14. போஸாலமாணவஸுத்தனித்³தே³ஸவண்ணனா

81. சுத்³த³ஸமே போஸாலஸுத்தே – யோ அதீதம் ஆதி³ஸதீதி யோ ப⁴க³வா அத்தனோ ச பரேஸஞ்ச ‘‘ஏகம்பி ஜாதி’’ந்திஆதி³பே⁴த³ம் அதீதம் ஆதி³ஸதி.

ஏகம்பி ஜாதிந்தி ஏகம்பி படிஸந்தி⁴மூலகம் சுதிபரியோஸானம் ஏகப⁴வபரியாபன்னம் க²ந்த⁴ஸந்தானம். ஏஸ நயோ த்³வேபி ஜாதியோதிஆதீ³ஸு. அனேகேபி ஸம்வட்டகப்பேதிஆதீ³ஸு பன பரிஹாயமானோ கப்போ ஸம்வட்டகப்போ, ததா³ ஸப்³பே³ஸம் ப்³ரஹ்மலோகே ஸன்னிபதனதோ. வட்³ட⁴மானோ கப்போ விவட்டகப்போ, ததா³ ப்³ரஹ்மலோகதோ ஸத்தானம் விவட்டனதோ. தத்த² ஸம்வட்டேன ஸம்வட்டட்டா²யீ க³ஹிதோ ஹோதி தம்மூலகத்தா, விவட்டேன ச விவட்டட்டா²யீ. ஏவஞ்ஹி ஸதி யானி தானி ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, கப்பஸ்ஸ அஸங்க்²யேய்யானி. கதமானி சத்தாரி? ஸம்வட்டோ ஸம்வட்டட்டா²யீ விவட்டோ விவட்டட்டா²யீ’’தி வுத்தானி (அ. நி. 4.156), தானி பரிக்³க³ஹிதானி ஹோந்தி. ஸம்வட்டகப்பே விவட்டகப்பேதி ச கப்பஸ்ஸ அத்³த⁴ம் க³ஹேத்வா வுத்தம். ஸம்வட்டவிவட்டகப்பேதி ஸகலம் கப்பம் க³ஹேத்வா வுத்தம். கத²ம் அனுஸ்ஸரதீதி சே? அமுத்ராஸிந்திஆதி³னா நயேன. தத்த² அமுத்ராஸிந்தி அமும்ஹி ஸம்வட்டகப்பே அஹம் அமும்ஹி ப⁴வே வா யோனியா வா க³தியா வா விஞ்ஞாணட்டி²தியா வா ஸத்தாவாஸே வா ஸத்தனிகாயே வா ஆஸிம். ஏவம்னாமோதி திஸ்ஸோ வா பு²ஸ்ஸோ வா. ஏவம்கோ³த்தோதி கச்சானோ வா கஸ்ஸபோ வா. இத³மஸ்ஸ அதீதப⁴வே அத்தனோ நாமகோ³த்தானுஸ்ஸரணவஸேன வுத்தம். ஸசே பன தஸ்மிம் காலே அத்தனோ வண்ணஸம்பத்திம் வா லூக²பணீதஜீவிதபா⁴வம் வா ஸுக²து³க்க²ப³ஹுலதம் வா அப்பாயுகதீ³கா⁴யுகபா⁴வம் வா அனுஸ்ஸரிதுகாமோ, தம்பி அனுஸ்ஸரதியேவ. தேனாஹ – ‘‘ஏவம்வண்ணோ ஏவமாயுபரியந்தோ’’தி. தத்த² ஏவம்வண்ணோதி ஓதா³தோ வா ஸாமோ வா. ஏவமாஹாரோதி ஸாலிமம்ஸோத³னாஹாரோ வா பவத்தப²லபோ⁴ஜனோ வா. ஏவம் ஸுக²து³க்க²படிஸம்வேதீ³தி அனேகப்பகாரேன காயிகசேதஸிகானம் ஸாமிஸனிராமிஸாதி³ப்பபே⁴தா³னம் வா ஸுக²து³க்கா²னம் படிஸம்வேதீ³. ஏவமாயுபரியந்தோதி ஏவம் வஸ்ஸஸதபரமாயுபரியந்தோ வா சதுராஸீதி கப்பஸஹஸ்ஸபரமாயுபரியந்தோ வா.

ஸோ ததோ சுதோ அமுத்ர உத³பாதி³ந்தி ஸோ அஹம் ததோ ப⁴வதோ யோனிதோ க³திதோ விஞ்ஞாணட்டி²திதோ ஸத்தாவாஸதோ ஸத்தனிகாயதோ வா சுதோ புன அமுகஸ்மிம் நாம ப⁴வே யோனியா க³தியா விஞ்ஞாணட்டி²தியா ஸத்தாவாஸே ஸத்தனிகாயே வா உத³பாதி³ம். தத்ராபாஸிந்தி அத² தத்ராபி ப⁴வே யோனியா க³தியா விஞ்ஞாணட்டி²தியா ஸத்தாவாஸே ஸத்தனிகாயே வா புன அஹோஸிம். ஏவம்னாமோதிஆதி³வுத்தனயமேவ.

அபி ச – யஸ்மா அமுத்ராஸிந்தி இத³ம் அனுபுப்³பே³ன ஆரோஹந்தஸ்ஸ யாவதி³ச்ச²கம் அனுஸ்ஸரணம். ஸோ ததோ சுதோதி படினிவத்தந்தஸ்ஸ பச்சவேக்க²ணம். தஸ்மா இதூ⁴பபன்னோதி இமிஸ்ஸா இதூ⁴பபத்தியா அனந்தரமேவஸ்ஸ உபபத்திட்டா²னம் ஸந்தா⁴ய அமுத்ர உத³பாதி³ந்தி இத³ம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தத்ராபாஸிந்தி ஏவமாதி³ பனஸ்ஸ தத்ரா இமிஸ்ஸா உபபத்தியா அந்தரே உபபத்திட்டா²னே நாமகோ³த்தாதீ³னம் அனுஸ்ஸரணத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். ஸோ ததோ சுதோ இதூ⁴பபன்னோதி ஸ்வாஹம் ததோ அனந்தரூபபத்திட்டா²னதோ சுதோ இத⁴ அஸுகஸ்மிம் நாம க²த்தியகுலே வா ப்³ராஹ்மணகுலே வா நிப்³ப³த்தோ.

இதிதி ஏவம். ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸந்தி நாமகோ³த்தவஸேன ஸஉத்³தே³ஸம், வண்ணாதி³வஸேன ஸாகாரம். நாமகோ³த்தேன ஹி ஸத்தோ ‘‘திஸ்ஸோ கஸ்ஸபோ’’தி உத்³தி³ஸியதி, வண்ணாதீ³ஹி ‘‘ஓதா³தோ ஸாமோ’’தி நானத்ததோ பஞ்ஞாயதி. தஸ்மா நாமகோ³த்தம் உத்³தே³ஸோ, இதரே ஆகாராதி. புப்³பே³னிவாஸந்தி புப்³பே³ அதீதஜாதீஸு நிவுட்ட²க்க²ந்தா⁴ புப்³பே³னிவாஸோ. நிவுட்டா²தி அஜ்ஜா²வுட்டா² அனுபூ⁴தா அத்தனோ ஸந்தானே உப்பஜ்ஜித்வா நிருத்³தா⁴, நிவுட்ட²த⁴ம்மா வா. நிவுட்டா²தி கோ³சரனிவாஸேன நிவுட்டா², அத்தனோ விஞ்ஞாணேன விஞ்ஞாதா பரிச்சி²ன்னா, பரவிஞ்ஞாணேன விஞ்ஞாதாபி வா சி²ன்னவடுமகானுஸ்ஸரணாதீ³ஸு. தே பு³த்³தா⁴னம்யேவ லப்³ப⁴ந்தி. தம் புப்³பே³னிவாஸம் ஆதி³ஸதி கதே²தி. பரேஸம் அதீதந்தி அஞ்ஞேஸம் பரபுக்³க³லானம் புப்³பே³னிவாஸம் ஏகம்பி ஜாதிந்திஆதி³னா நயேன ஆதி³ஸதி.

மஹாபதா³னியஸுத்தந்தந்தி மஹாபுரிஸானம் அபதா³னனியுத்தம் மஹாபதா³னஸுத்தம் (தீ³. நி. 2.1 ஆத³யோ). மஹாஸுத³ஸ்ஸனியஸுத்தந்தந்தி மஹாஸுத³ஸ்ஸனஸ்ஸ ஸம்பத்தியுத்தம் மஹாஸுத³ஸ்ஸனஸுத்தம் (தீ³. நி. 2.241 ஆத³யோ). மஹாகோ³விந்தி³யஸுத்தந்தந்தி மஹாகோ³விந்த³ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ அபதா³னனியுத்தம் மஹாகோ³விந்த³ஸுத்தம் (தீ³. நி. 2.293 ஆத³யோ). மாக⁴தே³வியஸுத்தந்தந்தி மக⁴தே³வரஞ்ஞோ அபதா³னனியுத்தம் மக⁴தே³வஸுத்தம் (ம. நி. 2.308 ஆத³யோ). ஸதானுஸாரிஞ்ஞாணம் ஹோதீதி புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஸம்பயுத்தஞாணம் ஹோதி.

