10. ஆளவகஸுத்தவண்ணனா

ஏவம் மே ஸுதந்தி ஆளவகஸுத்தம். கா உப்பத்தி? அத்த²வண்ணனானயேனேவஸ்ஸ உப்பத்தி ஆவிப⁴விஸ்ஸதி. அத்த²வண்ணனாய ச ‘‘ஏவம் மே ஸுதம், ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா’’தி ஏதம் வுத்தத்த²மேவ. ஆளவியம் விஹரதி ஆளவகஸ்ஸ யக்க²ஸ்ஸ ப⁴வனேதி ஏத்த² பன கா ஆளவீ, கஸ்மா ச ப⁴க³வா தஸ்ஸ யக்க²ஸ்ஸ ப⁴வனே விஹரதீதி? வுச்சதே – ஆளவீதி ரட்ட²ம்பி நக³ரம்பி வுச்சதி, தது³ப⁴யம்பி இத⁴ வட்டதி. ஆளவீனக³ரஸ்ஸ ஹி ஸமீபே விஹரந்தோபி ‘‘ஆளவியம் விஹரதீ’’தி வுச்சதி. தஸ்ஸ ச நக³ரஸ்ஸ ஸமீபே அவிதூ³ரே கா³வுதமத்தே தம் ப⁴வனம், ஆளவீரட்டே² விஹரந்தோபி ‘‘ஆளவியம் விஹரதீ’’தி வுச்சதி, ஆளவீரட்டே² சேதம் ப⁴வனம்.

யஸ்மா பன ஆளவகோ ராஜா விவித⁴னாடகூபபோ⁴க³ம் ச²ட்³டே³த்வா சோரபடிபா³ஹனத்த²ம் படிராஜனிஸேத⁴னத்த²ம் ப்³யாயாமகரணத்த²ஞ்ச ஸத்தமே ஸத்தமே தி³வஸே மிக³வம் க³ச்ச²ந்தோ ஏகதி³வஸம் ப³லகாயேன ஸத்³தி⁴ம் கதிகம் அகாஸி – ‘‘யஸ்ஸ பஸ்ஸேன மிகோ³ பலாயதி, தஸ்ஸேவ ஸோ பா⁴ரோ’’தி. அத² தஸ்ஸேவ பஸ்ஸேன மிகோ³ பலாயி, ஜவஸம்பன்னோ ராஜா த⁴னும் க³ஹேத்வா பத்திகோவ தியோஜனம் தம் மிக³ம் அனுப³ந்தி⁴. ஏணிமிகா³ ச தியோஜனவேகா³ ஏவ ஹோந்தி. அத² பரிக்கீ²ணஜவம் தம் மிக³ம் உத³கம் பவிஸித்வா, டி²தம் வதி⁴த்வா, த்³விதா⁴ சே²த்வா, அனத்தி²கோபி மம்ஸேன ‘‘நாஸக்கி² மிக³ம் க³ஹேது’’ந்தி அபவாத³மோசனத்த²ம் காஜேனாதா³ய ஆக³ச்ச²ந்தோ நக³ரஸ்ஸாவிதூ³ரே ப³ஹலபத்தபலாஸம் மஹானிக்³ரோத⁴ம் தி³ஸ்வா பரிஸ்ஸமவினோத³னத்த²ம் தஸ்ஸ மூலமுபக³தோ. தஸ்மிஞ்ச நிக்³ரோதே⁴ ஆளவகோ யக்கோ² மஹாராஜஸந்திகா வரம் லபி⁴த்வா மஜ்ஜ²ன்ஹிகஸமயே தஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ சா²யாய பு²ட்டோ²காஸம் பவிட்டே² பாணினோ கா²த³ந்தோ படிவஸதி. ஸோ தம் தி³ஸ்வா கா²தி³தும் உபக³தோ. அத² ராஜா தேன ஸத்³தி⁴ம் கதிகம் அகாஸி – ‘‘முஞ்ச மம், அஹம் தே தி³வஸே தி³வஸே மனுஸ்ஸஞ்ச தா²லிபாகஞ்ச பேஸேஸ்ஸாமீ’’தி. யக்கோ² ‘‘த்வம் ராஜூபபோ⁴கே³ன பமத்தோ ஸம்முஸ்ஸஸி, அஹம் பன ப⁴வனம் அனுபக³தஞ்ச அனனுஞ்ஞாதஞ்ச கா²தி³தும் ந லபா⁴மி, ஸ்வாஹம் ப⁴வந்தம்பி ஜீயேய்ய’’ந்தி ந முஞ்சி. ராஜா ‘‘யம் தி³வஸம் ந பேஸேமி, தம் தி³வஸம் மம் க³ஹேத்வா கா²தா³ஹீ’’தி அத்தானம் அனுஜானித்வா தேன முத்தோ நக³ராபி⁴முகோ² அக³மாஸி.

ப³லகாயோ மக்³கே³ க²ந்தா⁴வாரம் ப³ந்தி⁴த்வா டி²தோ ராஜானம் தி³ஸ்வா – ‘‘கிம், மஹாராஜ, அயஸமத்தப⁴யா ஏவம் கிலந்தோஸீ’’தி வத³ந்தோ பச்சுக்³க³ந்த்வா படிக்³க³ஹேஸி. ராஜா தம் பவத்திம் அனாரோசேத்வா நக³ரம் க³ந்த்வா, கதபாதராஸோ நக³ரகு³த்திகம் ஆமந்தேத்வா ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸி. நக³ரகு³த்திகோ – ‘‘கிம், தே³வ, காலபரிச்சே²தோ³ கதோ’’தி ஆஹ. ராஜா ‘‘ந கதோ, ப⁴ணே’’தி ஆஹ. ‘‘து³ட்டு² கதம், தே³வ, அமனுஸ்ஸா ஹி பரிச்சி²ன்னமத்தமேவ லப⁴ந்தி, அபரிச்சி²ன்னே பன ஜனபத³ஸ்ஸ ஆபா³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸதி. ஹோது, தே³வ, கிஞ்சாபி ஏவமகாஸி, அப்போஸ்ஸுக்கோ த்வம் ரஜ்ஜஸுக²ம் அனுபோ⁴ஹி, அஹமேத்த² காதப்³ப³ம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி. ஸோ காலஸ்ஸேவ வுட்டா²ய ப³ந்த⁴னாகா³ரம் க³ந்த்வா யே யே வஜ்ஜா² ஹோந்தி, தே தே ஸந்தா⁴ய – ‘‘யோ ஜீவிதத்தி²கோ ஹோதி, ஸோ நிக்க²மதூ’’தி ப⁴ணதி. யோ பட²மம் நிக்க²மதி தம் கே³ஹம் நேத்வா, ந்ஹாபேத்வா, போ⁴ஜேத்வா ச, ‘‘இமம் தா²லிபாகம் யக்க²ஸ்ஸ தே³ஹீ’’தி பேஸேதி. தம் ருக்க²மூலம் பவிட்ட²மத்தம்யேவ யக்கோ² பே⁴ரவம் அத்தபா⁴வம் நிம்மினித்வா மூலகந்த³ம் விய கா²த³தி. யக்கா²னுபா⁴வேன கிர மனுஸ்ஸானம் கேஸாதீ³னி உபாதா³ய ஸகலஸரீரம் நவனீதபிண்டோ³ விய ஹோதி. யக்க²ஸ்ஸ ப⁴த்தம் கா³ஹாபேத்தும் க³தபுரிஸா தம் தி³ஸ்வா பீ⁴தா யதா²மித்தம் ஆரோசேஸும். ததோ பபு⁴தி ‘‘ராஜா சோரே க³ஹேத்வா யக்க²ஸ்ஸ தே³தீ’’தி மனுஸ்ஸா சோரகம்மதோ படிவிரதா. ததோ அபரேன ஸமயேன நவசோரானம் அபா⁴வேன புராணசோரானஞ்ச பரிக்க²யேன ப³ந்த⁴னாகா³ரானி ஸுஞ்ஞானி அஹேஸும்.

அத² நக³ரகு³த்திகோ ரஞ்ஞோ ஆரோசேஸி. ராஜா அத்தனோ த⁴னம் நக³ரரச்சா²ஸு ச²ட்³டா³பேஸி – ‘‘அப்பேவ நாம கோசி லோபே⁴ன க³ண்ஹேய்யா’’தி. தம் பாதே³னபி ந கோசி சு²பி. ஸோ சோரே அலப⁴ந்தோ அமச்சானம் ஆரோசேஸி. அமச்சா ‘‘குலபடிபாடியா ஏகமேகம் ஜிண்ணகம் பேஸேம, ஸோ பகதியாபி மச்சுமுகே² வத்ததீ’’தி ஆஹம்ஸு. ராஜா ‘‘‘அம்ஹாகம் பிதரம், அம்ஹாகம் பிதாமஹம் பேஸேதீ’தி மனுஸ்ஸா கோ²ப⁴ம் கரிஸ்ஸந்தி, மா வோ ஏதம் ருச்சீ’’தி நிவாரேஸி. ‘‘தேன ஹி, தே³வ, தா³ரகம் பேஸேம உத்தானஸேய்யகம், ததா²வித⁴ஸ்ஸ ஹி ‘மாதா மே பிதா மே’தி ஸினேஹோ நத்தீ²’’தி ஆஹம்ஸு. ராஜா அனுஜானி. தே ததா² அகம்ஸு. நக³ரே தா³ரகமாதரோ ச தா³ரகே க³ஹேத்வா க³ப்³பி⁴னியோ ச பலாயித்வா பரஜனபதே³ தா³ரகே ஸம்வட்³டே⁴த்வா ஆனேந்தி. ஏவம் ஸப்³பா³னிபி த்³வாத³ஸ வஸ்ஸானி க³தானி.

ததோ ஏகதி³வஸம் ஸகலனக³ரம் விசினித்வா ஏகம்பி தா³ரகம் அலபி⁴த்வா ரஞ்ஞோ ஆரோசேஸும் – ‘‘நத்தி², தே³வ, நக³ரே தா³ரகோ ட²பேத்வா அந்தேபுரே தவ புத்தம் ஆளவககுமார’’ந்தி. ராஜா ‘‘யதா² மம புத்தோ பியோ, ஏவம் ஸப்³ப³லோகஸ்ஸ, அத்தனா பன பியதரம் நத்தி², க³ச்ச²த², தம்பி த³த்வா மம ஜீவிதம் ரக்க²தா²’’தி ஆஹ. தேன ச ஸமயேன ஆளவககுமாரஸ்ஸ மாதா புத்தம் ந்ஹாபேத்வா, மண்டே³த்வா, து³கூலசும்ப³டகே கத்வா, அங்கே ஸயாபேத்வா, நிஸின்னா ஹோதி. ராஜபுரிஸா ரஞ்ஞோ ஆணாய தத்த² க³ந்த்வா விப்பலபந்தியா தஸ்ஸா ஸோளஸன்னஞ்ச இத்தி²ஸஹஸ்ஸானம் ஸத்³தி⁴ம் தா⁴தியா தம் ஆதா³ய பக்கமிம்ஸு ‘‘ஸ்வே யக்க²ப⁴க்கோ² ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. தம் தி³வஸஞ்ச ப⁴க³வா பச்சூஸஸமயே பச்சுட்டா²ய ஜேதவனமஹாவிஹாரே க³ந்த⁴குடியம் மஹாகருணாஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜித்வா புன பு³த்³த⁴சக்கு²னா லோகம் வோலோகேந்தோ அத்³த³ஸ ஆளவகஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ அனாகா³மிப²லுப்பத்தியா உபனிஸ்ஸயம், யக்க²ஸ்ஸ ச ஸோதாபத்திப²லுப்பத்தியா உபனிஸ்ஸயம் தே³ஸனாபரியோஸானே ச சதுராஸீதியா பாணஸஹஸ்ஸானம் த⁴ம்மசக்கு²படிலாப⁴ஸ்ஸாதி. தஸ்மா விபா⁴தாய ரத்தியா புரேப⁴த்தகிச்சம் கத்வா அனிட்டி²தபச்சா²ப⁴த்தகிச்சோவ காளபக்க²உபோஸத²தி³வஸே வத்தமானே ஓக்³க³தே ஸூரியே ஏககோவ அது³தியோ பத்தசீவரமாதா³ய பாத³க³மனேனேவ ஸாவத்தி²தோ திம்ஸ யோஜனானி க³ந்த்வா தஸ்ஸ யக்க²ஸ்ஸ ப⁴வனம் பாவிஸி. தேன வுத்தம் ‘‘ஆளவகஸ்ஸ யக்க²ஸ்ஸ ப⁴வனே’’தி.

