14. அதி⁴ட்டா²னஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா

46. தத்த² கதமோ அதி⁴ட்டா²னோ ஹாரோதி அதி⁴ட்டா²னஹாரவிப⁴ங்கோ³. தத்த² ததா² தா⁴ரயிதப்³பா³தி ஏகத்தவேமத்ததாஸங்கா²தஸாமஞ்ஞவிஸேஸமத்ததோ தா⁴ரயிதப்³பா³, ந பன தத்த² கிஞ்சி விகப்பேதப்³பா³தி அதி⁴ப்பாயோ. அவிகப்பேதப்³ப³தாய காரணம் நித்³தே³ஸவாரவண்ணனாயம் வுத்தமேவ. தம் தம் ப²லம் மக்³க³தி க³வேஸதீதி மக்³கோ³, தத³த்தி²கேஹி மக்³கீ³யதி க³வேஸீயதீதி வா மக்³கோ³. நிரதியட்டே²ன நிரஸ்ஸாத³ட்டே²ன ச நிரயோ. உத்³த⁴ம் அனுக³ந்த்வா திரியம் அஞ்சிதாதி திரச்சா²னா. திரச்சா²னாவ திரச்சா²னயோனி. பேததாய பேத்தி, இதோ பேச்ச க³தபா⁴வோதி அத்தோ². பேத்தி ஏவ பேத்திவிஸயோ. ந ஸுரந்தி ந பா⁴ஸந்தி ந தி³ப்³ப³ந்தீதி அஸுரா. அஸுரா ஏவ அஸுரயோனி. தி³ப்³பே³ஹி ரூபாதீ³ஹி ஸுட்டு² அக்³கா³தி ஸக்³கா³. மனஸ்ஸ உஸ்ஸன்னதாய மனுஸ்ஸா. வானம் வுச்சதி தண்ஹா, தம் தத்த² நத்தீ²தி நிப்³பா³னம். நிரயம் க³ச்ச²தீதி நிரயகா³மீ. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அஸுரயோனியோதி அஸுரயோனியா ஹிதோ, அஸுரஜாதினிப்³ப³த்தனகோதி அத்தோ². ஸக்³க³ம் க³மேதீதி ஸக்³க³கா³மியோ. மனுஸ்ஸகா³மீதி மனுஸ்ஸலோககா³மீ. படிஸங்கா²னிரோதோ⁴தி படிஸங்கா²ய படிபக்க²பா⁴வனாய நிரோதோ⁴, படிபக்கே² வா ததா² அப்பவத்தே உப்பஜ்ஜனாரஹஸ்ஸ படிபக்க²வுத்தியா அனுப்பாதோ³. அப்படிஸங்கா²னிரோதோ⁴தி ஸங்க²தத⁴ம்மானம் ஸரஸனிரோதோ⁴, க²ணிகனிரோதோ⁴தி அத்தோ².

