1. அஞ்ஞதரபுரிஸவத்து²

தீ³கா⁴ ஜாக³ரதோ ரத்தீதி இமம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸத்தா² ஜேதவனே விஹரந்தோ பஸேனதி³கோஸலஞ்சேவ அஞ்ஞதரஞ்ச புரிஸம் ஆரப்³ப⁴ கதே²ஸி.

ராஜா கிர பஸேனதி³ கோஸலோ ஏகஸ்மிம் ச²ணதி³வஸே அலங்கதபடியத்தம் ஸப்³ப³ஸேதம் ஏகம் புண்ட³ரீகம் நாம ஹத்தி²ம் அபி⁴ருய்ஹ மஹந்தேன ராஜானுபா⁴வேன நக³ரம் பத³க்கி²ணம் கரோதி. உஸ்ஸாரணாய வத்தமானாய லேட்³டு³த³ண்டா³தீ³ஹி போதி²யமானோ மஹாஜனோ பலாயந்தோ கீ³வம் பரிவட்டேத்வாபி ஓலோகேதியேவ. ராஜூனம் கிர ஸுதி³ன்னதா³னஸ்ஸேதம் ப²லம். அஞ்ஞதரஸ்ஸாபி து³க்³க³தபுரிஸஸ்ஸ ப⁴ரியா ஸத்தபூ⁴மிகஸ்ஸ பாஸாத³ஸ்ஸ உபரிதலே டி²தா ஏகம் வாதபானகவாடம் விவரித்வா ராஜானம் ஓலோகேத்வாவ அபக³ச்சி². ரஞ்ஞோ புண்ணசந்தோ³ வலாஹகந்தரம் பவிட்டோ² விய உபட்டா²ஸி. ஸோ தஸ்ஸா படிப³த்³த⁴சித்தோ ஹத்தி²க்க²ந்த⁴தோ பதனாகாரப்பத்தோ விய ஹுத்வா கி²ப்பம் நக³ரம் பத³க்கி²ணம் கத்வா அந்தேபுரம் பவிஸித்வா ஏகம் விஸ்ஸாஸகம் அமச்சம் ஆஹ – ‘‘அஸுகட்டா²னே தே மயா ஓலோகிதபாஸாதோ³ தி³ட்டோ²’’தி? ‘‘ஆம, தே³வா’’தி. ‘‘தத்தே²கம் இத்தி²ம் அத்³த³ஸா’’தி? ‘‘அத்³த³ஸம், தே³வா’’தி. ‘‘க³ச்ச², தஸ்ஸா ஸஸாமிகஅஸாமிகபா⁴வம் ஜானாஹீ’’தி. ஸோ க³ந்த்வா தஸ்ஸா ஸஸாமிகபா⁴வம் ஞத்வா ஆக³ந்த்வா ரஞ்ஞோ ‘‘ஸஸாமிகா’’தி ஆரோசேஸி. அத² ரஞ்ஞா ‘‘தேன ஹி தஸ்ஸா ஸாமிகம் பக்கோஸாஹீ’’தி வுத்தே ஸோ க³ந்த்வா, ‘‘ஏஹி, போ⁴, ராஜா தம் பக்கோஸதீ’’தி ஆஹ. ஸோ ‘‘ப⁴ரியம் மே நிஸ்ஸாய ப⁴யேன உப்பன்னேன ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி சிந்தேத்வா ரஞ்ஞோ ஆணம் படிபா³ஹிதும் அஸக்கோந்தோ க³ந்த்வா ராஜானம் வந்தி³த்வா அட்டா²ஸி. அத² நம் ராஜா ‘‘மம் இதோ பட்டா²ய உபட்டா²ஹீ’’தி ஆஹ. ‘‘அலம், தே³வ, அஹம் அத்தனோ கம்மம் கத்வா தும்ஹாகம் ஸுங்கம் த³தா³மி, க⁴ரேயேவ மே ஜீவிகா ஹோதூ’’தி. ‘‘தவ ஸுங்கேன மய்ஹம் அத்தோ² நத்தி², அஜ்ஜதோ பட்டா²ய மம் உபட்டா²ஹீ’’தி தஸ்ஸ ப²லகஞ்ச ஆவுத⁴ஞ்ச தா³பேஸி. ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி – ‘‘கஞ்சிதே³வஸ்ஸ தோ³ஸம் ஆரோபேத்வா கா⁴தேத்வா ப⁴ரியம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி. அத² நம் ஸோ மரணப⁴யபீ⁴தோ அப்பமத்தோ ஹுத்வா உபட்டா²ஸி.