கிம் பன ப⁴க³வா யஸ்மிம் நிக்³ரோதே⁴ ஆளவகஸ்ஸ ப⁴வனம், தஸ்ஸ மூலே விஹாஸி, உதா³ஹு ப⁴வனேயேவாதி? வுச்சதே – ப⁴வனேயேவ. யதே²வ ஹி யக்கா² அத்தனோ ப⁴வனம் பஸ்ஸந்தி, ததா² ப⁴க³வாபி. ஸோ தத்த² க³ந்த்வா ப⁴வனத்³வாரே அட்டா²ஸி. ததா³ ஆளவகோ ஹிமவந்தே யக்க²ஸமாக³மம் க³தோ ஹோதி. ததோ ஆளவகஸ்ஸ த்³வாரபாலோ க³த்³ரபோ⁴ நாம யக்கோ² ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா, வந்தி³த்வா – ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா விகாலே ஆக³தோ’’தி ஆஹ. ‘‘ஆம, க³த்³ரப⁴, ஆக³தோம்ஹி. ஸசே தே அக³ரு, விஹரேய்யாமேகரத்திம் ஆளவகஸ்ஸ ப⁴வனே’’தி. ‘‘ந மே, ப⁴ந்தே, க³ரு, அபிச கோ² ஸோ யக்கோ² கக்க²ளோ ப²ருஸோ, மாதாபிதூனம்பி அபி⁴வாத³னாதீ³னி ந கரோதி, மா ருச்சி ப⁴க³வதோ இத⁴ வாஸோ’’தி. ‘‘ஜானாமி, க³த்³ரப⁴, தஸ்ஸ கக்க²ளத்தம், ந கோசி மமந்தராயோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஸசே தே அக³ரு, விஹரேய்யாமேகரத்தி’’ந்தி.

து³தியம்பி க³த்³ரபோ⁴ யக்கோ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அக்³கி³தத்தகபாலஸதி³ஸோ, ப⁴ந்தே, ஆளவகோ, ‘மாதாபிதரோ’தி வா ‘ஸமணப்³ராஹ்மணா’தி வா ‘த⁴ம்மோ’தி வா ந ஜானாதி, இதா⁴க³தானம் சித்தக்கே²பம்பி கரோதி, ஹத³யம்பி பா²லேதி, பாதே³பி க³ஹேத்வா பரஸமுத்³தே³ வா பரசக்கவாளே வா கி²பதீ’’தி. து³தியம்பி ப⁴க³வா ஆஹ – ‘‘ஜானாமி, க³த்³ரப⁴, ஸசே தே அக³ரு, விஹரேய்யாமேகரத்தி’’ந்தி. ததியம்பி க³த்³ரபோ⁴ யக்கோ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அக்³கி³தத்தகபாலஸதி³ஸோ, ப⁴ந்தே, ஆளவகோ, ‘மாதாபிதரோ’தி வா ‘ஸமணப்³ராஹ்மணா’தி வா ‘த⁴ம்மோ’தி வா ந ஜானாதி, இதா⁴க³தானம் சித்தக்கே²பம்பி கரோதி, ஹத³யம்பி பா²லேதி, பாதே³பி க³ஹேத்வா பரஸமுத்³தே³ வா பரசக்கவாளே வா கி²பதீ’’தி. ததியம்பி ப⁴க³வா ஆஹ – ‘‘ஜானாமி, க³த்³ரப⁴, ஸசே தே அக³ரு, விஹரேய்யாமேகரத்தி’’ந்தி. ‘‘ந மே, ப⁴ந்தே, க³ரு, அபிச கோ² ஸோ யக்கோ² அத்தனோ அனாரோசேத்வா அனுஜானந்தம் மம் ஜீவிதா வோரோபேய்ய, ஆரோசேமி, ப⁴ந்தே, தஸ்ஸா’’தி. ‘‘யதா²ஸுக²ம், க³த்³ரப⁴, ஆரோசேஹீ’’தி. ‘‘தேன ஹி, ப⁴ந்தே, த்வமேவ ஜானாஹீ’’தி ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஹிமவந்தாபி⁴முகோ² பக்காமி. ப⁴வனத்³வாரம்பி ஸயமேவ ப⁴க³வதோ விவரமதா³ஸி. ப⁴க³வா அந்தோப⁴வனம் பவிஸித்வா யத்த² அபி⁴லக்கி²தேஸு மங்க³லதி³வஸாதீ³ஸு நிஸீதி³த்வா ஆளவகோ ஸிரிம் அனுபோ⁴தி, தஸ்மிம்யேவ தி³ப்³ப³ரதனபல்லங்கே நிஸீதி³த்வா ஸுவண்ணாப⁴ம் முஞ்சி. தம் தி³ஸ்வா யக்க²ஸ்ஸ இத்தி²யோ ஆக³ந்த்வா, ப⁴க³வந்தம் வந்தி³த்வா, ஸம்பரிவாரேத்வா நிஸீதி³ம்ஸு. ப⁴க³வா ‘‘புப்³பே³ தும்ஹே தா³னம் த³த்வா, ஸீலம் ஸமாதி³யித்வா, பூஜனேய்யம் பூஜேத்வா, இமம் ஸம்பத்திம் பத்தா, இதா³னிபி ததே²வ கரோத², மா அஞ்ஞமஞ்ஞம் இஸ்ஸாமச்ச²ரியாபி⁴பூ⁴தா விஹரதா²’’திஆதி³னா நயேன தாஸம் பகிண்ணகத⁴ம்மகத²ம் கதே²ஸி. தா ச ப⁴க³வதோ மது⁴ரனிக்³கோ⁴ஸம் ஸுத்வா, ஸாது⁴காரஸஹஸ்ஸானி த³த்வா, ப⁴க³வந்தம் பரிவாரேத்வா நிஸீதி³ம்ஸுயேவ. க³த்³ரபோ⁴பி ஹிமவந்தம் க³ந்த்வா ஆளவகஸ்ஸ ஆரோசேஸி – ‘‘யக்³கே⁴, மாரிஸ, ஜானேய்யாஸி, விமானே தே ப⁴க³வா நிஸின்னோ’’தி. ஸோ க³த்³ரப⁴ஸ்ஸ ஸஞ்ஞமகாஸி ‘‘துண்ஹீ ஹோஹி, க³ந்த்வா கத்தப்³ப³ம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி. புரிஸமானேன கிர லஜ்ஜிதோ அஹோஸி, தஸ்மா ‘‘மா கோசி பரிஸமஜ்ஜே² ஸுணேய்யா’’தி வாரேஸி.

ததா³ ஸாதாகி³ரஹேமவதா ப⁴க³வந்தம் ஜேதவனேயேவ வந்தி³த்வா ‘‘யக்க²ஸமாக³மம் க³மிஸ்ஸாமா’’தி ஸபரிவாரா நானாயானேஹி ஆகாஸேன க³ச்ச²ந்தி. ஆகாஸே ச யக்கா²னம் ந ஸப்³ப³த்த² மக்³கோ³ அத்தி², ஆகாஸட்டா²னி விமானானி பரிஹரித்வா மக்³க³ட்டா²னேனேவ மக்³கோ³ ஹோதி. ஆளவகஸ்ஸ பன விமானம் பூ⁴மட்ட²ம் ஸுகு³த்தம் பாகாரபரிக்கி²த்தம் ஸுஸம்விஹிதத்³வாரட்டாலககோ³புரம், உபரி கம்ஸஜாலஸஞ்ச²ன்னம் மஞ்ஜூஸஸதி³ஸம் தியோஜனம் உப்³பே³தே⁴ன. தஸ்ஸ உபரி மக்³கோ³ ஹோதி. தே தம் பதே³ஸமாக³ம்ம க³ந்தும் அஸமத்தா² அஹேஸும். பு³த்³தா⁴னஞ்ஹி நிஸின்னோகாஸஸ்ஸ உபரிபா⁴கே³ன யாவ ப⁴வக்³கா³, தாவ கோசி க³ந்தும் அஸமத்தோ². தே ‘‘கிமித³’’ந்தி ஆவஜ்ஜேத்வா ப⁴க³வந்தம் தி³ஸ்வா ஆகாஸே கி²த்தலேட்³டு³ விய ஓருய்ஹ வந்தி³த்வா, த⁴ம்மம் ஸுத்வா, பத³க்கி²ணம் கத்வா ‘‘யக்க²ஸமாக³மம் க³ச்சா²ம ப⁴க³வா’’தி தீணி வத்தூ²னி பஸம்ஸந்தா யக்க²ஸமாக³மம் அக³மம்ஸு. ஆளவகோ தே தி³ஸ்வா ‘‘இத⁴ நிஸீத³தா²’’தி படிக்கம்ம ஓகாஸமதா³ஸி. தே ஆளவகஸ்ஸ நிவேதே³ஸும் ‘‘லாபா⁴ தே, ஆளவக, யஸ்ஸ தே ப⁴வனே ப⁴க³வா விஹரதி, க³ச்சா²வுஸோ ப⁴க³வந்தம் பயிருபாஸஸ்ஸூ’’தி. ஏவம் ப⁴க³வா ப⁴வனேயேவ விஹாஸி, ந யஸ்மிம் நிக்³ரோதே⁴ ஆளவகஸ்ஸ ப⁴வனம், தஸ்ஸ மூலேதி. தேன வுத்தம் ‘‘ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஆளவியம் விஹரதி ஆளவகஸ்ஸ யக்க²ஸ்ஸ ப⁴வனே’’தி.

