3. யஸோஜஸுத்தவண்ணனா

23. ததியே யஸோஜப்பமுகா²னீதி ஏத்த² யஸோஜோதி தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ நாமம், தம் புப்³ப³ங்க³மம் கத்வா பப்³ப³ஜிதத்தா விசரணதோ ச தானி பஞ்ச பி⁴க்கு²ஸதானி ‘‘யஸோஜப்பமுகா²னீ’’தி வுத்தானி.

தேஸம் அயம் புப்³ப³யோகோ³ – அதீதே கிர கஸ்ஸபத³ஸப³லஸ்ஸ ஸாஸனே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ஆரஞ்ஞகோ அரஞ்ஞே பிட்டி²பாஸாணே கதபண்ணகுடியம் விஹரதி. தஸ்மிஞ்ச ஸமயே பஞ்சஸதா சோரா கா³மகா⁴தகாதீ³னி கத்வா சோரிகாய ஜீவந்தா சோரகம்மம் கத்வா ஜனபத³மனுஸ்ஸேஹி அனுப³த்³தா⁴ பலாயமானா அரஞ்ஞம் பவிஸித்வா தத்த² கிஞ்சி க³ஹணம் வா படிஸரணம் வா அபஸ்ஸந்தா அவிதூ³ரே தம் பி⁴க்கு²ம் பாஸாணே நிஸின்னம் தி³ஸ்வா வந்தி³த்வா தம் பவத்திம் ஆசிக்கி²த்வா ‘‘அம்ஹாகம், ப⁴ந்தே, படிஸரணம் ஹோதா²’’தி யாசிம்ஸு. தே²ரோ ‘‘தும்ஹாகம் ஸீலஸதி³ஸம் படிஸரணம் நத்தி², ஸப்³பே³ பஞ்ச ஸீலானி ஸமாதி³யதா²’’தி ஆஹ. தே ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸம்படிச்சி²த்வா ஸீலானி ஸமாதி³யிம்ஸு. தே²ரோ ‘‘தும்ஹே இதா³னி ஸீலேஸு பதிட்டி²தா, அத்தனோ ஜீவிதம் வினாஸயந்தேஸுபி மா மனம் பதோ³ஸயித்தா²’’தி ககசூபமவிதி⁴ம் (ம. நி. 1.222 ஆத³யோ) ஆசிக்கி². தே ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸம்படிச்சி²ம்ஸு. அத² தே ஜானபதா³ தம் ஸம்பத்தா இதோ சிதோ ச க³வேஸந்தா தே சோரே தி³ஸ்வா ஸப்³பே³வ ஜீவிதா வோரோபேஸும். தே தேஸு மனோபதோ³ஸமத்தம்பி அகத்வா அக்க²ண்ட³ஸீலா காலம் கத்வா காமாவசரதே³வேஸு நிப்³ப³த்திம்ஸு. தேஸு ஜேட்ட²சோரோ ஜேட்ட²தே³வபுத்தோ அஹோஸி, இதரே தஸ்ஸேவ பரிவாரா.

தே அபராபரம் ஸம்ஸரந்தா ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம் தே³வலோகே கே²பேத்வா அம்ஹாகம் ப⁴க³வதோ காலே தே³வலோகதோ சவித்வா ஜேட்ட²தே³வபுத்தோ ஸாவத்தி²னக³ரத்³வாரே கேவட்டகா³மே பஞ்சஸதகுலகா³மஜேட்ட²கஸ்ஸ கேவட்டஸ்ஸ புத்தோ ஹுத்வா நிப்³ப³த்தி, யஸோஜோதிஸ்ஸ நாமம் அகம்ஸு. இதரேபி அவஸேஸகேவட்டானம் புத்தா ஹுத்வா நிப்³ப³த்திம்ஸு. தே புப்³ப³ஸன்னிவாஸேன ஸப்³பே³பி ஸஹாயகா ஹுத்வா ஸஹபம்ஸுகீளிதம் கீளந்தா அனுபுப்³பே³ன வயப்பத்தா அஹேஸும், யஸோஜோ தேஸம் அக்³கோ³ அஹோஸி. தே ஸப்³பே³வ ஏகதோ ஹுத்வா ஜாலானி க³ஹேத்வா நதி³தளாகாதீ³ஸு மச்சே² ப³ந்த⁴ந்தா விசரந்தி.