ராஜா தஸ்ஸ தோ³ஸம் அபஸ்ஸந்தோ காமபரிளாஹே வட்³ட⁴ந்தே ‘‘ஏகமஸ்ஸ தோ³ஸம் ஆரோபேத்வா ராஜாணம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி பக்கோஸாபேத்வா ஏவமாஹ – ‘‘அம்போ⁴ இதோ யோஜனமத்த²கே நதி³யா அஸுகட்டா²னம் நாம க³ந்த்வா ஸாயம் மம ந்ஹானவேலாய குமுது³ப்பலானி சேவ அருணவதீமத்திகஞ்ச ஆஹர. ஸசே தஸ்மிம் க²ணே நாக³ச்ச²ஸி, ஆணம் தே கரிஸ்ஸாமீ’’தி. ஸேவகோ கிர சதூஹிபி தா³ஸேஹி பதிகிட்ட²தரோ. த⁴னக்கீதாத³யோ ஹி தா³ஸா ‘‘ஸீஸம் மே ருஜ்ஜதி, பிட்டி² மே ருஜ்ஜதீ’’தி வத்வா அச்சி²தும் லப⁴ந்தியேவ. ஸேவகஸ்ஸேதம் நத்தி², ஆணத்தகம்மம் காதுமேவ வட்டதி. தஸ்மா ஸோ ‘‘அவஸ்ஸம் மயா க³ந்தப்³ப³ம், குமுது³ப்பலேஹி ஸத்³தி⁴ம் அருணவதீமத்திகா நாம நாக³ப⁴வனே உப்பஜ்ஜதி, அஹம் குஹிம் லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேந்தோ மரணப⁴யபீ⁴தோ வேகே³ன கே³ஹம் க³ந்த்வா, ‘‘ப⁴த்³தே³, நிட்டி²தம் மே ப⁴த்த’’ந்தி ஆஹ. ‘‘உத்³த⁴னமத்த²கே, ஸாமீ’’தி. ஸோ யாவ ப⁴த்தம் ஓதரதி, தாவ ஸந்தா⁴ரேதும் அஸக்கோந்தோ உளுங்கேன கஞ்ஜிகம் ஹராபேத்வா யதா²லத்³தே⁴ன ப்³யஞ்ஜனேன ஸத்³தி⁴ம் அல்லமேவ ப⁴த்தம் பச்சி²யம் ஓபீளேத்வா ஆதா³ய யோஜனிகம் மக்³க³ம் பக்க²ந்தோ³, தஸ்ஸ க³ச்ச²ந்தஸ்ஸேவ ப⁴த்தம் பக்கம் அஹோஸி. ஸோ அனுச்சி²ட்ட²ம் கத்வாவ தோ²கம் ப⁴த்தம் அபனேத்வா பு⁴ஞ்ஜந்தோ ஏகம் அத்³தி⁴கம் தி³ஸ்வா மயா அபனேத்வா ட²பிதம் தோ²கம் அனுச்சி²ட்ட²ம் ப⁴த்தமேவ அத்தி² க³ஹேத்வா பு⁴ஞ்ஜ ஸாமீதி. ஸோ க³ண்ஹித்வா பு⁴ஞ்ஜி. இதரோபி பு⁴ஞ்ஜித்வா ஏகம் ப⁴த்தமுட்டி²ம் உத³கே கி²பித்வா முக²ம் விக்கா²லேத்வா மஹந்தேன ஸத்³தே³ன ‘‘இமஸ்மிம் நதீ³பதே³ஸே அதி⁴வத்தா² நாகா³ ஸுபண்ணா தே³வதா ச வசனம் மே ஸுணந்து, ராஜா மய்ஹம் ஆணம் காதுகாமோ ‘குமுது³ப்பலேஹி ஸத்³தி⁴ம் அருணவதீமத்திகம் ஆஹரா’தி மம் ஆணாபேஸி, அத்³தி⁴கமனுஸ்ஸஸ்ஸ ச மே ப⁴த்தம் தி³ன்னம், தம் ஸஹஸ்ஸானிஸம்ஸம், உத³கே மச்சா²னம் தி³ன்னம், தம் ஸதானிஸம்ஸம். ஏத்தகம் புஞ்ஞப²லம் தும்ஹாகம் பத்திம் கத்வா த³ம்மி, மய்ஹம் குமுது³ப்பலேஹி ஸத்³தி⁴ம் அருணவதீமத்திகம் ஆஹரதா²’’தி திக்க²த்தும் அனுஸ்ஸாவேஸி. தத்த² அதி⁴வத்தோ² நாக³ராஜா தம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வா மஹல்லகவேஸேன தஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா ‘‘கிம் வதே³ஸீ’’தி ஆஹ. ஸோ புனபி ததே²வ வத்வா ‘‘மய்ஹம் தம் பத்திம் தே³ஹீ’’தி வுத்தே, ‘‘தே³மீ’’தி ஆஹ. புனபி ‘‘தே³ஹீ’’தி வுத்தே, ‘‘தே³மி, ஸாமீ’’தி ஆஹ. ஏவம் ஸோ த்³வே தயோ வாரே பத்திம் ஆஹராபேத்வா குமுது³ப்பலேஹி ஸத்³தி⁴ம் அருணவதீமத்திகம் அதா³ஸி.

ராஜா பன சிந்தேஸி – ‘‘மனுஸ்ஸா நாம ப³ஹுமாயா, ஸசே ஸோ கேனசி உபாயேன லபே⁴ய்ய, கிச்சம் மே ந நிப்ப²ஜ்ஜேய்யா’’தி. ஸோ காலஸ்ஸேவ த்³வாரம் பித³ஹாபேத்வா முத்³தி³கம் அத்தனோ ஸந்திகம் ஆஹராபேஸி. இதரோபி புரிஸோ ரஞ்ஞோ ந்ஹானவேலாயமேவாக³ந்த்வா த்³வாரம் அலப⁴ந்தோ த்³வாரபாலம் பக்கோஸேத்வா ‘‘த்³வாரம் விவரா’’தி ஆஹ. ‘‘ந ஸக்கா விவரிதும், ராஜா காலஸ்ஸேவ முத்³தி³கம் த³த்வா ராஜகே³ஹம் ஆஹராபேஸீ’’தி. ஸோ ‘‘ராஜதூ³தோ அஹம், த்³வாரம் விவரா’’தி வத்வாபி ‘‘த்³வாரம் அலப⁴ந்தோ நத்தி² மே இதா³னி ஜீவிதம். கிம் நு கோ² கரிஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா த்³வாரஸ்ஸ உபரிஉம்மாரே மத்திகாபிண்ட³ம் கி²பித்வா தஸ்ஸூபரி புப்பா²னி லக்³கே³த்வா மஹாஸத்³த³ம் கரோந்தோ, ‘‘அம்போ⁴, நக³ரவாஸினோ ரஞ்ஞோ மயா ஆணத்தியா க³தபா⁴வம் ஜானாத², ராஜா மம் அகாரணேன வினாஸேதுகாமோ’’தி திக்க²த்தும் விரவித்வா ‘‘கத்த² நு கோ² க³ச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா ‘‘பி⁴க்கூ² நாம முது³ஹத³யா, விஹாரம் க³ந்த்வா நிபஜ்ஜிஸ்ஸாமீ’’தி ஸன்னிட்டா²னமகாஸி. இமே ஹி நாம ஸத்தா ஸுகி²தகாலே பி⁴க்கூ²னம் அத்தி²பா⁴வம்பி அஜானித்வா து³க்கா²பி⁴பூ⁴தகாலே விஹாரம் க³ந்துகாமா ஹோந்தி, தஸ்மா ஸோபி ‘‘மே அஞ்ஞம் தாணம் நத்தீ²’’தி விஹாரம் க³ந்த்வா ஏகஸ்மிம் பா²ஸுகட்டா²னே நிபஜ்ஜி. அத² ரஞ்ஞோபி தம் ரத்திம் நித்³த³ம் அலப⁴ந்தஸ்ஸ தம் இத்தி²ம் அனுஸ்ஸரந்தஸ்ஸ காமபரிளாஹோ உப்பஜ்ஜி. ஸோ சிந்தேஸி – ‘‘விபா⁴தக்க²ணேயேவ தம் புரிஸம் கா⁴தாபேத்வா தம் இத்தி²ம் ஆனேஸ்ஸாமீ’’தி.