அத² கோ² ஆளவகோ…பே… ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச ‘‘நிக்க²ம ஸமணா’’தி. ‘‘கஸ்மா பனாயம் ஏதத³வோசா’’தி? வுச்சதே – ரோஸேதுகாமதாய. தத்ரேவம் ஆதி³தோ பபு⁴தி ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³ – அயஞ்ஹி யஸ்மா அஸ்ஸத்³த⁴ஸ்ஸ ஸத்³தா⁴கதா² து³க்கதா² ஹோதி து³ஸ்ஸீலாதீ³னம் ஸீலாதி³கதா² விய, தஸ்மா தேஸம் யக்கா²னம் ஸந்திகா ப⁴க³வதோ பஸம்ஸம் ஸுத்வா ஏவ அக்³கி³ம்ஹி பக்கி²த்தலோணஸக்க²ரா விய அப்³ப⁴ந்தரகோபேன தடதடாயமானஹத³யோ ஹுத்வா ‘‘கோ ஸோ ப⁴க³வா நாம, யோ மம ப⁴வனம் பவிட்டோ²’’தி ஆஹ. தே ஆஹம்ஸு – ‘‘ந த்வம், ஆவுஸோ, ஜானாஸி ப⁴க³வந்தம் அம்ஹாகம் ஸத்தா²ரம், யோ துஸிதப⁴வனே டி²தோ பஞ்ச மஹாவிலோகனானி விலோகேத்வா’’திஆதி³னா நயேன யாவ த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனம் கதே²ந்தா படிஸந்தி⁴ஆதி³னா த்³வத்திம்ஸ புப்³ப³னிமித்தானி வத்வா ‘‘இமானிபி த்வம், ஆவுஸோ, அச்ச²ரியானி நாத்³த³ஸா’’தி சோதே³ஸும். ஸோ தி³ஸ்வாபி கோத⁴வஸேன ‘‘நாத்³த³ஸ’’ந்தி ஆஹ. ஆவுஸோ ஆளவக பஸ்ஸேய்யாஸி வா த்வம், ந வா, கோ தயா அத்தோ² பஸ்ஸதா வா அபஸ்ஸதா வா, கிம் த்வம் கரிஸ்ஸஸி அம்ஹாகம் ஸத்து²னோ, யோ த்வம் தம் உபனிதா⁴ய சலக்ககுத⁴மஹாஉஸப⁴ஸமீபே தத³ஹுஜாதவச்ச²கோ விய, திதா⁴பபி⁴ன்னமத்தவாரணஸமீபே பி⁴ங்கபோதகோ விய, பா⁴ஸுரவிலம்ப³கேஸரஉபஸோபி⁴தக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ மிக³ரஞ்ஞோ ஸமீபே ஜரஸிங்கா³லோ விய, தி³யட்³ட⁴யோஜனஸதப்பவட்³ட⁴காயஸுபண்ணராஜஸமீபே சி²ன்னபக்க²காகபோதகோ விய கா²யஸி, க³ச்ச² யம் தே கரணீயம், தம் கரோஹீதி. ஏவம் வுத்தே குத்³தோ⁴ ஆளவகோ உட்ட²ஹித்வா மனோஸிலாதலே வாமபாதே³ன ட²த்வா ‘‘பஸ்ஸத² தா³னி தும்ஹாகம் வா ஸத்தா² மஹானுபா⁴வோ, அஹம் வா’’தி த³க்கி²ணபாதே³ன ஸட்டி²யோஜனமத்தம் கேலாஸபப்³ப³தகூடம் அக்கமி, தம் அயோகூடபஹடோ நித்³த⁴ந்தஅயோபிண்டோ³ விய பபடிகாயோ முஞ்சி. ஸோ தத்ர ட²த்வா ‘‘அஹம் ஆளவகோ’’தி கோ⁴ஸேஸி, ஸகலஜம்பு³தீ³பம் ஸத்³தோ³ ப²ரி.

சத்தாரோ கிர ஸத்³தா³ ஸகலஜம்பு³தீ³பே ஸுய்யிம்ஸு – யஞ்ச புண்ணகோ யக்க²ஸேனாபதி த⁴னஞ்சயகோரப்³யராஜானம் ஜூதே ஜினித்வா அப்போ²டேத்வா ‘‘அஹம் ஜினி’’ந்தி உக்³கோ⁴ஸேஸி, யஞ்ச ஸக்கோ தே³வானமிந்தோ³ கஸ்ஸபஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாஸனே பரிஹாயமானே விஸ்ஸகம்மம் தே³வபுத்தம் ஸுனக²ம் காரேத்வா ‘‘அஹம் பாபபி⁴க்கூ² ச பாபபி⁴க்கு²னியோ ச உபாஸகே ச உபாஸிகாயோ ச ஸப்³பே³வ அத⁴ம்மவாதி³னோ கா²தா³மீ’’தி உக்³கோ⁴ஸாபேஸி, யஞ்ச குஸஜாதகே பபா⁴வதிஹேது ஸத்தஹி ராஜூஹி நக³ரே உபருத்³தே⁴ பபா⁴வதிம் அத்தனா ஸஹ ஹத்தி²க்க²ந்த⁴ம் ஆரோபேத்வா நக³ரா நிக்க²ம்ம ‘‘அஹம் ஸீஹஸ்ஸரகுஸமஹாராஜா’’தி மஹாபுரிஸோ உக்³கோ⁴ஸேஸி, யஞ்ச ஆளவகோ கேலாஸமுத்³த⁴னி ட²த்வா ‘‘அஹம் ஆளவகோ’’தி. ததா³ ஹி ஸகலஜம்பு³தீ³பே த்³வாரே த்³வாரே ட²த்வா உக்³கோ⁴ஸிதஸதி³ஸம் அஹோஸி, தியோஜனஸஹஸ்ஸவித்த²தோ ச ஹிமவாபி ஸங்கம்பி யக்க²ஸ்ஸ ஆனுபா⁴வேன.

ஸோ வாதமண்ட³லம் ஸமுட்டா²பேஸி – ‘‘ஏதேனேவ ஸமணம் பலாபேஸ்ஸாமீ’’தி. தே புரத்தி²மாதி³பே⁴தா³ வாதா ஸமுட்ட²ஹித்வா அட்³ட⁴யோஜனயோஜனத்³வியோஜனதியோஜனப்பமாணானி பப்³ப³தகூடானி பதா³லேத்வா வனக³ச்ச²ருக்கா²தீ³னி உம்மூலேத்வா ஆளவீனக³ரம் பக்க²ந்தா ஜிண்ணஹத்தி²ஸாலாதீ³னி சுண்ணேந்தா ச²த³னிட்ட²கா ஆகாஸே ப⁴மேந்தா. ப⁴க³வா ‘‘மா கஸ்ஸசி உபரோதோ⁴ ஹோதூ’’தி அதி⁴ட்டா²ஸி. தே வாதா த³ஸப³லம் பத்வா சீவரகண்ணமத்தம்பி சாலேதும் நாஸக்கி²ம்ஸு. ததோ மஹாவஸ்ஸம் ஸமுட்டா²பேஸி ‘‘உத³கேன அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா ஸமணம் மாரேஸ்ஸாமீ’’தி. தஸ்ஸானுபா⁴வேன உபரூபரி ஸதபடலஸஹஸ்ஸபடலாதி³பே⁴தா³ வலாஹகா உட்ட²ஹித்வா வஸ்ஸிம்ஸு, வுட்டி²தா⁴ராவேகே³ன பத²வீ சி²த்³தா³ அஹோஸி, வனருக்கா²தீ³னம் உபரி மஹோகோ⁴ ஆக³ந்த்வா த³ஸப³லஸ்ஸ சீவரே உஸ்ஸாவபி³ந்து³மத்தம்பி தேமேதும் நாஸக்கி². ததோ பாஸாணவஸ்ஸம் ஸமுட்டா²பேஸி, மஹந்தானி மஹந்தானி பப்³ப³தகூடானி தூ⁴மாயந்தானி பஜ்ஜலந்தானி ஆகாஸேனாக³ந்த்வா த³ஸப³லம் பத்வா தி³ப்³ப³மாலாகு³ளானி ஸம்பஜ்ஜிம்ஸு. ததோ பஹரணவஸ்ஸம் ஸமுட்டா²பேஸி, ஏகதோதா⁴ராஉப⁴தோதா⁴ரா அஸிஸத்திகு²ரப்பாத³யோ தூ⁴மாயந்தா பஜ்ஜலந்தா ஆகாஸேனாக³ந்த்வா த³ஸப³லம் பத்வா தி³ப்³ப³புப்பா²னி அஹேஸும். ததோ அங்கா³ரவஸ்ஸம் ஸமுட்டா²பேஸி, கிம்ஸுகவண்ணா அங்கா³ரா ஆகாஸேனாக³ந்த்வா த³ஸப³லஸ்ஸ பாத³மூலே தி³ப்³ப³புப்பா²னி ஹுத்வா விகிரிம்ஸு. ததோ குக்குலவஸ்ஸம் ஸமுட்டா²பேஸி, அச்சுண்ஹோ குக்குலோ ஆகாஸேனாக³ந்த்வா த³ஸப³லஸ்ஸ பாத³மூலே சந்த³னசுண்ணம் ஹுத்வா நிபதி. ததோ வாலுகாவஸ்ஸம் ஸமுட்டா²பேஸி, அதிஸுகு²மா வாலுகா தூ⁴மாயந்தா பஜ்ஜலந்தா ஆகாஸேனாக³ந்த்வா த³ஸப³லஸ்ஸ பாத³மூலே தி³ப்³ப³புப்பா²னி ஹுத்வா நிபதிம்ஸு. ததோ கலலவஸ்ஸம் ஸமுட்டா²பேஸி, தம் கலலவஸ்ஸம் தூ⁴மாயந்தம் பஜ்ஜலந்தம் ஆகாஸேனாக³ந்த்வா த³ஸப³லஸ்ஸ பாத³மூலே தி³ப்³ப³க³ந்த⁴ம் ஹுத்வா நிபதி. ததோ அந்த⁴காரம் ஸமுட்டா²பேஸி ‘‘பி⁴ம்ஸேத்வா ஸமணம் பலாபேஸ்ஸாமீ’’தி. தம் சதுரங்க³ஸமன்னாக³தந்த⁴காரஸதி³ஸம் ஹுத்வா த³ஸப³லம் பத்வா ஸூரியப்பபா⁴விஹதமிவந்த⁴காரம் அந்தரதா⁴யி.

ஏவம் யக்கோ² இமாஹி நவஹி வாதவஸ்ஸபாஸாணபஹரணங்கா³ரகுக்குலவாலுககலலந்த⁴காரவுட்டீ²ஹி ப⁴க³வந்தம் பலாபேதும் அஸக்கோந்தோ நானாவித⁴பஹரணஹத்தா²ய அனேகப்பகாரரூபபூ⁴தக³ணஸமாகுலாய சதுரங்கி³னியா ஸேனாய ஸயமேவ ப⁴க³வந்தம் அபி⁴க³தோ. தே பூ⁴தக³ணா அனேகப்பகாரே விகாரே கத்வா ‘‘க³ண்ஹத² ஹனதா²’’தி ப⁴க³வதோ உபரி ஆக³ச்ச²ந்தா விய ஹோந்தி, அபிச தே நித்³த⁴ந்தலோஹபிண்ட³ம் விய மக்கி²கா, ப⁴க³வந்தம் அல்லீயிதும் அஸமத்தா² ஏவம் அஹேஸும். ஏவம் ஸந்தேபி யதா² போ³தி⁴மண்டே³ மாரோ ஆக³தவேலாயமேவ நிவத்தோ, ததா² அனிவத்தித்வா உபட்³ட⁴ரத்திமத்தம் ப்³யாகுலமகம்ஸு. ஏவம் உபட்³ட⁴ரத்திமத்தம் அனேகப்பகாரவிபி⁴ம்ஸனத³ஸ்ஸனேனபி ப⁴க³வந்தம் சாலேதுமஸக்கோந்தோ ஆளவகோ சிந்தேஸி – ‘‘யம்னூனாஹம் கேனசி அஜேய்யம் து³ஸ்ஸாவுத⁴ம் முஞ்சேய்ய’’ந்தி.

சத்தாரி கிர ஆவுதா⁴னி லோகே ஸேட்டா²னி – ஸக்கஸ்ஸ வஜிராவுத⁴ம், வேஸ்ஸவணஸ்ஸ க³தா³வுத⁴ம், யமஸ்ஸ நயனாவுத⁴ம், ஆளவகஸ்ஸ து³ஸ்ஸாவுத⁴ந்தி. யதி³ ஹி ஸக்கோ குத்³தோ⁴ வஜிராவுத⁴ம் ஸினேருமத்த²கே பஹரேய்ய அட்ட²ஸட்டி²ஸஹஸ்ஸாதி⁴கயோஜனஸதஸஹஸ்ஸம் ஸினேரும் வினிவிஜ்ஜி²த்வா ஹேட்ட²தோ க³ச்சே²ய்ய. வேஸ்ஸவணஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனகாலே விஸ்ஸஜ்ஜிதக³தா³ ப³ஹூனம் யக்க²ஸஹஸ்ஸானம் ஸீஸம் பாதேத்வா புன ஹத்த²பாஸம் ஆக³ந்த்வா திட்ட²தி. யமேன குத்³தே⁴ன நயனாவுதே⁴ன ஓலோகிதமத்தே அனேகானி கும்ப⁴ண்ட³ஸஹஸ்ஸானி தத்தகபாலே திலா விய விப்பு²ரந்தானி வினஸ்ஸந்தி. ஆளவகோ குத்³தோ⁴ ஸசே ஆகாஸே து³ஸ்ஸாவுத⁴ம் முஞ்சேய்ய, த்³வாத³ஸ வஸ்ஸானி தே³வோ ந வஸ்ஸேய்ய. ஸசே பத²வியம் முஞ்சேய்ய, ஸப்³ப³ருக்க²திணாதீ³னி ஸுஸ்ஸித்வா த்³வாத³ஸவஸ்ஸந்தரம் ந புன ருஹேய்யும். ஸசே ஸமுத்³தே³ முஞ்சேய்ய, தத்தகபாலே உத³கபி³ந்து³ விய ஸப்³ப³முத³கம் ஸுஸ்ஸேய்ய. ஸசே ஸினேருஸதி³ஸேபி பப்³ப³தே முஞ்சேய்ய, க²ண்டா³க²ண்ட³ம் ஹுத்வா விகிரேய்ய. ஸோ ஏவம் மஹானுபா⁴வம் து³ஸ்ஸாவுத⁴ம் உத்தரீயகதம் முஞ்சித்வா அக்³க³ஹேஸி. யேபு⁴ய்யேன த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துதே³வதா வேகே³ன ஸன்னிபதிம்ஸு – ‘‘அஜ்ஜ ப⁴க³வா ஆளவகம் த³மேஸ்ஸதி, தத்த² த⁴ம்மம் ஸோஸ்ஸாமா’’தி. யுத்³த⁴த³ஸ்ஸனகாமாபி தே³வதா ஸன்னிபதிம்ஸு. ஏவம் ஸகலம்பி ஆகாஸம் தே³வதாஹி புரிபுண்ணமஹோஸி.

