5. பாராயனவக்³கோ³

வத்து²கா³தா²வண்ணனா

983. கோஸலானம் புரா ரம்மாதி பாராயனவக்³க³ஸ்ஸ வத்து²கா³தா². தாஸம் உப்பத்தி – அதீதே கிர பா³ராணஸிவாஸீ ஏகோ ருக்க²வட்³ட⁴கீ ஸகே ஆசரியகே அது³தியோ, தஸ்ஸ ஸோளஸ ஸிஸ்ஸா, ஏகமேகஸ்ஸ ஸஹஸ்ஸம் அந்தேவாஸிகா. ஏவம் தே ஸத்தரஸாதி⁴கஸோளஸஸஹஸ்ஸா ஆசரியந்தேவாஸினோ ஸப்³பே³பி பா³ராணஸிம் உபனிஸ்ஸாய ஜீவிகம் கப்பேந்தா பப்³ப³தஸமீபம் க³ந்த்வா ருக்கே² க³ஹேத்வா தத்தே²வ நானாபாஸாத³விகதியோ நிட்டா²பேத்வா குல்லம் ப³ந்தி⁴த்வா க³ங்கா³ய பா³ராணஸிம் ஆனேத்வா ஸசே ராஜா அத்தி²கோ ஹோதி, ரஞ்ஞோ, ஏகபூ⁴மிகம் வா…பே… ஸத்தபூ⁴மிகம் வா பாஸாத³ம் யோஜேத்வா தே³ந்தி. நோ சே, அஞ்ஞேஸம்பி விகிணித்வா புத்ததா³ரம் போஸேந்தி. அத² நேஸம் ஏகதி³வஸம் ஆசரியோ ‘‘ந ஸக்கா வட்³ட⁴கிகம்மேன நிச்சம் ஜீவிகம் கப்பேதும், து³க்கரஞ்ஹி ஜராகாலே ஏதம் கம்ம’’ந்தி சிந்தேத்வா அந்தேவாஸிகே ஆமந்தேஸி – ‘‘தாதா, உது³ம்ப³ராத³யோ, அப்பஸாரருக்கே² ஆனேதா²’’தி. தே ‘‘ஸாதூ⁴’’தி படிஸ்ஸுணித்வா ஆனயிம்ஸு. ஸோ தேஹி கட்ட²ஸகுணம் கத்வா தஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரம் பவிஸித்வா யந்தம் பூரேஸி. கட்ட²ஸகுணோ ஸுபண்ணராஜா விய ஆகாஸம் லங்கி⁴த்வா வனஸ்ஸ உபரி சரித்வா அந்தேவாஸீனம் புரதோ ஓருஹி. அத² ஆசரியோ ஸிஸ்ஸே ஆஹ – ‘‘தாதா, ஈதி³ஸானி கட்ட²வாஹனானி கத்வா ஸக்கா ஸகலஜம்பு³தீ³பே ரஜ்ஜம் க³ஹேதும், தும்ஹேபி, தாதா, ஏதானி கரோத², ரஜ்ஜம் க³ஹேத்வா ஜீவிஸ்ஸாம, து³க்க²ம் வட்³ட⁴கிஸிப்பேன ஜீவிது’’ந்தி. தே ததா² கத்வா ஆசரியஸ்ஸ படிவேதே³ஸும். ததோ நே ஆசரியோ ஆஹ – ‘‘கதமம், தாதா, ரஜ்ஜம் க³ண்ஹாமா’’தி? ‘‘பா³ராணஸிரஜ்ஜம் ஆசரியா’’தி. ‘‘அலம், தாதா, மா ஏதம் ருச்சி, மயஞ்ஹி தம் க³ஹேத்வாபி ‘வட்³ட⁴கிராஜா வட்³ட⁴கியுவராஜா’தி வட்³ட⁴கிவாதா³ ந முச்சிஸ்ஸாம, மஹந்தோ ஜம்பு³தீ³போ, அஞ்ஞத்த² க³ச்சா²மா’’தி.

ததோ ஸபுத்ததா³ரா கட்ட²வாஹனானி, அபி⁴ருஹித்வா ஸஜ்ஜாவுதா⁴ ஹுத்வா ஹிமவந்தாபி⁴முகா² க³ந்த்வா ஹிமவதி அஞ்ஞதரம் நக³ரம் பவிஸித்வா ரஞ்ஞோ நிவேஸனேயேவ பச்சுட்ட²ஹம்ஸு. தே தத்த² ரஜ்ஜம் க³ஹேத்வா ஆசரியம் ரஜ்ஜே அபி⁴ஸிஞ்சிம்ஸு. ஸோ ‘‘கட்ட²வாஹனோ ராஜா’’தி பாகடோ அஹோஸி. தம்பி நக³ரம் தேன க³ஹிதத்தா ‘‘கட்ட²வாஹனனக³ர’’ந்த்வேவ நாமம் லபி⁴, ததா² ஸகலரட்ட²ம்பி. கட்ட²வாஹனோ ராஜா த⁴ம்மிகோ அஹோஸி, ததா² யுவராஜா அமச்சட்டா²னேஸு ச ட²பிதா ஸோளஸ ஸிஸ்ஸா. தம் ரட்ட²ம் ரஞ்ஞா சதூஹி ஸங்க³ஹவத்தூ²ஹி ஸங்க³ய்ஹமானம் அதிவிய இத்³த⁴ம் பீ²தம் நிருபத்³த³வஞ்ச அஹோஸி. நாக³ரா ஜானபதா³ ராஜானஞ்ச ராஜபரிஸஞ்ச அதிவிய மமாயிம்ஸு ‘‘ப⁴த்³த³கோ நோ ராஜா லத்³தோ⁴, ப⁴த்³தி³கா ராஜபரிஸா’’தி.

அதே²கதி³வஸம் மஜ்ஜி²மதே³ஸதோ வாணிஜா ப⁴ண்ட³ம் க³ஹேத்வா கட்ட²வாஹனனக³ரம் ஆக³மம்ஸு பண்ணாகாரஞ்ச க³ஹேத்வா ராஜானம் பஸ்ஸிம்ஸு. ராஜா ‘‘குதோ ஆக³தத்தா²’’தி ஸப்³ப³ம் புச்சி². ‘‘பா³ராணஸிதோ தே³வா’’தி. ஸோ தத்த² ஸப்³ப³ம் பவத்திம் புச்சி²த்வா – ‘‘தும்ஹாகம் ரஞ்ஞா ஸத்³தி⁴ம் மம மித்தபா⁴வம் கரோதா²’’தி ஆஹ. தே ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸம்படிச்சி²ம்ஸு. ஸோ தேஸம் பரிப்³ப³யம் த³த்வா க³மனகாலே ஸம்பத்தே புன ஆத³ரேன வத்வா விஸ்ஸஜ்ஜேஸி. தே பா³ராணஸிம் க³ந்த்வா தஸ்ஸ ரஞ்ஞோ ஆரோசேஸும். ராஜா ‘‘கட்ட²வாஹனரட்டா² ஆக³தானம் வாணிஜகானம் அஜ்ஜதக்³கே³ ஸுங்கம் முஞ்சாமீ’’தி பே⁴ரிம் சராபேத்வா ‘‘அத்து² மே கட்ட²வாஹனோ மித்தோ’’தி த்³வேபி அதி³ட்ட²மித்தா அஹேஸும். கட்ட²வாஹனோபி ச ஸகனக³ரே பே⁴ரிம் சராபேஸி – ‘‘அஜ்ஜதக்³கே³ பா³ராணஸிதோ ஆக³தானம் வாணிஜகானம் ஸுங்கம் முஞ்சாமி, பரிப்³ப³யோ ச நேஸம் தா³தப்³போ³’’தி. ததோ பா³ராணஸிராஜா கட்ட²வாஹனஸ்ஸ லேக²ம் பேஸேஸி ‘‘ஸசே தஸ்மிம் ஜனபதே³ த³ட்டு²ம் வா ஸோதும் வா அரஹரூபம் கிஞ்சி அச்ச²ரியம் உப்பஜ்ஜதி, அம்ஹேபி த³க்கா²பேது ச ஸாவேது சா’’தி. ஸோபிஸ்ஸ ததே²வ படிலேக²ம் பேஸேஸி. ஏவம் தேஸம் கதிகம் கத்வா வஸந்தானம் கதா³சி கட்ட²வாஹனஸ்ஸ அதிமஹக்³கா⁴ அச்சந்தஸுகு²மா கம்ப³லா உப்பஜ்ஜிம்ஸு பா³லஸூரியரஸ்மிஸதி³ஸா வண்ணேன. தே தி³ஸ்வா ராஜா ‘‘மம ஸஹாயஸ்ஸ பேஸேமீ’’தி த³ந்தகாரேஹி அட்ட² த³ந்தகரண்ட³கே லிகா²பேத்வா தேஸு கரண்ட³கேஸு தே கம்ப³லே பக்கி²பித்வா லாகா²சரியேஹி ப³ஹி லாகா²கோ³ளகஸதி³ஸே காராபேத்வா அட்ட²பி லாகா²கோ³ளகே ஸமுக்³கே³ பக்கி²பித்வா வத்தே²ன வேடே²த்வா ராஜமுத்³தி³காய லஞ்சே²த்வா ‘‘பா³ராணஸிரஞ்ஞோ தே³தா²’’தி அமச்சே பேஸேஸி. லேக²ஞ்ச அதா³ஸி ‘‘அயம் பண்ணாகாரோ நக³ரமஜ்ஜே² அமச்சபரிவுதேன பேக்கி²தப்³போ³’’தி.

தே க³ந்த்வா பா³ராணஸிரஞ்ஞோ அத³ம்ஸு. ஸோ லேக²ம் வாசேத்வா அமச்சே ஸன்னிபாதேத்வா நக³ரமஜ்ஜே² ராஜங்க³ணே லஞ்ச²னம் பி⁴ந்தி³த்வா பலிவேட²னம் அபனேத்வா ஸமுக்³க³ம் விவரித்வா அட்ட² லாகா²கோ³ளகே தி³ஸ்வா ‘‘மம ஸஹாயோ லாகா²கோ³ளகேஹி கீளனகபா³லகானம் விய மய்ஹம் லாகா²கோ³ளகே பேஸேஸீ’’தி மங்கு ஹுத்வா ஏகம் லாகா²கோ³ளகம் அத்தனோ நிஸின்னாஸனே பஹரி. தாவதே³வ லாகா² பரிபதி, த³ந்தகரண்ட³கோ விவரம் த³த்வா த்³வேபா⁴கோ³ அஹோஸி. ஸோ அப்³ப⁴ந்தரே கம்ப³லம் தி³ஸ்வா இதரேபி விவரி ஸப்³ப³த்த² ததே²வ அஹோஸி. ஏகமேகோ கம்ப³லோ தீ³க⁴தோ ஸோளஸஹத்தோ² வித்தா²ரதோ அட்ட²ஹத்தோ². பஸாரிதே கம்ப³லே ராஜங்க³ணம் ஸூரியப்பபா⁴ய ஓபா⁴ஸிதமிவ அஹோஸி. தம் தி³ஸ்வா மஹாஜனோ அங்கு³லியோ விது⁴னி, சேலுக்கே²பஞ்ச அகாஸி, ‘‘அம்ஹாகம் ரஞ்ஞோ அதி³ட்ட²ஸஹாயோ கட்ட²வாஹனராஜா ஏவரூபம் பண்ணாகாரம் பேஸேஸி, யுத்தம் ஏவரூபம் மித்தம் காது’’ந்தி அத்தமனோ அஹோஸி. ராஜா வோஹாரிகே பக்கோஸாபேத்வா ஏகமேகம் கம்ப³லம் அக்³கா⁴பேஸி, ஸப்³பே³பி அனக்³கா⁴ அஹேஸும். ததோ சிந்தேஸி – ‘‘பச்சா² பேஸேந்தேன பட²மம் பேஸிதபண்ணாகாரதோ அதிரேகம் பேஸேதும் வட்டதி, ஸஹாயேன ச மே அனக்³கோ⁴ பண்ணாகாரோ பேஸிதோ, கிம் நு, கோ², அஹம் ஸஹாயஸ்ஸ பேஸேய்ய’’ந்தி? தேன ச ஸமயேன கஸ்ஸபோ ப⁴க³வா உப்பஜ்ஜித்வா பா³ராணஸியம் விஹரதி. அத² ரஞ்ஞோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘வத்து²த்தயரதனதோ அஞ்ஞம் உத்தமரதனம் நத்தி², ஹந்தா³ஹம் வத்து²த்தயரதனஸ்ஸ உப்பன்னபா⁴வம் ஸஹாயஸ்ஸ பேஸேமீ’’தி. ஸோ –

‘‘பு³த்³தோ⁴ லோகே ஸமுப்பன்னோ, ஹிதாய ஸப்³ப³பாணினம்;

த⁴ம்மோ லோகே ஸமுப்பன்னோ, ஸுகா²ய ஸப்³ப³பாணினம்;