தஸ்மிம் க²ணேயேவ ஸட்டி²யோஜனிகாய லோஹகும்பி⁴யா நிப்³ப³த்தா சத்தாரோ புரிஸா பக்குதி²தாய உக்க²லியா தண்டு³லா விய ஸம்பரிவத்தகம் பச்சமானா திம்ஸாய வஸ்ஸஸஹஸ்ஸேஹி ஹேட்டி²மதலம் பத்வா அபரேஹி திம்ஸாய வஸ்ஸஸஹஸ்ஸேஹி புன முக²வட்டியம் பாபுணிம்ஸு. தே ஸீஸம் உக்கி²பித்வா அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஓலோகேத்வா ஏகேகம் கா³த²ம் வத்துகாமா வத்தும் அஸக்கோந்தா ஏகேகம் அக்க²ரம் வத்வா பரிவத்தித்வா லோஹகும்பி⁴மேவ பவிட்டா². ராஜா நித்³த³ம் அலப⁴ந்தோ மஜ்ஜி²மயாமஸமனந்தரே தம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வா பீ⁴தோ உத்ரஸ்தமானஸோ ‘‘கிம் நு கோ² மய்ஹம் ஜீவிதந்தராயோ ப⁴விஸ்ஸதி, உதா³ஹு மே அக்³க³மஹேஸியா, உதா³ஹு மே ரஜ்ஜம் வினஸ்ஸிஸ்ஸதீ’’தி சிந்தேந்தோ ஸகலரத்திம் அக்கீ²னி நிமீலேதும் நாஸக்கி². ஸோ அருணுக்³க³மனவேலாய ஏவ புரோஹிதம் பக்கோஸாபேத்வா, ‘‘ஆசரிய, மயா மஜ்ஜி²மயாமஸமனந்தரே மஹந்தா பே⁴ரவஸத்³தா³ ஸுதா, ‘ரஜ்ஜஸ்ஸ வா அக்³க³மஹேஸியா வா மய்ஹம் வா கஸ்ஸ அந்தராயோ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி ந ஜானாமி, தேன மே த்வம் பக்கோஸாபிதோ’’தி ஆஹ. மஹாராஜ, கிம் தே ஸத்³தா³ ஸுதாதி? ‘‘ஆசரிய, து³-இதி ஸ-இதி ந-இதி ஸோ-இதீதி இமே ஸத்³தே³ அஸ்ஸோஸிம், இமேஸம் நிப்ப²த்திம் உபதா⁴ரேஹீ’’தி. ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ மஹாஅந்த⁴காரம் பவிட்ட²ஸ்ஸ விய ந கிஞ்சி பஞ்ஞாயதி, ‘‘ந ஜானாமீ’’தி வுத்தே ‘‘பன லாப⁴ஸக்காரோ மே பரிஹாயிஸ்ஸதீ’’தி பா⁴யித்வா ‘‘பா⁴ரியம், மஹாராஜா’’தி ஆஹ. ‘‘கிம், ஆசரியா’’தி? ‘‘ஜீவிதந்தராயோ தே பஞ்ஞாயதீ’’தி. ஸோ த்³விகு³ணம் பீ⁴தோ, ‘‘ஆசரிய, அத்தி² கிஞ்சி பன படிகா⁴தகாரண’’ந்தி ஆஹ. ‘‘அத்தி², மஹாராஜ, மா பா⁴யி, அஹம் தயோ வேதே³ ஜானாமீ’’தி. ‘‘கிம் பன லத்³து⁴ம் வட்டதீ’’தி? ‘‘ஸப்³ப³ஸதயஞ்ஞம் யஜித்வா ஜீவிதம் லபி⁴ஸ்ஸஸி, தே³வா’’தி. ‘‘கிம் லத்³து⁴ம் வட்டதீ’’தி? ஹத்தி²ஸதம் அஸ்ஸஸதம் உஸப⁴ஸதம் தே⁴னுஸதம் அஜஸதம் உரப்³ப⁴ஸதம் குக்குடஸதம் ஸூகரஸதம் தா³ரகஸதம் தா³ரிகாஸதந்தி ஏவம் ஏகேகம் பாணஜாதிம் ஸதம் ஸதம் கத்வா க³ண்ஹாபேந்தோ ‘‘ஸசே மிக³ஜாதிமேவ க³ண்ஹாபேஸ்ஸாமி, ‘அத்தனோ கா²த³னீயமேவ க³ண்ஹாபேதீ’தி வக்க²ந்தீ’’தி ஹத்தி²அஸ்ஸமனுஸ்ஸேபி க³ண்ஹாபேதி. ராஜா ‘‘மம ஜீவிதமேவ மய்ஹம் லாபோ⁴’’தி சிந்தேத்வா ‘‘ஸப்³ப³பாணே ஸீக⁴ம் க³ண்ஹதா²’’தி ஆஹ. ஆணத்தமனுஸ்ஸா அதி⁴கதரம் க³ண்ஹிம்ஸு. வுத்தம்பி சேதம் கோஸலஸம்யுத்தே –

‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ மஹாயஞ்ஞோ பச்சுபட்டி²தோ ஹோதி, பஞ்ச ச உஸப⁴ஸதானி பஞ்ச ச வச்ச²தரஸதானி பஞ்ச ச வச்ச²தரிஸதானி பஞ்ச ச அஜஸதானி பஞ்ச ச உரப்³ப⁴ஸதானி தூ²ணூபனீதானி ஹோந்தி யஞ்ஞத்தா²ய. யேபிஸ்ஸ தே ஹோந்தி தா³ஸாதி வா பேஸ்ஸாதி வா கம்மகராதி வா, தேபி த³ண்ட³தஜ்ஜிதா ப⁴யதஜ்ஜிதா அஸ்ஸுமுகா² ருத³மானா பரிகம்மானி கரோந்தீ’’தி (ஸம். நி. 1.120).