அதே²கதி³வஸம் அசிரவதியா நதி³யா ஜாலே கி²த்தே ஸுவண்ணவண்ணோ மச்சோ² அந்தோஜாலே பாவிஸி. தம் தி³ஸ்வா ஸப்³பே³பி கேவட்டா ‘‘அம்ஹாகம் புத்தா மச்சே² ப³ந்த⁴ந்தா ஸுவண்ணவண்ணம் மச்ச²ம் ப³ந்தி⁴ம்ஸூ’’தி ஹட்ட²துட்டா² அஹேஸும். அத² தே பஞ்சஸதாபி ஸஹாயகா மச்ச²ம் நாவாய பக்கி²பித்வா நாவம் உக்கி²பித்வா ரஞ்ஞோ த³ஸ்ஸேஸும். ராஜா தம் தி³ஸ்வா ‘‘ப⁴க³வா ஏதஸ்ஸ ஸுவண்ணவண்ணகாரணம் ஜானிஸ்ஸதீ’’தி மச்ச²ம் கா³ஹாபேத்வா ப⁴க³வதோ த³ஸ்ஸேஸி. ஸத்தா² ‘‘அயம் கஸ்ஸபஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸனே ஓஸக்கமானே பப்³ப³ஜித்வா மிச்சா² படிபஜ்ஜந்தோ ஸாஸனம் ஓஸக்காபேத்வா நிரயே நிப்³ப³த்தோ ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம் நிரயே பச்சித்வா ததோ சுதோ அசிரவதியம் மச்சோ² ஹுத்வா நிப்³ப³த்தோ’’தி வத்வா தஸ்ஸ மாதுப⁴கி³னீனஞ்ச நிரயே நிப்³ப³த்தபா⁴வம், தஸ்ஸ பா⁴திகத்தே²ரஸ்ஸ பரினிப்³பு³தபா⁴வஞ்ச தேனேவ கதா²பேத்வா இமிஸ்ஸா அட்டு²ப்பத்தியா கபிலஸுத்தம் தே³ஸேஸி.

ஸத்து² தே³ஸனம் ஸுத்வா தே பஞ்சஸதா கேவட்டபுத்தா ஸம்வேக³ஜாதா ஹுத்வா ப⁴க³வதோ ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா, உபஸம்பன்னா ஹுத்வா விவேகவாஸம் வஸந்தா ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய ஆக³மம்ஸு. தேன வுத்தம் – ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன யஸோஜப்பமுகா²னி பஞ்சமத்தானி பி⁴க்கு²ஸதானீ’’திஆதி³.

தத்த² தேதா⁴தி தே இத⁴. நேவாஸிகேஹீதி நிப³த்³த⁴வாஸம் வஸமானேஹி. படிஸம்மோத³மானாதி நேவாஸிகபி⁴க்கூ²ஹி ‘‘கச்சாவுஸோ, க²மனீய’’ந்திஆதி³னா படிஸந்தா²ரவஸேன ஸம்மோத³னாய கதாய ‘‘ஆமாவுஸோ, க²மனீய’’ந்திஆதி³னா, புன ஸம்மோத³மானா தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸமப்பவத்தமோதா³. ஸேனாஸனானி பஞ்ஞாபயமானாதி ஆசரியுபஜ்ஜா²யானம் அத்தனோ ச பாபுணகானி ஸேனாஸனானி புச்சி²த்வா தேஹி நேவாஸிகேஹி தேஸம் ‘‘இத³ம் தும்ஹாகம் ஆசரியானம், இத³ம் தும்ஹாகம் உபஜ்ஜா²யானம், இத³ம் தும்ஹாகம் பாபுணாதீ’’தி ஸேனாஸனானி ஸம்விதா⁴பேத்வா அத்தனா ச தத்த² க³ந்த்வா, த்³வாரகவாடானி விவரித்வா, மஞ்சபீட²கடஸாரகாதீ³னி நீஹரித்வா பப்போ²டேத்வா யதா²டா²னம் ட²பனாதி³வஸேன பஞ்ஞாபேந்தா ச.

