5. பஞ்சமவக்³கோ³

1. அக்³க³ப்பஸாத³ஸுத்தவண்ணனா

90. பஞ்சமவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே அக்³க³ப்பஸாதா³தி ஏத்த² அயம் அக்³க³ஸத்³தோ³ ஆதி³கோடிகோட்டா²ஸஸேட்டே²ஸு தி³ஸ்ஸதி. ததா² ஹேஸ ‘‘அஜ்ஜதக்³கே³, ஸம்ம தோ³வாரிக, ஆவராமி த்³வாரம் நிக³ண்டா²னம் நிக³ண்டீ²னம் (ம. நி. 2.70). அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி (தீ³. நி. 1.250; பாரா. 15) ச ஆதீ³ஸு ஆதி³ம்ஹி தி³ஸ்ஸதி. ‘‘தேனேவ அங்கு³லக்³கே³ன தம் அங்கு³லக்³க³ம் பராமஸேய்ய (கதா². 441). உச்ச²க்³க³ம் வேளக்³க³’’ந்தி ச ஆதீ³ஸு கோடியம். ‘‘அம்பி³லக்³க³ம் வா மது⁴ரக்³க³ம் வா தித்தகக்³க³ம் வா (ஸம். நி. 5.374). அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, விஹாரக்³கே³ன வா பரிவேணக்³கே³ன வா பா⁴ஜேது’’ந்தி (சூளவ. 318) ச ஆதீ³ஸு கோட்டா²ஸே. ‘‘அயம் இமேஸம் சதுன்னம் புக்³க³லானம் அக்³கோ³ ச ஸேட்டோ² ச உத்தமோ ச பவரோ ச (அ. நி. 4.95). அக்³கோ³ஹமஸ்மி லோகஸ்ஸா’’தி ச ஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.31; ம. நி. 3.207) ஸேட்டே². ஸ்வாயமிதா⁴பி ஸேட்டே²யேவ த³ட்ட²ப்³போ³. தஸ்மா அக்³கே³ஸு ஸேட்டே²ஸு பஸாதா³, அக்³க³பூ⁴தா ஸேட்ட²பூ⁴தா வா பஸாதா³ அக்³க³ப்பஸாதா³தி அத்தோ².

புரிமஸ்மிஞ்ச அத்தே² அக்³க³ஸத்³தே³ன பு³த்³தா⁴தி³ரதனத்தயம் வுச்சதி. தேஸு ப⁴க³வா தாவ அஸதி³ஸட்டே²ன, கு³ணவிஸிட்ட²ட்டே²ன, அஸமஸமட்டே²ன ச அக்³கோ³. ஸோ ஹி மஹாபி⁴னீஹாரம் த³ஸன்னம் பாரமீனம் பவிசயஞ்ச ஆதி³ம் கத்வா தேஹி போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரகு³ணேஹி சேவ பு³த்³த⁴கு³ணேஹி ச ஸேஸஜனேஹி அஸதி³ஸோதி அஸதி³ஸட்டே²ன அக்³கோ³. யே சஸ்ஸ கு³ணா மஹாகருணாத³யோ, தே ஸேஸஸத்தானம் கு³ணேஹி விஸிட்டா²தி கு³ணவிஸிட்ட²ட்டே²னபி ஸப்³ப³ஸத்துத்தமதாய அக்³கோ³. யே பன புரிமகா ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஸப்³ப³ஸத்தேஹி அஸமா, தேஹி ஸத்³தி⁴ம் அயமேவ ரூபகாயகு³ணேஹி சேவ த⁴ம்மகாயகு³ணேஹி ச ஸமோதி அஸமஸமட்டே²னபி அக்³கோ³. ததா² து³ல்லப⁴பாதுபா⁴வதோ அச்ச²ரியமனுஸ்ஸபா⁴வதோ ப³ஹுஜனஹிதஸுகா²வஹதோ அது³தியஅஸஹாயாதி³பா⁴வதோ ச ப⁴க³வா லோகே அக்³கோ³தி வுச்சதி. யதா²ஹ –

‘‘ஏகபுக்³க³லஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம், கதமஸ்ஸ ஏகபுக்³க³லஸ்ஸ? ததா²க³தஸ்ஸ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ.

‘‘ஏகபுக்³க³லோ, பி⁴க்க²வே, லோகே உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி அச்ச²ரியமனுஸ்ஸோ.

‘‘ஏகபுக்³க³லோ, பி⁴க்க²வே, லோகே உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி ப³ஹுஜன…பே… ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴.

‘‘ஏகபுக்³க³லோ, பி⁴க்க²வே, லோகே உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி, அது³தியோ அஸஹாயோ அப்படிமோ அப்படிஸமோ அப்படிபா⁴கோ³ அப்படிபுக்³க³லோ அஸமோ அஸமஸமோ த்³விபதா³னம் அக்³கோ³. கதமோ ஏகபுக்³க³லோ? ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி (அ. நி. 1.170-172, 174).

த⁴ம்மஸங்கா⁴பி அஞ்ஞத⁴ம்மஸங்கே⁴ஹி அஸதி³ஸட்டே²ன விஸிட்ட²கு³ணதாய து³ல்லப⁴பாதுபா⁴வாதி³னா ச அக்³கா³. ததா² ஹி தேஸம் ஸ்வாக்கா²ததாதி³ஸுப்படிபன்னதாதி³கு³ணவிஸேஸேஹி அஞ்ஞத⁴ம்மஸங்கா⁴ ஸதி³ஸா அப்பதரனிஹீனா வா நத்தி², குதோ ஸேட்டா². ஸயமேவ ச பன தேஹி விஸிட்ட²கு³ணதாய ஸேட்டா². ததா² து³ல்லபு⁴ப்பாத³அச்ச²ரியபா⁴வப³ஹுஜனஹிதஸுகா²வஹா அது³தியஅஸஹாயாதி³ஸபா⁴வா ச தே. யத³க்³கே³ன ஹி ப⁴க³வா து³ல்லப⁴பாதுபா⁴வோ, தத³க்³கே³ன த⁴ம்மஸங்கா⁴பீதி. அச்ச²ரியாதி³பா⁴வேபி ஏஸேவ நயோ. ஏவம் அக்³கே³ஸு ஸேட்டே²ஸு உத்தமேஸு பவரேஸு கு³ணவிஸிட்டே²ஸு பஸாதா³தி அக்³க³ப்பஸாதா³.

து³தியஸ்மிம் பன அத்தே² யதா²வுத்தேஸு அக்³கே³ஸு பு³த்³தா⁴தீ³ஸு உப்பத்தியா அக்³க³பூ⁴தா பஸாதா³ அக்³க³ப்பஸாதா³. யே பன அரியமக்³கே³ன ஆக³தா அவேச்சப்பஸாதா³, தே ஏகந்தேனேவ அக்³க³பூ⁴தா பஸாதா³தி அக்³க³ப்பஸாதா³. யதா²ஹ ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ பு³த்³தே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதீ’’திஆதி³ (ஸம். நி. 5.1027). அக்³க³விபாகத்தாபி சேதே அக்³க³ப்பஸாதா³. வுத்தஞ்ஹி ‘‘அக்³கே³ கோ² பன பஸன்னானம் அக்³கோ³ விபாகோ’’தி.

யாவதாதி யத்தகா. ஸத்தாதி பாணினோ. அபதா³தி அபாத³கா. த்³விபதா³தி த்³விபாத³கா. ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. வா-ஸத்³தோ³ ஸமுச்சயத்தோ², ந விகப்பத்தோ². யதா² ‘‘அனுப்பன்னோ வா காமாஸவோ உப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னோ வா காமாஸவோ பவட்³ட⁴தீ’’தி (ம. நி. 1.17) ஏத்த² அனுப்பன்னோ ச உப்பன்னோ சாதி அத்தோ². யதா² ச ‘‘பூ⁴தானம் வா ஸத்தானம் டி²தியா ஸம்ப⁴வேஸீனம் வா அனுக்³க³ஹாயா’’தி (ம. நி. 1.402; ஸம். நி. 2.12) ஏத்த² பூ⁴தானஞ்ச ஸம்ப⁴வேஸீனஞ்சாதி அத்தோ². யதா² ச ‘‘அக்³கி³தோ வா உத³கதோ வா மிது²பே⁴த³தோ வா’’தி (தீ³. நி. 2.152; உதா³. 76; மஹாவ. 286) ஏத்த² அக்³கி³தோ ச உத³கதோ ச மிது²பே⁴த³தோ சாதி அத்தோ², ஏவம் ‘‘அபதா³ வா…பே… அக்³க³மக்கா²யதீ’’தி ஏத்தா²பி அபதா³ ச த்³விபதா³ சாதி ஸம்பிண்ட³னவஸேன அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. தேன வுத்தம் ‘‘வா-ஸத்³தோ³ ஸமுச்சயத்தோ², ந விகப்பத்தோ²’’தி.

ரூபினோதி ரூபவந்தோ. ந ரூபினோதி அரூபினோ. ஸஞ்ஞினோதி ஸஞ்ஞாவந்தோ. ந ஸஞ்ஞினோதி அஸஞ்ஞினோ. நேவஸஞ்ஞினாஸஞ்ஞினோ நாம ப⁴வக்³க³பரியாபன்னா. ஏத்தாவதா ச காமப⁴வோ, ரூபப⁴வோ, அரூபப⁴வோ, ஏகவோகாரப⁴வோ, சதுவோகாரப⁴வோ, பஞ்சவோகாரப⁴வோ, ஸஞ்ஞீப⁴வோ, அஸஞ்ஞீப⁴வோ, நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீப⁴வோதி நவவிதே⁴பி ப⁴வே ஸத்தே அனவஸேஸதோ பரியாதி³யித்வா த³ஸ்ஸேஸி த⁴ம்மராஜா. ஏத்த² ஹி ரூபிக்³க³ஹணேன காமப⁴வோ ரூபப⁴வோ பஞ்சவோகாரப⁴வோ ஏகவோகாரப⁴வோ ச த³ஸ்ஸிதோ, அரூபிக்³க³ஹணேன அரூபப⁴வோ சதுவோகாரப⁴வோ ச த³ஸ்ஸிதோ. ஸஞ்ஞீப⁴வாத³யோ பன ஸரூபேனேவ த³ஸ்ஸிதா. அபதா³தி³க்³க³ஹணேன காமப⁴வபஞ்சவோகாரப⁴வஸஞ்ஞீப⁴வானம் ஏகதே³ஸோ த³ஸ்ஸிதோதி.

கஸ்மா பனேத்த² யதா² அது³தியஸுத்தே ‘‘த்³விபதா³னம் அக்³கோ³’’தி த்³விபதா³னம் க³ஹணமேவ அகத்வா அபதா³தி³க்³க³ஹணம் கதந்தி? வுச்சதே – அது³தியஸுத்தே தாவ ஸேட்ட²தரவஸேன த்³விபத³க்³க³ஹணமேவ கதம். இமஸ்மிஞ்ஹி லோகே ஸேட்டோ² நாம உப்பஜ்ஜமானோ அபத³சதுப்பத³ப³ஹுப்பதே³ஸு ந உப்பஜ்ஜதி, த்³விபதே³ஸுயேவ உப்பஜ்ஜதி. கதரேஸு த்³விபதே³ஸு? மனுஸ்ஸேஸு சேவ தே³வேஸு ச. மனுஸ்ஸேஸு உப்பஜ்ஜமானோ ஸகலலோகம் வஸே வத்தேதும் ஸமத்தோ² பு³த்³தோ⁴ ஹுத்வா உப்பஜ்ஜதி. அங்கு³த்தரட்ட²கதா²யம் பன ‘‘திஸஹஸ்ஸிமஹாஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் வஸே வத்தேதும் ஸமத்தோ²’’தி (அ. நி. அட்ட². 1.1.174) வுத்தம். தே³வேஸு உப்பஜ்ஜமானோ த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் வஸே வத்தனகோ மஹாப்³ரஹ்மா ஹுத்வா உப்பஜ்ஜதி, ஸோ தஸ்ஸ கப்பியகாரகோ வா ஆராமிகோ வா ஸம்பஜ்ஜதி. இதி ததோபி ஸேட்ட²தரவஸேனேஸ ‘‘த்³விபதா³னம் அக்³கோ³’’தி தத்த² வுத்தோ, இத⁴ பன அனவஸேஸபரியாதா³னவஸேன ஏவம் வுத்தம். யாவத்தகா ஹி ஸத்தா அத்தபா⁴வபரியாபன்னா அபதா³ வா…பே… நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞினோ வா, ததா²க³தோ தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதீதி. நித்³தா⁴ரணே சேதம் ஸாமிவசனம், மகாரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ. அக்³கோ³ அக்கா²யதீதி பத³விபா⁴கோ³.

அக்³கோ³ விபாகோ ஹோதீதி அக்³கே³ ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ பஸன்னானம் யோ பஸாதோ³, ஸோ அக்³கோ³ ஸேட்டோ² உத்தமோ கோடிபூ⁴தோ வா, தஸ்மா தஸ்ஸ விபாகோபி அக்³கோ³ ஸேட்டோ² உத்தமோ கோடிபூ⁴தோ உளாரதமோ பணீததமோ ஹோதி. ஸோ பன பஸாதோ³ து³விதோ⁴ லோகியலோகுத்தரபே⁴த³தோ. தேஸு லோகியஸ்ஸ தாவ –

‘‘யே கேசி பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³தாஸே, ந தே க³மிஸ்ஸந்தி அபாயபூ⁴மிம்;

பஹாய மானுஸம் தே³ஹம், தே³வகாயம் பரிபூரேஸ்ஸந்தி. (தீ³. நி. 2.332; ஸம். நி. 1.37);

‘‘பு³த்³தோ⁴தி கித்தயந்தஸ்ஸ, காயே ப⁴வதி யா பீதி;

வரமேவ ஹி ஸா பீதி, கஸிணேனபி ஜம்பு³தீ³பஸ்ஸ.

‘‘ஸதம் ஹத்தீ² ஸதம் அஸ்ஸா, ஸதம் அஸ்ஸதரீ ரதா²;

ஸதம் கஞ்ஞாஸஹஸ்ஸானி, ஆமுக்கமணிகுண்ட³லா;

ஏகஸ்ஸ பத³வீதிஹாரஸ்ஸ, கலம் நாக்³க⁴ந்தி ஸோளஸிம்’’. (ஸம். நி. 1.242; சூளவ. 305);

‘‘ஸாது⁴ கோ², தே³வானமிந்த³, பு³த்³த⁴ம் ஸரணக³மனம் ஹோதி, பு³த்³த⁴ம் ஸரணக³மனஹேது கோ², தே³வானமிந்த³, ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தி. தே அஞ்ஞே தே³வே த³ஸஹி டா²னேஹி அதி⁴க³ண்ஹந்தி – தி³ப்³பே³ன ஆயுனா, தி³ப்³பே³ன வண்ணேன, தி³ப்³பே³ன ஸுகே²ன, தி³ப்³பே³ன யஸேன, தி³ப்³பே³ன ஆதி⁴பதேய்யேன, தி³ப்³பே³ஹி ரூபேஹி, தி³ப்³பே³ஹி ஸத்³தே³ஹி, தி³ப்³பே³ஹி க³ந்தே⁴ஹி, தி³ப்³பே³ஹி ரஸேஹி, தி³ப்³பே³ஹி போ²ட்ட²ப்³பே³ஹீ’’தி (ஸம். நி. 4.341) –

ஏவமாதீ³னம் ஸுத்தபதா³னம் வஸேன பஸாத³ஸ்ஸ ப²லவிஸேஸயோகோ³ வேதி³தப்³போ³. தஸ்மா ஸோ அபாயது³க்க²வினிவத்தனேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பத்திப⁴வேஸு ஸுக²விபாகதா³யகோதி த³ட்ட²ப்³போ³. லோகுத்தரோ பன ஸாமஞ்ஞப²லவிபாகதா³யகோ வட்டது³க்க²வினிவத்தகோ ச. ஸப்³போ³பி சாயம் பஸாதோ³ பரம்பராய வட்டது³க்க²ம் வினிவத்தேதியேவ. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘யஸ்மிம், பி⁴க்க²வே, ஸமயே அரியஸாவகோ அத்தனோ ஸத்³த⁴ம் அனுஸ்ஸரதி, நேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே ராக³பரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந தோ³ஸபரியுட்டி²தம், ந மோஹபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, உஜுக³தமேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஹோதி. உஜுக³தசித்தஸ்ஸ பாமோஜ்ஜம் ஜாயதி, பமுதி³தஸ்ஸ பீதி ஜாயதி…பே… நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீ’’தி (அ. நி. 6.10; 26).

த⁴ம்மாதி ஸபா⁴வத⁴ம்மா. ஸங்க²தாதி ஸமேச்ச ஸம்பு⁴ய்ய பச்சயேஹி கதாதி ஸங்க²தா, ஸப்பச்சயத⁴ம்மா. ஹேதூஹி பச்சயேஹி ச ந கேஹிசி கதாதி அஸங்க²தா, அப்பச்சயனிப்³பா³னம். ஸங்க²தானம் படியோகி³பா⁴வேன ‘‘அஸங்க²தா’’தி புது²வசனம். விராகோ³ தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதீதி தேஸம் ஸங்க²தாஸங்க²தத⁴ம்மானம் யோ விராக³ஸங்கா²தோ அஸங்க²தத⁴ம்மோ, ஸோ ஸபா⁴வேனேவ ஸண்ஹஸுகு²மபா⁴வதோ ஸந்ததரபணீததரபா⁴வதோ க³ம்பீ⁴ராதி³பா⁴வதோ மத³னிம்மத³னாதி³பா⁴வதோ ச அக்³க³ம் ஸேட்ட²ம் உத்தமம் பவரந்தி வுச்சதி. யதி³த³ந்தி நிபாதோ, யோ அயந்தி அத்தோ². மத³னிம்மத³னோதிஆதீ³னி ஸப்³பா³னி நிப்³பா³னவேவசனானியேவ. ததா² ஹி தம் ஆக³ம்ம மானமத³புரிஸமதா³தி³கோ ஸப்³போ³ மதோ³ நிம்மதீ³யதி பமத்³தீ³யதி, காமபிபாஸாதி³கா ஸப்³பா³ பிபாஸா வினீயதி, காமாலயாதி³கா ஸப்³பே³பி ஆலயா ஸமுக்³கா⁴தீயந்தி, ஸப்³பே³பி கம்மவட்டகிலேஸவட்டவிபாகவட்டா உபச்சி²ஜ்ஜந்தி, அட்ட²ஸதபே⁴தா³ ஸப்³பா³பி தண்ஹா கீ²யதி, ஸப்³பே³பி கிலேஸா விரஜ்ஜந்தி, ஸப்³ப³ம் து³க்க²ம் நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்மா மத³னிம்மத³னோ…பே… நிரோதோ⁴தி வுச்சதி. யா பனேஸா தண்ஹா ப⁴வேன ப⁴வம், ப²லேன கம்மம் வினதி ஸம்ஸிப்³ப³தீதி கத்வா வானந்தி வுச்சதி. தம் வானம் ஏத்த² நத்தி², ஏதஸ்மிம் வா அதி⁴க³தே அரியபுக்³க³லஸ்ஸ ந ஹோதீதி நிப்³பா³னம்.