அத² ஆளவகோ ப⁴க³வதோ ஸமீபே உபரூபரி விசரித்வா வத்தா²வுத⁴ம் முஞ்சி. தம் அஸனிவிசக்கம் விய ஆகாஸே பே⁴ரவஸத்³த³ம் கரோந்தம் தூ⁴மாயந்தம் பஜ்ஜலந்தம் ப⁴க³வந்தம் பத்வா யக்க²ஸ்ஸ மானமத்³த³னத்த²ம் பாத³முஞ்ச²னசோளகம் ஹுத்வா பாத³மூலே நிபதி. ஆளவகோ தம் தி³ஸ்வா சி²ன்னவிஸாணோ விய உஸபோ⁴, உத்³த⁴டதா³டோ² விய ஸப்போ, நித்தேஜோ நிம்மதோ³ நிபதிதமானத்³த⁴ஜோ ஹுத்வா சிந்தேஸி – ‘‘து³ஸ்ஸாவுத⁴ம்பி ஸமணம் நபி⁴போ⁴ஸி, கிம் நு கோ² காரண’’ந்தி? இத³ம் காரணம், மேத்தாவிஹாரயுத்தோ ஸமணோ, ஹந்த³ நம் ரோஸேத்வா மேத்தாய வியோஜேமீதி. இமினா ஸம்ப³ந்தே⁴னேதம் வுத்தம் – ‘‘அத² கோ² ஆளவகோ யக்கோ² யேன ப⁴க³வா…பே… நிக்க²ம ஸமணா’’தி. தத்ராயமதி⁴ப்பாயோ – கஸ்மா மயா அனனுஞ்ஞாதோ மம ப⁴வனம் பவிஸித்வா க⁴ரஸாமிகோ விய இத்தா²கா³ரஸ்ஸ மஜ்ஜே² நிஸின்னோஸி, நனு அயுத்தமேதம் ஸமணஸ்ஸ யதி³த³ம் அதி³ன்னபடிபோ⁴கோ³ இத்தி²ஸம்ஸக்³கோ³ ச, தஸ்மா யதி³ த்வம் ஸமணத⁴ம்மே டி²தோ, நிக்க²ம ஸமணாதி. ஏகே பன ‘‘ஏதானி அஞ்ஞானி ச ப²ருஸவசனானி வத்வா ஏவாயம் ஏதத³வோசா’’தி ப⁴ணந்தி.

அத² ப⁴க³வா ‘‘யஸ்மா த²த்³தோ⁴ படித²த்³த⁴பா⁴வேன வினேதும் ந ஸக்கா, ஸோ ஹி படித²த்³த⁴பா⁴வே கரியமானே ஸேய்யதா²பி சண்ட³ஸ்ஸ குக்குரஸ்ஸ நாஸாய பித்தம் பி⁴ந்தே³ய்ய, ஸோ பி⁴ய்யோஸோ மத்தாய சண்ட³தரோ அஸ்ஸ, ஏவம் த²த்³த⁴தரோ ஹோதி, முது³னா பன ஸோ ஸக்கா வினேது’’ந்தி ஞத்வா ‘‘ஸாதா⁴வுஸோ’’தி பியவசனேன தஸ்ஸ வசனம் ஸம்படிச்சி²த்வா நிக்க²மி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸாதா⁴வுஸோதி ப⁴க³வா நிக்க²மீ’’தி.

ததோ ஆளவகோ ‘‘ஸுவசோ வதாயம் ஸமணோ ஏகவசனேனேவ நிக்க²ந்தோ, ஏவம் நாம நிக்க²மேதும் ஸுக²ம் ஸமணம் அகாரணேனேவாஹம் ஸகலரத்திம் யுத்³தே⁴ன அப்³பு⁴ய்யாஸி’’ந்தி முது³சித்தோ ஹுத்வா புன சிந்தேஸி ‘‘இதா³னிபி ந ஸக்கா ஜானிதும், கிம் நு கோ² ஸுவசதாய நிக்க²ந்தோ, உதா³ஹு கோதே⁴ன, ஹந்த³ நம் வீமம்ஸாமீ’’தி. ததோ ‘‘பவிஸ ஸமணா’’தி ஆஹ. அத² ‘‘ஸுவசோ’’தி முது³பூ⁴தசித்தவவத்தா²னகரணத்த²ம் புனபி பியவசனம் வத³ந்தோ ஸாதா⁴வுஸோதி ப⁴க³வா பாவிஸி. ஆளவகோ புனப்புனம் தமேவ ஸுவசபா⁴வம் வீமம்ஸந்தோ து³தியம்பி ததியம்பி ‘‘நிக்க²ம பவிஸா’’தி ஆஹ. ப⁴க³வாபி ததா² அகாஸி. யதி³ ந கரேய்ய, பகதியாபி த²த்³த⁴யக்க²ஸ்ஸ சித்தம் த²த்³த⁴தரம் ஹுத்வா த⁴ம்மகதா²ய பா⁴ஜனம் ந ப⁴வேய்ய. தஸ்மா யதா² நாம மாதா ரோத³ந்தம் புத்தகம் யம் ஸோ இச்ச²தி, தம் த³த்வா வா கத்வா வா ஸஞ்ஞாபேதி, ததா² ப⁴க³வா கிலேஸரோத³னேன ரோத³ந்தம் யக்க²ம் ஸஞ்ஞாபேதும் யம் ஸோ ப⁴ணதி, தம் அகாஸி. யதா² ச தா⁴தீ த²ஞ்ஞம் அபிவந்தம் தா³ரகம் கிஞ்சி த³த்வா உபலாளேத்வா பாயேதி, ததா² ப⁴க³வா யக்க²ம் லோகுத்தரத⁴ம்மகீ²ரம் பாயேதும் தஸ்ஸ பத்தி²தவசனகரணேன உபலாளேந்தோ ஏவமகாஸி. யதா² ச புரிஸோ லாபு³ம்ஹி சதுமது⁴ரம் பூரேதுகாமோ தஸ்ஸப்³ப⁴ந்தரம் ஸோதே⁴தி, ஏவம் ப⁴க³வா யக்க²ஸ்ஸ சித்தே லோகுத்தரசதுமது⁴ரம் பூரேதுகாமோ தஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரே கோத⁴மலம் ஸோதே⁴தும் யாவ ததியம் நிக்க²மனபவேஸனம் அகாஸி.

அத² ஆளவகோ ‘‘ஸுவசோ அயம் ஸமணோ, ‘நிக்க²மா’தி வுத்தோ நிக்க²மதி, ‘பவிஸா’தி வுத்தோ பவிஸதி, யம்னூனாஹம் இமம் ஸமணம் ஏவமேவம் ஸகலரத்திம் கிலமேத்வா, பாதே³ க³ஹேத்வா, பாரக³ங்கா³ய கி²பேய்ய’’ந்தி பாபகம் சிதம் உப்பாதே³த்வா சதுத்த²வாரம் ஆஹ – ‘‘நிக்க²ம ஸமணா’’தி. தம் ஞத்வா ப⁴க³வா ‘‘ந க்²வாஹம் த’’ந்தி ஆஹ. ‘‘ஏவம் வுத்தே தது³த்தரிம் கரணீயம் பரியேஸமானோ பஞ்ஹம் புச்சி²தப்³ப³ம் மஞ்ஞிஸ்ஸதி, தம் த⁴ம்மகதா²ய முக²ம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஞத்வா ‘‘ந க்²வாஹம் த’’ந்தி ஆஹ. தத்த² நஇதி படிக்கே²பே, கோ²இதி அவதா⁴ரணே. அஹந்தி அத்தனித³ஸ்ஸனம், ந்தி ஹேதுவசனம். தேனேத்த² ‘‘யஸ்மா த்வம் ஏவம் சிந்தேஸி, தஸ்மா அஹம் ஆவுஸோ நேவ நிக்க²மிஸ்ஸாமி, யம் தே கரணீயம், தம் கரோஹீ’’தி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

ததோ ஆளவகோ யஸ்மா புப்³பே³பி ஆகாஸேனாக³மனவேலாயம் ‘‘கிம் நு கோ², ஏதம் ஸுவண்ணவிமானம், உதா³ஹு ரஜதமணிவிமானானம் அஞ்ஞதரம், ஹந்த³ நம் பஸ்ஸாமா’’தி ஏவம் அத்தனோ விமானம் ஆக³தே இத்³தி⁴மந்தே தாபஸபரிப்³பா³ஜகே பஞ்ஹம் புச்சி²த்வா விஸ்ஸஜ்ஜேதுமஸக்கோந்தே சித்தக்கே²பாதீ³ஹி விஹேடே²தி. கத²ம்? அமனுஸ்ஸா ஹி பி⁴ம்ஸனகரூபத³ஸ்ஸனேன வா ஹத³யவத்து²பரிமத்³த³னேன வாதி த்³வீஹாகாரேஹி சித்தக்கே²பம் கரோந்தி. அயம் பன யஸ்மா ‘‘இத்³தி⁴மந்தோ பி⁴ம்ஸனகரூபத³ஸ்ஸனேன ந தஸந்தீ’’தி ஞத்வா அத்தனோ இத்³தி⁴ப்பபா⁴வேன ஸுகு²மத்தபா⁴வம் நிம்மினித்வா, தேஸம் அந்தோ பவிஸித்வா ஹத³யவத்து²ம் பரிமத்³த³தி, ததோ சித்தஸந்ததி ந ஸண்டா²தி, தஸ்ஸா அஸண்ட²மானாய உம்மத்தகா ஹோந்தி கி²த்தசித்தா. ஏவம் கி²த்தசித்தானம் ஏதேஸம் உரம்பி பா²லேதி, பாதே³பி நே க³ஹேத்வா பாரக³ங்கா³ய கி²பதி ‘‘மாஸ்ஸு மே புன ஏவரூபா ப⁴வனமாக³மிம்ஸூ’’தி, தஸ்மா தே பஞ்ஹே ஸரித்வா ‘‘யம்னூனாஹம் இமம் ஸமணம் இதா³னி ஏவம் விஹேடே²ய்ய’’ந்தி சிந்தேத்வா ஆஹ ‘‘பஞ்ஹம் தம் ஸமணா’’திஆதி³.

