15. மோக⁴ராஜமாணவஸுத்தனித்³தே³ஸவண்ணனா

85. பன்னரஸமே மோக⁴ராஜஸுத்தே – த்³வாஹந்தி த்³வே வாரே அஹம். ஸோ ஹி புப்³பே³ அஜிதஸுத்தஸ்ஸ (ஸு. நி. 1038 ஆத³யோ) ச திஸ்ஸமேத்தேய்யஸுத்தஸ்ஸ (ஸு. நி. 1046 ஆத³யோ) ச அவஸானே த்³விக்க²த்தும் ப⁴க³வந்தம் புச்சி², ப⁴க³வா பனஸ்ஸ இந்த்³ரியபரிபாகம் ஆக³மயமானோ ந ப்³யாகாஸி. தேனாஹ – ‘‘த்³வாஹம் ஸக்கம் அபுச்சி²ஸ்ஸ’’ந்தி. யாவததியஞ்ச தே³வீஸி, ப்³யாகரோதீதி மே ஸுதந்தி யாவததியஞ்ச ஸஹத⁴ம்மிகம் புட்டோ² விஸுத்³தி⁴தே³வபூ⁴தோ இஸி ப⁴க³வா ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப்³யாகரோதீதி ஏவம் மே ஸுதம். கோ³தா⁴வரீதீரேயேவ கிர ஸோ ஏவமஸ்ஸோஸி. தேனாஹ – ‘‘ப்³யாகரோதீதி மே ஸுத’’ந்தி. இமிஸ்ஸா கா³தா²ய நித்³தே³ஸே யம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா, தம் ஹேட்டா² வுத்தனயம் ஏவ.

86. அயம் லோகோதி மனுஸ்ஸலோகோ. பரோ லோகோதி தம் ட²பேத்வா அவஸேஸோ. ஸதே³வகோதி ப்³ரஹ்மலோகம் ட²பேத்வா அவஸேஸோ உபபத்திதே³வஸம்முதிதே³வயுத்தோ. ‘‘ப்³ரஹ்மலோகோ ஸதே³வகோ’’தி ஏதம் வா ‘‘ஸதே³வகோ லோகோ’’திஆதி³னயனித³ஸ்ஸனமத்தம். தேன ஸப்³போ³பி ததா²வுத்தப்பகாரலோகோ வேதி³தப்³போ³.

87. ஏவம் அபி⁴க்கந்தத³ஸ்ஸாவிந்தி ஏவம் அக்³க³த³ஸ்ஸாவிம், ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயாதி⁴முத்திக³திபராயணாதீ³னி பஸ்ஸிதும் ஸமத்த²ந்தி த³ஸ்ஸேதி.

88. ஸுஞ்ஞதோ லோகம் அவேக்க²ஸ்ஸூதி அவஸியபவத்தஸல்லக்க²ணவஸேன வா துச்ச²ஸங்கா²ரஸமனுபஸ்ஸனாவஸேன வாதி த்³வீஹாகாரேஹி ஸுஞ்ஞதோ லோகம் பஸ்ஸ. அத்தானுதி³ட்டி²ம் ஊஹச்சாதி ஸக்காயதி³ட்டி²ம் உத்³த⁴ரித்வா.

லுஜ்ஜதீதி பி⁴ஜ்ஜதி. சக்க²தீதி சக்கு². ததே³தம் ஸஸம்பா⁴ரசக்கு²னோ ஸேதமண்ட³லபரிக்கி²த்தஸ்ஸ கண்ஹமண்ட³லஸ்ஸ மஜ்ஜே² அபி⁴முகே² டி²தானம் ஸரீரஸண்டா²னுப்பத்திதே³ஸபூ⁴தே தி³ட்ட²மண்ட³லே சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரஹம் வத்து²த்³வாரபா⁴வம் ஸாத⁴யமானம் திட்ட²தி. ரூபயந்தீதி ரூபா, வண்ணவிகாரமாபஜ்ஜந்தா ஹத³யங்க³தபா⁴வம் பகாஸேந்தீதி அத்தோ². சக்கு²தோ பவத்தம் விஞ்ஞாணம், சக்கு²ஸ்ஸ வா சக்கு²ஸன்னிஸ்ஸிதம் வா விஞ்ஞாணம் சக்கு²விஞ்ஞாணம். சக்கு²தோ பவத்தோ ஸம்ப²ஸ்ஸோ சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோ. சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயாதி சக்கு²விஞ்ஞாணஸம்பயுத்தப²ஸ்ஸபச்சயா. வேத³யிதந்தி விந்த³னம், வேத³னாதி அத்தோ². ததே³வ ஸுக²யதீதி ஸுக²ம், யஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி, தம் ஸுகி²தம் கரோதீதி அத்தோ². ஸுட்டு² வா கா²த³தி, க²னதி ச காயசித்தாபா³த⁴ந்தி ஸுக²ம். து³க்க²யதீதி து³க்க²ம். யஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி, தம் து³க்கி²தம் கரோதீதி அத்தோ². ந து³க்க²ம் ந ஸுக²ந்தி அது³க்க²மஸுக²ம். ம-காரோ ஸந்தி⁴பத³வஸேன வுத்தோ. ஸோ பன சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸே அத்தனா ஸம்பயுத்தாய வேத³னாய ஸஹஜாதஅஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸயவிபாகஆஹாரஸம்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தவஸேன அட்ட²தா⁴ பச்சயோ ஹோதி, ஸம்படிச்ச²னஸம்பயுத்தாய அனந்தரஸமனந்தரூபனிஸ்ஸயனத்தி²விக³தவஸேன பஞ்சதா⁴, ஸந்தீரணாதி³ஸம்பயுத்தானம் உபனிஸ்ஸயவஸேனேவ பச்சயோ ஹோதி.