மஹாஜனோ அத்தனோ அத்தனோ புத்ததீ⁴துஞாதீனம் அத்தா²ய பரிதே³வமானோ மஹாஸத்³த³மகாஸி, மஹாபத²வீஉந்த்³ரியனஸத்³தோ³ விய அஹோஸி. அத² மல்லிகா தே³வீ தம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வா ரஞ்ஞோ ஸந்திகம் க³ந்த்வா ‘‘கிம் நு கோ² தே, மஹாராஜ, இந்த்³ரியானி அபாகதிகானி, கிலந்தரூபானி விய பஞ்ஞாயந்தீ’’தி புச்சி². ‘‘கிம் துய்ஹம், மல்லிகே, த்வம் மம கண்ணமூலேன ஆஸிவிஸம்பி க³ச்ச²ந்தம் ந ஜானாஸீ’’தி? ‘‘கிம் பனேதம், தே³வா’’தி? ‘‘ரத்திபா⁴கே³ மே ஏவரூபோ நாம ஸத்³தோ³ ஸுதோ, ஸ்வாஹம் புரோஹிதம் புச்சி²த்வா ஜீவிதந்தராயோ தே பஞ்ஞாயதி, ஸப்³ப³ஸதயஞ்ஞம் யஜித்வா ஜீவிதம் லபி⁴ஸ்ஸஸீ’’தி ஸுத்வா ‘‘மம ஜீவிதமேவ மய்ஹம் லாபோ⁴’’தி இமே பாணே க³ண்ஹாபேஸிந்தி. மல்லிகா தே³வீ, ‘‘அந்த⁴பா³லோஸி, மஹாராஜ, கிஞ்சாபி மஹாப⁴க்கோ²ஸி, அனேகஸூபப்³யஞ்ஜனவிகதிகம் தோ³ணபாகம் போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜஸி, த்³வீஸு ரட்டே²ஸு ரஜ்ஜம் காரேஸி, பஞ்ஞா பன தே மந்தா³’’தி ஆஹ. ‘‘கஸ்மா ஏவம் வதே³ஸி, தே³வீ’’தி? ‘‘கஹம் தயா அஞ்ஞஸ்ஸ மரணேன அஞ்ஞஸ்ஸ ஜீவிதலாபோ⁴ தி³ட்ட²புப்³போ³, அந்த⁴பா³லஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ கத²ம் க³ஹேத்வா கஸ்மா மஹாஜனஸ்ஸ உபரி து³க்க²ம் கி²பஸி, து⁴ரவிஹாரே ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ அக்³க³புக்³க³லோ அதீதாதீ³ஸு அப்படிஹதஞாணோ ஸத்தா² வஸதி, தம் புச்சி²த்வா தஸ்ஸோவாத³ம் கரோஹீ’’தி வுத்தே ராஜா ஸல்லஹுகேஹி யானேஹி மல்லிகாய ஸத்³தி⁴ம் விஹாரம் க³ந்த்வா மரணப⁴யதஜ்ஜிதோ கிஞ்சி வத்தும் அஸக்கோந்தோ ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

அத² நம் ஸத்தா² ‘‘ஹந்த³ குதோ நு த்வம், மஹாராஜ, ஆக³ச்ச²ஸி தி³வா தி³வஸ்ஸா’’தி பட²மதரம் ஆலபி. ஸோ துண்ஹீயேவ நிஸீதி³. ததோ மல்லிகா ப⁴க³வதோ ஆரோசேஸி – ‘‘ப⁴ந்தே, ரஞ்ஞா கிர மஜ்ஜி²மயாமஸமனந்தரே ஸத்³தோ³ ஸுதோ. அத² நம் புரோஹிதஸ்ஸ ஆரோசேஸி. புரோஹிதோ ‘ஜீவிதந்தராயோ தே ப⁴விஸ்ஸதி, தஸ்ஸ படிகா⁴தத்தா²ய ஸப்³ப³ஸதே பாணே க³ஹேத்வா தேஸம் க³லலோஹிதேன யஞ்ஞே யஜிதே ஜீவிதம் லபி⁴ஸ்ஸஸீ’தி ஆஹ. ராஜா பாணே க³ண்ஹாபேஸி, தேனாயம் மயா இதா⁴னீதோ’’தி. ‘‘ஏவம் கிர, மஹாராஜா’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘கிந்தி தே ஸத்³தோ³ ஸுதோ’’தி? ஸோ அத்தனா ஸுதனியாமேனேவ ஆசிக்கி². ததா²க³தஸ்ஸ தம் ஸுத்வாவ ஏகோபா⁴ஸோ அஹோஸி. அத² நம் ஸத்தா ஆஹ – ‘‘மா பா⁴யி, மஹாராஜ, தவ அந்தராயோ நத்தி², பாபகம்மினோ ஸத்தா² அத்தனோ து³க்க²ம் ஆவீகரோந்தா ஏவமாஹம்ஸூ’’தி. ‘‘கிம் பன, ப⁴ந்தே, தேஹி கத’’ந்தி? அத² கோ² ப⁴க³வா தேஸம் கம்மம் ஆசிக்கி²தும் ‘‘தேன ஹி, மஹாராஜ, ஸுணாஹீ’’தி வத்வா அதீதம் ஆஹரி –

அதீதே வீஸதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகேஸு மனுஸ்ஸேஸு கஸ்ஸபோ ப⁴க³வா லோகே உப்பஜ்ஜித்வா வீஸதியா கீ²ணாஸவஸஹஸ்ஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் சாரிகம் சரமானோ பா³ராணஸிமக³மாஸி. பா³ராணஸிவாஸினோ த்³வேபி தயோபி ப³ஹுதராபி ஏகதோ ஹுத்வா ஆக³ந்துகதா³னம் பவத்தயிம்ஸு. ததா³ பா³ராணஸியம் சத்தாலீஸகோடிவிப⁴வா சத்தாரோ ஸேட்டி²புத்தா ஸஹாயகா அஹேஸும். தே மந்தயிம்ஸு – ‘‘அம்ஹாகம் கே³ஹே ப³ஹுத⁴னம், தேன கிம் கரோமா’’தி? ‘‘ஏவரூபே பு³த்³தே⁴ சாரிகம் சரமானே தா³னம் த³ஸ்ஸாம, ஸீலம் ரக்கி²ஸ்ஸாம, பூஜம் கரிஸ்ஸாமா’’தி ஏகோபி அவத்வா தேஸு ஏகோ தாவ ஏவமாஹ – ‘‘திகி²ணஸுரம் பிவந்தா மது⁴ரமம்ஸம் கா²த³ந்தா விசரிஸ்ஸாம, இத³ம் அம்ஹாகம் ஜீவிதப²ல’’ந்தி. அபரோபி ஏவமாஹ – ‘‘தே³வஸிகம் திவஸ்ஸிகக³ந்த⁴ஸாலிப⁴த்தம் நானக்³க³ரஸேஹி பு⁴ஞ்ஜந்தா விசரிஸ்ஸாமா’’தி. அபரோபி ஏவமாஹ – ‘‘நானப்பகாரம் பூவக²ஜ்ஜகவிகதிம் பசாபேத்வா கா²த³ந்தா விசரிஸ்ஸாமா’’தி. அபரோபி ஏவமாஹ – ‘‘ஸம்மா மயம் அஞ்ஞம் கிஞ்சி ந கரிஸ்ஸாம, ‘த⁴னம் த³ஸ்ஸாமா’தி வுத்தே அனிச்ச²மானா இத்தீ² நாம நத்தி², தஸ்மா த⁴னேன பலோபே⁴த்வா பாரதா³ரிககம்மம் கரிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘ஸாது⁴, ஸாதூ⁴’’தி ஸப்³பே³வ தஸ்ஸ கதா²ய அட்ட²ம்ஸு.