குதோ பனஸ்ஸ தே பஞ்ஹாதி? தஸ்ஸ கிர மாதாபிதரோ கஸ்ஸபம் ப⁴க³வந்தம் பயிருபாஸித்வா அட்ட² பஞ்ஹே ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனே உக்³க³ஹேஸும். தே த³ஹரகாலே ஆளவகம் பரியாபுணாபேஸும். ஸோ காலச்சயேன விஸ்ஸஜ்ஜனம் ஸம்முஸ்ஸி. ததோ ‘‘இமே பஞ்ஹாபி மா வினஸ்ஸந்தூ’’தி ஸுவண்ணபட்டே ஜாதிஹிங்கு³லகேன லிகா²பேத்வா விமானே நிக்கி²பி. ஏவமேதே பு³த்³த⁴பஞ்ஹா பு³த்³த⁴விஸயா ஏவ ஹோந்தி. ப⁴க³வா தம் ஸுத்வா யஸ்மா பு³த்³தா⁴னம் பரிச்சத்தலாப⁴ந்தராயோ வா ஜீவிதந்தராயோ வா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணப்³யாமப்பபா⁴னம் படிகா⁴தோ வா ந ஸக்கா கேனசி காதும், தஸ்மா தம் லோகே அஸாதா⁴ரணம் பு³த்³தா⁴னுபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ந க்²வாஹம் தம், ஆவுஸோ, பஸ்ஸாமி ஸதே³வகே லோகே’’தி.

தத்த² ‘‘ஸதே³வகவசனேன பஞ்சகாமாவசரதே³வக்³க³ஹண’’ந்திஆதி³னா நயேன ஏதேஸம் பதா³னம் அத்த²மத்தத³ஸ்ஸனேன ஸங்கே²போ வுத்தோ, ந அனுஸந்தி⁴யோஜனாக்கமேன வித்தா²ரோ. ஸ்வாயம் வுச்சதி – ஸதே³வகவசனேன ஹி உக்கட்ட²பரிச்சே²த³தோ ஸப்³ப³தே³வேஸு க³ஹிதேஸுபி யேஸம் தத்த² ஸன்னிபதிதே தே³வக³ணே விமதி அஹோஸி ‘‘மாரோ மஹானுபா⁴வோ ச²காமாவசரிஸ்ஸரோ வஸவத்தீ பச்சனீகஸாதோ த⁴ம்மதே³ஸ்ஸீ குருரகம்மந்தோ, கிம் நு கோ², ஸோபிஸ்ஸ சித்தக்கே²பாதீ³னி ந கரேய்யா’’தி, தேஸம் விமதிபடிபா³ஹனத்த²ம் ‘‘ஸமாரகே’’தி ஆஹ. ததோ யேஸம் அஹோஸி – ‘‘ப்³ரஹ்மா மஹானுபா⁴வோ ஏகங்கு³லியா ஏகசக்கவாளஸஹஸ்ஸே ஆலோகம் கரோதி, த்³வீஹி…பே… த³ஸஹி அங்கு³லீஹி த³ஸஸு சக்கவாளஸஹஸ்ஸேஸு, அனுத்தரஞ்ச ஜா²னஸமாபத்திஸுக²ம் படிஸம்வேதே³தி, கிம் ஸோபி ந கரேய்யா’’தி, தேஸம் விமதிபடிபா³ஹனத்த²ம் ‘‘ஸப்³ரஹ்மகே’’தி ஆஹ. அத² யேஸம் அஹோஸி ‘‘புது² ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸாஸனஸ்ஸ பச்சத்தி²கா பச்சாமித்தா மந்தாதி³ப³லஸமன்னாக³தா, கிம் தேபி ந கரேய்யு’’ந்தி, தேஸம் விமதிபடிபா³ஹனத்த²ம் ‘‘ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாயா’’தி ஆஹ. ஏவம் உக்கட்ட²ட்டா²னேஸு கஸ்ஸசி அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஸதே³வமனுஸ்ஸாயாதி வசனேன ஸம்முதிதே³வே அவஸேஸமனுஸ்ஸே ச உபாதா³ய உக்கட்ட²பரிச்சே²த³வஸேனேவ ஸேஸஸத்தலோகேபி கஸ்ஸசி அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேஸீதி ஏவமேத்த² அனுஸந்தி⁴யோஜனாக்கமோ வேதி³தப்³போ³.

ஏவம் ப⁴க³வா தஸ்ஸ பா³த⁴னசித்தம் படிஸேதே⁴த்வா பஞ்ஹபுச்ச²னே உஸ்ஸாஹம் ஜனேந்தோ ஆஹ ‘‘அபிச த்வம், ஆவுஸோ, புச்ச² யதா³கங்க²ஸீ’’தி. தஸ்ஸத்தோ² – புச்ச², யதி³ ஆகங்க²ஸி, ந மே பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனே பா⁴ரோ அத்தி². அத² வா ‘‘புச்ச² யம் ஆகங்க²ஸி, தே ஸப்³ப³ம் விஸ்ஸஜ்ஜேஸ்ஸாமீ’’தி ஸப்³ப³ஞ்ஞுபவாரணம் பவாரேஸி அஸாதா⁴ரணம் பச்சேகபு³த்³த⁴அக்³க³ஸாவகமஹாஸாவகேஹி. தே ஹி ‘‘புச்சா²வுஸோ ஸுத்வா வேதி³ஸ்ஸாமா’’தி வத³ந்தி. பு³த்³தா⁴ பன ‘‘புச்சா²வுஸோ யதா³கங்க²ஸீ’’தி (ஸம். நி. 1.237, 246) வா,

‘‘புச்ச² வாஸவ மம் பஞ்ஹம், யம் கிஞ்சி மனஸிச்ச²ஸீ’’தி வா. (தீ³. நி. 2.356);

‘‘பா³வரிஸ்ஸ ச துய்ஹம் வா, ஸப்³பே³ஸம் ஸப்³ப³ஸம்ஸயம்;

கதாவகாஸா புச்ச²வ்ஹோ, யம் கிஞ்சி மனஸிச்ச²தா²’’தி வா. (ஸு. நி. 1036) –

ஏவமாதி³னா நயேன தே³வமனுஸ்ஸானம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுபவாரணம் பவாரேந்தி. அனச்ச²ரியஞ்சேதம், யம் ப⁴க³வா பு³த்³த⁴பூ⁴மிம் பத்வா ஏவம் பவாரணம் பவாரேய்ய, யோ போ³தி⁴ஸத்தபூ⁴மியம் பதே³ஸஞாணே வத்தமானோபி –

‘‘கோண்ட³ஞ்ஞ பஞ்ஹானி வியாகரோஹி, யாசந்தி தம் இஸயோ ஸாது⁴ரூபா;

கோண்ட³ஞ்ஞ ஏஸோ மனுஜேஸு த⁴ம்மோ, யம் வுத்³த⁴மாக³ச்ச²தி ஏஸ பா⁴ரோ’’தி. (ஜா. 2.17.60) –

ஏவம் இஸீஹி யாசிதோ –

‘‘கதாவகாஸா புச்ச²ந்து போ⁴ந்தோ, யம் கிஞ்சி பஞ்ஹம் மனஸாபி⁴பத்தி²தம்;

அஹஞ்ஹி தம் தம் வோ வியாகரிஸ்ஸம், ஞத்வா ஸயம் லோகமிமம் பரஞ்சா’’தி. –

ஏவம் ஸரப⁴ங்க³காலே ஸம்ப⁴வஜாதகே ச ஸகலஜம்பு³தீ³பே திக்க²த்தும் விசரித்வா பஞ்ஹானம் அந்தகரம் அதி³ஸ்வா ஜாதியா ஸத்தவஸ்ஸிகோ ரதி²காய பம்ஸுகீளிகம் கீளந்தோ ஸுசிரதேன ப்³ராஹ்மணேன புட்டோ² –

‘‘தக்³க⁴ தே அஹமக்கி²ஸ்ஸம், யதா²பி குஸலோ ததா²;

ராஜா ச கோ² நம் ஜானாதி, யதி³ காஹதி வா ந வா’’தி. (ஜா. 1.16.172) –

ஏவம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுபவாரணம் பவாரேஸி. ஏவம் ப⁴க³வதா ஆளவகஸ்ஸ ஸப்³ப³ஞ்ஞுபவாரணாய பவாரிதாய அத² கோ² ஆளவகோ யக்கோ² ப⁴க³வந்தம் கா³தா²ய அஜ்ஜ²பா⁴ஸி ‘‘கிம் ஸூத⁴ வித்த’’ந்தி.

183. தத்த² கிந்தி புச்சா²வசனம். ஸூதி பத³பூரணமத்தே நிபாதோ. இதா⁴தி இமஸ்மிம் லோகே. வித்தந்தி வித³தி, பீதிம் கரோதீதி வித்தம், த⁴னஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ஸுசிண்ணந்தி ஸுகதம். ஸுக²ந்தி காயிகசேதஸிகம் ஸாதம். ஆவஹாதீதி ஆவஹதி, ஆனேதி, தே³தி, அப்பேதீதி வுத்தம் ஹோதி ஹவேதி த³ள்ஹத்தே² நிபாதோ. ஸாது³தரந்தி அதிஸயேன ஸாது³ம். ‘‘ஸாது⁴தர’’ந்திபி பாடோ². ரஸானந்தி ரஸஸஞ்ஞிதானம் த⁴ம்மானம். கத²ந்தி கேன பகாரேன, கத²ம்ஜீவினோ ஜீவிதம் கத²ம்ஜீவிஜீவிதம், கா³தா²ப³ந்த⁴ஸுக²த்த²ம் பன ஸானுனாஸிகம் வுச்சதி. ‘‘கத²ம்ஜீவிம் ஜீவத’’ந்தி வா பாடோ². தஸ்ஸ ஜீவந்தானம் கத²ம்ஜீவிந்தி அத்தோ². ஸேஸமேத்த² பாகடமேவ. ஏவமிமாய கா³தா²ய ‘‘கிம் ஸு இத⁴ லோகே புரிஸஸ்ஸ வித்தம் ஸேட்ட²ம், கிம் ஸு ஸுசிண்ணம் ஸுக²மாவஹாதி, கிம் ரஸானம் ஸாது³தரம், கத²ம்ஜீவினோ ஜீவிதம் ஸேட்ட²மாஹூ’’தி இமே சத்தாரோ பஞ்ஹே புச்சி².

184. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா கஸ்ஸபத³ஸப³லேன விஸ்ஸஜ்ஜிதனயேனேவ விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ இமம் கா³த²மாஹ ‘‘ஸத்³தீ⁴த⁴ வித்த’’ந்தி. தத்த² யதா² ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணாதி³ வித்தம் உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³ஸுக²ம் ஆவஹதி, கு²ப்பிபாஸாதி³து³க்க²ம் படிபா³ஹதி, தா³லித்³தி³யம் வூபஸமேதி, முத்தாதி³ரதனபடிலாப⁴ஹேது ஹோதி, லோகஸந்து²திஞ்ச ஆவஹதி, ஏவம் லோகியலோகுத்தரா ஸத்³தா⁴பி யதா²ஸம்ப⁴வம் லோகியலோகுத்தரவிபாகஸுக²மாவஹதி, ஸத்³தா⁴து⁴ரேன படிபன்னானம் ஜாதிஜராதி³து³க்க²ம் படிபா³ஹதி, கு³ணதா³லித்³தி³யம் வூபஸமேதி, ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி³ரதனபடிலாப⁴ஹேது ஹோதி.