ஸங்கோ⁴ லோகே ஸமுப்பன்னோ, புஞ்ஞக்கே²த்தம் அனுத்தர’’ந்தி. –

இமம் கா³த²ம், யாவ அரஹத்தம், தாவ ஏகபி⁴க்கு²ஸ்ஸ படிபத்திஞ்ச ஸுவண்ணபட்டே ஜாதிஹிங்கு³லகேன லிகா²பேத்வா ஸத்தரதனமயே ஸமுக்³கே³ பக்கி²பித்வா தம் ஸமுக்³க³ம் மணிமயே ஸமுக்³கே³, மணிமயம் மஸாரக³ல்லமயே, மஸாரக³ல்லமயம் லோஹிதங்க³மயே, லோஹிதங்க³மயம், ஸுவண்ணமயே, ஸுவண்ணமயம் ரஜதமயே, ரஜதமயம் த³ந்தமயே, த³ந்தமயம் ஸாரமயே, ஸாரமயம் ஸமுக்³க³ம் பேளாய பக்கி²பித்வா பேளம் து³ஸ்ஸேன வேடே²த்வா லஞ்சே²த்வா மத்தவரவாரணம் ஸோவண்ணத்³த⁴ஜம் ஸோவண்ணாலங்கார ஹேமஜாலஸஞ்ச²ன்னம் காரேத்வா தஸ்ஸுபரி பல்லங்கம் பஞ்ஞாபேத்வா பல்லங்கே பேளம் ஆரோபேத்வா ஸேதச்ச²த்தேன தா⁴ரியமானேன ஸப்³ப³க³ந்த⁴புப்பா²தீ³ஹி பூஜாய கரியமானாய ஸப்³ப³தாளாவசரேஹி து²திஸதானி கா³யமானேஹி யாவ அத்தனோ ரஜ்ஜஸீமா, தாவ மக்³க³ம் அலங்காராபேத்வா ஸயமேவ நேஸி. தத்ர ச ட²த்வா ஸாமந்தராஜூனம் பண்ணாகாரம் பேஸேஸி – ‘‘ஏவம் ஸக்கரோந்தேஹி அயம் பண்ணாகாரோ பேஸேதப்³போ³’’தி. தம் ஸுத்வா தே தே ராஜானோ படிமக்³க³ம் ஆக³ந்த்வா யாவ கட்ட²வாஹனஸ்ஸ ரஜ்ஜஸீமா, தாவ நயிம்ஸு.

கட்ட²வாஹனோபி ஸுத்வா படிமக்³க³ம் ஆக³ந்த்வா ததே²வ பூஜேந்தோ நக³ரம் பவேஸேத்வா அமச்சே ச நாக³ரே ச ஸன்னிபாதாபேத்வா ராஜங்க³ணே பலிவேட²னது³ஸ்ஸம் அபனேத்வா பேளம் விவரித்வா பேளாய ஸமுக்³க³ம் பஸ்ஸித்வா அனுபுப்³பே³ன ஸப்³ப³ஸமுக்³கே³ விவரித்வா ஸுவண்ணபட்டே லேக²ம் பஸ்ஸித்வா ‘‘கப்பஸதஸஹஸ்ஸேஹி அதிது³ல்லப⁴ம் மம ஸஹாயோ பண்ணாகாரரதனம் பேஸேஸீ’’தி அத்தமனோ ஹுத்வா ‘‘அஸுதபுப்³ப³ம் வத ஸுணிம்ஹா ‘பு³த்³தோ⁴ லோகே உப்பன்னோ’தி, யம்னூனாஹம் க³ந்த்வா பு³த்³த⁴ஞ்ச பஸ்ஸேய்யம் த⁴ம்மஞ்ச ஸுணேய்ய’’ந்தி சிந்தேத்வா அமச்சே ஆமந்தேஸி – ‘‘பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்க⁴ரதனானி கிர லோகே உப்பன்னானி, கிம் காதப்³ப³ம் மஞ்ஞதா²’’தி. தே ஆஹம்ஸு – ‘‘இதே⁴வ தும்ஹே, மஹாராஜ, ஹோத², மயம் க³ந்த்வா பவத்திம் ஜானிஸ்ஸாமா’’தி.

ததோ ஸோளஸஸஹஸ்ஸபரிவாரா ஸோளஸ அமச்சா ராஜானம் அபி⁴வாதே³த்வா ‘‘யதி³ பு³த்³தோ⁴ லோகே உப்பன்னோ புன த³ஸ்ஸனம் நத்தி², யதி³ ந உப்பன்னோ, ஆக³மிஸ்ஸாமா’’தி நிக்³க³தா. ரஞ்ஞோ பன பா⁴கி³னேய்யோ பச்சா² ராஜானம் வந்தி³த்வா ‘‘அஹம்பி க³ச்சா²மீ’’தி ஆஹ. தாத, த்வம் தத்த² பு³த்³து⁴ப்பாத³ம் ஞத்வா புன ஆக³ந்த்வா மம ஆரோசேஹீதி. ஸோ ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸம்படிச்சி²த்வா அக³மாஸி. தே ஸப்³பே³பி ஸப்³ப³த்த² ஏகரத்திவாஸேன க³ந்த்வா பா³ராணஸிம் பத்தா. அஸம்பத்தேஸ்வேவ ச தேஸு ப⁴க³வா பரினிப்³பா³யி. தே ‘‘கோ பு³த்³தோ⁴, குஹிம் பு³த்³தோ⁴’’தி ஸகலவிஹாரம் ஆஹிண்ட³ந்தா ஸம்முக²ஸாவகே தி³ஸ்வா புச்சி²ம்ஸு. தே நேஸம் ‘‘பு³த்³தோ⁴ பரினிப்³பு³தோ’’தி ஆசிக்கி²ம்ஸு. தே ‘‘அஹோ தூ³ரத்³தா⁴னம் ஆக³ந்த்வா த³ஸ்ஸனமத்தம்பி ந லபி⁴ம்ஹா’’தி பரிதே³வமானா ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, கோசி ப⁴க³வதா தி³ன்னஓவாதோ³ அத்தீ²’’தி புச்சி²ம்ஸு. ஆம, உபாஸகா அத்தி², ஸரணத்தயே பதிட்டா²தப்³ப³ம், பஞ்சஸீலானி ஸமாதா³தப்³பா³னி, அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தோ உபோஸதோ² உபவஸிதப்³போ³, தா³னம் தா³தப்³ப³ம், பப்³ப³ஜிதப்³ப³ந்தி. தே ஸுத்வா தம் பா⁴கி³னேய்யம் அமச்சம் ட²பேத்வா ஸப்³பே³ பப்³ப³ஜிம்ஸு. பா⁴கி³னேய்யோ பரிபோ⁴க³தா⁴தும் க³ஹேத்வா கட்ட²வாஹனரட்டா²பி⁴முகோ² பக்காமி. பரிபோ⁴க³தா⁴து நாம போ³தி⁴ருக்க²பத்தசீவராதீ³னி. அயம் பன ப⁴க³வதோ த⁴ம்மகரணம் த⁴ம்மத⁴ரம் வினயத⁴ரமேகம் தே²ரஞ்ச க³ஹேத்வா பக்காமி, அனுபுப்³பே³ன ச நக³ரம் க³ந்த்வா ‘‘பு³த்³தோ⁴ லோகே உப்பன்னோ ச பரினிப்³பு³த்தோ சா’’தி ரஞ்ஞோ ஆரோசேத்வா ப⁴க³வதா தி³ன்னோவாத³ம் ஆசிக்கி². ராஜா தே²ரம் உபஸங்கமித்வா த⁴ம்மம் ஸுத்வா விஹாரம் காராபேத்வா சேதியம் பதிட்டா²பேத்வா போ³தி⁴ருக்க²ம் ரோபேத்வா ஸரணத்தயே பஞ்சஸு ச நிச்சஸீலேஸு பதிட்டா²ய அட்ட²ங்கு³பேதம் உபோஸத²ம் உபவஸந்தோ தா³னாதீ³னி தே³ந்தோ யாவதாயுகம் ட²த்வா காமாவசரதே³வலோகே நிப்³ப³த்தி. தேபி ஸோளஸஸஹஸ்ஸா பப்³ப³ஜித்வா புது²ஜ்ஜனகாலகிரியம் கத்வா தஸ்ஸேவ ரஞ்ஞோ பரிவாரா ஸம்பஜ்ஜிம்ஸு.

தே ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம் தே³வலோகே கே²பேத்வா அம்ஹாகம் ப⁴க³வதி அனுப்பன்னேயேவ தே³வலோகதோ சவித்வா ஆசரியோ பஸேனதி³ரஞ்ஞோ பிது புரோஹிதஸ்ஸ புத்தோ ஜாதோ நாமேன ‘‘பா³வரீ’’தி, தீஹி மஹாபுரிஸலக்க²ணேஹி ஸமன்னாக³தோ திண்ணம் வேதா³னம் பாரகூ³, பிதுனோ ச அச்சயேன புரோஹிதட்டா²னே அட்டா²ஸி. அவஸேஸாபி ஸோளஸாதி⁴கஸோளஸஸஹஸ்ஸா தத்தே²வ ஸாவத்தி²யா ப்³ராஹ்மணகுலே நிப்³ப³த்தா. தேஸு ஸோளஸ ஜேட்ட²ந்தேவாஸினோ பா³வரிஸ்ஸ ஸந்திகே ஸிப்பம் உக்³க³ஹேஸும், இதரே ஸோளஸஸஹஸ்ஸா தேஸம்யேவ ஸந்திகேதி ஏவம் தே புனபி ஸப்³பே³ ஸமாக³ச்சி²ம்ஸு. மஹாகோஸலராஜாபி காலமகாஸி, ததோ பஸேனதி³ம் ரஜ்ஜே அபி⁴ஸிஞ்சிம்ஸு. பா³வரீ தஸ்ஸாபி புரோஹிதோ அஹோஸி. ராஜா பிதரா தி³ன்னஞ்ச அஞ்ஞஞ்ச போ⁴க³ம் பா³வரிஸ்ஸ அதா³ஸி. ஸோ ஹி த³ஹரகாலே தஸ்ஸேவ ஸந்திகே ஸிப்பம் உக்³க³ஹேஸி. ததோ பா³வரீ ரஞ்ஞோ ஆரோசேஸி – ‘‘பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமஹம், மஹாராஜா’’தி. ‘‘ஆசரிய, தும்ஹேஸு டி²தேஸு மம பிதா டி²தோ விய ஹோதி, மா பப்³ப³ஜித்தா²’’தி. ‘‘அலம், மஹாராஜ, பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’’தி. ராஜா வாரேதும் அஸக்கோந்தோ ‘‘ஸாயம் பாதம் மம த³ஸ்ஸனட்டா²னே ராஜுய்யானே பப்³ப³ஜதா²’’தி யாசி. ஆசரியோ ஸோளஸஸஹஸ்ஸபரிவாரேஹி ஸோளஸஹி ஸிஸ்ஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் தாபஸபப்³ப³ஜ்ஜம் பப்³ப³ஜித்வா ராஜுய்யானே வஸி, ராஜா சதூஹி பச்சயேஹி உபட்ட²ஹதி. ஸாயம் பாதஞ்சஸ்ஸ உபட்டா²னம் க³ச்ச²தி.

அதே²கதி³வஸம் அந்தேவாஸினோ ஆசரியம் ஆஹம்ஸு – ‘‘நக³ரஸமீபே வாஸோ நாம மஹாபலிபோ³தோ⁴, விஜனஸம்பாதம் ஆசரிய ஓகாஸம் க³ச்சா²ம, பந்தஸேனாஸனவாஸோ நாம ப³ஹூபகாரோ பப்³ப³ஜிதான’’ந்தி. ஆசரியோ ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸம்படிச்சி²த்வா ரஞ்ஞோ ஆரோசேஸி. ராஜா திக்க²த்தும் வாரேத்வா வாரேதும் அஸக்கோந்தோ த்³வேஸதஸஹஸ்ஸானி கஹாபணானி த³த்வா த்³வே அமச்சே ஆணாபேஸி ‘‘யத்த² இஸிக³ணோ வாஸம் இச்ச²தி, தத்த² அஸ்ஸமம் கத்வா தே³தா²’’தி. ததோ ஆசரியோ ஸோளஸாதி⁴கஸோளஸஸஹஸ்ஸஜடிலபரிவுதோ அமச்சேஹி அனுக்³க³ஹமானோ உத்தரஜனபதா³ த³க்கி²ணஜனபதா³பி⁴முகோ² அக³மாஸி. தமத்த²ம் க³ஹேத்வா ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸங்கீ³திகாலே பாராயனவக்³க³ஸ்ஸ நிதா³னம் ஆரோபேந்தோ இமா கா³தா²யோ அபா⁴ஸி.

தத்த² கோஸலானம் புராதி கோஸலரட்ட²ஸ்ஸ நக³ரா, ஸாவத்தி²தோதி வுத்தம் ஹோதி. ஆகிஞ்சஞ்ஞந்தி அகிஞ்சனபா⁴வம், பரிக்³க³ஹூபகரணவிவேகந்தி வுத்தம் ஹோதி.