அக்³கோ³ விபாகோ ஹோதீதி ஏத்தா²பி –

‘‘யே கேசி த⁴ம்மம் ஸரணம் க³தாஸே…பே…. (தீ³. நி. 2.332; ஸம். நி. 1.37);

‘‘த⁴ம்மோதி கித்தயந்தஸ்ஸ, காயே ப⁴வதி யா பீதி…பே….

‘‘ஸாது⁴ கோ², தே³வானமிந்த³, த⁴ம்மம் ஸரணக³மனம் ஹோதி. த⁴ம்மம் ஸரணக³மனஹேது கோ², தே³வானமிந்த³, ஏவமிதே⁴கச்சே…பே… தி³ப்³பே³ஹி போ²ட்ட²ப்³பே³ஹீ’’தி (ஸம். நி. 4.341) –

ஏவமாதீ³னம் ஸுத்தபதா³னம் வஸேன த⁴ம்மே பஸாத³ஸ்ஸ ப²லவிஸேஸயோகோ³ வேதி³தப்³போ³. ஏவமேத்த² அஸங்க²தத⁴ம்மவஸேனேவ அக்³க³பா⁴வோ ஆக³தோ, ஸப்³ப³ஸங்க²தனிஸ்ஸரணத³ஸ்ஸனத்த²ம் அரியமக்³க³வஸேனபி அயமத்தோ² லப்³ப⁴தேவ. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘யாவதா, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸங்க²தா, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதீ’’தி (அ. நி. 4.34).

‘‘மக்³கா³னட்ட²ங்கி³கோ ஸேட்டோ²’’தி ச. (த⁴. ப. 273).

ஸங்கா⁴ வா க³ணா வாதி ஜனஸமூஹஸங்கா²தா யாவதா லோகே ஸங்கா⁴ வா க³ணா வா. ததா²க³தஸாவகஸங்கோ⁴தி அட்ட²அரியபுக்³க³லஸமூஹஸங்கா²தோ தி³ட்டி²ஸீலஸாமஞ்ஞேன ஸம்ஹதோ ததா²க³தஸ்ஸ ஸாவகஸங்கோ⁴. தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதீதி அத்தனோ ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாவிமுத்திஆதி³கு³ணவிஸேஸேன தேஸம் ஸங்கா⁴னம் அக்³கோ³ ஸேட்டோ² உத்தமோ பவரோதி வுச்சதி. யதி³த³ந்தி யானி இமானி. சத்தாரி புரிஸயுகா³னீதி யுக³ளவஸேன பட²மமக்³க³ட்டோ² பட²மப²லட்டோ²தி இத³மேகம் யுக³ளம், யாவ சதுத்த²மக்³க³ட்டோ² சதுத்த²ப²லட்டோ²தி இத³மேகம் யுக³ளந்தி ஏவம் சத்தாரி புரிஸயுகா³னி. அட்ட² புரிஸபுக்³க³லாதி புரிஸபுக்³க³லவஸேன ஏகோ பட²மமக்³க³ட்டோ² ஏகோ பட²மப²லட்டோ²தி இமினா நயேன அட்ட² புரிஸபுக்³க³லா. ஏத்த² ச புரிஸோதி வா புக்³க³லோதி வா ஏகத்தா²னி ஏதானி பதா³னி, வேனேய்யவஸேன பனேவம் வுத்தம். ஏஸ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴தி யானிமானி யுக³வஸேன சத்தாரி புரிஸயுகா³னி, பாடேக்கதோ அட்ட² புரிஸபுக்³க³லா, ஏஸ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴.

ஆஹுனேய்யோதிஆதீ³ஸு ஆனேத்வா ஹுனிதப்³ப³ந்தி ஆஹுனம், தூ³ரதோபி ஆக³ந்த்வா ஸீலவந்தேஸு தா³தப்³ப³ந்தி அத்தோ². சதுன்னம் பச்சயானமேதம் அதி⁴வசனம். மஹப்ப²லபா⁴வகரணதோ தம் ஆஹுனம் படிக்³க³ஹேதும் யுத்தோதி ஆஹுனேய்யோ. அத² வா தூ³ரதோபி ஆக³ந்த்வா ஸப்³ப³ம் ஸாபதேய்யம்பி ஏத்த² ஹுனிதப்³ப³ம், ஸக்காதீ³னம்பி ஆஹவனம் அரஹதீதி வா ஆஹவனீயோ. யோ சாயம் ப்³ராஹ்மணானம் ஆஹவனீயோ நாம அக்³கி³, யத்த² ஹுதம் மஹப்ப²லந்தி தேஸம் லத்³தி⁴, ஸோ சே ஹுதஸ்ஸ மஹப்ப²லதாய ஆஹவனீயோ, ஸங்கோ⁴வ ஆஹவனீயோ. ஸங்கே⁴ ஹுதஞ்ஹி மஹப்ப²லம் ஹோதி. யதா²ஹ –

‘‘யோ ச வஸ்ஸஸதம் ஜந்து, அக்³கி³ம் பரிசரே வனே;

ஏகஞ்ச பா⁴விதத்தானம், முஹுத்தமபி பூஜயே;

ஸா ஏவ பூஜனா ஸேய்யோ, யஞ்சே வஸ்ஸஸதம் ஹுத’’ந்தி. (த⁴. ப. 107);

தயித³ம் நிகாயந்தரே ‘‘ஆஹவனீயோ’’தி பத³ம் இத⁴ ‘‘ஆஹுனேய்யோ’’தி இமினா பதே³ன அத்த²தோ ஏகம், ப்³யஞ்ஜனதோ பன கிஞ்சிமத்தமேவ நானம், தஸ்மா ஏவமத்த²வண்ணனா கதா.

பாஹுனேய்யோதி ஏத்த² பன பாஹுனம் வுச்சதி தி³ஸாவிதி³ஸதோ ஆக³தானம் பியமனாபானம் ஞாதிமித்தானம் அத்தா²ய ஸக்காரேன படியத்தம் ஆக³ந்துகதா³னம், தம்பி ட²பேத்வா தே ததா²ரூபே பாஹுனகே ஸங்க⁴ஸ்ஸேவ தா³தும் யுத்தம். ததா² ஹேஸ ஏகபு³த்³த⁴ந்தரேபி தி³ஸ்ஸதி அப்³போ³கிண்ணஞ்ச. அயம் பனேத்த² பத³த்தோ² – ‘‘பியமனாபத்தகரேஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ’’தி ஏவம் பாஹுனமஸ்ஸ தா³தும் யுத்தம், பாஹுனஞ்ச படிக்³க³ஹேதும் யுத்தோதி பாஹுனேய்யோ. யேஸம் பன பாஹவனீயோதி பாளி, தேஸம் யஸ்மா ஸங்கோ⁴ புப்³ப³காரம் அரஹதி, தஸ்மா ஸங்கோ⁴ ஸப்³ப³பட²மம் ஆனேத்வா ஏத்த² ஹுனிதப்³ப³ந்தி பாஹவனீயோ, ஸப்³ப³ப்பகாரேன வா ஆஹவனம் அரஹதீதி பாஹவனீயோ. ஸ்வாயமித⁴ தேனேவ அத்தே²ன பாஹுனேய்யோதி வுச்சதி.

‘‘த³க்கி²ணா’’தி பரலோகம் ஸத்³த³ஹித்வா தா³தப்³ப³தா³னம், தம் த³க்கி²ணம் அரஹதி த³க்கி²ணாய வா ஹிதோ மஹப்ப²லபா⁴வகரணேன விஸோத⁴னதோதி த³க்கி²ணேய்யோ. உபோ⁴ ஹத்தே² ஸிரஸி பதிட்ட²பேத்வா ஸப்³ப³லோகேன கரியமானம் அஞ்ஜலிகம்மம் அரஹதீதி அஞ்ஜலிகரணீயோ. அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸாதி ஸப்³ப³லோகஸ்ஸ அஸதி³ஸம் புஞ்ஞவிரூஹனட்டா²னம். யதா² ஹி ரத்தஸாலீனம் வா யவானம் வா விரூஹனட்டா²னம் ‘‘ரத்தஸாலிக்கே²த்தம் யவக்கே²த்த’’ந்தி வுச்சதி, ஏவம் ஸங்கோ⁴ ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ புஞ்ஞவிரூஹனட்டா²னம். ஸங்க⁴ம் நிஸ்ஸாய ஹி லோகஸ்ஸ நானப்பகாரஹிதஸுக²னிப்³ப³த்தகானி புஞ்ஞானி விரூஹந்தி, தஸ்மா ஸங்கோ⁴ அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ. இதா⁴பி –

‘‘யே கேசி ஸங்க⁴ம் ஸரணம் க³தாஸே…பே…. (தீ³. நி. 2.332; ஸம். நி. 1.37);

‘‘ஸங்கோ⁴தி கித்தயந்தஸ்ஸ, காயே ப⁴வதி யா பீதி…பே…’’.

‘‘ஸாது⁴ கோ², தே³வானமிந்த³, ஸங்க⁴ம் ஸரணக³மனம் ஹோதி, ஸங்க⁴ம் ஸரணக³மனஹேது கோ² தே³வானமிந்த³…பே… தி³ப்³பே³ஹி போ²ட்ட²ப்³பே³ஹீ’’தி (ஸம். நி. 4.341) –

ஆதீ³னம் ஸுத்தபதா³னம் வஸேன ஸங்கே⁴ பஸாத³ஸ்ஸ ப²லவிஸேஸயோகோ³, தேனஸ்ஸ அக்³க³தா அக்³க³விபாகதா ச வேதி³தப்³பா³. ததா² அனுத்தரியபடிலாபோ⁴ ஸத்தமப⁴வாதி³தோ பட்டா²ய வட்டது³க்க²ஸமுச்சே²தோ³ அனுத்தரஸுகா²தி⁴க³மோதி ஏவமாதி³உளாரப²லனிப்பா²த³னவஸேன அக்³க³விபாகதா வேதி³தப்³பா³.

கா³தா²ஸு அக்³க³தோதி அக்³கே³ ரதனத்தயே, அக்³க³பா⁴வதோ வா பஸன்னானம். அக்³க³ம் த⁴ம்மந்தி அக்³க³ஸபா⁴வம் பு³த்³த⁴ஸுபு³த்³த⁴தம் த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதம் ஸங்க⁴ஸுப்படிபத்திம் ரதனத்தயஸ்ஸ அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணம் உத்தமஸபா⁴வம், த³ஸப³லாதி³ஸ்வாக்கா²ததாதி³ஸுப்படிபன்னதாதி³கு³ணஸபா⁴வம் வா விஜானதம் விஜானந்தானம். ஏவம் ஸாதா⁴ரணதோ அக்³க³ப்பஸாத³வத்து²ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அஸாதா⁴ரணதோ தம் விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அக்³கே³ பு³த்³தே⁴’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² பஸன்னானந்தி அவேச்சப்பஸாதே³ன இதரப்பஸாதே³ன ச பஸன்னானம் அதி⁴முத்தானம். விராகூ³பஸமேதி விராகே³ உபஸமே ச, ஸப்³ப³ஸ்ஸ ராக³ஸ்ஸ ஸப்³பே³ஸம் கிலேஸானம் அச்சந்தவிராக³ஹேதுபூ⁴தே அச்சந்தஉபஸமஹேதுபூ⁴தே சாதி அத்தோ². ஸுகே²தி வட்டது³க்க²க்க²யபா⁴வேன ஸங்கா²ரூபஸமஸுக²பா⁴வேன ச ஸுகே².

அக்³க³ஸ்மிம் தா³னம் த³த³தந்தி அக்³கே³ ரதனத்தயே தா³னம் தே³ந்தானம் தே³ய்யத⁴ம்மம் பரிச்சஜந்தானம். தத்த² த⁴ரமானம் ப⁴க³வந்தம் சதூஹி பச்சயேஹி உபட்ட²ஹந்தா பூஜேந்தா ஸக்கரோந்தா பரினிப்³பு³தஞ்ச ப⁴க³வந்தம் உத்³தி³ஸ்ஸ தா⁴துசேதியாதி³கே உபட்ட²ஹந்தா பூஜேந்தா ஸக்கரோந்தா பு³த்³தே⁴ தா³னம் த³த³ந்தி நாம. ‘‘த⁴ம்மம் பூஜேஸ்ஸாமா’’தி த⁴ம்மத⁴ரே புக்³க³லே சதூஹி பச்சயேஹி உபட்ட²ஹந்தா பூஜேந்தா ஸக்கரோந்தா த⁴ம்மஞ்ச சிரட்டி²திகம் கரோந்தா த⁴ம்மே தா³னம் த³த³ந்தி நாம. ததா² அரியஸங்க⁴ம் சதூஹி பச்சயேஹி உபட்ட²ஹந்தா பூஜேந்தா ஸக்கரோந்தா தம் உத்³தி³ஸ்ஸ இதரஸ்மிம்பி ததா² படிபஜ்ஜந்தா ஸங்கே⁴ தா³னம் த³த³ந்தி நாம. அக்³க³ம் புஞ்ஞம் பவட்³ட⁴தீதி ஏவம் ரதனத்தயே பஸன்னேன சேதஸா உளாரம் பரிச்சாக³ம் உளாரஞ்ச பூஜாஸக்காரம் பவத்தேந்தானம் தி³வஸே தி³வஸே அக்³க³ம் உளாரம் குஸலம் உபசீயதி. இதா³னி தஸ்ஸ புஞ்ஞஸ்ஸ அக்³க³விபாகதாய அக்³க³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அக்³க³ம் ஆயூ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அக்³க³ம் ஆயூதி தி³ப்³ப³ம் வா மானுஸம் வா அக்³க³ம் உளாரதமம் ஆயு. பவட்³ட⁴தீதி உபரூபரி ப்³ரூஹதி. வண்ணோதி ரூபஸம்பதா³. யஸோதி பரிவாரஸம்பதா³. கித்தீதி து²திகோ⁴ஸோ. ஸுக²ந்தி காயிகம் சேதஸிகஞ்ச ஸுக²ம். ப³லந்தி காயப³லம் ஞாணப³லஞ்ச.

அக்³க³ஸ்ஸ தா³தாதி அக்³க³ஸ்ஸ ரதனத்தயஸ்ஸ தா³தா, அத² வா அக்³க³ஸ்ஸ தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ தா³னம் உளாரம் கத்வா தத்த² புஞ்ஞம் பவத்தேதா. அக்³க³த⁴ம்மஸமாஹிதோதி அக்³கே³ன பஸாத³த⁴ம்மேன தா³னாதி³த⁴ம்மேன ச ஸமாஹிதோ ஸமன்னாக³தோ அசலப்பஸாத³யுத்தோ, தஸ்ஸ வா விபாகபூ⁴தேஹி ப³ஹுஜனஸ்ஸ பியமனாபதாதி³த⁴ம்மேஹி யுத்தோ. அக்³க³ப்பத்தோ பமோத³தீதி யத்த² யத்த² ஸத்தனிகாயே உப்பன்னோ, தத்த² தத்த² அக்³க³பா⁴வம் ஸேட்ட²பா⁴வம் அதி⁴க³தோ, அக்³க³பா⁴வம் வா லோகுத்தரமக்³க³ப²லம் அதி⁴க³தோ பமோத³தி அபி⁴ரமதி பரிதுஸ்ஸதீதி.

பட²மஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. ஜீவிகஸுத்தவண்ணனா

91. து³தியம் அட்டு²ப்பத்திவஸேன தே³ஸிதம். ஏகஸ்மிஞ்ஹி ஸமயே ப⁴க³வதி கபிலவத்து²ஸ்மிம் நிக்³ரோதா⁴ராமே விஹரந்தே பி⁴க்கூ² ஆக³ந்துகபி⁴க்கூ²னம் ஸேனாஸனானி பஞ்ஞாபேந்தா பத்தசீவரானி படிஸாமேந்தா ஸாமணேரா ச லாப⁴பா⁴ஜனீயட்டா²னே ஸம்பத்தஸம்பத்தானம் லாப⁴ம் க³ண்ஹந்தா உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³ அஹேஸும். தம் ஸுத்வா ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² பணாமேஸி. தே கிர ஸப்³பே³வ நவா அது⁴னாக³தா இமம் த⁴ம்மவினயம். தம் ஞத்வா மஹாப்³ரஹ்மா ஆக³ந்த்வா ‘‘அபி⁴னந்த³து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴’’ந்தி (ம. நி. 2.158) தேஸம் பணாமிதபி⁴க்கூ²னம் அனுக்³க³ண்ஹனம் யாசி. ப⁴க³வா தஸ்ஸ ஓகாஸம் அகாஸி. அத² மஹாப்³ரஹ்மா ‘‘கதாவகாஸோ கோ²ம்ஹி ப⁴க³வதா’’தி ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி. அத² ப⁴க³வா ‘‘பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ ஆக³ச்ச²தூ’’தி ஆனந்த³த்தே²ரஸ்ஸ ஆகாரம் த³ஸ்ஸேஸி. அத² தே பி⁴க்கூ² ஆனந்த³த்தே²ரேன பக்கோஸிதா ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா ஸாரஜ்ஜமானரூபா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ப⁴க³வா தேஸம் ஸப்பாயதே³ஸனம் வீமம்ஸந்தோ ‘‘இமே ஆமிஸஹேது பணாமிதா, பிண்டி³யாலோபத⁴ம்மதே³ஸனா நேஸம் ஸப்பாயா’’தி சிந்தேத்வா ‘‘அந்தமித³ம், பி⁴க்க²வே’’தி இமம் தே³ஸனம் தே³ஸேஸி.