ஸுணாதீதி ஸோதம், தம் ஸஸம்பா⁴ரஸோதபி³லஸ்ஸ அந்தோ தனுதம்ப³லோமாசிதே அங்கு³லிவேத⁴கஸண்டா²னே பதே³ஸே ஸோதவிஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரஹம் வத்து²த்³வாரபா⁴வம் ஸாத⁴யமானம் திட்ட²தி. ஸத்³தீ³யந்தீதி ஸத்³தா³, உதா³ஹரீயந்தீதி அத்தோ². கா⁴யதீதி கா⁴னம், தம் ஸஸம்பா⁴ரகா⁴னபி³லஸ்ஸ அந்தோ அஜபத³ஸண்டா²னே பதே³ஸே கா⁴னவிஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரஹம் வத்து²த்³வாரபா⁴வம் ஸாத⁴யமானம் திட்ட²தி. க³ந்தி⁴யந்தீதி க³ந்தா⁴, அத்தனோ வத்து²ம் ஸூசியந்தீதி அத்தோ². ஜீவிதம் அவ்ஹாயதீதி ஜிவ்ஹா, ஸாயனட்டே²ன வா ஜிவ்ஹா. ஸா ஸஸம்பா⁴ரஜிவ்ஹாய அதிஅக்³க³மூலபஸ்ஸானி வஜ்ஜேத்வா உபரிமதலமஜ்ஜே² பி⁴ன்னஉப்பலத³லக்³க³ஸண்டா²னே பதே³ஸே ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரஹம் வத்து²த்³வாரபா⁴வம் ஸாத⁴யமானா திட்ட²தி. ரஸந்தி தே ஸத்தாதி ரஸா, அஸ்ஸாதே³ந்தீதி அத்தோ².

குச்சி²தானம் ஆஸவத⁴ம்மானம் ஆயோதி காயோ. ஆயோதி உப்பத்திதே³ஸோ. ஸோ யாவதா இமஸ்மிம் காயே உபாதி³ன்னபவத்தி நாம அத்தி², தத்த² யேபு⁴ய்யேன காயப்பஸாதோ³ காயவிஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரஹம் வத்து²த்³வாரபா⁴வம் ஸாத⁴யமானோ திட்ட²தி. பு²ஸியந்தீதி போ²ட்ட²ப்³பா³. மனதீதி மனோ, விஜானாதீதி அத்தோ². அத்தனோ லக்க²ணம் தா⁴ரேந்தீதி த⁴ம்மா. மனோதி ஸஹாவஜ்ஜனப⁴வங்க³ம். த⁴ம்மாதி நிப்³பா³னம் முஞ்சித்வா அவஸேஸா த⁴ம்மாரம்மணத⁴ம்மா. மனோவிஞ்ஞாணந்தி ஜவனமனோவிஞ்ஞாணம். மனோஸம்ப²ஸ்ஸோதி தம்ஸம்பயுத்தோ ப²ஸ்ஸோ, ஸோ ஸம்பயுத்தாய வேத³னாய விபாகபச்சயவஜ்ஜேஹி ஸேஸேஹி ஸத்தஹி பச்சயேஹி பச்சயோ ஹோதி. அனந்தராய தேஹேவ ஸேஸானம் உபனிஸ்ஸயேனேவ பச்சயோ ஹோதி.

அவஸியபவத்தஸல்லக்க²ணவஸேன வாதி அவஸோ ஹுத்வா பவத்தஸங்கா²ரே பஸ்ஸனவஸேன ஓலோகனவஸேனாதி அத்தோ². ரூபே வஸோ ந லப்³ப⁴தீதி ரூபஸ்மிம் வஸவத்திபா⁴வோ இஸ்ஸரபா⁴வோ ந லப்³ப⁴தி. வேத³னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

நாயம், பி⁴க்க²வே, காயோ தும்ஹாகந்தி அத்தனி ஸதி அத்தனியம் நாம ஹோதி, அத்தாயேவ ச நத்தி². தஸ்மா ‘‘நாயம், பி⁴க்க²வே, காயோ தும்ஹாக’’ந்தி ஆஹ. நாபி அஞ்ஞேஸந்தி அஞ்ஞோ நாம பரேஸம் அத்தா. தஸ்மிம் ஸதி அஞ்ஞேஸம் நாம ஸியா, ஸோபி நத்தி². தஸ்மா ‘‘நாபி அஞ்ஞேஸ’’ந்தி ஆஹ. புராணமித³ம், பி⁴க்க²வே, கம்மந்தி நயித³ம் புராணகம்மமேவ, புராணகம்மனிப்³ப³த்தோ பனேஸ காயோ. தஸ்மா பச்சயவோஹாரேன ஏவம் வுத்தோ. அபி⁴ஸங்க²தந்திஆதி³ கம்மவோஹாரஸ்ஸேவ வஸேன புரிமலிங்க³ஸபா⁴வதாய வுத்தம். அயம் பனேத்த² அத்தோ² – அபி⁴ஸங்க²தந்தி பச்சயேஹி கதோதி த³ட்ட²ப்³போ³. அபி⁴ஸஞ்சேதயிதந்தி சேதனாவத்து²கோ, சேதனாமூலகோதி த³ட்ட²ப்³போ³. வேத³னியந்தி வேத³னாய வத்தூ²தி த³ட்ட²ப்³போ³.