யாவதகம் ஆகங்க²தீதி யத்தகம் ஞாதும் இச்ச²தி, தத்தகம் ஜானிஸ்ஸாமீதி ஞாணம் பேஸேதி. அத²ஸ்ஸ து³ப்³ப³லபத்தபுடே பக்க²ந்த³னாராதோ⁴ விய அப்படிஹதம் அனிவாரிதம் ஞாணம் க³ச்ச²தி. தேன யாவதகம் ஆகங்க²தி, தாவதகம் அனுஸ்ஸரதி. போ³தி⁴ஜந்தி போ³தி⁴யா மூலே ஜாதம். ஞாணம் உப்பஜ்ஜதீதி சதுமக்³க³ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி. அயமந்திமா ஜாதீதி தேன ஞாணேன ஜாதிமூலஸ்ஸ பஹீனத்தா புன ‘‘அயமந்திமா ஜாதி, நத்தி²தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’தி (தீ³. நி. 2.31) அபரம்பி ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி. இந்த்³ரியபரோபரியத்தஞாணந்தி ஏத்த² உபரி ‘‘ஸத்தான’’ந்தி பத³ம் இதே⁴வ ஆஹரித்வா ஸத்தானம் இந்த்³ரியபரோபரியத்தஞாணந்தி யோஜேதப்³ப³ம். பரானி ச அபரானி ச ‘‘பராபரானீ’’தி வத்தப்³பே³ ஸந்தி⁴வஸேன ரோ-காரம் கத்வா ‘‘பரோபரானீ’’தி வுச்சதி. பரோபரானம் பா⁴வோ பரோபரியம், பரோபரியமேவ பரோபரியத்தம், வேனேய்யஸத்தானம் ஸத்³தா⁴தீ³னம் பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் பரோபரியத்தம் இந்த்³ரியபரோபரியத்தம், இந்த்³ரியபரோபரியத்தஸ்ஸ ஞாணம் இந்த்³ரியபரோபரியத்தஞாணம், இந்த்³ரியானம் உத்தமானுத்தமபா⁴வஞாணந்தி அத்தோ². ‘‘இந்த்³ரியவரோவரியத்தஞாண’’ந்திபி பாடோ², வரானி ச அவரானி ச வரோவரியானி, வரோவரியானம் பா⁴வோ வரோவரியத்தந்தி யோஜேதப்³ப³ம். அவரியானீதி ச உத்தமானீதி அத்தோ². அத² வா – பரானி ச ஓபரானி ச பரோபரானி, தேஸம் பா⁴வோ பரோபரியத்தந்தி யோஜேதப்³ப³ம். ஓபரானீதி ச ஓரானீதி வுத்தம் ஹோதி, லாமகானீதி அத்தோ² ‘‘பரோபராயஸ்ஸ ஸமேச்ச த⁴ம்மா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.5; ஸு. நி. 479) விய. ‘‘இந்த்³ரியபரோபரியத்தே ஞாண’’ந்தி பு⁴ம்மவசனேனபி பாடோ² (படி. ம. அட்ட². 1.1.68).

ததா²க³தஸ்ஸாதி யதா² விபஸ்ஸிஆத³யோ புப்³ப³கா இஸயோ ஆக³தா, ததா² ஆக³தஸ்ஸ. யதா² ச தே க³தா, ததா² க³தஸ்ஸ. ததா²க³தப³லந்தி அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணம் ததா²க³தஸ்ஸேவ ப³லம். யதா² வா புப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் ப³லம் புஞ்ஞுஸ்ஸயஸம்பத்தியா ஆக³தம், ததா² ஆக³தப³லந்திபி அத்தோ². தத்த² து³வித⁴ம் ததா²க³தஸ்ஸ ப³லம் காயப³லஞ்ச ஞாணப³லஞ்ச. தேஸு காயப³லம் ஹத்தி²குலானுஸாரேன வேதி³தப்³ப³ம். வுத்தஞ்ஹேதம் போராணேஹி –

‘‘காளாவகஞ்ச க³ங்கே³ய்யம், பண்ட³ரம் தம்ப³பிங்க³லம்;

க³ந்த⁴மங்க³லஹேமஞ்ச, உபோஸத²ச²த்³த³ந்திமே த³ஸா’’தி. (ம. நி. அட்ட². 1.148; ஸம். நி. அட்ட². 2.2.22; அ. நி. அட்ட². 3.10.21; விப⁴. அட்ட². 760; உதா³. அட்ட². 75; படி. ம. அட்ட². 2.2.44);

யதே³தம் பகதிஹத்தி²க்³க³ணனாய ஹத்தீ²னம் கோடிஸஹஸ்ஸஸ்ஸ, புரிஸக³ணனாய த³ஸன்னம் புரிஸகோடிஸஹஸ்ஸானம் ப³லம் ஹோதி, இத³ம் தாவ ததா²க³தஸ்ஸ காயப³லம். ஞாணப³லம் பன மஹாஸீஹனாதே³ (ம. நி. 1.146 ஆத³யோ) ஆக³தம் த³ஸப³லஞாணம் சதுவேஸாரஜ்ஜஞாணம் அட்ட²ஸு பரிஸாஸு அகம்பனஞாணம் சதுயோனிபரிச்சே²த³கஞாணம் பஞ்சக³திபரிச்சே²த³கஞாணம் ஸம்யுத்தகே (ஸம். நி. 2.33-34) ஆக³தானி தேஸத்ததி ஞாணானி ஸத்தஸத்ததி ஞாணானீதி ஏவம் அஞ்ஞானிபி அனேகானி ஞாணஸஹஸ்ஸானி, ஏதம் ஞாணப³லம் நாம. இதா⁴பி ஞாணப³லமேவ அதி⁴ப்பேதம், ஞாணஞ்ஹி அகம்பியட்டே²ன உபத²ம்ப⁴கட்டே²ன ச ப³லந்தி (படி. ம. அட்ட². 2.2.44) வுத்தம்.

ஸத்தானம் ஆஸயானுஸயே ஞாணந்தி ஏத்த² ரூபாதீ³ஸு க²ந்தே⁴ஸு ச²ந்த³ராகே³ன ஸத்தா விஸத்தாதி ஸத்தா. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘ரூபே கோ², ராத⁴, யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா, தத்ர ஸத்தோ தத்ர விஸத்தோ, தஸ்மா ‘ஸத்தோ’தி வுச்சதி. வேத³னாய… ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரேஸு… விஞ்ஞாணே யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா, தத்ர ஸத்தோ தத்ர விஸத்தோ, தஸ்மா ‘ஸத்தோ’தி வுச்சதீ’’தி (ஸம். நி. 3.161; மஹானி. 7).

அக்க²ரசிந்தகா பன அத்த²ம் அவிசாரேத்வா ‘‘நாமமத்தமேத’’ந்தி இச்ச²ந்தி. யேபி அத்த²ம் விசாரேந்தி, தே ஸத்வயோகே³ன ஸத்தாதி இச்ச²ந்தி. தேஸம் ஸத்தானம் ஆஸயந்தி நிஸ்ஸயந்தி ஏத்தா²தி ஆஸயோ, மிச்சா²தி³ட்டி²யா ஸம்மாதி³ட்டி²யா வா காமாதீ³ஹி நேக்க²ம்மாதீ³ஹி வா பரிபா⁴விதஸ்ஸ சித்தஸந்தானஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ஸத்தஸந்தானே அனுஸேந்தி அனுபவத்தந்தீதி அனுஸயா, தா²மக³தானம் காமராகா³தீ³னம் ஏதம் அதி⁴வசனம். ஆஸயோ ச அனுஸயோ ச ஆஸயானுஸயோ. ஜாதிக்³க³ஹணேன ச த்³வந்த³ஸமாஸவஸேன ச ஏகவசனம் வேதி³தப்³ப³ம். யஸ்மா சரிதாதி⁴முத்தியோ ஆஸயானுஸயஸங்க³ஹிதா, தஸ்மா உத்³தே³ஸே சரிதாதி⁴முத்தீஸு ஞாணானி ஆஸயானுஸயஞாணேனேவ ஸங்க³ஹேத்வா ‘‘ஆஸயானுஸயே ஞாண’’ந்தி வுத்தம்.

யமகபாடிஹீரே ஞாணந்தி ஏத்த² அக்³கி³க்க²ந்த⁴உத³கதா⁴ராதீ³னம் அபுப்³ப³ம் அசரிமம் ஸகிம்யேவ பவத்திதோ யமகம், அஸ்ஸத்³தி⁴யாதீ³னம் படிபக்க²த⁴ம்மானம் ஹரணதோ பாடிஹீரம், யமகஞ்ச தம் பாடிஹீரஞ்சாதி யமகபாடிஹீரம்.

மஹாகருணாஸமாபத்தியா ஞாணந்தி ஏத்த² பரது³க்கே² ஸதி ஸாதூ⁴னம் ஹத³யகம்பனம் கரோதீதி கருணா, கினாதி வா பரது³க்க²ம் ஹிம்ஸதி வினாஸேதீதி கருணா, கிரீயதி வா து³க்கி²தேஸு ப²ரணவஸேன பஸாரீயதீதி கருணா, ப²ரணகம்மவஸேன கம்மகு³ணவஸேன ச மஹதீ கருணா மஹாகருணா, ஸமாபஜ்ஜந்தி ஏதம் மஹாகாருணிகாதி ஸமாபத்தி, மஹாகருணா ச ஸா ஸமாபத்தி சாதி மஹாகருணாஸமாபத்தி, தஸ்ஸம் மஹாகருணாஸமாபத்தியம். தம் ஸம்பயுத்தம் வா ஞாணம்.

ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் அனாவரணஞாணந்தி ஏத்த² பஞ்சனேய்யபத²ப்பபே⁴த³ம் ஸப்³ப³ம் அஞ்ஞாஸீதி ஸப்³ப³ஞ்ஞூ, ஸப்³ப³ஞ்ஞுஸ்ஸ பா⁴வோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதா, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதா ஏவ ஞாணம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாஞாணந்தி வத்தப்³பே³ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணந்தி வுத்தம். ஸங்க²தாஸங்க²தாதி³பே⁴தா³ ஸப்³ப³த⁴ம்மா ஹி ஸங்கா²ரோ விகாரோ லக்க²ணம் நிப்³பா³னம் பஞ்ஞத்தீதி பஞ்சேவ நேய்யபதா² ஹோந்தி. ஆவஜ்ஜனபடிப³த்³த⁴த்தா ஏவ ஹி நத்தி² தஸ்ஸ ஆவரணந்தி ததே³வ அனாவரணஞாணந்தி வுச்சதி (படி. ம. அட்ட². 1.1.68).