தத்ராயம் அந்தஸத்³தோ³ ‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா புப்³ப³ந்தகப்பிகா புப்³ப³ந்தானுதி³ட்டி²னோ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.29) கோட்டா²ஸே ஆக³தோ. ‘‘அந்தமகாஸி து³க்க²ஸ்ஸ, அந்தவா அயம் லோகோ பரிவடுமோ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.55) பரிச்சே²தே³. ‘‘ஹரிதந்தம் வா பத²ந்தம் வா ஸேலந்தம் வா’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.304) மரியாதா³யம். ‘‘அந்தம் அந்தகு³ண’’ந்திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.377; கு². பா. 3.த்³வத்திம்ஸாகார) ஸரீராவயவே ‘‘சரந்தி லோகே பரிவாரச²ன்னா, அந்தோ அஸுத்³தா⁴ ப³ஹி ஸோப⁴மானா’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.122; மஹானி. 191) சித்தே. ‘‘அப்பேகச்சானி உப்பலானி வா பது³மானி வா புண்ட³ரீகானி வா உத³கே ஜாதானி உத³கே ஸம்வட்³டா⁴னி உத³கானுக்³க³தானி அந்தோ நிமுக்³க³போஸீனீ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.69; ஸம். நி. 1.172; மஹாவ. 9) அப்³ப⁴ந்தரே.

‘‘மிகா³னம் கோட்டு²கோ அந்தோ, பக்கீ²னம் பன வாயஸோ;

ஏரண்டோ³ அந்தோ ருக்கா²னம், தயோ அந்தா ஸமாக³தா’’தி. (ஜா. 1.3.135) –

ஆதீ³ஸு லாமகே. இதா⁴பி லாமகே ஏவ த³ட்ட²ப்³போ³. தஸ்மா அந்தமித³ம் பி⁴க்க²வே ஜீவிகானந்தி பி⁴க்க²வே இத³ம் ஜீவிகானம் அந்தம் பச்சி²மம் லாமகம், ஸப்³ப³னிஹீனம் ஜீவிதந்தி அத்தோ². யதி³த³ம் பிண்டோ³ல்யந்தி யம் இத³ம் பிண்ட³பரியேஸனேன பி⁴க்கா²சரியாய ஜீவிகம் கப்பேந்தஸ்ஸ ஜீவிதம். அயம் பனேத்த² பத³த்தோ² – பிண்டா³ய உலதீதி பிண்டோ³லோ, தஸ்ஸ கம்மம் பிண்டோ³ல்யம், பிண்ட³பரியேஸனேன ஜீவிகாதி அத்தோ².

அபி⁴ஸாபோதி அக்கோஸோ. குபிதா ஹி மனுஸ்ஸா அத்தனோ பச்சத்தி²கம் ‘‘பிலோதிகக²ண்ட³ம் நிவாஸேத்வா கபாலஹத்தோ² பிண்ட³ம் பரியேஸமானோ சரேய்யாஸீ’’தி அக்கோஸந்தி. அத² வா ‘‘கிம் துய்ஹம் அகாதப்³ப³ம் அத்தி², யோ த்வம் ஏவம் ப³லவீரியூபபன்னோபி ஹிரோத்தப்பம் பஹாய கபணோ பிண்டோ³லோ விசரஸி பத்தபாணீ’’தி ஏவம்பி அக்கோஸந்தியேவ. தஞ்ச கோ² ஏதந்தி தம் ஏதம் அபி⁴ஸபம்பி ஸமானம் பிண்டோ³ல்யம். குலபுத்தா உபேந்தி அத்த²வஸிகாதி மம ஸாஸனே ஜாதிகுலபுத்தா ச ஆசாரகுலபுத்தா ச அத்த²வஸிகா காரணவஸிகா ஹுத்வா காரணவஸம் படிச்ச உபேந்தி உபக³ச்ச²ந்தி.

ராஜாபி⁴னீதாதிஆதீ³ஸு யே ரஞ்ஞோ ஸந்தகம் கா²தி³த்வா ரஞ்ஞா ப³ந்த⁴னாகா³ரே ப³ந்தா⁴பிதா பலாயித்வா பப்³ப³ஜந்தி, தே ரஞ்ஞா ப³ந்த⁴னம் அபி⁴னீதத்தா ராஜாபி⁴னீதா நாம. யே பன சோரேஹி அடவியம் க³ஹேத்வா ஏகச்சேஸு மாரியமானேஸு ஏகச்சே ‘‘மயம் ஸாமி தும்ஹேஹி விஸ்ஸட்டா² கே³ஹம் அனஜ்ஜா²வஸித்வா பப்³ப³ஜிஸ்ஸாம, தத்த² தத்த² யம் யம் பு³த்³த⁴பூஜாதி³புஞ்ஞம் கரிஸ்ஸாம, ததோ ததோ தும்ஹாகம் பத்திம் த³ஸ்ஸாமா’’தி தேஹி விஸ்ஸட்டா² பப்³ப³ஜந்தி, தே சோராபி⁴னீதா நாம சோரேஹி மாரேதப்³ப³தம் அபி⁴னீதத்தா. யே பன இணம் க³ஹேத்வா படிதா³தும் அஸக்கோந்தா பலாயித்வா பப்³ப³ஜந்தி, தே இணட்டா நாம. தஞ்ச கோ² ஏதம் பிண்டோ³ல்யம் குலபுத்தா மம ஸாஸனே நேவ ராஜாபி⁴னீதா…பே… ந ஆஜீவிகாபகதா உபேந்தி, அபிச கோ² ‘‘ஓதிண்ணம்ஹா ஜாதியா…பே… பஞ்ஞாயேதா²’’தி உபேந்தீதி பத³ஸம்ப³ந்தோ⁴.

தத்த² ஓதிண்ணம்ஹாதி ஓதிண்ணா அம்ஹா. ஜாதியாதிஆதீ³ஸு தம்ஹி தம்ஹி ஸத்தனிகாயே க²ந்தா⁴னம் பட²மாபி⁴னிப்³ப³த்தி ஜாதி, பரிபாகோ ஜரா, பே⁴தோ³ மரணம். ஞாதிரோக³போ⁴க³ஸீலதி³ட்டி²ப்³யஸனேஹி பு²ட்ட²ஸ்ஸ ஸந்தாபோ அந்தோ நிஜ்ஜா²னம் ஸோகோ, தேஹி பு²ட்ட²ஸ்ஸ வசீவிப்பலாபோ பரிதே³வோ. அனிட்ட²போ²ட்ட²ப்³ப³படிஹதகாயஸ்ஸ காயபீளனம் து³க்க²ம், ஆகா⁴தவத்தூ²ஸு உபஹதசித்தஸ்ஸ சேதோபீளனம் தோ³மனஸ்ஸம். ஞாதிப்³யஸனாதீ³ஹி ஏவ பு²ட்ட²ஸ்ஸ பரிதே³வேனபி அதி⁴வாஸேதும் அஸமத்த²ஸ்ஸ சித்தஸந்தாபஸமுட்டி²தோ பு⁴ஸோ ஆயாஸோ உபாயாஸோ. ஏதேஹி ஜாதிஆதீ³ஹி ஓதிண்ணா து³க்கோ²திண்ணா, தேஹி ஜாதிஆதி³து³க்கே²ஹி அந்தோ அனுபவிட்டா². து³க்க²பரேதாதி தேஹி து³க்க²து³க்க²வத்தூ²ஹி அபி⁴பூ⁴தா. ஜாதிஆத³யோ ஹி து³க்க²ஸ்ஸ வத்து²பா⁴வதோ து³க்கா², து³க்க²பா⁴வதோ ச ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா து³க்கா²தி. அப்பேவ நாம…பே… பஞ்ஞாயேதா²தி இமஸ்ஸ ஸகலஸ்ஸ வட்டது³க்க²ராஸிஸ்ஸ பரிச்சே²த³கரணம் ஓஸானகிரியா அபி நாம பஞ்ஞாயேய்ய.

ஸோ ச ஹோதி அபி⁴ஜ்ஜா²லூதி இத³ம் யோ குலபுத்தோ ‘‘து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி புப்³பே³ சித்தம் உப்பாதே³த்வா பப்³ப³ஜிதோ அபரபா⁴கே³ தம் பப்³ப³ஜ்ஜம் ததா²ரூபம் காதும் ந ஸக்கோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். தத்த² அபி⁴ஜ்ஜா²லூதி பரப⁴ண்டா³னம் அபி⁴ஜ்ஜா²யிதா. திப்³ப³ஸாராகோ³தி ப³லவராகோ³. ப்³யாபன்னசித்தோதி ப்³யாபாதே³ன பூதிபூ⁴தத்தா விபன்னசித்தோ. பது³ட்ட²மனஸங்கப்போதி திகி²ணஸிங்கோ³ விய சண்ட³கோ³ணோ பரேஸம் உபகா⁴தவஸேன து³ட்ட²சித்தோ. முட்ட²ஸ்ஸதீதி ப⁴த்தனிக்கி²த்தகாகோ விய, மம்ஸனிக்கி²த்தஸுனகோ² விய ச நட்ட²ஸ்ஸதி, இத⁴ கதம் ஏத்த² ந ஸரதி. அஸம்பஜானோதி நிப்பஞ்ஞோ க²ந்தா⁴தி³பரிச்சே²த³ரஹிதோ. அஸமாஹிதோதி சண்ட³ஸோதே ப³த்³த⁴னாவா விய அஸண்டி²தோ. விப்³ப⁴ந்தசித்தோதி பந்தா²ருள்ஹமிகோ³ விய ப⁴ந்தமனோ. பாகதிந்த்³ரியோதி யதா² கி³ஹீ ஸம்வராபா⁴வேன பரிக்³க³ஹபரிஜனே ஓலோகேந்தி அஸம்வுதிந்த்³ரியா, ஏவம் அஸம்வுதிந்த்³ரியோ ஹோதி.

ச²வாலாதந்தி ச²வானம் த³ட்³ட⁴ட்டா²னே அலாதம். உப⁴தோபதி³த்தம் மஜ்ஜே² கூ³த²க³தந்தி பமாணேன அட்ட²ங்கு³லமத்தம் உப⁴தோ த்³வீஸு கோடீஸு ஆதி³த்தம் மஜ்ஜே² கூ³த²மக்கி²தம். நேவ கா³மேதி ஸசே ஹி தம் யுக³னங்க³லகோ³பானஸிபக்க²பாஸகாதீ³னம் அத்தா²ய உபனேதும் ஸக்கா அஸ்ஸ கா³மே கட்ட²த்த²ம் ப²ரேய்ய. ஸசே கே²த்தகுடியா கட்ட²த்த²ரமஞ்சகாதீ³னம் அத்தா²ய உபனேதும் ஸக்கா அஸ்ஸ, அரஞ்ஞே கட்ட²த்த²ம் ப²ரேய்ய. யஸ்மா பன உப⁴யத்தா²பி ந ஸக்கா, தஸ்மா ஏவம் வுத்தம். ததூ²பமாஹந்தி ததூ²பமம் ச²வாலாதஸதி³ஸம் அஹம் இமம் யதா²வுத்தபுக்³க³லம் வதா³மி. கி³ஹிபோ⁴கா³ ச பரிஹீனோதி யோ அகா³ரே வஸந்தேஹி கி³ஹீஹி தா³யஜ்ஜே பா⁴ஜியமானே அஞ்ஞதா² ச போ⁴கோ³ லத்³த⁴ப்³போ³ அஸ்ஸ, ததோ ச பரிஹீனோ. ஸாமஞ்ஞத்த²ஞ்சாதி ஆசரியுபஜ்ஜா²யானம் ஓவாதே³ ட²த்வா பரியத்திபடிவேத⁴வஸேன பத்தப்³ப³ம் ஸாமஞ்ஞத்த²ஞ்ச ந பரிபூரேதி. இமம் பன உபமம் ஸத்தா² ந து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ வஸேன ஆஹரி, பரிஸுத்³த⁴ஸீலஸ்ஸ பன அலஸஸ்ஸ அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³ஹி தோ³ஸேஹி தூ³ஸிதசித்தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ வஸேன ஆஹரீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

கா³தா²ஸு கி³ஹிபோ⁴கா³தி காமஸுக²ஸம்போ⁴க³தோ. பரிஹீனோதி ஜீனோ. ஸாமஞ்ஞத்த²ந்தி படிவேத⁴பா³ஹுஸச்சஞ்சேவ பரியத்திபா³ஹுஸச்சஞ்ச. தாதி³ஸோ ஹி அஸுதம் ஸோதும் ஸுதம் பரியோதா³பேதும் ந ஸக்கோதி அலஸபா⁴வதோ. து³ட்டு² ப⁴கோ³தி து³ப்³ப⁴கோ³, அலக்கி²கோ காளகண்ணிபுரிஸோ. பரித⁴ம்ஸமானோதி வினஸ்ஸமானோ. பகிரேதீதி விகிரேதி வித்³த⁴ம்ஸேதி. ஸப்³ப³மேதம் பா⁴வினோ ஸாமஞ்ஞத்த²ஸ்ஸ அனுப்பாத³னமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ச²வாலாதம்வ நஸ்ஸதீதி ஸோ தாதி³ஸோ புக்³க³லோ யதா²வுத்தம் ச²வாலாதம் விய கஸ்ஸசி அனுபயுஜ்ஜமானோ ஏவ நஸ்ஸதி உப⁴தோ பரிப⁴ட்ட²பா⁴வதோ. ஏவம் ‘‘காயவாசாஹி அகதவீதிக்கமோபி சித்தம் அவிஸோதே⁴ந்தோ நஸ்ஸதி, பகே³வ கதவீதிக்கமோ து³ஸ்ஸீலோ’’தி தஸ்ஸ அபாயது³க்க²பா⁴கி³பா⁴வத³ஸ்ஸனேன து³ஸ்ஸீலே ஆதீ³னவம் த³ஸ்ஸேத்வா ததோ ஸத்தே விவேசேதுகாமோ ‘‘காஸாவகண்டா²’’திஆதி³னா கா³தா²த்³வயமாஹ. தஸ்ஸத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தோ ஏவ.

து³தியஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. ஸங்கா⁴டிகண்ணஸுத்தவண்ணனா

92. ததியே ஸங்கா⁴டிகண்ணேதி சீவரகோடியம். க³ஹேத்வாதி பராமஸித்வா. அனுப³ந்தோ⁴ அஸ்ஸாதி அனுக³தோ ப⁴வேய்ய. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ‘‘பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ பி⁴க்கு² அத்தனோ ஹத்தே²ன மயா பாருதஸ்ஸ ஸுக³தமஹாசீவரஸ்ஸ கண்ணே பராமஸந்தோ விய மம் அனுக³ச்சே²ய்ய, ஏவம் மய்ஹம் ஆஸன்னதரோ ஹுத்வா விஹரேய்யா’’தி. பாதே³ பாத³ம் நிக்கி²பந்தோதி க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ மம பாதே³ பாத³ம் நிக்கி²த்தட்டா²னே பாது³த்³தா⁴ரணானந்தரம் அத்தனோ பாத³ம் நிக்கி²பந்தோ. உப⁴யேனாபி ‘‘டா²னக³மனாதீ³ஸு அவிஜஹந்தோ ஸப்³ப³காலம் மய்ஹம் ஸமீபே ஏவ விஹரேய்ய சேபீ’’தி த³ஸ்ஸேதி. ஸோ ஆரகாவ மய்ஹம், அஹஞ்ச தஸ்ஸாதி ஸோ பி⁴க்கு² மயா வுத்தம் படிபத³ம் அபூரேந்தோ மம தூ³ரேயேவ, அஹஞ்ச தஸ்ஸ தூ³ரேயேவ. ஏதேன மம்ஸசக்கு²னா ததா²க³தத³ஸ்ஸனம் ரூபகாயஸமோதா⁴னஞ்ச அகாரணம், ஞாணசக்கு²னாவ த³ஸ்ஸனம் த⁴ம்மகாயஸமோதா⁴னமேவ ச பமாணந்தி த³ஸ்ஸேதி. தேனேவாஹ ‘‘த⁴ம்மஞ்ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ந பஸ்ஸதி, த⁴ம்மம் அபஸ்ஸந்தோ ந மம் பஸ்ஸதீ’’தி. தத்த² த⁴ம்மோ நாம நவவிதோ⁴ லோகுத்தரத⁴ம்மோ. ஸோ ச அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³ஹி தூ³ஸிதசித்தேன ந ஸக்கா பஸ்ஸிதும், தஸ்மா த⁴ம்மஸ்ஸ அத³ஸ்ஸனதோ த⁴ம்மகாயஞ்ச ந பஸ்ஸதீதி. ததா² ஹி வுத்தம் –

‘‘கிம் தே, வக்கலி, இமினா பூதிகாயேன தி³ட்டே²ன? யோ கோ², வக்கலி, த⁴ம்மம் பஸ்ஸதி ஸோ மம் பஸ்ஸதி; யோ மம் பஸ்ஸதி, ஸோ த⁴ம்மம் பஸ்ஸதீ’’தி (ஸம். நி. 3.87).

‘‘த⁴ம்மபூ⁴தோ ப்³ரஹ்மபூ⁴தோ’’தி (ம. நி. 1.203; படி. ம. 3.5) ச.

