁴தம் கிலேஸனிமித்தம் வா அனப்பகம் து³க்க²ம் அனுஸ்ஸரித்வா ‘‘ஈதி³ஸஸ்ஸ நாம மஹாது³க்க²ஸ்ஸ ஹேதுபூ⁴தா கிலேஸா இதா³னி மே ஸுப்பஹீனா’’தி அத்தனோ கிலேஸவூபஸமம் அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்க²தி. பச்சவேக்க²ந்தோ ச ‘‘இமே ஏத்தகா கிலேஸா ஸோதாபத்திமக்³கே³ன உபஸமிதா, ஏத்தகா ஸகதா³கா³மிமக்³கே³ன, ஏத்தகா அனாகா³மிமக்³கே³ன, ஏத்தகா அரஹத்தமக்³கே³ன உபஸமிதா’’தி தம்தம்மக்³க³ஞாணேஹி ஓதி⁴ஸோ கிலேஸானம் உபஸமிதபா⁴வம் பச்சவேக்க²தி, தேன வுத்தம் – ‘‘அத்தனோ உபஸமம் பச்சவேக்க²மானோ’’தி.

அபரே ‘‘தே²ரோ அரஹத்தப²லஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜித்வா தம் பச்சவேக்கி²த்வா ‘இமஸ்ஸ வதாயம் ஸந்தபணீதபா⁴வோ அச்சந்தஸந்தாய அஸங்க²தாய தா⁴துயா ஆரம்மணதோ, ஸயஞ்ச ஸம்மதே³வ கிலேஸவூபஸமதோ’தி ஏவம் அபி⁴ண்ஹம் உபஸமம் பச்சவேக்க²தீ’’தி வத³ந்தி. அஞ்ஞே பன ‘‘அனவஸேஸகிலேஸானம் உபஸமபரியோஸானே ஜாதம் அக்³க³ப²லமேவேத்த² உபஸமோ நாம, தம் பச்சவேக்க²மானோ நிஸின்னோ’’தி.

ஏதமத்த²ம் விதி³த்வாதி யதி³த³ம் ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ மஹாபஞ்ஞதாதி³ஹேதுபூ⁴தம் ஸாவகேஸு அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணம் கிலேஸப்பஹானம் அக்³க³ப²லம் வா உபஸமபரியாயேன வுத்தம், தஸ்ஸ பச்சவேக்க²ணஸங்கா²தம் அத்த²ம் ஸப்³பா³காரதோ விதி³த்வா தத³னுபா⁴வதீ³பகம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி.

தத்த² உபஸந்தஸந்தசித்தஸ்ஸாதி உபஸந்தமேவ ஹுத்வா ஸந்தம் சித்தம் ஏதஸ்ஸாதி உபஸந்தஸந்தசித்தோ. ஸமாபத்தியா விக்க²ம்ப⁴னேன ஹி உபஸந்தகிலேஸத்தா உபஸந்தசித்தம் ந ஸப்³ப³தா² ‘‘உபஸந்தஸந்த’’ந்தி வுச்சதி தஸ்ஸ உபஸமஸ்ஸ அனச்சந்திகபா⁴வதோ, ந ததா² அக்³க³மக்³கே³ன. தேன பன அச்சந்தமேவ கிலேஸானம் ஸமுச்சி²ன்னத்தா அரஹதோ சித்தம் புன கிலேஸானம் அனுபஸமேதப்³ப³தாய ஸமத²விபஸ்ஸனாஹேட்டி²மமக்³கே³ஹி உபஸந்தகிலேஸம் ஹுத்வா அச்சந்தஸந்தபா⁴வதோவ ‘‘உபஸந்தஸந்த’’ந்தி வுச்சதி. தேன வுத்தம் – ‘‘உபஸந்தமேவ ஹுத்வா ஸந்தம் சித்தம் ஏதஸ்ஸாதி உபஸந்தஸந்தசித்தோ’’தி. உபஸந்தந்தி வா உபஸமோ வுச்சதி, தஸ்மா ‘‘உபஸந்தஸந்தசித்தஸ்ஸா’’தி அச்சந்தூபஸமேன ஸந்தசித்தஸ்ஸாதி அத்தோ².

அத² வா ஸதிபி ஸப்³பே³ஸம் கீ²ணாஸவானம் அனவஸேஸகிலேஸவூபஸமே ஸாவகபாரமீஞாணஸ்ஸ பன மத்த²கப்பத்திஹேதுபூ⁴தோ ஸாவகேஸு அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணோ ஸவிஸேஸோ த⁴ம்மஸேனாபதினோ கிலேஸவூபஸமோதி த³ஸ்ஸேதும் ஸத்தா² உபஸந்தஸத்³தே³ன விஸேஸேத்வா ஆஹ ‘‘உபஸந்தஸந்தசித்தஸ்ஸா’’தி.

தத்ராயமத்தோ² – பு⁴ஸம் த³ள்ஹம் வா ஸந்தம் உபஸந்தம், தேன உபஸந்தேன உபஸந்தமேவ ஹுத்வா ஸந்தம் உபஸந்தஸந்தம், தாதி³ஸம் சித்தம் ஏதஸ்ஸாதி ஸப்³ப³ம் புரிமஸதி³ஸமேவ. ததா² ஹேஸ ப⁴க³வதா – ‘‘ஸாரிபுத்தோ, பி⁴க்க²வே, மஹாபஞ்ஞோ புது²பஞ்ஞோ ஹாஸபஞ்ஞோ ஜவனபஞ்ஞோ திக்க²பஞ்ஞோ நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞோ’’திஆதி³னா (ம. நி. 3.93) அனேகபரியாயேன வண்ணிதோ தோ²மிதோ. நேத்திச்சி²ன்னஸ்ஸாதி நேத்தி வுச்சதி ப⁴வதண்ஹா ஸம்ஸாரஸ்ஸ நயனதோ, ஸா நேத்தி சி²ன்னா ஏதஸ்ஸாதி நேத்திச்சி²ன்னோ. தஸ்ஸ நேத்திச்சி²ன்னஸ்ஸ, பஹீனதண்ஹஸ்ஸாதி அத்தோ². முத்தோ ஸோ மாரப³ந்த⁴னாதி ஸோ ஏவம்விதோ⁴ பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸப்³ப³ஸ்மா மாரப³ந்த⁴னதோ முத்தோ, ந தஸ்ஸ மாரப³ந்த⁴னமோசனாய கரணீயம் அத்தி², தஸ்மா த⁴ம்மஸேனாபதி அத்தனோ உபஸமம் பச்சவேக்க²தீதி. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

த³ஸமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

நிட்டி²தா ச மேகி⁴யவக்³க³வண்ணனா.