984. ஸோ அஸ்ஸகஸ்ஸ விஸயே, அளகஸ்ஸ ஸமாஸனேதி ஸோ ப்³ராஹ்மணோ அஸ்ஸகஸ்ஸ ச அளகஸ்ஸ சாதி த்³வின்னம்பி ராஜூனம் ஸமாஸன்னே விஸயே ஆஸன்னே ரட்டே², த்³வின்னம்பி ரட்டா²னம் மஜ்ஜே²தி அதி⁴ப்பாயோ. கோ³தா⁴வரீ கூலேதி கோ³தா⁴வரியா நதி³யா கூலே. யத்த² கோ³தா⁴வரீ த்³விதா⁴ பி⁴ஜ்ஜித்வா தியோஜனப்பமாணம் அந்தரதீ³பமகாஸி ஸப்³ப³ம் கபிட்ட²வனஸஞ்ச²ன்னம், யத்த² புப்³பே³ஸரப⁴ங்கா³த³யோ வஸிம்ஸு, தஸ்மிம் தே³ஸேதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸோ கிர தம் பதே³ஸம் தி³ஸ்வா ‘‘அயம் புப்³ப³ஸமணாலயோ பப்³ப³ஜிதஸாருப்ப’’ந்தி அமச்சானம் நிவேதே³ஸி. அமச்சா பூ⁴மிக்³க³ஹணத்த²ம் அஸ்ஸகரஞ்ஞோ ஸதஸஹஸ்ஸம், அளகரஞ்ஞோ ஸதஸஹஸ்ஸம் அத³ம்ஸு. தே தஞ்ச பதே³ஸம் அஞ்ஞஞ்ச த்³வியோஜனமத்தந்தி ஸப்³ப³ம்பி பஞ்சயோஜனமத்தம் பதே³ஸம் அத³ம்ஸு. தேஸம் கிர ரஜ்ஜஸீமந்தரே ஸோ பதே³ஸோ ஹோதி. அமச்சா தத்த² அஸ்ஸமம் காரேத்வா ஸாவத்தி²தோ ச அஞ்ஞம்பி த⁴னம் ஆஹராபேத்வா கோ³சரகா³மம் நிவேஸேத்வா அக³மம்ஸு. உஞ்சே² ந ச ப²லேன சாதி உஞ்சா²சரியாய ச வனமூலப²லேன ச. தஸ்மா வுத்தம் ‘‘தஸ்ஸேவ உபனிஸ்ஸாய, கா³மோ ச விபுலோ அஹூ’’தி.

985. தத்த² தஸ்ஸாதி தஸ்ஸ கோ³தா⁴வரீகூலஸ்ஸ, தஸ்ஸ வா ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ உபயோக³த்தே² சேதம் ஸாமிவசனம், தம் உபனிஸ்ஸாயாதி அத்தோ². ததோ ஜாதேன ஆயேன, மஹாயஞ்ஞமகப்பயீதி தஸ்மிம் கா³மே கஸிகம்மாதி³னா ஸதஸஹஸ்ஸம் ஆயோ உப்பஜ்ஜி, தம் க³ஹேத்வா குடும்பி³கா ரஞ்ஞோ அஸ்ஸகஸ்ஸ ஸந்திகம் அக³மம்ஸு ‘‘ஸாதி³யது தே³வோ ஆய’’ந்தி. ஸோ ‘‘நாஹம் ஸாதி³யாமி, ஆசரியஸ்ஸேவ உபனேதா²’’தி ஆஹ. ஆசரியோபி தம் அத்தனோ அக்³க³ஹேத்வா தா³னயஞ்ஞம் அகப்பயி. ஏவம் ஸோ ஸம்வச்ச²ரே ஸம்வச்ச²ரே தா³னமதா³ஸி.

986. மஹாயஞ்ஞந்தி கா³தா²யத்தோ² – ஸோ ஏவம் ஸம்வச்ச²ரே ஸம்வச்ச²ரே தா³னயஞ்ஞம் யஜந்தோ ஏகஸ்மிம் ஸம்வச்ச²ரே தம் மஹாயஞ்ஞம் யஜித்வா ததோ கா³மா நிக்க²ம்ம புன பாவிஸி அஸ்ஸமம். பவிட்டோ² ச பண்ணஸாலம் பவிஸித்வா ‘‘ஸுட்டு² தி³ன்ன’’ந்தி தா³னம் அனுமஜ்ஜந்தோ நிஸீதி³. ஏவம் தஸ்மிம் படிபவிட்ட²ம்ஹி தருணாய ப்³ராஹ்மணியா க⁴ரே கம்மம் அகாதுகாமாய ‘‘ஏஸோ, ப்³ராஹ்மண, பா³வரீ கோ³தா⁴வரீதீரே அனுஸம்வச்ச²ரம் ஸதஸஹஸ்ஸம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி, க³ச்ச² ததோ பஞ்சஸதானி யாசித்வா தா³ஸிம் மே ஆனேஹீ’’தி பேஸிதோ அஞ்ஞோ ஆக³ஞ்சி² ப்³ராஹ்மணோதி.

987-8. உக்³க⁴ட்டபாதோ³தி மக்³க³க³மனேன க⁴ட்டபாத³தலோ, பண்ஹிகாய வா பண்ஹிகம், கோ³ப்ப²கேன வா கோ³ப்ப²கம், ஜண்ணுகேன வா ஜண்ணுகம் ஆஹச்ச க⁴ட்டபாதோ³. ஸுக²ஞ்ச குஸலம் புச்சீ²தி ஸுக²ஞ்ச குஸலஞ்ச புச்சி² ‘‘கச்சி தே, ப்³ராஹ்மண, ஸுக²ம், கச்சி குஸல’’ந்தி.

989-91. அனுஜானாஹீதி அனுமஞ்ஞாஹி ஸத்³த³ஹாஹி. ஸத்ததா⁴தி ஸத்தவிதே⁴ன. அபி⁴ஸங்க²ரித்வாதி கோ³மயவனபுப்ப²குஸதிணாதீ³னி ஆதா³ய ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் பா³வரிஸ்ஸ அஸ்ஸமத்³வாரம் க³ந்த்வா கோ³மயேன பூ⁴மிம் உபலிம்பித்வா புப்பா²னி விகிரித்வா திணானி ஸந்த²ரித்வா வாமபாத³ம் கமண்ட³லூத³கேன தோ⁴வித்வா ஸத்தபாத³மத்தம் க³ந்த்வா அத்தனோ பாத³தலே பராமஸந்தோ ஏவரூபம் குஹனம் கத்வாதி வுத்தம் ஹோதி. பே⁴ரவம் ஸோ அகித்தயீதி ப⁴யஜனகம் வசனம் அகித்தயி, ‘‘ஸசே மே யாசமானஸ்ஸா’’தி இமம் கா³த²மபா⁴ஸீதி அதி⁴ப்பாயோ. து³க்கி²தோதி தோ³மனஸ்ஸஜாதோ.

992-4. உஸ்ஸுஸ்ஸதீதி தஸ்ஸ தம் வசனம் கதா³சி ஸச்சம் ப⁴வேய்யாதி மஞ்ஞமானோ ஸுஸ்ஸதி. தே³வதாதி அஸ்ஸமே அதி⁴வத்தா² தே³வதா ஏவ. முத்³த⁴னி முத்³த⁴பாதே வாதி முத்³தே⁴ வா முத்³த⁴பாதே வா.

995-6. போ⁴தீ சரஹி ஜானாதீதி போ⁴தீ சே ஜானாதி. முத்³தா⁴தி⁴பாதஞ்சாதி முத்³த⁴பாதஞ்ச. ஞாணமேத்தா²தி ஞாணம் மே ஏத்த².

998. புராதி ஏகூனதிம்ஸவஸ்ஸவயகாலே. பா³வரிப்³ராஹ்மணே பன கோ³தா⁴வரீதீரே வஸமானே அட்ட²ன்னம் வஸ்ஸானம் அச்சயேன பு³த்³தோ⁴ லோகே உத³பாதி³. அபச்சோதி அனுவம்ஸோ.

999. ஸப்³பா³பி⁴ஞ்ஞாப³லப்பத்தோதி ஸப்³பா³பி⁴ஞ்ஞாய ப³லப்பத்தோ, ஸப்³பா³ வா அபி⁴ஞ்ஞாயோ ச ப³லானி ச பத்தோ. விமுத்தோதி ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தியா விமுத்தசித்தோ.

1001-3. ஸோகஸ்ஸாதி ஸோகோ அஸ்ஸ. பஹூதபஞ்ஞோதி மஹாபஞ்ஞோ. வரபூ⁴ரிமேத⁴ஸோதி உத்தமவிபுலபஞ்ஞோ பூ⁴தே அபி⁴ரதவரபஞ்ஞோ வா. விது⁴ரோதி விக³தது⁴ரோ, அப்படிமோதி வுத்தம் ஹோதி.

1004-9. மந்தபாரகே³தி வேத³பாரகே³. பஸ்ஸவ்ஹோதி பஸ்ஸத² அஜானதந்தி அஜானந்தானம். லக்க²ணாதி லக்க²ணானி. ப்³யாக்கா²தாதி கதி²தானி, வித்தா²ரிதானீதி வுத்தம் ஹோதி. ஸமத்தாதி ஸமத்தானி, பரிபுண்ணானீதி வுத்தம் ஹோதி. த⁴ம்மேன மனுஸாஸதீதி த⁴ம்மேன அனுஸாஸதி.

1011. ஜாதிம் கோ³த்தஞ்ச லக்க²ணந்தி ‘‘கீவ சிரம் ஜாதோ’’தி மம ஜாதிஞ்ச கோ³த்தஞ்ச லக்க²ணஞ்ச. மந்தே ஸிஸ்ஸேதி மயா பரிசிதவேதே³ ச மம ஸிஸ்ஸே ச. மனஸாயேவ புச்ச²தா²தி இமே ஸத்த பஞ்ஹே சித்தேனேவ புச்ச²த².

1013-8. திஸ்ஸமேத்தேய்யோதி ஏகோயேவ ஏஸ நாமகோ³த்தவஸேன வுத்தோ. து³ப⁴யோதி உபோ⁴. பச்சேகக³ணினோதி விஸும் விஸும் க³ணவந்தோ. புப்³ப³வாஸனவாஸிதாதி புப்³பே³ கஸ்ஸபஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா. க³தபச்சாக³தவத்தபுஞ்ஞவாஸனாய வாஸிதசித்தா. புரமாஹிஸ்ஸதிந்தி மாஹிஸ்ஸதினாமிகம் புரம், நக³ரந்தி வுத்தம் ஹோதி. தஞ்ச நக³ரம் பவிட்டா²தி அதி⁴ப்பாயோ, ஏவம் ஸப்³ப³த்த². கோ³னத்³த⁴ந்தி கோ³த⁴புரஸ்ஸ நாமம். வனஸவ்ஹயந்தி பவனனக³ரம் வுச்சதி, ‘‘வனஸாவத்தி²’’ந்தி ஏகே. ஏவம் வனஸாவத்தி²தோ கோஸம்பி³ம், கோஸம்பி³தோ ச ஸாகேதம் அனுப்பத்தானம் கிர தேஸம் ஸோளஸன்னம் ஜடிலானம் ச²யோஜனமத்தா பரிஸா அஹோஸி.

1019. அத² ப⁴க³வா ‘‘பா³வரிஸ்ஸ ஜடிலா மஹாஜனம் ஸம்வட்³டே⁴ந்தா ஆக³ச்ச²ந்தி, ந ச தாவ நேஸம் இந்த்³ரியானி பரிபாகம் க³ச்ச²ந்தி, நாபி அயம் தே³ஸோ ஸப்பாயோ, மக³த⁴கே²த்தே பன தேஸம் பாஸாணகசேதியம் ஸப்பாயம். தத்ர ஹி மயி த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தே மஹாஜனஸ்ஸ த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஸப்³ப³னக³ரானி ச பவிஸித்வா ஆக³ச்ச²ந்தா ப³ஹுதரேன ஜனேன ஆக³மிஸ்ஸந்தீ’’தி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ ஸாவத்தி²தோ ராஜக³ஹாபி⁴முகோ² அக³மாஸி. தேபி ஜடிலா ஸாவத்தி²ம் ஆக³ந்த்வா விஹாரம் பவிஸித்வா ‘‘கோ பு³த்³தோ⁴, குஹிம் பு³த்³தோ⁴’’தி விசினந்தா க³ந்த⁴குடிமூலம் க³ந்த்வா ப⁴க³வதோ பத³னிக்கே²பம் தி³ஸ்வா ‘‘ரத்தஸ்ஸ ஹி உக்குடிகம் பத³ம் ப⁴வே…பே… விவட்டச்ச²த³ஸ்ஸ இத³மீதி³ஸம் பத³’’ந்தி (அ. நி. அட்ட². 1.1.260-261; த⁴. ப. அட்ட². 1.20 ஸாமாவதீவத்து²; விஸுத்³தி⁴. 1.45) ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞு பு³த்³தோ⁴’’தி நிட்ட²ம் க³தா. ப⁴க³வாபி அனுபுப்³பே³ன ஸேதப்³யகபிலவத்து²ஆதீ³னி நக³ரானி பவிஸித்வா மஹாஜனம் ஸம்வட்³டே⁴ந்தோ பாஸாணகசேதியம் க³தோ. ஜடிலாபி தாவதே³வ ஸாவத்தி²தோ நிக்க²மித்வா ஸப்³பா³னி தானி நக³ரானி பவிஸித்வா பாஸாணகசேதியமேவ அக³மம்ஸு. தேன வுத்தம் ‘‘கோஸம்பி³ஞ்சாபி ஸாகேதம், ஸாவத்தி²ஞ்ச புருத்தமம். ஸேதப்³யம் கபிலவத்து²’’ந்திஆதி³.