ரூபே ஸாரோ ந லப்³ப⁴தீதி ரூபஸ்மிம் நிச்சாதி³ஸாரோ ந லப்³ப⁴தி. வேத³னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ரூபம் அஸ்ஸாரம் நிஸ்ஸாரந்தி ரூபம் அஸ்ஸாரம் ஸாரவிரஹிதஞ்ச. ஸாராபக³தந்தி ஸாரதோ அபக³தம். நிச்சஸாரஸாரேன வாதி ப⁴ங்க³ம் அதிக்கமித்வா பவத்தமானேன நிச்சஸாரேன வா. கஸ்ஸசி நிச்சஸாரஸ்ஸ அபா⁴வதோ நிச்சஸாரேன ஸாரோ நத்தி². ஸுக²ஸாரஸாரேன வாதி டி²திஸுக²ம் அதிக்கமித்வா பவத்தமானஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஸுக²ஸாரஸ்ஸ அபா⁴வதோ ஸுக²ஸாரஸாரேன வா. அத்தஸாரஸாரேன வாதி அத்தத்தனியஸாரஸாரேன வா. நிச்சேன வாதி ப⁴ங்க³ம் அதிக்கமித்வா பவத்தமானஸ்ஸ கஸ்ஸசி நிச்சஸ்ஸ அபா⁴வதோ நிச்சேன வா. து⁴வேன வாதி விஜ்ஜமானகாலேபி பச்சயாயத்தவுத்திதாய தி²ரஸ்ஸ கஸ்ஸசி அபா⁴வதோ து⁴வேன வா. ஸஸ்ஸதேன வாதி அப்³போ³ச்சி²ன்னஸ்ஸ ஸப்³ப³காலே விஜ்ஜமானஸ்ஸ கஸ்ஸசி அபா⁴வதோ ஸஸ்ஸதேன வா. அவிபரிணாமத⁴ம்மேன வாதி ஜராப⁴ங்க³வஸேன அவிபரிணாமபகதிகஸ்ஸ கஸ்ஸசி அபா⁴வதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மேன வா.

சக்கு² ஸுஞ்ஞம் அத்தேன வா அத்தனியேன வாதி ‘‘காரகோ வேத³கோ ஸயம்வஸீ’’தி ஏவம் பரிகப்பிகேன அத்தனா வா அத்தாபா⁴வதோயேவ அத்தனோ ஸந்தகேன பரிக்கா²ரேன ச ஸுஞ்ஞம். ஸப்³ப³ம் சக்கா²தி³லோகியத⁴ம்மஜாதம் யஸ்மா அத்தா ச ஏத்த² நத்தி², அத்தனியஞ்ச ஏத்த² நத்தி², தஸ்மா ‘‘ஸுஞ்ஞ’’ந்தி வுச்சதீதி அத்தோ². லோகுத்தராபி த⁴ம்மா அத்தத்தனியேஹி ஸுஞ்ஞாயேவ, ஸுஞ்ஞாதீதத⁴ம்மா நத்தீ²தி வுத்தம் ஹோதி. தஸ்மிம் த⁴ம்மே அத்தத்தனியஸாரஸ்ஸ நத்தி²பா⁴வோ வுத்தோ ஹோதி. லோகே ச ‘‘ஸுஞ்ஞம் க⁴ரம் ஸுஞ்ஞோ க⁴டோ’’தி வுத்தோ க⁴ரஸ்ஸ க⁴டஸ்ஸ ச நத்தி²பா⁴வோ ந ஹோதி, தஸ்மிம் க⁴டே ச அஞ்ஞஸ்ஸ நத்தி²பா⁴வோ வுத்தோ ஹோதி. ப⁴க³வதா ச இதி யம்பி கோசி தத்த² ந ஹோதி, தேன தம் ஸுஞ்ஞம். யம் பன தத்த² அவஸிட்ட²ம் ஹோதி, தம் ஸந்தம் இத³மத்தீ²தி பஜானாதீதி அயமேவத்தோ² வுத்தோ. ததா² ஞாயக³ந்தே² ஸத்³த³க³ந்தே² ச அயமேவத்தோ². இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே அனத்தலக்க²ணமேவ கதி²தம். அனிஸ்ஸரியதோதி அத்தனோ இஸ்ஸரியே அவஸவத்தனதோ. அகாமகாரியதோதி அத்தனோ அகாமம் அருசிகரணவஸேன. அபாபுணியதோதி டா²தும் பதிட்டா²பா⁴வதோ. அவஸவத்தனதோதி அத்தனோ வஸே அவத்தனதோ. பரதோதி அனிச்சதோ பச்சயாயத்தவுத்திதோ. விவித்ததோதி நிஸ்ஸரதோ.