47. ரூபந்தி ஏகத்ததா. பூ⁴தானம் உபாதா³யாதி வேமத்ததா. உபாதா³ரூபந்தி ஏகத்ததா. சக்கா²யதனம்…பே… கப³ளீகாரோ ஆஹாரோதி வேமத்ததா. ததா² பூ⁴தரூபந்தி ஏகத்ததா. பத²வீதா⁴து …பே… வாயோதா⁴தூதி வேமத்ததா. பத²வீதா⁴தூதி ஏகத்ததா. வீஸதி ஆகாரா வேமத்ததா. ஆபோதா⁴தூதி ஏகத்ததா. த்³வாத³ஸ ஆகாரா வேமத்ததா. தேஜோதா⁴தூதி ஏகத்ததா. சத்தாரோ ஆகாரா வேமத்ததா. வாயோதா⁴தூதி ஏகத்ததா. ச² ஆகாரா வேமத்ததாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘த்³வீஹி ஆகாரேஹி தா⁴துயோ பரிக்³க³ண்ஹாதீ’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² கேஸாதி கேஸா நாம உபாதி³ன்னகஸரீரட்ட²கா கக்க²ளலக்க²ணா இமஸ்மிம் ஸரீரே பாடியேக்கோ பத²வீதா⁴துகோட்டா²ஸோ. லோமா நாம…பே… மத்த²லுங்க³ம் நாம ஸரீரட்ட²கம் கக்க²ளலக்க²ணம் இமஸ்மிம் ஸரீரே பாடியேக்கோ கோட்டா²ஸோதி அயம் வேமத்ததா. ஆபோதா⁴தூதிஆதி³கோட்டா²ஸேஸு பித்தாதீ³ஸு ஏஸேவ நயோ. அயம் பன விஸேஸோ – யேன சாதி யேன தேஜோதா⁴துனா குபிதேன. ஸந்தப்பதீதி அயம் காயோ ஸந்தப்பதி ஏகாஹிகஜராதி³பா⁴வேன உஸுமஜாதோ ஹோதி. யேன ச ஜீரீயதீதி யேன அயம் காயோ ஜரீயதி. இந்த்³ரியவேகல்லதம் ப³லக்க²யம் வலித்தசபலிதாதி³ஞ்ச பாபுணாதி. யேன ச பரிட³ய்ஹதீதி யேன குபிதேன அயம் காயோ ட³ய்ஹதி, ஸோ ச புக்³க³லோ ‘‘ட³ய்ஹாமி ட³ய்ஹாமீ’’தி கந்த³ந்தோ ஸததோ⁴தஸப்பிகோ³ஸீதசந்த³னாதி³லேபனம் தாலவண்டவாதஞ்ச பச்சாஸீஸதி. யேன ச அஸிதபீதகா²யிதஸாயிதம் ஸம்மா பரிணாமம் க³ச்ச²தீதி அஸிதம் வா ஓத³னாதி³, பீதம் வா பானகாதி³, கா²யிதம் வா பிட்ட²க²ஜ்ஜகாதி³, ஸாயிதம் வா அம்ப³பக்கமது⁴பா²ணிதாதி³ ஸம்மா பரிபாகம் க³ச்ச²தி, ரஸாதி³பா⁴வேன விவேகம் க³ச்ச²தீதி அத்தோ². ஏத்த² ச புரிமா தயோ தேஜோதா⁴தூ சதுஸமுட்டா²னா. பச்சி²மோ கம்மஸமுட்டா²னோவ.

உத்³த⁴ங்க³மா வாதாதி உக்³கா³ரஹிக்காராதி³பவத்தகா உத்³த⁴ம் ஆரோஹனவாதா. அதோ⁴க³மா வாதாதி உச்சாரபஸ்ஸாவாதி³னீஹரணகா அதோ⁴ ஓரோஹனவாதா. குச்சி²ஸயா வாதாதி அந்தானம் ப³ஹிவாதா. கோட்டா²ஸயா வாதாதி அந்தானம் அந்தோவாதா. அங்க³மங்கா³னுஸாரினோ வாதாதி த⁴மனிஜாலானுஸாரேன ஸகலஸரீரே அங்க³மங்கா³னி அனுஸடா ஸமிஞ்ஜனபஸாரணாதி³னிப்³ப³த்தகா வாதா. அஸ்ஸாஸோதி அந்தோபவிஸனனாஸிகவாதோ. பஸ்ஸாஸோதி ப³ஹினிக்க²மனனாஸிகவாதோ. ஏத்த² ச புரிமா ஸப்³பே³ சதுஸமுட்டா²னா. அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா சித்தஸமுட்டா²னா ஏவ. ஏவம் வேமத்ததாத³ஸ்ஸனவஸேன விபா⁴கே³ன உதா³ஹடா சதஸ்ஸோ தா⁴துயோ படிக்கூலமனஸிகாரவஸேன உபஸம்ஹரந்தோ ‘‘இமேஹி த்³வாசத்தாலீஸாய ஆகாரேஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ந க³ய்ஹூபக³ந்தி ந க³ஹணயோக்³க³ம். ஸபா⁴வபா⁴வதோதி ஸபா⁴வலக்க²ணதோ.