‘‘ஸத்³தோ⁴ ஸீலேன ஸம்பன்னோ, யஸோ போ⁴க³ஸமப்பிதோ;

யம் யம் பதே³ஸம் ப⁴ஜதி, தத்த² தத்தே²வ பூஜிதோ’’தி. (த⁴. ப. 303) –

வசனதோ லோகஸந்து²திஞ்ச ஆவஹதீதி கத்வா ‘‘வித்த’’ந்தி வுத்தா. யஸ்மா பனேதம் ஸத்³தா⁴வித்தம் அனுகா³மிகம் அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணம் ஸப்³ப³ஸம்பத்திஹேது, லோகியஸ்ஸ ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணாதி³வித்தஸ்ஸாபி நிதா³னம். ஸத்³தோ⁴யேவ ஹி தா³னாதீ³னி புஞ்ஞானி கத்வா வித்தம் அதி⁴க³ச்ச²தி, அஸ்ஸத்³த⁴ஸ்ஸ பன வித்தம் யாவதே³வ அனத்தா²ய ஹோதி, தஸ்மா ‘‘ஸேட்ட²’’ந்தி வுத்தம். புரிஸஸ்ஸாதி உக்கட்ட²பரிச்சே²த³தே³ஸனா; தஸ்மா ந கேவலம் புரிஸஸ்ஸ, இத்தி²ஆதீ³னம்பி ஸத்³தா⁴வித்தமேவ ஸேட்ட²ந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

த⁴ம்மோதி த³ஸகுஸலகம்மபத²த⁴ம்மோ, தா³னஸீலபா⁴வனாத⁴ம்மோ வா. ஸுசிண்ணோதி ஸுகதோ ஸுசரிதோ. ஸுக²மாவஹாதீதி ஸோணஸேட்டி²புத்தரட்ட²பாலாதீ³னம் விய மனுஸ்ஸஸுக²ம், ஸக்காதீ³னம் விய தி³ப்³ப³ஸுக²ம், பரியோஸானே ச மஹாபது³மாதீ³னம் விய நிப்³பா³னஸுக²ஞ்ச ஆவஹதீதி.

ஸச்சந்தி அயம் ஸச்சஸத்³தோ³ அனேகேஸு அத்தே²ஸு தி³ஸ்ஸதி. ஸேய்யதி²த³ம் – ‘‘ஸச்சம் ப⁴ணே ந குஜ்ஜே²ய்யா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ப. 224) வாசாஸச்சே. ‘‘ஸச்சே டி²தா ஸமணப்³ராஹ்மணா சா’’திஆதீ³ஸு (ஜா. 2.21.433) விரதிஸச்சே. ‘‘கஸ்மா நு ஸச்சானி வத³ந்தி நானா, பவாதி³யாஸே குஸலாவதா³னா’’திஆதீ³ஸு (ஸு. நி. 891) தி³ட்டி²ஸச்சே. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ப்³ராஹ்மணஸச்சானீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.185) ப்³ராஹ்மணஸச்சே. ‘‘ஏகஞ்ஹி ஸச்சம் ந து³தீயமத்தீ²’’திஆதீ³ஸு (ஸு. நி. 890) பரமத்த²ஸச்சே. ‘‘சதுன்னம் ஸச்சானம் கதி குஸலா’’திஆதீ³ஸு (விப⁴. 216) அரியஸச்சே. இத⁴ பன பரமத்த²ஸச்சம் நிப்³பா³னம், விரதிஸச்சம் வா அப்³ப⁴ந்தரம் கத்வா வாசாஸச்சம் அதி⁴ப்பேதம், யஸ்ஸானுபா⁴வேன உத³காதீ³னி வஸே வத்தேந்தி ஜாதிஜராமரணபாரம் தரந்தி. யதா²ஹ –

‘‘ஸச்சேன வாசேனுத³கம்பி தா⁴வதி, விஸம்பி ஸச்சேன ஹனந்தி பண்டி³தா;

ஸச்சேன தே³வோ த²னயம் பவஸ்ஸதி, ஸச்சே டி²தா நிப்³பு³திம் பத்த²யந்தி.

‘‘யே கேசிமே அத்தி² ரஸா பத²ப்³யா, ஸச்சம் தேஸம் ஸாது³தரம் ரஸானம்;

ஸச்சே டி²தா ஸமணப்³ராஹ்மணா ச, தரந்தி ஜாதிமரணஸ்ஸ பார’’ந்தி. (ஜா. 2.21.433);

ஸாது³தரந்தி மது⁴ரதரம், பணீததரம். ரஸானந்தி யே இமே ‘‘மூலரஸோ, க²ந்த⁴ரஸோ’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 628-630) நயேன ஸாயனீயத⁴ம்மா, யே சிமே ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸப்³ப³ம் ப²லரஸம் (மஹாவ. 300) அரஸரூபோ ப⁴வம் கோ³தமோ, யே தே, ப்³ராஹ்மண, ரூபரஸா, ஸத்³த³ரஸா (அ. நி. 8.11; பாரா. 3), அனாபத்தி ரஸரஸே (பாசி. 607-609), அயம் த⁴ம்மவினயோ ஏகரஸோ விமுத்திரஸோ (அ. நி. 8.19; சூளவ. 385), பா⁴கீ³ வா ப⁴க³வா அத்த²ரஸஸ்ஸ த⁴ம்மரஸஸ்ஸா’’திஆதி³னா (மஹானி. 149; சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 2) நயேன வாசாரஸூபவஜ்ஜா அவஸேஸப்³யஞ்ஜனாத³யோ த⁴ம்மா ‘‘ரஸா’’தி வுச்சந்தி, தேஸம் ரஸானம் ஸச்சம் ஹவே ஸாது³தரம் ஸச்சமேவ ஸாது³தரம், ஸாது⁴தரம் வா ஸேட்ட²தரம், உத்தமதரம். மூலரஸாத³யோ ஹி ஸரீரம் உபப்³ரூஹேந்தி, ஸம்கிலேஸிகஞ்ச ஸுக²மாவஹந்தி. ஸச்சரஸே விரதிஸச்சவாசாஸச்சரஸா ஸமத²விபஸ்ஸனாதீ³ஹி சித்தமுபப்³ரூஹேந்தி, அஸம்கிலேஸிகஞ்ச ஸுக²மாவஹந்தி, விமுத்திரஸோ பரமத்த²ஸச்சரஸபரிபா⁴விதத்தா ஸாது³, அத்த²ரஸத⁴ம்மரஸா ச தத³தி⁴க³மூபாயபூ⁴தம் அத்த²ஞ்ச த⁴ம்மஞ்ச நிஸ்ஸாய பவத்திதோதி.

பஞ்ஞாஜீவிந்தி ஏத்த² பன ய்வாயம் அந்தே⁴கசக்கு²த்³விசக்கு²கேஸு த்³விசக்கு²புக்³க³லோ க³ஹட்டோ² வா கம்மந்தானுட்டா²னஸரணக³மனதா³னஸம்விபா⁴க³ஸீலஸமாதா³னஉபோஸத²கம்மாதி³க³ஹட்ட²படிபத³ம், பப்³ப³ஜிதோ வா அவிப்படிஸாரகரஸீலஸங்கா²தம் தது³த்தரிசித்தவிஸுத்³தி⁴ஆதி³பே⁴த³ம் வா பப்³ப³ஜிதபடிபத³ம் பஞ்ஞாய ஆராதே⁴த்வா ஜீவதி, தஸ்ஸ பஞ்ஞாஜீவினோ ஜீவிதம், தம் வா பஞ்ஞாஜீவிம் ஜீவிதம் ஸேட்ட²மாஹூதி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

185-6. ஏவம் ப⁴க³வதா விஸ்ஸஜ்ஜிதே சத்தாரோபி பஞ்ஹே ஸுத்வா அத்தமனோ யக்கோ² அவஸேஸேபி சத்தாரோ பஞ்ஹே புச்ச²ந்தோ ‘‘கத²ம் ஸு தரதி ஓக⁴’’ந்தி கா³த²மாஹ. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா புரிமனயேனேவ விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ ‘‘ஸத்³தா⁴ய தரதீ’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² கிஞ்சாபி யோ சதுப்³பி³த⁴ம் ஓக⁴ம் தரதி, ஸோ ஸம்ஸாரண்ணவம்பி தரதி, வட்டது³க்க²ம்பி அச்சேதி, கிலேஸமலாபி பரிஸுஜ்ஜ²தி, ஏவம் ஸந்தேபி பன யஸ்மா அஸ்ஸத்³தோ⁴ ஓக⁴தரணம் அஸத்³த³ஹந்தோ ந பக்க²ந்த³தி, பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு சித்தவோஸ்ஸக்³கே³ன பமத்தோ தத்தே²வ ஸத்தவிஸத்ததாய ஸம்ஸாரண்ணவம் ந தரதி, குஸீதோ து³க்க²ம் விஹரதி வோகிண்ணோ அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி, அப்பஞ்ஞோ ஸுத்³தி⁴மக்³க³ம் அஜானந்தோ ந பரிஸுஜ்ஜ²தி, தஸ்மா தப்படிபக்க²ம் த³ஸ்ஸேந்தேன ப⁴க³வதா அயம் கா³தா² வுத்தா.

ஏவம் வுத்தாய சேதாய யஸ்மா ஸோதாபத்தியங்க³பத³ட்டா²னம் ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம், தஸ்மா ‘‘ஸத்³தா⁴ய தரதி ஓக⁴’’ந்தி இமினா பதே³ன தி³ட்டோ²க⁴தரணம் ஸோதாபத்திமக்³க³ம் ஸோதாபன்னஞ்ச பகாஸேதி. யஸ்மா பன ஸோதாபன்னோ குஸலானம் த⁴ம்மானம் பா⁴வனாய ஸாதச்சகிரியாஸங்கா²தேன அப்பமாதே³ன ஸமன்னாக³தோ து³தியமக்³க³ம் ஆராதே⁴த்வா ட²பேத்வா ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³மனமத்தம் அவஸேஸம் ஸோதாபத்திமக்³கே³ன அதிண்ணம் ப⁴வோக⁴வத்து²ம் ஸம்ஸாரண்ணவம் தரதி, தஸ்மா ‘‘அப்பமாதே³ன அண்ணவ’’ந்தி இமினா பதே³ன ப⁴வோக⁴தரணம் ஸகதா³கா³மிமக்³க³ம் ஸகதா³கா³மிஞ்ச பகாஸேதி. யஸ்மா ஸகதா³கா³மீ வீரியேன ததியமக்³க³ம் ஆராதே⁴த்வா ஸகதா³கா³மிமக்³கே³ன அனதீதம் காமோக⁴வத்து²ம்; காமோக⁴ஸஞ்ஞிதஞ்ச காமது³க்க²மச்சேதி, தஸ்மா ‘‘வீரியேன து³க்க²மச்சேதீ’’தி இமினா பதே³ன காமோக⁴தரணம் அனாகா³மிமக்³க³ம் அனாகா³மிஞ்ச பகாஸேதி. யஸ்மா பன அனாகா³மீ விக³தகாமபங்கதாய பரிஸுத்³தா⁴ய பஞ்ஞாய ஏகந்தபரிஸுத்³த⁴ம் சதுத்த²மக்³க³பஞ்ஞம் ஆராதே⁴த்வா அனாகா³மிமக்³கே³ன அப்பஹீனம் அவிஜ்ஜாஸங்கா²தம் பரமமலம் பஜஹதி, தஸ்மா ‘‘பஞ்ஞாய பரிஸுஜ்ஜ²தீ’’தி இமினா பதே³ன அவிஜ்ஜோக⁴தரணம் அரஹத்தமக்³க³ம் அரஹந்தஞ்ச பகாஸேதி. இமாய ச அரஹத்தனிகூடேன கதி²தாய கா³தா²ய பரியோஸானே யக்கோ² ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²ஸி.

187. இதா³னி தமேவ ‘‘பஞ்ஞாய பரிஸுஜ்ஜ²தீ’’தி ஏத்த² வுத்தம் பஞ்ஞாபத³ம் க³ஹேத்வா அத்தனோ படிபா⁴னேன லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகம் பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தோ ‘‘கத²ம் ஸு லப⁴தே பஞ்ஞ’’ந்தி இமம் ச²ப்பத³கா³த²மாஹ. தத்த² கத²ம் ஸூதி ஸப்³ப³த்தே²வ அத்த²யுத்திபுச்சா² ஹோதி. அயஞ்ஹி பஞ்ஞாதி³அத்த²ம் ஞத்வா தஸ்ஸ யுத்திம் புச்ச²தி ‘‘கத²ம் காய யுத்தியா கேன காரணேன பஞ்ஞம் லப⁴தீ’’தி. ஏஸ நயோ த⁴னாதீ³ஸு.

188. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா சதூஹி காரணேஹி பஞ்ஞாலாப⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸத்³த³ஹானோ’’திஆதி³மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – யேன புப்³ப³பா⁴கே³ காயஸுசரிதாதி³பே⁴தே³ன, அபரபா⁴கே³ ச ஸத்ததிம்ஸபோ³தி⁴பக்கி²யபே⁴தே³ன த⁴ம்மேன அரஹந்தோ பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴ஸாவகா நிப்³பா³னம் பத்தா, தம் ஸத்³த³ஹானோ அரஹதம் த⁴ம்மம் நிப்³பா³னப்பத்தியா லோகியலோகுத்தரம் பஞ்ஞம் லப⁴தி. தஞ்ச கோ² ந ஸத்³தா⁴மத்தகேனேவ, யஸ்மா பன ஸத்³தா⁴ஜாதோ உபஸங்கமதி, உபஸங்கமந்தோ பயிருபாஸதி, பயிருபாஸந்தோ ஸோதம் ஓத³ஹதி, ஓஹிதஸோதோ த⁴ம்மம் ஸுணாதி, தஸ்மா உபஸங்கமனதோ பபு⁴தி யாவ த⁴ம்மஸ்ஸவனேன ஸுஸ்ஸூஸம் லப⁴தி. கி வுத்தம் ஹோதி – தம் த⁴ம்மம் ஸத்³த³ஹித்வாபி ஆசரியுபஜ்ஜா²யே காலேன உபஸங்கமித்வா வத்தகரணேன பயிருபாஸித்வா யதா³ பயிருபாஸனாய ஆராதி⁴தசித்தா கிஞ்சி வத்துகாமா ஹோந்தி. அத² அதி⁴க³தாய ஸோதுகாமதாய ஸோதம் ஓத³ஹித்வா ஸுணந்தோ லப⁴தீதி. ஏவம் ஸுஸூஸம்பி ச ஸதிஅவிப்பவாஸேன அப்பமத்தோ ஸுபா⁴ஸிதது³ப்³பா⁴ஸிதஞ்ஞுதாய விசக்க²ணோ ஏவ லப⁴தி, ந இதரோ. தேனாஹ ‘‘அப்பமத்தோ விசக்க²ணோ’’தி.

ஏவம் யஸ்மா ஸத்³தா⁴ய பஞ்ஞாலாப⁴ஸம்வத்தனிகம் படிபத³ம் படிபஜ்ஜதி, ஸுஸ்ஸூஸாய ஸக்கச்சம் பஞ்ஞாதி⁴க³மூபாயம் ஸுணாதி, அப்பமாதே³ன க³ஹிதம் ந ஸம்முஸ்ஸதி, விசக்க²ணதாய அனூனாதி⁴கம் அவிபரீதஞ்ச க³ஹேத்வா வித்தா²ரிகம் கரோதி. ஸுஸ்ஸூஸாய வா ஓஹிதஸோதோ பஞ்ஞாபடிலாப⁴ஹேதும் த⁴ம்மம் ஸுணாதி, அப்பமாதே³ன ஸுத்வா த⁴ம்மம் தா⁴ரேதி, விசக்க²ணதாய த⁴தானம் த⁴ம்மானம் அத்த²முபபரிக்க²தி, அதா²னுபுப்³பே³ன பரமத்த²ஸச்சம் ஸச்சி²கரோதி, தஸ்மாஸ்ஸ ப⁴க³வா ‘‘கத²ம் ஸு லப⁴தே பஞ்ஞ’’ந்தி புட்டோ² இமானி சத்தாரி காரணானி த³ஸ்ஸேந்தோ இமம் கா³த²மாஹ – ‘‘ஸத்³த³ஹானோ…பே… விசக்க²ணோ’’தி.

189. இதா³னி ததோ பரே தயோ பஞ்ஹே விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ ‘‘பதிரூபகாரீ’’தி இமம் கா³த²மாஹ. தத்த² தே³ஸகாலாதீ³னி அஹாபேத்வா லோகியஸ்ஸ லோகுத்தரஸ்ஸ வா த⁴னஸ்ஸ பதிரூபம் அதி⁴க³மூபாயம் கரோதீதி பதிரூபகாரீ. து⁴ரவாதி சேதஸிகவீரியவஸேன அனிக்கி²த்தது⁴ரோ. உட்டா²தாதி ‘‘யோ ச ஸீதஞ்ச உண்ஹஞ்ச, திணா பி⁴ய்யோ ந மஞ்ஞதீ’’திஆதி³னா (தே²ரகா³. 232; தீ³. நி. 3.253) நயேன காயிகவீரியவஸேன உட்டா²னஸம்பன்னோ அஸிதி²லபரக்கமோ. விந்த³தே த⁴னந்தி ஏகமூஸிகாய ந சிரஸ்ஸேவ த்³வேஸதஸஹஸ்ஸஸங்க²ம் சூளந்தேவாஸீ விய லோகியத⁴னஞ்ச, மஹல்லகமஹாதிஸ்ஸத்தே²ரோ விய லோகுத்தரத⁴னஞ்ச லப⁴தி. ஸோ ஹி ‘‘தீஹி இரியாபதே²ஹி விஹரிஸ்ஸாமீ’’தி வத்தம் கத்வா தி²னமித்³தா⁴க³மனவேலாய பலாலசும்ப³டகம் தேமேத்வா, ஸீஸே கத்வா, க³லப்பமாணம் உத³கம் பவிஸித்வா, தி²னமித்³த⁴ம் படிபா³ஹேந்தோ த்³வாத³ஸஹி வஸ்ஸேஹி அரஹத்தம் பாபுணி. ஸச்சேனாதி வசீஸச்சேனாபி ‘‘ஸச்சவாதீ³ பூ⁴தவாதீ³’’தி, பரமத்த²ஸச்சேனாபி ‘‘பு³த்³தோ⁴ பச்சேகபு³த்³தோ⁴ அரியஸாவகோ’’தி ஏவம் கித்திம் பப்போதி. த³த³ந்தி யம்கிஞ்சி இச்சி²தபத்தி²தம் த³த³ந்தோ மித்தானி க³ந்த²தி, ஸம்பாதே³தி கரோதீதி அத்தோ². து³த்³த³த³ம் வா த³த³ம் க³ந்த²தி, தா³னமுகே²ன வா சத்தாரிபி ஸங்க³ஹவத்தூ²னி க³ஹிதானீதி வேதி³தப்³பா³னி. தேஹி மித்தானி கரோதீதி வுத்தம் ஹோதி.

190. ஏவம் க³ஹட்ட²பப்³ப³ஜிதானம் ஸாதா⁴ரணேன லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகேன நயேன சத்தாரோ பஞ்ஹே விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா இதா³னி ‘‘கத²ம் பேச்ச ந ஸோசதீ’’தி இமம் பஞ்சமம் பஞ்ஹம் க³ஹட்ட²வஸேன விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ ஆஹ ‘‘யஸ்ஸேதே’’தி. தஸ்ஸத்தோ² – யஸ்ஸ ‘‘ஸத்³த³ஹானோ அரஹத’’ந்தி ஏத்த² வுத்தாய ஸப்³ப³கல்யாணத⁴ம்முப்பாதி³காய ஸத்³தா⁴ய ஸமன்னாக³தத்தா ஸத்³த⁴ஸ்ஸ க⁴ரமேஸினோ க⁴ராவாஸம் பஞ்ச வா காமகு³ணே ஏஸந்தஸ்ஸ க³வேஸந்தஸ்ஸ காமபோ⁴கி³னோ க³ஹட்ட²ஸ்ஸ ‘‘ஸச்சேன கித்திம் பப்போதீ’’தி ஏத்த² வுத்தப்பகாரம் ஸச்சம், ‘‘ஸுஸ்ஸூஸம் லப⁴தே பஞ்ஞ’’ந்தி ஏத்த² ஸுஸ்ஸூஸபஞ்ஞானாமேன வுத்தோ த⁴ம்மோ, ‘‘து⁴ரவா உட்டா²தா’’தி ஏத்த² து⁴ரனாமேன உட்டா²னனாமேன ச வுத்தா தீ⁴தி, ‘‘த³த³ம் மித்தானி க³ந்த²தீ’’தி ஏத்த² வுத்தப்பகாரோ சாகோ³ சாதி ஏதே சதுரோ த⁴ம்மா ஸந்தி. ஸ வே பேச்ச ந ஸோசதீதி இத⁴லோகா பரலோகம் க³ந்த்வா ஸ வே ந ஸோசதீதி.

191. ஏவம் ப⁴க³வா பஞ்சமம்பி பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா தம் யக்க²ம் சோதே³ந்தோ ஆஹ – ‘‘இங்க⁴ அஞ்ஞேபீ’’தி. தத்த² இங்கா⁴தி சோத³னத்தே² நிபாதோ. அஞ்ஞேபீதி அஞ்ஞேபி த⁴ம்மே புதூ² ஸமணப்³ராஹ்மணே புச்ச²ஸ்ஸு, அஞ்ஞேபி வா பூரணாத³யோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுபடிஞ்ஞே புதூ² ஸமணப்³ராஹ்மணே புச்ச²ஸ்ஸு. யதி³ அம்ஹேஹி ‘‘ஸச்சேன கித்திம் பப்போதீ’’தி ஏத்த² வுத்தப்பகாரா ஸச்சா பி⁴ய்யோ கித்திப்பத்திகாரணம் வா, ‘‘ஸுஸ்ஸூஸம் லப⁴தே பஞ்ஞ’’ந்தி ஏத்த² ஸுஸ்ஸூஸனபஞ்ஞாபதே³ஸேன வுத்தா த³மா பி⁴ய்யோ லோகியலோகுத்தரபஞ்ஞாபடிலாப⁴காரணம் வா. ‘‘த³த³ம் மித்தானி க³ந்த²தீ’’தி ஏத்த² வுத்தப்பகாரா சாகா³ பி⁴ய்யோ மித்தக³ந்த²னகாரணம் வா, ‘‘து⁴ரவா உட்டா²தா’’தி ஏத்த² தம் தம் அத்த²வஸம் படிச்ச து⁴ரனாமேன உட்டா²னனாமேன ச வுத்தாய மஹாபா⁴ரஸஹனட்டே²ன உஸ்ஸோள்ஹீபா⁴வப்பத்தாய வீரியஸங்கா²தாய க²ந்த்யா பி⁴ய்யோ லோகியலோகுத்தரத⁴னவிந்த³னகாரணம் வா, ‘‘ஸச்சம் த⁴ம்மோ தி⁴தி சாகோ³’’தி ஏவம் வுத்தேஹி இமேஹேவ சதூஹி த⁴ம்மேஹி பி⁴ய்யோ அஸ்மா லோகா பரம் லோகம் பேச்ச அஸோசனகாரணம் வா இத⁴ விஜ்ஜதீதி அயமேத்த² ஸத்³தி⁴ம் ஸங்கே²பயோஜனாய அத்த²வண்ணனா. வித்தா²ரதோ பன ஏகமேகம் பத³ம் அத்து²த்³தா⁴ரபது³த்³தா⁴ரவண்ணனானயேஹி விப⁴ஜித்வா வேதி³தப்³பா³.