ஸுத்³த⁴ந்தி கேவலம் இஸ்ஸரகாலபகதீஹி வினா கேவலம் பச்சயாயத்தபவத்திவஸேன பவத்தமானம் ஸுத்³த⁴ம் நாம. அத்தனியவிரஹிதோ ஸுத்³த⁴த⁴ம்மபுஞ்ஜோதி ச. ஸுத்³த⁴ம் த⁴ம்மஸமுப்பாத³ம், ஸுத்³த⁴ம் ஸங்கா²ரஸந்ததிந்தி ஸுத்³த⁴ம் பஸ்ஸந்தஸ்ஸ ஜானந்தஸ்ஸ ஸங்கா²ரானம் ஸந்ததிம் அப்³போ³ச்சி²ன்னஸங்கா²ரஸந்ததிம். ததே²வ ஸுத்³த⁴ம் பஸ்ஸந்தஸ்ஸ ஸங்கா²ராதீ³னி, ஏகட்டா²னி ஆத³ரேன த்³வத்திக்க²த்தும் வுத்தானி. ஏவம் பஸ்ஸந்தஸ்ஸ மரணமுகே² ப⁴யம் ந ஹோதி. கா³மணீதி ஆலபனம். திணகட்ட²ஸமம் லோகந்தி இமம் உபாதி³ன்னக்க²ந்த⁴ஸங்கா²தம் லோகம். யதா³ திணகட்ட²ஸமம் பஞ்ஞாய பஸ்ஸதி. யதா² அரஞ்ஞே திணகட்டா²தீ³ஸு க³ண்ஹந்தேஸு அத்தானம் வா அத்தனியம் வா க³ண்ஹாதீதி ந ஹோதி, தேஸு வா திணகட்டா²தீ³ஸு ஸயமேவ நஸ்ஸந்தேஸுபி வினஸ்ஸந்தேஸுபி அத்தா நஸ்ஸதி, அத்தனியோ நஸ்ஸதீதி ந ஹோதி. ஏவம் இமஸ்மிம் காயேபி நஸ்ஸந்தே வா வினஸ்ஸந்தே வா அத்தா வா அத்தனியம் வா பி⁴ஜ்ஜதீதி அபஸ்ஸந்தோ பஞ்ஞாய திணகட்ட²ஸமம் பஸ்ஸதீதி வுச்சதி. நாஞ்ஞம் பத்த²யதே கிஞ்சி, அஞ்ஞத்ரப்படிஸந்தி⁴யாதி படிஸந்தி⁴விரஹிதம் நிப்³பா³னம் ட²பேத்வா அஞ்ஞம் ப⁴வம் வா அத்தபா⁴வம் வா ந பத்தே²தி.

ரூபம் ஸமன்னேஸதீதி ரூபஸ்ஸ ஸாரம் பரியேஸதி. அஹந்தி வாதி தி³ட்டி²வஸேன. மமந்தி வாதி தண்ஹாவஸேன. அஸ்மீதி வாதி மானவஸேன. தம்பி தஸ்ஸ ந ஹோதீதி தம் திவித⁴ம்பி தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ந ஹோதி.

இதா⁴தி தே³ஸாபதே³ஸே நிபாதோ, ஸ்வாயம் கத்த²சி லோகம் உபாதா³ய வுச்சதி. யதா²ஹ – ‘‘இத⁴ ததா²க³தோ லோகே உப்பஜ்ஜதீ’’தி (ஸம். நி. 3.78; அ. நி. 4.33). கத்த²சி ஸாஸனம். யதா²ஹ – ‘‘இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, ஸமணோ, இத⁴ து³தியோ ஸமணோ’’தி (ம. நி. 1.139; தீ³. நி. 2.214). கத்த²சி ஓகாஸம். யதா²ஹ –

‘‘இதே⁴வ திட்ட²மானஸ்ஸ, தே³வபூ⁴தஸ்ஸ மே ஸதோ;

புனராயு ச மே லத்³தோ⁴, ஏவம் ஜானாஹி மாரிஸா’’தி. (தீ³. நி. 2.369);

கத்த²சி பத³பூரணமத்தமேவ. யதா²ஹ – ‘‘இதா⁴ஹம், பி⁴க்க²வே, பு⁴த்தாவீ அஸ்ஸம் பவாரிதோ’’தி (ம. நி. 1.30). இத⁴ பன லோகம் உபாதா³ய வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³. அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோதி ஏத்த² பன ஆக³மாதி⁴க³மாபா⁴வா ஞேய்யோ ‘‘அஸ்ஸுதவா’’இதி. யஸ்ஸ ஹி க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனபச்சயாகாரஸதிபட்டா²னாதீ³ஸு உக்³க³ஹபரிபுச்சா²வினிச்ச²யரஹிதத்தா தி³ட்டி²படிஸேத⁴கோ நேவ ஆக³மோ, படிபத்தியா அதி⁴க³ந்தப்³ப³ஸ்ஸ அனதி⁴க³தத்தா நேவ அதி⁴க³மோ அத்தி², ஸோ ஆக³மாதி⁴க³மாபா⁴வா ஞேய்யோ ‘‘அஸ்ஸுதவா’’ இதி. ஸ்வாயம் –

புதூ²னம் ஜனனாதீ³ஹி, காரணேஹி புது²ஜ்ஜனோ;

புது²ஜ்ஜனந்தோக³த⁴த்தா, புது²வாயம் ஜனோ இதி. (தீ³. நி. அட்ட². 1.7; ம. நி. அட்ட². 1.2; அ. நி. அட்ட². 1.1.51; படி. ம. அட்ட². 2.1.130);