ஸப்³ப³த்த² அஸங்க³மப்படிஹதமனாவரணஞாணந்தி ஏத்த² அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னேஸு அஸங்க³ம் ஸங்க³விரஹிதம் அப்படிஹதம் படிபக்க²விரஹிதம் ஹுத்வா பவத்தம் ஆவரணவிரஹிதம் ஞாணம்.

அனாக³தம்பி ஆதி³ஸதீதி –

‘‘இமஸ்மிம் ப⁴த்³த³கே கப்பே, தயோ ஆஸிம்ஸு நாயகா;

அஹமேதரஹி ஸம்பு³த்³தோ⁴, மேத்தேய்யோ சாபி ஹேஸ்ஸதீ’’தி. ச –

‘‘அஸீதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு மேத்தேய்யோ நாம ப⁴க³வா லோகே உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ’’தி ச (தீ³. நி. 3.107) –

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ஸங்கோ² நாம ராஜா யோ ஸோ யூபோ ரஞ்ஞா மஹாபனாதே³ன காராபிதோ, தம் யூபம் உஸ்ஸாபேத்வா அஜ்ஜா²வஸித்வா தம் த³த்வா விஸ்ஸஜ்ஜித்வா ஸமணப்³ராஹ்மணகபணத்³தி⁴கவணிப்³ப³கயாசகானம் தா³னம் த³த்வா மேத்தேய்யஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸந்திகே கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸதீ’’தி ச (தீ³. நி. 3.108) –

‘‘அனாக³தே அட்டி²ஸ்ஸரோ நாம பச்சேகஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி (மி. ப. 4.1.3) ச, ‘‘ஸுமனிஸ்ஸரோ நாம பச்சேகஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ச –

ஆதி³னா நயேன தே³வத³த்தாதீ³னம் அனாக³தம் ஆசிக்க²தி. பச்சுப்பன்னம்பி ஆதி³ஸதீதி இத³ம் பாகடமேவ.

82. விபூ⁴தரூபஸஞ்ஞிஸ்ஸாதி ஸமதிக்கந்தரூபஸஞ்ஞிஸ்ஸ. ஸப்³ப³காயப்பஹாயினோதி தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னவஸேன ஸப்³ப³ரூபகாயபஹாயினோ, பஹீனரூபப⁴வபடிஸந்தி⁴கஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ. நத்தி² கிஞ்சீதி பஸ்ஸதோதி விஞ்ஞாணாபா⁴வத³ஸ்ஸனேன ‘‘நத்தி² கிஞ்சீ’’தி பஸ்ஸதோ, ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனலாபி⁴னோதி வுத்தம் ஹோதி. ஞாணம் ஸக்கானுபுச்சா²மீதி ஸக்காதி ப⁴க³வந்தம் ஆலபந்தோ ஆஹ. தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஞாணம் புச்சா²மி, கீதி³ஸம் இச்சி²தப்³ப³ந்தி. கத²ம் நேய்யாதி கத²ஞ்ச ஸோ நேதப்³போ³, கத²மஸ்ஸ உத்தரிஞாணம் உப்பாதே³தப்³ப³ந்தி.

கதமா ரூபஸஞ்ஞாதி ஏத்த² ரூபஸஞ்ஞாதி ஸஞ்ஞாஸீஸேன வுத்தரூபாவசரஜா²னஞ்சேவ ததா³ரம்மணஞ்ச. ரூபாவசரஜா²னம்பி ஹி ரூபந்தி வுச்சதி ‘‘ரூபீ ரூபானி பஸ்ஸதீ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 248; படி. ம. 1.209). தஸ்ஸ ஆரம்மணம்பி ‘‘ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானீ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 223). தஸ்மா இத⁴ ரூபே ஸஞ்ஞா ரூபஸஞ்ஞாதி ஏவம் ஸஞ்ஞாஸீஸேன ரூபாவசரஜா²னஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ரூபம் ஸஞ்ஞா அஸ்ஸாதி ரூபஸஞ்ஞா, ரூபமஸ்ஸ நாமந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஏவம் பத²வீகஸிணாதி³பே⁴த³ஸ்ஸ ததா³ரம்மணஸ்ஸ சேதம் அதி⁴வசனந்தி வேதி³தப்³ப³ம். இத⁴ பன குஸலவிபாககிரியவஸேன பஞ்சத³ஸஜா²னஸங்கா²தா ரூபஸஞ்ஞா ஏவ அதி⁴ப்பேதா. ரூபாவசரஸமாபத்திம் ஸமாபன்னஸ்ஸ வாதி ரூபாவசரகுஸலஜ்ஜா²னஸமாபத்திம் ஸமாபன்னஸ்ஸ. உபபன்னஸ்ஸ வாதி விபாகஜ்ஜா²னவஸேன தஸ்மிம் ப⁴வே உபபன்னஸ்ஸ. தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரிஸ்ஸ வாதி இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே கிரியாஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா ஸுக²ம் உப்பாதே³த்வா விஹரந்தஸ்ஸ. அரூபஸமாபத்தியோதி ஆகாஸானஞ்சாயதனாதீ³னி. படிலத்³த⁴ஸ்ஸாதி உப்பாதே³த்வா டி²தஸ்ஸ. ரூபஸஞ்ஞா விபூ⁴தா ஹோந்தீதி ரூபஸஞ்ஞா அபக³தா ஹோந்தி. விக³தாதி வினாஸிதா. ‘‘அபா⁴விதா’’திபி பாடோ², ஸுந்த³ரோ.

தத³ங்க³ஸமதிக்கமாதி தத³ங்க³ப்பஹானவஸேன அதிக்கமேன. விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானேன பஹீனோதி அரூபஜ்ஜா²னபடிலாபே⁴ன விக்க²ம்ப⁴னேன பஹீனோ. தஸ்ஸ ரூபகாயோதி தஸ்ஸ அரூபஸமாபத்திபடிலாபி⁴னோ அரூபபுக்³க³லஸ்ஸ ரூபாவசரகாயோ.

ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனந்தி ஏத்த² நாஸ்ஸ கிஞ்சனந்தி அகிஞ்சனம், அந்தமஸோ ஸங்க³மத்தம்பி அஸ்ஸ அவஸிட்ட²ம் நத்தீ²தி வுத்தம் ஹோதி. அகிஞ்சனஸ்ஸ பா⁴வோ ஆகிஞ்சஞ்ஞம், ஆகாஸானஞ்சாயதனவிஞ்ஞாணாபக³மஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம், தம் ஆகிஞ்சஞ்ஞம் அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன இமிஸ்ஸா ஸஞ்ஞாய ஆயதனந்தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம், ஆகாஸே பவத்திதவிஞ்ஞாணாபக³மாரம்மணஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸமாபத்திம் ஸதோ ஸமாபஜ்ஜித்வாதி தம் விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸதோகாரீ ஹுத்வா ஸமாபஜ்ஜித்வா. ததோ வுட்ட²ஹித்வாதி ஸதோகாரீ ஹுத்வா தாய ஸமாபத்தியா வுட்டா²ய. தஞ்ஞேவ விஞ்ஞாணந்தி தம் ஆகாஸே பவத்திதம் மஹக்³க³தவிஞ்ஞாணம். அபா⁴வேதீதி வினாஸேதி. விபா⁴வேதீதி விவிதா⁴ நாஸேதி. அந்தரதா⁴பேதீதி அத³ஸ்ஸனம் க³மேதி.

கத²ம் ஸோ நேதப்³போ³தி ஸோ புக்³க³லோ கேனப்பகாரேன ஜானிதப்³போ³. வினேதப்³போ³தி நானாவிதே⁴ன ஜானிதப்³போ³. அனுனேதப்³போ³தி புனப்புனம் சித்தேன கத²ம் க³மயிதப்³போ³.

83. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா தாதி³ஸே புக்³க³லே அத்தனோ அப்படிஹதஞாணதம் பகாஸேத்வா தம் ஞாணம் ப்³யாகாதும் கா³த²மாஹ. தத்த² விஞ்ஞாணட்டி²தியோ ஸப்³பா³, அபி⁴ஜானம் ததா²க³தோதி அபி⁴ஸங்கா²ரவஸேன சதஸ்ஸோ படிஸந்தி⁴வஸேன ஸத்தாதி ஏவம் ஸப்³பா³ விஞ்ஞாணட்டி²தியோ அபி⁴ஜானந்தோ ததா²க³தோ. திட்ட²ந்தமேனம் ஜானாதீதி கம்மாபி⁴ஸங்கா²ரவஸேன திட்ட²மேதம் புக்³க³லம் ஜானாதி – ‘‘ஆயதிம் அயம் ஏவம்க³திகோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. தி⁴முத்தந்தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனாதீ³ஸு அதி⁴முத்தம். தப்பராயணந்தி தம்மயம்.

