1. மிச்சா²தி³ட்டி²கஸுத்தவண்ணனா
70. ததியவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே தி³ட்டா² மயாதி மயா தி³ட்டா², மம ஸமந்தசக்கு²னா தி³ப்³ப³சக்கு²னா சாதி த்³வீஹிபி சக்கூ²ஹி தி³ட்டா² பச்சக்க²தோ விதி³தா. தேன அனுஸ்ஸவாதி³ம் படிக்கி²பதி, அயஞ்ச அத்தோ² இதா³னேவ பாளியம் ஆக³மிஸ்ஸதி. காயது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தாதி காயது³ச்சரிதேன ஸமங்கீ³பூ⁴தா. அரியானம் உபவாத³காதி பு³த்³தா⁴தீ³னம் அரியானம் அந்தமஸோ கி³ஹிஸோதாபன்னானம்பி கு³ணபரித⁴ம்ஸனேன அபூ⁴தப்³ப⁴க்கா²னேன உபவாத³கா அக்கோஸகா க³ரஹகா. மிச்சா²தி³ட்டி²காதி விபரீதத³ஸ்ஸனா. மிச்சா²தி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னாதி மிச்சா²த³ஸ்ஸனஹேது ஸமாதி³ன்னனானாவித⁴கம்மா யே ச, மிச்சா²தி³ட்டி²மூலகேஸு காயகம்மாதீ³ஸு அஞ்ஞேபி ஸமாத³பேந்தி. ஏத்த² ச வசீமனோது³ச்சரிதக்³க³ஹணேனேவ அரியூபவாத³மிச்சா²தி³ட்டீ²ஸு க³ஹிதாஸு புனவசனம் மஹாஸாவஜ்ஜபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் நேஸம். மஹாஸாவஜ்ஜோ ஹி அரியூபவாதோ³ ஆனந்தரியஸதி³ஸோ. யதா²ஹ –
‘‘ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு² ஸீலஸம்பன்னோ, ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோ, பஞ்ஞாஸம்பன்னோ, தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞம் ஆராதே⁴ய்ய; ஏவம்ஸம்பத³மித³ம், ஸாரிபுத்த, வதா³மி தம் வாசம் அப்பஹாய, தம் சித்தம் அப்பஹாய, தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே’’தி (ம. நி. 1.149).
மிச்சா²தி³ட்டி²தோ ச மஹாஸாவஜ்ஜதரம் நாம அஞ்ஞம் நத்தி². யதா²ஹ –
‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகத⁴ம்மம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி, யம் ஏவம் மஹாஸாவஜ்ஜதரம் யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, மிச்சா²தி³ட்டி². மிச்சா²தி³ட்டி²பரமானி, பி⁴க்க²வே, வஜ்ஜானீ’’தி (அ. நி. 1.310).
தம் கோ² பனாதிஆதி³ யதா²வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ அத்தபச்சக்க²பா⁴வம் த³ள்ஹதரம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் ஆரத்³த⁴ம். தம்பி ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.
கா³தா²ஸு மிச்சா² மனம் பணிதா⁴யாதி அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³னம் வஸேன சித்தம் அயோனிஸோ ட²பேத்வா. மிச்சா² வாசஞ்ச பா⁴ஸியாதி மிச்சா² முஸாவாதா³தி³வஸேன வாசம் பா⁴ஸித்வா. மிச்சா² கம்மானி கத்வானாதி பாணாதிபாதாதி³வஸேன காயகம்மானி கத்வா. அத² வா மிச்சா² மனம் பணிதா⁴யாதி மிச்சா²தி³ட்டி²வஸேன சித்தம் விபரீதம் ட²பேத்வா. ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. இதா³னிஸ்ஸ ததா² து³ச்சரிதசரணே காரணம் த³ஸ்ஸேதி அப்பஸ்ஸுதோதி, அத்தனோ பரேஸஞ்ச ஹிதாவஹேன ஸுதேன விரஹிதோதி அத்தோ². அபுஞ்ஞகரோதி ததோ ஏவ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவித³தாய கிப்³பி³ஸகாரீ பாபத⁴ம்மோ. அப்பஸ்மிம் இத⁴ ஜீவிதேதி இத⁴ மனுஸ்ஸலோகே ஜீவிதே அதிபரித்தே. ததா² சாஹ ‘‘யோ சிரம் ஜீவதி, ஸோ வஸ்ஸஸதம் அப்பம் வா பி⁴ய்யோ’’தி (தீ³. நி. 2.93; ஸம். நி. 1.145), ‘‘அப்பமாயு மனுஸ்ஸான’’ந்தி (ஸம். நி. 1.145; மஹானி. 10) ச. தஸ்மா ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஸப்பஞ்ஞோ ஸீக⁴ம் புஞ்ஞானி கத்வா ஸக்³கூ³பகோ³ நிப்³பா³னபதிட்டோ² வா ஹோதி. யோ பன அப்பஸ்ஸுதோ அபுஞ்ஞகரோ, காயஸ்ஸ பே⁴தா³ து³ப்பஞ்ஞோ நிரயம் ஸோ உபபஜ்ஜதீதி.
பட²மஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.