ஏவம் படிக்கூலமனஸிகாரம் த³ஸ்ஸேத்வா புன தத்த² ஸம்மஸனசாரம் பாளிவஸேனேவ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தேனாஹ ப⁴க³வா யா சேவ கோ² பனா’’திஆதி³மாஹ. தம் ஸப்³ப³ம் ஸுவிஞ்ஞேய்யம்.

48. ஏவம் ஸச்சமக்³க³ரூபத⁴ம்மவஸேன அதி⁴ட்டா²னஹாரம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அவிஜ்ஜாவிஜ்ஜாதீ³னம்பி வஸேன தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அவிஜ்ஜாதி ஏகத்ததா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ‘‘து³க்கே² அஞ்ஞாண’’ந்திஆதீ³ஸு யஸ்மா அவிஜ்ஜா து³க்க²ஸச்சஸ்ஸ யாதா²வஸரஸலக்க²ணம் ஜானிதும் படிவிஜ்ஜி²தும் ந தே³தி சா²தே³த்வா பரியோனந்தி⁴த்வா திட்ட²தி, தஸ்மா ‘‘து³க்கே² அஞ்ஞாண’’ந்தி வுச்சதி. ததா² யஸ்மா து³க்க²ஸமுத³யஸ்ஸ து³க்க²னிரோத⁴ஸ்ஸ து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய யாதா²வஸரஸலக்க²ணம் ஜானிதும் படிவிஜ்ஜி²தும் ந தே³தி சா²தே³த்வா பரியோனந்தி⁴த்வா திட்ட²தி, தஸ்மா ‘‘து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய அஞ்ஞாண’’ந்தி வுச்சதி. புப்³ப³ந்தோ அதீதத்³த⁴பூ⁴தா க²ந்தா⁴யதனதா⁴துயோ. அபரந்தோ அனாக³தத்³த⁴பூ⁴தா. புப்³ப³ந்தாபரந்தோ தது³ப⁴யம். இத³ப்பச்சயதா ஸங்கா²ராதீ³னம் காரணானி அவிஜ்ஜாதீ³னி. படிச்சஸமுப்பன்னா த⁴ம்மா அவிஜ்ஜாதீ³ஹி நிப்³ப³த்தா ஸங்கா²ராதி³த⁴ம்மா.

தத்தா²யம் அவிஜ்ஜா யஸ்மா அதீதானம் க²ந்தா⁴தீ³னம் யாவ படிச்சஸமுப்பன்னானம் த⁴ம்மானம் யாதா²வஸரஸலக்க²ணம் ஜானிதும் படிவிஜ்ஜி²தும் ந தே³தி சா²தே³த்வா பரியோனந்தி⁴த்வா திட்ட²தி, தஸ்மா ‘‘புப்³ப³ந்தே அஞ்ஞாணம் யாவ படிச்சஸமுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு அஞ்ஞாண’’ந்தி வுச்சதி, ஏவாயம் அவிஜ்ஜா கிச்சதோ ஜாதிதோபி கதி²தா. அயஞ்ஹி இமானி அட்ட² டா²னானி ஜானிதும் படிவிஜ்ஜி²தும் ந தே³தீதி கிச்சதோ கதி²தா. உப்பஜ்ஜமானாபி இமேஸு அட்ட²ஸு டா²னேஸு உப்பஜ்ஜதீதி ஜாதிதோ கதி²தா. ஏவம் கிச்சதோ ஜாதிதோ ச கதி²தாபி லக்க²ணதோ கதி²தே ஏவ ஸுகதி²தா ஹோதீதி லக்க²ணதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அஞ்ஞாண’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