விஞ்ஞாணட்டி²தியோதி படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணஸ்ஸ டா²னானி ஸவிஞ்ஞாணகா க²ந்தா⁴ ஏவ. தத்த² ஸேய்யதா²பீதி நித³ஸ்ஸனத்தே² நிபாதோ யதா² மனுஸ்ஸாதி அத்தோ². அபரிமாணேஸுபி ஹி சக்கவாளேஸு அபரிமாணானம் மனுஸ்ஸானம் வண்ணஸண்டா²னாதி³வஸேன த்³வேபி ஏகஸதி³ஸா நத்தி². யேபி ஹி கத்த²சி யமகபா⁴தரோ வண்ணேன வா ஸண்டா²னேன வா ஸதி³ஸா ஹோந்தி. தேபி ஆலோகிதவிலோகிதாதீ³ஹி விஸதி³ஸாவ ஹோந்தி. தஸ்மா ‘‘நானத்தகாயா’’தி வுத்தா. படிஸந்தி⁴ஸஞ்ஞா பன நேஸம் திஹேதுகாபி து³ஹேதுகாபி அஹேதுகாபி ஹோதி. தஸ்மா ‘‘நானத்தஸஞ்ஞினோ’’தி வுத்தா. ஏகச்சே ச தே³வாதி ச² காமாவசரதே³வா. தேஸு ஹி கேஸஞ்சி காயோ நீலோ ஹோதி, கேஸஞ்சி பீதகாதி³வண்ணோ. ஸஞ்ஞா பன நேஸம் திஹேதுகாபி து³ஹேதுகாபி ஹோதி, அஹேதுகா ந ஹோதி. ஏகச்சே ச வினிபாதிகாதி சதுஅபாயவினிமுத்தா புனப்³ப³ஸுமாதா யக்கி²னீ பியங்கரமாதா பு²ஸ்ஸமித்தா த⁴ம்மகு³த்தாதி ஏவமாத³யோ அஞ்ஞே ச வேமானிகா பேதா. ஏதேஸஞ்ஹி ஓதா³தகாளமங்கு³ரச்ச²விஸாமவண்ணாதி³வஸேன சேவ கிஸதூ²லரஸ்ஸதீ³க⁴வஸேன ச காயோ நானா ஹோதி, மனுஸ்ஸானம் விய திஹேதுகது³ஹேதுகாஹேதுகவஸேன ஸஞ்ஞாபி. தே பன தே³வா விய ந மஹேஸக்கா², கபணமனுஸ்ஸா விய அப்பேஸக்கா² து³ல்லப⁴கா⁴ஸச்சா²த³னா து³க்க²பீளிதா விஹரந்தி. ஏகச்சே காளபக்கே² து³க்கி²தா ஜுண்ஹபக்கே² ஸுகி²தா ஹோந்தி, தஸ்மா ஸுக²ஸமுஸ்ஸயதோ வினிபதிதத்தா வினிபாதிகாதி வுத்தா. யே பனேத்த² திஹேதுகா, தேஸம் த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோபி ஹோதி பியங்கரமாதாதீ³னம் விய.

ப்³ரஹ்மகாயிகாதி ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜப்³ரஹ்மபுரோஹிதமஹாப்³ரஹ்மானோ. பட²மாபி⁴னிப்³ப³த்தாதி தே ஸப்³பே³பி பட²மஜ்ஜா²னேன நிப்³ப³த்தா. ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜா பன பரித்தேன, ப்³ரஹ்மபுரோஹிதா மஜ்ஜி²மேன, காயோவ நேஸம் விப்பா²ரிகதரோ ஹோதி. மஹாப்³ரஹ்மானோ பணீதேன, காயோ பன நேஸம் அதிவிப்பா²ரிகதரோ ஹோதி. இதி தே காயஸ்ஸ நானத்தா, பட²மஜ்ஜா²னவஸேன ஸஞ்ஞாய ஏகத்தா நானத்தகாயா ஏகத்தஸஞ்ஞினோதி வுத்தா. யதா² ச தே, ஏவம் சதூஸு அபாயேஸு ஸத்தா. நிரயேஸு ஹி கேஸஞ்சி கா³வுதம், கேஸஞ்சி அட்³ட⁴யோஜனம், கேஸஞ்சி திகா³வுதம் அத்தபா⁴வோ ஹோதி, தே³வத³த்தஸ்ஸ பன யோஜனஸதிகோ ஜாதோ. திரச்சா²னேஸுபி கேசி கு²த்³த³கா ஹோந்தி, கேசி மஹந்தா. பேத்திவிஸயேஸுபி கேசி ஸட்டி²ஹத்தா², கேசி அஸீதிஹத்தா² ஹோந்தி, கேசி ஸுவண்ணா, கேசி து³ப்³ப³ண்ணா. ததா² காலகஞ்சிகா அஸுரா. அபி சேத்த² தீ³க⁴பிட்டி²கபேதா நாம ஸட்டி²யோஜனிகாபி ஹோந்தி. ஸஞ்ஞா பன ஸப்³பே³ஸம்பி அகுஸலவிபாகாஹேதுகாவ ஹோதி. இதி ஆபாயிகாபி நானத்தகாயா ஏகத்தஸஞ்ஞினோதி ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி.

ஆப⁴ஸ்ஸராதி த³ண்ட³உக்காய அச்சி விய ஏதேஸம் ஸரீரதோ ஆபா⁴ சி²ஜ்ஜித்வா சி²ஜ்ஜித்வா பதந்தீ விய ஸரதி விஸரதீதி ஆப⁴ஸ்ஸரா. தேஸு பஞ்சகனயே து³தியததியஜ்ஜா²னத்³வயம் பரித்தம் பா⁴வேத்வா உபபன்னா பரித்தாபா⁴ நாம ஹோந்தி. மஜ்ஜி²மம் பா⁴வேத்வா உபபன்னா அப்பமாணாபா⁴ நாம ஹோந்தி. பணீதம் பா⁴வேத்வா உபபன்னா ஆப⁴ஸ்ஸரா நாம ஹோந்தி. இத⁴ பன உக்கட்ட²பரிச்சே²த³வஸேன ஸப்³பே³ க³ஹிதா. ஸப்³பே³ஸஞ்ஹி தேஸம் காயோ ஏகவிப்பா²ரோவ ஹோதி, ஸஞ்ஞா பன அவிதக்கவிசாரமத்தா ச அவிதக்கஅவிசாரா சாதி நானா.

ஸுப⁴கிண்ஹாதி ஸுபே⁴ன வோகிண்ணா, ஸுபே⁴ன ஸரீரப்பபா⁴வண்ணேன ஏகக்³க⁴னாதி அத்தோ². ஏதேஸஞ்ஹி ந ஆப⁴ஸ்ஸரானம் விய சி²ஜ்ஜித்வா சி²ஜ்ஜித்வா பபா⁴ க³ச்ச²தீதி. சதுக்கனயே ததியஸ்ஸ பஞ்சகனயே சதுக்கஸ்ஸ பரித்தமஜ்ஜி²மபணீதஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ வஸேன பரித்தஸுப⁴அப்பமாணஸுப⁴ஸுப⁴கிண்ஹா நாம ஹுத்வா நிப்³ப³த்தந்தி. இதி ஸப்³பே³பி தே ஏகத்தகாயா சேவ சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸஞ்ஞாய ஏகத்தஸஞ்ஞினோ சாதி வேதி³தப்³பா³. வேஹப்ப²லாபி சதுத்த²விஞ்ஞாணட்டி²திமேவ ப⁴ஜந்தி. அஸஞ்ஞஸத்தா விஞ்ஞாணாபா⁴வா ஏத்த² ஸங்க³ஹம் ந க³ச்ச²ந்தி, ஸத்தாவாஸேஸு க³ச்ச²ந்தி.

ஸுத்³தா⁴வாஸா விவட்டபக்கே² டி²தா, ந ஸப்³ப³காலிகா, கப்பஸதஸஹஸ்ஸம்பி அஸங்க்²யேய்யம்பி பு³த்³த⁴ஸுஞ்ஞே லோகே ந உப்பஜ்ஜந்தி. ஸோளஸகப்பஸஹஸ்ஸப்³ப⁴ந்தரே பு³த்³தே⁴ஸு உப்பன்னேஸுயேவ உப்பஜ்ஜந்தி. த⁴ம்மசக்கபவத்திஸ்ஸ (ஸம். நி. 5.1081; மஹாவ. 13; படி. ம. 2.30) ப⁴க³வதோ க²ந்தா⁴வாரஸதி³ஸா ஹோந்தி. தஸ்மா நேவ விஞ்ஞாணட்டி²திம், ந ச ஸத்தாவாஸம் ப⁴ஜந்தி. மஹாஸீவத்தே²ரோ பன ‘‘ந கோ² பன ஸோ, ஸாரிபுத்த, ஆவாஸோ ஸுலப⁴ரூபோ, யோ மயா அனாவுட்ட²புப்³போ³ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா அஞ்ஞத்ர ஸுத்³தா⁴வாஸேஹி தே³வேஹீதி இமினா ஸுத்தேன (ம. நி. 1.160) ஸுத்³தா⁴வாஸாபி சதுத்த²விஞ்ஞாணட்டி²திம் சதுத்த²ஸத்தாவாஸஞ்ச ப⁴ஜந்தீ’’தி வத³தி, தம் அப்படிபா³ஹிதத்தா ஸுத்தஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதம் (அ. நி. அட்ட². 3.7.44-45; படி. ம. அட்ட². 1.1.21).

ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமாதி ஏத்த² ஸப்³ப³ஸோதி ஸப்³பா³காரேன, ஸப்³பா³ஸம் வா அனவஸேஸானந்தி அத்தோ². ரூபஸஞ்ஞானந்தி ஸஞ்ஞாஸீஸேன வுத்தரூபாவசரஜ்ஜா²னானஞ்சேவ ததா³ரம்மணானஞ்ச. ரூபாவசரஜ்ஜா²னம்பி ஹி ரூபந்தி வுச்சதி ‘‘ரூபீ ரூபானி பஸ்ஸதீ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 248; படி. ம. 1.209), தஸ்ஸ ஆரம்மணம்பி ‘‘ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானீ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 223). தஸ்மா இத⁴ ‘‘ரூபே ஸஞ்ஞா ரூபஸஞ்ஞா’’தி ஏவம் ஸஞ்ஞாஸீஸேன வுத்தரூபாவசரஜ்ஜா²னஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ரூபம் ஸஞ்ஞா அஸ்ஸாதி ரூபஸஞ்ஞா, ரூபமஸ்ஸ நாமந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஏவம் பத²வீகஸிணாதி³பே⁴த³ஸ்ஸ ததா³ரம்மணஸ்ஸ சேதம் அதி⁴வசனந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸமதிக்கமாதி விராகா³ நிரோதா⁴ ச. கிம் வுத்தம் ஹோதி? ஏதாஸம் குஸலவிபாககிரியவஸேன பஞ்சத³ஸன்னம் ஜா²னஸங்கா²தானம் ரூபஸஞ்ஞானம் ஏதேஸஞ்ச பத²வீகஸிணாதி³வஸேன அட்ட²ன்னம் ஆரம்மணஸங்கா²தானம் ரூபஸஞ்ஞானம் ஸப்³பா³காரேன அனவஸேஸானம் வா விராகா³ ச நிரோதா⁴ ச விராக³ஹேது சேவ நிரோத⁴ஹேது ச ஆகாஸானஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ந ஹி ஸக்கா ஸப்³ப³ஸோ அனதிக்கந்தரூபஸஞ்ஞேன ஏதம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிதுந்தி. தத்த² யஸ்மா ஆரம்மணே அவிரத்தஸ்ஸ ஸஞ்ஞாஸமதிக்கமோ ந ஹோதி, ஸமதிக்கந்தாஸு ச ஸஞ்ஞாஸு ஆரம்மணம் ஸமதிக்கந்தமேவ ஹோதி. தஸ்மா ஆரம்மணஸமதிக்கமம் அவத்வா –

‘‘தத்த² கதமா ரூபஸஞ்ஞா? ரூபாவசரஸமாபத்திம் ஸமாபன்னஸ்ஸ வா உபபன்னஸ்ஸ வா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரிஸ்ஸ வா ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஜானனா ஸஞ்ஜானிதத்தம், இமா வுச்சந்தி ரூபஸஞ்ஞாயோ. இமா ரூபஸஞ்ஞாயோ அதிக்கந்தோ ஹோதி வீதிக்கந்தோ ஸமதிக்கந்தோ, தேன வுச்சதி ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமா’’தி –

ஏவம் விப⁴ங்கே³ (விப⁴. 602) ஸஞ்ஞானம்யேவ ஸமதிக்கமோ வுத்தோ. யஸ்மா பன ஆரம்மணஸமதிக்கமேன பத்தப்³பா³ ஏதா ஸமாபத்தியோ, ந ஏகஸ்மிம்யேவ ஆரம்மணே பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னி விய, தஸ்மா அயம் ஆரம்மணஸமதிக்கமவஸேனாபி அத்த²வண்ணனா கதாதி வேதி³தப்³பா³.

படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மாதி சக்கா²தீ³னம் வத்தூ²னம் ரூபாதீ³னம் ஆரம்மணானஞ்ச படிகா⁴தேன உப்பன்னா ஸஞ்ஞா படிக⁴ஸஞ்ஞா, ரூபஸஞ்ஞாதீ³னம் ஏதம் அதி⁴வசனம். யதா²ஹ – ‘‘தத்த² கதமா படிக⁴ஸஞ்ஞா? ரூபஸஞ்ஞா ஸத்³த³ஸஞ்ஞா க³ந்த⁴ஸஞ்ஞா ரஸஸஞ்ஞா போ²ட்ட²ப்³ப³ஸஞ்ஞா, இமா வுச்சந்தி படிக⁴ஸஞ்ஞாயோ’’தி (விப⁴. 603). தாஸம் குஸலவிபாகானம் பஞ்சன்னம் அகுஸலவிபாகானம் பஞ்சன்னந்தி ஸப்³ப³ஸோ த³ஸன்னம் படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மா பஹானா அஸமுப்பாதா³, அப்பவத்திம் கத்வாதி வுத்தம் ஹோதி.

காமஞ்சேதா பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னி ஸமாபன்னஸ்ஸாபி ந ஸந்தி, ந ஹி தஸ்மிம் ஸமயே பஞ்சத்³வாரவஸேன சித்தம் பவத்ததி, ஏவம் ஸந்தேபி அஞ்ஞத்த² பஹீனானம் ஸுக²து³க்கா²னம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னே விய ஸக்காயதி³ட்டா²தீ³னம் ததியமக்³கே³ விய ச இமஸ்மிம்யேவ ஜா²னே உஸ்ஸாஹஜனனத்த²ம் இமஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ பஸம்ஸாவஸேன ஏதாஸம் ஏத்த² வசனம் வேதி³தப்³ப³ம். அத² வா – கிஞ்சாபி தா ரூபாவசரம் ஸமாபன்னஸ்ஸ ந ஸந்தி, அத² கோ² ந பஹீனத்தா ந ஸந்தி, ந ஹி ரூபவிராகா³ய ரூபாவசரபா⁴வனா ஸம்வத்ததி, ரூபாயத்தா ச ஏதாஸம் பவத்தி, அயம் பன பா⁴வனா ரூபவிராகா³ய ஸம்வத்ததி. தஸ்மா தா ஏத்த² ‘‘பஹீனா’’தி வத்தும் வட்டதி. ந கேவலஞ்ச வத்தும், ஏகம்ஸேனேவ ஏவம் தா⁴ரேதும்பி வட்டதி. தாஸஞ்ஹி இதோ புப்³பே³ அப்பஹீனத்தாயேவ ‘‘பட²மஜ்ஜா²னம் ஸமாபன்னஸ்ஸ ஸத்³தோ³ கண்டகோ’’தி (அ. நி. 10.72) வுத்தோ ப⁴க³வதா. இத⁴ ச பஹீனத்தாயேவ அரூபஸமாபத்தீனம் ஆனேஞ்ஜதா ஸந்தவிமோக்க²தா ச வுத்தா – ‘‘ஆளாரோ ச காலாமோ அரூபம் ஸமாபன்னோ பஞ்சமத்தானி ஸகடஸதானி நிஸ்ஸாய நிஸ்ஸாய அதிக்கந்தானி நேவ அத்³த³ஸ, ந பன ஸத்³த³ம் அஸ்ஸோஸீ’’தி (தீ³. நி. 2.192).

நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாராதி நானத்தே கோ³சரே பவத்தானம் ஸஞ்ஞானம், நானத்தானம் வா ஸஞ்ஞானம். யஸ்மா ஹி ஏதா –

‘‘தத்த² கதமா நானத்தஸஞ்ஞா? அஸமாபன்னஸ்ஸ மனோதா⁴துஸமங்கி³ஸ்ஸ வா மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துஸமங்கி³ஸ்ஸ வா ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஜானனா ஸஞ்ஜானிதத்தம், இமா வுச்சந்தி நானத்தஸஞ்ஞாயோ’’தி (விப⁴. 604) –

ஏவம் விப⁴ங்கே³ விப⁴ஜித்வா வுத்தாவ இத⁴ அதி⁴ப்பேதா அஸமாபன்னஸ்ஸ மனோதா⁴துமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துஸங்க³ஹிதா ஸஞ்ஞா ரூபஸத்³தா³தி³பே⁴தே³ நானத்தே நானாஸபா⁴வே கோ³சரே பவத்தந்தி. யஸ்மா சேதா அட்ட² காமாவசரகுஸலஸஞ்ஞா த்³வாத³ஸ அகுஸலஸஞ்ஞா ஏகாத³ஸ காமாவசரகுஸலவிபாகஸஞ்ஞா த்³வே அகுஸலவிபாகஸஞ்ஞா ஏகாத³ஸ காமாவசரகிரியஸஞ்ஞாதி ஏவம் சதுசத்தாலீஸம்பி ஸஞ்ஞா நானத்தா நானாஸபா⁴வா அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸதி³ஸா, தஸ்மா ‘‘நானத்தஸஞ்ஞா’’தி வுத்தா. தாஸம் ஸப்³ப³ஸோ நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாரா அனாவஜ்ஜனா அஸமன்னாஹாரா அபச்சவேக்க²ணா. யஸ்மா தா நாவஜ்ஜதி ந மனஸிகரோதி ந பச்சவேக்க²தி, தஸ்மாதி வுத்தம் ஹோதி.

யஸ்மா சேத்த² புரிமா ரூபஸஞ்ஞா படிக⁴ஸஞ்ஞா ச இமினா ஜா²னேன நிப்³ப³த்தே ப⁴வேபி ந விஜ்ஜந்தி, பகே³வ தஸ்மிம் ப⁴வே இமம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரணகாலே, தஸ்மா தாஸம் ‘‘ஸமதிக்கமா அத்த²ங்க³மா’’தி த்³வேதா⁴பி அபா⁴வோயேவ வுத்தோ. நானத்தஸஞ்ஞாஸு பன யஸ்மா அட்ட² காமாவசரகுஸலஸஞ்ஞா நவ கிரியஸஞ்ஞா த³ஸ அகுஸலஸஞ்ஞாதி, இமா ஸத்தவீஸதி ஸஞ்ஞா இமினா ஜா²னேன நிப்³ப³த்தே ப⁴வே விஜ்ஜந்தி, தஸ்மா தாஸம் ‘‘அமனஸிகாரா’’தி வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தத்ராபி ஹி இமம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தோ தாஸம் அமனஸிகாராயேவ உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, தா பன மனஸிகரோந்தோ அஸமாபன்னோ ஹோதீதி. ஸங்கே²பதோ சேத்த² ‘‘ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமா’’தி இமினா ஸப்³ப³ரூபாவசரத⁴ம்மானம் பஹானம் வுத்தம். ‘‘படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மா நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாரா’’தி இமினா ஸப்³பே³ஸம் காமாவசரசித்தசேதஸிகானஞ்ச பஹானம் அமனஸிகாரோ ச வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³ (படி. ம. அட்ட². 2.1.213).

