1. அகித்திசரியாவண்ணனா
3. ஏவம் ப⁴க³வா ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ ஸதே³வமனுஸ்ஸாய ச பரிஸாய அத்தனோ புப்³ப³சரியாய ஸவனே உஸ்ஸாஹம் ஜனேத்வா இதா³னி தம் புப்³ப³சரிதம் ப⁴வந்தரபடிச்ச²ன்னம் ஹத்த²தலே ஆமலகம் விய பச்சக்க²ம் கரோந்தோ ‘‘யதா³ அஹம் ப்³ரஹாரஞ்ஞே’’திஆதி³மாஹ.
தத்த² யதா³தி யஸ்மிம் காலே. ப்³ரஹாரஞ்ஞேதி மஹாஅரஞ்ஞே, அரஞ்ஞானியம், மஹந்தே வனேதி அத்தோ². ஸுஞ்ஞேதி ஜனவிவித்தே. விபினகானனேதி விபினபூ⁴தே கானனே, பத³த்³வயேனாபி தஸ்ஸ அரஞ்ஞஸ்ஸ க³ஹனபா⁴வமேவ தீ³பேதி, ஸப்³ப³மேதம் காரதீ³பம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வாதி அனுபவிஸித்வா. விஹராமீதி தி³ப்³ப³ப்³ரஹ்மஅரியஆனேஞ்ஜவிஹாரேஹி ஸமுப்பாதி³தஸுக²விஸேஸேன இரியாபத²விஹாரேன ஸரீரது³க்க²ம் விச்சி²ந்தி³த்வா ஹராமி அத்தபா⁴வம் பவத்தேமி. அகித்தி நாம தாபஸோதி ஏவம்னாமகோ தாபஸோ ஹுத்வா யதா³ அஹம் தஸ்மிம் அரஞ்ஞே விஹராமீதி அத்தோ². ஸத்தா² ததா³ அத்தனோ அகித்திதாபஸபா⁴வம் த⁴ம்மஸேனாபதிஸ்ஸ வத³தி. தத்ராயம் அனுபுப்³பி³கதா² –
அதீதே கிர இமஸ்மிம்யேவ ப⁴த்³த³கப்பே பா³ராணஸியம் ப்³ரஹ்மத³த்தே நாம ராஜினி ரஜ்ஜம் காரேந்தே போ³தி⁴ஸத்தோ அஸீதிகோடிவிப⁴வஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலஸ்ஸ குலே நிப்³ப³த்தி, ‘‘அகித்தீ’’திஸ்ஸ நாமம் கரிம்ஸு. தஸ்ஸ பத³ஸா க³மனகாலே ப⁴கி³னீபி ஜாயி. ‘‘யஸவதீ’’திஸ்ஸா நாமம் கரிம்ஸு. ஸோ ஸோளஸவஸ்ஸகாலே தக்கஸிலம் க³ந்த்வா ஸப்³ப³ஸிப்பானி உக்³க³ஹேத்வா பச்சாக³மாஸி. அத²ஸ்ஸ மாதாபிதரோ காலமகம்ஸு. ஸோ தேஸம் பேதகிச்சானி காரேத்வா கதிபயதி³வஸாதிக்கமேன ரதனாவலோகனம் ஆயுத்தகபுரிஸேஹி காரயமானோ ‘‘ஏத்தகம் மத்திகம், ஏத்தகம் பேத்திகம், ஏத்தகம் பிதாமஹ’’ந்தி ஸுத்வா ஸம்விக்³க³மானஸோ ஹுத்வா ‘‘இத³ம் த⁴னமேவ பஞ்ஞாயதி, ந த⁴னஸ்ஸ ஸம்ஹாரகா, ஸப்³பே³ இமம் த⁴னம் பஹாயேவ க³தா, அஹம் பன நம் ஆதா³ய க³மிஸ்ஸாமீ’’தி ராஜானம் ஆபுச்சி²த்வா பே⁴ரிம் சராபேஸி – ‘‘த⁴னேன அத்தி²கா அகித்திபண்டி³தஸ்ஸ கே³ஹம் ஆக³ச்ச²ந்தூ’’தி.