தே ததோ பட்டா²ய அபி⁴ரூபானம் இத்தீ²னம் த⁴னம் பேஸேத்வா வீஸதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி பாரதா³ரிககம்மம் கத்வா காலம் கத்வா அவீசினிரயே நிப்³ப³த்தா. தே ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம் நிரயே பச்சித்வா தத்த² காலம் கத்வா பக்காவஸேஸேன ஸட்டி²யோஜனிகாய லோஹகும்பி⁴யா நிப்³ப³த்தித்வா திம்ஸாய வஸ்ஸஸஹஸ்ஸேஹி ஹேட்டி²மதலம் பத்வா புனபி திம்ஸாய வஸ்ஸஸஹஸ்ஸேஹி லோஹகும்பி⁴முக²ம் பத்வா ஏகேகம் கா³த²ம் வத்துகாமா ஹுத்வா வத்தும் அஸக்கோந்தா ஏகேகம் அக்க²ரம் வத்வா புன பரிவத்தித்வா, லோஹகும்பி⁴மேவ பவிட்டா². ‘‘வதே³ஹி, மஹாராஜ, பட²மம் தே கிம் ஸத்³தோ³ நாம ஸுதோ’’தி? ‘‘து³-இதி, ப⁴ந்தே’’தி. ஸத்தா² தேன அபரிபுண்ணம் கத்வா வுத்தம் கா³த²ம் பரிபுண்ணம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவமாஹ –

‘‘து³ஜ்ஜீவிதமஜீவிம்ஹ, யே ஸந்தே ந த³த³ம்ஹஸே;

விஜ்ஜமானேஸு போ⁴கே³ஸு, தீ³பம் நாகம்ஹ அத்தனோ’’தி. (ஜா. 1.4.53; பே. வ. 804);

அத² ரஞ்ஞோ இமிஸ்ஸா கா³தா²ய அத்த²ம் பகாஸேத்வா, ‘‘கிம் தே, மஹாராஜ, து³தியஸத்³தோ³ ததியஸத்³தோ³ சதுத்த²ஸத்³தோ³ ஸுதோ’’தி புச்சி²த்வா ‘‘ஏவம் நாமா’’தி வுத்தே அவஸேஸம் பரிபூரேந்தோ –

‘‘ஸட்டி²வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி, பரிபுண்ணானி ஸப்³ப³ஸோ;

நிரயே பச்சமானானம், கதா³ அந்தோ ப⁴விஸ்ஸதி.

‘‘நத்தி² அந்தோ குதோ அந்தோ, ந அந்தோ படிதி³ஸ்ஸதி;

ததா³ ஹி பகதம் பாபம், மம துய்ஹஞ்ச மாரிஸா.

‘‘ஸோஹம் நூன இதோ க³ந்த்வா, யோனிம் லத்³தா⁴ன மானுஸிம்;

வத³ஞ்ஞூ ஸீலஸம்பன்னோ, காஹாமி குஸலம் ப³ஹு’’ந்தி. (ஜா. 1.4.54-56; பே. வ. 802, 803, 805) –

படிபாடியா இமா கா³தா² வத்வா தாஸம் அத்த²ம் பகாஸேத்வா ‘‘இதி கோ², மஹாராஜ, தே சத்தாரோ ஜனா ஏகேகம் கா³த²ம் வத்துகாமாபி வத்தும் அஸக்கோந்தா ஏககமேவ அக்க²ரம் வத்வா புன லோஹகும்பி⁴மேவ பவிட்டா²’’தி ஆஹ.

ரஞ்ஞா கிர பஸேனதி³கோஸலேன தஸ்ஸ ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸுதகாலதோ பட்டா²ய தே ஹேட்டா² ப⁴ஸ்ஸந்தி ஏவ, அஜ்ஜாபி ஏகம் வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம் நாதிக்கமந்தி. ரஞ்ஞோ தம் தே³ஸனம் ஸுத்வா மஹாஸம்வேகோ³ உப்பஜ்ஜி. ஸோ ‘‘பா⁴ரியம் வதித³ம் பாரதா³ரிககம்மம் நாம, ஏகம் கிர பு³த்³த⁴ந்தரம் நிரயே பச்சித்வா ததோ சுதா ஸட்டி²யோஜனிகாய லோஹகும்பி⁴யா நிப்³ப³த்தித்வா தத்த² ஸட்டி²வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி பச்சித்வா ஏவம்பி நேஸம் து³க்கா² முச்சனகாலோ ந பஞ்ஞாயதி, அஹம்பி பரதா³ரே ஸினேஹம் கத்வா ஸப்³ப³ரத்திம் நித்³த³ம் ந லபி⁴ம், இதா³னி இதோ பட்டா²ய பரதா³ரே மானஸம் ந ப³ந்தி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா ததா²க³தம் ஆஹ – ‘‘ப⁴ந்தே, அஜ்ஜ மே ரத்தியா தீ³க⁴பா⁴வோ ஞாதோ’’தி. ஸோபி புரிஸோ தத்தே²வ நிஸின்னோ தம் கத²ம் ஸுத்வா ‘‘லத்³தோ⁴ மே ப³லவப்பச்சயோ’’தி ஸத்தா²ரம் ஆஹ – ‘‘ப⁴ந்தே, ரஞ்ஞா தாவ அஜ்ஜ ரத்தியா தீ³க⁴பா⁴வோ ஞாதோ, அஹம் பன ஹிய்யோ ஸயமேவ யோஜனஸ்ஸ தீ³க⁴பா⁴வம் அஞ்ஞாஸி’’ந்தி. ஸத்தா² த்³வின்னம்பி கத²ம் ஸம்ஸந்தி³த்வா ‘‘ஏகச்சஸ்ஸ ரத்தி தீ³கா⁴ ஹோதி, ஏகச்சஸ்ஸ யோஜனம் தீ³க⁴ம் ஹோதி, பா³லஸ்ஸ பன ஸம்ஸாரோ தீ³கோ⁴ ஹோதீ’’தி வத்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ இமம் கா³த²மாஹ –

60. ‘‘தீ³கா⁴ ஜாக³ரதோ ரத்தி, தீ³க⁴ம் ஸந்தஸ்ஸ யோஜனம்;

தீ³கோ⁴ பா³லான ஸம்ஸாரோ, ஸத்³த⁴ம்மம் அவிஜானத’’ந்தி.

