1. ஸுதமயஞாணனித்³தே³ஸவண்ணனா
விஸ்ஸஜ்ஜனுத்³தே³ஸவண்ணனா
1. இதா³னி யதா²னிக்கி²த்தேன உத்³தே³ஸேன ஸங்க³ஹிதே த⁴ம்மே பபே⁴த³தோ த³ஸ்ஸேதும் கத²ம் ஸோதாவதா⁴னே பஞ்ஞா ஸுதமயே ஞாணந்திஆதி³ நித்³தே³ஸவாரோ ஆரத்³தோ⁴. தத்த² யம் வுத்தம், ‘‘ஸோதாவதா⁴னே பஞ்ஞா ஸுதமயே ஞாண’’ந்தி, தம் கத²ம் ஹோதீதி? அயம் கதே²துகம்யதாபுச்சா². பஞ்சவிதா⁴ ஹி புச்சா² – அதி³ட்ட²ஜோதனாபுச்சா², தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னாபுச்சா², விமதிச்சே²த³னாபுச்சா², அனுமதிபுச்சா², கதே²துகம்யதாபுச்சா²தி. தாஸம் இத³ம் நானத்தம் –
கதமா அதி³ட்ட²ஜோதனாபுச்சா²? (மஹானி. 150; சூளனி. புண்ணகமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 12) பகதியா லக்க²ணம் அஞ்ஞாதம் ஹோதி அதி³ட்ட²ம் அதுலிதம் அதீரிதம் அவிபூ⁴தம் அவிபா⁴விதம், தஸ்ஸ ஞாணாய த³ஸ்ஸனாய துலனாய தீரணாய விபூ⁴தாய விபா⁴வனத்தா²ய பஞ்ஹம் புச்ச²தி, அயம் அதி³ட்ட²ஜோதனாபுச்சா².
கதமா தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னாபுச்சா²? (மஹானி. 150; சூளனி. புண்ணகமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 12) பகதியா லக்க²ணம் ஞாதம் ஹோதி தி³ட்ட²ம் துலிதம் தீரிதம் விபூ⁴தம் விபா⁴விதம், ஸோ அஞ்ஞேஹி பண்டி³தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³னத்தா²ய பஞ்ஹம் புச்ச²தி, அயம் தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னாபுச்சா².
கதமா விமதிச்சே²த³னாபுச்சா²? (மஹானி. 150; சூளனி. புண்ணகமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 12) பகதியா ஸம்ஸயபக்க²ந்தோ³ ஹோதி விமதிபக்க²ந்தோ³ த்³வேள்ஹகஜாதோ ‘‘ஏவம் நு கோ², நனு கோ², கிம் நு கோ², கத²ம் நு கோ²’’தி? ஸோ விமதிச்சே²த³னத்தா²ய பஞ்ஹம் புச்ச²தி, அயம் விமதிச்சே²த³னாபுச்சா².
கதமா அனுமதிபுச்சா²? ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் அனுமதியா பஞ்ஹம் புச்ச²தி – ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, ரூபம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம், து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’தி (மஹாவ. 21), அயம் அனுமதிபுச்சா².
கதமா கதே²துகம்யதாபுச்சா²? ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் கதே²துகம்யதாய பஞ்ஹம் புச்ச²தி – ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னா. கதமே சத்தாரோ’’தி (ஸம். நி. 5.390)? அயம் கதே²துகம்யதாபுச்சா²தி. தாஸு அயம் தே²ரஸ்ஸ கதே²துகம்யதாபுச்சா²தி வேதி³தப்³பா³.
இதா³னி ஸமாதிகுத்³தே³ஸாய கதே²துகம்யதாபுச்சா²ய ‘‘இமே த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞேய்யாதி ஸோதாவதா⁴னம், தம்பஜானனா பஞ்ஞா ஸுதமயே ஞாண’’ந்திஆத³யோ ஸோளஸ விஸ்ஸஜ்ஜனுத்³தே³ஸா. தத்த² இமே த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞேய்யாதி ‘‘தே³ஸயந்தஸ்ஸா’’தி பாட²ஸேஸோ. இமே த⁴ம்மா அபி⁴ஜானிதப்³பா³தி ஸத்து²னோ, அஞ்ஞதரஸ்ஸ வா க³ருட்டா²னியஸ்ஸ ஸப்³ரஹ்மசாரிஸ்ஸ த⁴ம்மம் தே³ஸயந்தஸ்ஸ புப்³பே³ வுத்தனயேன ஸோதாவதா⁴னம் ஸுதம் ஸோதாவதா⁴னம் நாம. தம்பஜானனா பஞ்ஞா தஸ்ஸ ஸுதஸ்ஸ பஜானனா பரியாயபரிச்சி²ந்த³கபஞ்ஞா ஸுதமயே ஞாணம் நாமாதி அத்தோ². தஸ்ஸ பஜானனா தம்பஜானனாதி ஸாமிவசனஸமாஸோ. தம் பஜானனாதி விப⁴த்திவிபல்லாஸவஸேன உபயோக³வசனம் வா. அபி⁴ஞ்ஞேய்யாதி ச ஸபா⁴வலக்க²ணாவபோ³த⁴வஸேன ஸோப⁴னேனாகாரேன ஜானிதப்³பா³. பரிஞ்ஞேய்யாதி ஸாமஞ்ஞலக்க²ணாவபோ³த⁴வஸேன கிச்சஸமாபனவஸேன ச ப்³யாபித்வா ஜானிதப்³பா³. பா⁴வேதப்³பா³தி வட்³டே⁴தப்³பா³. ஸச்சி²காதப்³பா³தி பச்சக்க²ம் காதப்³பா³. து³விதா⁴ ஹி ஸச்சி²கிரியா படிலாப⁴ஸச்சி²கிரியா ஆரம்மணஸச்சி²கிரியா ச. பச்சனீகஸமுதா³சாரவஸேன பரிஹானியஸங்கா²தம் ஹானம் ப⁴ஜந்தீதி ஹானபா⁴கி³யா. தத³னுத⁴ம்மதாய ஸதியா ஸண்டா²னவஸேன டா²னஸங்கா²தம் டி²திம் ப⁴ஜந்தீதி டி²திபா⁴கி³யா. உபரிவிஸேஸாதி⁴க³மவஸேன விஸேஸம் ப⁴ஜந்தீதி விஸேஸபா⁴கி³யா. அனிப்³பி³த்³த⁴புப்³ப³ம் அப்பதா³லிதபுப்³ப³ம் லோப⁴க்க²ந்த⁴ம் தோ³ஸக்க²ந்த⁴ம் மோஹக்க²ந்த⁴ம் நிப்³பி³ஜ்ஜ²தி பதா³லேதீதி அரியமக்³கோ³ நிப்³பே³தோ⁴ நாம, நிப்³பி³தா³ஸஹக³தானம் ஸஞ்ஞாமனஸிகாரானம் ஸமுதா³சாரவஸேன தம் நிப்³பே³த⁴ம் ப⁴ஜந்தீதி நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யா.
ஸப்³பே³ ஸங்கா²ராதி ஸப்³பே³ ஸப்பச்சயா த⁴ம்மா. தே ஹி ஸங்க²தஸங்கா²ரா நாம. பச்சயேஹி ஸங்க³ம்ம கரீயந்தீதி ஸங்கா²ரா, தே ஏவ பச்சயேஹி ஸங்க³ம்ம கதத்தா ஸங்க²தாதி விஸேஸேத்வா வுத்தா. கம்மனிப்³ப³த்தா தேபூ⁴மகரூபாரூபத⁴ம்மா அபி⁴ஸங்க²தஸங்கா²ராதி அட்ட²கதா²ஸு (விஸுத்³தி⁴. 2.587; விப⁴. அட்ட². 226 ஸங்கா²ரபத³னித்³தே³ஸ) வுத்தா. தேபி ‘‘அனிச்சா வ ஸங்கா²ரா’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.186; 2.143; தீ³. நி. 2.221, 272) ஸங்க²தஸங்கா²ரேஸு ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி. ‘‘அவிஜ்ஜாக³தோ அயம், பி⁴க்க²வே, புரிஸபுக்³க³லோ புஞ்ஞஞ்சேவ ஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதீ’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 2.51) அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ராவ ஆக³தா தேபூ⁴மிககுஸலாகுஸலசேதனா அபி⁴ஸங்க²ரணகஸங்கா²ரா நாம. ‘‘யாவதிகா அபி⁴ஸங்கா²ரஸ்ஸ க³தி, தாவதிகம் க³ந்த்வா அக்கா²ஹதம் மஞ்ஞே அட்டா²ஸீ’’திஆதீ³ஸு ஆக³தம் காயிகம் சேதஸிகம் வீரியம் பயோகா³பி⁴ஸங்கா²ரோ நாம. ‘‘ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் ஸமாபன்னஸ்ஸ கோ², ஆவுஸோ விஸாக², பி⁴க்கு²னோ பட²மம் நிருஜ்ஜ²தி வசீஸங்கா²ரோ, ததோ காயஸங்கா²ரோ, ததோ சித்தஸங்கா²ரோ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.464) ஆக³தா விதக்கவிசாரா. வாசம் ஸங்க²ரோந்தீதி வசீஸங்கா²ரா. அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா காயேன ஸங்க²ரீயந்தீதி காயஸங்கா²ரா. ஸஞ்ஞா ச வேத³னா ச சித்தேன ஸங்க²ரீயந்தீதி சித்தஸங்கா²ரா. இத⁴ பன ஸங்க²தஸங்கா²ரா அதி⁴ப்பேதா.
அனிச்சாதி ஹுத்வா அபா⁴வட்டே²ன. து³க்கா²தி பீளனட்டே²ன. ஸப்³பே³ த⁴ம்மாதி நிப்³பா³னம்பி அந்தோகத்வா வுத்தா. அனத்தாதி அவஸவத்தனட்டே²ன. இத³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்சந்திஆதீ³ஸு ‘‘து³க்க²ஸமுத³யோ து³க்க²னிரோதோ⁴’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘து³க்க²ஸமுத³யம் து³க்க²னிரோத⁴’’ந்தி லிங்க³விபல்லாஸோ கதோ. யஸ்மா பன பு³த்³தா⁴த³யோ அரியா படிவிஜ்ஜ²ந்தி, தஸ்மா அரியஸச்சானீதி வுச்சந்தி. யதா²ஹ ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சானி…பே… இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி அரியஸச்சானி. அரியா இமானி படிவிஜ்ஜ²ந்தி, தஸ்மா அரியஸச்சானீதி வுச்சந்தீ’’தி. அரியஸ்ஸ ஸச்சானீதிபி அரியஸச்சானி. யதா²ஹ ‘‘ஸதே³வகே லோகே…பே… ஸதே³வமனுஸ்ஸாய ததா²க³தோ அரியோ, தஸ்மா அரியஸச்சானீதி வுச்சந்தீ’’தி (ஸம். நி. 5.1098). ஏதேஸம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴த்தா அரியபா⁴வஸித்³தி⁴தோபி அரியஸச்சானி. யதா²ஹ ‘‘இமேஸம் கோ², பி⁴க்க²வே, சதுன்னம் அரியஸச்சானம் யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴த்தா ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ அரியோதி வுச்சதீ’’தி (ஸம். நி. 5.1093). அரியானி ஸச்சானீதிபி அரியஸச்சானி. அரியானீதி அவிததா²னி, அவிஸம்வாத³கானீதி அத்தோ². யதா²ஹ ‘‘இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி அரியஸச்சானி ததா²னி அவிததா²னி அனஞ்ஞதா²னி, தஸ்மா அரியஸச்சானீதி வுச்சந்தீ’’தி (ஸம். நி. 5.1097). ஸச்சானீதி கோ ஸச்சட்டோ²தி சே? யோ பஞ்ஞாசக்கு²னா உபபரிக்க²மானானம் மாயாவ விபரீதோ, மரீசீவ விஸம்வாத³கோ, தித்தி²யானம் பரிகப்பிதஅத்தாவ அனுபலப்³ப⁴ஸபா⁴வோ ச ந ஹோதி, அத² கோ² பா³த⁴னபப⁴வஸந்தினிய்யானப்பகாரேன தச்சா²விபரீதபூ⁴தபா⁴வேன அரியஞாணஸ்ஸ கோ³சரோ ஹோதியேவ. ஏஸ அக்³கி³லக்க²ணம் விய லோகபகதி விய ச தச்சா²விபரீதபூ⁴தபா⁴வோ ஸச்சட்டோ²தி வேதி³தப்³போ³. யதா²ஹ ‘‘இத³ம் து³க்க²ந்தி, பி⁴க்க²வே, தத²மேதம் அவிதத²மேதம் அனஞ்ஞத²மேத’’ந்தி (ஸம். நி. 5.1090) வித்தா²ரோ. அபிச –
நாபா³த⁴கம் யதோ து³க்க²ம், து³க்கா² அஞ்ஞம் ந பா³த⁴கம்;
பா³த⁴கத்தனியாமேன, ததோ ஸச்சமித³ம் மதம்.
தம் வினா நாஞ்ஞதோ து³க்க²ம், ந ஹோதி ந ச தம் ததோ;
து³க்க²ஹேது நியாமேன, இதி ஸச்சம் விஸத்திகா.
நாஞ்ஞா நிப்³பா³னதோ ஸந்தி, ஸந்தம் ந ச ந தம் யதோ;
ஸந்தபா⁴வனியாமேன, ததோ ஸச்சமித³ம் மதம்.
மக்³கா³ அஞ்ஞம் ந நிய்யானம், அனிய்யானோ ந சாபி ஸோ;
தச்ச²னிய்யானபா⁴வேன, இதி ஸோ ஸச்சஸம்மதோ.
இதி தச்சா²விபல்லாஸ-பூ⁴தபா⁴வம் சதூஸ்வபி;
து³க்கா²தீ³ஸ்வவிஸேஸேன, ஸச்சட்ட²ம் ஆஹு பண்டி³தாதி.
ஸோ பனாயம் ஸச்சஸத்³தோ³ அனேகேஸு அத்தே²ஸு தி³ஸ்ஸதி. ஸேய்யதி²த³ம் – ‘‘ஸச்சம் ப⁴ணே ந குஜ்ஜே²ய்யா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ப. 224) வாசாஸச்சே. ‘‘ஸச்சே டி²தா ஸமணப்³ராஹ்மணா சா’’திஆதீ³ஸு (ஜா. 2.21.433) விரதிஸச்சே. ‘‘கஸ்மா நு ஸச்சானி வத³ந்தி நானா, பவாதி³யாஸே குஸலாவதா³னா’’திஆதீ³ஸு (ஸு. நி. 891) தி³ட்டி²ஸச்சே. ‘‘ஏகஞ்ஹி ஸச்சம் ந து³தீயமத்தி², யஸ்மிம் பஜா நோ விவதே³ பஜான’’ந்திஆதீ³ஸு (ஸு. நி. 890; மஹானி. 119) பரமத்த²ஸச்சே நிப்³பா³னே சேவ மக்³கே³ ச. ‘‘சதுன்னம் ஸச்சானம் கதி குஸலா கதி அகுஸலா’’திஆதீ³ஸு (விப⁴. 216) அரியஸச்சே. ஸ்வாயமிதா⁴பி அரியஸச்சே பவத்ததீதி.
நித்³தே³ஸவாரஸங்க³ஹிதஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனுத்³தே³ஸஸ்ஸ
அத்த²வண்ணனா நிட்டி²தா.