ஸோ ஸத்தாஹம் மஹாதா³னம் பவத்தேத்வா த⁴னே அகீ²யமானே ‘‘கிம் மே இமாய த⁴னகீளாய, அத்தி²கா க³ண்ஹிஸ்ஸந்தீ’’தி நிவேஸனத்³வாரம் விவரித்வா ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணாதி³ப⁴ரிதே ஸாரக³ப்³பே⁴ விவராபேத்வா ‘‘தி³ன்னம்யேவ ஹரந்தூ’’தி கே³ஹம் பஹாய ஞாதிபரிவட்டஸ்ஸ பரிதே³வந்தஸ்ஸ ப⁴கி³னிம் க³ஹேத்வா பா³ராணஸிதோ நிக்க²மித்வா நதி³ம் உத்தரித்வா த்³வே தீணி யோஜனானி க³ந்த்வா பப்³ப³ஜித்வா ரமணீயே பூ⁴மிபா⁴கே³ பண்ணஸாலம் கரித்வா வஸதி. யேன பன த்³வாரேன ததா³ நிக்க²மி, தம் அகித்தித்³வாரம் நாம ஜாதம். யேன தித்தே²ன நதி³ம் ஓதிண்ணோ, தம் அகித்திதித்த²ம் நாம ஜாதம். தஸ்ஸ பப்³ப³ஜிதபா⁴வம் ஸுத்வா ப³ஹூ மனுஸ்ஸா கா³மனிக³மராஜதா⁴னிவாஸினோ தஸ்ஸ கு³ணேஹி ஆகட்³டி⁴யமானஹத³யா அனுபப்³ப³ஜிம்ஸு. மஹாபரிவாரோ அஹோஸி, மஹாலாப⁴ஸக்காரோ நிப்³ப³த்தி, பு³த்³து⁴ப்பாதோ³ விய அஹோஸி. அத² மஹாஸத்தோ ‘‘அயம் லாப⁴ஸக்காரோ மஹா, பரிவாரோபி மஹந்தோ, காயவிவேகமத்தம்பி இத⁴ ந லப⁴தி, மயா ஏகாகினா விஹரிதும் வட்டதீ’’தி சிந்தேத்வா பரமப்பிச்ச²பா⁴வதோ விவேகனின்னதாய ச கஸ்ஸசி அஜானாபேத்வா ஏககோவ நிக்க²மித்வா அனுபுப்³பே³ன த³மிளரட்ட²ம் பத்வா காவீரபட்டனஸமீபே உய்யானே விஹரந்தோ ஜா²னாபி⁴ஞ்ஞாயோ நிப்³ப³த்தேஸி. தத்ராபிஸ்ஸ மஹாலாப⁴ஸக்காரோ உப்பஜ்ஜி. ஸோ தம் ஜிகு³ச்ச²ந்தோ ச²ட்³டே³த்வா ஆகாஸேன க³ந்த்வா காரதீ³பே ஓதரி. ததா³ காரதீ³போ அஹிதீ³போ நாம. ஸோ தத்த² மஹந்தம் காரருக்க²ம் உபனிஸ்ஸாய பண்ணஸாலம் மாபேத்வா வாஸம் கப்பேஸி. அப்பிச்ச²தாய பன கத்த²சி அக³ந்த்வா தஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ ப²லகாலே ப²லானி கா²த³ந்தோ ப²லே அஸதி பத்தானி உத³கஸித்தானி கா²த³ந்தோ ஜா²னஸமாபத்தீஹி வீதினாமேஸி.