‘‘த⁴ம்மகாயோ இதிபி, ப்³ரஹ்மகாயோ இதிபீ’’தி (தீ³. நி. 3.118) ச ஆதி³.

யோஜனஸதேதி யோஜனஸதே பதே³ஸே, யோஜனஸதமத்த²கேதி அத்தோ². ஸேஸம் வுத்தவிபரியாயேன வேதி³தப்³ப³ம். அரியமக்³கா³தி⁴க³மவஸேன சஸ்ஸ அனபி⁴ஜ்ஜா²லுஆதி³பா⁴வோ த³ட்ட²ப்³போ³.

கா³தா²ஸு மஹிச்சோ²தி காமேஸு திப்³ப³ஸாராக³தாய மஹாஇச்சோ². விகா⁴தவாதி பது³ட்ட²மனஸங்கப்பதாய ஸத்தேஸு ஆகா⁴தவஸேன மஹிச்ச²தாய இச்சி²தாலாபே⁴ன ச விகா⁴தவா. ஏஜானுகோ³தி ஏஜாஸங்கா²தாய தண்ஹாய தா³ஸோ விய ஹுத்வா தம் அனுக³ச்ச²ந்தோ. ராகா³தி³கிலேஸபரிளாஹாபி⁴ப⁴வேன அனிப்³பு³தோ. ரூபாதி³விஸயானம் அபி⁴கங்க²னேன கி³த்³தோ⁴. பஸ்ஸ யாவஞ்ச ஆரகாதி அனேஜஸ்ஸ நிப்³பு³தஸ்ஸ வீதகே³த⁴ஸ்ஸ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஓகாஸவஸேன ஸமீபேபி ஸமானோ மஹிச்சோ² விகா⁴தவா ஏஜானுகோ³ அனிப்³பு³தோ கி³த்³தோ⁴ பா³லபுது²ஜ்ஜனோ த⁴ம்மஸபா⁴வதோ யத்தகம் தூ³ரே, தஸ்ஸ ஸோ தூ³ரபா⁴வோ பஸ்ஸ, வத்தும்பி ந ஸுகரந்தி அத்தோ². வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘நப⁴ஞ்ச தூ³ரே பத²வீ ச தூ³ரே,

பாரம் ஸமுத்³த³ஸ்ஸ ததா²ஹு தூ³ரே;

ததோ ஹவே தூ³ரதரம் வத³ந்தி,

ஸதஞ்ச த⁴ம்மோ அஸதஞ்ச ராஜா’’தி. (அ. நி. 4.47; ஜா. 2.21.414);

த⁴ம்மமபி⁴ஞ்ஞாயாதி சதுஸச்சத⁴ம்மம் அபி⁴ஞ்ஞாய அஞ்ஞாய ஞாததீரணபரிஞ்ஞாஹி யதா²ரஹம் புப்³ப³பா⁴கே³ ஜானித்வா. த⁴ம்மமஞ்ஞாயாதி தமேவ த⁴ம்மம் அபரபா⁴கே³ மக்³க³ஞாணேன பரிஞ்ஞாதி³வஸேன யதா²மரியாத³ம் ஜானித்வா. பண்டி³தோதி படிவேத⁴பா³ஹுஸச்சேன பண்டி³தோ. ரஹதோ³வ நிவாதே சாதி நிவாதட்டா²னே ரஹதோ³ விய அனேஜோ கிலேஸசலனரஹிதோ உபஸம்மதி, யதா² ஸோ ரஹதோ³ நிவாதட்டா²னே வாதேன அனப்³பா⁴ஹதோ ஸன்னிஸின்னோவ ஹோதி, ஏவம் அயம்பி ஸப்³ப³தா²பி படிப்பஸ்ஸத்³த⁴கிலேஸோ கிலேஸசலனரஹிதோ அரஹத்தப²லஸமாதி⁴னா வூபஸம்மதி, ஸப்³ப³காலம் உபஸந்தஸபா⁴வோவ ஹோதி. அனேஜோதி ஸோ ஏவம் அனேஜாதி³ஸபா⁴வோ அரஹா அனேஜாதி³ஸபா⁴வஸ்ஸ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஓகாஸதோ தூ³ரேபி ஸமானோ த⁴ம்மஸபா⁴வதோ அதூ³ரே ஸந்திகே ஏவாதி.

ததியஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. அக்³கி³ஸுத்தவண்ணனா

93. சதுத்தே² அனுத³ஹனட்டே²ன அக்³கி³, ராகோ³ ஏவ அக்³கி³ ராக³க்³கி³. ராகோ³ ஹி உப்பஜ்ஜமானோ ஸத்தே அனுத³ஹதி ஜா²பேதி, தஸ்மா ‘‘அக்³கீ³’’தி வுச்சதி. இதரேஸுபி த்³வீஸு ஏஸேவ நயோ. தத்த² யதா² அக்³கி³ யதே³வ இந்த⁴னம் நிஸ்ஸாய உப்பஜ்ஜதி, தம் நித³ஹதி, மஹாபரிளாஹோ ச ஹோதி, ஏவமிமேபி ராகா³த³யோ யஸ்மிம் ஸந்தானே ஸயம் உப்பன்னா, தம் நித³ஹந்தி, மஹாபரிளாஹா ச ஹோந்தி து³ன்னிப்³பா³பயா. தேஸு ராக³பரிளாஹேன ஸந்தத்தஹத³யானம் இச்சி²தாலாப⁴து³க்கே²ன மரணப்பத்தானம் ஸத்தானம் பமாணம் நத்தி². அயம் தாவ ராக³ஸ்ஸ அனுத³ஹனதா. தோ³ஸஸ்ஸ பன அனுத³ஹனதாய விஸேஸதோ மனோபதோ³ஸிகா தே³வா, மோஹஸ்ஸ அனுத³ஹனதாய கி²ட்³டா³பதோ³ஸிகா தே³வா ச நித³ஸ்ஸனம். மோஹவஸேன ஹி தேஸம் ஸதிஸம்மோஸோ ஹோதி, தஸ்மா கி²ட்³டா³வஸேன ஆஹாரவேலம் அதிவத்தேந்தா காலம் கரோந்தி. அயம் தாவ ராகா³தீ³னம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகோ அனுத³ஹனபா⁴வோ. ஸம்பராயிகோ பன நிரயாதீ³ஸு நிப்³ப³த்தாபனவஸேன கோ⁴ரதரோ து³ரதி⁴வாஸோ ச. அயஞ்ச அத்தோ² ஆதி³த்தபரியாயேன விபா⁴வேதப்³போ³.

கா³தா²ஸு காமேஸு முச்சி²தேதி வத்து²காமேஸு பாதப்³யதாவஸேன முச்ச²ம் பா³ல்யம் பமாத³ம் மிச்சா²சாரம் ஆபன்னே. ப்³யாபன்னேதி ப்³யாபன்னசித்தே த³ஹதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. நரே பாணாதிபாதினோதி இத³ம் தோ³ஸக்³கி³ஸ்ஸ. அரியத⁴ம்மே அகோவிதே³தி யே க²ந்தா⁴யதனாதீ³ஸு ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் உக்³க³ஹபரிபுச்சா²ய மனஸிகாரரஹிதா அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகுஸலா, தே ஸம்மோஹேன அபி⁴பூ⁴தா விஸேஸேன ஸம்மூள்ஹா நாமாதி வுத்தா. ஏதே அக்³கீ³ அஜானந்தாதி ‘‘ஏதே ராக³க்³கி³ஆத³யோ இத⁴ சேவ ஸம்பராயே ச அனுத³ஹந்தீ’’தி அஜானந்தா பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயவஸேன பஹானாபி⁴ஸமயவஸேன ச அப்படிவிஜ்ஜ²ந்தா. ஸக்காயாபி⁴ரதாதி ஸக்காயே உபாதா³னக்க²ந்த⁴பஞ்சகே தண்ஹாதி³ட்டி²மானனந்த³னாபி⁴ரதா. வட்³ட⁴யந்தீதி புனப்புனம் உப்பஜ்ஜனேன வட்³ட⁴யந்தி ஆசினந்தி. நிரயந்தி அட்ட²வித⁴ம் மஹானிரயம், ஸோளஸவித⁴ம் உஸ்ஸத³னிரயந்தி ஸப்³ப³ம்பி நிரயம். திரச்சா²னஞ்ச யோனியோதி திரச்சா²னயோனியோ ச. அஸுரந்தி அஸுரகாயம் பேத்திவிஸயஞ்ச வட்³ட⁴யந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

ஏத்தாவதா ராக³க்³கி³ஆதீ³னம் இத⁴ சேவ ஸம்பராயே ச அனுத³ஹனபா⁴வத³ஸ்ஸனமுகே²ன வட்டம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி நேஸம் நிப்³பா³பனேன விவட்டம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யே ச ரத்திந்தி³வா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² யுத்தாதி பா⁴வனானுயோக³வஸேன யுத்தா. கத்த²? ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸாஸனே. தேன அஞ்ஞஸாஸனே ராக³க்³கி³ஆதீ³னம் நிப்³பா³பனாபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ததா² ஹி அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணம் தேஸம் நிப்³பா³பனவிதி⁴ம் அஸுப⁴கம்மட்டா²னம் ஸங்கே²பேனேவ த³ஸ்ஸேந்தோ –

‘‘தே நிப்³பா³பேந்தி ராக³க்³கி³ம், நிச்சம் அஸுப⁴ஸஞ்ஞினோ;

தோ³ஸக்³கி³ம் பன மேத்தாய, நிப்³பா³பேந்தி நருத்தமா;

மோஹக்³கி³ம் பன பஞ்ஞாய, யாயம் நிப்³பே³த⁴கா³மினீ’’தி. –

ஆஹ. தத்த² அஸுப⁴ஸஞ்ஞினோதி த்³வத்திம்ஸாகாரவஸேன சேவ உத்³து⁴மாதகாதி³வஸேன ச அஸுப⁴பா⁴வனானுயோகே³ன அஸுப⁴ஸஞ்ஞினோ. மேத்தாயாதி ‘‘ஸோ மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதீ’’தி (அ. நி. 3.64, 66) வுத்தாய மேத்தாபா⁴வனாய. ஏத்த² ச அஸுப⁴ஜ்ஜா²னஞ்ச பாத³கம் கத்வா நிப்³ப³த்திதஅனாகா³மிமக்³கே³ன ராக³க்³கி³தோ³ஸக்³கீ³னம் நிப்³பா³பனம் வேதி³தப்³ப³ம். பஞ்ஞாயாதி விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாஸஹிதாய மக்³க³பஞ்ஞாய. தேனேவாஹ ‘‘யாயம் நிப்³பே³த⁴கா³மினீ’’தி. ஸா ஹி கிலேஸக்க²ந்த⁴ம் வினிவிஜ்ஜ²ந்தீ க³ச்ச²தி பவத்ததீதி நிப்³பே³த⁴கா³மினீதி வுச்சதி. அஸேஸம் பரினிப்³ப³ந்தீதி அரஹத்தமக்³கே³ன அஸேஸம் ராக³க்³கி³ஆதி³ம் நிப்³பா³பேத்வா ஸஉபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா டி²தா பஞ்ஞாவேபுல்லப்பத்தியா நிபகா புப்³பே³வ ஸம்மப்பதா⁴னேன ஸப்³ப³ஸோ கோஸஜ்ஜஸ்ஸ ஸுப்பஹீனத்தா ப²லஸமாபத்திஸமாபஜ்ஜனேன அகிலாஸுபா⁴வேன ச ரத்திந்தி³வமதந்தி³தா சரிமகசித்தனிரோதே⁴ன அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா அஸேஸம் பரினிப்³ப³ந்தி. ததோ ச அஸேஸம் நிஸ்ஸேஸம் வட்டது³க்க²ம் அச்சகு³ம் அதிக்கமம்ஸு.

ஏவம் யே ராக³க்³கி³ஆதி³கே நிப்³பா³பேந்தி, தேஸம் அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னேன நிப்³பு³திம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி படிவித்³த⁴கு³ணேஹி தோ²மேந்தோ ஓஸானகா³த²மாஹ. தத்த² அரியத்³த³ஸாதி அரியேஹி பு³த்³தா⁴தீ³ஹி பஸ்ஸிதப்³ப³ம் கிலேஸேஹி வா ஆரகத்தா அரியம் நிப்³பா³னம், அரியம் சதுஸச்சமேவ வா தி³ட்ட²வந்தோதி அரியத்³த³ஸா. வேத³ஸ்ஸ மக்³க³ஞாணஸ்ஸ, தேன வா வேதே³ன ஸம்ஸாரஸ்ஸ பரியோஸானம் க³தாதி வேத³கு³னோ. ஸம்மத³ஞ்ஞாயாதி ஸம்மதே³வ ஸப்³ப³ம் ஆஜானிதப்³ப³ம் குஸலாதி³ம் க²ந்தா⁴தி³ஞ்ச ஜானித்வா. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

சதுத்த²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. உபபரிக்க²ஸுத்தவண்ணனா

94. பஞ்சமே ததா² ததா²தி தேன தேன பகாரேன. உபபரிக்கே²ய்யாதி வீமம்ஸேய்ய பரிதுலேய்ய ஸம்மஸேய்ய வா. யதா² யதா²ஸ்ஸ உபபரிக்க²தோதி யதா² யதா² அஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ உபபரிக்க²ந்தஸ்ஸ. ப³ஹித்³தா⁴ சஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் அவிக்கி²த்தம் அவிஸடந்தி ப³ஹித்³தா⁴ ரூபாதி³ஆரம்மணே உப்பஜ்ஜனகவிக்கே²பாபா⁴வதோ அவிக்கி²த்தம் ஸமாஹிதம், ததோ ஏவ அவிஸடம் ஸியா. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – பி⁴க்க²வே, யேன யேன பகாரேன இமஸ்ஸ ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ உபபரிக்க²தோ ஸங்கா²ரே ஸம்மஸந்தஸ்ஸ புப்³பே³ ஸமாஹிதாகாரஸல்லக்க²ணவஸேன ஸமத²னிமித்தம் க³ஹேத்வா ஸக்கச்சம் நிரந்தரம் ஸம்மஸனஞாணம் பவத்தேந்தஸ்ஸ அத்தனோ விபஸ்ஸனாசித்தம் கம்மட்டா²னதோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபாதி³ஆரம்மணே உப்பஜ்ஜனகம் ந ஸியா, அச்சாரத்³த⁴வீரியதாய உத்³த⁴ச்சபக்கி²யம் ந ஸியா, தேன தேன பகாரேன பி⁴க்கு² உபபரிக்கே²ய்ய பரிதுலேய்யாதி. அஜ்ஜ²த்தம் அஸண்டி²தந்தி யஸ்மா வீரியே மந்த³ம் வஹந்தே ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ப³லவபா⁴வதோ கோஸஜ்ஜாபி⁴ப⁴வேன அஜ்ஜ²த்தம் கோ³சரஜ்ஜ²த்தஸங்கா²தே கம்மட்டா²னாரம்மணே ஸங்கோசவஸேன டி²தத்தா ஸண்டி²தம் நாம ஹோதி, வீரியஸமதாய பன யோஜிதாய அஸண்டி²தம் ஹோதி வீதி²ம் படிபன்னம். தஸ்மா யதா² யதா²ஸ்ஸ உபபரிக்க²தோ விஞ்ஞாணம் அஜ்ஜ²த்தம் அஸண்டி²தம் அஸ்ஸ, வீதி²படிபன்னம் ஸியா, ததா² ததா² உபபரிக்கே²ய்ய. அனுபாதா³ய ந பரிதஸ்ஸேய்யாதி யதா² யதா²ஸ்ஸ உபபரிக்க²தோ ‘‘ஏதம் மம, ஏஸோ மே அத்தா’’தி தண்ஹாதி³ட்டி²க்³கா³ஹவஸேன ரூபாதீ³ஸு கஞ்சி ஸங்கா²ரம் அக்³க³ஹேத்வா ததோ ஏவ தண்ஹாதி³ட்டி²க்³கா³ஹவஸேன ந பரிதஸ்ஸேய்ய, ததா² ததா² உபபரிக்கே²ய்யாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கத²ம் பன உபபரிக்க²தோ திவித⁴ம்பேதம் ஸியாதி? உத்³த⁴ச்சபக்கி²யே கோஸஜ்ஜபக்கி²யே ச த⁴ம்மே வஜ்ஜேந்தோ வீரியஸமதம் யோஜேத்வா புப்³பே³வ விபஸ்ஸனுபக்கிலேஸேஹி சித்தம் விஸோதே⁴த்வா யதா² ஸம்மதே³வ விபஸ்ஸனாஞாணம் விபஸ்ஸனாவீதி²ம் படிபஜ்ஜதி, ததா² ஸம்மஸதோ.

இதி ப⁴க³வா சதுஸச்சகம்மட்டா²னிகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அனுக்கமேன படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴யா ஆரத்³தா⁴ய அச்சாரத்³த⁴வீரியஅதிஸிதி²லவீரியவிபஸ்ஸனுபக்கிலேஸேஹி சித்தஸ்ஸ விஸோத⁴னூபாயம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ததா² விஸோதி⁴தே விபஸ்ஸனாஞாணே ந சிரஸ்ஸேவ விபஸ்ஸனம் மக்³கே³ன க⁴டேத்வா ஸகலவட்டது³க்க²ஸமதிக்கமாய ஸம்வத்தந்தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ப³ஹித்³தா⁴, பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணே’’திஆதி³மாஹ, தம் வுத்தனயமேவ. யம் பன வுத்தம் – ‘‘ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணது³க்க²ஸமுத³யஸம்ப⁴வோ ந ஹோதீ’’தி, தஸ்ஸத்தோ² – ஏவம் விபஸ்ஸனம் மக்³கே³ன க⁴டேத்வா மக்³க³படிபாடியா அக்³க³மக்³கே³ன அனவஸேஸதோ கிலேஸேஸு கீ²ணேஸு ஆயதிம் அனாக³தே ஜாதிஜராமரணஸகலவட்டது³க்க²ஸமுத³யஸங்கா²தோ ஸம்ப⁴வோ உப்பாதோ³ ச ந ஹோதி, ஜாதிஸங்கா²தோ வா து³க்க²ஸமுத³யோ ஜராமரணஸங்கா²தோ து³க்க²ஸம்ப⁴வோ ச ந ஹோதி.