அபி⁴ஞ்ஞேய்யனித்³தே³ஸவண்ணனா
2. இதா³னி விஸ்ஸஜ்ஜனுத்³தே³ஸஸங்க³ஹிதே த⁴ம்மே பபே⁴த³தோ த³ஸ்ஸேதும் கத²ம் இமே த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞேய்யாதிஆதி³ நித்³தே³ஸவாரோ ஆரத்³தோ⁴. தத்த² அபி⁴ஞ்ஞேய்யனித்³தே³ஸாதீ³ஸு பஞ்சஸு ஆதி³தோ ஏககாதி³வஸேன த³ஸ த³ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனானி த³ஸுத்தரபரியாயேன ஸம்ஸந்தே³த்வா உத்³தி³ட்டா²னி. தேஸு அபி⁴ஞ்ஞேய்யனித்³தே³ஸே தாவ ஸப்³பே³ ஸத்தாதி காமப⁴வாதீ³ஸு ஸஞ்ஞாப⁴வாதீ³ஸு ஏகவோகாரப⁴வாதீ³ஸு ச ஸப்³ப³ப⁴வேஸு ஸப்³பே³ ஸத்தா. ஆஹாரட்டி²திகாதி ஆஹாரதோ டி²தி ஏதேஸந்தி ஆஹாரட்டி²திகா. டி²தீதி சேத்த² ஸகக்க²ணே அத்தி²தா அதி⁴ப்பேதா. இதி ஸப்³ப³ஸத்தானம் டி²திஹேது ஆஹாரோ நா ஏகோ த⁴ம்மோ அதி⁴கேன ஞாணேன ஜானிதப்³போ³. பச்சயே ஹி அபி⁴ஞ்ஞாதே பச்சயுப்பன்னாபி அபி⁴ஞ்ஞாதா ஹோந்தி உபி⁴ன்னம்பி அஞ்ஞமஞ்ஞாபேக்க²த்தா. ஏதேன ஞாதபரிஞ்ஞா வுத்தா ஹோதி. நனு ச ஏவம் ஸந்தே யம் வுத்தம் ‘‘அஸஞ்ஞஸத்தா தே³வா அஹேதுகா அனாஹாரா அப²ஸ்ஸகா’’திஆதி³ (விப⁴. 1017), தம் விருஜ்ஜ²தீதி. தஞ்ச ந விருஜ்ஜ²தி. தேஸஞ்ஹி ஜா²னம் ஆஹாரோதி. ஏவம் ஸந்தேபி ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ஆஹாரா பூ⁴தானம் வா ஸத்தானம் டி²தியா, ஸம்ப⁴வேஸீனம் வா அனுக்³க³ஹாய. கதமே சத்தாரோ? கப³ளீகாரோ ஆஹாரோ ஓளாரிகோ வா ஸுகு²மோ வா, ப²ஸ்ஸோ து³தியோ, மனோஸஞ்சேதனா ததியா, விஞ்ஞாணம் சதுத்த²’’ந்தி (ஸம். நி. 2.11) இத³ம் விருஜ்ஜ²தீதி. இத³ம்பி ந விருஜ்ஜ²தி. ஏதஸ்மிஞ்ஹி ஸுத்தே நிப்பரியாயேன ஆஹாரலக்க²ணாவ த⁴ம்மா ஆஹாராதி வுத்தா. இத⁴ பன பரியாயேன பச்சயோ ஆஹாரோதி வுத்தோ. ஸப்³ப³ஸங்க²தத⁴ம்மானஞ்ஹி பச்சயோ லத்³து⁴ம் வட்டதி, ஸோ ச யம் யம் ப²லம் ஜனேதி, தம் தம் ஆஹரதி நாம. தஸ்மா ஆஹாரோதி வுச்சதி. தேனேவாஹ –
‘‘அவிஜ்ஜம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸாஹாரம் வதா³மி, நோ அனாஹாரம். கோ ச, பி⁴க்க²வே, அவிஜ்ஜாய ஆஹாரோ? ‘பஞ்ச நீவரணா’திஸ்ஸ வசனீயம். பஞ்ச நீவரணேபாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸாஹாரே வதா³மி, நோ அனாஹாரே. கோ ச, பி⁴க்க²வே, பஞ்சன்னம் நீவரணானம் ஆஹாரோ. ‘அயோனிஸோ மனஸிகாரோ’திஸ்ஸ வசனீய’’ந்திஆதி³ (அ. நி. 10.61). அயம் இத⁴ அதி⁴ப்பேதோ.
ஏதஸ்மிஞ்ஹி பச்சயாஹாரே க³ஹிதே பரியாயாஹாரோபி நிப்பரியாயாஹாரோபி ஸப்³போ³ க³ஹிதோவ ஹோதி.
தத்த² அஸஞ்ஞப⁴வே பச்சயாஹாரோ லப்³ப⁴தி. அனுப்பன்னே ஹி பு³த்³தே⁴ தித்தா²யதனே பப்³ப³ஜித்வா வாயோகஸிணே பரிகம்மம் கத்வா சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா ததோ வுட்டா²ய ‘‘தீ⁴ சித்தம், தீ⁴ சித்தம், சித்தஸ்ஸ நாம அபா⁴வோயேவ ஸாது⁴. சித்தஞ்ஹி நிஸ்ஸாய வத⁴ப³ந்த⁴னாதி³பச்சயம் து³க்க²ம் உப்பஜ்ஜதி, சித்தே அஸதி நத்தே²த’’ந்தி க²ந்திம் ருசிம் உப்பாதே³த்வா அபரிஹீனஜ்ஜா²னா காலம்கத்வா அஸஞ்ஞப⁴வே நிப்³ப³த்தந்தி. யோ யஸ்ஸ இரியாபதோ² மனுஸ்ஸலோகே பணிஹிதோ அஹோஸி, ஸோ தேன இரியாபதே²ன நிப்³ப³த்தித்வா பஞ்ச கப்பஸதானி திட்ட²தி. ஏத்தகம் அத்³தா⁴னம் நிபன்னோ விய நிஸின்னோ விய டி²தோ விய ஹோதி. ஏவரூபானஞ்ச ஸத்தானம் பச்சயாஹாரோ லப்³ப⁴தி. தே ஹி யம் ஜா²னம் பா⁴வேத்வா நிப்³ப³த்தா, ததே³ நேஸம் பச்சயோ ஹோதி. யதா² ஜியாவேகே³ன கி²த்தஸரோ யாவ ஜியாவேகோ³ அத்தி², தாவ க³ச்ச²தி, ஏவம் யாவ ஜா²னபச்சயோ அத்தி², தாவ திட்ட²ந்தி. தஸ்மிம் நிட்டி²தே கீ²ணவேகோ³ ஸரோ விய பதந்தி.
யே பன தே நேரயிகா ‘‘நேவுட்டா²னப²லூபஜீவினோ ந புஞ்ஞப²லூபஜீவினோ’’தி வுத்தா, தேஸம் கோ ஆஹாரோதி? தேஸம் கம்மமேவ ஆஹாரோதி. கிம் பஞ்ச ஆஹாரா அத்தீ²தி? ‘‘பஞ்ச, ந பஞ்சா’’தி இத³ம் ந வத்தப்³ப³ம். நனு ‘‘பச்சயோ ஆஹாரோ’’தி வுத்தோ, தஸ்மா யேன கம்மேன தே நிரயே நிப்³ப³த்தா, ததே³வ தேஸம் டி²திபச்சயத்தா ஆஹாரோ. யம் ஸந்தா⁴ய இத³ம் வுத்தம் ‘‘ந தாவ காலம் கரோதி, யாவ ந தம் பாபகம்மம் ப்³யந்தீ ஹோதீ’’தி (அ. நி. 3.36; ம. நி. 3.250). தஸ்மா ஆஹாரட்டி²திகாதி பச்சயட்டி²திகாதி அத்தோ². கப³ளீகாரம் ஆஹாரம் ஆரப்³பா⁴தி சேத்த² விவாதோ³ ந காதப்³போ³. முகே² உப்பன்னகே²ளோபி ஹி தேஸம் ஆஹாரகிச்சம் ஸாதே⁴தி. கே²ளோ ஹி நிரயே து³க்க²வேத³னீயோ ஹுத்வா பச்சயோ ஹோதி, ஸக்³கே³ ஸுக²வேத³னீயோ. இதி காமப⁴வே நிப்பரியாயேன சத்தாரோ ஆஹாரா, ரூபாரூபப⁴வேஸு ட²பேத்வா அஸஞ்ஞப⁴வம் ஸேஸானம் தயோ, அஸஞ்ஞானஞ்சேவ அவஸேஸானஞ்ச பச்சயாஹாரோதி இமினா ஆஹாரேன ஸப்³பே³ ஸத்தா ஆஹாரட்டி²திகா.
ஸப்³பே³ ஸத்தாதி ச புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னா த⁴ம்மதே³ஸனா, ஸப்³பே³ ஸங்கா²ராதி அதி⁴ப்பாயோ. ப⁴க³வதோபி ஹி த⁴ம்மபுக்³க³லானம் வஸேன சதுப்³பி³தா⁴ தே³ஸனா – த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னா த⁴ம்மதே³ஸனா, த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னா புக்³க³லதே³ஸனா, புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னா புக்³க³லதே³ஸனா, புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னா த⁴ம்மதே³ஸனாதி. ‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகத⁴ம்மம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி, யம் ஏவம் பா⁴விதம் கம்மனியம் ஹோதி, யத²யித³ம் சித்தம். சித்தம், பி⁴க்க²வே, பா⁴விதம் கம்மனியம் ஹோதீ’’தி (அ. நி. 1.22) ஏவரூபீ த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னா த⁴ம்மதே³ஸனா. ‘‘அட்டா²னமேதம், பி⁴க்க²வே, அனவகாஸோ யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ கஞ்சி ஸங்கா²ரம் நிச்சதோ உபக³ச்சே²ய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’’தி (அ. நி. 1.268) ஏவரூபீ த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னா புக்³க³லதே³ஸனா. ‘‘ஏகபுக்³க³லோ, பி⁴க்க²வே, லோகே உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி ப³ஹுஜனஹிதாய ப³ஹுஜனஸுகா²ய லோகானுகம்பாய அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய தே³வமனுஸ்ஸான’’ந்தி (அ. நி. 1.170, 309), ஏவரூபீ புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னா புக்³க³லதே³ஸனா. ‘‘ஏகபுக்³க³லஸ்ஸ பி⁴க்க²வே, பாதுபா⁴வா மஹதோ சக்கு²ஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ ஹோதீ’’தி (அ. நி. 1.175-186) ஏவரூபீ புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னா த⁴ம்மதே³ஸனா. தாஸு இத⁴ புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னா த⁴ம்மதே³ஸனா. உபரி யாவ த³ஸகா த⁴ம்மானம்யேவ க³ஹிதத்தா ஸத்தக்³க³ஹணேன த⁴ம்மக்³க³ஹணம் கதந்தி வேதி³தப்³ப³ம், விஸேஸேன வா ஸத்தஸந்தானபரியாபன்னத⁴ம்மானம்யேவ அதி⁴கேன ஞாணேன ஸபா⁴வதோ உபபரிக்கி²தப்³ப³த்தா ஸத்தக்³க³ஹணம் கதந்தி வேதி³தப்³ப³ம், ஸங்கா²ரே உபாதா³ய ஸத்தோதி பஞ்ஞத்திமத்தஸம்ப⁴வதோ வா ப²லோபசாரேன ஸங்கா²ரா ‘‘ஸத்தா’’தி வுத்தாதி வேதி³தப்³ப³ம். ந ஹி கோசி ஸத்தோ பச்சயட்டி²திகோ அத்தி² அஞ்ஞத்ர ஸங்கா²ரேஹி, வோஹாரவஸேன பன ஏவம் வுச்சதி. ஏவமேதேன ஞாதபரிஞ்ஞா வுத்தா ஹோதி.
த்³வே தா⁴துயோதி ஸங்க²தா ச தா⁴து அஸங்க²தா ச தா⁴து. தத்த² அனேகேஹி பச்சயேஹி ஸங்க³ம்ம கதா பஞ்சக்க²ந்தா⁴ ஸங்க²தா தா⁴து, கேஹிசி பச்சயேஹி அகதம் நிப்³பா³னம் அஸங்க²தா தா⁴து.
திஸ்ஸோ தா⁴துயோதி காமதா⁴து ரூபதா⁴து அரூபதா⁴து (விப⁴. 181-182). தத்த² கதமா காமதா⁴து? ஹேட்ட²தோ அவீசினிரயம் பரியந்தம் கரித்வா உபரிதோ பரனிம்மிதவஸவத்தீ தே³வே அந்தோகரித்வா யம் ஏதஸ்மிம் அந்தரே ஏத்தா²வசரா ஏத்த² பரியாபன்னா க²ந்தா⁴ தா⁴தூ ஆயதனா ரூபா வேத³னா ஸஞ்ஞா ஸங்கா²ரா விஞ்ஞாணம். அயம் வுச்சதி காமதா⁴து (விப⁴. 182; த⁴. ஸ. 1287). தத்த² கதமா ரூபதா⁴து? ஹேட்ட²தோ ப்³ரஹ்மலோகம் பரியந்தம் கரித்வா உபரிதோ அகனிட்டே² தே³வே அந்தோகரித்வா யம் ஏதஸ்மிம் அந்தரே ஏத்தா²வசரா ஏத்த² பரியாபன்னா ஸமாபன்னஸ்ஸ வா உபபன்னஸ்ஸ வா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரிஸ்ஸ வா சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா. அயம் வுச்சதி ரூபதா⁴து. தத்த² கதமா அரூபதா⁴து? ஹேட்ட²தோ ஆகாஸானஞ்சாயதனூபகே³ தே³வே பரியந்தம் கரித்வா உபரிதோ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனூபகே³ தே³வே அந்தோகரித்வா யம் ஏதஸ்மிம் அந்தரே ஏத்தா²வசரா ஏத்த² பரியாபன்னா ஸமாபன்னஸ்ஸ வா உபபன்னஸ்ஸ வா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரிஸ்ஸ வா சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா. அயம் வுச்சதி அரூபதா⁴து. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘காமதா⁴தூதி காமப⁴வோ பஞ்சக்க²ந்தா⁴ லப்³ப⁴ந்தி, ரூபதா⁴தூதி ரூபப⁴வோ பஞ்சக்க²ந்தா⁴ லப்³ப⁴ந்தி. அரூபதா⁴தூதி அரூபப⁴வோ சத்தாரோ க²ந்தா⁴ லப்³ப⁴ந்தீ’’தி வுத்தம். அயம் த³ஸுத்தரபரியாயேன யோஜனா.
ஸங்கீ³திபரியாயேன பன ‘‘திஸ்ஸோ குஸலதா⁴துயோ – நேக்க²ம்மதா⁴து அப்³யாபாத³தா⁴து அவிஹிம்ஸாதா⁴து. அபராபி திஸ்ஸோ தா⁴துயோ – ரூபதா⁴து அரூபதா⁴து நிரோத⁴தா⁴து. அபராபி திஸ்ஸோ தா⁴துயோ – ஹீனா தா⁴து மஜ்ஜி²மா தா⁴து பணீதா தா⁴தூ’’தி (தீ³. நி. 1.3.305) வுத்தா தா⁴துயோபி ஏத்த² யுஜ்ஜந்தி (விப⁴. 181-182). நேக்க²ம்மபடிஸம்யுத்தோ தக்கோ விதக்கோ…பே… ஸம்மாஸங்கப்போ. அயம் வுச்சதி நேக்க²ம்மதா⁴து. ஸப்³பே³பி குஸலா த⁴ம்மா நேக்க²ம்மதா⁴து. அப்³யாபாத³படிஸம்யுத்தோ தக்கோ விதக்கோ…பே… ஸம்மாஸங்கப்போ அப்³யாபாத³தா⁴து. யா ஸத்தேஸு மேத்தி மேத்தாயனா மேத்தாயிதத்தம் மேத்தாசேதோவிமுத்தி. அயம் வுச்சதி அப்³யாபாத³தா⁴து. அவிஹிம்ஸாபடிஸம்யுத்தோ தக்கோ விதக்கோ…பே… ஸம்மாஸங்கப்போ அவிஹிம்ஸாதா⁴து. யா ஸத்தேஸு கருணா கருணாயனா கருணாயிதத்தம் கருணாசேதோவிமுத்தி. அயம் வுச்சதி அவிஹிம்ஸாதா⁴து (விப⁴. 182). ரூபாரூபதா⁴துயோ வுத்தாயேவ. நிரோத⁴தா⁴து நிப்³பா³னம். ஹீனா தா⁴து த்³வாத³ஸாகுஸலசித்துப்பாதா³, மஜ்ஜி²மா தா⁴து அவஸேஸா தேபூ⁴மகத⁴ம்மா. பணீதா தா⁴து நவ லோகுத்தரத⁴ம்மா. ஸப்³பா³பி ச நிஜ்ஜீவட்டே²ன தா⁴து.