1020. தத்த² மாக³த⁴ம் புரந்தி மக³த⁴புரம் ராஜக³ஹந்தி அதி⁴ப்பாயோ. பாஸாணகம் சேதியந்தி மஹதோ பாஸாணஸ்ஸ உபரி புப்³பே³ தே³வட்டா²னம் அஹோஸி. உப்பன்னே பன ப⁴க³வதி விஹாரோ ஜாதோ. ஸோ தேனேவ புரிமவோஹாரேன ‘‘பாஸாணகம் சேதிய’’ந்தி வுச்சதி.

1021. தஸிதோவுத³கந்தி தே ஹி ஜடிலா வேக³ஸா ப⁴க³வந்தம் அனுப³ந்த⁴மானா ஸாயம் க³தமக்³க³ம் பாதோ, பாதோ க³தமக்³க³ஞ்ச ஸாயம் க³ச்ச²ந்தா ‘‘ஏத்த² ப⁴க³வா’’தி ஸுத்வா அதிவிய பீதிபாமோஜ்ஜஜாதா தம் சேதியம் அபி⁴ருஹிம்ஸு. தேன வுத்தம் ‘‘துரிதா பப்³ப³தமாருஹு’’ந்தி.

1024. ஏகமந்தம் டி²தோ ஹட்டோ²தி தஸ்மிம் பாஸாணகே சேதியே ஸக்கேன மாபிதமஹாமண்ட³பே நிஸின்னம் ப⁴க³வந்தம் தி³ஸ்வா ‘‘கச்சி இஸயோ க²மனீய’’ந்திஆதி³னா நயேன ப⁴க³வதா படிஸம்மோத³னீயே கதே ‘‘க²மனீயம் போ⁴ கோ³தமா’’திஆதீ³ஹி ஸயம்பி படிஸந்தா²ரம் கத்வா அஜிதோ ஜேட்ட²ந்தேவாஸீ ஏகமந்தம் டி²தோ ஹட்ட²சித்தோ ஹுத்வா மனோபஞ்ஹே புச்சி².

1025. தத்த² ஆதி³ஸ்ஸாதி ‘‘கதிவஸ்ஸோ’’தி ஏவம் உத்³தி³ஸ்ஸ. ஜம்மனந்தி ‘‘அம்ஹாகம் ஆசரியஸ்ஸ ஜாதிம் ப்³ரூஹீ’’தி புச்ச²தி. பாரமிந்தி நிட்டா²க³மனம்.

1026-7. வீஸம் வஸ்ஸஸதந்தி வீஸதிவஸ்ஸாதி⁴கம் வஸ்ஸஸதம். லக்க²ணேதி மஹாபுரிஸலக்க²ணே. ஏதஸ்மிம் இதோ பரேஸு ச இதிஹாஸாதீ³ஸு அனவயோதி அதி⁴ப்பாயோ பரபத³ம் வா ஆனேத்வா தேஸு பாரமிம் க³தோதி யோஜேதப்³ப³ம். பஞ்சஸதானி வாசேதீதி பகதிஅலஸது³ம்மேத⁴மாணவகானம் பஞ்சஸதானி ஸயம் மந்தே வாசேதி. ஸத⁴ம்மேதி ஏகே ப்³ராஹ்மணத⁴ம்மே, தேவிஜ்ஜகே பாவசனேதி வுத்தம் ஹோதி.

1028. லக்க²ணானம் பவிசயந்தி லக்க²ணானம் வித்தா²ரம், ‘‘கதமானி தானிஸ்ஸ க³த்தே தீணி லக்க²ணானீ’’தி புச்ச²தி.

1030-31. புச்ச²ஞ்ஹீதி புச்ச²மானம் கமேதம் படிபா⁴ஸதீதி தே³வாதீ³ஸு கம் புக்³க³லம் ஏதம் பஞ்ஹவசனம் படிபா⁴ஸதீதி.

1032-33. ஏவம் ப்³ராஹ்மணோ பஞ்சன்னம் பஞ்ஹானம் வேய்யாகரணம் ஸுத்வா அவஸேஸே த்³வே புச்ச²ந்தோ ‘‘முத்³த⁴ம் முத்³தா⁴தி⁴பாதஞ்சா’’தி ஆஹ. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா தே ப்³யாகரோந்தோ ‘‘அவிஜ்ஜா முத்³தா⁴’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² யஸ்மா சதூஸு ஸச்சேஸு அஞ்ஞாணபூ⁴தா அவிஜ்ஜா ஸம்ஸாரஸ்ஸ ஸீஸம், தஸ்மா ‘‘அவிஜ்ஜா முத்³தா⁴’’தி ஆஹ. யஸ்மா ச அரஹத்தமக்³க³விஜ்ஜா அத்தனா ஸஹஜாதேஹி ஸத்³தா⁴ஸதிஸமாதி⁴கத்துகம்யதாச²ந்த³வீரியேஹி ஸமன்னாக³தா இந்த்³ரியானம் ஏகரஸட்ட²பா⁴வமுபக³தத்தா தம் முத்³த⁴ம் அதி⁴பாதேதி, தஸ்மா ‘‘தி⁴ஜ்ஜா முத்³தா⁴தி⁴பாதினீ’’திஆதி³மாஹ.

1034-8. ததோ வேதே³ன மஹதாதி அத² இமம் பஞ்ஹவேய்யாகரணம் ஸுத்வா உப்பன்னாய மஹாபீதியா ஸந்த²ம்பி⁴த்வா அலீனபா⁴வம், காயசித்தானம் உத³க்³க³ம் பத்வாதி அத்தோ². பதித்வா ச ‘‘பா³வரீ’’தி இமம் கா³த²மாஹ. அத² நம் அனுகம்பமானோ ப⁴க³வா ‘‘ஸுகி²தோ’’தி கா³த²மாஹ. வத்வா ச ‘‘பா³வரிஸ்ஸ சா’’தி ஸப்³ப³ஞ்ஞுபவாரணம் பவாரேஸி. தத்த² ஸப்³பே³ஸந்தி அனவஸேஸானம் ஸோளஸஸஹஸ்ஸானம். தத்த² புச்சி² ததா²க³தந்தி தத்த² பாஸாணகே சேதியே, தத்த² வா பரிஸாய, தேஸு வா பவாரிதேஸு அஜிதோ பட²மம் பஞ்ஹம் புச்சீ²தி. ஸேஸம் ஸப்³ப³கா³தா²ஸு பாகடமேவாதி.

பரமத்த²ஜோதிகாய கு²த்³த³க-அட்ட²கதா²ய

ஸுத்தனிபாத-அட்ட²கதா²ய வத்து²கா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

1. அஜிதஸுத்தவண்ணனா

1039. தஸ்மிம் பன பஞ்ஹே நிவுதோதி படிச்சா²தி³தோ. கிஸ்ஸாபி⁴லேபனம் ப்³ரூஸீதி கிம் அஸ்ஸ லோகஸ்ஸ அபி⁴லேபனம் வதே³ஸி.

1040. வேவிச்சா² பமாதா³ நப்பகாஸதீதி மச்ச²ரியஹேது ச பமாத³ஹேது ச நப்பகாஸதி. மச்ச²ரியம் ஹிஸ்ஸ தா³னாதி³கு³ணேஹி பகாஸிதும் ந தே³தி, பமாதோ³ ஸீலாதீ³ஹி. ஜப்பாபி⁴லேபனந்தி தண்ஹா அஸ்ஸ லோகஸ்ஸ மக்கடலேபோ விய மக்கடஸ்ஸ அபி⁴லேபனம். து³க்க²ந்தி ஜாதிஆதி³கம் து³க்க²ம்.

1041. ஸவந்தி ஸப்³ப³தி⁴ ஸோதாதி ஸப்³பே³ஸு ரூபாதி³ஆயதனேஸு தண்ஹாதி³கா ஸோதா ஸந்த³ந்தி. கிம் நிவாரணந்தி தேஸம் கிம் ஆவரணம் கா ரக்கா²தி? ஸம்வரம் ப்³ரூஹீதி தம் தேஸம் நிவாரணஸங்கா²தம் ஸம்வரம் ப்³ரூஹி. ஏதேன ஸாவஸேஸப்பஹானம் புச்ச²தி. கேன ஸோதா பிதி⁴ய்யரேதி கேன த⁴ம்மேன ஏதே ஸோதா பிதி⁴ய்யந்தி பச்சி²ஜ்ஜந்தி. ஏதேன அனவஸேஸப்பஹானம் புச்ச²தி.

1042. ஸதி தேஸம் நிவாரணந்தி விபஸ்ஸனாயுத்தா. குஸலானம் த⁴ம்மானம் க³தியோ ஸமன்னேஸமானா ஸதி தேஸம் ஸோதானம் நிவாரணம். ஸோதானம் ஸம்வரம் ப்³ரூமீதி தமேவாஹம் ஸதிம் ஸோதானம் ஸம்வரம் ப்³ரூமீதி அதி⁴ப்பாயோ. பஞ்ஞாயேதே பிதி⁴ய்யரேதி ரூபாதீ³ஸு பன அனிச்சதாதி³படிவேத⁴ஸாதி⁴காய மக்³க³பஞ்ஞாய ஏதே ஸோதா ஸப்³ப³ஸோ பிதி⁴ய்யந்தீதி.

1043. பஞ்ஞா சேவாதி பஞ்ஹகா³தா²ய, யா சாயம் தயா வுத்தா பஞ்ஞா யா ச ஸதி, யஞ்ச தத³வஸேஸம் நாமரூபம், ஏதம் ஸப்³ப³ம்பி கத்த² நிருஜ்ஜ²தி, ஏதம் மே பஞ்ஹம் புட்டோ² ப்³ரூஹீதி ஏவம் ஸங்கே²பத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

1044. விஸ்ஸஜ்ஜனகா³தா²ய பனஸ்ஸ யஸ்மா பஞ்ஞாஸதியோ நாமேனேவ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி, தஸ்மா தா விஸும் ந வுத்தா. அயமேத்த² ஸங்கே²பத்தோ² – யம் மம் த்வம், அஜித, ஏதம் பஞ்ஹம் அபுச்சி² ‘‘கத்தே²தம் உபருஜ்ஜ²தீ’’தி, தம் தே யத்த² நாமஞ்ச ரூபஞ்ச அஸேஸம் உபருஜ்ஜ²தி, தம் வத³ந்தோ வதா³மி, தஸ்ஸ, தஸ்ஸ ஹி விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதே⁴ன ஸஹேவ அபுப்³ப³ம் அசரிமம் ஏத்தே²தம் உபருஜ்ஜ²தி. ஏத்தே²வ விஞ்ஞாணனிரோதே⁴ நிருஜ்ஜ²தி ஏதம், விஞ்ஞாணனிரோதா⁴ தஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி. தம் நாதிவத்ததீதி வுத்தம் ஹோதி.

1045. ஏத்தாவதா ச ‘‘து³க்க²மஸ்ஸ மஹப்³ப⁴ய’’ந்தி இமினா பகாஸிதம் து³க்க²ஸச்சம், ‘‘யானி ஸோதானீ’’தி இமினா ஸமுத³யஸச்சம் பஞ்ஞாயேதே பிதி⁴ய்யரேதி இமினா மக்³க³ஸச்சம், ‘‘அஸேஸம் உபருஜ்ஜ²தீ’’தி இமினா நிரோத⁴ஸச்சந்தி ஏவம் சத்தாரி ஸச்சானி ஸுத்வாபி அரியபூ⁴மிம் அனதி⁴க³தோ புன ஸேகா²ஸேக²படிபத³ம் புச்ச²ந்தோ ‘‘யே ச ஸங்கா²தத⁴ம்மாஸே’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² ஸங்கா²தத⁴ம்மாதி அனிச்சாதி³வஸேன பரிவீமம்ஸிதத⁴ம்மா, அரஹதம் ஏதம் அதி⁴வசனம். ஸேகா²தி ஸீலாதீ³னி ஸிக்க²மானா அவஸேஸா அரியபுக்³க³லா. புதூ²தி ப³ஹூ ஸத்தஜனா. தேஸம் மே நிபகோ இரியம் புட்டோ² பப்³ரூஹீதி தேஸம் மே ஸேகா²ஸேகா²னம் நிபகோ பண்டி³தோ த்வம் புட்டோ² படிபத்திம் ப்³ரூஹீதி.

1046. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா யஸ்மா ஸேகே²ன காமச்ச²ந்த³னீவரணம் ஆதி³ம் கத்வா ஸப்³ப³கிலேஸா பஹாதப்³பா³ ஏவ, தஸ்மா ‘‘காமேஸூ’’தி உபட்³ட⁴கா³தா²ய ஸேக²படிபத³ம் த³ஸ்ஸேதி. தஸ்ஸத்தோ² – வத்து² ‘‘காமேஸு’’ கிலேஸகாமேன நாபி⁴கி³ஜ்ஜே²ய்ய காயது³ச்சரிதாத³யோ ச மனஸோ ஆவிலபா⁴வகரே த⁴ம்மே பஜஹந்தோ மனஸா நாவிலோ ஸியாதி. யஸ்மா பன அஸேகோ² அனிச்சாதி³வஸேன ஸப்³ப³ஸங்கா²ராதீ³னம் பரிதுலிதத்தா குஸலோ ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு காயானுபஸ்ஸனாஸதிஆதீ³ஹி ச ஸதோ ஸக்காயதி³ட்டி²ஆதீ³னம் பி⁴ன்னத்தா பி⁴க்கு²பா⁴வம் பத்தோ ச ஹுத்வா ஸப்³பி³ரியாபதே²ஸு பரிப்³ப³ஜதி, தஸ்மா ‘‘குஸலோ’’தி உபட்³ட⁴கா³தா²ய அஸேக²படிபத³ம் த³ஸ்ஸேதி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² பாகடமேவ.