தஸ்ஸ ஸீலதேஜேன ஸக்கஸ்ஸ பண்டு³கம்ப³லஸிலாஸனம் உண்ஹாகாரம் த³ஸ்ஸேஸி. ஸக்கோ ‘‘கோ நு கோ² மம் இமம்ஹா டா²னா சாவேதுகாமோ’’தி ஆவஜ்ஜேந்தோ பண்டி³தம் தி³ஸ்வா ‘‘கிமத்த²ம் நு கோ² அயம் தாபஸோ ஏவம் து³க்கரம் தபம் சரதி, ஸக்கத்தம் நு கோ² பத்தே²தி, உதா³ஹு அஞ்ஞம், வீமம்ஸிஸ்ஸாமி நம். அயஞ்ஹி ஸுவிஸுத்³த⁴காயவசீமனோஸமாசாரோ ஜீவிதே நிரபேக்கோ² உத³கஸித்தானி காரபத்தானி கா²த³தி, ஸசே ஸக்கத்தம் பத்தே²தி அத்தனோ ஸித்தானி காரபத்தானி மய்ஹம் த³ஸ்ஸதி, நோ சே, ந த³ஸ்ஸதீ’’தி ப்³ராஹ்மணவண்ணேன தஸ்ஸ ஸந்திகம் அக³மாஸி. போ³தி⁴ஸத்தோபி காரபத்தானி ஸேதே³த்வா ‘‘ஸீதலீபூ⁴தானி கா²தி³ஸ்ஸாமீ’’தி பண்ணஸாலத்³வாரே நிஸீதி³. அத²ஸ்ஸ புரதோ ஸக்கோ ப்³ராஹ்மணரூபேன பி⁴க்கா²ய அத்தி²கோ ஹுத்வா அட்டா²ஸி. மஹாஸத்தோ தம் தி³ஸ்வா ‘‘லாபா⁴ வத மே, ஸுலத்³த⁴ம் வத மே, சிரஸ்ஸம் வத மே யாசகோ தி³ட்டோ²’’தி ஸோமனஸ்ஸப்பத்தோ ஹுத்வா ‘‘அஜ்ஜ மம மனோரத²ம் மத்த²கம் பாபேத்வா தா³னம் த³ஸ்ஸாமீ’’தி பக்கபா⁴ஜனேனேவ ஆதா³ய க³ந்த்வா தா³னபாரமிம் ஆவஜ்ஜேத்வா அத்தனோ அஸேஸேத்வாவ தஸ்ஸ பி⁴க்கா²பா⁴ஜனே பக்கி²பி. ஸக்கோ தம் க³ஹேத்வா தோ²கம் க³ந்த்வா அந்தரதா⁴யி. மஹாஸத்தோபி தஸ்ஸ த³த்வா புன பரியேட்டி²ம் அனாபஜ்ஜித்வா தேனேவ பீதிஸுகே²ன வீதினாமேஸி.
து³தியதி³வஸே பன காரபத்தானி பசித்வா ‘‘ஹிய்யோ த³க்கி²ணேய்யம் அலபி⁴ம், அஜ்ஜ நு கோ² கத²’’ந்தி பண்ணஸாலத்³வாரே நிஸீதி³. ஸக்கோபி ததே²வ ஆக³மி. மஹாஸத்தோ புனபி ததே²வ த³த்வா வீதினாமேஸி. ததியதி³வஸே ச ததே²வ த³த்வா ‘‘அஹோ வத மே லாபா⁴, ப³ஹும் வத புஞ்ஞம் பஸவாமி, ஸசாஹம் த³க்கி²ணேய்யம் லபே⁴ய்யம், ஏவமேவ மாஸம்பி த்³வேமாஸம்பி தா³னம் த³தே³ய்ய’’ந்தி சிந்தேஸி. தீஸுபி தி³வஸேஸு ‘‘தேன தா³னேன ந லாப⁴ஸக்காரஸிலோகம் ந சக்கவத்திஸம்பத்திம் ந ஸக்கஸம்பத்திம் ந ப்³ரஹ்மஸம்பத்திம் ந ஸாவகபோ³தி⁴ம் ந பச்சேகபோ³தி⁴ம் பத்தே²மி, அபி ச இத³ம் மே தா³னம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதூ’’தி யதா²தி⁴காரம் சித்தம் ட²பேஸி. தேன வுத்தம் –
4. ‘‘ததா³ மம் தபதேஜேன, ஸந்தத்தோ திதி³வாபி⁴பூ⁴;
தா⁴ரேந்தோ ப்³ராஹ்மணவண்ணம், பி⁴க்கா²ய மம் உபாக³மி.
5. ‘‘பவனா ஆப⁴தம் பண்ணம், அதேலஞ்ச அலோணிகம்;
மம த்³வாரே டி²தம் தி³ஸ்வா, ஸகடாஹேன ஆகிரிம்.
6. ‘‘தஸ்ஸ த³த்வானஹம் பண்ணம், நிகுஜ்ஜித்வான பா⁴ஜனம்;
புனேஸனம் ஜஹித்வான, பாவிஸிம் பண்ணஸாலகம்.
7. ‘‘து³தியம்பி ததியம்பி, உபக³ஞ்சி² மமந்திகம்;
அகம்பிதோ அனோலக்³கோ³, ஏவமேவமதா³ஸஹம்.