சத்தாரி அரியஸச்சானீதி து³க்க²ம் அரியஸச்சம், து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம். இமேஸம் வண்ணனா ஸச்சவிஸ்ஸஜ்ஜனேஸுயேவ ப⁴விஸ்ஸதி.
பஞ்ச விமுத்தாயதனானீதி அத்தனோ ஹிதத்தா²ய பரேஹி பவத்திதத⁴ம்மதே³ஸனாஸவனம், பரேஸம் ஹிதத்தா²ய அத்தனோ யதா²ஸுதத⁴ம்மதே³ஸனா, யதா²ஸுதஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஸஜ்ஜா²யகரணம், யதா²ஸுதஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ சேதஸா அனுவிதக்கனம், கஸிணாஸுபா⁴தீ³ஸு அனுகூலம் ஆரம்மணந்தி, இமானி பஞ்ச விமுச்சனகாரணானி. யதா²ஹ –
‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ஸத்தா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதி அஞ்ஞதரோ வா க³ருட்டா²னியோ ஸப்³ரஹ்மசாரீ, யதா² யதா² கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ஸத்தா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதி அஞ்ஞதரோ வா க³ருட்டா²னியோ ஸப்³ரஹ்மசாரீ, ததா² ததா² ஸோ தஸ்மிம் த⁴ம்மே அத்த²படிஸம்வேதீ³ ச ஹோதி த⁴ம்மபடிஸம்வேதீ³ ச, தஸ்ஸ அத்த²படிஸம்வேதி³னோ த⁴ம்மபடிஸம்வேதி³னோ பாமோஜ்ஜம் ஜாயதி, பமுதி³தஸ்ஸ பீதி ஜாயதி, பீதிமனஸ்ஸ காயோ பஸ்ஸம்ப⁴தி, பஸ்ஸத்³த⁴காயோ ஸுக²ம் வேதே³தி, ஸுகி²னோ சித்தம் ஸமாதி⁴யதி, இத³ம் பட²மம் விமுத்தாயதனம்.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ந ஹேவ கோ² ஸத்தா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதி அஞ்ஞதரோ வா க³ருட்டா²னியோ ஸப்³ரஹ்மசாரீ, அபி ச கோ² யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் வித்தா²ரேன பரேஸம் தே³ஸேதி. யதா² யதா² கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ…பே… ஸுகி²னோ சித்தம் ஸமாதி⁴யதி. இத³ம் து³தியம் விமுத்தாயதனம்.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ நஹேவ கோ² ஸத்தா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதி அஞ்ஞதரோ வா க³ருட்டா²னியோ ஸப்³ரஹ்மசாரீ, நாபி யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் வித்தா²ரேன பரேஸம் தே³ஸேதி, அபி ச கோ² யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் வித்தா²ரேன ஸஜ்ஜா²யம் கரோதி. யதா² யதா² கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ…பே… ஸுகி²னோ சித்தம் ஸமாதி⁴யதி. இத³ம் ததியம் விமுத்தாயதனம்.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ நஹேவ கோ² ஸத்தா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதி அஞ்ஞதரோ வா க³ருட்டா²னியோ ஸப்³ரஹ்மசாரீ, நாபி யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் வித்தா²ரேன பரேஸம் தே³ஸேதி, நாபி யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் வித்தா²ரேன ஸஜ்ஜா²யம் கரோதி, அபி ச கோ² யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் சேதஸா அனுவிதக்கேதி அனுவிசாரேதி மனஸானுபேக்க²தி. யதா² யதா² கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ…பே… ஸுகி²னோ சித்தம் ஸமாதி⁴யதி. இத³ம் சதுத்த²ம் விமுத்தாயதனம்.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ நஹேவ கோ² ஸத்தா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதி அஞ்ஞதரோ வா க³ருட்டா²னியோ ஸப்³ரஹ்மசாரீ, நாபி யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் வித்தா²ரேன பரேஸம் தே³ஸேதி, நாபி யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் வித்தா²ரேன ஸஜ்ஜா²யம் கரோதி, நாபி யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் சேதஸா அனுவிதக்கேதி அனுவிசாரேதி மனஸானுபேக்க²தி, அபி ச க்²வஸ்ஸ அஞ்ஞதரம் ஸமாதி⁴னிமித்தம் ஸுக்³க³ஹிதம் ஹோதி ஸுமனஸிகதம் ஸூபதா⁴ரிதம் ஸுப்படிவித்³த⁴ம் பஞ்ஞாய, யதா² யதா² கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ அஞ்ஞதரம் ஸமாதி⁴னிமித்தம் ஸுக்³க³ஹிதம் ஹோதி ஸுமனஸிகதம் ஸூபதா⁴ரிதம் ஸுப்படிவித்³த⁴ம் பஞ்ஞாய ததா² ததா² ஸோ தஸ்மிம் த⁴ம்மே அத்த²படிஸம்வேதீ³ ச ஹோதி த⁴ம்மபடிஸம்வேதீ³ ச. தஸ்ஸ அத்த²படிஸம்வேதி³னோ த⁴ம்மபடிஸம்வேதி³னோ பாமோஜ்ஜம் ஜாயதி, பமுதி³தஸ்ஸ பீதி ஜாயதி, பீதிமனஸ்ஸ காயோ பஸ்ஸம்ப⁴தி, பஸ்ஸத்³த⁴காயோ ஸுக²ம் வேதே³தி, ஸுகி²னோ சித்தம் ஸமாதி⁴யதி. இத³ம் பஞ்சமம் விமுத்தாயதன’’ந்தி (அ. நி. 5.26; தீ³. நி. 3.322).
ச² அனுத்தரியானீதி ஏத்த² நத்தி² ஏதேஸம் உத்தரந்தி அனுத்தரானி, அனுத்தரானி ஏவ அனுத்தரியானி, ஜேட்ட²கானீதி அத்தோ². வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –
‘‘ச²யிமானி (அ. நி. 6.8, 30), பி⁴க்க²வே, அனுத்தரியானி. கதமானி ச²? த³ஸ்ஸனானுத்தரியம், ஸவனானுத்தரியம், லாபா⁴னுத்தரியம், ஸிக்கா²னுத்தரியம், பாரிசரியானுத்தரியம், அனுஸ்ஸதானுத்தரியந்தி.
‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, த³ஸ்ஸனானுத்தரியம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஹத்தி²ரதனம்பி த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி, அஸ்ஸரதனம்பி த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி, மணிரதனம்பி த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி, உச்சாவசம் வா பன த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி, ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா மிச்சா²தி³ட்டி²கம் மிச்சா²படிபன்னம் த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி. அத்தே²தம், பி⁴க்க²வே, த³ஸ்ஸனம், நேதம் நத்தீ²தி வதா³மி. தஞ்ச கோ² ஏதம், பி⁴க்க²வே, த³ஸ்ஸனம் ஹீனம் க³ம்மம் போது²ஜ்ஜனிகம் அனரியம் அனத்த²ஸம்ஹிதம் ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தம் வா ததா²க³தஸாவகம் வா த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. ஏததா³னுத்தரியம், பி⁴க்க²வே, த³ஸ்ஸனானம் ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் ததா²க³தம் வா ததா²க³தஸாவகம் வா த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, த³ஸ்ஸனானுத்தரியம். இதி த³ஸ்ஸனானுத்தரியம்.
‘‘ஸவனானுத்தரியஞ்ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ பே⁴ரிஸத்³த³ம்பி ஸவனாய க³ச்ச²தி, வீணாஸத்³த³ம்பி ஸவனாய க³ச்ச²தி, கீ³தஸத்³த³ம்பி ஸவனாய க³ச்ச²தி, உச்சாவசம் வா பன ஸவனாய க³ச்ச²தி, ஸமணஸ்ஸ வா ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ வா மிச்சா²தி³ட்டி²கஸ்ஸ மிச்சா²படிபன்னஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸவனாய க³ச்ச²தி. அத்தே²தம், பி⁴க்க²வே, ஸவனம், நேதம் நத்தீ²தி வதா³மி. தஞ்ச கோ² ஏதம், பி⁴க்க²வே, ஸவனம் ஹீனம்…பே… ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸ வா ததா²க³தஸாவகஸ்ஸ வா த⁴ம்மஸ்ஸவனாய க³ச்ச²தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. ஏததா³னுத்தரியம், பி⁴க்க²வே, ஸவனானம் ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா…பே… நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் ததா²க³தஸ்ஸ வா ததா²க³தஸாவகஸ்ஸ வா த⁴ம்மஸ்ஸவனாய க³ச்ச²தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸவனானுத்தரியம். இதி த³ஸ்ஸனானுத்தரியம், ஸவனானுத்தரியம்.
‘‘லாபா⁴னுத்தரியஞ்ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புத்தலாப⁴ம்பி லப⁴தி, தா³ரலாப⁴ம்பி லப⁴தி, த⁴னலாப⁴ம்பி லப⁴தி, உச்சாவசம் வா பன லாப⁴ம்பி லப⁴தி. ஸமணே வா ப்³ராஹ்மணே வா மிச்சா²தி³ட்டி²கே மிச்சா²படிபன்னே ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தி. அத்தே²ஸோ, பி⁴க்க²வே, லாபோ⁴, நேஸோ நத்தீ²தி வதா³மி. ஸோ ச கோ² ஏஸோ, பி⁴க்க²வே, லாபோ⁴ ஹீனோ…பே… ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தே வா ததா²க³தஸாவகே வா ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. ஏததா³னுத்தரியம், பி⁴க்க²வே, லாபா⁴னம் ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா…பே… நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் ததா²க³தே வா ததா²க³தஸாவகே வா ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, லாபா⁴னுத்தரியம். இதி த³ஸ்ஸனானுத்தரியம், ஸவனானுத்தரியம், லாபா⁴னுத்தரியம்.
‘‘ஸிக்கா²னுத்தரியஞ்ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஹத்தி²ஸ்மிம்பி ஸிக்க²தி, அஸ்ஸஸ்மிம்பி ஸிக்க²தி, ரத²ஸ்மிம்பி ஸிக்க²தி, த⁴னுஸ்மிம்பி ஸிக்க²தி, த²ருஸ்மிம்பி ஸிக்க²தி, உச்சாவசம் வா பன ஸிக்க²தி, ஸமணஸ்ஸ வா ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ வா மிச்சா²தி³ட்டி²கஸ்ஸ மிச்சா²படிபன்னஸ்ஸ ஸிக்க²தி. அத்தே²ஸா, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா², நேஸா நத்தீ²தி வதா³மி. ஸா ச கோ² ஏஸா, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா² ஹீனா…பே… ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அதி⁴ஸீலம்பி ஸிக்க²தி, அதி⁴சித்தம்பி ஸிக்க²தி, அதி⁴பஞ்ஞம்பி ஸிக்க²தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. ஏததா³னுத்தரியம், பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா²னம் ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா…பே… நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அதி⁴ஸீலம்பி ஸிக்க²தி, அதி⁴சித்தம்பி ஸிக்க²தி, அதி⁴பஞ்ஞம்பி ஸிக்க²தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா²னுத்தரியம். இதி த³ஸ்ஸனானுத்தரியம், ஸவனானுத்தரியம், லாபா⁴னுத்தரியம், ஸிக்கா²னுத்தரியம்.
‘‘பாரிசரியானுத்தரியஞ்ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ க²த்தியம்பி பரிசரதி, ப்³ராஹ்மணம்பி பரிசரதி, க³ஹபதிம்பி பரிசரதி, உச்சாவசம் வா பன பரிசரதி, ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா மிச்சா²தி³ட்டி²கம் மிச்சா²படிபன்னம் பரிசரதி. அத்தே²ஸா, பி⁴க்க²வே, பாரிசரியா, நேஸா நத்தீ²தி வதா³மி. ஸா ச கோ² ஏஸா, பி⁴க்க²வே, பாரிசரியா ஹீனா…பே… ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தம் வா ததா²க³தஸாவகம் வா பரிசரதி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. ஏததா³னுத்தரியம், பி⁴க்க²வே, பாரிசரியானம் ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா…பே… நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் ததா²க³தம் வா ததா²க³தஸாவகம் வா பரிசரதி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பாரிசரியானுத்தரியம். இதி த³ஸ்ஸனானுத்தரியம், ஸவனானுத்தரியம், லாபா⁴னுத்தரியம், ஸிக்கா²னுத்தரியம், பாரிசரியானுத்தரியம்.
‘‘அனுஸ்ஸதானுத்தரியஞ்ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புத்தலாப⁴ம்பி அனுஸ்ஸரதி, தா³ரலாப⁴ம்பி அனுஸ்ஸரதி, த⁴னலாப⁴ம்பி அனுஸ்ஸரதி, உச்சாவசம் வா பன அனுஸ்ஸரதி, ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா மிச்சா²தி³ட்டி²கம் மிச்சா²படிபன்னம் அனுஸ்ஸரதி. அத்தே²ஸா, பி⁴க்க²வே, அனுஸ்ஸதி, நேஸா நத்தீ²தி வதா³மி. ஸா ச கோ² ஏஸா, பி⁴க்க²வே, அனுஸ்ஸதி ஹீனா…பே… ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தம் வா ததா²க³தஸாவகம் வா அனுஸ்ஸரதி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. ஏததா³னுத்தரியம், பி⁴க்க²வே, அனுஸ்ஸதீனம் ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா…பே… நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் ததா²க³தம் வா ததா²க³தஸாவகம் வா அனுஸ்ஸரதி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அனுஸ்ஸதானுத்தரியம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, ச² அனுத்தரியானீ’’தி (அ. நி. 6.30).
ஸத்த நித்³த³ஸவத்தூ²னீதி ஏத்த² நத்தி² ஏதஸ்ஸ த³ஸாதி நித்³த³ஸோ. நித்³த³ஸஸ்ஸ நித்³த³ஸபா⁴வஸ்ஸ வத்தூ²னி காரணானி நித்³த³ஸவத்தூ²னி. கீ²ணாஸவோ ஹி த³ஸவஸ்ஸகாலே பரினிப்³பு³தோ புன படிஸந்தி⁴யா அபா⁴வா புன த³ஸவஸ்ஸோ ந ஹோதீதி நித்³த³ஸோதி வுச்சதி. ந கேவலஞ்ச த³ஸவஸ்ஸோவ ந ஹோதி, நவவஸ்ஸோபி…பே… ஏகமுஹுத்திகோபி ந ஹோதியேவ. ந கேவலஞ்ச த³ஸவஸ்ஸகாலே பரினிப்³பு³தோ, ஸத்தவஸ்ஸிககாலே பரினிப்³பு³தோபி நிஸ்ஸத்தோ நித்³த³ஸோ நிமுஹுத்தோ ஹோதியேவ. தித்தி²யஸமயே உப்பன்னவோஹாரம் பன ஸாஸனே கீ²ணாஸவஸ்ஸ ஆரோபேத்வா தத்த² தாதி³ஸஸ்ஸ அபா⁴வம், இத⁴ ச ஸப்³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴க³வா தாதி³ஸஸபா⁴வஸ்ஸ காரணானி ‘‘ஸத்த நித்³த³ஸவத்தூ²னீ’’தி ஆஹ. யதா²ஹ –
‘‘ஸத்திமானி, பி⁴க்க²வே, நித்³த³ஸவத்தூ²னி. கதமானி ஸத்த? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸிக்கா²ஸமாதா³னே திப்³ப³ச்ச²ந்தோ³ ஹோதி, ஆயதிஞ்ச ஸிக்கா²ஸமாதா³னே அவிக³தபேமோ. த⁴ம்மனிஸந்தியா திப்³ப³ச்ச²ந்தோ³ ஹோதி, ஆயதிஞ்ச த⁴ம்மனிஸந்தியா அவிக³தபேமோ. இச்சா²வினயே திப்³ப³ச்ச²ந்தோ³ ஹோதி, ஆயதிஞ்ச இச்சா²வினயே அவிக³தபேமோ. படிஸல்லானே திப்³ப³ச்ச²ந்தோ³ ஹோதி, ஆயதிஞ்ச படிஸல்லானே அவிக³தபேமோ. வீரியாரம்பே⁴ திப்³ப³ச்ச²ந்தோ³ ஹோதி, ஆயதிஞ்ச வீரியாரம்பே⁴ அவிக³தபேமோ. ஸதினேபக்கே திப்³ப³ச்ச²ந்தோ³ ஹோதி, ஆயதிஞ்ச ஸதினேபக்கே அவிக³தபேமோ. தி³ட்டி²படிவேதே⁴ திப்³ப³ச்ச²ந்தோ³ ஹோதி, ஆயதிஞ்ச தி³ட்டி²படிவேதே⁴ அவிக³தபேமோ. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்த நித்³த³ஸவத்தூ²னீ’’தி (அ. நி. 7.20).