ஏவம் ப⁴க³வா அரஹத்தனிகூடேன தே³ஸனம் நிட்டா²பேஸி, தே³ஸனாபரியோஸானே அஜிதோ அரஹத்தே பதிட்டா²ஸி ஸத்³தி⁴ம் அந்தேவாஸிஸஹஸ்ஸேன, அஞ்ஞேஸஞ்ச அனேகஸஹஸ்ஸானம் த⁴ம்மசக்கு²ம் உத³பாதி³. ஸஹ அரஹத்தப்பத்தியா ச ஆயஸ்மதோ அஜிதஸ்ஸ அந்தேவாஸிஸஹஸ்ஸஸ்ஸ ச அஜினஜடாவாகசீராதீ³னி அந்தரதா⁴யிம்ஸு. ஸப்³பே³வ இத்³தி⁴மயபத்தசீவரத⁴ரா, த்³வங்கு³லகேஸா ஏஹிபி⁴க்கூ² ஹுத்வா ப⁴க³வந்தம் நமஸ்ஸமானா பஞ்ஜலிகா நிஸீதி³ம்ஸூதி.

பரமத்த²ஜோதிகாய கு²த்³த³க-அட்ட²கதா²ய

ஸுத்தனிபாத-அட்ட²கதா²ய அஜிதஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. திஸ்ஸமேத்தேய்யஸுத்தவண்ணனா

1047. கோத⁴ ஸந்துஸ்ஸிதோதி திஸ்ஸமேத்தேய்யஸுத்தம். கா உப்பத்தி? ஸப்³ப³ஸுத்தானம் புச்சா²வஸிகா ஏவ உப்பத்தி. தே ஹி ப்³ராஹ்மணா ‘‘கதாவகாஸா புச்ச²வ்ஹோ’’தி ப⁴க³வதா பவாரிதத்தா அத்தனோ அத்தனோ ஸம்ஸயம் புச்சி²ம்ஸு. புட்டோ² புட்டோ² ச தேஸம் ப⁴க³வா ப்³யாகாஸி. ஏவம் புச்சா²வஸிகானேவேதானி ஸுத்தானீதி வேதி³தப்³பா³னி.

நிட்டி²தே பன அஜிதபஞ்ஹே ‘‘கத²ம் லோகம் அவேக்க²ந்தம், மச்சுராஜா ந பஸ்ஸதீ’’தி (ஸு. நி. 1124; சூளனி. பிங்கி³யமாணவபுச்சா² 144) ஏவம் மோக⁴ராஜா புச்சி²தும் ஆரபி⁴. தம் ‘‘ந தாவஸ்ஸ இந்த்³ரியானி பரிபாகம் க³தானீ’’தி ஞத்வா ப⁴க³வா ‘‘திட்ட² த்வம், மோக⁴ராஜ, அஞ்ஞோ புச்ச²தூ’’தி படிக்கி²பி. ததோ திஸ்ஸமேத்தேய்யோ அத்தனோ ஸம்ஸயம் புச்ச²ந்தோ ‘‘கோதா⁴’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² கோத⁴ ஸந்துஸ்ஸிதோதி கோ இத⁴ துட்டோ². இஞ்ஜிதாதி தண்ஹாதி³ட்டி²விப்ப²ந்தி³தானி. உப⁴ந்தமபி⁴ஞ்ஞாயாதி உபோ⁴ அந்தே அபி⁴ஜானித்வா. மந்தா ந லிப்பதீதி பஞ்ஞாய ந லிப்பதி.

1048-9. தஸ்ஸேதமத்த²ம் ப்³யாகரோந்தோ ப⁴க³வா ‘‘காமேஸூ’’தி கா³தா²த்³வயமாஹ. தத்த² காமேஸு ப்³ரஹ்மசரியவாதி காமனிமித்தம் ப்³ரஹ்மசரியவா, காமேஸு ஆதீ³னவம் தி³ஸ்வா மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியேன ஸமன்னாக³தோதி வுத்தம் ஹோதி. ஏத்தாவதா ஸந்துஸிதம் த³ஸ்ஸேதி, ‘‘வீததண்ஹோ’’திஆதீ³ஹி அனிஞ்ஜிதம். தத்த² ஸங்கா²ய நிப்³பு³தோதி அனிச்சாதி³வஸேன த⁴ம்மே வீமம்ஸித்வா ராகா³தி³னிப்³பா³னேன நிப்³பு³தோ. ஸேஸம் தத்த² தத்த² வுத்தனயத்தா பாகடமேவ.

ஏவம் ப⁴க³வா இமம்பி ஸுத்தம் அரஹத்தனிகூடேனேவ தே³ஸேஸி. தே³ஸனாபரியோஸானே அயம்பி ப்³ராஹ்மணோ அரஹத்தே பதிட்டா²ஸி ஸத்³தி⁴ம் அந்தேவாஸிஸஹஸ்ஸேன, அஞ்ஞேஸஞ்ச அனேகஸஹஸ்ஸானம் த⁴ம்மசக்கு²ம் உத³பாதி³. ஸேஸம் புப்³ப³ஸதி³ஸமேவாதி.

பரமத்த²ஜோதிகாய கு²த்³த³க-அட்ட²கதா²ய

ஸுத்தனிபாத-அட்ட²கதா²ய திஸ்ஸமேத்தேய்யஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. புண்ணகஸுத்தவண்ணனா

1050. அனேஜந்தி புண்ணகஸுத்தம். இமம்பி புரிமனயேனேவ மோக⁴ராஜானம் படிக்கி²பித்வா வுத்தம். தத்த² மூலத³ஸ்ஸாவிந்தி அகுஸலமூலாதி³த³ஸ்ஸாவிம். இஸயோதி இஸினாமகா ஜடிலா. யஞ்ஞந்தி தே³ய்யத⁴ம்மம். அகப்பயிம்ஸூதி பரியேஸந்தி.

1051. ஆஸீஸமானாதி ரூபாதீ³னி பத்த²யமானா. இத்த²த்தந்தி இத்த²பா⁴வஞ்ச பத்த²யமானா, மனுஸ்ஸாதி³பா⁴வம் இச்ச²ந்தாதி வுத்தம் ஹோதி. ஜரம் ஸிதாதி ஜரம் நிஸ்ஸிதா. ஜராமுகே²ன சேத்த² ஸப்³ப³வட்டது³க்க²ம் வுத்தம். தேன வட்டது³க்க²னிஸ்ஸிதா ததோ அபரிமுச்சமானா ஏவ கப்பயிம்ஸூதி தீ³பேதி.

1052. கச்சிஸ்ஸு தே ப⁴க³வா யஞ்ஞபதே² அப்பமத்தா, அதாரும் ஜாதிஞ்ச ஜரஞ்ச மாரிஸாதி ஏத்த² யஞ்ஞோயேவ யஞ்ஞபதோ². இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – கச்சி தே யஞ்ஞே அப்பமத்தா ஹுத்வா யஞ்ஞம் கப்பயந்தா வட்டது³க்க²மதரிம்ஸூதி.

1053. ஆஸீஸந்தீதி ரூபபடிலாபா⁴த³யோ பத்தே²ந்தி. தோ²மயந்தீதி ‘‘ஸுயிட்ட²ம் ஸுசி தி³ன்ன’’ந்திஆதி³னா நயேன யஞ்ஞாதீ³னி பஸம்ஸந்தி. அபி⁴ஜப்பந்தீதி ரூபாதி³படிலாபா⁴ய வாசம் பி⁴ந்த³ந்தி. ஜுஹந்தீதி தே³ந்தி. காமாபி⁴ஜப்பந்தி படிச்ச லாப⁴ந்தி ரூபாதி³படிலாப⁴ம் படிச்ச புனப்புனம் காமே ஏவ அபி⁴ஜப்பந்தி, ‘‘அஹோ வத அம்ஹாகம் ஸியு’’ந்தி வத³ந்தி, தண்ஹஞ்ச தத்த² வட்³டே⁴ந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. யாஜயோகா³தி யாகா³தி⁴முத்தா. ப⁴வராக³ரத்தாதி ஏவமிமேஹி ஆஸீஸனாதீ³ஹி ப⁴வராகே³னேவ ரத்தா, ப⁴வராக³ரத்தா வா ஹுத்வா ஏதானி ஆஸீஸனாதீ³னி கரோந்தா நாதரிம்ஸு ஜாதிஆதி³வட்டது³க்க²ம் ந உத்தரிம்ஸூதி.

1054-5. அத²கோசரஹீதி அத² இதா³னி கோ அஞ்ஞோ அதாரீதி. ஸங்கா²யாதி ஞாணேன வீமம்ஸித்வா. பரோபரானீதி பரானி ச ஓரானி ச, பரத்தபா⁴வஸகத்தபா⁴வாதீ³னி பரானி ச ஓரானி சாதி வுத்தம் ஹோதி. விதூ⁴மோதி காயது³ச்சரிதாதி³தூ⁴மவிரஹிதோ. அனீகோ⁴தி ராகா³தி³ஈக⁴விரஹிதோ. அதாரி ஸோதி ஸோ ஏவரூபோ அரஹா ஜாதிஜரம் அதாரி. ஸேஸமேத்த² பாகடமேவ.

ஏவம் ப⁴க³வா இமம்பி ஸுத்தம் அரஹத்தனிகூடேனேவ தே³ஸேஸி. தே³ஸனாபரியோஸானே அயம்பி ப்³ராஹ்மணோ அரஹத்தே பதிட்டா²ஸி ஸத்³தி⁴ம் அந்தேவாஸிஸஹஸ்ஸேன, அஞ்ஞேஸஞ்ச அனேகஸதானம் த⁴ம்மசக்கு²ம் உத³பாதி³. ஸேஸம் வுத்தஸதி³ஸமேவாதி.

பரமத்த²ஜோதிகாய கு²த்³த³க-அட்ட²கதா²ய

ஸுத்தனிபாத-அட்ட²கதா²ய புண்ணகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. மேத்தகூ³ஸுத்தவண்ணனா

1056. புச்சா²மி தந்தி மேத்தகு³ஸுத்தம். தத்த² மஞ்ஞாமி தம் வேத³கு³ம் பா⁴விதத்தந்தி ‘‘அயம் வேத³கூ³’’தி ச ‘‘பா⁴விதத்தோ’’தி ச ஏவம் தம் மஞ்ஞாமி.

1057. அபுச்ச²ஸீதி ஏத்த² அ-இதி பத³பூரணமத்தே நிபாதோ, புச்ச²ஸிச்சேவ அத்தோ². பவக்கா²மி யதா² பஜானந்தி யதா² பஜானந்தோ ஆசிக்க²தி, ஏவம் ஆசிக்கி²ஸ்ஸாமி. உபதி⁴னிதா³னா பப⁴வந்தி து³க்கா²தி தண்ஹாதி³உபதி⁴னிதா³னா ஜாதிஆதி³து³க்க²விஸேஸா பப⁴வந்தி.

1058. ஏவம் உபதி⁴னிதா³னதோ பப⁴வந்தேஸு து³க்கே²ஸு – யோ வே அவித்³வாதி கா³தா². தத்த² பஜானந்தி ஸங்கா²ரே அனிச்சாதி³வஸேன ஜானந்தோ. து³க்க²ஸ்ஸஜாதிப்பப⁴வானுபஸ்ஸீதி வட்டது³க்க²ஸ்ஸ ஜாதிகாரணம் ‘‘உபதீ⁴’’தி அனுபஸ்ஸந்தோ.

1059. ஸோகபரித்³த³வஞ்சாதி ஸோகஞ்ச பரிதே³வஞ்ச. ததா² ஹி தே விதி³தோ ஏஸ த⁴ம்மோதி யதா² யதா² ஸத்தா ஜானந்தி, ததா² ததா² பஞ்ஞாபனவஸேன விதி³தோ ஏஸ த⁴ம்மோதி.

1060-61. கித்தயிஸ்ஸாமி தே த⁴ம்மந்தி நிப்³பா³னத⁴ம்மம் நிப்³பா³னகா³மினிபடிபதா³த⁴ம்மஞ்ச தே தே³ஸயிஸ்ஸாமி. தி³ட்டே² த⁴ம்மேதி தி³ட்டே² து³க்கா²தி³த⁴ம்மே, இமஸ்மிம்யேவ வா அத்தபா⁴வே. அனீதிஹந்தி அத்தபச்சக்க²ம். யம் விதி³த்வாதி யம் த⁴ம்மம் ‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சா’’திஆதி³னா நயேன ஸம்மஸந்தோ விதி³த்வா. தஞ்சாஹம் அபி⁴னந்தா³மீதி தம் வுத்தபகாரத⁴ம்மஜோதகம் தவ வசனம் அஹம் பத்த²யாமி. த⁴ம்மமுத்தமந்தி தஞ்ச த⁴ம்மமுத்தமம் அபி⁴னந்தா³மீதி.