ஸோ ஹி புதூ²னம் நானப்பகாரானம் கிலேஸாதீ³னம் ஜனனாதீ³ஹிபி காரணேஹி புது²ஜ்ஜனோ. யதா²ஹ – புது² கிலேஸே ஜனேந்தீதி புது²ஜ்ஜனா, புது² அவிஹதஸக்காயதி³ட்டி²காதி புது²ஜ்ஜனா, புது² ஸத்தா²ரானம் முகு²ல்லோகிகாதி புது²ஜ்ஜனா, புது² ஸப்³ப³க³தீஹி அவுட்டி²தாதி புது²ஜ்ஜனா, புது² நானாபி⁴ஸங்கா²ரே அபி⁴ஸங்க²ரோந்தீதி புது²ஜ்ஜனா, புது² நானாஓகே⁴ஹி வுய்ஹந்தீதி புது²ஜ்ஜனா, புது² நானாஸந்தாபேஹி ஸந்தப்பேந்தீதி புது²ஜ்ஜனா, புது² நானாபரிளாஹேஹி பரிட³ய்ஹந்தீதி புது²ஜ்ஜனா, புது² பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு ரத்தா கி³த்³தா⁴ க³தி⁴தா முஞ்சி²தா அஜ்ஜோ²ஸன்னா லக்³கா³ லக்³கி³தா பலிபு³த்³தா⁴தி புது²ஜ்ஜனா, புது² பஞ்சஹி நீவரணேஹி ஆவுடா நிவுடா ஓவுடா பிஹிதா படிச்ச²ன்னா படிகுஜ்ஜிதாதி புது²ஜ்ஜனா (மஹானி. 51, 94), புதூ²னம் வா க³ணனபத²மதீதானம் அரியத⁴ம்மபரம்முகா²னம் நீசத⁴ம்மஸமாசாரானம் ஜனானம் அந்தோக³த⁴த்தாபி புது²ஜ்ஜனா, புது²வ அயம் விஸும்யேவ ஸங்க்²யம் க³தோ, விஸம்ஸட்டோ² ஸீலஸுதாதி³கு³ணயுத்தேஹி அரியேஹி ஜனோதிபி புது²ஜ்ஜனோ. ஏவமேதேஹி ‘‘அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ’’தி த்³வீஹி பதே³ஹி யே தே –

‘‘து³வே புது²ஜ்ஜனா வுத்தா, பு³த்³தே⁴னாதி³ச்சப³ந்து⁴னா;

அந்தோ⁴ புது²ஜ்ஜனோ ஏகோ, கல்யாணேகோ புது²ஜ்ஜனோ’’தி. (தீ³. நி. அட்ட². 1.7; ம. நி. அட்ட². 1.2; ஸம். நி. அட்ட². 2.2.61; அ. நி. அட்ட². 1.1.51; படி. ம. அட்ட². 2.1.130; த⁴. ஸ. அட்ட². 1007) –

த்³வே புது²ஜ்ஜனா வுத்தா, தேஸு அந்த⁴புது²ஜ்ஜனோ வுத்தோ ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³.

அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீதிஆதீ³ஸு அரியாதி ஆரகத்தா கிலேஸேஹி, அனயே ந இரியனதோ, அயே இரியனதோ, ஸதே³வகேன ச லோகேன அரணீயதோ பு³த்³தா⁴ ச பச்சேகபு³த்³தா⁴ ச பு³த்³த⁴ஸாவகா ச வுச்சந்தி, பு³த்³தா⁴ ஏவ வா இத⁴ அரியா. யதா²ஹ – ‘‘ஸதே³வகே, பி⁴க்க²வே, லோகே…பே… ததா²க³தோ அரியோதி வுச்சதீ’’தி (ஸம். நி. 5.1098).

ஸப்புரிஸாதி ஏத்த² பன பச்சேகபு³த்³தா⁴ ததா²க³தஸாவகா ச ‘‘ஸப்புரிஸா’’தி வேதி³தப்³பா³. தே ஹி லோகுத்தரகு³ணயோகே³ன ஸோப⁴னா புரிஸாதி ஸப்புரிஸா. ஸப்³பே³வ வா ஏதே த்³விதா⁴பி வுத்தா. பு³த்³தா⁴பி ஹி அரியா ச ஸப்புரிஸா ச பச்சேகபு³த்³தா⁴பி பு³த்³த⁴ஸாவகாபி. யதா²ஹ –

‘‘யோ வே கதஞ்ஞூ கதவேதி³ தீ⁴ரோ, கல்யாணமித்தோ த³ள்ஹப⁴த்தி ச ஹோதி;

து³கி²தஸ்ஸ ஸக்கச்ச கரோதி கிச்சம், ததா²வித⁴ம் ஸப்புரிஸம் வத³ந்தீ’’தி. (ம. நி. அட்ட². 1.2; படி. ம. அட்ட². 2.1.130; த⁴. ஸ. அட்ட². 1007);

‘‘கல்யாணமித்தோ த³ள்ஹப⁴த்தி ச ஹோதீ’’தி ஏத்தாவதா ஹி பு³த்³த⁴ஸாவகோ வுத்தோ. கதஞ்ஞுதாதீ³ஹி பச்சேகபு³த்³தா⁴ பு³த்³தா⁴தி, யோ இமேஸம் அரியானம் அத³ஸ்ஸனஸீலோ, ந ச த³ஸ்ஸனே ஸாது⁴காரீ, ஸோ அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீதி வேதி³தப்³போ³. ஸோ சக்கு²னா அத³ஸ்ஸாவீ, ஞாணேன அத³ஸ்ஸாவீதி து³விதோ⁴, தேஸு ஞாணேன அத³ஸ்ஸாவீ இத⁴ அதி⁴ப்பேதோ. மம்ஸசக்கு²னா ஹி தி³ப்³ப³சக்கு²னா வா அரியா தி³ட்டா²பி அதி³ட்டா²வ ஹோந்தி தேஸம் சக்கு²னா வண்ணமத்தக³ஹணதோ, ந அரியபா⁴வகோ³சரதோ. ஸோணஸிங்கா³லாத³யோபி சக்கு²னா அரியே பஸ்ஸந்தி, ந ச தே அரியானம் த³ஸ்ஸாவினோ.