இதி ப⁴க³வா பன்னரஸன்னம் ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமேன த³ஸன்னம் படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மேன சதுசத்தாலீஸாய நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாரேனாதி தீஹி பதே³ஹி ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்தியா வண்ணம் கதே²ஸி. கிம் காரணாதி சே? ஸோதூனம் உஸ்ஸாஹஜனனத்த²ஞ்சேவ பலோப⁴னத்த²ஞ்ச. ஸசே ஹி கேசி அபண்டி³தா வதே³ய்யும் – ‘‘ஸத்தா² ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்திம் நிப்³ப³த்தேதா²தி வத³தி, கோ நு கோ² ஏதாய நிப்³ப³த்திதாய அத்தோ², கோ ஆனிஸம்ஸோ’’தி. ‘‘தே ஏவம் வத்தும் மா லப⁴ந்தூ’’தி இமேஹி ஆகாரேஹி ஸமாபத்தியா வண்ணம் கதே²ஸி. தஞ்ஹி நேஸம் ஸுத்வா ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதி – ‘‘ஏவம் ஸந்தா கிர அயம் ஸமாபத்தி ஏவம் பணீதா, நிப்³ப³த்தேஸ்ஸாம ந’’ந்தி, அத²ஸ்ஸா நிப்³ப³த்தனத்தா²ய உஸ்ஸாஹம் கரிஸ்ஸந்தீதி.

பலோப⁴னத்த²ஞ்சாபி தேஸம் ஏதிஸ்ஸா வண்ணம் கதே²ஸி விஸகண்டகவாணிஜோவிய, விஸகண்டகவாணிஜோ நாம கு³ளவாணிஜோ வுச்சதி. ஸோ கிர கு³ளபா²ணிதக²ண்ட³ஸக்கராதீ³னி ஸகடேன ஆதா³ய பச்சந்தகா³மம் க³ந்த்வா ‘‘விஸகண்டகம் க³ண்ஹத², விஸகண்டகம் க³ண்ஹதா²’’தி உக்³கோ⁴ஸேஸி. தம் ஸுத்வா கா³மிகா ‘‘விஸம் நாம கக்க²ளம், யோ நம் கா²த³தி, ஸோ மரதி, கண்டகோபி விஜ்ஜி²த்வா மாரேதி, உபோ⁴பேதே கக்க²ளா, கோ ஏத்த² ஆனிஸம்ஸோ’’தி கே³ஹத்³வாரானி த²கேஸும், தா³ரகே ச பலாபேஸும். தம் தி³ஸ்வா வாணிஜோ ‘‘அவோஹாரகுஸலா இமே கா³மிகா, ஹந்த³ நே உபாயேன க³ண்ஹாபேமீ’’தி ‘‘அதிமது⁴ரம் க³ண்ஹத², அதிஸாது³ம் க³ண்ஹத², கு³ளம் பா²ணிதம் ஸக்கரம் ஸமக்³க⁴ம் லப்³ப⁴தி, கூடமாஸககூடகஹாபணாதீ³ஹிபி லப்³ப⁴தீ’’தி உக்³கோ⁴ஸேஸி. தம் ஸுத்வா கா³மிகா ஹட்ட²பஹட்டா² நிக்க²ந்தா ப³ஹும்பி மூலம் த³த்வா க³ஹேஸும்.

தத்த² வாணிஜஸ்ஸ ‘‘விஸகண்டகம் க³ண்ஹதா²’’தி உக்³கோ⁴ஸனம் விய ப⁴க³வதோ ‘‘ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்திம் நிப்³ப³த்தேதா²’’தி வசனம். ‘‘உபோ⁴பேதே கக்க²ளா, கோ ஏத்த² ஆனிஸம்ஸோ’’தி கா³மிகானம் சிந்தனம் விய ‘‘ப⁴க³வா ‘ஆகாஸானஞ்சாயதனம் நிப்³ப³த்தேதா²’தி ஆஹ, கோ நு கோ² ஏத்த² ஆனிஸம்ஸோ, நாஸ்ஸ கு³ணம் ஜானாமா’’தி ஸோதூனம் சிந்தனம். அத²ஸ்ஸ வாணிஜஸ்ஸ ‘‘அதிமது⁴ரம் க³ண்ஹதா²’’திஆதி³வசனம் விய ப⁴க³வதோ ரூபஸஞ்ஞாஸமதிக்கமனாதி³கம் ஆனிஸம்ஸப்பகாஸனம். இத³ஞ்ஹி ஸுத்வா தே ப³ஹும்பி மூலம் த³த்வா கா³மிகா விய கு³ளம் ‘‘இமினா ஆனிஸம்ஸேன பலோபி⁴தசித்தா மஹந்தம்பி உஸ்ஸாஹம் கத்வா இமம் ஸமாபத்திம் நிப்³ப³த்தேஸ்ஸந்தீ’’தி உஸ்ஸாஹஜனனத்த²ம் பலோப⁴னத்த²ஞ்ச கதே²ஸி.

ஆகாஸானஞ்சாயதனூபகா³தி ஏத்த² நாஸ்ஸ அந்தோதி அனந்தம், ஆகாஸம் அனந்தம் ஆகாஸானந்தம், ஆகாஸானந்தம் ஏவ ஆகாஸானஞ்சம், தம் ஆகாஸானஞ்சம் அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன ஆயதனமஸ்ஸ ஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ தே³வானம் தே³வாயதனமிவாதி ஆகாஸானஞ்சாயதனம். கஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். தத்த² ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா படிஸந்தி⁴வஸேன ஆகாஸானஞ்சாயதனப⁴வம் உபக³தா ஆகாஸானஞ்சாயதனூபகா³. இதோ பரேஸு விஸேஸமத்தமேவ வண்ணயிஸ்ஸாம (த⁴. ஸ. அட்ட². 265, 1436-7).

ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்மாதி ஏத்த² தாவ புப்³பே³ வுத்தனயேன ஆகாஸானஞ்சம் ஆயதனமஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னட்டே²னாதி ஜா²னம்பி ஆகாஸானஞ்சாயதனம், வுத்தனயேனேவ ஆரம்மணம்பி. ஏவமேதம் ஜா²னஞ்ச ஆரம்மணஞ்சாதி உப⁴யம்பி அப்பவத்திகரணேன ச அமனஸிகரணேன ச ஸமதிக்கமித்வாவ யஸ்மா இத³ம் விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிதப்³ப³ம், தஸ்மா உப⁴யம்பேதம் ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா ‘‘ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்மா’’தி இத³ம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

விஞ்ஞாணஞ்சாயதனூபகா³தி ஏத்த² பன ‘‘அனந்த’’ந்தி மனஸிகாதப்³ப³வஸேன நாஸ்ஸ அந்தோதி அனந்தம், அனந்தமேவ ஆனஞ்சம், விஞ்ஞாணம் ஆனஞ்சம் ‘‘விஞ்ஞாணானஞ்ச’’ந்தி அவத்வா ‘‘விஞ்ஞாணஞ்ச’’ந்தி வுத்தம். அயஞ்ஹேத்த² ருள்ஹீஸத்³தோ³. ததே³வ விஞ்ஞாணஞ்சம் அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன ஆயதனந்தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம். தத்த² ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா விஞ்ஞாணஞ்சாயதனப⁴வம் உபக³தா விஞ்ஞாணஞ்சாயதனூபகா³.

விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்மாதி ஏத்த²பி புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ விஞ்ஞாணஞ்சம் ஆயதனமஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னட்டே²னாதி ஜா²னம்பி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம், வுத்தனயேனேவ ச ஆரம்மணம்பி. ஏவமேதம் ஜா²னஞ்ச ஆரம்மணஞ்சாதி உப⁴யம்பி அப்பவத்திகரணேன ச அமனஸிகரணேன ச ஸமதிக்கமித்வாவ யஸ்மா இத³ம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிதப்³ப³ம், தஸ்மா உப⁴யம்பேதம் ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா ‘‘விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்மா’’தி இத³ம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனூபகா³தி ஏத்த² பன நாஸ்ஸ கிஞ்சனந்தி அகிஞ்சனம், அந்தமஸோ ப⁴ங்க³மத்தம்பி அஸ்ஸ அவஸிட்ட²ம் நத்தீ²தி வுத்தம் ஹோதி. அகிஞ்சனஸ்ஸ பா⁴வோ ஆகிஞ்சஞ்ஞம், ஆகாஸானஞ்சாயதனவிஞ்ஞாணாபக³மஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். தம் ஆகிஞ்சஞ்ஞம் அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன ஆயதனந்தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம். தத்த² ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனப⁴வம் உபக³தா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனூபகா³. அயம் ஸத்தமவிஞ்ஞாணட்டி²தீதி இமம் ஸத்தமம் படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணஸ்ஸ டா²னம் ஜானாதி. நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் யதே²வ ஸஞ்ஞாய, ஏவம் விஞ்ஞாணஸ்ஸாபி ஸுகு²மத்தா நேவ விஞ்ஞாணம் நாவிஞ்ஞாணம், தஸ்மா விஞ்ஞாணட்டி²தீஸு ந வுத்தம்.

அபூ⁴தந்தி அபூ⁴தத்த²ம் ‘‘ரூபம் அத்தா’’திஆதி³வசனம். தம் விபல்லாஸபா⁴வதோ அதச்ச²ம். தி³ட்டி²னிஸ்ஸயதோ அனத்த²ஸஞ்ஹிதம். அத² வா அபூ⁴தந்தி அஸந்தம் அவிஜ்ஜமானம். அசோரஸ்ஸேவ ‘‘இத³ம் தே சோரிகாய ஆப⁴தம், ந இத³ம் துய்ஹம் க⁴ரே த⁴ன’’ந்திஆதி³வசனம். அதச்ச²ந்தி அததா²காரம் அஞ்ஞதா² ஸந்தம். அனத்த²ஸஞ்ஹிதந்தி ந இத⁴லோகத்த²ம் வா பரலோகத்த²ம் வா நிஸ்ஸிதம். ந தம் ததா²க³தோ ப்³யாகரோதீதி தம் அனிய்யானிககத²ம் ததா²க³தோ ந கதே²தி. பூ⁴தம் தச்ச²ம் அனத்த²ஸஞ்ஹிதந்தி ராஜகதா²தி³திரச்சா²னகத²ம். பூ⁴தம் தச்ச²ம் அத்த²ஸஞ்ஹிதந்தி அரியஸச்சஸன்னிஸ்ஸிதம். தத்ர காலஞ்ஞூ ததா²க³தோ ஹோதீதி தஸ்மிம் ததியப்³யாகரணே தஸ்ஸ பஞ்ஹஸ்ஸ ப்³யாகரணத்தா²ய ததா²க³தோ காலஞ்ஞூ ஹோதி. மஹாஜனஸ்ஸ ஆதா³னகாலம் க³ஹணகாலம் ஜானித்வா ஸஹேதுகம் ஸகாரணம் கத்வா யுத்தபத்தகாலேயேவ ப்³யாகரோதீதி அத்தோ².