கா³தா²யம் ஸத்தஸங்க³ப்பஹீனஸ்ஸாதி தண்ஹாஸங்கோ³, தி³ட்டி²ஸங்கோ³, மானஸங்கோ³, கோத⁴ஸங்கோ³, அவிஜ்ஜாஸங்கோ³, கிலேஸஸங்கோ³, து³ச்சரிதஸங்கோ³தி இமேஸம் ஸத்தன்னம் ஸங்கா³னம் பஹீனத்தா ஸத்தஸங்க³ப்பஹீனஸ்ஸ. கேசி பன ‘‘ஸத்தானுஸயா ஏவ ஸத்த ஸங்கா³’’தி வத³ந்தி. நேத்திச்சி²ன்னஸ்ஸாதி சி²ன்னப⁴வனேத்திகஸ்ஸ. விக்கீ²ணோ ஜாதிஸம்ஸாரோதி புனப்புனம் ஜாயனவஸேன பவத்தியா ஜாதிஹேதுகத்தா ச ஜாதிபூ⁴தோ ஸம்ஸாரோதி ஜாதிஸம்ஸாரோ, ஸோ ப⁴வனேத்தியா சி²ன்னத்தா விக்கீ²ணோ பரிக்கீ²ணோ, ததோ ஏவ நத்தி² தஸ்ஸ புனப்³ப⁴வோதி.

பஞ்சமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. காமூபபத்திஸுத்தவண்ணனா

95. ச²ட்டே² காமூபபத்தியோதி காமபடிலாபா⁴ காமபடிஸேவனா வா. பச்சுபட்டி²தகாமாதி நிப³த்³த⁴காமா நிப³த்³தா⁴ரம்மணா யதா² தம் மனுஸ்ஸா. மனுஸ்ஸா ஹி நிப³த்³த⁴வத்து²ஸ்மிம் வஸம் வத்தேந்தி. யத்த² படிப³த்³த⁴சித்தா ஹோந்தி, ஸதம்பி ஸஹஸ்ஸம்பி த³த்வா தமேவ மாதுகா³மம் ஆனேத்வா நிப³த்³த⁴போ⁴க³ம் பு⁴ஞ்ஜந்தி. ஏகச்சே ச தே³வா. சாதுமஹாராஜிகதோ பட்டா²ய ஹி சதுதே³வலோகவாஸினோ நிப³த்³த⁴வத்து²ஸ்மிம்யேவ வஸம் வத்தேந்தி. பஞ்சஸிக²வத்து² சேத்த² நித³ஸ்ஸனம். ததா² ஏகச்சே ஆபாயிகே நேரயிகே ட²பேத்வா ஸேஸஅபாயஸத்தாபி நிப³த்³த⁴வத்து²ஸ்மிம்யேவ வஸம் வத்தேந்தி. மச்சா² ஹி அத்தனோ மச்சி²யா, கச்ச²போ கச்ச²பியாதி ஏவம் ஸப்³பே³பி திரச்சா²னா பேதா வினிபாதிகா ச. தஸ்மா நேரயிகே ட²பேத்வா ஸேஸஅபாயஸத்தே உபாதா³ய யாவ துஸிதகாயா இமே ஸத்தா பச்சுபட்டி²தகாமா நாம, நிம்மானரதினோதி ஸயம் நிம்மிதே நிம்மானே ரதி ஏதேஸந்தி நிம்மானரதினோ. தே ஹி நீலபீதாதி³வஸேன யாதி³ஸம் யாதி³ஸம் ரூபம் இச்ச²ந்தி, தாதி³ஸம் தாதி³ஸம் நிம்மினித்வா ரமந்தி ஆயஸ்மதோ அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ புரதோ மனாபகாயிகா தே³வதா விய. பரனிம்மிதவஸவத்தினோதி பரேஹி நிம்மிதே காமே வஸம் வத்தேந்தீதி பரனிம்மிதவஸவத்தினோ. தேஸஞ்ஹி மனம் ஞத்வா பரே யதா²ருசிதம் காமபோ⁴க³ம் நிம்மினந்தி, தே தத்த² வஸம் வத்தேந்தி. கத²ம் தே பரஸ்ஸ மனம் ஜானந்தீதி? பகதிஸேவனாவஸேன. யதா² ஹி குஸலோ ஸூதோ³ ரஞ்ஞோ பு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ யம் யம் ருச்சதி, தம் தம் ஜானாதி, ஏவம் பகதியா அபி⁴ருசிதாரம்மணம் ஞத்வா தாதி³ஸேயேவ நிம்மினந்தி, தே தத்த² வஸம் வத்தேந்தி, மேது²னஸேவனாதி³வஸேன காமே பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. கேசி பன ‘‘ஹஸிதமத்தேன ஓலோகிதமத்தேன ஆலிங்கி³தமத்தேன ஹத்த²க்³க³ஹணமத்தேன ச தேஸம் காமகிச்சம் இஜ்ஜ²தீ’’தி வத³ந்தி, தம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஏதம் பன நத்தீ²’’தி படிக்கி²த்தம். ந ஹி காயேன அபு²ஸந்தஸ்ஸ போ²ட்ட²ப்³ப³ம் காமகிச்சம் ஸாதே⁴தி. ச²ன்னம்பி காமாவசரதே³வானம் காமா பாகதிகா ஏவ. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘ச² ஏதே காமாவசரா, ஸப்³ப³காமஸமித்³தி⁴னோ;

ஸப்³பே³ஸம் ஏகஸங்கா²தம், ஆயு ப⁴வதி கித்தக’’ந்தி. (விப⁴. 1023);

கா³தா²ஸு யே சஞ்ஞேதி யே யதா²வுத்ததே³வேஹி அஞ்ஞே ச காமபோ⁴கி³னோ மனுஸ்ஸா சேவ ஏகச்சே அபாயூபகா³ ச ஸப்³பே³ தே. இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வந்தி இமம் யதா²படிலத்³த⁴த்தபா⁴வஞ்சேவ, உபபத்திப⁴வந்தரஸங்கா²தம் இதோ அஞ்ஞதா²பா⁴வஞ்சாதி த்³விப்பபே⁴த³ம் ஸம்ஸாரம் நாதிவத்தரே ந அதிக்கமந்தி. ஸப்³பே³ பரிச்சஜே காமேதி தி³ப்³பா³தி³பே⁴தே³ ஸப்³பே³பி காமே வத்து²காமே ச கிலேஸகாமே ச பரிச்சஜேய்ய. கிலேஸகாமே அனாகா³மிமக்³கே³ன பஜஹந்தோயேவ ஹி வத்து²காமே பரிச்சஜதி நாம. பியரூபஸாதக³தி⁴தந்தி பியரூபேஸு ரூபாதீ³ஸு ஸுக²வேத³னஸ்ஸாதே³ன க³தி⁴தம் கி³த்³த⁴ம். சே²த்வா ஸோதம் து³ரச்சயந்தி அஞ்ஞேஹி து³ரச்சயம் து³ரதிக்கமம் தண்ஹாஸோதம் அரஹத்தமக்³கே³ன ஸமுச்சி²ந்தி³த்வா. ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவாதி.

ச²ட்ட²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. காமயோக³ஸுத்தவண்ணனா

96. ஸத்தமே காமயோக³யுத்தோதி பஞ்சகாமகு³ணிகோ ராகோ³ காமயோகோ³, தேன யுத்தோ காமயோக³யுத்தோ, அஸமுச்சி²ன்னகாமராக³ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ரூபாரூபப⁴வேஸு ச²ந்த³ராகோ³ ப⁴வயோகோ³, ததா² ஜா²னனிகந்தி ஸஸ்ஸததி³ட்டி²ஸஹக³தோ ச ராகோ³, தேன யுத்தோ ப⁴வயோக³யுத்தோ, அப்பஹீனப⁴வராகோ³தி அத்தோ². ஆகா³மீதி ப்³ரஹ்மலோகே டி²தோபி படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேன இமம் மனுஸ்ஸலோகம் ஆக³மனஸீலோ. தேனேவாஹ ‘‘ஆக³ந்தா இத்த²த்த’’ந்தி. மனுஸ்ஸத்தபா⁴வஸங்கா²தம் இத்த²பா⁴வம் ஆக³மனத⁴ம்மோ, மனுஸ்ஸேஸு உபபஜ்ஜனஸீலோதி அத்தோ². காமஞ்சேத்த² காமயோகோ³ இத்த²த்தம் ஆக³மனஸ்ஸ காரணம். யோ பன காமயோக³யுத்தோ, ஸோ ஏகந்தேன ப⁴வயோக³யுத்தோபி ஹோதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘காமயோக³யுத்தோ, பி⁴க்க²வே, ப⁴வயோக³யுத்தோ’’தி உப⁴யம்பி ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா வுத்தம்.

காமயோக³விஸம்யுத்தோதி ஏத்த² அஸுப⁴ஜ்ஜா²னம்பி காமயோக³விஸம்யோகோ³, தம் பாத³கம் கத்வா அதி⁴க³தோ அனாகா³மிமக்³கோ³ ஏகந்தேனேவ காமயோக³விஸம்யோகோ³ நாம, தஸ்மா ததியமக்³க³ப²லே டி²தோ அரியபுக்³க³லோ ‘‘காமயோக³விஸம்யுத்தோ’’தி வுத்தோ. யஸ்மா பன ரூபாரூபப⁴வேஸு ச²ந்த³ராகோ³ அனாகா³மிமக்³கே³ன ந பஹீயதி, தஸ்மா ஸோ அப்பஹீனப⁴வயோக³த்தா ‘‘ப⁴வயோக³யுத்தோ’’தி வுத்தோ. அனாகா³மீதி காமலோகம் படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேன அனாக³மனதோ அனாகா³மீ. காமயோக³விஸம்யோக³வஸேனேவ ஹி ஸத்³தி⁴ம் அனவஸேஸஓரம்பா⁴கி³யஸம்யோஜனஸமுக்³கா⁴தேன அஜ்ஜ²த்தஸம்யோஜனாபா⁴வஸித்³தி⁴தோ இத்த²த்தம் அனாக³ந்த்வா ஹோதி, தத்த² பரினிப்³பா³யீ அனாவத்தித⁴ம்மோ. யஸ்ஸ பன அனவஸேஸம் ப⁴வயோகோ³ பஹீனோ, தஸ்ஸ அவிஜ்ஜாயோகா³தி³அவஸிட்ட²கிலேஸாபி ததே³கட்ட²பா⁴வதோ பஹீனா ஏவ ஹோந்தீதி, ஸோ பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ‘‘அரஹம் கீ²ணாஸவோ’’தி வுச்சதி. தேன வுத்தம் ‘‘காமயோக³விஸம்யுத்தோ, பி⁴க்க²வே, ப⁴வயோக³விஸம்யுத்தோ அரஹம் ஹோதி கீ²ணாஸவோ’’தி. ஏத்த² ச காமயோக³விஸம்யோகோ³ அனாகா³மீ சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸ்ஸ ஸுக²து³க்க²ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸப்பஹானம் விய, ததியமக்³க³ஸ்ஸ தி³ட்டி²விசிகிச்சா²ஸீலப்³ப³தபராமாஸஸம்யோஜனபரிக்க²யோ விய ச சதுத்த²மக்³க³ஸ்ஸ வண்ணப⁴ணனத்த²ம் வுத்தோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். பட²மபதே³ன ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மீஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸப்³போ³ புது²ஜ்ஜனோ க³ஹிதோ, து³தியபதே³ன பன ஸப்³போ³ அனாகா³மீ, ததியபதே³ன அரஹாதி அரஹத்தனிகூடேன தே³ஸனம் நிட்டா²பேஸி.

கா³தா²ஸு உப⁴யந்தி உப⁴யேன, காமயோகே³ன, ப⁴வயோகே³ன ச ஸம்யுத்தாதி அத்தோ². ஸத்தா க³ச்ச²ந்தி ஸம்ஸாரந்தி புது²ஜ்ஜனா ஸோதாபன்னா ஸகதா³கா³மினோதி இமே திவிதா⁴ ஸத்தா காமயோக³ப⁴வயோகா³னம் அப்பஹீனத்தா க³ச்ச²ந்தி ஸம்ஸாரந்தி. ததோ ஏவ ஜாதிமரணகா³மினோ ஹோந்தி. ஏத்த² ஏகபீ³ஜீ, கோலம்கோலோ, ஸத்தக்க²த்துபரமோதி தீஸு ஸோதாபன்னேஸு ஸப்³ப³முது³ ஸத்தக்க²த்துபரமோ, ஸோ அட்ட²மம் ப⁴வம் ந நிப்³ப³த்தேதி, அத்தனோ பரிச்சி²ன்னஜாதிவஸேன பன ஸம்ஸரதி, ததா² இதரேபி. ஸகதா³கா³மீஸுபி யோ இத⁴ ஸகதா³கா³மிமக்³க³ம் பத்வா தே³வலோகே உப்பஜ்ஜித்வா புன இத⁴ நிப்³ப³த்ததி, ஸோ அத்தனோ பரிச்சி²ன்னஜாதிவஸேனேவ ஸம்ஸரதி. யே பன ஸகதா³கா³மினோ வோமிஸ்ஸகனயேன வினா தத்த² தத்த² தே³வேஸுயேவ மனுஸ்ஸேஸுயேவ வா நிப்³ப³த்தந்தி, தே உபரிமக்³கா³தி⁴க³மாய யாவ இந்த்³ரியபரிபாகா புனப்புனம் உப்பஜ்ஜனதோ ஸம்ஸரந்தியேவ. புது²ஜ்ஜனே பன வத்தப்³ப³மேவ நத்தி² ஸப்³ப³ப⁴வஸம்யோஜனானம் அபரிக்கீ²ணத்தா. தேன வுத்தம் –

‘‘காமயோகே³ன ஸம்யுத்தா, ப⁴வயோகே³ன சூப⁴யம்;

ஸத்தா க³ச்ச²ந்தி ஸம்ஸாரம், ஜாதிமரணகா³மினோ’’தி.

காமே பஹந்த்வானாதி காமராக³ஸங்கா²தே கிலேஸகாமே அனாகா³மிமக்³கே³ன பஜஹித்வா. சி²ன்னஸம்ஸயாதி ஸமுச்சி²ன்னகங்கா², தஞ்ச கோ² ஸோதாபத்திமக்³கே³னேவ. வண்ணப⁴ணனத்த²ம் பன சதுத்த²மக்³க³ஸ்ஸ ஏவம் வுத்தம். அரஹந்தோ ஹி இத⁴ ‘‘சி²ன்னஸம்ஸயா’’தி அதி⁴ப்பேதா. தேனேவாஹ ‘‘கீ²ணமானபுனப்³ப⁴வா’’தி. ஸப்³ப³ஸோ கீ²ணோ நவவிதோ⁴பி மானோ ஆயதிம் புனப்³ப⁴வோ ச ஏதேஸந்தி கீ²ணமானபுனப்³ப⁴வா. மானக்³க³ஹணேன சேத்த² ததே³கட்ட²தாய லக்க²ணவஸேன வா ஸப்³போ³ சதுத்த²மக்³க³வஜ்ஜோ² கிலேஸோ க³ஹிதோதி. கீ²ணமானதாய ச ஸஉபாதி³ஸேஸா நிப்³பா³னதா⁴து வுத்தா ஹோதி, கீ²ணபுனப்³ப⁴வதாய அனுபாதி³ஸேஸா. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ஸத்தமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. கல்யாணஸீலஸுத்தவண்ணனா

97. அட்ட²மே கல்யாணஸீலோதி ஸுந்த³ரஸீலோ, பஸத்த²ஸீலோ, பரிபுண்ணஸீலோ. தத்த² ஸீலபாரிபூரீ த்³வீஹி காரணேஹி ஹோதி ஸம்மதே³வ ஸீலவிபத்தியா ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனேன, ஸீலஸம்பத்தியா ச ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸனேன. இத⁴ பன ஸப்³ப³பரிப³ந்த⁴விப்பமுத்தஸ்ஸ ஸப்³பா³காரபரிபுண்ணஸ்ஸ மக்³க³ஸீலஸ்ஸ ப²லஸீலஸ்ஸ ச வஸேன கல்யாணதா வேதி³தப்³பா³. கல்யாணத⁴ம்மோதி ஸப்³பே³ போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மா அதி⁴ப்பேதா, தஸ்மா கல்யாணா ஸதிபட்டா²னாதி³போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மா ஏதஸ்ஸாதி கல்யாணத⁴ம்மோ. கல்யாணபஞ்ஞோதி ச மக்³க³ப²லபஞ்ஞாவஸேனேவ கல்யாணபஞ்ஞோ. லோகுத்தரா ஏவ ஹி ஸீலாதி³த⁴ம்மா ஏகந்தகல்யாணா நாம அகுப்பஸபா⁴வத்தா. கேசி பன ‘‘சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலவஸேன கல்யாணஸீலோ, விபஸ்ஸனாமக்³க³த⁴ம்மவஸேன கல்யாணத⁴ம்மோ, மக்³க³ப²லபஞ்ஞாவஸேன கல்யாணபஞ்ஞோ’’தி வத³ந்தி. அஸேக்கா² ஏவ தே ஸீலத⁴ம்மபஞ்ஞாதி ஏகே. அபரே பன ப⁴ணந்தி – ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மீனம் மக்³க³ப²லஸீலம் கல்யாணஸீலம் நாம, தஸ்மா ‘‘கல்யாணஸீலோ’’தி இமினா ஸோதாபன்னோ ஸகதா³கா³மீ ச க³ஹிதா ஹோந்தி. தே ஹி ஸீலேஸு பரிபூரகாரினோ நாம. அனாகா³மிமக்³க³ப²லத⁴ம்மா அக்³க³மக்³க³த⁴ம்மா ச கல்யாணத⁴ம்மா நாம. தத்த² ஹி போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி. தஸ்மா ‘‘கல்யாணத⁴ம்மோ’’தி இமினா ததியமக்³க³ட்ட²தோ பட்டா²ய தயோ அரியா க³ஹிதா ஹோந்தி. பஞ்ஞாகிச்சஸ்ஸ மத்த²கப்பத்தியா அக்³க³ப²லே பஞ்ஞா கல்யாணபஞ்ஞா நாம, தஸ்மா பஞ்ஞாவேபுல்லப்பத்தோ அரஹா ‘‘கல்யாணபஞ்ஞோ’’தி வுத்தோ. ஏவமேவ புக்³க³லா க³ஹிதா ஹோந்தீதி. கிம் இமினா பபஞ்சேன? அக்³க³மக்³க³ப²லத⁴ம்மா இத⁴ கல்யாணஸீலாத³யோ வுத்தாதி அயமம்ஹாகம் க²ந்தி. த⁴ம்மவிபா⁴கே³ன ஹி அயம் புக்³க³லவிபா⁴கோ³, ந த⁴ம்மவிபா⁴கோ³தி.