தத்த² ஞாணம் அத்தா²னத்த²ம் காரணாகாரணம் சதுஸச்சத⁴ம்மம் விதி³தம் பாகடம் கரோதி. அயம் பன அவிஜ்ஜா உப்பஜ்ஜித்வா தம் விதி³தம் பாகடம் காதும் ந தே³தீதி ஞாணபச்சனீகதோ அஞ்ஞாணம். த³ஸ்ஸனந்திபி பஞ்ஞா, ஸா ஹி தம் ஆகாரம் பஸ்ஸதி. அவிஜ்ஜா பன உப்பஜ்ஜித்வா பஸ்ஸிதும் ந தே³தீதி அத³ஸ்ஸனம். அபி⁴ஸமயோதிபி பஞ்ஞா, ஸா தம் ஆகாரம் அபி⁴ஸமேதி. அவிஜ்ஜா பன உப்பஜ்ஜித்வா தம் அபி⁴ஸமேதும் ந தே³தீதி அனபி⁴ஸமயோ. அனுபோ³தோ⁴ ஸம்போ³தோ⁴ படிவேதோ⁴திபி பஞ்ஞா, ஸா தம் ஆகாரம் அனுபு³ஜ்ஜ²தி ஸம்பு³ஜ்ஜ²தி படிவிஜ்ஜ²தி. அவிஜ்ஜா பன உப்பஜ்ஜித்வா தம் அனுபு³ஜ்ஜி²தும் ஸம்பு³ஜ்ஜி²தும் படிவிஜ்ஜி²தும் ந தே³தீதி அனனுபோ³தோ⁴ அஸம்போ³தோ⁴ அப்படிவேதோ⁴. ததா² ஸல்லக்க²ணம் உபலக்க²ணம் பச்சுபலக்க²ணம் ஸமபேக்க²ணந்திபி பஞ்ஞா, ஸா தம் ஆகாரம் ஸல்லக்க²தி உபலக்க²தி பச்சுபலக்க²தி ஸமம் ஸம்மா ச அபேக்க²தி. அவிஜ்ஜா பன உப்பஜ்ஜித்வா தஸ்ஸ ததா² காதும் ந தே³தீதி அஸல்லக்க²ணம் அனுபலக்க²ணம் அபச்சுபலக்க²ணம் அஸமபேக்க²ணந்தி ச வுச்சதி.

நாஸ்ஸ கிஞ்சி பச்சக்க²கம்மம் அத்தி², ஸயஞ்ச அப்பச்சவேக்கி²த்வா கதகம்மந்தி அப்பச்சக்க²கம்மம். து³ம்மேதா⁴னம் பா⁴வோ து³ம்மேஜ்ஜ²ம். பா³லானம் பா⁴வோ பா³ல்யம். ஸம்பஜஞ்ஞந்தி பஞ்ஞா, ஸா அத்தா²னத்த²ம் காரணாகாரணம் சதுஸச்சத⁴ம்மம் ஸம்பஜானாதி. அவிஜ்ஜா பன உப்பஜ்ஜித்வா தம் காரணம் பஜானிதும் ந தே³தீதி அஸம்பஜஞ்ஞம். மோஹனவஸேன மோஹோ. பமோஹனவஸேன பமோஹோ. ஸம்மோஹனவஸேன ஸம்மோஹோ. அவிந்தி³யம் விந்த³தி, விந்தி³யம் ந விந்த³தீதி அவிஜ்ஜா. வட்டஸ்மிம் ஓஹனதி ஓதரதீதி அவிஜ்ஜோகோ⁴. வட்டஸ்மிம் யோஜேதீதி அவிஜ்ஜாயோகோ³. அப்பஹீனட்டே²ன சேவ புனப்புனம் உப்பஜ்ஜனதோ ச அவிஜ்ஜானுஸயோ. மக்³கே³ பரியுட்டி²தசோரா விய அத்³தி⁴கே குஸலசித்தம் பரியுட்டா²தி விலுப்பதீதி அவிஜ்ஜாபரியுட்டா²னம். யதா² நக³ரத்³வாரே பலிக⁴ஸங்கா²தாய லங்கி³யா பதிதாய மனுஸ்ஸானம் நக³ரப்பவேஸோ பச்சி²ஜ்ஜதி, ஏவமேவ யஸ்ஸ ஸக்காயனக³ரே அயம் பதிதா, தஸ்ஸ நிப்³பா³னஸம்பாபகம் ஞாணக³மனம் பச்சி²ஜ்ஜதீதி அவிஜ்ஜாலங்கீ³ நாம ஹோதி. அகுஸலஞ்ச தம் மூலஞ்ச, அகுஸலானம் வா மூலந்தி அகுஸலமூலம். தம் பன ந அஞ்ஞம், இதா⁴தி⁴ப்பேதோ மோஹோதி மோஹோ அகுஸலமூலந்தி அயம் ஏகபதி³கோ அவிஜ்ஜாய அத்து²த்³தா⁴ரோ. அயம் வேமத்ததாதி அயம் அவிஜ்ஜாய வேமத்ததா.