தே²ரோபி ததே²வ தே³ஸனம் உத்³த⁴ரித்வா ‘‘ஸத்த நித்³த³ஸவத்தூ²னீ’’தி ஆஹ.
அட்ட² அபி⁴பா⁴யதனானீதி ஏத்த² அபி⁴பு⁴ய்யமானானி ஆயதனானி ஏதேஸம் ஜா²னானந்தி அபி⁴பா⁴யதனானி, ஜா²னானி. ஆயதனானீதி அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன ஆயதனஸங்கா²தானி கஸிணாரம்மணானி. ஞாணுத்தரிகோ ஹி புக்³க³லோ விஸத³ஞாணோ ‘‘கிம் ஏத்த² ஆரம்மணே ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³ம். ந மய்ஹம் சித்தேகக்³க³தாகரணே பா⁴ரோ அத்தீ²’’தி, தானி ஆரம்மணானி அபி⁴ப⁴வித்வா ஸமாபஜ்ஜதி, ஸஹ நிமித்துப்பாதே³னேவேத்த² அப்பனம் நிப்³ப³த்தேதீதி அத்தோ². ஏவம் உப்பாதி³தானி ஜா²னானி ‘‘அபி⁴பா⁴யதனானீ’’தி வுச்சந்தி.
‘‘கதமானி (அ. நி. 8.65) அட்ட²? அஜ்ஜ²த்தம் ரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி பரித்தானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானி, ‘தானி அபி⁴பு⁴ய்ய ஜானாமி பஸ்ஸாமீ’தி ஏவம்ஸஞ்ஞீ ஹோதி. இத³ம் பட²மம் அபி⁴பா⁴யதனம்.
‘‘அஜ்ஜ²த்தம் ரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி அப்பமாணானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானி, ‘தானி அபி⁴பு⁴ய்ய ஜானாமி பஸ்ஸாமீ’தி ஏவம்ஸஞ்ஞீ ஹோதி. இத³ம் து³தியம் அபி⁴பா⁴யதனம்.
‘‘அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி பரித்தானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானி, ‘தானி அபி⁴பு⁴ய்ய ஜானாமி பஸ்ஸாமீ’தி ஏவம்ஸஞ்ஞீ ஹோதி. இத³ம் ததியம் அபி⁴பா⁴யதனம்.
‘‘அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி அப்பமாணானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானி, ‘தானி அபி⁴பு⁴ய்ய ஜானாமி பஸ்ஸாமீ’தி ஏவம்ஸஞ்ஞீ ஹோதி. இத³ம் சதுத்த²ம் அபி⁴பா⁴யதனம்.
‘‘அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி நீலானி நீலவண்ணானி நீலனித³ஸ்ஸனானி நீலனிபா⁴ஸானி. ஸேய்யதா²பி நாம உமாபுப்ப²ம் நீலம் நீலவண்ணம் நீலனித³ஸ்ஸனம் நீலனிபா⁴ஸம், ஸேய்யதா²பி வா பன தம் வத்த²ம் பா³ராணஸேய்யகம் உப⁴தோபா⁴க³விமட்ட²ம் நீலம் நீலவண்ணம் நீலனித³ஸ்ஸனம் நீலனிபா⁴ஸம், ஏவமேவ அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி நீலானி நீலவண்ணானி நீலனித³ஸ்ஸனானி நீலனிபா⁴ஸானி, ‘தானி அபி⁴பு⁴ய்ய ஜானாமி பஸ்ஸாமீ’தி ஏவம்ஸஞ்ஞீ ஹோதி. இத³ம் பஞ்சமம் அபி⁴பா⁴யதனம்.
‘‘அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி பீதானி பீதவண்ணானி பீதனித³ஸ்ஸனானி பீதனிபா⁴ஸானி. ஸேய்யதா²பி நாம கணிகாரபுப்ப²ம் பீதம் பீதவண்ணம் பீதனித³ஸ்ஸனம் பீதனிபா⁴ஸம், ஸேய்யதா²பி வா பன தம் வத்த²ம் பா³ராணஸேய்யகம் உப⁴தோபா⁴க³விமட்ட²ம் பீதம் பீதவண்ணம் பீதனித³ஸ்ஸனம் பீதனிபா⁴ஸம், ஏவமேவ அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி பீதானி பீதவண்ணானி பீதனித³ஸ்ஸனானி பீதனிபா⁴ஸானி, ‘தானி அபி⁴பு⁴ய்ய ஜானாமி பஸ்ஸாமீ’தி ஏவம்ஸஞ்ஞீ ஹோதி. இத³ம் ச²ட்ட²ம் அபி⁴பா⁴யதனம்.
‘‘அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி லோஹிதகானி லோஹிதகவண்ணானி லோஹிதகனித³ஸ்ஸனானி லோஹிதகனிபா⁴ஸானி. ஸேய்யதா²பி நாம ப³ந்து⁴ஜீவகபுப்ப²ம் லோஹிதகம் லோஹிதகவண்ணம் லோஹிதகனித³ஸ்ஸனம் லோஹிதகனிபா⁴ஸம், ஸேய்யதா²பி வா பன தம் வத்த²ம் பா³ராணஸேய்யகம் உப⁴தோபா⁴க³விமட்ட²ம் லோஹிதகம் லோஹிதகவண்ணம் லோஹிதகனித³ஸ்ஸனம் லோஹிதகனிபா⁴ஸம், ஏவமேவ அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி லோஹிதகானி லோஹிதகவண்ணானி லோஹிதகனித³ஸ்ஸனானி லோஹிதகனிபா⁴ஸானி, ‘தானி அபி⁴பு⁴ய்ய ஜானாமி பஸ்ஸாமீ’தி ஏவம்ஸஞ்ஞீ ஹோதி. இத³ம் ஸத்தமம் அபி⁴பா⁴யதனம்.
‘‘அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி ஓதா³தானி ஓதா³தவண்ணானி ஓதா³தனித³ஸ்ஸனானி ஓதா³தனிபா⁴ஸானி. ஸேய்யதா²பி நாம ஓஸதி⁴தாரகா ஓதா³தா ஓதா³தவண்ணா ஓதா³தனித³ஸ்ஸனா ஓதா³தனிபா⁴ஸா, ஸேய்யதா²பி வா பன தம் வத்த²ம் பா³ராணஸேய்யகம் உப⁴தோபா⁴க³விமட்ட²ம் ஓதா³தம் ஓதா³தவண்ணம் ஓதா³தனித³ஸ்ஸனம் ஓதா³தனிபா⁴ஸம், ஏவமேவ அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி ஓதா³தானி ஓதா³தவண்ணானி ஓதா³தனித³ஸ்ஸனானி ஓதா³தனிபா⁴ஸானி, ‘தானி அபி⁴பு⁴ய்ய ஜானாமி பஸ்ஸாமீ’தி ஏவம்ஸஞ்ஞீ ஹோதி. இத³ம் அட்ட²மம் அபி⁴பா⁴யதனம். இமானி அட்ட² அபி⁴பா⁴யதனானி (அ. நி. 8.65; தீ³. நி. 3.358).
நவ அனுபுப்³ப³விஹாராதி புப்³ப³ம் புப்³ப³ம் அனு அனுபுப்³ப³ம், அனுபுப்³ப³ம் விஹரிதப்³ப³தோ ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³தோ விஹாரா அனுபுப்³ப³விஹாரா, அனுபடிபாடியா ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³விஹாராதி அத்தோ².
‘‘கதமே நவ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. பீதியா ச விராகா³ உபேக்க²கோ ச விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ, ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³தி, யம் தம் அரியா ஆசிக்க²ந்தி ‘உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீ’தி, ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமா படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மா நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாரா ‘அனந்தோ ஆகாஸோ’தி ஆகாஸானஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸப்³ப³ஸோ ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘அனந்தம் விஞ்ஞாண’ந்தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸப்³ப³ஸோ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘நத்தி² கிஞ்சீ’தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸப்³ப³ஸோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஸமதிக்கம்ம நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸப்³ப³ஸோ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதீ’’தி (அ. நி. 9.33; தீ³. நி. 3.343, 359) வுத்தா நவ அனுபுப்³ப³விஹாராவ.
த³ஸ நிஜ்ஜரவத்தூ²னீதி மிச்சா²தி³ட்டா²தீ³னி நிஜ்ஜரயந்தி நாஸயந்தீதி நிஜ்ஜரானி. வத்தூ²னீதி காரணானி. நிஜ்ஜரானி ச தானி வத்தூ²னி சாதி நிஜ்ஜரவத்தூ²னி. ஸம்மாதி³ட்டா²தீ³னம் ஏதம் அதி⁴வசனம்.
‘‘கதமானி (அ. நி. 10.106; தீ³. நி. 3.360) த³ஸ? ஸம்மாதி³ட்டி²கஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²தி³ட்டி² நிஜ்ஜிண்ணா ஹோதி. யே ச மிச்சா²தி³ட்டி²பச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி, ஸம்மாதி³ட்டி²பச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.
‘‘ஸம்மாஸங்கப்பஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸங்கப்போ நிஜ்ஜிண்ணோ ஹோதி. யே ச மிச்சா²ஸங்கப்பபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி, ஸம்மாஸங்கப்பபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.
‘‘ஸம்மாவாசஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²வாசா நிஜ்ஜிண்ணா ஹோதி. யே ச மிச்சா²வாசாபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி, ஸம்மாவாசாபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.
‘‘ஸம்மாகம்மந்தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²கம்மந்தோ நிஜ்ஜிண்ணோ ஹோதி. யே ச மிச்சா²கம்மந்தபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி, ஸம்மாகம்மந்தபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.
‘‘ஸம்மாஆஜீவஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஆஜீவோ நிஜ்ஜிண்ணோ ஹோதி. யே ச மிச்சா²ஆஜீவபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி, ஸம்மாஆஜீவபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.
‘‘ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²வாயாமோ நிஜ்ஜிண்ணோ ஹோதி. யே ச மிச்சா²வாயாமபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி, ஸம்மாவாயாமபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.
‘‘ஸம்மாஸதிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸதி நிஜ்ஜிண்ணா ஹோதி. யே ச மிச்சா²ஸதிபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி, ஸம்மாஸதிபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.
‘‘ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸமாதி⁴ நிஜ்ஜிண்ணோ ஹோதி. யே ச மிச்சா²ஸமாதி⁴பச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி, ஸம்மாஸமாதி⁴பச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.
‘‘ஸம்மாஞாணிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஞாணம் நிஜ்ஜிண்ணம் ஹோதி. யே ச மிச்சா²ஞாணபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி, ஸம்மாஞாணபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.
‘‘ஸம்மாவிமுத்திஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²விமுத்தி நிஜ்ஜிண்ணா ஹோதி. யே ச மிச்சா²விமுத்திபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி, ஸம்மாவிமுத்திபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தீ’’தி (அ. நி. 10.106; தீ³. நி. 3.360) வுத்தானி த³ஸ நிஜ்ஜரவத்தூ²னி.
3. ஸப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, அபி⁴ஞ்ஞேய்யந்திஆதி³ ப⁴க³வதா வுத்தம் இத⁴ ஆஹரித்வா த³ஸ்ஸிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். கிஞ்ச-இதி ச-காரோ பத³பூரணமத்தே நிபாதோ. சக்கா²தீ³னி திம்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனானி ச²ஸு த்³வாரேஸு ஏகேகஸ்மிம் பஞ்ச பஞ்ச கத்வா த்³வாராரம்மணபவத்திக்கமேன நித்³தி³ட்டா²னி. தத்த² து³வித⁴ம் சக்கு² – மம்ஸசக்கு² பஞ்ஞாசக்கு² ச. தேஸு பு³த்³த⁴சக்கு² ஸமந்தசக்கு² ஞாணசக்கு² தி³ப்³ப³சக்கு² த⁴ம்மசக்கூ²தி பஞ்சவித⁴ம் பஞ்ஞாசக்கு². ‘‘அத்³த³ஸம் கோ² அஹம், பி⁴க்க²வே, பு³த்³த⁴சக்கு²னா லோகம் வோலோகேந்தோ’’தி (ம. நி. 1.283; 2.339; மஹாவ. 9) இத³ம் பு³த்³த⁴சக்கு² நாம. ‘‘ஸமந்தசக்கு² வுச்சதி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாண’’ந்தி (சூளனி. தோ⁴தகமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 32; மோக⁴ராஜமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 85) இத³ம் ஸமந்தசக்கு² நாம. ‘‘சக்கு²ம் உத³பாதி³ ஞாணம் உத³பாதீ³’’தி (ஸம். நி. 5.1081; மஹாவ. 15) இத³ம் ஞாணசக்கு² நாம. ‘‘அத்³த³ஸம் கோ² அஹம், பி⁴க்க²வே, தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴னா’’தி (ம. நி. 1.285) இத³ம் தி³ப்³ப³சக்கு² நாம. ‘‘விரஜம் வீதமலம் த⁴ம்மசக்கு²ம் உத³பாதீ³’’தி (ம. நி. 2.395) இத³ம் ஹேட்டி²மமக்³க³த்தயஸங்கா²தம் ஞாணம் த⁴ம்மசக்கு² நாம.