பத்தசீவரானி படிஸாமயமானாதி, ‘‘ப⁴ந்தே, இமம் மே பத்தம் ட²பேத², இத³ம் சீவரம், இத³ம் தா²லகம், இத³ம் உத³கதும்ப³ம், இத³ம் மே கத்தரயட்டி²’’ந்தி ஏவம் ஸமணபரிக்கா²ரம் ஸம்கோ³பயமானா. உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³தி உத்³த⁴ம் க³தட்டே²ன உச்சோ ஸத்³தோ³ யேஸந்தே உச்சாஸத்³தா³ அகாரஸ்ஸ ஆகாரம் கத்வா. ஸமந்ததோ பத்த²டட்டே²ன மஹந்தோ ஸத்³தோ³ யேஸந்தே மஹாஸத்³தா³. கேவட்டா மஞ்ஞே மச்ச²விலோபேதி கேவட்டா விய மச்ச²விலும்பனே. யதா² நாம கேவட்டா உத³கே வட்டனதோ மச்ச²க்³க³ஹணத்த²ம் பவத்தனதோ ‘‘கேவட்டா’’தி லத்³த⁴னாமா மச்ச²ப³ந்தா⁴ மச்ச²க்³க³ஹணத்த²ம் ஜலே ஜாலம் பக்கி²பித்வா ‘‘பவிட்டோ² ந பவிட்டோ², க³ஹிதோ ந க³ஹிதோ’’திஆதி³னா உச்சாஸத்³த³மஹாஸத்³தா³ ஹோந்தி. யதா² ச தே மச்ச²பச்சி²ஆதீ³னி ட²பிதட்டா²னே மஹாஜனே க³ந்த்வா ‘‘மய்ஹம் ஏகம் மச்ச²ம் தே³த², மய்ஹம் ஏகம் மச்ச²பா²லம் தே³த², அமுகஸ்ஸ தி³ன்னோ மஹந்தோ, மய்ஹம் கு²த்³த³கோ’’திஆதீ³னி வத்வா விலும்பமானே தேஸம் படிஸேத⁴னாதி³வஸேன உச்சாஸத்³த³மஹாஸத்³தா³ ச ஹோந்தி, ஏவமேதே பி⁴க்கூ²தி த³ஸ்ஸேதி. தேதேதி தே ஏதே. கிம்னூதி கிஸ்ஸ நு, கிமத்த²ம் நூதி அத்தோ². தேமேதி தே இமே. பணாமேமீதி நீஹராமி. வோதி தும்ஹே. ந வோ மம ஸந்திகே வத்த²ப்³ப³ந்தி தும்ஹேஹி மய்ஹம் ஸந்திகே ந வஸிதப்³ப³ம். யே தும்ஹே மாதி³ஸஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ வஸனட்டா²னம் ஆக³ந்த்வா ஏவம் மஹாஸத்³த³ம் கரோத², அத்தனோ த⁴ம்மதாய வஸந்தா கிம் நாம ஸாருப்பம் கரிஸ்ஸத², தும்ஹாதி³ஸானம் மம ஸந்திகே வஸனகிச்சம் நத்தீ²தி தீ³பேதி. ஏவம் பணாமிதேஸு ச ப⁴க³வதா தேஸு ஏகபி⁴க்கு²பி ‘‘ப⁴க³வா தும்ஹே மஹாஸத்³த³மத்தகேன அம்ஹே பணாமேதா²’’தி வா அஞ்ஞம் வா கிஞ்சி படிவசனம் அவத்வா பு³த்³த⁴கா³ரவேன ஸப்³பே³ ப⁴க³வதோ வசனம் ஸம்படிச்ச²ந்தா ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி வத்வா நிக்க²மிம்ஸு. ஏவம் பன தேஸம் அஹோஸி ‘‘மயம் ஸத்தா²ரம் பஸ்ஸிஸ்ஸாம, த⁴ம்மம் ஸோஸ்ஸாம, ஸத்து² ஸந்திகே வஸிஸ்ஸாமாதி ஆக³தா, ஏவரூபஸ்ஸ பன க³ருனோ ஸத்து² ஸந்திகம் ஆக³ந்த்வா மஹாஸத்³த³ம் கரிம்ஹா, அம்ஹாகமேவ தோ³ஸோயம், பணாமிதம்ஹா ததோ, ந லத்³த⁴ம் ஸத்து² ஸந்திகே வத்து²ம், ஸமந்தபாஸாதி³கம் ஸுவண்ணவண்ணம் ஸரீரம் ஓலோகேதும், மது⁴ரஸ்ஸரேன தே³ஸிதம் த⁴ம்மம் ஸோது’’ந்தி. தே ப³லவதோ³மனஸ்ஸஜாதா ஹுத்வா பக்கமிம்ஸு.