விஜ்ஜாதி விந்தி³யம் விந்த³தீதி விஜ்ஜா, விஜ்ஜ²னட்டே²ன விஜ்ஜா, விதி³தகரணட்டே²ன விஜ்ஜா. ‘‘து³க்கே² ஞாண’’ந்திஆதீ³ஸு து³க்க²ஸச்சஸ்ஸ யாதா²வஸரஸலக்க²ணம் ஜானாதி பஸ்ஸதி படிவிஜ்ஜ²தீதி து³க்கே² அரியஸச்சே விஸயபூ⁴தே ஞாணம் ‘‘து³க்கே² ஞாண’’ந்தி வுத்தம். ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. பஞ்ஞாதி தஸ்ஸ தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ பாகடகரணஸங்கா²தேன பஞ்ஞாபனட்டே²ன பஞ்ஞா, தேன தேன வா அனிச்சாதி³னா பகாரேன த⁴ம்மே ஜானாதீதி பஞ்ஞா. பஜானனாகாரோ பஜானனா. அனிச்சாதீ³னி விசினதீதி விசயோ. பகாரேஹி விசினதீதி பவிசயோ. சதுஸச்சத⁴ம்மே விசினதீதி த⁴ம்மவிசயோ. அனிச்சாதீ³னம் ஸல்லக்க²ணவஸேன ஸல்லக்க²ணா. தேஸம்யேவ பதி பதி உபலக்க²ணவஸேன பச்சுபலக்க²ணா. பண்டி³தபா⁴வோ பண்டி³ச்சம். குஸலபா⁴வோ கோஸல்லம். நிபுணபா⁴வோ நேபுஞ்ஞம். அனிச்சாதீ³னம் விபா⁴வனவஸேன வேப⁴ப்³யா. தேஸம்யேவ சிந்தனவஸேன சிந்தா. அனிச்சாதீ³னி உபபரிக்க²தீதி உபபரிக்கா². பூ⁴ரீதி பத²வியா நாமம், அயம்பி ஸண்ஹட்டே²ன வித்த²தட்டே²ன ச பூ⁴ரீ வியாதி பூ⁴ரீ. தேன வுத்தம் – ‘‘பூ⁴ரீ வுச்சதி பத²வீ, தாய பத²விஸமாய வித்த²தாய பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோதி பூ⁴ரிபஞ்ஞோ’’தி (மஹானி. 27). அபி ச பூ⁴ரீதி பஞ்ஞாயேவேதம் அதி⁴வசனம். பூ⁴தே அத்தே² ரமதீதி பூ⁴ரீ.

கிலேஸே மேத⁴தி ஹிம்ஸதீதி மேதா⁴, கி²ப்பம் க³ஹணதா⁴ரணட்டே²ன வா மேதா⁴. யஸ்ஸுப்பஜ்ஜதி, தம் ஸத்தம் ஹிதபடிபத்தியம் ஸம்பயுத்தம் வா யாதா²வலக்க²ணபடிவேதே⁴ பரிணேதீதி பரிணாயிகா. அனிச்சாதி³வஸேன த⁴ம்மே விபஸ்ஸதீதி விபஸ்ஸனா. ஸம்மா பகாரேஹி அனிச்சாதீ³னி ஜானாதீதி ஸம்பஜஞ்ஞம். உப்பத²படிபன்னே ஸிந்த⁴வே வீதி²ஆரோபனத்த²ம் பதோதோ³ விய உப்பதே² தா⁴வனகூடசித்தம் வீதி²ஆரோபனத்த²ம் விஜ்ஜ²தீதி பதோதோ³ வியாதி பதோதோ³. த³ஸ்ஸனலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி இந்த்³ரியம், பஞ்ஞாஸங்கா²தம் இந்த்³ரியம் பஞ்ஞிந்த்³ரியம். அவிஜ்ஜாய ந கம்பதீதி பஞ்ஞாப³லம். கிலேஸச்சே²த³னட்டே²ன பஞ்ஞாவ ஸத்த²ம் பஞ்ஞாஸத்த²ம். அச்சுக்³க³தட்டே²ன பஞ்ஞாவ பாஸாதோ³ பஞ்ஞாபாஸாதோ³. ஆலோகனட்டே²ன பஞ்ஞாவ ஆலோகோ பஞ்ஞாஆலோகோ.