1062. உத்³த⁴ம் அதோ⁴ திரியஞ்சாபி மஜ்ஜே²தி ஏத்த² உத்³த⁴ந்தி அனாக³தத்³தா⁴ வுச்சதி, அதோ⁴தி அதீதத்³தா⁴, திரியஞ்சாபி மஜ்ஜே²தி பச்சுப்பன்னத்³தா⁴. ஏதேஸு நந்தி³ஞ்ச நிவேஸனஞ்ச, பனுஜ்ஜ விஞ்ஞாணந்தி ஏதேஸு உத்³தா⁴தீ³ஸு தண்ஹஞ்ச தி³ட்டி²னிவேஸனஞ்ச அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஞ்ச பனுதே³ஹி, பனுதி³த்வா ச ப⁴வே ந திட்டே², ஏவம் ஸந்தே து³விதே⁴பி ப⁴வே ந திட்டே²ய்ய. ஏவம் தாவ பனுஜ்ஜஸத்³த³ஸ்ஸ பனுதே³ஹீதி இமஸ்மிம் அத்த²விகப்பே ஸம்ப³ந்தோ⁴, பனுதி³த்வாதி ஏதஸ்மிம் பன அத்த²விகப்பே ப⁴வே ந திட்டே²தி அயமேவ ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏதானி நந்தி³னிவேஸனவிஞ்ஞாணானி பனுதி³த்வா து³விதே⁴பி ப⁴வே ந திட்டே²ய்யாதி வுத்தம் ஹோதி.

1063-4. ஏதானி வினோதே³த்வா ப⁴வே அதிட்ட²ந்தோ ஏஸோ – ஏவம்விஹாரீதி கா³தா². தத்த² இதே⁴வாதி இமஸ்மிம்யேவ ஸாஸனே, இமஸ்மிம்யேவ வா அத்தபா⁴வே. ஸுகித்திதம் கோ³தமனூபதீ⁴கந்தி ஏத்த² அனுபதி⁴கந்தி நிப்³பா³னம். தம் ஸந்தா⁴ய ப⁴க³வந்தம் ஆலபந்தோ ஆஹ – ‘‘ஸுகித்திதம் கோ³தமனூபதீ⁴க’’ந்தி.

1065. ந கேவலம் து³க்க²மேவ பஹாஸி – தே சாபீதி கா³தா². தத்த² அட்டி²தந்தி ஸக்கச்சம், ஸதா³ வா. தம் தம் நமஸ்ஸாமீதி தஸ்மா தம் நமஸ்ஸாமி. ஸமேச்சாதி உபக³ந்த்வா. நாகா³தி ப⁴க³வந்தம் ஆலபந்தோ ஆஹ.

1066. இதா³னி தம் ப⁴க³வா ‘‘அத்³தா⁴ ஹி ப⁴க³வா பஹாஸி து³க்க²’’ந்தி ஏவம் தேன ப்³ராஹ்மணேன விதி³தோபி அத்தானம் அனுபனேத்வாவ பஹீனது³க்கே²ன புக்³க³லேன ஓவத³ந்தோ ‘‘யம் ப்³ராஹ்மண’’ந்தி கா³த²மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – யம் த்வம் அபி⁴ஜானந்தோ ‘‘அயம் பா³ஹிதபாபத்தா ப்³ராஹ்மணோ, வேதே³ஹி க³தத்தா வேத³கூ³, கிஞ்சனாபா⁴வேன அகிஞ்சனோ, காமேஸு ச ப⁴வேஸு ச அஸத்தத்தா காமப⁴வே அஸத்தோ’’தி ஜஞ்ஞா ஜானேய்யாஸி. அத்³தா⁴ ஹி ஸோ இமம் ஓக⁴ம் அதாரி, திண்ணோ ச பாரம் அகி²லோ அகங்கோ².

1067. கிஞ்ச பி⁴ய்யோ – வித்³வா ச யோதி கா³தா². தத்த² இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸாஸனே, அத்தபா⁴வே வா. விஸஜ்ஜாதி வோஸ்ஸஜ்ஜித்வா. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² பாகடமேவ.

ஏவம் ப⁴க³வா இமம்பி ஸுத்தம் அரஹத்தனிகூடேனேவ தே³ஸேஸி. தே³ஸனாபரியோஸானே ச வுத்தஸதி³ஸோ ஏவ த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸீதி.

பரமத்த²ஜோதிகாய கு²த்³த³க-அட்ட²கதா²ய

ஸுத்தனிபாத-அட்ட²கதா²ய மேத்தகூ³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. தோ⁴தகஸுத்தவண்ணனா

1068-9. புச்சா²மி தந்தி தோ⁴தகஸுத்தம். தத்த² வாசாபி⁴கங்கா²மீதி வாசம் அபி⁴கங்கா²மி. ஸிக்கே² நிப்³பா³னமத்தனோதி அத்தனோ ராகா³தீ³னம் நிப்³பா³னத்தா²ய அதி⁴ஸீலாதீ³னி ஸிக்கே²ய்ய. இதோதி மம முக²தோ.

1070. ஏவம் வுத்தே அத்தமனோ தோ⁴தகோ ப⁴க³வந்தம் அபி⁴த்த²வமானோ கத²ம்கதா²பமோக்க²ம் யாசந்தோ ‘‘பஸ்ஸாமஹ’’ந்தி கா³த²மாஹ. தத்த² பஸ்ஸாமஹம் தே³வமனுஸ்ஸலோகேதி பஸ்ஸாமி அஹம் தே³வமனுஸ்ஸலோகே. தம் தம் நமஸ்ஸாமீதி தம் ஏவரூபம் நமஸ்ஸாமி. பமுஞ்சாதி பமோசேஹி.

1071. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா அத்தாதீ⁴னமேவ கத²ம்கதா²பமோக்க²ம் ஓக⁴தரணமுகே²ன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘நாஹ’’ந்தி கா³த²மாஹ. தத்த² நாஹம் ஸஹிஸ்ஸாமீதி அஹம் ந ஸஹிஸ்ஸாமி ந ஸக்கி²ஸ்ஸாமி, ந வாயமிஸ்ஸாமீதி வுத்தம் ஹோதி. பமோசனாயாதி பமாசேதும். கத²ம்கதி²ந்தி ஸகங்க²ம். தரேஸீதி தரேய்யாஸி.

1072-5. ஏவம் வுத்தே அத்தமனதரோ தோ⁴தகோ ப⁴க³வந்தம் அபி⁴த்த²வமானோ அனுஸாஸனிம் யாசந்தோ ‘‘அனுஸாஸ ப்³ரஹ்மே’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² ப்³ரஹ்மாதி ஸேட்ட²வசனமேதம். தேன ப⁴க³வந்தம் ஆமந்தயமானோ ஆஹ – ‘‘அனுஸாஸ ப்³ரஹ்மே’’தி. விவேகத⁴ம்மந்தி ஸப்³ப³ஸங்கா²ரவிவேகனிப்³பா³னத⁴ம்மம். அப்³யாபஜ்ஜமானோதி நானப்பகாரதம் அனாபஜ்ஜமானோ. இதே⁴வ ஸந்தோதி இதே⁴வ ஸமானோ. அஸிதோதி அனிஸ்ஸிதோ. இதோ பரா த்³வே கா³தா² மேத்தகு³ஸுத்தே வுத்தனயா ஏவ. கேவலஞ்ஹி தத்த² த⁴ம்மம், இத⁴ ஸந்திந்தி அயம் விஸேஸோ. ததியகா³தா²யபி புப்³ப³ட்³ட⁴ம் தத்த² வுதனயமேவ அபரட்³டே⁴ ஸங்கோ³தி ஸஜ்ஜனட்டா²னம், லக்³க³னந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² பாகடமேவ.

ஏவம் ப⁴க³வா இமம்பி ஸுத்தம் அரஹத்தனிகூடேனேவ தே³ஸேஸி. தே³ஸனாபரியோஸானே ச வுத்தஸதி³ஸோ ஏவ த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸீதி.

பரமத்த²ஜோதிகாய கு²த்³த³க-அட்ட²கதா²ய

ஸுத்தனிபாத-அட்ட²கதா²ய தோ⁴தகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. உபஸீவஸுத்தவண்ணனா

1076. ஏகோ அஹந்தி உபஸீவஸுத்தம். தத்த² மஹந்தமோக⁴ந்தி மஹந்தம் ஓக⁴ம். அனிஸ்ஸிதோதி புக்³க³லம் வா த⁴ம்மம் வா அனிஸ்ஸிதோ. நோ விஸஹாமீதி ந ஸக்கோமி. ஆரம்மணந்தி நிஸ்ஸயம். யம் நிஸ்ஸிதோதி யம் புக்³க³லம் வா த⁴ம்மம் வா நிஸ்ஸிதோ.

1077. இதா³னி யஸ்மா ஸோ ப்³ராஹ்மணோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனலாபீ⁴ தஞ்ச ஸந்தம்பி நிஸ்ஸயம் ந ஜானாதி, தேனஸ்ஸ ப⁴க³வா தஞ்ச நிஸ்ஸயம் உத்தரி ச நிய்யானபத²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஆகிஞ்சஞ்ஞ’’ந்தி கா³த²மாஹ. தத்த² பேக்க²மானோதி தம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்திம் ஸதோ ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்ட²ஹித்வா ச அனிச்சாதி³வஸேன பஸ்ஸமானோ. நத்தீ²தி நிஸ்ஸாயாதி தம் ‘‘நத்தி² கிஞ்சீ’’தி பவத்தஸமாபத்திம் ஆரம்மணம் கத்வா. தரஸ்ஸு ஓக⁴ந்தி ததோ பபு⁴தி பவத்தாய விபஸ்ஸனாய யதா²னுரூபம் சதுப்³பி³த⁴ம்பி ஓக⁴ம் தரஸ்ஸு. கதா²ஹீதி கத²ம்கதா²ஹி. தண்ஹக்க²யம் நத்தமஹாபி⁴பஸ்ஸாதி ரத்திந்தி³வம் நிப்³பா³னம் விபூ⁴தம் கத்வா பஸ்ஸ. ஏதேனஸ்ஸ தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரம் கதே²தி.

1078-9. இதா³னி ‘‘காமே பஹாயா’’தி ஸுத்வா விக்க²ம்ப⁴னவஸேன அத்தனா பஹீனே காமே ஸம்பஸ்ஸமானோ ‘‘ஸப்³பே³ஸூ’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² ஹித்வா மஞ்ஞந்தி அஞ்ஞம் ததோ ஹேட்டா² ச²ப்³பி³த⁴ம்பி ஸமாபத்திம் ஹித்வா. ஸஞ்ஞாவிமோக்கே² பரமேதி ஸத்தஸு ஸஞ்ஞாவிமோக்கே²ஸு உத்தமே ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனே. திட்டே² நு ஸோ தத்த² அனானுயாயீதி ஸோ புக்³க³லோ தத்த² ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனப்³ரஹ்மலோகே அவிக³ச்ச²மானோ திட்டே²ய்ய நூதி புச்ச²தி. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா ஸட்டி²கப்பஸஹஸ்ஸமத்தம்யேவ டா²னம் அனுஜானந்தோ ததியகா³த²மாஹ.

1080. ஏவம் தஸ்ஸ தத்த² டா²னம் ஸுத்வா இதா³னிஸ்ஸ ஸஸ்ஸதுச்சே²த³பா⁴வம் புச்ச²ந்தோ ‘‘திட்டே² சே’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² பூக³ம்பி வஸ்ஸானந்தி அனேகஸங்க்²யம்பி வஸ்ஸானம், க³ணராஸிந்தி அத்தோ². ‘‘பூக³ம்பி வஸ்ஸானீ’’திபி பாடோ², தத்த² விப⁴த்திப்³யத்தயேன ஸாமிவசனஸ்ஸ பச்சத்தவசனம் கத்தப்³ப³ம், பூக³ந்தி வா ஏதஸ்ஸ ப³ஹூனீதி அத்தோ² வத்தப்³போ³. ‘‘பூகா³னீ’’தி வாபி பட²ந்தி, புரிமபாடோ²யேவ ஸப்³ப³ஸுந்த³ரோ. தத்தே²வ ஸோ ஸீதி ஸியா விமுத்தோதி ஸோ புக்³க³லோ தத்தே²வாகிஞ்சஞ்ஞாயதனே நானாது³க்கே²ஹி விமுத்தோ ஸீதிபா⁴வப்பத்தோ ப⁴வேய்ய, நிப்³பா³னப்பத்தோ ஸஸ்ஸதோ ஹுத்வா திட்டே²ய்யாதி அதி⁴ப்பாயோ. சவேத² விஞ்ஞாணம் ததா²வித⁴ஸ்ஸாதி உதா³ஹு ததா²வித⁴ஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் அனுபாதா³ய பரினிப்³பா³யேய்யாதி உச்சே²த³ம் புச்ச²தி, படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணத்த²ம் வாபி ப⁴வேய்யாதி படிஸந்தி⁴ம்பி தஸ்ஸ புச்ச²தி.