மம்ஸசக்கு²பி ஸஸம்பா⁴ரசக்கு², பஸாத³சக்கூ²தி து³வித⁴ம் ஹோதி. ய்வாயம் அக்கி²கூபகே பதிட்டி²தோ ஹேட்டா² அக்கி²கூபகட்டி²கேன உபரி ப⁴முகட்டி²கேன உப⁴தோ அக்கி²கூடேஹி ப³ஹித்³தா⁴ அக்கி²பகு²மேஹி பரிச்சி²ன்னோ அக்கி²கூபகமஜ்ஜா² நிக்க²ந்தேன ந்ஹாருஸுத்தகேன மத்த²லுங்கே³ ஆப³த்³தோ⁴ ஸேதகண்ஹாதிகண்ஹமண்ட³லவிசித்தோ மம்ஸபிண்டோ³, இத³ம் ஸஸம்பா⁴ரசக்கு² நாம. யோ பன ஏத்த² ஸிதோ ஏத்த² படிப³த்³தோ⁴ சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³, இத³ம் பஸாத³சக்கு² நாம. இத³மிதா⁴தி⁴ப்பேதம். ததே³தம் தஸ்ஸ ஸஸம்பா⁴ரசக்கு²னோ ஸேதமண்ட³லபரிக்கி²த்தஸ்ஸ கண்ஹமண்ட³லஸ்ஸ மஜ்ஜே² அபி⁴முகே² டி²தானம் ஸரீரஸண்டா²னுப்பத்திதே³ஸே தி³ட்டி²மண்ட³லே ஸத்தஸு பிசுபடலேஸு ஆஸித்ததேலம் பிசுபடலானி விய ஸத்த அக்கி²படலானி ப்³யாபேத்வா பமாணதோ முக்³க³வித³லமத்தம் சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரஹம் வத்து²த்³வாரபா⁴வம் ஸாத⁴யமானம் திட்ட²தி. தம் சக்க²தீதி சக்கு², ரூபம் அஸ்ஸாதே³தி விபா⁴வேதி சாதி அத்தோ². ரூபயந்தீதி ரூபா, வண்ணவிகாரம் ஆபஜ்ஜமானா ஹத³யங்க³தபா⁴வம் பகாஸேந்தீதி அத்தோ². சக்கு²தோ பவத்தம் விஞ்ஞாணம், சக்கு²ஸ்ஸ வா விஞ்ஞாணம் சக்கு²விஞ்ஞாணம். பு²ஸதீதி ப²ஸ்ஸோ. உபஸக்³கே³ன பத³ம் மண்டே³த்வா ஸம்ப²ஸ்ஸோதி வுத்தம். சக்கு²தோ பவத்தோ ஸம்ப²ஸ்ஸோ சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோ. சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயாதி சக்கு²விஞ்ஞாணஸம்பயுத்தப²ஸ்ஸபச்சயா. வேத³யிதந்தி விந்த³னம், வேத³னாதி அத்தோ². ததே³வ ஸுக²யதீதி ஸுக²ம், யஸ்ஸுப்பஜ்ஜதி, தம் ஸுகி²தம் கரோதீதி அத்தோ². ஸுட்டு² வா கா²த³தி, க²னதி ச காயசித்தாபா³த⁴ந்தி ஸுக²ம். து³க்க²யதீதி து³க்க²ம், யஸ்ஸுப்பஜ்ஜதி, தம் து³க்கி²தம் கரோதீதி அத்தோ². ந து³க்க²ம் ந ஸுக²ந்தி அது³க்க²மஸுக²ம். ம-காரோ பத³ஸந்தி⁴வஸேன வுத்தோ. ஸோ பன சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோ அத்தனா ஸம்பயுத்தாய வேத³னாய ஸஹஜாத அஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸய விபாகஆஹாரஸம்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தவஸேன அட்ட²தா⁴ பச்சயோ ஹோதி, ஸம்படிச்ச²னஸம்பயுத்தாய அனந்தரஸமனந்தரஅனந்தரூபனிஸ்ஸயனத்தி²விக³தவஸேனபஞ்சதா⁴, ஸந்தீரணாதி³ஸம்பயுத்தானம் உபனிஸ்ஸயவஸேனேவ பச்சயோ ஹோதி.
ஸுணாதீதி ஸோதம். தம் ஸஸம்பா⁴ரஸோதபி³லஸ்ஸ அந்தோ தனுதம்ப³லோமாசிதே அங்கு³லிவேத⁴கஸண்டா²னே பதே³ஸே ஸோதவிஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரஹம் வத்து²த்³வாரபா⁴வம் ஸாத⁴யமானம் திட்ட²தி. ஸப்பந்தீதி ஸத்³தா³, உதா³ஹரீயந்தீதி அத்தோ². கா⁴யதீதி கா⁴னம். தம் ஸஸம்பா⁴ரகா⁴னபி³லஸ்ஸ அந்தோ அஜபத³ஸண்டா²னே பதே³ஸே கா⁴னவிஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரஹம் வத்து²த்³வாரபா⁴வம் ஸாத⁴யமானம் திட்ட²தி. க³ந்த⁴யந்தீதி க³ந்தா⁴, அத்தனோ வத்து²ம் ஸூசேந்தீதி அத்தோ². ஜீவிதமவ்ஹாயதீதி ஜிவ்ஹா, ஸாயனட்டே²ன வா ஜிவ்ஹா. ஸா ஸஸம்பா⁴ரஜிவ்ஹாய அதிஅக்³க³மூலபஸ்ஸானி வஜ்ஜேத்வா உபரிமதலமஜ்ஜே² பி⁴ன்னஉப்பலத³லக்³க³ஸண்டா²னே பதே³ஸே ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரஹம் வத்து²த்³வாரபா⁴வம் ஸாத⁴யமானா திட்ட²தி. ரஸந்தி தே ஸத்தாதி ரஸா, அஸ்ஸாதே³ந்தீதி அத்தோ². குச்சி²தானம் ஸாஸவத⁴ம்மானம் ஆயோதி காயோ. ஆயோதி உப்பத்திதே³ஸோ. ஸோ யாவதா இமஸ்மிம் காயே உபாதி³ண்ணப்பவத்தி நாம அத்தி², தத்த² யேபு⁴ய்யேன காயபஸாதோ³ காயவிஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரஹம் வத்து²த்³வாரபா⁴வம் ஸாத⁴யமானோ திட்ட²தி. பு²ஸீயந்தீதி போ²ட்ட²ப்³பா³. முனாதீதி மனோ, விஜானாதீதி அத்தோ². அத்தனோ லக்க²ணம் தா⁴ரேந்தீதி த⁴ம்மா. மனோதி ஸஹாவஜ்ஜனம் ப⁴வங்க³ம். த⁴ம்மாதி த்³வாத³ஸபபே⁴தா³ த⁴ம்மாரம்மணா த⁴ம்மா. மனோவிஞ்ஞாணந்தி ஜவனமனோவிஞ்ஞாணம். மனோஸம்ப²ஸ்ஸோதி தம்ஸம்பயுத்தோ ப²ஸ்ஸோ. ஸோ ஸம்பயுத்தாய வேத³னாய விபாகபச்சயவஜ்ஜேஹி ஸேஸேஹி ஸத்தஹி பச்சயோ ஹோதி, அனந்தராய தேஹேவ, ஸேஸானம் உபனிஸ்ஸயவஸேனேவ பச்சயோ ஹோதி.
ரூபாதீ³னி பஞ்ச விஸ்ஸஜ்ஜனானி க²ந்த⁴வஸேன நித்³தி³ட்டா²னி. ஸீதாதீ³ஹி ருப்பதி பீளீயதீதி ரூபம். வேத³யதீதி வேத³னா. ஸஞ்ஜானாதீதி ஸஞ்ஞா. ஸங்க²ரோந்தீதி ஸங்கா²ரா. விஜானாதீதி விஞ்ஞாணம். சக்கா²தீ³னி த⁴ம்மவிசாரபரியந்தானி த³ஸ ச²க்கவஸேன, ஸட்டி² விஸ்ஸஜ்ஜனானி பியரூபஸாதரூபவஸேன நித்³தி³ட்டா²னி. சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜாதி³கா வேத³னா தம்தம்ஸம்பயுத்தாவ. ரூபேஸு ஸஞ்ஞா ரூபஸஞ்ஞா. ஸஞ்சேதயதீதி ஸஞ்சேதனா, அபி⁴ஸந்த³ஹதீதி அத்தோ². தஸதீதி தண்ஹா, பிபாஸதீதி அத்தோ². விதக்கேதீதி விதக்கோ, விதக்கனம் வா விதக்கோ, ஊஹனந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஆரம்மணே தேன சித்தம் விசரதீதி விசாரோ, விசரணம் வா விசாரோ, அனுஸஞ்சரணந்தி வுத்தம் ஹோதி.
4. பத²வீதா⁴தாதீ³னி ச² விஸ்ஸஜ்ஜனானி ஸம்கி²த்தேன நாமரூபவவத்தா²னவஸேன நித்³தி³ட்டா²னி. பத்த²டத்தா பத²வீ. அப்பேதி, ஆபீயதி, அப்பாயதீதி வா ஆபோ. தேஜயதீதி தேஜோ. வாயதீதி வாயோ. ந கஸ்ஸதி ந நிகஸ்ஸதி, கஸிதும் சி²ந்தி³தும் பி⁴ந்தி³தும் வா ந ஸக்காதி ஆகாஸோ. நிஸ்ஸத்தட்டே²ன தா⁴து.
பத²வீகஸிணாதீ³னி த³ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனானி கஸிணபா⁴வனாவஸேன நித்³தி³ட்டா²னி. கஸிணந்தி ஸகலப²ரணவஸேன கஸிணமண்ட³லம்பி தஸ்மிம் உபட்டி²தனிமித்தம்பி ததா³ரம்மணம் ஜா²னம்பி வுச்சதி. இத⁴ பன ஜா²னம் அதி⁴ப்பேதம். ஆதி³ம்ஹி சத்தாரி மஹாபூ⁴தகஸிணாரம்மணானி ஜா²னானி, ததோ பரானி சத்தாரி வண்ணகஸிணாரம்மணானி. ஆகாஸகஸிணந்தி பரிச்சே²தா³காஸோ, ததா³ரம்மணஞ்ச ஜா²னம், கஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸோ, ததா³ரம்மணஞ்ச ஆகாஸானஞ்சாயதனம். விஞ்ஞாணகஸிணந்தி ஆகாஸானஞ்சாயதனவிஞ்ஞாணம், ததா³ரம்மணஞ்ச விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம்.
கேஸாதீ³னி த்³வத்திம்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனானி த்³வத்திம்ஸாகாரகம்மட்டா²னவஸேன நித்³தி³ட்டா²னி. தேஸு பன கேஸாதீ³ஸு படிகூலதோ உபட்டி²தேஸு காயக³தாஸதிவஸேன அஸுப⁴கம்மட்டா²னம் ஹோதி, வண்ணதோ உபட்டி²தேஸு கஸிணகம்மட்டா²னம் ஹோதி, தா⁴துதோ உபட்டி²தேஸு சதுதா⁴துவவத்தா²னகம்மட்டா²னம் ஹோதி, கேஸாதிஆதீ³னி ச படிகூலதோ வண்ணதோ வா உபட்டி²தானம் ததா³ரம்மணானி ஜா²னானி, தா⁴துதோ உபட்டி²தஸ்ஸ தே ச கோட்டா²ஸா ததா³ரம்மணா ச தா⁴துபா⁴வனா வேதி³தப்³பா³.
கேஸா உபோ⁴ஸு பஸ்ஸேஸு கண்ணசூளிகாஹி புரதோ நலாடந்தேன, பச்ச²தோ ச க³லவாடகேன பரிச்சி²ன்னா ஸீஸகடாஹவேட²னசம்மே வீஹக்³க³மத்தம் பவிஸித்வா டி²தா அனேகஸதஸஹஸ்ஸஸங்கா².
லோமா ட²பேத்வா கேஸாதீ³னம் பதிட்டி²தோகாஸம் ஹத்த²தலபாத³தலானி ச யேபு⁴ய்யேன ஸரீரசம்மே நவனவுதியா லோமகூபஸஹஸ்ஸேஸு லிக்கா²மத்தம் பவிஸித்வா டி²தா.
நகா² அங்கு³லீனம் அக்³க³பிட்டே²ஸு டி²தா வீஸதி.
த³ந்தா த்³வீஸு ஹணுகட்டி²கேஸு டி²தா யேபு⁴ய்யேன த்³வத்திம்ஸ.
தசோ ஸகலஸரீரம் பரியோனந்தி⁴த்வா பாகடகிலோமகஸ்ஸ உபரி ச²வியா ஹேட்டா² டி²தம் சம்மம்.
மம்ஸம் ஸாதி⁴கானி தீணி அட்டி²ஸதானி அனுலிம்பித்வா டி²தானி நவமம்ஸபேஸிஸதானி.
ந்ஹாரூ ஸகலஸரீரே அட்டீ²னி ஆப³ந்தி⁴த்வா டி²தானி நவ ந்ஹாருஸதானி.
அட்டீ² ஸகலஸரீரே ஹேட்டா² அட்டீ²னம் உபரி டி²தானி ஸாதி⁴கானி தீணி அட்டி²ஸதானி.
அட்டி²மிஞ்ஜா தேஸம் தேஸம் அட்டீ²னம் அப்³ப⁴ந்தரே டி²தா மிஞ்ஜா.
வக்கம் க³லவாடகா நிக்க²ந்தேன ஏகமூலேன தோ²கம் க³ந்த்வா த்³விதா⁴ பி⁴ன்னேன தூ²லன்ஹாருனா வினிப³த்³தா⁴ ஹுத்வா ஹத³யமம்ஸம் பரிக்கி²பித்வா டி²தா த்³வே மம்ஸபிண்டி³கா.
ஹத³யம் ஸரீரப்³ப⁴ந்தரே த்³வின்னம் த²னானம் மஜ்ஜே² டி²தம் அந்தோ சித்தஸன்னிஸ்ஸயம் அட்³ட⁴பஸதமத்தலோஹிதபுண்ணம் புன்னாக³ட்டி²பதிட்டா²னமத்தாவாடகம் ஹத³யமம்ஸம்.
யகனம் த்³வின்னம் த²னானம் அப்³ப⁴ந்தரே த³க்கி²ணபஸ்ஸம் நிஸ்ஸாய டி²தம் யமகமம்ஸபடலம்.
கிலோமகம் ஹத³யவக்கானி படிச்சா²தே³த்வா டி²தம் படிச்ச²ன்னகிலோமகஸங்கா²தஞ்ச ஸகலஸரீரே சம்மஸ்ஸ ஹேட்ட²தோ மம்ஸம் பரியோனந்தி⁴த்வா டி²தம் அப்படிச்ச²ன்னகிலோமகஸங்கா²தஞ்சாதி து³வித⁴ம் பரியோனஹனமம்ஸம்.
பிஹகம் ஹத³யஸ்ஸ வாமபஸ்ஸே உத³ரபடலஸ்ஸ மத்த²கபஸ்ஸம் நிஸ்ஸாய டி²தம் உத³ரஜிவ்ஹாமம்ஸம்.
பப்பா²ஸம் ஸரீரப்³ப⁴ந்தரே த்³வின்னம் த²னானம் அந்தரே ஹத³யயகனானம் உபரி சா²தே³த்வா ஓலம்ப³ந்தம் டி²தம் த்³வத்திம்ஸமம்ஸக²ண்ட³ப்பபே⁴த³ம் பப்பா²ஸமம்ஸம்.
அந்தம் உபரி க³லவாடகே ஹேட்டா² கரீஸமக்³கே³ வினிப³ந்த⁴த்தா க³லவாடககரீஸமக்³க³பரியந்தே ஸரீரப்³ப⁴ந்தரே டி²தா புரிஸஸ்ஸ த்³வத்திம்ஸஹத்தா² இத்தி²யா அட்ட²வீஸதிஹத்தா² ஏகவீஸதியா டா²னேஸு ஓப⁴க்³கா³ அந்தவட்டி.
அந்தகு³ணம் அந்தபோ⁴கே³ ஏகதோ அக³லந்தே ஆப³ந்தி⁴த்வா ஏகவீஸதியா அந்தபோ⁴கா³னம் அந்தரா டி²தம் ப³ந்த⁴னம்.
உத³ரியம் த³ந்தமுஸலஸஞ்சுண்ணிதம் ஜிவ்ஹாஹத்த²பரிவத்திதம் கே²ளலாலாபலிபு³த்³த⁴ம் தம்க²ணவிக³தவண்ணக³ந்த⁴ரஸாதி³ஸம்பத³ம் தந்தவாயக²லிஸுவானவமது²ஸதி³ஸம் நிபதித்வா பித்தஸேம்ஹவாதபலிவேடி²தம் ஹுத்வா உத³ரக்³கி³ஸந்தாபவேக³குதி²தம் கிமிகுலாகுலம் உபரூபரி பே²ணபு³ப்³பு³ளகானி முஞ்சந்தம் பரமகஸம்பு³கது³க்³க³ந்த⁴ஜேகு³ச்ச²பா⁴வம் ஆபஜ்ஜித்வா ஆமாஸயஸங்கா²தே உபரினாபி⁴அந்தபடலே டி²தம் நானப்பகாரகம் அஸிதபீதகா²யிதஸாயிதம்.
கரீஸம் பக்காஸயஸங்கா²தே ஹேட்டா² நாபி⁴பிட்டி²கண்டகமூலானம் அந்தரே உப்³பே³தே⁴ன அட்ட²ங்கு³லமத்தே அந்தாவஸானே டி²தம் வச்சம்.