192. ஏவம் வுத்தே யக்கோ² யேன ஸம்ஸயேன அஞ்ஞே புச்சே²ய்ய, தஸ்ஸ பஹீனத்தா ‘‘கத²ம் நு தா³னி புச்சே²ய்யம், புதூ² ஸமணப்³ராஹ்மணேதி வத்வா யேபிஸ்ஸ அபுச்ச²னகாரணம் ந ஜானந்தி, தேபி ஜானாபேந்தோ ‘‘யோஹம் அஜ்ஜ பஜானாமி, யோ அத்தோ² ஸம்பராயிகோ’’தி ஆஹ. தத்த² அஜ்ஜாதி அஜ்ஜாதி³ம் கத்வாதி அதி⁴ப்பாயோ. பஜானாமீதி யதா²வுத்தேன பகாரேன ஜானாமி. யோ அத்தோ²தி ஏத்தாவதா ‘‘ஸுஸ்ஸூஸம் லப⁴தே பஞ்ஞ’’ந்திஆதி³னா நயேன வுத்தம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகம் த³ஸ்ஸேதி ஸம்பராயிகோதி இமினா ‘‘யஸ்ஸேதே சதுரோ த⁴ம்மா’’தி வுத்தம் பேச்ச ஸோகாபா⁴வகரம் ஸம்பராயிகம். அத்தோ²தி ச காரணஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். அயஞ்ஹி அத்த²ஸத்³தோ³ ‘‘ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜன’’ந்தி ஏவமாதீ³ஸு (பாரா. 1; தீ³. நி. 1.255) பாட²த்தே² வத்ததி. ‘‘அத்தோ² மே, க³ஹபதி, ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணேனா’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.250; ம. நி. 3.258) கிச்சத்தே² ‘‘ஹோதி ஸீலவதம் அத்தோ²’’திஆதீ³ஸு (ஜா. 1.1.11) வுட்³டி⁴ம்ஹி. ‘‘ப³ஹுஜனோ ப⁴ஜதே அத்த²ஹேதூ’’திஆதீ³ஸு (ஜா. 1.15.89) த⁴னே. ‘‘உபி⁴ன்னமத்த²ம் சரதீ’’திஆதீ³ஸு (ஜா. 1.7.66; ஸம். நி. 1.250; தே²ரகா³. 443) ஹிதே. ‘‘அத்தே² ஜாதே ச பண்டி³த’’ந்திஆதீ³ஸு (ஜா. 1.1.92) காரணே. இத⁴ பன காரணே. தஸ்மா யம் பஞ்ஞாதி³லாபா⁴தீ³னம் காரணம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகம், யஞ்ச பேச்ச ஸோகாபா⁴வஸ்ஸ காரணம் ஸம்பராயிகம், தம் யோஹம் அஜ்ஜ ப⁴க³வதா வுத்தனயேன ஸாமம்யேவ பஜானாமி, ஸோ கத²ம் நு தா³னி புச்சே²ய்யம் புதூ² ஸமணப்³ராஹ்மணேதி ஏவமேத்த² ஸங்கே²பதோ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

193. ஏவம் யக்கோ² ‘‘பஜானாமி யோ அத்தோ² ஸம்பராயிகோ’’தி வத்வா தஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ ப⁴க³வம்மூலகத்தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அத்தா²ய வத மே பு³த்³தோ⁴’’தி ஆஹ. தத்த² அத்தா²யாதி ஹிதாய, வுட்³டி⁴யா வா. யத்த² தி³ன்னம் மஹப்ப²லந்தி ‘‘யஸ்ஸேதே சதுரோ த⁴ம்மா’’தி (ஜா. 1.1.97) ஏத்த² வுத்தசாகே³ன யத்த² தி³ன்னம் மஹப்ப²லம் ஹோதி, தம் அக்³க³த³க்கி²ணேய்யம் பு³த்³த⁴ம் பஜானாமீதி அத்தோ². கேசி பன ‘‘ஸங்க⁴ம் ஸந்தா⁴ய ஏவமாஹா’’தி ப⁴ணந்தி.

194. ஏவம் இமாய கா³தா²ய அத்தனோ ஹிதாதி⁴க³மம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி பரஹிதாய படிபத்திம் தீ³பேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸோ அஹம் விசரிஸ்ஸாமீ’’தி. தஸ்ஸத்தோ² ஹேமவதஸுத்தே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.

ஏவமிமாய கா³தா²ய பரியோஸானஞ்ச ரத்திவிபா⁴யனஞ்ச ஸாது⁴காரஸத்³து³ட்டா²னஞ்ச ஆளவககுமாரஸ்ஸ யக்க²ஸ்ஸ ப⁴வனம் ஆனயனஞ்ச ஏகக்க²ணேயேவ அஹோஸி. ராஜபுரிஸா ஸாது⁴காரஸத்³த³ம் ஸுத்வா ‘‘ஏவரூபோ ஸாது⁴காரஸத்³தோ³ ட²பேத்வா பு³த்³தே⁴ ந அஞ்ஞேஸம் அப்³பு⁴க்³க³ச்ச²தி, ஆக³தோ நு கோ² ப⁴க³வா’’தி ஆவஜ்ஜேந்தா ப⁴க³வதோ ஸரீரப்பப⁴ம் தி³ஸ்வா, புப்³பே³ விய ப³ஹி அட்ட²த்வா, நிப்³பி³ஸங்கா அந்தோயேவ பவிஸித்வா, அத்³த³ஸம்ஸு ப⁴க³வந்தம் யக்க²ஸ்ஸ ப⁴வனே நிஸின்னம், யக்க²ஞ்ச அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா டி²தம். தி³ஸ்வான யக்க²ம் ஆஹம்ஸு – ‘‘அயம் தே, மஹாயக்க², ராஜகுமாரோ ப³லிகம்மாய ஆனீதோ, ஹந்த³ நம் கா²த³ வா பு⁴ஞ்ஜ வா, யதா²பச்சயம் வா கரோஹீ’’தி. ஸோ ஸோதாபன்னத்தா லஜ்ஜிதோ விஸேஸதோ ச ப⁴க³வதோ புரதோ ஏவம் வுச்சமானோ, அத² தம் குமாரம் உபோ⁴ஹி ஹத்தே²ஹி படிக்³க³ஹேத்வா ப⁴க³வதோ உபனாமேஸி – ‘‘அயம் ப⁴ந்தே குமாரோ மய்ஹம் பேஸிதோ, இமாஹம் ப⁴க³வதோ த³ம்மி, ஹிதானுகம்பகா பு³த்³தா⁴, படிக்³க³ண்ஹாது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா இமம் தா³ரகம் இமஸ்ஸ ஹிதத்தா²ய ஸுக²த்தா²யா’’தி. இமஞ்ச கா³த²மாஹ –

‘‘இமம் குமாரம் ஸதபுஞ்ஞலக்க²ணம், ஸப்³ப³ங்கு³பேதம் பரிபுண்ணப்³யஞ்ஜனம்;

உத³க்³க³சித்தோ ஸுமனோ த³தா³மி தே, படிக்³க³ஹ லோகஹிதாய சக்கு²மா’’தி.

படிக்³க³ஹேஸி ப⁴க³வா குமாரம், படிக்³க³ண்ஹந்தோ ச யக்க²ஸ்ஸ ச குமாரஸ்ஸ ச மங்க³லகரணத்த²ம் பாதூ³னகா³த²ம் அபா⁴ஸி. தம் யக்கோ² குமாரம் ஸரணம் க³மேந்தோ திக்க²த்தும் சதுத்த²பாதே³ன பூரேதி. ஸேய்யதி²த³ம் –

‘‘தீ³கா⁴யுகோ ஹோது அயம் குமாரோ,

துவஞ்ச யக்க² ஸுகி²தோ ப⁴வாஹி;

அப்³யாதி⁴தா லோகஹிதாய திட்ட²த²,

அயம் குமாரோ ஸரணமுபேதி பு³த்³த⁴ம்…பே… த⁴ம்மம்…பே… ஸங்க⁴’’ந்தி.

ப⁴க³வா குமாரம் ராஜபுரிஸானம் அதா³ஸி – ‘‘இமம் வட்³டே⁴த்வா புன மமேவ தே³தா²’’தி. ஏவம் ஸோ குமாரோ ராஜபுரிஸானம் ஹத்த²தோ யக்க²ஸ்ஸ ஹத்த²ம் யக்க²ஸ்ஸ ஹத்த²தோ ப⁴க³வதோ ஹத்த²ம், ப⁴க³வதோ ஹத்த²தோ புன ராஜபுரிஸானம் ஹத்த²ம் க³தத்தா நாமதோ ‘‘ஹத்த²கோ ஆளவகோ’’தி ஜாதோ. தம் ஆதா³ய படினிவத்தே ராஜபுரிஸே தி³ஸ்வா கஸ்ஸகவனகம்மிகாத³யோ ‘‘கிம் யக்கோ² குமாரம் அதித³ஹரத்தா ந இச்ச²தீ’’தி பீ⁴தா புச்சி²ம்ஸு. ராஜபுரிஸா ‘‘மா பா⁴யத², கே²மம் கதம் ப⁴க³வதா’’தி ஸப்³ப³மாரோசேஸும். ததோ ‘‘ஸாது⁴ ஸாதூ⁴’’தி ஸகலம் ஆளவீனக³ரம் ஏககோலாஹலேன யக்கா²பி⁴முக²ம் அஹோஸி. யக்கோ²பி ப⁴க³வதோ பி⁴க்கா²சாரகாலே அனுப்பத்தே பத்தசீவரம் க³ஹேத்வா உபட்³ட⁴மக்³க³ம் ஆக³ந்த்வா நிவத்தி.

அத² ப⁴க³வா நக³ரே பிண்டா³ய சரித்வா கதப⁴த்தகிச்சோ நக³ரத்³வாரே அஞ்ஞதரஸ்மிம் விவித்தே ருக்க²மூலே பஞ்ஞத்தவரபு³த்³தா⁴ஸனே நிஸீதி³. ததோ மஹாஜனகாயேன ஸத்³தி⁴ம் ராஜா ச நாக³ரா ச ஏகதோ ஸம்பிண்டி³த்வா ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கம்ம வந்தி³த்வா பரிவாரேத்வா நிஸின்னா ‘‘கத²ம், ப⁴ந்தே, ஏவம் தா³ருணம் யக்க²ம் த³மயித்தா²’’தி புச்சி²ம்ஸு. தேஸம் ப⁴க³வா யுத்³த⁴மாதி³ம் கத்வா ‘‘ஏவம் நவவித⁴வஸ்ஸம் வஸ்ஸி, ஏவம் விபி⁴ம்ஸனகம் அகாஸி, ஏவம் பஞ்ஹம் புச்சி², தஸ்ஸாஹம் ஏவம் விஸ்ஸஜ்ஜேஸி’’ந்தி தமேவாளவகஸுத்தம் கதே²ஸி. கதா²பரியோஸானே சதுராஸீதிபாணஸஹஸ்ஸானம் த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸி. ததோ ராஜா ச நாக³ரா ச வேஸ்ஸவணமஹாராஜஸ்ஸ ப⁴வனஸமீபே யக்க²ஸ்ஸ ப⁴வனம் கத்வா புப்ப²க³ந்தா⁴தி³ஸக்காரூபேதம் நிச்சம் ப³லிம் பவத்தேஸும். தஞ்ச குமாரம் விஞ்ஞுதம் பத்தம் ‘‘த்வம் ப⁴க³வந்தம் நிஸ்ஸாய ஜீவிதம் லபி⁴, க³ச்ச², ப⁴க³வந்தம்யேவ பயிருபாஸஸ்ஸு பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்சா’’தி விஸ்ஸஜ்ஜேஸும். ஸோ ப⁴க³வந்தஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச பயிருபாஸமானோ ந சிரஸ்ஸேவ அனாகா³மிப²லே பதிட்டா²ய ஸப்³ப³ம் பு³த்³த⁴வசனம் உக்³க³ஹேத்வா பஞ்சஸதஉபாஸகபரிவாரோ அஹோஸி. ப⁴க³வா ச நம் ஏதத³க்³கே³ நித்³தி³ஸி ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் உபாஸகானம் சதூஹி ஸங்க³ஹவத்தூ²ஹி பரிஸம் ஸங்க³ண்ஹந்தானம் யதி³த³ம் ஹத்த²கோ ஆளவகோ’’தி (அ நி. 1.251).

பரமத்த²ஜோதிகாய கு²த்³த³க-அட்ட²கதா²ய

ஸுத்தனிபாத-அட்ட²கதா²ய ஆளவகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.