ஸம்ஸாமேத்வாதி ஸுகு³த்தம் கத்வா. வஜ்ஜீதி ஏவம்னாமகோ ஜனபதோ³, வஜ்ஜீ நாம ஜானபதி³னோ ராஜகுமாரா, தேஸம் நிவாஸோ ஏகோபி ஜனபதோ³ ருள்ஹீவஸேன ‘‘வஜ்ஜீ’’த்வேவ வுச்சதி. தேன வுத்தம் ‘‘வஜ்ஜீஸூ’’தி. வக்³கு³முதா³தி ஏவம்னாம லோகஸ்ஸ புஞ்ஞஸம்மதா ஏகா நதீ³. ‘‘வக்³க³முதா³’’திபி பாடோ². அத்த²காமேனாதி கிஞ்சி பயோஜனம் அனபேக்கி²த்வா அத்த²மேவ இச்ச²ந்தேன. ஹிதேஸினாதி அத்த²ம் இச்ச²ந்தேன, ‘‘கிந்தி மே ஸாவகா வட்டது³க்கா² பரிமுச்சேய்யு’’ந்தி தஸ்ஸ அத்த²ஸங்கா²தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ வா ஹேதுபூ⁴தஸ்ஸ ஹிதஸ்ஸ ஏஸனஸீலேன. ததோ ஏவ அத்தனோ ஸரீரகே²த³ம் அக³ணேத்வா தூ³ரேபி வேனேய்யஸந்திகம் க³ந்த்வா அனுகம்பனதோ அனுகம்பகேன. தமேவ அனுகம்பம் உபாதா³ய மயம் பணாமிதா, ந அத்தனோ வேய்யாவச்சாதி³பச்சாஸீஸாய. யஸ்மா த⁴ம்மக³ருனோ பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ ஸம்மாபடிபத்தியாவ பூஜேதப்³பா³, யே உச்சாஸத்³த³கரணமத்தேபி பணாமேந்தி, தஸ்மா ஹந்த³ மயம், ஆவுஸோ, ததா² விஹாரம் கப்பேம ஸப்³ப³த்த² ஸதிஸம்பஜஞ்ஞயோகே³ன அபண்ணகப்படிபத³ம் பூரேந்தா யதா²க³ஹிதகம்மட்டா²னம் மத்த²கம் பாபேந்தா சதுஇரியாபத²விஹாரம் கப்பேம விஹராம. யதா² நோ விஹரதந்தி யதா² அம்ஹேஸு விஹரந்தேஸு, ப⁴க³வா அத்தமனோ அஸ்ஸ, ஸம்மாபடிபத்தியா பூஜாய ஆராதி⁴தோ ப⁴வேய்யாதி அத்தோ².

தேனேவந்தரவஸ்ஸேனாதி தஸ்மிம்யேவ அந்தரவஸ்ஸே மஹாபவாரணம் அனதிக்கமித்வாவ. ஸப்³பே³வ திஸ்ஸோ விஜ்ஜா ஸச்சா²கம்ஸூதி ஸப்³பே³யேவ தே பஞ்சஸதா பி⁴க்கூ² புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணம் தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணம் ஆஸவக்க²யஞாணந்தி இமா திஸ்ஸோ புப்³பே³னிவுத்த²க்க²ந்த⁴ப்படிச்சா²த³கமோஹக்க²ந்தா⁴தீ³னம் வினிவிஜ்ஜ²னட்டே²ன விஜ்ஜா அத்தபச்சக்கா² அகம்ஸு. லோகியாபி⁴ஞ்ஞாஸு இமாயேவ த்³வே அபி⁴ஞ்ஞா ஆஸவக்க²யஞாணஸ்ஸ ப³ஹூபகாரா, ந ததா² தி³ப்³ப³ஸோதசேதோபரியஇத்³தி⁴வித⁴ஞாணானீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் விஜ்ஜத்தயமேவேத்த² தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் அதி⁴க³மத³ஸ்ஸனவஸேன உத்³த⁴டம். ததா² ஹி வேரஞ்ஜஸுத்தே (அ. நி. 8.11) ப⁴க³வா வேரஞ்ஜப்³ராஹ்மணஸ்ஸ அத்தனோ அதி⁴க³மம் த³ஸ்ஸேந்தோ விஜ்ஜத்தயமேவ தே³ஸேஸி, ந தி³ப்³ப³ஸோதஞாணாதீ³னம் அபா⁴வதோ. ஏவம் தேஸம்பி பி⁴க்கூ²னம் விஜ்ஜமானானிபி தி³ப்³ப³ஸோதஞாணாதீ³னி ந உத்³த⁴டானி. ச²ளபி⁴ஞ்ஞா ஹி தே பி⁴க்கூ². ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘வக்³கு³முதா³ய நதி³யா தீரே அந்தரஹிதா மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம் ப⁴க³வதோ ஸம்முகே² பாதுரஹேஸு’’ந்தி தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் இத்³தி⁴வளஞ்ஜனம் வக்க²தி.