பித்தம் ஹத³யமம்ஸபப்பா²ஸானம் அந்தரே யகனமம்ஸம் நிஸ்ஸாய டி²தம் மஹாகோஸாதகீகோஸகஸதி³ஸே பித்தகோஸகே டி²தம் ப³த்³த⁴பித்தஸங்கா²தஞ்ச, கேஸலோமனக²த³ந்தானம் மம்ஸவினிமுத்தட்டா²னஞ்சேவ த²த்³த⁴ஸுக்க²சம்மஞ்ச ட²பேத்வா அவஸேஸம் ஸரீரம் ப்³யாபேத்வா டி²தம் அப³த்³த⁴பித்தஸங்கா²தஞ்சாதி து³வித⁴ம் பித்தம்.
ஸேம்ஹம் உத³ரபடலே டி²தம் ஏகபத்த²பூரப்பமாணம் ஸேம்ஹம்.
புப்³போ³ கா²ணுகண்டகபஹரணக்³கி³ஜாலாதீ³ஹி அபி⁴ஹதே வா ஸரீரப்பதே³ஸே அப்³ப⁴ந்தரதா⁴துக்கோ²ப⁴வஸேன வா உப்பன்னேஸு க³ண்ட³பீளகாதீ³ஸு பரிபக்கலோஹிதபரிணாமோ. லோஹிதம் யகனஸ்ஸ ஹேட்டா²பா⁴க³ம் பூரேத்வா ஹத³யவக்கபப்பா²ஸானம் உபரி தோ²கம் தோ²கம் பக்³க⁴ரந்தம் வக்கஹத³யயகனபப்பா²ஸே தேமயமானம் டி²தம் ஏகபத்த²பூரமத்தம் ஸன்னிசிதலோஹிதஸங்கா²தஞ்ச, கேஸலோமனக²த³ந்தானம் மம்ஸவினிமுத்தட்டா²னஞ்சேவ த²த்³த⁴ஸுக்க²சம்மஞ்ச ட²பேத்வா த⁴மனிஜாலானுஸாரேன ஸப்³ப³ம் உபாதி³ண்ணஸரீரம் ப²ரித்வா டி²தம் ஸம்ஸரணலோஹிதஸங்கா²தஞ்சாதி து³வித⁴ம் லோஹிதம்.
ஸேதோ³ அக்³கி³ஸந்தாபஸூரியஸந்தாபஉதுவிகாராதீ³ஹி ஸந்தத்தே ஸரீரே ஸப்³ப³கேஸலோமகூபவிவரேஹி பக்³க⁴ரணகஆபோதா⁴து.
மேதோ³ தூ²லஸ்ஸ ஸகலஸரீரே சம்மமம்ஸந்தரே கிஸஸ்ஸ ஜங்க⁴மம்ஸாதீ³னி நிஸ்ஸாய டி²தோ தி²னஸினேஹோ.
அஸ்ஸு ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸவிஸபா⁴கா³ஹாரஉதூஹி ஸமுட்ட²ஹித்வா அக்கி²கூபகே பூரேத்வா திட்ட²ந்தீ வா பக்³க⁴ரந்தீ வா ஆபோதா⁴து.
வஸா அக்³கி³ஸந்தாபஸூரியஸந்தாபஉதுவிஸபா⁴கே³ஹி உஸ்மாஜாதேஸு யேபு⁴ய்யேன ஹத்த²தலஹத்த²பிட்டி²பாத³தலபாத³பிட்டி²னாஸாபுடனலாடஅம்ஸகூடேஸு டி²தோ விலீனஸினேஹோ.
கே²ளோ ததா²ரூபம் ஆஹாரம் பஸ்ஸந்தஸ்ஸ வா ஸரந்தஸ்ஸ வா முகே² வா ட²பேந்தஸ்ஸ ஹத³யம் வா ஆகிலாயந்தஸ்ஸ கிஸ்மிஞ்சிதே³வ வா ஜிகு³ச்ச²ம் உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ பி⁴ய்யோ உப்பஜ்ஜித்வா உபோ⁴ஹி கபோலபஸ்ஸேஹி ஓருய்ஹ ஜிவ்ஹாய திட்ட²மானா பே²ணமிஸ்ஸா ஆபோதா⁴து.
ஸிங்கா⁴ணிகா விஸபா⁴கா³ஹாரஉதுவஸேன ஸஞ்ஜாததா⁴துக்கோ²ப⁴ஸ்ஸ வா ரோத³ந்தஸ்ஸ வா அந்தோஸீஸே மத்த²லுங்க³தோ க³லித்வா தாலுமத்த²கவிவரேன ஓதரித்வா நாஸாபுடே பூரேத்வா திட்ட²ந்தம் வா பக்³க⁴ரந்தம் வா பூதி அஸுசி பிச்சி²லம்.
லஸிகா அட்டி²ஸந்தீ⁴னம் அப்³ப⁴ஞ்ஜனகிச்சம் ஸாத⁴யமானம் அஸீதிஸதஸந்தீ⁴னம் அப்³ப⁴ந்தரே டி²தம் பிச்சி²லகுணபம்.
முத்தம் ஆஹாரஉதுவஸேன வத்தி²புடப்³ப⁴ந்தரே டி²தா ஆபோதா⁴து.
மத்த²லுங்க³ம் ஸீஸகடாஹப்³ப⁴ந்தரே சத்தாரோ ஸிப்³பி³னிமக்³கே³ நிஸ்ஸாய டி²தோ சதுபிண்ட³ஸமோதா⁴னோ மிஞ்ஜராஸி.
சக்கா²யதனாதீ³னி த்³வாத³ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனானி த்³வாத³ஸாயதனவஸேன நித்³தி³ட்டா²னி. ஆயதனதோ, ஆயானம் தனனதோ, ஆயதஸ்ஸ ச நயனதோ ஆயதனம். சக்கு²ரூபாதீ³ஸு ஹி தம்தம்த்³வாராரம்மணா சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா ஸேன ஸேன அனுப⁴வனாதி³னா கிச்சேன ஆயதந்தி உட்ட²ஹந்தி க⁴டந்தி, வாயமந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. தே ச பன ஆயபூ⁴தே த⁴ம்மே ஏதானி தனோந்தி, வித்தா²ரேந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. இத³ஞ்ச அனமதக்³கே³ ஸம்ஸாரே பவத்தம் அதீவ ஆயதம் ஸம்ஸாரது³க்க²ம் யாவ ந நிவத்ததி, தாவ நயந்தி, பவத்தயந்தீதி வுத்தம் ஹோதி.
அபிச நிவாஸட்டா²னட்டே²ன ஆகரட்டே²ன ஸமோஸரணட்டா²னட்டே²ன ஸஞ்ஜாதிதே³ஸட்டே²ன காரணட்டே²ன ச ஆயதனம். ததா² ஹி லோகே ‘‘இஸ்ஸராயதனம் வாஸுதே³வாயதன’’ந்திஆதீ³ஸு நிவாஸட்டா²னம் ‘‘ஆயதன’’ந்தி வுச்சதி. ‘‘ஸுவண்ணாயதனம் ரஜதாயதன’’ந்திஆதீ³ஸு ஆகரோ. ஸாஸனே பன ‘‘மனோரமே ஆயதனே, ஸேவந்தி நம் விஹங்க³மா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 5.38) ஸமோஸரணட்டா²னம். ‘‘த³க்கி²ணாபதோ² கு³ன்னம் ஆயதன’’ந்திஆதீ³ஸு ஸஞ்ஜாதிதே³ஸோ. ‘‘தத்ர தத்ரேவ ஸக்கி²ப⁴ப்³ப³தம் பாபுணாதி ஸதி ஸதிஆயதனே’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 3.102; 5.23) காரணம். சக்கு²ஆதீ³ஸு சாபி தே தே சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா நிவஸந்தி ததா³யத்தவுத்திதாயாதி சக்கா²த³யோ நேஸம் நிவாஸட்டா²னம், சக்கா²தீ³ஸு ச தே ஆகிண்ணா தன்னிஸ்ஸயத்தா ததா³ரம்மணத்தா சாதி சக்கா²த³யோ ச நேஸம் ஆகரோ, தத்த² தத்த² வத்து²த்³வாராரம்மணவஸேன ஸமோஸரணதோ சக்கா²த³யோ ச நேஸம் ஸமோஸரணட்டா²னம், தம்னிஸ்ஸயாரம்மணபா⁴வேன தத்தே²வ உப்பத்திதோ சக்கா²த³யோ ச நேஸம் ஸஞ்ஜாதிதே³ஸோ, சக்கா²தீ³னம் அபா⁴வே அபா⁴வதோ சக்கா²த³யோ ச நேஸம் காரணந்தி யதா²வுத்தேனத்தே²ன சக்கு² ச தம் ஆயதனஞ்சாதி சக்கா²யதனம். ஏவம் ஸேஸானிபி.
சக்கு²தா⁴தாதீ³னி அட்டா²ரஸ விஸ்ஸஜ்ஜனானி அட்டா²ரஸதா⁴துவஸேன நித்³தி³ட்டா²னி. சக்கா²தீ³ஸு ஏகேகோ த⁴ம்மோ யதா²ஸம்ப⁴வம் வித³ஹதி, தீ⁴யதே, விதா⁴னம் விதீ⁴யதே, ஏதாய, ஏத்த² வா தீ⁴யதீதி தா⁴து. லோகியா ஹி தா⁴துயோ காரணபா⁴வேன வவத்தி²தா ஹுத்வா ஸுவண்ணரஜதாதி³தா⁴துயோ விய ஸுவண்ணரஜதாதி³ம், அனேகப்பகாரம் ஸம்ஸாரது³க்க²ம் வித³ஹந்தி. பா⁴ரஹாரேஹி ச பா⁴ரோ விய ஸத்தேஹி தீ⁴யந்தே, தா⁴ரீயந்தீதி அத்தோ². து³க்க²விதா⁴னமத்தமேவ சேதா அவஸவத்தனதோ. ஏதாஹி ச கரணபூ⁴தாஹி ஸம்ஸாரது³க்க²ம் ஸத்தேஹி அனுவிதீ⁴யதி. ததா²விஹிதஞ்சேதம் ஏதாஸ்வேவ தீ⁴யதி, ட²பீயதீதி அத்தோ². அபிச யதா² தித்தி²யானம் அத்தா நாம ஸபா⁴வதோ நத்தி², ந ஏவமேதா. ஏதா பன அத்தனோ ஸபா⁴வம் தா⁴ரேந்தீதி தா⁴துயோ. யதா² ச லோகே விசித்தா ஹரிதாலமனோஸிலாத³யோ ஸேலாவயவா தா⁴துயோதி வுச்சந்தி, ஏவமேதாபி தா⁴துயோ வியாதி தா⁴துயோ. விசித்தா ஹேதா ஞாணனேய்யாவயவாதி. யதா² வா ஸரீரஸங்கா²தஸ்ஸ ஸமுதா³யஸ்ஸ அவயவபூ⁴தேஸு ரஸஸோணிதாதீ³ஸு அஞ்ஞமஞ்ஞவிஸபா⁴க³லக்க²ணபரிச்சி²ன்னேஸு தா⁴துஸமஞ்ஞா, ஏவமேவேதேஸுபி பஞ்சக்க²ந்த⁴ஸங்கா²தஸ்ஸ அத்தபா⁴வஸ்ஸ அவயவேஸு தா⁴துஸமஞ்ஞா வேதி³தப்³பா³. அஞ்ஞமஞ்ஞவிஸபா⁴க³லக்க²ணபரிச்சி²ன்னா ஹேதே சக்கா²த³யோதி. அபிச தா⁴தூதி நிஜ்ஜீவமத்தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ததா² ஹி ப⁴க³வா ‘‘ச²தா⁴துரோ அயம் பி⁴க்கு² புரிஸோ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 3.343-344) ஜீவஸஞ்ஞாஸமூஹனனத்த²ம் தா⁴துதே³ஸனம் அகாஸீதி. யதா²வுத்தேனத்தே²ன சக்கு² ச தம் தா⁴து சாதி சக்கு²தா⁴து. ஏவம் ஸேஸாபி. மனோதா⁴தூதி ச திஸ்ஸோ மனோதா⁴துயோ. த⁴ம்மதா⁴தூதி வேத³னாஸஞ்ஞாஸங்கா²ரக்க²ந்தா⁴ ஸோளஸ ஸுகு²மரூபானி நிப்³பா³னஞ்ச. மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூதி ச²ஸத்ததி மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயோ.
சக்கு²ந்த்³ரியாதீ³னி பா³வீஸதி விஸ்ஸஜ்ஜனானி பா³வீஸதிந்த்³ரியவஸேன நித்³தி³ட்டா²னி. சக்கு²மேவ த³ஸ்ஸனலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி சக்கு²ந்த்³ரியம். ஸோதமேவ ஸவனலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி ஸோதிந்த்³ரியம். கா⁴னமேவ கா⁴யனலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி கா⁴னிந்த்³ரியம். ஜிவ்ஹா ஏவ ஸாயனலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி ஜிவ்ஹிந்த்³ரியம். காயோ ஏவ பு²ஸனலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி காயிந்த்³ரியம். மனதே இதி மனோ, விஜானாதீதி அத்தோ². அட்ட²கதா²சரியா பனாஹு – நாலியா மினமானோ விய மஹாதுலாய தா⁴ரயமானோ விய ச ஆரம்மணம் மனதி ஜானாதீதி மனோ, ததே³வ மனனலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி மனிந்த்³ரியம்.
ஜீவந்தி தேன தம்ஸஹஜாதா த⁴ம்மாதி ஜீவிதம், ததே³வ அனுபாலனலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி ஜீவிதிந்த்³ரியம். தம் ரூபஜீவிதிந்த்³ரியம் அரூபஜீவிதிந்த்³ரியந்தி து³வித⁴ம். ஸப்³ப³கம்மஜரூபஸஹஜம் ஸஹஜரூபானுபாலனம் ரூபஜீவிதிந்த்³ரியம், ஸப்³ப³சித்தஸஹஜம் ஸஹஜஅரூபானுபாலனம் அரூபஜீவிதிந்த்³ரியம்.
தீ²யதி ஸங்கா⁴தம் க³ச்ச²தி ஏதிஸ்ஸா க³ப்³போ⁴தி இத்தீ², இத்தி²லிங்கா³தீ³ஸு இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி இந்த்³ரியம், நியமதோ இத்தி²யா ஏவ இந்த்³ரியம் இத்தி²ந்த்³ரியம்.
பும்-வுச்சதி நிரயோ, பும் ஸங்கா²தே நிரயே ரிஸீயதி ஹிம்ஸீயதீதி புரிஸோ, புரிஸலிங்கா³தீ³ஸு இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி இந்த்³ரியம், நியமதோ புரிஸஸ்ஸேவ இந்த்³ரியம் புரிஸிந்த்³ரியம். த்³வீஸுபேதேஸு ஏகேகம் ஸபா⁴வகஸ்ஸ ஏகேகஸ்ஸ கம்மஜரூபஸஹஜம் ஹோதி.
குஸலவிபாககாயவிஞ்ஞாணஸம்பயுத்தம் ஸுக²ம், காயிகஸாதலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி இந்த்³ரியம், ஸுக²மேவ இந்த்³ரியம் ஸுகி²ந்த்³ரியம்.
அகுஸலவிபாககாயவிஞ்ஞாணஸம்பயுத்தம் து³க்க²ம், காயிகஅஸாதலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி இந்த்³ரியம், து³க்க²மேவ இந்த்³ரியம் து³க்கி²ந்த்³ரியம்.
பீதிஸோமனஸ்ஸயோக³தோ ஸோப⁴னம் மனோ அஸ்ஸாதி ஸுமனோ, ஸுமனஸ்ஸ பா⁴வோ ஸோமனஸ்ஸம், சேதஸிகஸாதலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி இந்த்³ரியம், ஸோமனஸ்ஸமேவ இந்த்³ரியம் ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியம்.