1081. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா உச்சே²த³ஸஸ்ஸதம் அனுபக³ம்ம தத்த² உப்பன்னஸ்ஸ அரியஸாவகஸ்ஸ அனுபாதா³ய பரினிப்³பா³னம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அச்சீ யதா²’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² அத்த²ம் பலேதீதி அத்த²ம் க³ச்ச²தி. ந உபேதி ஸங்க²ந்தி ‘‘அஸுகம் நாம தி³ஸம் க³தோ’’தி வோஹாரம் ந க³ச்ச²தி. ஏவம் முனீ நாமகாயா விமுத்தோதி ஏவம் தத்த² உப்பன்னோ ஸேக்க²முனி பகதியா புப்³பே³வ ரூபகாயா விமுத்தோ தத்த² சதுத்த²மக்³க³ம் நிப்³ப³த்தேத்வா த⁴ம்மகாயஸ்ஸ பரிஞ்ஞாதத்தா புன நாமகாயாபி விமுத்தோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ கீ²ணாஸவோ ஹுத்வா அனுபாதா³பரினிப்³பா³னஸங்கா²தம் அத்த²ம் பலேதி, ந உபேதி ஸங்க²ம் ‘‘க²த்தியோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா’’தி ஏவமாதி³கம்.

1082. இதா³னி ‘‘அத்த²ம் பலேதீ’’தி ஸுத்வா தஸ்ஸ யோனிஸோ அத்த²ம் அஸல்லக்கே²ந்தோ ‘‘அத்த²ங்க³தோ ஸோ’’தி கா³த²மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – ஸோ அத்த²ங்க³தோ உதா³ஹு நத்தி², உதா³ஹு வே ஸஸ்ஸதியா ஸஸ்ஸதபா⁴வேன அரோகோ³ அவிபரிணாமத⁴ம்மோ ஸோதி ஏவம் தம் மே முனீ ஸாது⁴ வியாகரோஹி. கிம் காரணம்? ததா² ஹி தே விதி³தோ ஏஸ த⁴ம்மோதி.

1083. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா ததா² அவத்தப்³ப³தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அத்த²ங்க³தஸ்ஸா’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² அத்த²ங்க³தஸ்ஸாதி அனுபாதா³பரினிப்³பு³தஸ்ஸ. ந பமாணமத்தீ²தி ரூபாதி³ப்பமாணம் நத்தி². யேன நம் வஜ்ஜுந்தி யேன ராகா³தி³னா நம் வதே³ய்யும். ஸப்³பே³ஸு த⁴ம்மேஸூதி ஸப்³பே³ஸு க²ந்தா⁴தி³த⁴ம்மேஸு. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² பாகடமேவ.

ஏவம் ப⁴க³வா இமம் ஸுத்தம் அரஹத்தனிகூடேனேவ தே³ஸேஸி. தே³ஸனாபரியோஸானே ச வுத்தஸதி³ஸோ ஏவ த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸீதி.

பரமத்த²ஜோதிகாய கு²த்³த³க-அட்ட²கதா²ய

ஸுத்தனிபாத-அட்ட²கதா²ய உபஸீவஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. நந்த³ஸுத்தவண்ணனா

1084-5. ஸந்தி லோகேதி நந்த³ஸுத்தம். தத்த² பட²மகா³தா²ய அத்தோ² – லோகே க²த்தியாத³யோ ஜனா ஆஜீவகனிக³ண்டா²தி³கே ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸந்தி முனயோ’’தி வத³ந்தி, தயித³ம் கத²ம்ஸூதி கிம் நு கோ² தே ஸமாபத்திஞாணாதி³னா ஞாணேன உப்பன்னத்தா ஞாணூபபன்னம் நோ முனிம் வத³ந்தி, ஏவம்வித⁴ம் நு வத³ந்தி, உதா³ஹு வே நானப்பகாரகேன லூக²ஜீவிதஸங்கா²தேன ஜீவிதேனூபபன்னந்தி அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா தது³ப⁴யம் படிக்கி²பித்வா முனிம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ந தி³ட்டி²யா’’தி கா³த²மாஹ.

1086-7. இதா³னி ‘‘தி³ட்டா²தீ³ஹி ஸுத்³தீ⁴’’தி வத³ந்தானம் வாதே³ கங்கா²பஹானத்த²ம் ‘‘யே கேசிமே’’தி புச்ச²தி. தத்த² அனேகரூபேனாதி கோதூஹலமங்க³லாதி³னா. தத்த² யதா சரந்தாதி தத்த² ஸகாய தி³ட்டி²யா கு³த்தா விஹரந்தா. அத²ஸ்ஸ ததா² ஸுத்³தி⁴அபா⁴வம் தீ³பேந்தோ ப⁴க³வா து³தியம் கா³த²மாஹ.

1088-90. ஏவம் ‘‘நாதரிம்ஸூ’’தி ஸுத்வா இதா³னி யோ அதரி, தம் ஸோதுகாமோ ‘‘யே கேசிமே’’தி புச்ச²தி. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா ஓக⁴திண்ணமுகே²ன ஜாதிஜராதிண்ணே த³ஸ்ஸேந்தோ ததியம் கா³த²மாஹ. தத்த² நிவுதாதி ஓவுடா பரியோனத்³தா⁴. யேஸீதா⁴தி யேஸு இத⁴. ஏத்த² ச ஸு-இதி நிபாதமத்தம். தண்ஹம் பரிஞ்ஞாயாதி தீஹி பரிஞ்ஞாஹி தண்ஹம் பரிஜானித்வா. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² புப்³பே³ வுத்தனயத்தா பாகடமேவ.

ஏவம் ப⁴க³வா அரஹத்தனிகூடேனேவ தே³ஸனம் நிட்டா²பேஸி, தே³ஸனாபரியோஸானே பன நந்தோ³ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்த³மானோ ‘‘ஏதாபி⁴னந்தா³மீ’’தி கா³த²மாஹ. இதா⁴பி ச புப்³பே³ வுத்தஸதி³ஸோ ஏவ த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸீதி.

பரமத்த²ஜோதிகாய கு²த்³த³க-அட்ட²கதா²ய

ஸுத்தனிபாத-அட்ட²கதா²ய நந்த³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. ஹேமகஸுத்தவண்ணனா

1091-4. யே மே புப்³பே³தி ஹேமகஸுத்தம். தத்த² யே மே புப்³பே³ வியாகம்ஸூதி யே பா³வரிஆத³யோ புப்³பே³ மய்ஹம் ஸகம் லத்³தி⁴ம் வியாகம்ஸு. ஹுரம் கோ³தமஸாஸனாதி கோ³தமஸாஸனா புப்³ப³தரம். ஸப்³ப³ம் தம் தக்கவட்³ட⁴னந்தி ஸப்³ப³ம் தம் காமவிதக்காதி³வட்³ட⁴னம். தண்ஹானிக்³கா⁴தனந்தி தண்ஹாவினாஸனம். அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா தம் த⁴ம்மம் ஆசிக்க²ந்தோ ‘‘இதா⁴’’தி கா³தா²த்³வயமாஹ. தத்த² ஏதத³ஞ்ஞாய யே ஸதாதி ஏதம் நிப்³பா³னபத³மச்சுதம் ‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சா’’திஆதி³னா நயேன விபஸ்ஸந்தா அனுபுப்³பே³ன ஜானித்வா யே காயானுபஸ்ஸனாஸதிஆதீ³ஹி ஸதா. தி³ட்ட²த⁴ம்மாபி⁴னிப்³பு³தாதி விதி³தத⁴ம்மத்தா, தி³ட்ட²த⁴ம்மத்தா, ராகா³தி³னிப்³பா³னேன ச அபி⁴னிப்³பு³தா. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² பாகடமேவ.

ஏவம் ப⁴க³வா இமம்பி ஸுத்தம் அரஹத்தனிகூடேனேவ தே³ஸேஸி. தே³ஸனாபரியோஸானே ச புப்³ப³ஸதி³ஸோ ஏவ த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸீதி.

பரமத்த²ஜோதிகாய கு²த்³த³க-அட்ட²கதா²ய

ஸுத்தனிபாத-அட்ட²கதா²ய ஹேமகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

9. தோதே³ய்யஸுத்தவண்ணனா

1095. யஸ்மிம் காமாதி தோதே³ய்யஸுத்தம். தத்த² விமோக்கோ² தஸ்ஸ கீதி³ஸோதி தஸ்ஸ கீதி³ஸோ விமோக்கோ² இச்சி²தப்³போ³தி புச்ச²தி. இதா³னி தஸ்ஸ அஞ்ஞவிமோக்கா²பா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴க³வா து³தியம் கா³த²மாஹ. தத்த² விமோக்கோ² தஸ்ஸ நாபரோதி தஸ்ஸ அஞ்ஞோ விமோக்கோ² நத்தி².

1097-8. ஏவம் ‘‘தண்ஹக்க²யோ ஏவ விமோக்கோ²’’தி வுத்தேபி தமத்த²ம் அஸல்லக்கே²ந்தோ ‘‘நிராஸஸோ ஸோ உத³ ஆஸஸானோ’’தி புன புச்ச²தி. தத்த² உத³ பஞ்ஞகப்பீதி உதா³ஹு ஸமாபத்திஞாணாதி³னா ஞாணேன தண்ஹாகப்பம் வா தி³ட்டி²கப்பம் வா கப்பயதி. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா தம் ஆசிக்க²ந்தோ து³தியம் கா³த²மாஹ. தத்த² காமப⁴வேதி காமே ச ப⁴வே ச. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² பாகடமேவ.

ஏவம் ப⁴க³வா இமம்பி ஸுத்தம் அரஹத்தனிகூடேனேவ தே³ஸேஸி. தே³ஸனாபரியோஸானே ச புப்³ப³ஸதி³ஸோ ஏவ த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸீதி.

பரமத்த²ஜோதிகாய கு²த்³த³க-அட்ட²கதா²ய

ஸுத்தனிபாத-அட்ட²கதா²ய தோதே³ய்யஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. கப்பஸுத்தவண்ணனா

1099. மஜ்ஜே² ஸரஸ்மிந்தி கப்பஸுத்தம். தத்த² மஜ்ஜே² ஸரஸ்மிந்தி புரிமபச்சி²மகோடிபஞ்ஞாணாபா⁴வதோ மஜ்ஜ²பூ⁴தே ஸம்ஸாரேதி வுத்தம் ஹோதி. திட்ட²தந்தி திட்ட²மானானம். யதா²யித³ம் நாபரம் ஸியாதி யதா² இத³ம் து³க்க²ம் புன ந ப⁴வேய்ய.

1101-2. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா தமத்த²ம் ப்³யாகரோந்தோ திஸ்ஸோ கா³தா²யோ அபா⁴ஸி. தத்த² அகிஞ்சனந்தி கிஞ்சனபடிபக்க²ம். அனாதா³னந்தி ஆதா³னபடிபக்க²ம், கிஞ்சனாதா³னவூபஸமந்தி வுத்தம் ஹோதி. அனாபரந்தி அபரபடிபா⁴க³தீ³பவிரஹிதம், ஸேட்ட²ந்தி வுத்தம் ஹோதி. ந தே மாரஸ்ஸ பத்³த⁴கூ³தி தே மாரஸ்ஸ பத்³த⁴சரா பரிசாரகா ஸிஸ்ஸா ந ஹோந்தி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² பாகடமேவ.

ஏவம் ப⁴க³வா இமம்பி ஸுத்தம் அரஹத்தனிகூடேனேவ தே³ஸேஸி தே³ஸனாபரியோஸானே ச புப்³ப³ஸதி³ஸோ ஏவ த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸீதி.

பரமத்த²ஜோதிகாய கு²த்³த³க-அட்ட²கதா²ய

ஸுத்தனிபாத-அட்ட²கதா²ய கப்பஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

11. ஜதுகண்ணிஸுத்தவண்ணனா

1103-4. ஸுத்வானஹந்தி ஜதுகண்ணிஸுத்தம். தத்த² ஸுத்வானஹம் வீரமகாமகாமிந்தி அஹம் ‘‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா’’திஆதி³னா நயேன வீரம் காமானம் அகாமனதோ அகாமகாமிம் பு³த்³த⁴ம் ஸுத்வா. அகாமமாக³மந்தி நிக்காமம் ப⁴க³வந்தம் புச்சி²தும் ஆக³தோம்ஹி. ஸஹஜனேத்தாதி ஸஹஜாதஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணசக்கு². யதா²தச்ச²ந்தி யதா²தத²ம். ப்³ரூஹி மேதி புன யாசந்தோ ப⁴ணதி. யாசந்தோ ஹி ஸஹஸ்ஸக்க²த்தும்பி ப⁴ணேய்ய, கோ பன வாதோ³ த்³விக்க²த்தும். தேஜீ தேஜஸாதி தேஜேன ஸமன்னாக³தோ தேஜஸா அபி⁴பு⁴ய்ய. யமஹம் விஜஞ்ஞம் ஜாதிஜராய இத⁴ விப்பஹானந்தி யமஹம் ஜாதிஜரானம் பஹானபூ⁴தம் த⁴ம்மம் இதே⁴வ ஜானேய்யம்.