கேவலீதி ஏத்த² கேவலம் வுச்சதி கேனசி அவோமிஸ்ஸகதாய ஸப்³ப³ஸங்க²தவிவித்தம் நிப்³பா³னம், தஸ்ஸ அதி⁴க³தத்தா அரஹா கேவலீ. அத² வா பஹானபா⁴வனாபாரிபூரியா பரியோஸானஅனவஜ்ஜத⁴ம்மபாரிபூரியா ச கல்யாணகட்டே²ன அப்³யாஸேகஸுக²தாய ச கேவலம் அரஹத்தம், தத³தி⁴க³மேன கேவலீ கீ²ணாஸவோ. மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியவாஸம் வஸித்வா பரியோஸாபேத்வா டி²தோதி வுஸிதவா. உத்தமேஹி அக்³க³பூ⁴தேஹி வா அஸேக்க²த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தத்தா ‘‘உத்தமபுரிஸோ’’தி வுச்சதி.

ஸீலவாதி ஏத்த² கேனட்டே²ன ஸீலம்? ஸீலனட்டே²ன ஸீலம். கிமித³ம் ஸீலனம் நாம? ஸமாதா⁴னம், ஸுஸீல்யவஸேன காயகம்மாதீ³னம் அவிப்பகிண்ணதாதி அத்தோ². அத² வா உபதா⁴ரணம், ஜா²னாதி³குஸலத⁴ம்மானம் பதிட்டா²னவஸேன ஆதா⁴ரபா⁴வோதி அத்தோ². தஸ்மா ஸீலதி, ஸீலேதீதி வா ஸீலம். அயம் தாவ ஸத்³த³லக்க²ணனயேன ஸீலட்டோ². அபரே பன ‘‘ஸிரட்டோ² ஸீலட்டோ², ஸீதலட்டோ² ஸீலட்டோ², ஸிவட்டோ² ஸீலட்டோ²’’தி நிருத்தினயேன அத்த²ம் வண்ணயந்தி. தயித³ம் பாரிபூரிதோ அதிஸயதோ வா ஸீலம் அஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸீலவா, சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலவஸேன ஸீலஸம்பன்னோதி அத்தோ². தத்த² யம் ஜேட்ட²கஸீலம், தம் வித்தா²ரேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ’’திஆதி³ வுத்தந்தி ஏகச்சானம் ஆசரியானம் அதி⁴ப்பாயோ.

அபரேன பன ப⁴ணந்தி – உப⁴யத்தா²பி பாதிமோக்க²ஸம்வரோ ப⁴க³வதா வுத்தோ. பாதிமோக்க²ஸம்வரோ ஏவ ஹி ஸீலம், இதரேஸு இந்த்³ரியஸம்வரோ ச²த்³வாரரக்க²ணமத்தமேவ, ஆஜீவபாரிஸுத்³தி⁴ த⁴ம்மேன பச்சயுப்பாத³னமத்தமேவ, பச்சயஸன்னிஸ்ஸிதம் படிலத்³த⁴பச்சயே ‘‘இத³மத்த²’’ந்தி பச்சவேக்கி²த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜனமத்தமேவ. நிப்பரியாயேன பாதிமோக்க²ஸம்வரோவ ஸீலம். யஸ்ஸ ஸோ பி⁴ன்னோ, ஸோ ஸீஸச்சி²ன்னோ புரிஸோ விய ஹத்த²பாதே³ ‘‘ஸேஸானி ரக்கி²ஸ்ஸதீ’’தி ந வத்தப்³போ³. யஸ்ஸ பன ஸோ அரோகோ³, அச்சி²ன்னஸீஸோ விய புரிஸோ, தானி புன பாகதிகானி கத்வா ரக்கி²தும் ஸக்கோதி. தஸ்மா ஸீலவாதி இமினா பாதிமோக்க²ஸீலமேவ உத்³தி³ஸித்வா தம் வித்தா²ரேதும் ‘‘பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ’’திஆதி³ வுத்தந்தி.

தத்த² பாதிமோக்க²ந்தி ஸிக்கா²பத³ஸீலம். தஞ்ஹி யோ நம் பாதி ரக்க²தி, தம் மோக்கே²தி மோசேதி ஆபாயிகாதீ³ஹி து³க்கே²ஹீதி பாதிமோக்க²ம். ஸம்வரணம் ஸம்வரோ, காயவாசாஹி அவீதிக்கமோ. பாதிமோக்க²மேவ ஸம்வரோ பாதிமோக்க²ஸம்வரோ, தேன ஸம்வுதோ பிஹிதகாயவாசோதி பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ. இத³மஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸீலே பதிட்டி²தபா⁴வபரிதீ³பனம். விஹரதீதி தத³னுரூபவிஹாரஸமங்கி³பா⁴வபரிதீ³பனம். ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோதி ஹேட்டா² பாதிமோக்க²ஸம்வரஸ்ஸ, உபரி விஸேஸானுயோக³ஸ்ஸ ச உபகாரகத⁴ம்மபரிதீ³பனம். அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீதி பாதிமோக்க²ஸீலதோ அசவனத⁴ம்மதாபரிதீ³பனம். ஸமாதா³யாதி ஸிக்கா²பதா³னம் அனவஸேஸதோ ஆதா³னபரிதீ³பனம். ஸிக்க²தீதி ஸிக்கா²ய ஸமங்கி³பா⁴வபரிதீ³பனம். ஸிக்கா²பதே³ஸூதி ஸிக்கி²தப்³ப³த⁴ம்மபரிதீ³பனம்.

அபரோ நயோ – கிலேஸானம் ப³லவபா⁴வதோ பாபகிரியாய ஸுகரபா⁴வதோ புஞ்ஞகிரியாய ச து³க்கரபா⁴வதோ ப³ஹுக்க²த்தும் அபாயேஸு பதனஸீலோதி பாதீ, புது²ஜ்ஜனோ. அனிச்சதாய வா ப⁴வாதீ³ஸு கம்மவேக³க்கி²த்தோ க⁴டியந்தம் விய அனவட்டா²னேன பரிப்³ப⁴மனதோ க³மனஸீலோதி பாதீ, மரணவஸேன வா தம்ஹி தம்ஹி ஸத்தனிகாயே அத்தபா⁴வஸ்ஸ பாதனஸீலோதி பாதீ, ஸத்தஸந்தானோ, சித்தமேவ வா. தம் பாதினம் ஸம்ஸாரது³க்க²தோ மோக்கே²தீதி பாதிமோக்கோ². சித்தஸ்ஸ ஹி விமோக்கே²ன ஸத்தோ விமுத்தோ. ‘‘சித்தவோதா³னா விஸுஜ்ஜ²ந்தீ’’தி (ஸம். நி. 3.100) ‘‘அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுத்த’’ந்தி (ம. நி. 2.206) ச வுத்தம். அத² வா அவிஜ்ஜாதி³னா ஹேதுனா ஸம்ஸாரே பததி க³ச்ச²தி பவத்ததீதி பாதி. ‘‘அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரத’’ந்தி (ஸம். நி. 2.124; 5.520) ஹி வுத்தம். தஸ்ஸ பாதினோ ஸத்தஸ்ஸ தண்ஹாதி³ஸம்கிலேஸத்தயதோ மோக்கோ² ஏதேனாதி பாதிமோக்கோ². ‘‘கண்டே²காலோ’’திஆதீ³னம் வியஸ்ஸ ஸமாஸஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³.

அத² வா பாதேதி வினிபாதேதி து³க்கே²தி பாதி, சித்தம். வுத்தஞ்ஹி ‘‘சித்தேன நீயதி லோகோ, சித்தேன பரிகஸ்ஸதீ’’தி (ஸம். நி. 1.62). தஸ்ஸ பாதினோ மோக்கோ² ஏதேனாதி பாதிமோக்கோ². பததி வா ஏதேன அபாயது³க்கே² ஸம்ஸாரது³க்கே² சாதி பாதி, தண்ஹாதி³ஸம்கிலேஸோ. வுத்தஞ்ஹி ‘‘தண்ஹா ஜனேதி புரிஸம் (ஸம். நி. 1.56-57), தண்ஹாது³தியோ புரிஸோ’’தி (இதிவு. 15, 105; சூளனி. பாராயனானுகீ³திகா³தா²னித்³தே³ஸ 107) ச ஆதி³. ததோ பாதிதோ மோக்கோ²தி பாதிமோக்கோ². அத² வா பததி ஏத்தா²தி பாதி, ச² அஜ்ஜ²த்திகானி பா³ஹிரானி ச ஆயதனானி. வுத்தஞ்ஹி ‘‘ச²ஸு லோகோ ஸமுப்பன்னோ, ச²ஸு குப்³ப³தி ஸந்த²வ’’ந்தி (ஸம். நி. 1.70). ததோ ச²அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிராயதனஸங்கா²ததோ பாதிதோ மோக்கோ²தி பாதிமோக்கோ². அத² வா பாதோ வினிபாதோ அஸ்ஸ அத்தீ²தி பாதீ, ஸம்ஸாரோ. ததோ மோக்கோ²தி பாதிமோக்கோ². அத² வா ஸப்³ப³லோகாதி⁴பதிபா⁴வதோ த⁴ம்மிஸ்ஸரோ ப⁴க³வா பதீதி வுச்சதி, முச்சதி ஏதேனாதி மோக்கோ², பதினோ மோக்கோ² தேன பஞ்ஞத்தத்தாதி பதிமோக்கோ², பதிமோக்கோ² ஏவ பாதிமோக்கோ². ஸப்³ப³கு³ணானம் வா மூலபா⁴வதோ உத்தமட்டே²ன பதி ச ஸோ யதா²வுத்தட்டே²ன மோக்கோ² சாதி பதிமோக்கோ², பதிமோக்கோ² ஏவ பாதிமோக்கோ². ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘பாதிமோக்க²ந்தி முக²மேதம் பமுக²மேத’’ந்தி (மஹாவ. 135) வித்தா²ரோ.

அத² வா பஇதி பகாரே, அதீதி அச்சந்தத்தே² நிபாதோ. தஸ்மா பகாரேஹி அச்சந்தம் மோக்கே²தீதி பாதிமோக்கோ². இத³ஞ்ஹி ஸீலம் ஸயம் தத³ங்க³வஸேன, ஸமாதி⁴ஸஹிதம் பஞ்ஞாஸஹிதஞ்ச விக்க²ம்ப⁴னவஸேன ஸமுச்சே²த³வஸேன ச அச்சந்தம் மோக்கே²தி மோசேதீதி பாதிமோக்க²ம். பதி பதி மோக்கோ²தி வா பதிமோக்கோ², தம்ஹா தம்ஹா வீதிக்கமிதப்³ப³தோ³ஸதோ பதி பச்சேகம் மோக்கோ²தி அத்தோ². பதிமோக்கோ² ஏவ பாதிமோக்கோ². மோக்கோ²தி வா நிப்³பா³னம், தஸ்ஸ மோக்க²ஸ்ஸ படிபி³ம்ப³பூ⁴தந்தி பதிமோக்க²ம். பாதிமோக்க²ஸீலஸம்வரோ ஹி ஸூரியஸ்ஸ அருணுக்³க³மனம் விய நிப்³பா³னஸ்ஸ உத³யபூ⁴தோ தப்படிபா⁴கோ³ விய ஹோதி யதா²ரஹம் கிலேஸனிப்³பா³பனதோதி பதிமோக்க²ம், பதிமோக்க²ம் ஏவ பாதிமோக்க²ம். அத² வா மோக்க²ம் பதி வத்ததி மோக்கா²பி⁴முக²ந்தி பதிமோக்க²ம், பதிமோக்க²மேவ பாதிமோக்க²ந்தி ஏவம் தாவேத்த² பாதிமோக்க²ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ஸம்வரதி பித³ஹதி ஏதேனாதி ஸம்வரோ, பாதிமோக்க²மேவ ஸம்வரோதி பாதிமோக்க²ஸம்வரோ. அத்த²தோ பன ததோ ததோ வீதிக்கமிதப்³ப³தோ விரதியோ சேதனா வா, தேன பாதிமோக்க²ஸம்வரேன உபேதோ ஸமன்னாக³தோ பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோதி வுத்தோ. வுத்தஞ்ஹேதம் விப⁴ங்கே³ –

‘‘இமினா பாதிமோக்க²ஸம்வரேன உபேதோ ஹோதி ஸமுபேதோ உபக³தோ ஸமுபக³தோ ஸம்பன்னோ ஸமன்னாக³தோ. தேன வுச்சதி பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ’’தி (விப⁴. 511).

விஹரதீதி இரியாபத²விஹாரேன விஹரதி, இரியதி, வத்ததி. ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோதி வேளுதா³னாதி³மிச்சா²ஜீவஸ்ஸ காயபாக³ப்³பி⁴யாதீ³னஞ்ச அகரணேன, ஸப்³ப³ஸோ அனாசாரம் வஜ்ஜேத்வா ‘‘காயிகோ அவீதிக்கமோ, வாசஸிகோ அவீதிக்கமோ’’தி ஏவம் வுத்தபி⁴க்கு²ஸாருப்பஆசாரஸம்பத்தியா வேஸியாதி³அகோ³சரம் வஜ்ஜேத்வா பிண்ட³பாதாதி³அத்த²ம் உபஸங்கமிதும் யுத்தட்டா²னஸங்கா²தகோ³சரேன ச ஸம்பன்னத்தா ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ. அபிச யோ பி⁴க்கு² ஸத்த²ரி ஸகா³ரவோ ஸப்பதிஸ்ஸோ ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு ஸகா³ரவோ ஸப்பதிஸ்ஸோ ஹிரோத்தப்பஸம்பன்னோ ஸுனிவத்தோ² ஸுபாருதோ பாஸாதி³கேன அபி⁴க்கந்தேன படிக்கந்தேன ஆலோகிதேன விலோகிதேன ஸமிஞ்ஜிதேன பஸாரிதேன ஓக்கி²த்தசக்கு² இரியாபத²ஸம்பன்னோ இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரோ போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞூ ஜாக³ரியானுயுத்தோ ஸதிஸம்பஜஞ்ஞேன ஸமன்னாக³தோ அப்பிச்சோ² ஸந்துட்டோ² பவிவித்தோ அஸம்ஸட்டோ² ஆபி⁴ஸமாசாரிகேஸு ஸக்கச்சகாரீ க³ருசித்தீகாரப³ஹுலோ விஹரதி, அயம் வுச்சதி ஆசாரஸம்பன்னோ.

கோ³சரோ பன – உபனிஸ்ஸயகோ³சரோ, ஆரக்க²கோ³சரோ, உபனிப³ந்த⁴கோ³சரோதி திவிதோ⁴. தத்த² த³ஸகதா²வத்து²கு³ணஸமன்னாக³தோ வுத்தலக்க²ணோ கல்யாணமித்தோ யம் நிஸ்ஸாய அஸுதம் ஸுணாதி, ஸுதம் பரியோத³பேதி, கங்க²ம் விதரதி, தி³ட்டி²ம் உஜுகம் கரோதி, சித்தம் பஸாதே³தி, யஸ்ஸ ச அனுஸிக்க²ந்தோ ஸத்³தா⁴ய வட்³ட⁴தி, ஸீலேன, ஸுதேன, சாகே³ன, பஞ்ஞாய வட்³ட⁴தி, அயம் உபனிஸ்ஸயகோ³சரோ. யோ பி⁴க்கு² அந்தரக⁴ரம் பவிட்டோ² வீதி²ம் படிபன்னோ ஓக்கி²த்தசக்கு² யுக³மத்தத³ஸ்ஸாவீ ஸம்வுதோ க³ச்ச²தி, ந ஹத்தி²ம் ஓலோகேந்தோ, ந அஸ்ஸம், ந ரத²ம், ந பத்திம், ந இத்தி²ம், ந புரிஸம் ஓலோகேந்தோ, ந உத்³த⁴ம் ஓலோகேந்தோ, ந அதோ⁴ ஓலோகேந்தோ, ந தி³ஸாவிதி³ஸா பேக்க²மானோ க³ச்ச²தி, அயம் ஆரக்க²கோ³சரோ. உபனிப³ந்த⁴கோ³சரோ பன சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா, யத்த² பி⁴க்கு² அத்தனோ சித்தம் உபனிப³ந்த⁴தி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘கோ ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ கோ³சரோ ஸகோ பேத்திகோ விஸயோ? யதி³த³ம் – சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’தி (ஸம். நி. 5.372).

இதி யதா²வுத்தாய ஆசாரஸம்பத்தியா இமாய ச கோ³சரஸம்பத்தியா ஸமன்னாக³தத்தா ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ.

அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீதி அப்பமத்தகேஸு அணுப்பமாணேஸு அஸஞ்சிச்ச ஆபன்னஸேகி²யஅகுஸலசித்துப்பாதா³தி³பே⁴தே³ஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸனஸீலோ. யோ ஹி பி⁴க்கு² பரமாணுமத்தம் வஜ்ஜம் அட்ட²ஸட்டி²யோஜனஸதஸஹஸ்ஸுப்³பே³த⁴ஸினேருபப்³ப³தராஜஸதி³ஸம் கத்வா பஸ்ஸதி, யோபி பி⁴க்கு² ஸப்³ப³லஹுகம் து³ப்³பா⁴ஸிதமத்தம் பாராஜிகஸதி³ஸம் கத்வா பஸ்ஸதி, அயம் அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ நாம. ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸூதி யம் கிஞ்சி ஸிக்கா²பதே³ஸு ஸிக்கி²தப்³ப³ம், தம் ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³தா² ஸப்³ப³ம் அனவஸேஸம் ஸமாதி³யித்வா ஸிக்க²தி வத்ததி, பூரேதீதி அத்தோ². இதி கல்யாணஸீலோதி இமினா பகாரேன கல்யாணஸீலோ ஸமானோ. புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னவஸேன ஹி நித்³தி³ட்ட²ம் ஸீலம் ‘‘ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கல்யாணஸீலோ ஹோதீ’’தி வுத்தபுக்³க³லாதி⁴ட்டா²னவஸேனேவ நிக³மேத்வா ‘‘கல்யாணத⁴ம்மோ’’தி ஏத்த² வுத்தத⁴ம்மே நித்³தி³ஸிதுகாமேன ‘‘தேஸம் த⁴ம்மானம் இத³ம் ஸீலம் அதி⁴ட்டா²ன’’ந்தி த³ஸ்ஸேதும் புன ‘‘இதி கல்யாணஸீலோ’’தி வுத்தம். ஸத்தன்னம் போ³தி⁴பக்கி²யானந்திஆதி³ ஸப்³ப³ம் ஹேட்டா² வுத்தத்த²மேவ. புன கல்யாணஸீலோதிஆதி³ நிக³மனம்.

கா³தா²ஸு து³க்கடந்தி து³ட்டு² கதம், து³ச்சரிதந்தி அத்தோ². ஹிரிமனந்தி ஹிரிமந்தம் ஹிரிஸம்பன்னம், ஸப்³ப³ஸோ பாபபவத்தியா ஜிகு³ச்ச²னஸபா⁴வந்தி அத்தோ². ஹிரிமனந்தி வா ஹிரிஸஹிதசித்தம். ஹிரிக்³க³ஹணேனேவ சேத்த² ஓத்தப்பம்பி க³ஹிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஹிரோத்தப்பக்³க³ஹணேன ச ஸப்³ப³ஸோ து³ச்சரிதாபா⁴வஸ்ஸ ஹேதும் த³ஸ்ஸேந்தோ கல்யாணஸீலதம் ஹேதுதோ விபா⁴வேதி. ஸம்போ³தீ⁴தி அரியஞாணம், தம் க³ச்ச²ந்தி ப⁴ஜந்தீதி ஸம்போ³தி⁴கா³மினோ, போ³தி⁴பக்கி²காதி அத்தோ². அனுஸ்ஸத³ந்தி ராகு³ஸ்ஸதா³தி³ரஹிதம். ‘‘ததா²வித⁴’’ந்திபி பட²ந்தி. ‘‘போ³தி⁴பக்கி²கானம் த⁴ம்மானம் பா⁴வனானுயோக³மனுயுத்தோ’’தி யதா² யதா² புப்³பே³ வுத்தம், ததா²வித⁴ம் தாதி³ஸந்தி அத்தோ². து³க்க²ஸ்ஸாதி வட்டது³க்க²ஸ்ஸ, வட்டது³க்க²ஹேதுனோ வா. இதே⁴வ க²யமத்தனோதி ஆஸவக்க²யாதி⁴க³மேன அத்தனோ வட்டது³க்க²ஹேதுனோ ஸமுத³யபக்கி²யஸ்ஸ கிலேஸக³ணஸ்ஸ இதே⁴வ இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே க²யம் அனுப்பாத³ம் பஜானாதி, வட்டது³க்க²ஸ்ஸேவ வா இதே⁴வ சரிமகசித்தனிரோதே⁴ன க²யம் கீ²ணபா⁴வம் பஜானாதி. தேஹி த⁴ம்மேஹி ஸம்பன்னந்தி தேஹி யதா²வுத்தஸீலாதி³த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தம். அஸிதந்தி தண்ஹாதி³ட்டி²னிஸ்ஸயானம் பஹீனத்தா அஸிதம், கத்த²சி அனிஸ்ஸிதம். ஸப்³ப³லோகஸ்ஸாதி ஸப்³ப³ஸ்மிம் ஸத்தலோகே. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

அட்ட²மஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

9. தா³னஸுத்தவண்ணனா

98. நவமே தா³னந்தி தா³தப்³ப³ம், ஸவத்து²கா வா சேதனா தா³னம், ஸம்பத்திபரிச்சாக³ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ஆமிஸதா³னந்தி சத்தாரோ பச்சயா தே³ய்யபா⁴வவஸேன ஆமிஸதா³னம் நாம. தே ஹி தண்ஹாதீ³ஹி ஆமஸிதப்³ப³தோ ஆமிஸந்தி வுச்சந்தி. தேஸம் வா பரிச்சாக³சேதனா ஆமிஸதா³னம். த⁴ம்மதா³னந்தி இதே⁴கச்சோ ‘‘இமே த⁴ம்மா குஸலா, இமே த⁴ம்மா அகுஸலா, இமே த⁴ம்மா ஸாவஜ்ஜா, இமே த⁴ம்மா அனவஜ்ஜா, இமே விஞ்ஞுக³ரஹிதா, இமே விஞ்ஞுப்பஸத்தா²; இமே ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தி, இமே ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்தந்தீ’’தி குஸலாகுஸலகம்மபதே² விப⁴ஜந்தோ கம்மகம்மவிபாகே இத⁴லோகபரலோகே பச்சக்க²தோ த³ஸ்ஸேந்தோ விய பாகடம் கரோந்தோ அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி நிவத்தாபேந்தோ, குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு பதிட்டா²பேந்தோ, த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, இத³ம் த⁴ம்மதா³னம். யோ பன ‘‘இமே த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞேய்யா, இமே பரிஞ்ஞேய்யா, இமே பஹாதப்³பா³, இமே ஸச்சி²காதப்³பா³, இமே பா⁴வேதப்³பா³’’தி ஸச்சானி விபா⁴வேந்தோ அமதாதி⁴க³மாய படிபத்தித⁴ம்மம் தே³ஸேதி, இத³ம் ஸிகா²ப்பத்தம் த⁴ம்மதா³னம் நாம. ஏதத³க்³க³ந்தி ஏதம் அக்³க³ம். யதி³த³ந்தி யம் இத³ம் த⁴ம்மதா³னம் வுத்தம், ஏதம் இமேஸு த்³வீஸு தா³னேஸு அக்³க³ம் ஸேட்ட²ம் உத்தமம். விவட்டகா³மித⁴ம்மதா³னஞ்ஹி நிஸ்ஸாய ஸப்³பா³னத்த²தோ பரிமுச்சதி, ஸகலம் வட்டது³க்க²ம் அதிக்கமதி. லோகியம் பன த⁴ம்மதா³னம் ஸப்³பே³ஸம் தா³னானம் நிதா³னம் ஸப்³ப³ஸம்பத்தீனம் மூலம். தேனாஹ –

‘‘ஸப்³ப³தா³னம் த⁴ம்மதா³னம் ஜினாதி, ஸப்³ப³ரஸம் த⁴ம்மரஸோ ஜினாதி;

ஸப்³ப³ரதிம் த⁴ம்மரதீ ஜினாதி, தண்ஹக்க²யோ ஸப்³ப³து³க்க²ம் ஜினாதீ’’தி. (த⁴. ப. 354) –

அப⁴யதா³னமேத்த² த⁴ம்மதா³னேனேவ ஸங்க³ஹிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஸாதா⁴ரணபோ⁴கி³தாதி⁴ப்பாயேன அத்தனா பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³தோ சதுபச்சயதோ ஸயமேவ அபு⁴ஞ்ஜித்வா பரேஸம் ஸம்விப⁴ஜனம் ஆமிஸஸம்விபா⁴கோ³. ஸாதா⁴ரணபோ⁴கி³தாதி⁴ப்பாயேனேவ அத்தனா விதி³தஸ்ஸ அதி⁴க³தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ அப்போஸ்ஸுக்கோ அஹுத்வா பரேஸம் உபதே³ஸோ த⁴ம்மஸம்விபா⁴கோ³. சதூஹி பச்சயேஹி சதூஹி ச ஸங்க³ஹவத்தூ²ஹி பரேஸம் அனுக்³க³ண்ஹனம் அனுகம்பனம் ஆமிஸானுக்³க³ஹோ. வுத்தனயேனேவ த⁴ம்மேன பரேஸம் அனுக்³க³ண்ஹனம் அனுகம்பனம் த⁴ம்மானுக்³க³ஹோ. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

கா³தா²ஸு யமாஹு தா³னம் பரமந்தி யம் தா³னம் சித்தகே²த்ததே³ய்யத⁴ம்மானம் உளாரபா⁴வேன பரமம் உத்தமம், போ⁴க³ஸம்பத்திஆதீ³னம் வா பூரணதோ ப²லனதோ, பரஸ்ஸ வா லோப⁴மச்ச²ரியாதி³கஸ்ஸ படிபக்க²ஸ்ஸ மத்³த³னதோ ஹிம்ஸனதோ ‘‘பரம’’ந்தி பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ ஆஹு. அனுத்தரந்தி யம் தா³னம் சேதனாதி³ஸம்பத்தியா ஸாதிஸயபவத்தியா அக்³க³பா⁴வேன அக்³க³விபாகத்தா ச உத்தரரஹிதம் அனுத்தரபா⁴வஸாத⁴னம் சாதி ஆஹு. யம் ஸம்விபா⁴க³ந்தி ஏத்தா²பி ‘‘பரமம் அனுத்தர’’ந்தி பத³த்³வயம் ஆனேத்வா யோஜேதப்³ப³ம். அவண்ணயீதி கித்தயி, ‘‘போ⁴ஜனம், பி⁴க்க²வே, த³த³மானோ தா³யகோ படிக்³கா³ஹகானம் பஞ்ச டா²னானி தே³தீ’’திஆதி³னா (அ. நி. 5.37), ‘‘ஏவம் சே, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஜானேய்யும் தா³னஸம்விபா⁴க³ஸ்ஸ விபாக’’ந்திஆதி³னா (இதிவு. 26) ச பஸம்ஸயி. யதா² பன தா³னம் ஸம்விபா⁴கோ³ ச பரமம் அனுத்தரஞ்ச ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அக்³க³ம்ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அக்³க³ம்ஹீதி ஸீலாதி³கு³ணவிஸேஸயோகே³ன ஸேட்டே² அனுத்தரே புஞ்ஞக்கே²த்தே ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ அரியஸங்கே⁴ ச. பஸன்னசித்தோதி கம்மப²லஸத்³தா⁴ய ரதனத்தயஸத்³தா⁴ய ச சித்தம் பஸாதே³ந்தோ ஓகப்பேந்தோ. சித்தஸம்பத்தியா ஹி கே²த்தஸம்பத்தியா ச பரித்தேபி தே³ய்யத⁴ம்மே தா³னம் மஹானுபா⁴வம் ஹோதி மஹாஜுதிகம் மஹாவிப்பா²ரம். வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘நத்தி² சித்தே பஸன்னம்ஹி, அப்பகா நாம த³க்கி²ணா;

ததா²க³தே வா ஸம்பு³த்³தே⁴, அத² வா தஸ்ஸ ஸாவகே’’தி. (வி. வ. 804; நேத்தி. 95);

விஞ்ஞூதி ஸப்பஞ்ஞோ. பஜானந்தி ஸம்மதே³வ தா³னப²லம் தா³னானிஸம்ஸம் பஜானந்தோ. கோ ந யஜேத² காலேதி யுத்தப்பத்தகாலே கோ நாம தா³னம் ந த³தே³ய்ய? ஸத்³தா⁴, தே³ய்யத⁴ம்மோ, படிக்³கா³ஹகாதி இமேஸம் திண்ணம் ஸம்முகி²பூ⁴தகாலேயேவ ஹி தா³னம் ஸம்ப⁴வதி, ந அஞ்ஞதா², படிக்³கா³ஹகானம் வா தா³தும் யுத்தகாலே.

ஏவம் பட²மகா³தா²ய ஆமிஸதா³னஸம்விபா⁴கா³னுக்³க³ஹே த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி த⁴ம்மதா³னஸம்விபா⁴கா³னுக்³க³ஹே த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யே சேவ பா⁴ஸந்தீ’’தி து³தியகா³த²மாஹ. தத்த² உப⁴யந்தி ‘‘பா⁴ஸந்தி ஸுணந்தீ’’தி வுத்தா தே³ஸகா படிக்³கா³ஹகாதி உப⁴யம். அயம் பனேத்த² ஸங்கே²பத்தோ² – யே ஸுக³தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாஸனே ஸத்³த⁴ம்மே பஸன்னசித்தா விமுத்தாயதனஸீஸே ட²த்வா தே³ஸேந்தி படிக்³க³ண்ஹந்தி ச, தேஸம் தே³ஸகபடிக்³கா³ஹகானம் ஸோ த⁴ம்மதா³னத⁴ம்மஸம்விபா⁴க³த⁴ம்மானுக்³க³ஹஸங்கா²தோ அத்தோ². பரமத்த²ஸாத⁴னதோ பரமோ. தண்ஹாஸம்கிலேஸாதி³ஸப்³ப³ஸம்கிலேஸமலவிஸோத⁴னேன விஸுஜ்ஜ²தி. கீதி³ஸானம்? யே அப்பமத்தா ஸுக³தஸ்ஸ ஸாஸனே. யே ச –

‘‘ஸப்³ப³பாபஸ்ஸ அகரணம், குஸலஸ்ஸ உபஸம்பதா³;

ஸசித்தபரியோத³பனம், ஏதம் பு³த்³தா⁴ன ஸாஸன’’ந்தி. (தீ³. நி. 2.90; த⁴. ப. 183) –

ஸங்கே²பதோ ஏவம் பகாஸிதே ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸனே ஓவாதே³ அனுஸிட்டி²யம் அப்பமத்தா அதி⁴ஸீலஸிக்கா²த³யோ ஸக்கச்சம் ஸம்பாதே³ந்தி. தேஸம் விஸுஜ்ஜ²தி, அரஹத்தப²லவிஸுத்³தி⁴யா அதிவிய வோதா³யதீதி.

நவமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. தேவிஜ்ஜஸுத்தவண்ணனா

99. த³ஸமே த⁴ம்மேனாதி ஞாயேன, ஸம்மாபடிபத்திஸங்கா²தேன ஹேதுனா காரணேன. யாய ஹி படிபதா³ய தேவிஜ்ஜோ ஹோதி, ஸா படிபதா³ இத⁴ த⁴ம்மோதி வேதி³தப்³பா³. கா பன ஸா படிபதா³தி? சரணஸம்பதா³ ச விஜ்ஜாஸம்பதா³ ச. தேவிஜ்ஜந்தி புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணாதீ³ஹி தீஹி விஜ்ஜாஹி ஸமன்னாக³தம். ப்³ராஹ்மணந்தி பா³ஹிதபாபப்³ராஹ்மணம். பஞ்ஞாபேமீதி ‘‘ப்³ராஹ்மணோ’’தி ஜானாபேமி பதிட்ட²பேமி. நாஞ்ஞம் லபிதலாபனமத்தேனாதி அஞ்ஞம் ஜாதிமத்தப்³ராஹ்மணம் அட்ட²காதீ³ஹி லபிதமத்தவிப்பலபனமத்தேன ப்³ராஹ்மணம் ந பஞ்ஞாபேமீதி. அத² வா லபிதலாபனமத்தேனாதி மந்தானம் அஜ்ஜே²னஅஜ்ஜா²பனமத்தேன. உப⁴யதா²பி யம் பன ப்³ராஹ்மணா ஸாமவேதா³தி³வேத³த்தயஅஜ்ஜே²னேன தேவிஜ்ஜம் ப்³ராஹ்மணம் வத³ந்தி, தம் படிக்கி²பதி. ப⁴க³வதா ஹி ‘‘பரமத்த²தோ அதேவிஜ்ஜம் ப்³ராஹ்மணம்யேவ சேதே போ⁴வாதி³னோ அவிஜ்ஜானிவுதா ‘தேவிஜ்ஜோ ப்³ராஹ்மணோ’தி வத³ந்தி, ஏவம் பன தேவிஜ்ஜோ ப்³ராஹ்மணோ ஹோதீ’’தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ததா² பு³ஜ்ஜ²னகானம் புக்³க³லானம் அஜ்ஜா²ஸயேன அயம் தே³ஸனா ஆரத்³தா⁴.