தத்ரித³ம் வத்து² – சித்தலபப்³ப³தவாஸினோ கிர கீ²ணாஸவத்தே²ரஸ்ஸ உபட்டா²கோ வுட்³ட⁴பப்³ப³ஜிதோ ஏகதி³வஸம் தே²ரேன ஸத்³தி⁴ம் பிண்டா³ய சரித்வா தே²ரஸ்ஸ பத்தசீவரம் க³ஹேத்வா பிட்டி²தோ ஆக³ச்ச²ந்தோ தே²ரம் புச்சி² – ‘‘அரியா நாம, ப⁴ந்தே, கீதி³ஸா’’தி? தே²ரோ ஆஹ – ‘‘இதே⁴கச்சோ மஹல்லகோ அரியானம் பத்தசீவரம் க³ஹேத்வா வத்தபடிபத்திம் கத்வா ஸஹ சரந்தோபி நேவ அரியே ஜானாதி, ஏவம் து³ஜ்ஜானா, ஆவுஸோ, அரியா’’தி. ஏவம் வுத்தேபி ஸோ நேவ அஞ்ஞாஸி. தஸ்மா சக்கு²னா த³ஸ்ஸனம் ந த³ஸ்ஸனம், ஞாணேன த³ஸ்ஸனமேவ த³ஸ்ஸனம். யதா²ஹ – ‘‘அலம் தே, வக்கலி, கிம் தே இமினா பூதிகாயேன தி³ட்டே²ன, யோ கோ², வக்கலி, த⁴ம்மம் பஸ்ஸதி, ஸோ மம் பஸ்ஸதீ’’தி (ஸம். நி. 3.87). தஸ்மா சக்கு²னா பஸ்ஸந்தோபி ஞாணேன அரியேஹி தி³ட்ட²ம் அனிச்சாதி³லக்க²ணம் அபஸ்ஸந்தோ, அரியானம் அதி⁴க³தஞ்ச த⁴ம்மம் அனதி⁴க³ச்ச²ந்தோ, அரியகரத⁴ம்மானம் அரியபா⁴வஸ்ஸ ச அதி³ட்ட²த்தா ‘‘அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ’’தி வேதி³தப்³போ³.

அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³தி ஸதிபட்டா²னாதி³பே⁴தே³ அரியத⁴ம்மே அகுஸலோ. அரியத⁴ம்மே அவினீதோதி ஏத்த² பன –

து³விதோ⁴ வினயோ நாம, ஏகமேகேத்த² பஞ்சதா⁴;

அபா⁴வதோ தஸ்ஸ அயம், ‘‘அவினீதோ’’தி வுச்சதி. (ம. நி. அட்ட². 1.2; ஸு. நி. அட்ட². 1.உரக³ஸுத்தவண்ணனா; படி. ம. அட்ட². 2.1.130; த⁴. ஸ. அட்ட². 1007);

அயஞ்ஹி ஸம்வரவினயோ பஹானவினயோதி து³விதோ⁴ வினயோ. ஏத்த² ச து³விதே⁴பி வினயே ஏகமேகோபி வினயோ பஞ்சதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதி. ஸம்வரவினயோபி ஹி ஸீலஸம்வரோ ஸதிஸம்வரோ ஞாணஸம்வரோ க²ந்திஸம்வரோ வீரியஸம்வரோதி பஞ்சவிதோ⁴. பஹானவினயோபி தத³ங்க³ப்பஹானம் விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானம் நிஸ்ஸரணப்பஹானந்தி பஞ்சவிதோ⁴.

தத்த² ‘‘இமினா பாதிமோக்க²ஸம்வரேன உபேதோ ஹோதி ஸமுபேதோ’’தி (விப⁴. 511) அயம் ஸீலஸம்வரோ. ‘‘ரக்க²தி சக்கு²ந்த்³ரியம், சக்கு²ந்த்³ரியே ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதீ’’தி (ம. நி. 1.295; ஸம். நி. 4.239; அ. நி. 3.16) அயம் ஸதிஸம்வரோ.

‘‘யானி ஸோதானி லோகஸ்மிம், (அஜிதாதி ப⁴க³வா,)

ஸதி தேஸம் நிவாரணம்;

ஸோதானம் ஸம்வரம் ப்³ரூமி, பஞ்ஞாயேதே பிதி⁴ய்யரே’’தி. (ஸு. நி. 1041; சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 4; நேத்தி. 11, 45; த⁴. ஸ. அட்ட². 1007) –

அயம் ஞாணஸம்வரோ. ‘‘க²மோ ஹோதி ஸீதஸ்ஸ உண்ஹஸ்ஸா’’தி (ம. நி. 1.24; அ. நி. 4.114; 6.58) அயம் க²ந்திஸம்வரோ. ‘‘உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதீ’’தி (ம. நி. 1.26; அ. நி. 4.114; 6.58) அயம் வீரியஸம்வரோ. ஸப்³போ³பி சாயம் ஸம்வரோ யதா²ஸகம் ஸம்வரிதப்³பா³னம் வினேதப்³பா³னஞ்ச காயது³ச்சரிதாதீ³னம் ஸம்வரணதோ ‘‘ஸம்வரோ’’, வினயனதோ ‘‘வினயோ’’தி வுச்சதி. ஏவம் தாவ ஸம்வரவினயோ பஞ்சதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³போ³.

