1. மூலஸுத்தவண்ணனா

50. திகனிபாதஸ்ஸ பட²மே தீணீதி க³ணனபரிச்சே²தோ³. இமானீதி அபி⁴முகீ²கரணம். அகுஸலமூலானீதி பரிச்சி²ன்னத⁴ம்மனித³ஸ்ஸனம். தத்த² அகுஸலானி ச தானி மூலானி சாதி அகுஸலமூலானி. அத² வா அகுஸலானம் ஹேதுபச்சயபப⁴வஜனகஸமுட்டா²பகனிப்³ப³த்தகட்டே²ன மூலானி சாதி அகுஸலமூலானி, அகுஸலத⁴ம்மானம் காரணானீதி அத்தோ². காரணஞ்ஹி யதா² ஹினோதி ஏதஸ்மா ப²லம் பவத்ததீதி ஹேது, படிச்ச ஏதஸ்மா ஏதீதி பச்சயோ, பப⁴வதி ஏதஸ்மாதி பப⁴வோ, அத்தனோ ப²லம் ஜனேதீதி ஜனகம், ஸமுட்டா²பேதீதி ஸமுட்டா²பகம், நிப்³ப³த்தேதீதி நிப்³ப³த்தகந்தி ச வுச்சதி. ஏவம் பதிட்ட²ட்டே²ன மூலந்தி, தஸ்மா அகுஸலமூலானீதி அகுஸலானம் ஸுப்பதிட்டி²தபா⁴வஸாத⁴னானி, காரணானீதி வுத்தம் ஹோதி.

கேசி பன ‘‘ஸாலிஆதீ³னம் ஸாலிபீ³ஜாதீ³னி விய மணிப்பபா⁴தீ³னம் மணிவண்ணாத³யோ விய ச அகுஸலானம் அகுஸலபா⁴வஸாத⁴கோ லோபா⁴தீ³னம் மூலட்டோ²’’தி வத³ந்தி. ஏவம் ஸந்தே அகுஸலசித்தஸமுட்டா²னரூபேஸு தேஸம் ஹேதுபச்சயபா⁴வோ ந ஸியா. ந ஹி தானி தேஸம் அகுஸலபா⁴வம் ஸாதே⁴ந்தி, ந ச பச்சயா ந ஹோந்தி. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘ஹேதூ ஹேதுஸம்பயுத்தகானம் த⁴ம்மானம் தம்ஸமுட்டா²னானஞ்ச ரூபானம் ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 1.பச்சயனித்³தே³ஸ.1).

அஹேதுகஸ்ஸ ச மோஹஸ்ஸ அகுஸலபா⁴வோ ந ஸியா அகுஸலபா⁴வஸாத⁴கஸ்ஸ மூலந்தரஸ்ஸ அபா⁴வதோ. அதா²பி ஸியா லோபா⁴தீ³னம் ஸபா⁴வஸித்³தோ⁴ அகுஸலாதி³பா⁴வோ, தம்ஸம்பயுத்தானம் பன லோபா⁴தி³படிப³த்³தோ⁴தி. ஏவம்பி யதா² லோபா⁴தீ³னம், ஏவம் அலோபா⁴தீ³னம்பி ஸபா⁴வஸித்³தோ⁴ குஸலாதி³பா⁴வோதி அலோபா⁴த³யோ குஸலா ஏவ ஸியும், ந அப்³யாகதா, ந ச ஹோந்தி. தஸ்மா யதா² ஸம்பயுத்தேஸு, ஏவம் மூலேஸுபி குஸலாதி³பா⁴வோ பரியேஸிதப்³போ³. யோனிஸோமனஸிகாராதி³கோ விய ஹி குஸலபா⁴வஸ்ஸ, அயோனிஸோமனஸிகாராதி³கோ அகுஸலபா⁴வஸ்ஸ காரணந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். ஏவம் அகுஸலபா⁴வஸாத⁴னவஸேன லோபா⁴தீ³னம் மூலட்ட²ம் அக்³க³ஹேத்வா ஸுப்பதிட்டி²தபா⁴வஸாத⁴னவஸேன க³ய்ஹமானே ந கோசி தோ³ஸோ. லத்³த⁴ஹேதுபச்சயா ஹி த⁴ம்மா விரூள்ஹமூலா விய பாத³பா தி²ரா ஹோந்தி ஸுப்பதிட்டி²தா, ஹேதுரஹிதா பன திலபீ³ஜகாதி³ஸேவாலா விய ந ஸுப்பதிட்டி²தாதி ஹேதுஆதி³அத்தே²ன அகுஸலானம் உபகாரகத்தா மூலானீதி அகுஸலமூலானி. யஸ்மா பன மூலேன முத்தோ அகுஸலசித்துப்பாதோ³ நத்தி², தஸ்மா தீஹி மூலேஹி ஸப்³போ³ அகுஸலராஸி பரியாதி³யித்வா த³ஸ்ஸிதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

தானி அகுஸலமூலானி ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘லோபோ⁴ அகுஸலமூல’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² லோபா⁴தீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ. தத்த² பன ததியமக்³க³வஜ்ஜா² லோபா⁴த³யோ ஆக³தா, இத⁴ பன அனவஸேஸாதி அயமேவ விஸேஸோ.

கா³தா²யம் பாபசேதஸந்தி அகுஸலத⁴ம்மஸமாயோக³தோ லாமகசித்தம். ஹிம்ஸந்தீதி அத்தனோ பவத்திக்க²ணே ஆயதிம் விபாகக்க²ணே ச விபா³தே⁴ந்தி. அத்தஸம்பூ⁴தாதி அத்தனி ஜாதா. தசஸாரந்தி க³ண்டி²தம், வேளுந்தி அத்தோ². ஸம்ப²லந்தி அத்தனோ ப²லம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – க²தி³ரஸீஸபாத³யோ விய அந்தோஸாரோ அஹுத்வா ப³ஹிஸாரதாய தசஸாரந்தி லத்³த⁴னாமம் வேளுஆதி³ம் யதா² அத்தஸம்பூ⁴தமேவ ப²லம் ஹிம்ஸதி வினாஸேதி, ஏவமேவ அந்தோ ஸீலாதி³ஸாரரஹிதம் லாமகசித்தம் புக்³க³லம் அத்தஸம்பூ⁴தாயேவ லோபா⁴த³யோ வினாஸேந்தீதி.

பட²மஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.