ஓபா⁴ஸனட்டே²ன பஞ்ஞாவ ஓபா⁴ஸோ பஞ்ஞாஓபா⁴ஸோ. பஜ்ஜோதனட்டே²ன பஞ்ஞாவ பஜ்ஜோதோ பஞ்ஞாபஜ்ஜோதோ. ரதிகரணட்டே²ன ரதிதா³யகட்டே²ன ரதிஜனகட்டே²ன சித்தீகதட்டே²ன து³ல்லப⁴பாதுபா⁴வட்டே²ன அதுலட்டே²ன அனோமஸத்தபரிபோ⁴க³ட்டே²ன ச பஞ்ஞாவ ரதனம் பஞ்ஞாரதனம். ந தேன ஸத்தா முய்ஹந்தி, ஸயம் வா ஆரம்மணே ந முய்ஹதீதி அமோஹோ. த⁴ம்மவிசயபத³ம் வுத்தத்த²மேவ. கஸ்மா பனேதம் புன வுத்தந்தி? அமோஹஸ்ஸ மோஹபடிபக்க²பா⁴வதீ³பனத்த²ம். தேனேதம் தீ³பேதி – ய்வாயம் அமோஹோ, ஸோ ந கேவலம் மோஹதோ அஞ்ஞோ த⁴ம்மோ, மோஹஸ்ஸ படிபக்கோ² த⁴ம்மவிசயஸங்கா²தோ அமோஹோவ இதா⁴தி⁴ப்பேதோதி. ஸம்மாதி³ட்டீ²தி யாதா²வனிய்யானிககுஸலதி³ட்டி². த⁴ம்மவிசயஸங்கா²தோ பஸத்தோ² ஸுந்த³ரோ வா போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. மக்³க³ங்க³ந்தி அரியமக்³க³ஸ்ஸ அங்க³ம் காரணந்தி மக்³க³ங்க³ம். அரியமக்³க³ஸ்ஸ அந்தோக³த⁴த்தா மக்³க³பரியாபன்னந்தி.

அஸஞ்ஞாஸமாபத்தீதி ஸஞ்ஞாவிராக³பா⁴வனாவஸேன பவத்திதா அஸஞ்ஞப⁴வூபபத்தினிப்³ப³த்தனஸமாபத்தி. அனுப்பன்னே ஹி பு³த்³தே⁴ ஏகச்சே தித்தா²யதனே பப்³ப³ஜித்வா வாயோகஸிணே பரிகம்மம் கத்வா சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா ஜா²னா வுட்டா²ய ஸஞ்ஞாய தோ³ஸம் பஸ்ஸந்தி, ஸஞ்ஞாய ஸதி ஹத்த²ச்சே²தா³தி³து³க்க²ஞ்சேவ ஸப்³ப³ப⁴யானி ச ஹோந்தி, ‘‘அலம் இமாய ஸஞ்ஞாய, ஸஞ்ஞாபா⁴வோ ஸந்தோ’’தி ஏவம் ஸஞ்ஞாய தோ³ஸம் பஸ்ஸித்வா ஸஞ்ஞாவிராக³வஸேன சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா அபரிஹீனஜ்ஜா²னா காலம் கத்வா அஸஞ்ஞீஸு நிப்³ப³த்தந்தி. சித்தம் நேஸம் சுதிசித்தனிரோதே⁴னேவ இத⁴ நிவத்ததி, ரூபக்க²ந்த⁴மத்தமேவ தத்த² நிப்³ப³த்ததி.