யதா²பி⁴ரந்தந்தி யதா²பி⁴ரதிம் யதா²ஜ்ஜா²ஸயம். பு³த்³தா⁴னஞ்ஹி ஏகஸ்மிம் டா²னே வஸந்தானம் சா²யூத³கவிபத்திம் வா அபா²ஸுகஸேனாஸனம் வா மனுஸ்ஸானம் அஸ்ஸத்³தா⁴தி³பா⁴வம் வா ஆக³ம்ம அனபி⁴ரதி நாம நத்தி², தேஸம் ஸம்பத்தியா ‘‘பா²ஸும் விஹராமா’’தி சிரவிஹாரோபி நத்தி². யத்த² பன ப⁴க³வதி விஹரந்தே மனுஸ்ஸா ஸரணேஸு வா பதிட்ட²ஹந்தி, ஸீலானி வா ஸமாதி³யந்தி பப்³ப³ஜந்தி, ஸோதாபத்திமக்³கா³தீ³னி வா பாபுணந்தி, ஸத்தா² தாஸு ஸம்பத்தீஸு தேஸம் பதிட்டா²பனத்த²ம் வஸதி, தத³பா⁴வே பக்கமதி. ததா³ ஹி ஸாவத்தி²யம் கத்தப்³ப³பு³த்³த⁴கிச்சம் நாஹோஸி. தேன வுத்தம் – ‘‘அத² கோ² ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன வேஸாலீ தேன சாரிகம் பக்காமீ’’தி.

சாரிகம் சரமானோதி அத்³தா⁴னக³மனம் க³ச்ச²ந்தோ. சாரிகா ச நாமேஸா ப⁴க³வதோ து³விதா⁴ துரிதசாரிகா அதுரிதசாரிகாதி. தத்த² தூ³ரேபி போ³த⁴னேய்யபுக்³க³லம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸ போ³த⁴னத்த²ம் ஸஹஸா க³மனம் துரிதசாரிகா நாம, ஸா மஹாகஸ்ஸபபச்சுக்³க³மனாதீ³ஸு த³ட்ட²ப்³பா³. யா பன கா³மனிக³மராஜதா⁴னீபடிபாடியா தே³வஸிகம் யோஜனத்³த⁴யோஜனவஸேன பிண்ட³பாதசரியாதீ³ஹி லோகம் அனுக்³க³ண்ஹந்தோ க³ச்ச²தி, அயம் அதுரிதசாரிகா நாம, அயமேவ இதா⁴தி⁴ப்பேதா. தத³வஸரீதி தேன அவஸரி, தம் வா அவஸரி, தத்த² அவஸரி, பாவிஸீதி அத்தோ².

தத்ராதி தஸ்ஸம். ஸுத³ந்தி நிபாதமத்தம். வேஸாலியந்தி திக்க²த்தும் விஸாலீபூ⁴தத்தா ‘‘வேஸாலீ’’தி லத்³த⁴னாமே லிச்ச²விராஜூனம் நக³ரே. மஹாவனேதி மஹாவனம் நாம ஸயம்ஜாதம் அரோபிமம் ஸபரிச்சே²த³ம் மஹந்தம் வனம். கபிலவத்து²ஸாமந்தா பன மஹாவனம் ஹிமவந்தேன ஸஹ ஏகாப³த்³த⁴ம் அபரிச்சே²த³ம் ஹுத்வா மஹாஸமுத்³த³ம் ஆஹச்ச டி²தம். இத³ம் தாதி³ஸம் ந ஹோதி, ஸபரிச்சே²த³ம் மஹந்தம் வனந்தி மஹாவனம். கூடாகா³ரஸாலாயந்தி தஸ்மிம் மஹாவனே ப⁴க³வந்தம் உத்³தி³ஸ்ஸ கதே ஆராமே கூடாகா³ரம் அந்தோ கத்வா ஹம்ஸவட்டகச்ச²ன்னேன கதா ஸப்³பா³காரஸம்பன்னா பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ க³ந்த⁴குடி கூடாகா³ரஸாலா நாம, தஸ்ஸம் கூடாகா³ரஸாலாயம். வக்³கு³முதா³தீரியானந்தி வக்³கு³முதா³தீரவாஸீனம். சேதஸா சேதோ பரிச்ச மனஸி கரித்வாதி அத்தனோ சித்தேன தேஸம் சித்தம் பரிச்சி²ஜ்ஜ மனஸி கரித்வா, சேதோபரியஞாணேன வா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணேன வா தேஹி அதி⁴க³தவிஸேஸம் ஜானித்வாதி அத்தோ².