1105-7. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா தம் த⁴ம்மமாசிக்க²ந்தோ திஸ்ஸோ கா³தா²யோ அபா⁴ஸி. தத்த² நேக்க²ம்மம் த³ட்டு² கே²மதோதி நிப்³பா³னஞ்ச நிப்³பா³னகா³மினிஞ்ச படிபத³ம் ‘‘கே²ம’’ந்தி தி³ஸ்வா. உக்³க³ஹிதந்தி தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேன க³ஹிதம். நிரத்தம் வாதி நிரஸ்ஸிதப்³ப³ம் வா, முஞ்சிதப்³ப³ந்தி வுத்தம் ஹோதி. மா தே விஜ்ஜித்தா²தி மா தே அஹோஸி. கிஞ்சனந்தி ராகா³தி³கிஞ்சனம் வாபி தே மா விஜ்ஜித்த². புப்³பே³தி அதீதே ஸங்கா²ரே ஆரப்³ப⁴ உப்பன்னகிலேஸா. ப்³ராஹ்மணாதி ப⁴க³வா ஜதுகண்ணிம் ஆலபதி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² பாகடமேவ.

ஏவம் ப⁴க³வா இமம்பி ஸுத்தம் அரஹத்தனிகூடேனேவ தே³ஸேஸி. தே³ஸனாபரியோஸானே ச புப்³ப³ஸதி³ஸோ ஏவ த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸீதி.

பரமத்த²ஜோதிகாய கு²த்³த³க-அட்ட²கதா²ய

ஸுத்தனிபாத-அட்ட²கதா²ய ஜதுகண்ணிஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

12. ப⁴த்³ராவுத⁴ஸுத்தவண்ணனா

1108-9. ஓகஞ்ஜஹந்தி ப⁴த்³ராவுத⁴ஸுத்தம். தத்த² ஓகஞ்ஜஹந்தி ஆலயம் ஜஹம். தண்ஹச்சி²த³ந்தி ச²தண்ஹாகாயச்சி²த³ம். அனேஜந்தி லோகத⁴ம்மேஸு நிக்கம்பம். நந்தி³ஞ்ஜஹந்தி அனாக³தரூபாதி³பத்த²னாஜஹம். ஏகா ஏவ ஹி தண்ஹா து²திவஸேன இத⁴ நானப்பகாரதோ வுத்தா. கப்பஞ்ஜஹந்தி து³வித⁴கப்பஜஹம். அபி⁴யாசேதி அதிவிய யாசாமி. ஸுத்வான நாக³ஸ்ஸ அபனமிஸ்ஸந்தி இதோதி நாக³ஸ்ஸ தவ ப⁴க³வா வசனம் ஸுத்வா இதோ பாஸாணகசேதியதோ ப³ஹூ ஜனா பக்கமிஸ்ஸந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஜனபதே³ஹி ஸங்க³தாதி அங்கா³தீ³ஹி ஜனபதே³ஹி இத⁴ ஸமாக³தா. வியாகரோஹீதி த⁴ம்மம் தே³ஸேஹி.

1110. அத²ஸ்ஸ ஆஸயானுலோமேன த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ ப⁴க³வா த்³வே கா³தா²யோ அபா⁴ஸி. தத்த² ஆதா³னதண்ஹந்தி ரூபாதீ³னம் ஆதா³யிகம் க³ஹணதண்ஹம், தண்ஹுபாதா³னந்தி வுத்தம் ஹோதி. யம் யஞ்ஹி லோகஸ்மிமுபாதி³யந்தீதி ஏதேஸு உத்³தா⁴தி³பே⁴தே³ஸு யம் யம் க³ண்ஹந்தி. தேனேவ மாரோ அன்வேதி ஜந்துந்தி தேனேவ உபாதா³னபச்சயனிப்³ப³த்தகம்மாபி⁴ஸங்கா²ரனிப்³ப³த்தவஸேன படிஸந்தி⁴க்க²ந்த⁴மாரோ தம் ஸத்தம் அனுக³ச்ச²தி.

1111. தஸ்மா பஜானந்தி தஸ்மா ஏதமாதீ³னவம் அனிச்சாதி³வஸேன வா ஸங்கா²ரே ஜானந்தோ. ஆதா³னஸத்தே இதி பேக்க²மானோ, பஜம் இமம் மச்சுதே⁴ய்யே விஸத்தந்தி ஆதா³தப்³ப³ட்டே²ன ஆதா³னேஸு ரூபாதீ³ஸு ஸத்தே ஸப்³ப³லோகே இமம் பஜம் மச்சுதே⁴ய்யே லக்³க³ம் பேக்க²மானோ. ஆதா³னஸத்தே வா ஆதா³னாபி⁴னிவிட்டே² புக்³க³லே ஆதா³னஸங்க³ஹேதுஞ்ச இமம் பஜம் மச்சுதே⁴ய்யே லக்³க³ம் ததோ வீதிக்கமிதும் அஸமத்த²ம் இதி பேக்க²மானோ கிஞ்சனம் ஸப்³ப³லோகே ந உப்பாதி³யேதா²தி ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² பாகடமேவ.

ஏவம் ப⁴க³வா இமம்பி ஸுத்தம் அரஹத்தனிகூடேனேவ தே³ஸேஸி. தே³ஸனாபரியோஸானே ச புப்³ப³ஸதி³ஸோ ஏவ த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸீதி.

பரமத்த²ஜோதிகாய கு²த்³த³க-அட்ட²கதா²ய

ஸுத்தனிபாத-அட்ட²கதா²ய ப⁴த்³ராவுத⁴ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

13. உத³யஸுத்தவண்ணனா

1112-3. ஜா²யிந்தி உத³யஸுத்தம். தத்த² அஞ்ஞாவிமோக்க²ந்தி பஞ்ஞானுபா⁴வனிஜ்ஜா²தம் விமோக்க²ம் புச்ச²தி. அத² ப⁴க³வா யஸ்மா உத³யோ சதுத்த²ஜ்ஜா²னலாபீ⁴, தஸ்மாஸ்ஸ படிலத்³த⁴ஜ்ஜா²னவஸேன நானப்பகாரதோ அஞ்ஞாவிமோக்க²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ கா³தா²த்³வயமாஹ. தத்த² பஹானம் காமச்ச²ந்தா³னந்தி யமித³ம் பட²மஜ்ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேந்தஸ்ஸ காமச்ச²ந்த³ப்பஹானம், தம்பி அஞ்ஞாவிமோக்க²ம் பப்³ரூமி. ஏவம் ஸப்³ப³பதா³னி யோஜேதப்³பா³னி.

1114. உபேக்கா²ஸதிஸம்ஸுத்³த⁴ந்தி சதுத்த²ஜ்ஜா²னஉபேக்கா²ஸதீஹி ஸம்ஸுத்³த⁴ம். த⁴ம்மதக்கபுரேஜவந்தி இமினா தஸ்மிம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னவிமோக்கே² ட²த்வா ஜா²னங்கா³னி விபஸ்ஸித்வா அதி⁴க³தம் அரஹத்தவிமோக்க²ம் வத³தி. அரஹத்தவிமோக்க²ஸ்ஸ ஹி மக்³க³ஸம்பயுத்தஸம்மாஸங்கப்பாதி³பே⁴தோ³ த⁴ம்மதக்கோ புரேஜவோ ஹோதி. தேனாஹ – ‘‘த⁴ம்மதக்கபுரேஜவ’’ந்தி. அவிஜ்ஜாய பபே⁴த³னந்தி ஏதமேவ ச அஞ்ஞாவிமோக்க²ம் அவிஜ்ஜாபபே⁴த³னஸங்கா²தம் நிப்³பா³னம் நிஸ்ஸாய ஜாதத்தா காரணோபசாரேன ‘‘அவிஜ்ஜாய பபே⁴த³ன’’ந்தி பப்³ரூமீதி.

1115-6. ஏவம் அவிஜ்ஜாபபே⁴த³னவசனேன வுத்தம் நிப்³பா³னம் ஸுத்வா ‘‘தம் கிஸ்ஸ விப்பஹானேன வுச்சதீ’’தி புச்ச²ந்தோ ‘‘கிம்ஸு ஸம்யோஜனோ’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² கிம்ஸு ஸம்யோஜனோதி கிம் ஸம்யோஜனோ. விசாரணந்தி விசரணகாரணம். கிஸ்ஸஸ்ஸ விப்பஹானேனாதி கிம் நாமகஸ்ஸ அஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ விப்பஹானேன. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா தமத்த²ம் ப்³யாகரோந்தோ ‘‘நந்தி³ஸம்யோஜனோ’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² விதக்கஸ்ஸாதி காமவிதக்காதி³கோ விதக்கோ அஸ்ஸ.

1117-8. இதா³னி தஸ்ஸ நிப்³பா³னஸ்ஸ மக்³க³ம் புச்ச²ந்தோ ‘‘கத²ம் ஸதஸ்ஸா’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² விஞ்ஞாணந்தி அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணம். அத²ஸ்ஸ மக்³க³ம் கதே²ந்தோ ப⁴க³வா ‘‘அஜ்ஜ²த்தஞ்சா’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² ஏவம் ஸதஸ்ஸாதி ஏவம் ஸதஸ்ஸ ஸம்பஜானஸ்ஸ. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² பாகடமேவ.

ஏவம் ப⁴க³வா இமம்பி ஸுத்தம் அரஹத்தனிகூடேனேவ தே³ஸேஸி. தே³ஸனாபரியோஸானே ச புப்³ப³ஸதி³ஸோ ஏவ த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸீதி.

பரமத்த²ஜோதிகாய கு²த்³த³க-அட்ட²கதா²ய

ஸுத்தனிபாத-அட்ட²கதா²ய உத³யஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

14. போஸாலஸுத்தவண்ணனா

1119-20. யோ அதீதந்தி போஸாலஸுத்தம். தத்த² யோ அதீதம் ஆதி³ஸதீதி யோ ப⁴க³வா அத்தனோ ச பரேஸஞ்ச ‘‘ஏகம்பி ஜாதி’’ந்திஆதி³பே⁴த³ம் அதீதம் ஆதி³ஸதி. விபூ⁴தரூபஸஞ்ஞிஸ்ஸாதி ஸமதிக்கந்தரூபஸஞ்ஞிஸ்ஸ. ஸப்³ப³காயப்பஹாயினோதி தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னவஸேன ஸப்³ப³ரூபகாயப்பஹாயினோ, பஹீனரூபப⁴வபடிஸந்தி⁴கஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ. நத்தி² கிஞ்சீதி பஸ்ஸதோதி விஞ்ஞாணாபா⁴வவிபஸ்ஸனேன ‘‘நத்தி² கிஞ்சீ’’தி பஸ்ஸதோ, ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனலாபி⁴னோதி வுத்தம் ஹோதி. ஞாணம் ஸக்கானுபுச்சா²மீதி ஸக்காதி ப⁴க³வந்தம் ஆலபந்தோ ஆஹ. தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஞாணம் புச்சா²மி, கீதி³ஸம் புச்சி²தப்³ப³ந்தி. கத²ம் நேய்யோதி கத²ம் ஸோ நேதப்³போ³, கத²மஸ்ஸ உத்தரிஞாணம் உப்பாதே³தப்³ப³ந்தி.

1121. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா தாதி³ஸே புக்³க³லே அத்தனோ அப்படிஹதஞாணதம் பகாஸேத்வா தம் ஞாணம் ப்³யாகாதும் கா³தா²த்³வயமாஹ. தத்த² விஞ்ஞாணட்டி²தியோ ஸப்³பா³, அபி⁴ஜானம் ததா²க³தோதி அபி⁴ஸங்கா²ரவஸேன சதஸ்ஸோ படிஸந்தி⁴வஸேன ஸத்தாதி ஏவம் ஸப்³பா³ விஞ்ஞாணட்டி²தியோ அபி⁴ஜானந்தோ ததா²க³தோ. திட்ட²ந்தமேனம் ஜானாதீதி கம்மாபி⁴ஸங்கா²ரவஸேன திட்ட²ந்தம் ஏதம் புக்³க³லம் ஜானாதி ‘‘ஆயதிம் அயம் ஏவம்க³திகோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. விமுத்தந்தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனாதீ³ஸு அதி⁴முத்தம். தப்பராயணந்தி தம்மயம்.

1122. ஆகிஞ்சஞ்ஞஸம்ப⁴வம் ஞத்வாதி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஜனகம் கம்மாபி⁴ஸங்கா²ரம் ஞத்வா ‘‘கிந்தி பலிபோ³தோ⁴ அய’’ந்தி. நந்தீ³ ஸம்யோஜனம் இதீதி யா ச தத்த² அரூபராக³ஸங்கா²தா நந்தீ³, தஞ்ச ஸம்யோஜனம் இதி ஞத்வா. ததோ தத்த² விபஸ்ஸதீதி ததோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்திதோ வுட்ட²ஹித்வா தம் ஸமாபத்திம் அனிச்சாதி³வஸேன விபஸ்ஸதி. ஏதம் ஞாணம் தத²ம் தஸ்ஸாதி ஏதம் தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஏவம் விபஸ்ஸதோ அனுக்கமேனேவ உப்பன்னம் அரஹத்தஞாணம் அவிபரீதம். வுஸீமதோதி வுஸிதவந்தஸ்ஸ. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² பாகடமேவ.