தே யதா² நாம ஜியாவேகு³க்கி²த்தோ ஸரோ யத்தகோ ஜியாவேகோ³, தத்தகமேவ ஆகாஸே க³ச்ச²தி, ஏவமேவம் ஜா²னவேகு³க்கி²த்தா உபபஜ்ஜித்வா யத்தகோ ஜா²னவேகோ³, தத்தகமேவ காலம் திட்ட²ந்தி. ஜா²னவேகே³ பன பரிக்கீ²ணே தத்த² ரூபக்க²ந்தோ⁴ அந்தரதா⁴யதி, இத⁴ படிஸந்தி⁴ஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜதி, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘அஸஞ்ஞப⁴வூபபத்தினிப்³ப³த்தனஸமாபத்தீ’’தி. விபூ⁴தஸஞ்ஞாஸமாபத்தீதி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸமாபத்தி. ஸா ஹி பட²மாருப்பவிஞ்ஞாணஸ்ஸ பட²மாருப்பஸஞ்ஞாயபி விபா⁴வனதோ ‘‘விபூ⁴தஸஞ்ஞா’’தி வுச்சதி. கேசி ‘‘விபூ⁴தரூபஸஞ்ஞா’’தி பட²ந்தி, தேஸம் மதேன விபூ⁴தரூபஸமாபத்தி நாம ஸேஸாருப்பஸமாபத்தியோ. ஸேஸா ஸமாபத்தியோ ஸுவிஞ்ஞேய்யாவ.

நேவஸேக்க²னாஸேக்கோ² ஜா²யீதி ஜா²னலாபீ⁴ புது²ஜ்ஜனோ. ஆஜானியோ ஜா²யீதி அரஹா, ஸப்³பே³பி வா அரியபுக்³க³லா. அஸ்ஸக²லுங்கோ ஜா²யீதி க²லுங்கஸ்ஸஸதி³ஸோ ஜா²யீ. ததா² ஹி க²லுங்கோ அஸ்ஸோ த³மத²ம் ந உபேதி இதோ சிதோ ச யதா²ருசி தா⁴வதி, ஏவமேவம் யோ புது²ஜ்ஜனோ அபி⁴ஞ்ஞாலாபீ⁴, ஸோ அபி⁴ஞ்ஞா அஸ்ஸாதே³த்வா ‘‘அலமேத்தாவதா, கதமேத்தாவதா’’தி உத்தரித³மதா²ய அபரிஸக்கந்தோ அபி⁴ஞ்ஞாசித்தவஸேன இதோ சிதோ ச தா⁴வதி பவத்ததி, ஸோ ‘‘அஸ்ஸக²லுங்கோ ஜா²யீ’’தி வுத்தோ. தி³ட்டு²த்தரோ ஜா²யீதி ஜா²னலாபீ⁴ தி³ட்டி²க³திகோ. பஞ்ஞுத்தரோ ஜா²யீதி லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னேன ஜா²யீ, ஸப்³போ³ ஏவ வா பஞ்ஞாதி⁴கோ ஜா²யீ.

ஸரணோ ஸமாதீ⁴தி அகுஸலசித்தேகக்³க³தா, ஸப்³போ³பி வா ஸாஸவோ ஸமாதி⁴. அரணோ ஸமாதீ⁴தி ஸப்³போ³ குஸலாப்³யாகதோ ஸமாதி⁴, லோகுத்தரோ ஏவ வா. ஸவேரோ ஸமாதீ⁴தி படிக⁴சித்தேஸு ஏகக்³க³தா. அவேரோ ஸமாதீ⁴தி மேத்தாசேதோவிமுத்தி. அனந்தரது³கேபி ஏஸேவ நயோ. ஸாமிஸோ ஸமாதீ⁴தி லோகியஸமாதி⁴. ஸோ ஹி அனதிக்கந்தவட்டாமிஸலோகாமிஸதாய ஸாமிஸோ. நிராமிஸோ ஸமாதீ⁴தி லோகுத்தரோ ஸமாதி⁴. ஸஸங்கா²ரோ ஸமாதீ⁴தி து³க்கா²படிபதோ³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞோ ஸுகா²படிபதோ³ ச த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞோ. ஸோ ஹி ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³ன சித்தேன பச்சனீகத⁴ம்மே கிச்சே²ன கஸிரேன நிக்³க³ஹேத்வா அதி⁴க³ந்தப்³போ³. இதரோ அஸங்கா²ரோ ஸமாதி⁴. ஏகம்ஸபா⁴விதோ ஸமாதீ⁴தி ஸுக்க²விபஸ்ஸகஸ்ஸ ஸமாதி⁴. உப⁴யம்ஸபா⁴விதோ ஸமாதீ⁴தி ஸமத²யானிகஸ்ஸ ஸமாதி⁴. உப⁴யதோ பா⁴விதபா⁴வனோ ஸமாதீ⁴தி காயஸக்கி²னோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தஸ்ஸ ச ஸமாதி⁴. ஸோ ஹி உப⁴யதோ பா⁴கே³ஹி உப⁴யதோ பா⁴விதபா⁴வனோ.