தத்த² தீ³கா⁴தி ரத்தி நாமேஸா தியாமமத்தாவ, ஜாக³ரந்தஸ்ஸ பன தீ³கா⁴ ஹோதி, த்³விகு³ணதிகு³ணா விய ஹுத்வா கா²யதி. தஸ்ஸா தீ³க⁴பா⁴வம் அத்தானம் மங்குணஸங்க⁴ஸ்ஸ ப⁴த்தம் கத்வா யாவ ஸூரியுக்³க³மனா ஸம்பரிவத்தகம் ஸேமானோ மஹாகுஸீதோபி, ஸுபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸிரிஸயனே ஸயமானோ காமபோ⁴கீ³பி ந ஜானாதி, ஸப்³ப³ரத்திம் பன பதா⁴னம் பத³ஹந்தோ யோகா³வசரோ ச, த⁴ம்மகத²ம் கதே²ந்தோ த⁴ம்மகதி²கோ ச, ஆஸனஸமீபே ட²த்வா த⁴ம்மம் ஸுணந்தோ ச, ஸீஸரோகா³தி³பு²ட்டோ² வா ஹத்த²பாத³ச்சே²த³னாதி³ம் பத்தோ வா வேத³னாபி⁴பூ⁴தோ ச, ரத்திம் மக்³க³படிபன்னோ அத்³தி⁴கோ ச ஜானாதி. யோஜனந்தி யோஜனம்பி சதுகா³வுதமத்தமேவ, ஸந்தஸ்ஸ பன கிலந்தஸ்ஸ தீ³க⁴ம் ஹோதி, த்³விகு³ணதிகு³ணம் விய கா²யதி. ஸகலதி³வஸஞ்ஹி மக்³க³ம் க³ந்த்வா கிலந்தோ படிபத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தம் தி³ஸ்வா ‘‘புரதோ கா³மோ கீவதூ³ரோ’’தி புச்சி²த்வா ‘‘யோஜன’’ந்தி வுத்தே தோ²கம் க³ந்த்வா அபரம்பி புச்சி²த்வா தேனாபி ‘‘யோஜன’’ந்தி வுத்தே புன தோ²கம் க³ந்த்வா அபரம்பி புச்ச²தி. ஸோபி ‘‘யோஜன’’ந்தி வத³தி. ஸோ புச்சி²தபுச்சி²தா யோஜனந்தேவ வத³ந்தி, தீ³க⁴ம் வதித³ம் யோஜனம், ஏகயோஜனம் த்³வே தீணி யோஜனானி விய மஞ்ஞேதி. பா³லானந்தி இத⁴லோகபரலோகத்த²ம் பன அஜானந்தானம் பா³லானம் ஸம்ஸாரவட்டஸ்ஸ பரியந்தம் காதும் அஸக்கோந்தானம் யம் ஸத்ததிம்ஸபோ³தி⁴பக்கி²யபே⁴த³ம் ஸத்³த⁴ம்மம் ஞத்வா ஸம்ஸாரஸ்ஸ அந்தம் கரோந்தி, தம் ஸத்³த⁴ம்மம் அவிஜானதம் ஸம்ஸாரோ தீ³கோ⁴ நாம ஹோதி. ஸோ ஹி அத்தனோ த⁴ம்மதாய ஏவ தீ³கோ⁴ நாம. வுத்தம்பி சேதம் – ‘‘அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ, புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதீ’’தி (ஸம். நி. 2.124). பா³லானம் பன பரியந்தம் காதும் அஸக்கோந்தானம் அதிதீ³கோ⁴யேவாதி.

தே³ஸனாவஸானே ஸோ புரிஸோ ஸோதாபத்திப²லம் பத்தோ, அஞ்ஞேபி ப³ஹூ ஸோதாபத்திப²லாதீ³னி பத்தா. மஹாஜனஸ்ஸ ஸாத்தி²கா த⁴ம்மதே³ஸனா ஜாதாதி.

ராஜா ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா க³ச்ச²ந்தோயேவ தே ஸத்தே ப³ந்த⁴னா மோசேஸி. தத்த² இத்தி²புரிஸா ப³ந்த⁴னா முத்தா ஸீஸம் ந்ஹத்வா ஸகானி கே³ஹானி க³ச்ச²ந்தா ‘‘சிரம் ஜீவது நோ, அய்யா, மல்லிகா தே³வீ, தம் நிஸ்ஸாய ஜீவிதம் லபி⁴ம்ஹா’’தி மல்லிகாய கு³ணகத²ம் கத²யிம்ஸு. ஸாயன்ஹஸமயே பி⁴க்கூ² த⁴ம்மஸபா⁴யம் கத²ம் ஸமுட்டா²பேஸும் – ‘‘அஹோ பண்டி³தா வதாயம், மல்லிகா, அத்தனோ பஞ்ஞம் நிஸ்ஸாய ஏத்தகஸ்ஸ ஜனஸ்ஸ ஜீவிததா³னம் அதா³ஸீ’’தி. ஸத்தா² க³ந்த⁴குடியம் நிஸின்னோவ தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் கத²ம் ஸுத்வா க³ந்த⁴குடிதோ நிக்க²மித்வா த⁴ம்மஸப⁴ம் பவிஸித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³த்வா ‘‘காய நுத்த², பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி கதா²ய ஸன்னிஸின்னா’’தி புச்சி²த்வா ‘‘இமாய நாமா’’தி வுத்தே, ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, மல்லிகா, இதா³னேவ அத்தனோ பஞ்ஞம் நிஸ்ஸாய மஹாஜனஸ்ஸ ஜீவிததா³னம் தே³தி, புப்³பே³பி அதா³ஸியேவா’’தி வத்வா தமத்த²ம் பகாஸந்தோ அதீதம் ஆஹரி –