ததா² யம் நாமரூபபரிச்சே²தா³தீ³ஸு விபஸ்ஸனாஞாணேஸு படிபக்க²பா⁴வதோ தீ³பாலோகேனேவ தமஸ்ஸ, தேன தேன விபஸ்ஸனாஞாணேன தஸ்ஸ தஸ்ஸ அனத்த²ஸ்ஸ பஹானம். ஸேய்யதி²த³ம் – நாமரூபவவத்தா²னேன ஸக்காயதி³ட்டி²யா, பச்சயபரிக்³க³ஹேன அஹேதுவிஸமஹேதுதி³ட்டீ²னம், தஸ்ஸேவ அபரபா⁴கே³ன கங்கா²விதரணேன கத²ம்கதீ²பா⁴வஸ்ஸ, கலாபஸம்மஸனேன ‘‘அஹம் மமா’’தி கா³ஹஸ்ஸ, மக்³கா³மக்³க³வவத்தா²னேன அமக்³கே³ மக்³க³ஸஞ்ஞாய, உத³யத³ஸ்ஸனேன உச்சே²த³தி³ட்டி²யா, வயத³ஸ்ஸனேன ஸஸ்ஸததி³ட்டி²யா, ப⁴யத³ஸ்ஸனேன ஸப⁴யே அப⁴யஸஞ்ஞாய, ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனேன அஸ்ஸாத³ஸஞ்ஞாய, நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனாய அபி⁴ரதிஸஞ்ஞாய, முஞ்சிதுகம்யதாஞாணேன அமுஞ்சிதுகாமதாய, உபேக்கா²ஞாணேன அனுபேக்கா²ய, அனுலோமேன த⁴ம்மட்டி²தியம் நிப்³பா³னே ச படிலோமபா⁴வஸ்ஸ, கோ³த்ரபு⁴னா ஸங்கா²ரனிமித்தக்³கா³ஹஸ்ஸ பஹானம். ஏதம் தத³ங்க³ப்பஹானம் நாம.

யம் பன உபசாரப்பனாபே⁴தே³ன ஸமாதி⁴னா பவத்திபா⁴வனிவாரணதோ க⁴டப்பஹாரேனேவ உத³கபிட்டே² ஸேவாலஸ்ஸ தேஸம் தேஸம் நீவரணாதி³த⁴ம்மானம் பஹானம், ஏதம் விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம் நாம. யம் சதுன்னம் அரியமக்³கா³னம் பா⁴விதத்தா தம்தம்மக்³க³வதோ அத்தனோ அத்தனோ ஸந்தானே ‘‘தி³ட்டி²க³தானம் பஹானாயா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 277; விப⁴. 628) நயேன வுத்தஸ்ஸ ஸமுத³யபக்கி²யஸ்ஸ கிலேஸக³ணஸ்ஸ அச்சந்தஅப்பவத்திபா⁴வேன பஹானம், இத³ம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம் நாம. யம் பன ப²லக்க²ணே படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த்தம் கிலேஸானம், ஏதம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானம் நாம. யம் ஸப்³ப³ஸங்க²தனிஸ்ஸடத்தா பஹீனஸப்³ப³ஸங்க²தம் நிப்³பா³னம், ஏதம் நிஸ்ஸரணப்பஹானம் நாம. ஸப்³ப³ம்பி சேதம் பஹானம் யஸ்மா சாக³ட்டே²ன பஹானம், வினயனட்டே²ன வினயோ, தஸ்மா ‘‘பஹானவினயோ’’தி வுச்சதி. தம் தம் பஹானவதோ வா தஸ்ஸ தஸ்ஸ வினயஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோபேதம் ‘‘பஹானவினயோ’’தி வுச்சதி. ஏவம் பஹானவினயோபி பஞ்சதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³போ³ (ம. நி. அட்ட². 1.2; ஸு. நி. அட்ட². 1.உரக³ஸுத்தவண்ணனா; படி. ம. அட்ட². 2.1.130).

ஏவமயம் ஸங்கே²பதோ து³விதோ⁴ பே⁴த³தோ ச த³ஸவிதோ⁴ வினயோ பி⁴ன்னஸம்வரத்தா, பஹாதப்³ப³ஸ்ஸ ச அப்பஹீனத்தா யஸ்மா ஏதஸ்ஸ அஸ்ஸுதவதோ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ நத்தி², தஸ்மா அபா⁴வதோ தஸ்ஸ அயம் ‘‘அவினீதோ’’தி வுச்சதீதி. ஏஸேவ நயோ ஸப்புரிஸானம் அத³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³, ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோதி ஏத்த²பி. நின்னானாகரணஞ்ஹி ஏதமத்த²தோ. யதா²ஹ – ‘‘யேவ தே அரியா, தேவ தே ஸப்புரிஸா. யேவ தே ஸப்புரிஸா, தேவ தே அரியா. யோ ஏவ ஸோ அரியானம் த⁴ம்மோ, ஸோ ஏவ ஸோ ஸப்புரிஸானம் த⁴ம்மோ. யோ ஏவ ஸோ ஸப்புரிஸானம் த⁴ம்மோ, ஸோ ஏவ ஸோ அரியானம் த⁴ம்மோ. யேவ தே அரியவினயா, தேவ தே ஸப்புரிஸவினயா. யேவ தே ஸப்புரிஸவினயா, தேவ தே அரியவினயா. அரியேதி வா, ஸப்புரிஸேதி வா, அரியத⁴ம்மேதி வா, ஸப்புரிஸத⁴ம்மேதி வா, அரியவினயேதி வா, ஸப்புரிஸவினயேதி வா ஏஸேஸே ஏகே ஏகட்டே² ஸமே ஸமபா⁴கே³ தஜ்ஜாதே தஞ்ஞேவாதி (த⁴. ஸ. அட்ட². 1007; படி. ம. அட்ட². 2.1.130).

ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி இதே⁴கச்சோ ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ‘‘யம் ரூபம், ஸோ அஹம், யோ அஹம், தம் ரூப’’ந்தி ரூபஞ்ச அத்தானஞ்ச அத்³வயம் ஸமனுபஸ்ஸதி. ஸேய்யதா²பி தேலப்பதீ³பஸ்ஸ ஜா²யதோ ‘‘யா அச்சி, ஸோ வண்ணோ. யோ வண்ணோ, ஸா அச்சீ’’தி அச்சிஞ்ச வண்ணஞ்ச அத்³வயம் ஸமனுபஸ்ஸதி, ஏவமேவ இதே⁴கச்சோ ரூபம் அத்ததோ…பே… ஸமனுபஸ்ஸதீதி (படி. ம. 1.130-131) ஏவம் ரூபம் ‘‘அத்தா’’தி தி³ட்டி²பஸ்ஸனாய பஸ்ஸதி. ரூபவந்தம் வா அத்தானந்தி அரூபம் ‘‘அத்தா’’தி க³ஹேத்வா சா²யாவந்தம் ருக்க²ம் விய தம் ரூபவந்தம் ‘‘அத்தா’’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. அத்தனி வா ரூபந்தி அரூபமேவ ‘‘அத்தா’’தி க³ஹேத்வா புப்ப²ஸ்மிம் க³ந்த⁴ம் விய அத்தனி ரூபம் ஸமனுபஸ்ஸதி. ரூபஸ்மிம் வா அத்தானந்தி அரூபமேவ ‘‘அத்தா’’தி க³ஹேத்வா கரண்ட³கே மணிம் விய தம் அத்தானம் ரூபஸ்மிம் ஸமனுபஸ்ஸதி. வேத³னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

தத்த² ‘‘ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’’தி ஸுத்³த⁴ரூபம்யேவ ‘‘அத்தா’’தி கதி²தம். ‘‘ரூபவந்தம் வா அத்தானம், அத்தனி வா ரூபம், ரூபஸ்மிம் வா அத்தானம். வேத³னம் அத்ததோ… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’’தி (படி. ம. 1.131) இமேஸு ஸத்தஸு டா²னேஸு அரூபம் ‘‘அத்தா’’தி கதி²தம், ‘‘வேத³னாவந்தம் வா அத்தானம், அத்தனி வா வேத³னா, வேத³னாய வா அத்தான’’ந்தி ஏவம் சதூஸு க²ந்தே⁴ஸு திண்ணம் திண்ணம் வஸேன த்³வாத³ஸஸு டா²னேஸு ரூபாரூபமிஸ்ஸகோ அத்தா கதி²தோ. தத்த² ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி. வேத³னம்… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி பஞ்சஸு டா²னேஸு உச்சே²த³தி³ட்டி² கதி²தா. அவஸேஸேஸு ஸஸ்ஸததி³ட்டி². ஏவமேத்த² பன்னரஸ ப⁴வதி³ட்டி²யோ பஞ்ச விப⁴வதி³ட்டி²யோ ஹோந்தி. தா ஸப்³பா³பி மக்³கா³வரணா, ந ஸக்³கா³வரணா, பட²மமக்³க³வஜ்ஜா²தி வேதி³தப்³பா³.

ஆரஞ்ஞிகோதி அரஞ்ஞே நிவாஸம். பவனேதி மஹந்தே க³ம்பீ⁴ரவனே. சரமானோதி தஹிம் தஹிம் விசரமானோ. விஸ்ஸத்தோ² க³ச்ச²தீதி நிப்³ப⁴யோ நிராஸங்கோ சரதி. அனாபாத²க³தோ லுத்³த³ஸ்ஸாதி மிக³லுத்³த³ஸ்ஸ பரம்முக²க³தோ. அந்தமகாஸி மாரந்தி கிலேஸமாரம் வா தே³வபுத்தமாரம் வா அந்தம் அகாஸி. அபத³ம் வதி⁴த்வாதி கிலேஸபத³ம் ஹந்த்வா நாஸேத்வா. மாரசக்கு²ம் அத³ஸ்ஸனம் க³தோதி மாரஸ்ஸ அத³ஸ்ஸனவிஸயம் பத்தோ. அனாபாத²க³தோதி மாரஸ்ஸ பரம்முக²ம் பத்தோ. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² பாகடமேவ.

ஏவம் ப⁴க³வா இத³ம்பி ஸுத்தம் அரஹத்தனிகூடேனேவ தே³ஸேஸி, தே³ஸனாபரியோஸானே ச வுத்தஸதி³ஸோயேவ த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸீதி.

ஸத்³த⁴ம்மப்பஜ்ஜோதிகாய சூளனித்³தே³ஸ-அட்ட²கதா²ய

மோக⁴ராஜமாணவஸுத்தனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.