ஆகா³ள்ஹபடிபதா³தி காமானம் ஓரோஹனபடிபத்தி, காமஸுகா²னுயோகோ³தி அத்தோ². நிஜ்ஜா²மபடிபதா³தி காமஸ்ஸ நிஜ்ஜா²பனவஸேன கே²த³னவஸேன பவத்தா படிபத்தி, அத்தகிலமதா²னுயோகோ³தி அத்தோ². அக்க²மா படிபதா³திஆதீ³ஸு பதா⁴னகரணகாலே ஸீதாதீ³னி அஸஹந்தஸ்ஸ படிபதா³, தானி நக்க²மதீதி அக்க²மா. ஸஹந்தஸ்ஸ பன தானி க²மதீதி க²மா. ‘‘உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதீ’’திஆதி³னா (ம. நி. 1.26; அ. நி. 4.14; 6.58) நயேன மிச்சா²விதக்கே ஸமேதீதி ஸமா. மனச்ச²ட்டா²னி இந்த்³ரியானி த³மேதீதி த³மா படிபதா³.

ஏவந்தி இமினா வுத்தனயேன. யோ த⁴ம்மோதி யோ கோசி ஜாதிஆதி³த⁴ம்மோ. யஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸாதி ததோ அஞ்ஞஸ்ஸ ஜராதி³த⁴ம்மஸ்ஸ. ஸமானபா⁴வோதி து³க்கா²தி³பா⁴வேன ஸமானபா⁴வோ. ஏகத்ததாயாதி ஸமானதாய து³க்கா²தி³பா⁴வானம் ஏகீபா⁴வேன. ஏகீ ப⁴வதீதி அனேகோபி ‘‘து³க்க²’’ந்திஆதி³னா ஏகஸத்³தா³பி⁴தே⁴ய்யதாய ஏகீ ப⁴வதி. ஏதேன ஏகத்ததாய லக்க²ணமாஹ. யேன யேன வா பன விலக்க²ணோதி யோ த⁴ம்மோ யஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ யேன யேன பா⁴வேன விஸதி³ஸோ. தேன தேன வேமத்தம் க³ச்ச²தீதி தேன தேன பா⁴வேன ஸோ த⁴ம்மோ தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ வேமத்ததம் விஸதி³ஸத்தம் க³ச்ச²தி, து³க்க²பா⁴வேன ஸமானோபி ஜாதிஆதி³கோ அபி⁴னிப்³ப³த்திஆதி³பா⁴வேன ஜராதி³கஸ்ஸ விஸிட்ட²தம் க³ச்ச²தீதி அத்தோ². இமினா வேமத்ததாய லக்க²ணமாஹ.

இதா³னி தாவ ஏகத்தவேமத்ததாவிஸயே நியோஜேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸுத்தே வா வேய்யாகரணே வா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² புச்சி²தந்தி புச்சா²வஸேன தே³ஸிதஸுத்தவஸேன வுத்தம், ந பன அதி⁴ட்டா²னஹாரஸ்ஸ புச்சா²விஸயதாய. ஸேஸம் உத்தானமேவ.

அதி⁴ட்டா²னஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.