தத்த² யஸ்மா விஜ்ஜாஸம்பன்னோ சரணஸம்பன்னோயேவ ஹோதி சரணஸம்பதா³ய வினா விஜ்ஜாஸம்பத்தியா அபா⁴வதோ, தஸ்மா சரணஸம்பத³ம் அந்தோக³த⁴ம் கத்வா விஜ்ஜாஸீஸேனேவ ப்³ராஹ்மணம் பஞ்ஞாபேதுகாமோ ‘‘த⁴ம்மேனாஹம், பி⁴க்க²வே, தேவிஜ்ஜம் ப்³ராஹ்மணம் பஞ்ஞாபேமீ’’தி தே³ஸனம் ஸமுட்டா²பேத்வா ‘‘கத²ஞ்சாஹம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேன தேவிஜ்ஜம் ப்³ராஹ்மணம் பஞ்ஞாபேமீ’’தி கதே²துகம்யதாய புச்ச²ம் கத்வா புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னாய தே³ஸனாய விஜ்ஜத்தயம் விப⁴ஜந்தோ ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² அனேகவிஹிதந்தி அனேகவித⁴ம், அனேகேஹி வா பகாரேஹி பவத்திதம், ஸம்வண்ணிதந்தி அத்தோ². புப்³பே³னிவாஸந்தி ஸமனந்தராதீதப⁴வம் ஆதி³ம் கத்வா தத்த² தத்த² நிவுத்த²க்க²ந்த⁴ஸந்தானம். நிவுத்த²ந்தி அஜ்ஜா²வுத்த²ம் அனுபூ⁴தம், அத்தனோ ஸந்தானே உப்பஜ்ஜித்வா நிருத்³த⁴ம், நிவுத்த²த⁴ம்மம் வா நிவுத்த²ம், கோ³சரனிவாஸேன நிவுத்த²ம், அத்தனோ விஞ்ஞாணேன விஞ்ஞாதம் பரவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதம்பி வா சி²ன்னவடுமகானுஸ்ஸரணாதீ³ஸு. அனுஸ்ஸரதீதி ‘‘ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ’’தி ஏவம் ஜாதிபடிபாடிவஸேன அனுக³ந்த்வா ஸரதி, அனுதே³வ வா ஸரதி, சித்தே அபி⁴னின்னாமிதே பரிகம்மஸமனந்தரம் ஸரதி.

ஸேய்யதி²த³ந்தி ஆரத்³த⁴ப்பகாரத³ஸ்ஸனத்தே² நிபாதோ. தேனேவ ய்வாயம் புப்³பே³னிவாஸோ ஆரத்³தோ⁴ ஹோதி, தஸ்ஸ பகாரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏகம்பி ஜாதி’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஏகம்பி ஜாதிந்தி ஏகம்பி படிஸந்தி⁴மூலகம் சுதிபரியோஸானம் ஏகப⁴வபரியாபன்னம் க²ந்த⁴ஸந்தானம். ஏஸ நயோ த்³வேபி ஜாதியோதிஆதீ³ஸு. அனேகேபி ஸம்வட்டகப்பேதிஆதீ³ஸு பன பரிஹாயமானோ கப்போ ஸம்வட்டகப்போ, வட்³ட⁴மானோ விவட்டகப்போ. தத்த² ஸம்வட்டேன ஸம்வட்டட்டா²யீ க³ஹிதோ ஹோதி தம்மூலகத்தா, விவட்டேன ச விவட்டட்டா²யீ. ஏவஞ்ஹி ஸதி யானி தானி ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, கப்பஸ்ஸ அஸங்க்²யேய்யானி. கதமானி சத்தாரி? ஸம்வட்டோ, ஸம்வட்டட்டா²யீ, விவட்டோ, விவட்டட்டா²யீ’’தி (அ. நி. 4.156) வுத்தானி சத்தாரி அஸங்க்²யேய்யானி, தானி பரிக்³க³ஹிதானி ஹோந்தி.

தத்த² தயோ ஸம்வட்டா – தேஜோஸம்வட்டோ, ஆபோஸம்வட்டோ, வாயோஸம்வட்டோதி. திஸ்ஸோ ஸம்வட்டஸீமா – ஆப⁴ஸ்ஸரா, ஸுப⁴கிண்ஹா, வேஹப்ப²லாதி. யதா³ கப்போ தேஜேன ஸம்வட்டதி, ஆப⁴ஸ்ஸரதோ ஹேட்டா² அக்³கி³னா ட³ய்ஹதி. யதா³ உத³கேன ஸம்வட்டதி, ஸுப⁴கிண்ஹதோ ஹேட்டா² உத³கேன விலீயதி. யதா³ வாதேன ஸம்வட்டதி, வேஹப்ப²லதோ ஹேட்டா² வாதேன வித்³த⁴ம்ஸியதி. வித்தா²ரதோ பன கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளம் ஏகதோ வினஸ்ஸதி. இதி ஏவரூபோ அயம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரந்தோ பி⁴க்கு² அனேகேபி ஸம்வட்டகப்பே அனேகேபி விவட்டகப்பே அனேகேபி ஸம்வட்டவிவட்டகப்பே அனுஸ்ஸரதி. கத²ம்? அமுத்ராஸிந்திஆதி³னா நயேன.

தத்த² அமுத்ராஸிந்தி அமும்ஹி ஸம்வட்டகப்பே அமும்ஹி ப⁴வே வா யோனியா வா க³தியா வா விஞ்ஞாணட்டி²தியா வா ஸத்தாவாஸே வா ஸத்தனிகாயே வா அஹமஹோஸிம். ஏவம்னாமோதி திஸ்ஸோ வா பு²ஸ்ஸோ வா. ஏவம்கோ³த்தோதி கோ³தமோ வா கஸ்ஸபோ வா. ஏவம்வண்ணோதி ஓதா³தோ வா ஸாமோ வா. ஏவமாஹாரோதி ஸாலிமம்ஸோத³னாஹாரோ வா பவத்தப²லபோ⁴ஜனோ வா. ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³தி அனேகப்பகாரானம் காயிகசேதஸிகானம் ஸாமிஸனிராமிஸாதி³ப்பபே⁴தா³னம் வா ஸுக²து³க்கா²னம் படிஸம்வேதீ³. ஏவமாயுபரியந்தோதி ஏவம் வஸ்ஸஸதபரிமாணாயுபரியந்தோ வா சதுராஸீதிகப்பஸதஸஹஸ்ஸபரிமாணாயுபரியந்தோ வா. ஸோ ததோ சுதோ அமுத்ர உத³பாதி³ந்தி ஸோஹம் ததோ ப⁴வதோ யோனிதோ க³திதோ விஞ்ஞாணட்டி²திதோ ஸத்தாவாஸதோ ஸத்தனிகாயதோ வா சுதோ புன அமுகஸ்மிம் நாம ப⁴வே யோனியா க³தியா விஞ்ஞாணட்டி²தியா ஸத்தாவாஸே ஸத்தனிகாயே வா உத³பாதி³ம். தத்ராபாஸிந்தி அத² தத்ரபி ப⁴வே யோனியா க³தியா விஞ்ஞாணட்டி²தியா ஸத்தாவாஸே ஸத்தனிகாயே வா புன அஹோஸிம். ஏவம்னாமோதிஆதி³ வுத்தனயமேவ.

அத² வா யஸ்மா ‘‘அமுத்ராஸி’’ந்தி இத³ம் அனுபுப்³பே³ன ஆரோஹந்தஸ்ஸ அத்தனோ அபி⁴னீஹாரானுரூபம் யதா²ப³லம் ஸரணம், ‘‘ஸோ ததோ சுதோ’’தி படினிவத்தந்தஸ்ஸ பச்சவேக்க²ணம், தஸ்மா ‘‘இதூ⁴பபன்னோ’’தி இமிஸ்ஸா இதூ⁴பபத்தியா அனந்தரம் ‘‘அமுத்ர உத³பாதி³’’ந்தி வுத்தம். தத்ராபாஸிந்தி தத்ரபி ப⁴வே…பே… ஸத்தனிகாயே வா ஆஸிம். ஏவம்னாமோதி த³த்தோ வா மித்தோ வா, ஏவம்கோ³த்தோதி வாஸேட்டோ² வா கஸ்ஸபோ வா. ஏவம்வண்ணோதி காளோ வா ஓதா³தோ வா. ஏவமாஹாரோதி ஸுதா⁴ஹாரோ வா ஸாலிஓத³னாதி³ஆஹாரோ வா. ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³தி தி³ப்³ப³ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³ வா மானுஸஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ வா. ஏவமாயுபரியந்தோதி ஏவம் தம்தம்பரமாயுபரியந்தோ. ஸோ ததோ சுதோதி ஸோஹம் ததோ ப⁴வாதி³தோ சுதோ. இதூ⁴பபன்னோதி இத⁴ இமஸ்மிம் சரிமப⁴வே மனுஸ்ஸோ ஹுத்வா உபபன்னோ நிப்³ப³த்தோ.

இதீதி ஏவம். ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸந்தி நாமகோ³த்தாதி³வஸேன ஸஉத்³தே³ஸம், வண்ணாதி³வஸேன ஸாகாரம். நாமகோ³த்தேன ஹி ஸத்தா ‘‘திஸ்ஸோ கோ³தமோ’’தி உத்³தி³ஸீயந்தி, வண்ணாதீ³ஹி ‘‘ஸாமோ ஓதா³தோ’’தி நானத்ததோ பஞ்ஞாயந்தி. தஸ்மா நாமகோ³த்தம் உத்³தே³ஸோ, இதரே ஆகாரா. அயமஸ்ஸ பட²மா விஜ்ஜா அதி⁴க³தாதி அயம் இமினா பி⁴க்கு²னா பட²மம் அதி⁴க³மவஸேன பட²மா, விதி³தகரணட்டே²ன விஜ்ஜா அதி⁴க³தா ஸச்சி²கதா ஹோதி. கிம் பனாயம் விதி³தம் கரோதி? புப்³பே³னிவாஸம். அவிஜ்ஜாதி தஸ்ஸேவ புப்³பே³னிவாஸஸ்ஸ அவிதி³தகரணட்டே²ன தஸ்ஸ படிச்சா²த³கமோஹோ வுச்சதி. தமோதி ஸ்வேவ மோஹோ படிச்சா²த³கட்டே²ன தமோதி வுச்சதி. ஆலோகோதி ஸா ஏவ விஜ்ஜா ஓபா⁴ஸகரணட்டே²ன ஆலோகோ. ஏத்த² ச விஜ்ஜா அதி⁴க³தாதி அயம் அத்தோ², ஸேஸம் பஸம்ஸாவசனம். யோஜனா பனேத்த² – அயம் கோ² தேன பி⁴க்கு²னா விஜ்ஜா அதி⁴க³தா, தஸ்ஸ அதி⁴க³தவிஜ்ஜஸ்ஸ அவிஜ்ஜா விஹதா, வினட்டா²தி அத்தோ². கஸ்மா? யஸ்மா விஜ்ஜா உப்பன்னாதி. ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ.

யதா² தந்தி ஏத்த² யதா²தி ஓபம்மத்தே², தந்தி நிபாதமத்தம். ஸதியா அவிப்பவாஸேன அப்பமத்தஸ்ஸ. வீரியாதாபேன ஆதாபினோ. காயே ச ஜீவிதே ச அனபேக்க²தாய பஹிதத்தஸ்ஸ பேஸிதசித்தஸ்ஸாதி அத்தோ². இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யதா² அப்பமத்தஸ்ஸ ஆதாபினோ பஹிதத்தஸ்ஸ விஹரதோ அவிஜ்ஜா விஹஞ்ஞேய்ய, விஜ்ஜா உப்பஜ்ஜேய்ய, தமோ விஹஞ்ஞேய்ய, ஆலோகோ உப்பஜ்ஜேய்ய; ஏவமேவ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அவிஜ்ஜா விஹதா, விஜ்ஜா உப்பன்னா, தமோ விஹதோ, ஆலோகோ உப்பன்னோ, தஸ்ஸ பதா⁴னானுயோக³ஸ்ஸ அனுரூபமேவ ப²லம் லபி⁴த்வா விஹரதீதி.

தி³ப்³பே³ன சக்கு²னாதி ஏத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ. விஸுத்³தே⁴னாதி சுதூபபாதத³ஸ்ஸனேன தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ஹேதுபா⁴வதோ விஸுத்³த⁴ம். யோ ஹி சுதிமத்தமேவ பஸ்ஸதி ந உபபாதம், ஸோ உச்சே²த³தி³ட்டி²ம் க³ண்ஹாதி. யோ உபபாதமத்தமேவ பஸ்ஸதி ந சுதிம், ஸோ நவஸத்தபாதுபா⁴வதி³ட்டி²ம் க³ண்ஹாதி. யோ பன தது³ப⁴யம் பஸ்ஸதி, ஸோ யஸ்மா து³வித⁴ம்பி தம் தி³ட்டி²க³தம் அதிவத்ததி, தஸ்மாஸ்ஸ தம் த³ஸ்ஸனம் தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ஹேது ஹோதி, தது³ப⁴யம்பாயம் பு³த்³த⁴புத்தோ பஸ்ஸதி. தேன வுத்தம் ‘‘சுதூபபாதத³ஸ்ஸனேன தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ஹேதுபா⁴வதோ விஸுத்³த⁴’’ந்தி. ஏகாத³ஸஉபக்கிலேஸவிரஹதோ வா விஸுத்³த⁴ம். யதா²ஹ ‘‘விசிகிச்சா² சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி – இதி விதி³த்வா விசிகிச்ச²ம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸம் பஜஹிம், அமனஸிகாரோ…பே… தி²னமித்³த⁴ம், ச²ம்பி⁴தத்தம், உப்பில்லம், து³ட்டு²ல்லம், அச்சாரத்³த⁴வீரியம், அதிலீனவீரியம், அபி⁴ஜப்பா, நானத்தஸஞ்ஞா, அதினிஜ்ஜா²யிதத்தம் ரூபானம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோ’’தி (ம. நி. 3.242) ஏவம் வுத்தேஹி ஏகாத³ஸஹி உபக்கிலேஸேஹி அனுபக்கிலிட்ட²த்தா விஸுத்³த⁴ம். மனுஸ்ஸூபசாரம் அதிக்கமித்வா ரூபத³ஸ்ஸனேன அதிக்கந்தமானுஸகம், மம்ஸசக்கு²ம் வா அதிக்கந்தத்தா அதிக்கந்தமானுஸகம். தேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன. ஸத்தே பஸ்ஸதீதி மனுஸ்ஸமம்ஸசக்கு²னா விய ஸத்தே பஸ்ஸதி த³க்க²தி ஆலோகேதி.

சவமானே உபபஜ்ஜமானேதி ஏத்த² சுதிக்க²ணே உபபத்திக்க²ணே வா தி³ப்³ப³சக்கு²னாபி த³ட்டு²ம் ந ஸக்கா. யே பன ஆஸன்னசுதிகா இதா³னி சவிஸ்ஸந்தி, தே சவமானா. யே ச க³ஹிதபடிஸந்தி⁴கா ஸம்பதினிப்³ப³த்தா வா, தே உபபஜ்ஜமானாதி அதி⁴ப்பேதா. தே ஏவரூபே சவமானே உபபஜ்ஜமானே ச பஸ்ஸதீதி த³ஸ்ஸேதி. ஹீனேதி மோஹனிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா ஹீனானம் ஜாதிகுலபோ⁴கா³தீ³னம் வஸேன ஹீளிதே பரிபூ⁴தே. பணீதேதி அமோஹனிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா தப்³பி³பரீதே. ஸுவண்ணேதி அதோ³ஸனிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா இட்ட²கந்தமனாபவண்ணயுத்தே. து³ப்³ப³ண்ணேதி தோ³ஸனிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா அனிட்ட²அகந்தாமனாபவண்ணயுத்தே. அபி⁴ரூபே விரூபேதிபி அத்தோ². ஸுக³தேதி ஸுக³திக³தே, அலோப⁴னிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா வா அட்³டே⁴ மஹத்³த⁴னே. து³க்³க³தேதி து³க்³க³திக³தே, லோப⁴னிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா வா த³லித்³தே³ அப்பன்னபானபோ⁴ஜனே. யதா²கம்மூபகே³தி யம் யம் கம்மம் உபசிதம், தேன தேன உபக³தே. தத்த² புரிமேஹி ‘‘சவமானே’’திஆதீ³ஹி தி³ப்³ப³சக்கு²கிச்சம் வுத்தம், இமினா பன பதே³ன யதா²கம்மூபக³ஞாணகிச்சம்.

தஸ்ஸ ச ஞாணஸ்ஸ அயம் உப்பத்திக்கமோ – இத⁴ பி⁴க்கு² ஹேட்டா² நிரயாபி⁴முக²ம் ஆலோகம் வட்³டே⁴த்வா நேரயிகே ஸத்தே பஸ்ஸதி மஹந்தம் து³க்க²ம் அனுப⁴வமானே, இத³ம் த³ஸ்ஸனம் தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணகிச்சமேவ. ஸோ ச ஏவம் மனஸி கரோதி ‘‘கிம் நு கோ² கம்மம் கத்வா இமே ஸத்தா ஏதம் து³க்க²ம் அனுப⁴வந்தீ’’தி, அத²ஸ்ஸ ‘‘இத³ம் நாம கத்வா’’தி தம்கம்மாரம்மணம் ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி. ததா² உபரி தே³வலோகாபி⁴முக²ம் ஆலோகம் வட்³டே⁴த்வா நந்த³னவனமிஸ்ஸகவனபா²ருஸகவனாதீ³ஸு ஸத்தே பஸ்ஸதி தி³ப்³ப³ஸம்பத்திம் அனுப⁴வமானே, இத³ம்பி த³ஸ்ஸனம் தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணகிச்சமேவ. ஸோ ஏவம் மனஸி கரோதி ‘‘கிம் நு கோ² கம்மம் கத்வா இமே ஸத்தா ஏதம் ஸம்பத்திம் அனுப⁴வந்தீ’’தி? அத²ஸ்ஸ ‘‘இத³ம் நாம கத்வா’’தி தம்கம்மாரம்மணம் ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி, இத³ம் யதா²கம்மூபக³ஞாணம் நாம. இமஸ்ஸ விஸும் பரிகம்மம் நாம நத்தி². யதா² சிமஸ்ஸ, ஏவம் அனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸபி. தி³ப்³ப³சக்கு²பாத³கானேவ ஹி இமானி தி³ப்³ப³சக்கு²னா ஸஹேவ இஜ்ஜ²ந்தி. காயது³ச்சரிதேனாதிஆதீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ. இத⁴ விஜ்ஜாதி தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணவிஜ்ஜா. அவிஜ்ஜாதி ஸத்தானம் சுதிபடிஸந்தி⁴ச்சா²தி³கா அவிஜ்ஜா. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

ததியவாரே விஜ்ஜாதி அரஹத்தமக்³க³ஞாணவிஜ்ஜா. அவிஜ்ஜாதி சதுஸச்சப்படிச்சா²தி³கா அவிஜ்ஜா. ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ. ஏவம் கோ²திஆதி³ நிக³மனம்.