ஆலோகஜாதா வியாதி ஸஞ்ஜாதாலோகா விய. இதரம் தஸ்ஸேவ வேவசனம், சந்த³ஸஹஸ்ஸஸூரியஸஹஸ்ஸேஹி ஓபா⁴ஸிதா வியாதி அத்தோ². யஸ்மா தே யஸோஜப்பமுகா² பஞ்சஸதா பி⁴க்கூ² ஸப்³ப³ஸோ அவிஜ்ஜந்த⁴காரவித⁴மனேன ஆலோகபூ⁴தா ஓபா⁴ஸபூ⁴தா ஹுத்வா விஹரந்தி, தஸ்மா ப⁴க³வா தேஹி டி²ததி³ஸாய ‘‘ஆலோகஜாதா விய மே, ஆனந்த³, ஏஸா தி³ஸா’’திஆதி³னா வண்ணப⁴ணனாபதே³ஸேன தே பி⁴க்கூ² பஸம்ஸதி. தேன வுத்தம் – ‘‘யஸ்ஸம் தி³ஸாயம் வக்³கு³முதா³தீரியா பி⁴க்கூ² விஹரந்தீ’’தி. அப்படிகூலாதி ந படிகூலா, மனாபா மனோஹராதி அத்தோ². யஸ்மிஞ்ஹி பதே³ஸே ஸீலாதி³கு³ணஸம்பன்னா மஹேஸினோ விஹரந்தி, தம் கிஞ்சாபி உக்கூலவிகூலவிஸமது³க்³கா³காரம், அத² கோ² மனுஞ்ஞம் ரமணீயமேவ. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘கா³மே வா யதி³ வாரஞ்ஞே, நின்னே வா யதி³ வா த²லே;

யத்த² அரஹந்தோ விஹரந்தி, தம் பூ⁴மிராமணேய்யக’’ந்தி. (த⁴. ப. 98);

பஹிணேய்யாஸீதி பேஸேய்யாஸி. ஸத்தா² ஆயஸ்மந்தானம் த³ஸ்ஸனகாமோதி தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஸந்திகே பஹேணாகாரத³ஸ்ஸனம். இதி ப⁴க³வா யத³த்த²ம் தே பி⁴க்கூ² பணாமேஸி, தமத்த²ம் மத்த²கப்பத்தம் தி³ஸ்வா ஆரத்³த⁴சித்தோ தேஸம் த³ஸ்ஸனகாமதம் தே²ரஸ்ஸ ஆரோசேஸி. ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி ‘‘அஹம் இமே உச்சாஸத்³த³மஹாஸத்³த³கரணே பணாமேஸ்ஸாமி, அத² தே ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ விய கஸாபி⁴கா⁴தேன, தேன சோதி³தா ஸம்வேக³ப்பத்தா மமாராத⁴னத்த²ம் அரஞ்ஞம் பவிஸித்வா க⁴டேந்தா வாயமந்தா கி²ப்பமேவ அரஹத்தம் ஸச்சி²கரிஸ்ஸந்தீ’’தி. இதா³னி தே அக்³க³ப²லப்பத்தே தி³ஸ்வா தாய அரஹத்தப்பத்தியா ஆராதி⁴தசித்தோ தேஸம் த³ஸ்ஸனகாமோ ஹுத்வா ஏவம் த⁴ம்மப⁴ண்டா³கா³ரிகம் ஆணாபேஸி.

ஸோ பி⁴க்கூ²தி ஆனந்த³த்தே²ரேன ததா² ஆணத்தோ ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ ஏகோ பி⁴க்கு². பமுகே²தி ஸம்முகே². ஆனேஞ்ஜஸமாதி⁴னாதி சதுத்த²ஜ்ஜா²னபாத³கேன அக்³க³ப²லஸமாதி⁴னா, ‘‘அரூபஜ்ஜா²னபாத³கேனா’’திபி வத³ந்தி. ‘‘ஆனேஞ்ஜேன ஸமாதி⁴னா’’திபி பாடோ². கஸ்மா பன ப⁴க³வா தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஆக³மனம் ஜானந்தோ படிஸந்தா²ரம் அகத்வா ஸமாபத்திம்யேவ ஸமாபஜ்ஜி? தேஸம் அத்தனா ஸமாபன்னஸமாபத்திம் ஜானித்வா ஸமாபஜ்ஜனத்த²ம், தேஸம் புப்³பே³ பணாமிதானம் இதா³னி அத்தனா ஸமானஸம்போ⁴க³த³ஸ்ஸனத்த²ம், ஆனுபா⁴வதீ³பனத்த²ம், வினா வசீபே⁴தே³ன அஞ்ஞப்³யாகரணதீ³பனத்த²ஞ்ச. அபரே பனாஹு ‘‘புப்³பே³ பணாமிதானம் இதா³னி அத்தனோ ஸந்திகம் ஆக³தானம் அனுத்தரஸுகு²ப்பாத³னேன அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணபடிஸந்தா²ரகரணத்த²’’ந்தி. தேபி ஆயஸ்மந்தோ ப⁴க³வதோ அஜ்ஜா²ஸயம் ஞத்வா தம்யேவ ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜிம்ஸு. தேன வுத்தம் – ‘‘கதமேன நு கோ² ப⁴க³வா விஹாரேன ஏதரஹி விஹரதீ’’திஆதி³.