அதீதே பா³ராணஸியம் ரஞ்ஞோ புத்தோ ஏகம் நிக்³ரோத⁴ருக்க²ம் உபஸங்கமித்வா தத்த² நிப்³ப³த்தாய தே³வதாய ஆயாசி – ‘‘ஸாமி தே³வராஜ, இமஸ்மிம் ஜம்பு³தீ³பே ஏகஸதராஜானோ ஏகஸதஅக்³க³மஹேஸியோ, ஸசாஹம் பிது அச்சயேன ரஜ்ஜம் லபி⁴ஸ்ஸாமீ, ஏதேஸம் க³லலோஹிதேன ப³லிம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி. ஸோ பிதரி காலகதே ரஜ்ஜம் பத்வா ‘‘தே³வதாய மே ஆனுபா⁴வேன ரஜ்ஜம் பத்தம், ப³லிமஸ்ஸா கரிஸ்ஸாமீ’’தி மஹதியா ஸேனாய நிக்க²மித்வா ஏகம் ராஜானம் அத்தனோ வஸே வத்தேத்வா தேன ஸத்³தி⁴ம் அபரம்பி அபரம்பீதி ஸப்³பே³ ராஜானோ அத்தனோ வஸே கத்வா ஸத்³தி⁴ம் அக்³க³மஹேஸீஹி ஆதா³ய க³ச்ச²ந்தோ உக்³க³ஸேனஸ்ஸ நாம ஸப்³ப³கனிட்ட²ஸ்ஸ ரஞ்ஞோ த⁴ம்மதி³ன்னா நாம அக்³க³மஹேஸீ க³ருக³ப்³பா⁴, தம் ஓஹாய ஆக³ந்த்வா ‘‘ஏத்தகஜனம் விஸபானகம் பாயேத்வா மாரேஸ்ஸாமீ’’தி ருக்க²மூலம் ஸோதா⁴பேஸி. தே³வதா சிந்தேஸி – ‘‘அயம் ராஜா ஏத்தகே ராஜானோ க³ண்ஹந்தோ ‘மம் நிஸ்ஸாய க³ஹிதா இமே’தி சிந்தேத்வா தேஸம் க³லலோஹிதேன மய்ஹம் ப³லிம் காதுகாமோ, ஸசே பனாயம் ஏதே கா⁴தேஸ்ஸதி, ஜம்பு³தீ³பே ராஜவம்ஸோ உபச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸதி, ருக்க²மூலேபி, மே அஸுசி ப⁴விஸ்ஸதி, ஸக்கி²ஸ்ஸாமி நு கோ² ஏதம் நிவாரேது’’ந்தி. ஸா உபதா⁴ரேந்தீ ‘‘நாஹம் ஸக்கி²ஸ்ஸாமீ’’தி ஞத்வா அஞ்ஞம்பி தே³வதம் உபஸங்கமித்வா ஏதமத்த²ம் ஆரோசேத்வா ‘‘த்வம் ஸக்கி²ஸ்ஸஸீ’’தி ஆஹ. தாயபி படிக்கி²த்தா அஞ்ஞம்பி அஞ்ஞம்பீதி ஏவம் ஸகலசக்கவாளதே³வதாயோ உபஸங்கமித்வா தாஹிபி படிக்கி²த்தா சதுன்னம் மஹாராஜூனம் ஸந்திகம் க³ந்த்வா ‘‘மயம் ந ஸக்கோம, அம்ஹாகம் பன ராஜா அம்ஹேஹி புஞ்ஞேன ச பஞ்ஞாய ச விஸிட்டோ², தம் புச்சா²’’தி தேஹிபி படிக்கி²த்தகாலே ஸக்கம் உபஸங்கமித்வா தமத்த²ம் ஆரோசேத்வா, ‘‘தே³வ, தும்ஹேஸு அப்போஸ்ஸுக்கதம் ஆபன்னேஸு க²த்தியவம்ஸோ உபச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ படிஸரணம் ஹோதா²’’தி ஆஹ. ஸக்கோ ‘‘அஹம்பி நம் படிபா³ஹிதும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸாமி, உபாயம் பன தே வக்கா²மீ’’தி வத்வா உபாயம் ஆசிக்கி² – ‘‘க³ச்ச², த்வம் ரஞ்ஞோ பஸ்ஸந்தஸ்ஸேவ ரத்தவத்த²ம் நிவாஸேத்வா அத்தனோ ருக்க²தோ நிக்க²மித்வா க³மனாகாரம் த³ஸ்ஸேஹி. அத² தம் ராஜா ‘தே³வதா க³ச்ச²தி, நிவத்தாபேஸ்ஸாமி ந’ந்தி நானப்பகாரேன யாசிஸ்ஸதி. அத² நம் வதே³ய்யாஸி ‘த்வம் ஏகஸதராஜானோ ஸத்³தி⁴ம் அக்³க³மஹேஸீஹி ஆனேத்வா தேஸம் க³லலோஹிதேன ப³லிம் கரிஸ்ஸாமீ’தி மய்ஹம் ஆயாசித்வா உக்³க³ஸேனஸ்ஸ ரஞ்ஞோ தே³விம் ஓஹாய ஆக³தோ, நாஹம் தாதி³ஸஸ்ஸ முஸாவாத³ஸ்ஸ ப³லிம் ஸம்படிச்சா²மீ’’தி, ‘‘ஏவம் கிர வுத்தே ராஜா தம் ஆணாபேஸ்ஸதி, ஸா ரஞ்ஞோ த⁴ம்மம் தே³ஸேத்வா ஏத்தகஸ்ஸ ஜனஸ்ஸ ஜீவிததா³னம் த³ஸ்ஸதீ’’தி. இமினா காரணேன ஸக்கோ தே³வதாய இமம் உபாயம் ஆசிக்கி². தே³வதா ததா² அகாஸி.

ராஜாபி தம் ஆணாபேஸி. ஸா ஆக³ந்த்வா தேஸம் ராஜூனம் பரியந்தே நிஸின்னம்பி அத்தனோ ராஜானமேவ வந்தி³. ராஜா ‘‘மயி ஸப்³ப³ராஜஜேட்ட²கே டி²தே ஸப்³ப³கனிட்ட²ம் அத்தனோ ஸாமிகம் வந்த³தீ’’தி தஸ்ஸா குஜ்ஜி². அத² நம் ஸா ஆஹ – ‘‘கிம் மய்ஹம் தயி படிப³த்³த⁴ம், அயம் பன மே ஸாமிகோ இஸ்ஸரியஸ்ஸ தா³யகோ, இமம் அவந்தி³த்வா கஸ்மா தம் வந்தி³ஸ்ஸாமீ’’தி? ருக்க²தே³வதா பஸ்ஸந்தஸ்ஸேவ மஹாஜனஸ்ஸ ‘‘ஏவம், ப⁴த்³தே³, ஏவம், ப⁴த்³தே³’’தி வத்வா தம் புப்ப²முட்டி²னா பூஜேஸி. புன ராஜா ஆஹ – ‘‘ஸசே மம் ந வந்த³ஸி, மய்ஹம் ரஜ்ஜஸிரிதா³யிகம் ஏவம் மஹானுபா⁴வம் தே³வதம் கஸ்மா ந வந்த³ஸீ’’தி? ‘‘மஹாராஜ, தயா அத்தனோ புஞ்ஞே ட²த்வா ராஜானோ க³ஹிதா, ந தே³வதாய க³ஹேத்வா தி³ன்னா’’தி. புனபி தம் தே³வதா ‘‘ஏவம், ப⁴த்³தே³, ஏவம், ப⁴த்³தே³’’தி வத்வா ததே²வ பூஜேஸி. புன ஸா ராஜானம் ஆஹ – ‘‘த்வம் ‘தே³வதாய மே ஏத்தகா ராஜானோ க³ஹேத்வா தி³ன்னா’தி வதே³ஸி, இதா³னி தே தே³வதாய உபரி வாமபஸ்ஸே ருக்கோ² அக்³கி³னா த³ட்³டோ⁴, ஸா தம் அக்³கி³ம் நிப்³பா³பேதும் கஸ்மா நாஸக்கி², யதி³ ஏவம் மஹானுபா⁴வா’’தி. புனபி தம் தே³வதா ‘‘ஏவம், ப⁴த்³தே³, ஏவம், ப⁴த்³தே³’’தி வத்வா ததே²வ பூஜேஸி.