யுத்தபத்தகாலே வத³தீதி காலவாதீ³. பூ⁴தம் ஸபா⁴வம் வத³தீதி பூ⁴தவாதீ³. பரமத்த²ம் நிப்³பா³னம் வத³தீதி அத்த²வாதீ³. மக்³க³ப²லத⁴ம்மம் வத³தீதி த⁴ம்மவாதீ³. ஸம்வராதி³வினயம் வத³தீதி வினயவாதீ³. தத்த² தி³ட்ட²ந்தி அபரிமாணாஸு லோகதா⁴தூஸு அபரிமாணானம் ஸத்தானம் சக்கு²த்³வாரேஸு ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தம் ரூபாரம்மணம் நாம அத்தி², தம் ஸப்³பா³காரதோ ஜானாதி பஸ்ஸதி. ஏவம் ஜானதா பஸ்ஸதா ச தேன தம் இட்டா²னிட்டா²தி³வஸேன வா தி³ட்ட²ஸுதமுதவிஞ்ஞாதேஸு லப்³ப⁴மானகபத³வஸேன வா ‘‘கதமம் தம் ரூபம் ரூபாயதனம்? யம் ரூபம் சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய வண்ணனிபா⁴ ஸனித³ஸ்ஸனம் ஸப்படிக⁴ம் நீலம் பீதக’’ந்திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 617-618) நயேன அனேகேஹி நாமேஹி தேரஸஹி வாரேஹி த்³விபஞ்ஞாஸாய நயேஹி விப⁴ஜ்ஜமானம் தத²மேவ ஹோதி விதத²ம் நத்தி². ஏஸ நயோ ஸோதத்³வாராதீ³ஸுபி. ஆபாத²மாக³ச்ச²ந்தேஸு ஸத்³தா³தீ³ஸு தேஸம் விவித⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தி³ட்ட²ம் ஸுத’’ந்தி ஆஹ. தத்த² தி³ட்ட²ந்தி ரூபாயதனம். ஸுதந்தி ஸத்³தா³யதனம். முதந்தி பத்வா க³ஹேதப்³ப³தோ க³ந்தா⁴யதனம் ரஸாயதனம் போ²ட்ட²ப்³பா³யதனம். விஞ்ஞாதந்தி ஸுக²து³க்கா²தி³த⁴ம்மாரம்மணம். பத்தந்தி பரியேஸித்வா வா அபரியேஸித்வா வா பத்தம். பரியேஸிதந்தி பத்தம் வா அபத்தம் வா பரியேஸிதம். அனுவிசரிதம் மனஸாதி சித்தேன அனுஸஞ்சரிதம்.

ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ந்தி இமினா ஏதம் த³ஸ்ஸேதி – யஞ்ஹி அபரிமாணாஸு லோகதா⁴தூஸு இமஸ்ஸ ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ நீலம் பீதகந்திஆதி³ ரூபாரம்மணம் சக்கு²த்³வாரே ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²தி, ‘‘அயம் ஸத்தோ இமஸ்மிம் க²ணே இமம் நாம ரூபாரம்மணம் தி³ஸ்வா ஸுமனோ வா து³ம்மனோ வா மஜ்ஜ²த்தோ வா ஜாதோ’’தி ஸப்³ப³ம் தம் ததா²க³தஸ்ஸ ஏவம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ம். ததா² யம் அபரிமாணாஸு லோகதா⁴தூஸு இமஸ்ஸ ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ பே⁴ரிஸத்³தோ³ முதி³ங்க³ஸத்³தோ³திஆதி³ ஸத்³தா³ரம்மணம் ஸோதத்³வாரே ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²தி, மூலக³ந்தோ⁴ தசக³ந்தோ⁴திஆதி³ க³ந்தா⁴ரம்மணம் கா⁴னத்³வாரே ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²தி, மூலரஸோ க²ந்த⁴ரஸோதிஆதி³ ரஸாரம்மணம் ஜிவ்ஹாத்³வாரே ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²தி, கக்க²ளம் முது³கந்திஆதி³ பத²வீதா⁴துதேஜோதா⁴துவாயோதா⁴துபே⁴த³ம் போ²ட்ட²ப்³பா³ரம்மணம் காயத்³வாரே ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²தி, ‘‘அயம் ஸத்தோ இமஸ்மிம் க²ணே இமம் நாம போ²ட்ட²ப்³பா³ரம்மணம் பு²ஸித்வா ஸுமனோ வா து³ம்மனோ வா மஜ்ஜ²த்தோ வா ஜாதோ’’தி ஸப்³ப³ம் தம் ததா²க³தஸ்ஸ ஏவம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ம். ததா² யம் அபரிமாணாஸு லோகதா⁴தூஸு இமஸ்ஸ ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ ஸுக²து³க்கா²தி³பே⁴த³ம் த⁴ம்மாரம்மணம் மனோத்³வாரஸ்ஸ ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²தி, ‘‘அயம் ஸத்தோ இமஸ்மிம் க²ணே இமம் நாம த⁴ம்மாரம்மணம் விஜானித்வா ஸுமனோ வா து³ம்மனோ வா மஜ்ஜ²த்தோ வா ஜாதோ’’தி ஸப்³ப³ம் தம் ததா²க³தஸ்ஸ ஏவம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ம்.

யஞ்ஹி, சுந்த³, இமேஸம் ஸத்தானம் தி³ட்ட²ம் ஸுதம் முதம் விஞ்ஞாதம், தத்த² ததா²க³தேன அதி³ட்ட²ம் வா அஸுதம் வா அமுதம் வா அவிஞ்ஞாதம் வா நத்தி², இமஸ்ஸ பன மஹாஜனஸ்ஸ பரியேஸித்வா அபத்தம்பி அத்தி², அபரியேஸித்வா அபத்தம்பி அத்தி², பரியேஸித்வா பத்தம்பி அத்தி², அபரியேஸித்வா பத்தம்பி அத்தி², ஸப்³ப³ம்பி ததா²க³தஸ்ஸ அஸம்பத்தம் நாம நத்தி² ஞாணேன அஸச்சி²கதம். தஸ்மா ததா²க³தோதி வுச்சதீதி யம் ததா² லோகேன க³தம், தஸ்ஸ ததே²வ க³தத்தா ததா²க³தோதி வுச்சதீதி. பாளியம் பன ‘‘அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴’’ந்தி வுத்தம், தம் க³தஸத்³தே³ன ஏகத்த²ம். இமினா நயேன ஸப்³ப³வாரேஸு ததா²க³தோதி நிக³மஸ்ஸ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³ (தீ³. நி. அட்ட². 3.188; அ. நி. அட்ட². 2.4.23).

‘‘யஞ்ச, சுந்த³, ரத்திம் ததா²க³தோ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²தி, யஞ்ச ரத்திம் அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யதி, யம் ஏதஸ்மிம் அந்தரே பா⁴ஸதி லபதி நித்³தி³ஸதி, ஸப்³ப³ம் தம் ததே²வ ஹோதி, நோ அஞ்ஞதா², தஸ்மா ததா²க³தோதி வுச்சதீ’’தி –

ஏத்த² யம் ரத்திம் ப⁴க³வா போ³தி⁴மண்டே³ அப்பராஜிதபல்லங்கே நிஸின்னோ திண்ணம் மாரானம் மத்த²கம் மத்³தி³த்வா அனுத்தரஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴, யஞ்ச ரத்திம் யமகஸாலானமந்தரே அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யி, ஏத்த²ந்தரே பஞ்சசத்தாலீஸவஸ்ஸபரிமாணே காலே பட²மபோ³தி⁴யாபி மஜ்ஜி²மபோ³தி⁴யாபி பச்சி²மபோ³தி⁴யாபி யம் ப⁴க³வதா பா⁴ஸிதம் ஸுத்தம் கே³ய்யம்…பே… வேத³ல்லம், தம் ஸப்³ப³ம் அத்த²தோ ச ப்³யஞ்ஜனதோ ச அனுபவஜ்ஜம் அனூனமனதி⁴கம் ஸப்³பா³காரபரிபுண்ணம் ராக³மத³னிம்மத³னம் தோ³ஸமோஹமத³னிம்மத³னம் நத்தி², தத்த² வாளக்³க³மத்தம்பி அவக்க²லிதம், ஸப்³ப³ம் தம் ஏகமுத்³தி³காய லஞ்சி²தம் விய, ஏகனாளியா மிதம் விய, ஏகதுலாய துலிதம் விய ச தத²மேவ ஹோதி விதத²ம் நத்தி². தேனாஹ – ‘‘யஞ்ச, சுந்த³, ரத்திம் ததா²க³தோ…பே… ஸப்³ப³ம் தம் தத²மேவ ஹோதி, நோ அஞ்ஞதா² தஸ்மா ததா²க³தோதி வுச்சதீ’’தி. க³த³அத்தோ² ஹி ஏத்த² க³தஸத்³தோ³.