ஏத்த² ச ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னம் கோஸஜ்ஜாதீ³னம் பாரிபந்திகத⁴ம்மானம் ஸுவிதூ³ரபா⁴வதோ இத்³தி⁴யா மூலபூ⁴தேஹி அனோணமனாதீ³ஹி ஸோளஸஹி வோதா³னத⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³மனதோ ஆனேஞ்ஜப்பத்தம் ஸயம் அனிஞ்ஜனட்டே²ன ஆனேஞ்ஜந்தி வுச்சதி. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘அனோணதம் சித்தம் கோஸஜ்ஜே ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம். அனுண்ணதம் சித்தம் உத்³த⁴ச்சே ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம். அனபி⁴ரதம் சித்தம் ராகே³ ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம். அனபனதம் சித்தம் ப்³யாபாதே³ ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம். அனிஸ்ஸிதம் சித்தம் தி³ட்டி²யா ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம். அப்படிப³த்³த⁴ம் சித்தம் ச²ந்த³ராகே³ ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம். விப்பமுத்தம் சித்தம் காமராகே³ ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம். விஸம்யுத்தம் சித்தம் கிலேஸே ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம். விமரியாதி³கதம் சித்தம் கிலேஸமரியாதா³ய ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம். ஏகத்தக³தம் சித்தம் நானத்தகிலேஸே ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம். ஸத்³தா⁴ய பரிக்³க³ஹிதம் சித்தம் அஸ்ஸத்³தி⁴யே ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம். வீரியேன பரிக்³க³ஹிதம் சித்தம் கோஸஜ்ஜே ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம். ஸதியா பரிக்³க³ஹிதம் சித்தம் பமாதே³ ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம். ஸமாதி⁴னா பரிக்³க³ஹிதம் சித்தம் உத்³த⁴ச்சே ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம். பஞ்ஞாய பரிக்³க³ஹிதம் சித்தம் அவிஜ்ஜாய ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம். ஓபா⁴ஸக³தம் சித்தம் அவிஜ்ஜந்த⁴காரே ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜ’’ந்தி.

ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னமேவ ச ரூபவிராக³பா⁴வனாவஸேன பவத்திதம், ஆரம்மணவிபா⁴கே³ன சதுப்³பி³த⁴ம் அரூபாவசரஜ்ஜா²னந்தி ஏதேஸம் பஞ்சன்னம் ஜா²னானம் ஆனேஞ்ஜவோஹாரோ. தேஸம் யம் கிஞ்சி பாத³கம் கத்வா ஸமாபன்னா அரஹத்தப²லஸமாபத்தி ஆனேஞ்ஜஸமாதீ⁴தி போராணா.

அபி⁴க்கந்தாயாதி அதீதாய. நிக்க²ந்தேதி நிக்³க³தே, அபக³தேதி அத்தோ². துண்ஹீ அஹோஸீதி ப⁴க³வா அரியேன துண்ஹீபா⁴வேன துண்ஹீ அஹோஸி. உத்³த⁴ஸ்தே அருணேதி உக்³க³தே அருணே, அருணோ நாம புரத்தி²மதி³ஸாய ஸூரியோத³யதோ புரேதரமேவ உட்டி²தோபா⁴ஸோ. நந்தி³முகி²யாதி ரத்தியா அருணஸ்ஸ உக்³க³தத்தா ஏவ அருணப்பபா⁴ய ஸூரியாலோகூபஜீவினோ ஸத்தே நந்தா³பனமுகி²யா விய ரத்தியா ஜாதாய, விபா⁴யமானாயாதி அத்தோ².