ஸா கத²யமானா டி²தா ரோதி³ சேவ ஹஸி ச. அத² நம் ராஜா ‘‘கிம் உம்மத்திகாஸீ’’தி ஆஹ. ‘‘கஸ்மா தே³வ ஏவம் வதே³ஸி’’? ‘‘ந மாதி³ஸியோ உம்மத்திகா ஹோந்தீ’’தி. அத² ‘‘நம் கிம் காரணா ரோத³ஸி சேவ ஹஸஸி சா’’தி? ‘‘ஸுணாஹி, மஹாராஜ, அஹஞ்ஹி அதீதே குலதீ⁴தா ஹுத்வா பதிகுலே வஸந்தீ ஸாமிகஸ்ஸ ஸஹாயகம் பாஹுனகம் ஆக³தம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸ ப⁴த்தம் பசிதுகாமா ‘மம்ஸம் ஆஹரா’தி தா³ஸியா கஹாபணம் த³த்வா தாய மம்ஸம் அலபி⁴த்வா ஆக³தாய ‘நத்தி² மம்ஸ’ந்தி வுத்தே கே³ஹஸ்ஸ பச்சி²மபா⁴கே³ ஸயிதாய ஏளிகாய ஸீஸம் சி²ந்தி³த்வா ப⁴த்தம் ஸம்பாதே³ஸிம். ஸாஹம் ஏகிஸ்ஸாய ஏளிகாய ஸீஸம் சி²ந்தி³த்வா நிரயே பச்சித்வா பக்காவஸேஸேன தஸ்ஸா லோமக³ணனாய ஸீஸச்சே²த³ம் பாபுணிம், ‘த்வம் ஏத்தகம் ஜனம் வதி⁴த்வா கதா³ து³க்கா² முச்சிஸ்ஸஸீ’தி ஏவமஹம் தவ து³க்க²ம் அனுஸ்ஸரந்தீ ரோதி³’’ந்தி வத்வா இமம் கா³த²மாஹ –

‘‘ஏகிஸ்ஸா கண்ட²ம் சே²த்வான, லோமக³ணனாய பச்சிஸம்;

ப³ஹூனம் கண்டே² சே²த்வான, கத²ம் காஹஸி க²த்தியா’’தி.

அத² ‘‘கஸ்மா த்வம் ஹஸஸீ’’தி? ‘‘‘ஏதஸ்மா து³க்கா² முத்தாம்ஹீ’தி துஸ்ஸித்வா, மஹாராஜா’’தி. புனபி தம் தே³வதா ‘‘ஏவம், ப⁴த்³தே³, ஏவம், ப⁴த்³தே³’’தி வத்வா புப்ப²முட்டி²னா பூஜேஸி. ராஜா ‘‘அஹோ மே பா⁴ரியம் கதம் கம்மம், அயம் கிர ஏகம் ஏளிகம் வதி⁴த்வா நிரயே பக்காவஸேஸேன தஸ்ஸா லோமக³ணனாய ஸீஸச்சே²த³ம் பாபுணி, அஹம் ஏத்தகம் ஜனம் வதி⁴த்வா கதா³ ஸோத்தி²ம் பாபுணிஸ்ஸாமீ’’தி ஸப்³பே³ ராஜானோ மோசேத்வா அத்தனோ மஹல்லகதரே வந்தி³த்வா த³ஹரத³ஹரானம் அஞ்ஜலிம் பக்³க³ய்ஹ ஸப்³பே³ க²மாபேத்வா ஸகஸகட்டா²னமேவ பஹிணி.

ஸத்தா² இமம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஆஹரித்வா ‘‘ஏவம், பி⁴க்க²வே, ந இதா³னேவ, மல்லிகா தே³வீ, அத்தனோ பஞ்ஞம் நிஸ்ஸாய மஹாஜனஸ்ஸ ஜீவிததா³னம் தே³தி, புப்³பே³பி அதா³ஸியேவா’’தி வத்வா அதீதம் ஸமோதா⁴னேஸி – ‘‘ததா³ பா³ராணஸிராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ அஹோஸி, த⁴ம்மதி³ன்னா, தே³வீ மல்லிகா, ருக்க²தே³வதா அஹமேவா’’தி. ஏவம் அதீதம் ஸமோதா⁴னேத்வா புன த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ, ‘‘பி⁴க்க²வே, பாணாதிபாதோ நாம ந கத்தப்³ப³யுத்தகோ. பாணாதிபாதினோ ஹி தீ³க⁴ரத்தம் ஸோசந்தீ’’தி வத்வா இமா கா³தா² ஆஹ –

‘‘இத⁴ ஸோசதி பேச்ச ஸோசதி,

பாபகாரீ உப⁴யத்த² ஸோசதி;

ஸோ ஸோசதி ஸோ விஹஞ்ஞதி,

தி³ஸ்வா கம்மகிலிட்ட²மத்தனோ’’தி. (த⁴. ப. 15);

‘‘ஏவம் சே ஸத்தா ஜானேய்யும், து³க்கா²யம் ஜாதிஸம்ப⁴வோ;

ந பாணோ பாணினம் ஹஞ்ஞே, பாணகா⁴தீ ஹி ஸோசதீ’’தி. (ஜா. 1.1.18);

அஞ்ஞதரபுரிஸவத்து² பட²மம்.