அபி ச – ஆக³த³னம் ஆக³தோ³, வசனந்தி அத்தோ². ததோ² அவிபரீதோ ஆக³தோ³ அஸ்ஸாதி த³-காரஸ்ஸ த-காரம் கத்வா க³தோதி ஏவமேதஸ்மிம் அத்தே² பத³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³.

‘‘யதா²வாதீ³, சுந்த³…பே… வுச்சதீ’’தி ஏத்த² ப⁴க³வதோ வாசாய காயோ அனுலோமேதி காயஸ்ஸபி வாசா, தஸ்மா ப⁴க³வா யதா²வாதீ³ ததா²காரீ, யதா²காரீ ததா²வாதீ³ ச ஹோதி, ஏவம்பூ⁴தஸ்ஸ சஸ்ஸ யதா² வாசா, காயோபி ததா² க³தோ பவத்தோதி அத்தோ². யதா² ச காயோ, வாசாபி ததா² க³தா பவத்தாதி ததா²க³தோதி ஏவமேத்த² பத³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³.

அபி⁴பூ⁴ அனபி⁴பூ⁴தோதி உபரி ப⁴வக்³க³ம் ஹேட்டா² அவீசிபரியந்தம் அபரிமாணாஸு லோகதா⁴தூஸு ஸப்³ப³ஸத்தே அபி⁴ப⁴வதி ஸீலேனபி ஸமாதி⁴னாபி பஞ்ஞாயபி விமுத்தியாபி ந தஸ்ஸ துலா வா பமாணம் வா அத்தி². அதுலோ அப்பமேய்யோ அனுத்தரோ ராஜராஜா தே³வதே³வோ ஸக்கானம் அதிஸக்கோ ப்³ரஹ்மானம் அதிப்³ரஹ்மா. அஞ்ஞத³த்தூ²தி ஏகம்ஸத்தே² நிபாதோ. த³க்க²தீதி த³ஸோ. வஸம் வத்தேதீதி வஸவத்தீ.

தத்ராயம் பத³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³ – அக³தோ³ விய அக³தோ³, கோ பனேஸ? தே³ஸனாவிலாஸோ சேவ புஞ்ஞுஸ்ஸயோ ச. தேன ஹேஸ மஹானுபா⁴வோ பி⁴ஸக்கோ தி³ப்³பா³க³தே³ன ஸப்பே விய ஸப்³ப³பரப்பவாதி³னோ ஸதே³வகஞ்ச லோகம் அபி⁴ப⁴வதி. இதி ஸப்³ப³லோகாபி⁴ப⁴வனே ததோ² அவிபரீதோ தே³ஸனாவிலாஸமயோ சேவ புஞ்ஞுஸ்ஸயோ ச அக³தோ³ அஸ்ஸாதி த³-காரஸ்ஸ த-காரம் கத்வா ததா²க³தோதி வேதி³தப்³போ³ (தீ³. நி. அட்ட². 1.7).

இத⁴த்த²ஞ்ஞேவ ஜானாதி கம்மாபி⁴ஸங்கா²ரவஸேனாதி அபுஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரவஸேன இத⁴த்த²ஞ்ஞேவ ஜானாதி. காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணாதி உபாதி³ன்னக²ந்த⁴பே⁴தா³ மரணதோ பரம். அபாயந்திஆதீ³ஸு வுட்³டி⁴ஸங்கா²தஸுக²ஸாததோ அயா அபேதத்தா அபாயோ. து³க்க²ஸ்ஸ க³தி படிஸரணந்தி து³க்³க³தி. து³க்கரகாரினோ ஏத்த² வினிபதந்தீதி வினிபாதோ. நிரதிஅட்டே²ன நிரஸ்ஸாத³ட்டே²ன நிரயோ. தம் அபாயம்…பே… நிரயம். உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி படிஸந்தி⁴வஸேன உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி. திரச்சா²னயோனிந்தி திரியம் அஞ்சந்தீதி திரச்சா²னா, தேஸம் யோனி திரச்சா²னயோனி, தம் திரச்சா²னயோனிம். பேத்திவிஸயந்தி பச்சபா⁴வம் பத்தானம் விஸயோதி பேத்திவிஸயோ, தம் பேத்திவிஸயம். மனஸோ உஸ்ஸன்னதாய மனுஸ்ஸா, தேஸு மனுஸ்ஸேஸு. இதோ பரம் கம்மாபி⁴ஸங்கா²ரவஸேனாதி ஏத்த² புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரவஸேன அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³.

ஆஸவானம் க²யாதி ஆஸவானம் வினாஸேன. அனாஸவம் சேதோவிமுத்திந்தி ஆஸவவிரஹிதம் அரஹத்தப²லஸமாதி⁴ம். பஞ்ஞாவிமுத்திந்தி அரஹத்தப²லபஞ்ஞம். அரஹத்தப²லஸமாதி⁴ ராக³விராகா³ சேதோவிமுத்தி, அரஹத்தப²லபஞ்ஞா அவிஜ்ஜாவிராகா³ பஞ்ஞாவிமுத்தீதி வேதி³தப்³பா³. தண்ஹாசரிதேன வா அப்பனாஜா²னப³லேன கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴த்வா அதி⁴க³தம் அரஹத்தப²லம் ராக³விராகா³ சேதோவிமுத்தி, தி³ட்டி²சரிதேன உபசாரஜ்ஜா²னமத்தம் நிப்³ப³த்தேத்வா விபஸ்ஸித்வா அதி⁴க³தம் அரஹத்தப²லம் அவிஜ்ஜாவிராகா³ பஞ்ஞாவிமுத்தி. அனாகா³மிப²லம் வா காமராக³ம் ஸந்தா⁴ய ராக³விராகா³ சேதோவிமுத்தி, அரஹத்தப²லம் ஸப்³ப³ப்பகாரதோ அவிஜ்ஜாவிராகா³ பஞ்ஞாவிமுத்தி.

ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் தி⁴முத்தந்தி விமோக்கே²னாதி கேனட்டே²ன விமோக்கோ² வேதி³தப்³போ³தி? அதி⁴முச்சனட்டே²ன. கோ அயம் அதி⁴முச்சனட்டோ² நாம? பச்சனீகத⁴ம்மேஹி ச ஸுட்டு² விமுச்சனட்டோ², ஆரம்மணே ச அபி⁴ரதிவஸேன ஸுட்டு² விமுச்சனட்டோ², பிது அங்கே விஸ்ஸட்ட²அங்க³பச்சங்க³ஸ்ஸ தா³ரகஸ்ஸ ஸயனம் விய அனிக்³க³ஹிதபா⁴வேன நிராஸங்கதாய ஆரம்மணே பவத்தீதி வுத்தம் ஹோதி. ஏவரூபேன விமோக்கே²ன தி⁴முத்தந்தி. விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் முஞ்சித்வா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனே நிராஸங்கவஸேன தி⁴முத்தம் அல்லீனம். தத்ராதி⁴முத்தந்தி தஸ்மிம் ஸமாதி⁴ம்ஹி அல்லீனம். தத³தி⁴முத்தந்தி தஸ்மிம் ஜா²னே அதி⁴முத்தம். ததா³தி⁴பதேய்யந்தி தம் ஜா²னம் ஜேட்ட²கம். ரூபாதி⁴முத்தோதிஆதீ³னி பஞ்ச காமகு³ணக³ருகவஸேன வுத்தானி. குலாதி⁴முத்தோதிஆதீ³னி தீணி க²த்தியாதி³குலக³ருகவஸேன வுத்தானி. லாபா⁴தி⁴முத்தோதிஆதீ³னி அட்ட² லோகத⁴ம்மவஸேன வுத்தானி. தீ⁴வராதி⁴முத்தோதிஆதீ³னி சத்தாரி பச்சயவஸேன வுத்தானி. ஸுத்தந்தாதி⁴முத்தோதிஆதீ³னி பிடகத்தயவஸேன வுத்தானி. ஆரஞ்ஞகங்கா³தி⁴முத்தோதிஆதீ³னி து⁴தங்க³ஸமாதா³னவஸேன வுத்தானி. பட²மஜ்ஜா²னாதி⁴முத்தோதிஆதீ³னி படிலாப⁴வஸேன வுத்தானி.

கம்மபராயணந்தி அபி⁴ஸங்கா²ரவஸேன. விபாகபராயணந்தி பவத்திவஸேன. கம்மக³ருகந்தி சேதனாக³ருகம். படிஸந்தி⁴க³ருகந்தி உபபத்திக³ருகம்.

84. ஆகிஞ்சஞ்ஞாஸம்ப⁴வம் ஞத்வாதி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்திதோ வுட்ட²ஹித்வா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஜனககம்மாபி⁴ஸங்கா²ரம் ஞத்வா ‘‘கிந்தி பலிபோ³தோ⁴ அய’’ந்தி. நந்தி³ஸம்யோஜனம் இதீதி யா சதுத்த²அரூபராக³ஸங்கா²தா நந்தீ³ தஞ்ச ஸம்யோஜனம் ஞத்வா. ததோ தத்த² விபஸ்ஸதீதி அத² தத்த² ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்திதோ வுட்ட²ஹித்வா தம் ஸமாபத்திம் அனிச்சாதி³வஸேன விபஸ்ஸதி. ஏதம் ஞாணம் தத²ம் தஸ்ஸாதி ஏதம் தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஏவம் விபஸ்ஸதோ அனுக்கமேன உப்பன்னம் அரஹத்தஞாணம் அவிபரீதம். வுஸீமதோதி வுஸிதவந்தஸ்ஸ. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² பாகடமேவ.

ஏவம் ப⁴க³வா இத³ம்பி ஸுத்தம் அரஹத்தனிகூடேனேவ தே³ஸேஸி, தே³ஸனாபரியோஸானே ச புப்³ப³ஸதி³ஸோ ஏவ த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸீதி.

ஸத்³த⁴ம்மப்பஜ்ஜோதிகாய சூளனித்³தே³ஸ-அட்ட²கதா²ய

போஸாலமாணவஸுத்தனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.