தோ³மனஸ்ஸயோக³தோ து³ட்டு² மனோ அஸ்ஸாதி, ஹீனவேத³னத்தா வா குச்சி²தம் மனோ அஸ்ஸாதி து³ம்மனோ, து³ம்மனஸ்ஸ பா⁴வோ தோ³மனஸ்ஸம், சேதஸிகஅஸாதலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி இந்த்³ரியம், தோ³மனஸ்ஸமேவ இந்த்³ரியம் தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியம். ஸுக²து³க்கா²காரபவத்திம் உபேக்க²தி மஜ்ஜ²த்தாகாரஸண்டி²தத்தா தேனாகாரேன பவத்ததீதி உபேக்கா², மஜ்ஜ²த்தலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி இந்த்³ரியம், உபேக்கா² ஏவ இந்த்³ரியம் உபேக்கி²ந்த்³ரியம்.
ஸத்³த³ஹந்தி ஏதாய, ஸயம் வா ஸத்³த³ஹதி, ஸத்³த³ஹனமத்தமேவ வா ஏஸாதி ஸத்³தா⁴, அஸ்ஸத்³தி⁴யஸ்ஸ அபி⁴ப⁴வனதோ அதி⁴பதிஅத்தே²ன இந்த்³ரியம், அதி⁴மோக்க²லக்க²ணே வா இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி இந்த்³ரியம், ஸத்³தா⁴யேவ இந்த்³ரியம் ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம்.
வீரபா⁴வோ வீரியம், வீரானம் வா கம்மம், விதி⁴னா வா நயேன ஈரயிதப்³ப³ம் பவத்தயிதப்³ப³ந்தி வீரியம், கோஸஜ்ஜஸ்ஸ அபி⁴ப⁴வனதோ அதி⁴பதிஅத்தே²ன இந்த்³ரியம், பக்³க³ஹணலக்க²ணே வா இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி இந்த்³ரியம், வீரியமேவ இந்த்³ரியம் வீரியிந்த்³ரியம்.
ஸரந்தி தாய, ஸயம் வா ஸரதி, ஸரணமத்தமேவ வா ஏஸாதி ஸதி, முட்ட²ஸச்சஸ்ஸ அபி⁴ப⁴வனதோ அதி⁴பதிஅத்தே²ன இந்த்³ரியம், உபட்டா²னலக்க²ணே வா இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி இந்த்³ரியம், ஸதி ஏவ இந்த்³ரியம் ஸதிந்த்³ரியம்.
ஆரம்மணே சித்தம் ஸம்மா ஆதி⁴யதி ட²பேதீதி ஸமாதி⁴, விக்கே²பஸ்ஸ அபி⁴ப⁴வனதோ அதி⁴பதிஅத்தே²ன இந்த்³ரியம், அவிக்கே²பலக்க²ணே வா இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி இந்த்³ரியம், ஸமாதி⁴ ஏவ இந்த்³ரியம் ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம்.
‘‘இத³ம் து³க்க²’’ந்திஆதி³னா நயேன அரியஸச்சானி பஜானாதீதி பஞ்ஞா. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘அனிச்சம் து³க்க²மனத்தாதி பஞ்ஞாபனவஸேன பஞ்ஞா’’தி வுத்தம். அவிஜ்ஜாய அபி⁴ப⁴வனதோ அதி⁴பதிஅத்தே²ன இந்த்³ரியம், த³ஸ்ஸனலக்க²ணே வா இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி இந்த்³ரியம், பஞ்ஞா ஏவ இந்த்³ரியம் பஞ்ஞிந்த்³ரியம்.
அனமதக்³கே³ ஸம்ஸாரவட்டே அனஞ்ஞாதம் அமதம் பத³ம் சதுஸச்சத⁴ம்மமேவ வா ஜானிஸ்ஸாமீதி படிபன்னஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனதோ இந்த்³ரியட்ட²ஸம்ப⁴வதோ ச அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியம். ஸோதாபத்திமக்³க³ஞாணஸ்ஸேதம் நாமம்.
பட²மமக்³கே³ன ஞாதம் மரியாத³ம் அனதிக்கமித்வா தேஸம்யேவ தேன மக்³கே³ன ஞாதானம் சதுஸச்சத⁴ம்மானமேவ ஜானனதோ இந்த்³ரியட்ட²ஸம்ப⁴வதோ ச ஆஜானனகம் இந்த்³ரியம் அஞ்ஞிந்த்³ரியம். ஸோதாபத்திப²லாதீ³ஸு ச²ஸு டா²னேஸு ஞாணஸ்ஸேதம் நாமம்.
அஞ்ஞாதாவினோ சதுஸச்சேஸு நிட்டி²தஞாணகிச்சஸ்ஸ கீ²ணாஸவஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனதோ இந்த்³ரியட்ட²ஸம்ப⁴வதோ ச அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியம், அஞ்ஞாதாவீனம் வா சதூஸு ஸச்சேஸு நிட்டி²தகிச்சானம் சத்தாரி ஸச்சானி படிவிஜ்ஜி²த்வா டி²தானம் த⁴ம்மானம் அப்³ப⁴ந்தரே இந்த³ட்ட²ஸாத⁴னேன அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியம். அரஹத்தப²லஞாணஸ்ஸேதம் நாமம். ஸப்³பா³னிபேதானி யதா²யோக³ம் இந்த³லிங்க³ட்டே²ன இந்த³தே³ஸிதட்டே²ன இந்த³தி³ட்ட²ட்டே²ன இந்த³ஸிட்ட²ட்டே²ன இந்த³ஜுட்ட²ட்டே²ன ச இந்த்³ரியானி. ப⁴க³வா ஹி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ பரமிஸ்ஸரியபா⁴வதோ இந்தோ³, குஸலாகுஸலஞ்ச கம்மம் கம்மேஸு கஸ்ஸசி இஸ்ஸரியாபா⁴வதோ. தேனேவேத்த² கம்மஜனிதானி இந்த்³ரியானி குஸலாகுஸலகம்மம் உல்லிங்கே³ந்தி, தேன ச ஸிட்டா²னீதி இந்த³லிங்க³ட்டே²ன இந்த³ஸிட்ட²ட்டே²ன ச இந்த்³ரியானி. ஸப்³பா³னேவ பனேதானி ப⁴க³வதா முனிந்தே³ன யதா²பூ⁴ததோ பகாஸிதானி அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴னி சாதி இந்த³தே³ஸிதட்டே²ன இந்த³தி³ட்ட²ட்டே²ன ச இந்த்³ரியானி. தேனேவ ச ப⁴க³வதா முனிந்தே³ன கானிசி கோ³சராஸேவனாய, கானிசி பா⁴வனாஸேவனாய ஸேவிதானீதி இந்த³ஜுட்ட²ட்டே²னபி இந்த்³ரியானி. அபி ச ஆதி⁴பச்சஸங்கா²தேன இஸ்ஸரியட்டே²னபி ஏதானி இந்த்³ரியானி. சக்கு²விஞ்ஞாணாதி³பவத்தியஞ்ஹி சக்கா²தீ³னம் ஸித்³த⁴மாதி⁴பச்சம் தஸ்மிம் திக்கே² திக்க²த்தா மந்தே³ ச மந்த³த்தாதி.
5. காமதா⁴துஆதீ³னி த்³வாத³ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனானி ப⁴வப்பபே⁴த³வஸேன நித்³தி³ட்டா²னி. காமராக³ஸங்கா²தேன காமேன யுத்தா தா⁴து காமதா⁴து, காமஸங்கா²தா வா தா⁴து காமதா⁴து.
காமம் பஹாய ரூபேன யுத்தா தா⁴து ரூபதா⁴து, ரூபஸங்கா²தா வா தா⁴து ரூபதா⁴து.
காமஞ்ச ரூபஞ்ச பஹாய அரூபேன யுத்தா தா⁴து அரூபதா⁴து, அரூபஸங்கா²தா வா தா⁴து அரூபதா⁴து.
தா ஏவ தா⁴துயோ புன ப⁴வபரியாயேன வுத்தா. ப⁴வதீதி ஹி ப⁴வோதி வுச்சதி. ஸஞ்ஞாய யுத்தோ ப⁴வோ ஸஞ்ஞாப⁴வோ, ஸஞ்ஞாஸஹக³தோ வா ப⁴வோ ஸஞ்ஞாப⁴வோ, ஸஞ்ஞா வா ஏத்த² ப⁴வே அத்தீ²தி ஸஞ்ஞாப⁴வோ. ஸோ காமப⁴வோ ச அஸஞ்ஞாப⁴வமுத்தோ ரூபப⁴வோ ச நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாப⁴வமுத்தோ அரூபப⁴வோ ச ஹோதி.
ந ஸஞ்ஞாப⁴வோ அஸஞ்ஞாப⁴வோ, ஸோ ரூபப⁴வேகதே³ஸோ.
ஓளாரிகத்தாபா⁴வதோ நேவஸஞ்ஞா, ஸுகு²மத்தேன ஸம்ப⁴வதோ நாஸஞ்ஞாதி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞா, தாய யுத்தோ ப⁴வோ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாப⁴வோ. அத² வா ஓளாரிகாய ஸஞ்ஞாய அபா⁴வா, ஸுகு²மாய ச பா⁴வா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞா அஸ்மிம் ப⁴வேதி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாப⁴வோ, ஸோ அரூபப⁴வேகதே³ஸோ.
ஏகேன ரூபக்க²ந்தே⁴ன வோகிண்ணோ ப⁴வோ ஏகேன வோகாரோ அஸ்ஸ ப⁴வஸ்ஸாதி ஏகவோகாரப⁴வோ, ஸோ அஸஞ்ஞப⁴வோவ.
சதூஹி அரூபக்க²ந்தே⁴ஹி வோகிண்ணோ ப⁴வோ சதூஹி வோகாரோ அஸ்ஸ ப⁴வஸ்ஸாதி சதுவோகாரப⁴வோ, ஸோ அரூபப⁴வோ ஏவ.
பஞ்சஹி க²ந்தே⁴ஹி வோகிண்ணோ ப⁴வோ பஞ்சஹி வோகாரோ அஸ்ஸ ப⁴வஸ்ஸாதி பஞ்சவோகாரப⁴வோ, ஸோ காமப⁴வோ ச ரூபப⁴வேகதே³ஸோ ச ஹோதி.
6. பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னி த்³வாத³ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனானி ஜா²னஸமாபத்திவஸேன நித்³தி³ட்டா²னி. ஜா²னந்தி இத⁴ ப்³ரஹ்மவிஹாரமத்தம் அதி⁴ப்பேதம். விதக்கவிசாரபீதிஸுக²சித்தேகக்³க³தாஸம்பயுத்தம் பட²மம் ஜா²னம். பீதிஸுக²சித்தேகக்³க³தாஸம்பயுத்தம் து³தியம் ஜா²னம். ஸுக²சித்தேகக்³க³தாஸம்பயுத்தம் ததியம் ஜா²னம். உபேக்கா²சித்தேகக்³க³தாஸம்பயுத்தம் சதுத்த²ம் ஜா²னம்.
மேத³தி மேஜ்ஜதீதி மேத்தா, ஸினிய்ஹதீதி அத்தோ². மித்தே வா ப⁴வா, மித்தஸ்ஸ வா ஏஸா பவத்தீதி மேத்தா, பச்சனீகத⁴ம்மேஹி முத்தத்தா ஆரம்மணே சாதி⁴முத்தத்தா விமுத்தி, சேதஸோ விமுத்தி சேதோவிமுத்தி, மேத்தா ஏவ சேதோவிமுத்தி மேத்தாசேதோவிமுத்தி.
கருணா வுத்தத்தா² ஏவ.
மோத³ந்தி தாய தம்ஸமங்கி³னோ, ஸயம் வா மோத³தி, மோத³னமத்தமேவ வா தந்தி முதி³தா. ‘‘அவேரா ஹோந்தூ’’திஆதி³ப்³யாபாரப்பஹானேன மஜ்ஜ²த்தபா⁴வூபக³மனேன ச உபேக்க²தீதி உபேக்கா². மேத்தாத³யோ தயோ ப்³ரஹ்மவிஹாரா பட²மாதீ³ஹி தீஹி ஜா²னேஹி யுத்தா. உபேக்கா²ப்³ரஹ்மவிஹாரோ சதுத்த²ஜ்ஜா²னேன யுத்தோ.
ப²ரணவஸேன நத்தி² ஏதஸ்ஸ அந்தோதி அனந்தோ. ஆகாஸோ அனந்தோ ஆகாஸானந்தோ, கஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸோ. ஆகாஸானந்தோயேவ ஆகாஸானஞ்சம், தம் ஆகாஸானஞ்சம் அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன ஆயதனமஸ்ஸ ஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ‘‘தே³வானம் தே³வாயதனமிவா’’தி ஆகாஸானஞ்சாயதனம். ஆகாஸானஞ்சாயதனமேவ ஸமாபத்தி ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்தி. ப²ரணவஸேன ச நத்தி² ஏதஸ்ஸ அந்தோதி அனந்தம், தம் ஆகாஸாரம்மணம் விஞ்ஞாணம். அனந்தமேவ ஆனஞ்சம், விஞ்ஞாணம் ஆனஞ்சம் ‘‘விஞ்ஞாணானஞ்ச’’ந்தி அவத்வா ‘‘விஞ்ஞாணஞ்ச’’ந்தி வுத்தம். அயஞ்ஹேத்த² ருள்ஹிஸத்³தோ³. தம் விஞ்ஞாணஞ்சம் அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன ஆயதனமஸ்ஸ ஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ‘‘தே³வானம் தே³வாயதனமிவா’’தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம். நத்தி² ஏதஸ்ஸ கிஞ்சனந்தி அகிஞ்சனம், அந்தமஸோ ப⁴ங்க³மத்தம்பி அஸ்ஸ அவஸிட்ட²ம் நத்தீ²தி வுத்தம் ஹோதி. அகிஞ்சனஸ்ஸ பா⁴வோ ஆகிஞ்சஞ்ஞம். ஆகாஸானஞ்சாயதனவிஞ்ஞாணாபா⁴வஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். தம் ஆகிஞ்சஞ்ஞம். அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன ஆயதனமஸ்ஸ ஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ‘‘தே³வானம் தே³வாயதனமிவா’’தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம். ஓளாரிகாய ஸஞ்ஞாய அபா⁴வதோ, ஸுகு²மாய ச பா⁴வதோ நேவஸ்ஸ ஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ஸஞ்ஞா நாஸஞ்ஞாதி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞம். நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞஞ்ச தம் மனாயதனத⁴ம்மாயதனபரியாபன்னத்தா ஆயதனஞ்சாதி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம். அத² வா யாயமேத்த² ஸஞ்ஞா ஸா படுஸஞ்ஞாகிச்சம் காதும் அஸமத்த²தாய நேவஸஞ்ஞா, ஸங்கா²ராவஸேஸஸுகு²மபா⁴வேன விஜ்ஜமானத்தா நாஸஞ்ஞாதி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞா, நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞா ச ஸா ஸேஸத⁴ம்மானம் அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன ஆயதனஞ்சாதி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம். ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனாரம்மணாய ஸமாபத்தியா ஏதம் அதி⁴வசனம். ந கேவலம் ஏத்த² ஸஞ்ஞா ஏதி³ஸீ, அத² கோ² வேத³னாபி நேவவேத³னா நாவேத³னா. சித்தம்பி நேவசித்தம் நாசித்தம். ப²ஸ்ஸோபி நேவப²ஸ்ஸோ நாப²ஸ்ஸோ. ஏஸ நயோ ஸேஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஸு. ஸஞ்ஞாஸீஸேன பனாயம் தே³ஸனா கதாதி.