தம்ஹா ஸமாதி⁴ம்ஹா வுட்ட²ஹித்வாதி யதா²பரிச்சே²த³ம் ததோ ஆனேஞ்ஜஸமாதி⁴தோ அரஹத்தப²லஸமாபத்திதோ உட்டா²ய. ஸசே கோ² த்வம், ஆனந்த³, ஜானேய்யாஸீதி ப⁴க³வா ‘‘இமே ச பி⁴க்கூ² ஏத்தகம் காலம் இமினா நாம ஸமாபத்திஸுகே²ன வீதினாமேந்தீ’’தி, ஆனந்த³, யதி³ த்வம் ஜானேய்யாஸி. ஏத்தகம்பி தே நப்படிபா⁴ஸேய்யாதி லோகியபடிஸம்மோத³னம் ஸந்தா⁴ய யதி³த³ம் தே ‘‘அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தீ’’திஆதி³னா திக்க²த்தும் படிபா⁴னம் உபட்டி²தம், தயித³ம் ஏத்தகம்பி தே ந உபட்ட²ஹேய்ய. யஸ்மா ச கோ² த்வம், ஆனந்த³, ஸேக்கோ² அஸேக்க²ம் ஸமாபத்திவிஹாரம் ந ஜானாஸி, தஸ்மா மம் இமேஸம் பி⁴க்கூ²னம் லோகியபடிஸம்மோத³னம் காரேதும் உஸ்ஸுக்கம் ஆபஜ்ஜி. அஹம் பன இமேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் லோகுத்தரபடிஸம்மோத³னேனேவ தியாமரத்திம் வீதினாமேஸிந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴க³வா ஆஹ – ‘‘அஹஞ்ச, ஆனந்த³, இமானி ச பஞ்ச பி⁴க்கு²ஸதானி ஸப்³பே³வ ஆனேஞ்ஜஸமாதி⁴னா நிஸீதி³ம்ஹா’’தி.

ஏதமத்த²ம் விதி³த்வாதி ஏதம் தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் அத்தனா ஸமம் ஆனேஞ்ஜஸமாதி⁴ஸமாபஜ்ஜனஸமத்த²தாஸங்கா²தம் வஸீபா⁴வத்த²ம் ஸப்³பா³காரதோ விதி³த்வா. இமம் உதா³னந்தி இமம் தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் அனவஸேஸராகா³தி³ப்பஹானஸம்ஸித்³தி⁴தாதி³ஸபா⁴வதீ³பனம் உதா³னம் உதா³னேஸி.

தத்த² யஸ்ஸ ஜிதோ காமகண்ட³கோதி குஸலபக்க²விஜ்ஜ²னட்டே²ன கண்ட³கபூ⁴தோ கிலேஸகாமோ யேன அரியபுக்³க³லேன அனவஸேஸம் ஜிதோ பஹீனோ, ஏதேனஸ்ஸ அனுனயாபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘கா³மகண்டகோ’’திபி பாடோ². தஸ்ஸத்தோ² – கா³மே கண்டகோ கண்டகட்டா²னியோ ஸகலோ வத்து²காமோ யஸ்ஸ ஜிதோதி. ஜயோ சஸ்ஸ தப்படிப³த்³த⁴ச²ந்த³ராக³ப்பஹானேனேவ வேதி³தப்³போ³, தேன தேஸம் அனாகா³மிமக்³கோ³ வுத்தோ ஹோதி. அக்கோஸோ ச ஜிதோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. வதோ⁴ ச ப³ந்த⁴னஞ்சாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. தேஸு அக்கோஸஜயேன வசீது³ச்சரிதாபா⁴வோ, இதரேன காயது³ச்சரிதாபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ. தேன தம்னிமித்தகஸ்ஸ ப்³யாபாத³ஸ்ஸ அனவஸேஸப்பஹானேன ததியமக்³கோ³ வுத்தோ ஹோதி. அத² வா அக்கோஸாதி³ஜயவசனேன ததியமக்³கோ³ வுத்தோ ஹோதி, அக்கோஸாதீ³னம் அச்சந்தக²மனம் தத்த² பகாஸிதம் ஹோதி, உப⁴யதா²பி நேஸம் விரோதா⁴பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. பப்³ப³தோ விய ஸோ டி²தோ அனேஜோதி ஏஜா வுச்சதி சலனகிலேஸபரிபந்தோ², ஏஜாஹேதூனம் அவஸேஸகிலேஸானம் அபா⁴வேன அனேஜோ, அனேஜத்தாயேவ ஸப்³ப³கிலேஸேஹி பரவாத³வாதேஹி ச அகம்பனீயத்தா டி²தோ ஏகக்³க⁴னபப்³ப³தஸதி³ஸோ. ஸுக²து³க்கே²ஸு ந வேத⁴தி ஸ பி⁴க்கூ²தி ஸோ பி⁴ன்னகிலேஸோ பி⁴க்கு² ஸுக²து³க்க²னிமித்தம் ந கம்பதீதி ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. இதி ப⁴க³வா தேஸம் பஞ்சஸதானம் பி⁴க்கூ²னம் அரஹத்தாதி⁴க³மேன தாதி³பா⁴வப்பத்திம் ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா ஏகபுக்³க³லாதி⁴ட்டா²னம் உதா³னம் உதா³னேஸீதி.

ததியஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.