அவிஜ்ஜாதீ³னி த்³வாத³ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனானி படிச்சஸமுப்பாத³ங்க³வஸேன நித்³தி³ட்டா²னி. பூரேதும் அயுத்தட்டே²ன காயது³ச்சரிதாதி³ அவிந்தி³யம் நாம, அலத்³த⁴ப்³ப³ந்தி அத்தோ². தம் அவிந்தி³யம் விந்த³தீதி அவிஜ்ஜா. தப்³பி³பரீததோ காயஸுசரிதாதி³ விந்தி³யம் நாம, தம் விந்தி³யம் ந விந்த³தீதி அவிஜ்ஜா. க²ந்தா⁴னம் ராஸட்ட²ம், ஆயதனானம் ஆயதனட்ட²ம், தா⁴தூனம் ஸுஞ்ஞட்ட²ம், இந்த்³ரியானம் அதி⁴பதியட்ட²ம், ஸச்சானம் தத²ட்ட²ம் அவிதி³தம் கரோதீதி அவிஜ்ஜா. து³க்கா²தீ³னம் பீளனாதி³வஸேன வுத்தம் சதுப்³பி³த⁴ம் சதுப்³பி³த⁴ம் அத்த²ம் அவிதி³தம் கரோதீதிபி அவிஜ்ஜா, அந்தவிரஹிதே ஸம்ஸாரே ஸப்³ப³யோனிக³திப⁴வவிஞ்ஞாணட்டி²திஸத்தாவாஸேஸு ஸத்தே ஜவாபேதீதி அவிஜ்ஜா, பரமத்த²தோ அவிஜ்ஜமானேஸு இத்தி²புரிஸாதீ³ஸு ஜவதி, விஜ்ஜமானேஸுபி க²ந்தா⁴தீ³ஸு ந ஜவதீதி அவிஜ்ஜா, அபி ச சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் வத்தா²ரம்மணானம் படிச்சஸமுப்பாத³படிச்சஸமுப்பன்னானஞ்ச த⁴ம்மானம் சா²த³னதோபி அவிஜ்ஜா. ஸங்க²தமபி⁴ஸங்க²ரோந்தீதி ஸங்கா²ரா. விஜானாதீதி விஞ்ஞாணம். நமதீதி நாமம், நாமயதீதி வா நாமம். ருப்பதீதி ரூபம். ஆயே தனோதி, ஆயதஞ்ச நயதீதி ஆயதனம். பு²ஸதீதி ப²ஸ்ஸோ. வேத³யதீதி வேத³னா. பரிதஸ்ஸதீதி தண்ஹா. உபாதி³யதி பு⁴ஸம் க³ண்ஹாதீதி உபாதா³னம். ப⁴வதி, பா⁴வயதீதி வா ப⁴வோ. ஜனனம் ஜாதி. ஜீரணம் ஜரா. மரந்தி ஏதேனாதி மரணம்.
7. து³க்கா²தீ³னி அட்ட²ஸதானி அட்ட² ச விஸ்ஸஜ்ஜனானி சதுஸச்சயோஜனாவஸேன நித்³தி³ட்டா²னி. ‘‘து³க்க²ம் அபி⁴ஞ்ஞேய்ய’’ந்திஆதீ³ஸு ஹி ச²ன்னம் சதுக்கானம் வஸேன சதுவீஸதி விஸ்ஸஜ்ஜனானி ‘‘சக்கு² ஜராமரண’’ந்தி பேய்யாலே ‘‘சக்கு² அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் ஸோதம் அபி⁴ஞ்ஞேய்ய’’ந்திஆதி³னா ‘‘ஜாதி அபி⁴ஞ்ஞேய்யா’’தி பரியோஸானேன பஞ்சனவுதாதி⁴கேன விஸ்ஸஜ்ஜனஸதேன யோஜேத்வா வுத்தானி. பஞ்சனவுதாதி⁴கம் சதுக்கஸதம் ஹோதி, தேஸம் சதுக்கானம் வஸேன அஸீதிஅதி⁴கானி ஸத்த விஸ்ஸஜ்ஜனஸதானி. ‘‘ஜராமரணம் அபி⁴ஞ்ஞேய்ய’’ந்திஆதி³கே சதுக்கே ‘‘சத்தாரி விஸ்ஸஜ்ஜனானீ’’தி ஏவம் ஸப்³பா³னி அட்ட² ச ஸதானி அட்ட² ச விஸ்ஸஜ்ஜனானி ஹோந்தி. ஏத்த² ச தஸ்ஸ தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ பதா⁴னபூ⁴தோ பச்சயோ ஸமுத³யோதி வேதி³தப்³போ³. ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஹி ஸுஞ்ஞம் நிப்³பா³னம் நிரோதோ⁴தி வேதி³தப்³ப³ம். அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியாதீ³னம் திண்ணம்பி ஹி லோகுத்தரிந்த்³ரியானம் ஏத்த² அபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியனிரோதோ⁴திஆதி³ யுஜ்ஜதி. நிரோத⁴கா³மினிபடிபதா³தி ச ஸப்³ப³த்த² அரியமக்³கோ³ ஏவ. ஏவஞ்ஹி வுச்சமானே ப²லேபி மக்³க³வோஹாரஸம்ப⁴வதோ அஞ்ஞிந்த்³ரியஅஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியானம்பி யுஜ்ஜதி. புன து³க்கா²தீ³னம் பரிஞ்ஞட்டா²தி³வஸேன அட்ட²ஸதானி அட்ட² ச விஸ்ஸஜ்ஜனானி நித்³தி³ட்டா²னி, புன து³க்கா²தீ³னம் பரிஞ்ஞாபடிவேத⁴ட்டா²தி³வஸேன அட்ட²ஸதானி அட்ட² ச விஸ்ஸஜ்ஜனானி நித்³தி³ட்டா²னி. பரிஞ்ஞா ச ஸா படிவிஜ்ஜி²தப்³ப³ட்டே²ன படிவேதோ⁴ சாதி பரிஞ்ஞாபடிவேதோ⁴. பரிஞ்ஞாபடிவேதோ⁴வ அத்தோ² பரிஞ்ஞாபடிவேத⁴ட்டோ².
8. புன தானேவ து³க்கா²தீ³னி ஜராமரணபரியந்தானி த்³விஅதி⁴கானி த்³வே பத³ஸதானி ஸமுத³யாதீ³ஹி ஸத்தஹி ஸத்தஹி பதே³ஹி யோஜேத்வா த்³விஅதி⁴கானம் த்³வின்னம் அட்ட²கஸதானம் வஸேன ஸஹஸ்ஸஞ்ச ச² ச ஸதானி ஸோளஸ ச விஸ்ஸஜ்ஜனானி நித்³தி³ட்டா²னி. தத்த² பதா⁴னபூ⁴தோ பச்சயோ ஸமுத³யோ, தஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஸமுத³யனிரோதோ⁴. ச²ந்தோ³ ஏவ ராகோ³ ச²ந்த³ராகோ³, து³க்கே² ஸுக²ஸஞ்ஞாய து³க்க²ஸ்ஸ ச²ந்த³ராகோ³, தஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ச²ந்த³ராக³னிரோதோ⁴. து³க்க²ம் படிச்ச உப்பஜ்ஜமானம் ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் து³க்க²ஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³. து³க்க²ஸ்ஸ அனிச்சதா து³க்க²ஸ்ஸ விபரிணாமத⁴ம்மதா து³க்க²ஸ்ஸ ஆதீ³னவோ. து³க்கே² ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹானம் து³க்க²ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம். ‘‘யம் கோ² பன கிஞ்சி பூ⁴தம் ஸங்க²தம் படிச்சஸமுப்பன்னம் நிரோதோ⁴ தஸ்ஸ நிஸ்ஸரண’’ந்தி (படி. ம. 1.24) வசனதோ நிப்³பா³னமேவ து³க்க²ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம். ‘‘து³க்க²னிரோதோ⁴ ஸமுத³யனிரோதோ⁴ ச²ந்த³ராக³னிரோதோ⁴ து³க்க²ஸ்ஸ நிஸ்ஸரண’’ந்தி நானாஸங்க²தபடிபக்க²வஸேன நானாபரியாயவசனேஹி சதூஸு டா²னேஸு நிப்³பா³னமேவ வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். கேசி பன ‘‘ஆஹாரஸமுத³யா து³க்க²ஸமுத³யோ ஆஹாரனிரோதா⁴ து³க்க²னிரோதோ⁴ ஸரஸவஸேன ஸமுத³யனிரோதோ⁴, அத² வா உத³யப்³ப³யத³ஸ்ஸனேன ஸமுத³யனிரோதோ⁴ ஸஹ விபஸ்ஸனாய மக்³கோ³ ச²ந்த³ராக³னிரோதோ⁴’’தி வத³ந்தி. ஏவஞ்ச வுச்சமானே லோகுத்தரிந்த்³ரியானம் அவிபஸ்ஸனூபக³த்தா ந ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணம் ஹோதீதி பட²மம் வுத்தனயோவ க³ஹேதப்³போ³. லோகுத்தரிந்த்³ரியேஸு ஹி ச²ந்த³ராகா³பா⁴வதோயேவ ச²ந்த³ராக³னிரோதோ⁴தி யுஜ்ஜதி. ஸரீரே ச²ந்த³ராகே³னேவ ஸரீரேகதே³ஸேஸு கேஸாதீ³ஸுபி ச²ந்த³ராகோ³ கதோவ ஹோதி, ஜராமரணவந்தேஸு ச²ந்த³ராகே³னேவ ஜராமரணேஸுபி ச²ந்த³ராகோ³ கதோவ ஹோதி. ஏவம் அஸ்ஸாதா³தீ³னவாபி யோஜேதப்³பா³. புன து³க்கா²தீ³னி ஜராமரணபரியந்தானி த்³விஅதி⁴கானி த்³வே பத³ஸதானி ஸமுத³யாதீ³ஹி ச²ஹி ச²ஹி பதே³ஹி யோஜேத்வா த்³விஅதி⁴கானம் த்³வின்னம் ஸத்தகஸதானம் வஸேன நயஸஹஸ்ஸஞ்ச சத்தாரி ச ஸதானி சுத்³த³ஸ ச விஸ்ஸஜ்ஜனானி நித்³தி³ட்டா²னி.
9. இதா³னி ரூபாதீ³னி ஜராமரணபரியந்தானி ஏகாதி⁴கானி த்³வே பத³ஸதானி ஸத்தஹி அனுபஸ்ஸனாஹி யோஜேத்வா நித்³தி³ஸிதும் பட²மம் தாவ அனிச்சானுபஸ்ஸனாத³யோ ஸத்த அனுபஸ்ஸனா நித்³தி³ட்டா². தானி ஸப்³பா³னி ஸத்தஹி ஸுத்³தி⁴கஅனுபஸ்ஸனாவிஸ்ஸஜ்ஜனேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸஹஸ்ஸஞ்ச சத்தாரி ச ஸதானி சுத்³த³ஸ ச விஸ்ஸஜ்ஜனானி ஹோந்தி. அனிச்சந்தி அனுபஸ்ஸனா அனிச்சானுபஸ்ஸனா. ஸா நிச்சஸஞ்ஞாபடிபக்கா². து³க்க²ந்தி அனுபஸ்ஸனா து³க்கா²னுபஸ்ஸனா. ஸா ஸுக²ஸஞ்ஞாபடிபக்கா². அனத்தாதி அனுபஸ்ஸனா அனத்தானுபஸ்ஸனா. ஸா அத்தஸஞ்ஞாபடிபக்கா². திஸ்ஸன்னம் அனுபஸ்ஸனானம் பரிபூரத்தா நிப்³பி³ந்த³தீதி நிப்³பி³தா³, நிப்³பி³தா³ ச ஸா அனுபஸ்ஸனா சாதி நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனா. ஸா நந்தி³படிபக்கா². சதஸ்ஸன்னம் அனுபஸ்ஸனானம் பரிபூரத்தா விரஜ்ஜதீதி விராகோ³, விராகோ³ ச ஸோ அனுபஸ்ஸனா சாதி விராகா³னுபஸ்ஸனா. ஸா ராக³படிபக்கா². பஞ்சன்னம் அனுபஸ்ஸனானம் பரிபூரத்தா ராக³ம் நிரோதே⁴தீதி நிரோதோ⁴, நிரோதோ⁴ ச ஸோ அனுபஸ்ஸனா சாதி நிரோதா⁴னுபஸ்ஸனா. ஸா ஸமுத³யபடிபக்கா². ச²ன்னம் அனுபஸ்ஸனானம் பரிபூரத்தா படினிஸ்ஸஜ்ஜதீதி படினிஸ்ஸக்³கோ³, படினிஸ்ஸக்³கோ³ ச ஸோ அனுபஸ்ஸனா சாதி படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனா. ஸா ஆதா³னபடிபக்கா². லோகுத்தரிந்த்³ரியானம் அஸதிபி விபஸ்ஸனூபக³த்தே ‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சா, ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா து³க்கா², ஸப்³பே³ த⁴ம்மா அனத்தா’’தி (த⁴. ப. 277-279; படி. ம. 1.31) வசனதோ தேஸம்பி அனிச்சது³க்கா²னத்தத்தா தத்த² நிச்சஸுக²த்தஸஞ்ஞானம் நந்தி³யா ராக³ஸ்ஸ ச அபா⁴வா நிரோத⁴வந்தானீதி அனுபஸ்ஸனதோ பரிச்சாக³படினிஸ்ஸக்³க³பக்க²ந்த³னபடினிஸ்ஸக்³க³ஸம்ப⁴வதோ ச தேஹிபி ஸத்த அனுபஸ்ஸனா யோஜிதாதி வேதி³தப்³பா³. ஜராமரணவந்தேஸு அனிச்சாதி³தோ தி³ட்டே²ஸு ஜராமரணம்பி அனிச்சாதி³தோ தி³ட்ட²ம் நாம ஹோதி, ஜராமரணவந்தேஸு நிப்³பி³ந்த³ந்தோ விரஜ்ஜந்தோ ஜராமரணே நிப்³பி³ன்னோ ச விரத்தோ ச ஹோதி, ஜராமரணவந்தேஸு நிரோத⁴தோ தி³ட்டே²ஸு ஜராமரணம்பி நிரோத⁴தோ தி³ட்ட²ம் நாம ஹோதி, ஜராமரணவந்தேஸு படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தோ ஜராமரணம் படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தோவ ஹோதீதி ஜராமரணேஹி ஸத்த அனுபஸ்ஸனா யோஜிதாதி வேதி³தப்³பா³.
10. இதா³னி ஆதீ³னவஞாணஸ்ஸ வத்து²பூ⁴தானம் உப்பாதா³தீ³னம் பஞ்சன்னம் ஆரம்மணானம் வஸேன உப்பாதா³தீ³னி தேஸம் வேவசனானி பஞ்சத³ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனானி நித்³தி³ட்டா²னி, ஸந்திபத³ஞாணஸ்ஸ தப்படிபக்கா²ரம்மணவஸேன அனுப்பாதா³தீ³னி பஞ்சத³ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனானி நித்³தி³ட்டா²னி, புன தானேவ உப்பாதா³னுப்பாதா³தீ³னி பதா³னி யுக³ளகவஸேன யோஜேத்வா திம்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனானி நித்³தி³ட்டா²னி. ஏவம் இமஸ்மிம் நயேவ ஸட்டி² விஸ்ஸஜ்ஜனானி ஹோந்தி. தத்த² உப்பாதோ³தி புரிமகம்மபச்சயா இத⁴ உப்பத்தி. பவத்தந்தி ததா²உப்பன்னஸ்ஸ பவத்தி. நிமித்தந்தி ஸப்³ப³ம்பி ஸங்கா²ரனிமித்தம். யோகா³வசரஸ்ஸ ஹி ஸங்கா²ரா ஸஸண்டா²னா விய உபட்ட²ஹந்தி, தஸ்மா நிமித்தந்தி வுச்சந்தி. ஆயூஹனாதி ஆயதிம் படிஸந்தி⁴ஹேதுபூ⁴தம் கம்மம். தஞ்ஹி அபி⁴ஸங்க²ரணட்டே²ன ஆயூஹனாதி வுச்சதி.