8. ‘‘ந மே தப்பச்சயா அத்தி², ஸரீரஸ்மிம் விவண்ணியம்;
பீதிஸுகே²ன ரதியா, வீதினாமேமி தம் தி³வம்.
9. ‘‘யதி³ மாஸம்பி த்³வேமாஸம், த³க்கி²ணேய்யம் வரம் லபே⁴;
அகம்பிதோ அனோலீனோ, த³தே³ய்யம் தா³னமுத்தமம்.
10. ‘‘ந தஸ்ஸ தா³னம் த³த³மானோ, யஸம் லாப⁴ஞ்ச பத்த²யிம்;
ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பத்த²யானோ, தானி கம்மானி ஆசரி’’ந்தி.
தத்த² ததா³தி யதா³ அஹம் அகித்தினாமகோ தாபஸோ ஹுத்வா தஸ்மிம் தீ³பே காராரஞ்ஞே விஹராமி, ததா³. மந்தி மம. தபதேஜேனாதி ஸீலபாரமிதானுபா⁴வேன. ஸீலஞ்ஹி து³ச்சரிதஸம்கிலேஸஸ்ஸ தபனதோ ‘‘தபோ’’தி வுச்சதி, நேக்க²ம்மவீரியபாரமிதானுபா⁴வேன வா. தாபி ஹி தண்ஹாஸம்கிலேஸஸ்ஸ கோஸஜ்ஜஸ்ஸ ச தபனதோ ‘‘தபோ’’தி வுச்சதி, உக்கம்ஸக³தா ச தா போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ இமஸ்மிம் அத்தபா⁴வேதி. க²ந்திஸம்வரஸ்ஸ சாபி பரமுக்கம்ஸக³மனதோ ‘‘க²ந்திபாரமிதானுபா⁴வேனா’’திபி வத்தும் வட்டதேவ. ‘‘க²ந்தீ பரமம் தபோ’’தி (தீ³. நி. 2.90; த⁴. ப. 184) ஹி வுத்தம். ஸந்தத்தோதி யதா²வுத்தகு³ணானுபா⁴வஜனிதேன த⁴ம்மதாஸித்³தே⁴ன பண்டு³கம்ப³லஸிலாஸனஸ்ஸ உண்ஹாகாரேன ஸந்தாபிதோ. திதி³வாபி⁴பூ⁴தி தே³வலோகாதி⁴பதி, ஸக்கோதி அத்தோ². பண்ணஸாலாய ஸமீபே க³ஹிதம்பி காரபண்ணம் பண்ணஸாலாய அரஞ்ஞமஜ்ஜ²க³தத்தா ‘‘பவனா ஆப⁴த’’ந்தி வுத்தம்.
அதேலஞ்ச அலோணிகந்தி தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ அனுளாரபா⁴வேபி அஜ்ஜா²ஸயஸம்பத்தியா தா³னத⁴ம்மஸ்ஸ மஹாஜுதிகபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். மம த்³வாரேதி மய்ஹம் பண்ணஸாலாய த்³வாரே. ஸகடாஹேன ஆகிரிந்தி இமினா அத்தனோ கிஞ்சிபி அஸேஸேத்வா தி³ன்னபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி.
புனேஸனம் ஜஹித்வானாதி ‘‘ஏகதி³வஸம் த்³விக்க²த்தும் கா⁴ஸேஸனம் ந ஸல்லேக²’’ந்தி சிந்தேத்வா தா³னபீதியா தித்தோ விய ஹுத்வா தஸ்மிம் தி³வஸே புன ஆஹாரபரியேட்டி²ம் அகத்வா.
அகம்பிதோதி ஸுதூ³ரவிக்க²ம்பி⁴தத்தா மச்ச²ரியேன அசலிதோ தா³னஜ்ஜா²ஸயதோ சலனமத்தம்பி அகாரிதோ. அனோலக்³கோ³தி லோப⁴வஸேன ஈஸகம்பி அலக்³கோ³. ததியம்பீதி பி-ஸத்³தே³ன து³தியம்பீதி இமம் ஸம்பிண்டே³தி. ஏவமேவமதா³ஸஹந்தி யதா² பட²மம், ஏவமேவம் து³தியம்பி, ததியம்பி அதா³ஸிம் அஹம்.
ந மே தப்பச்சயாதி கா³தா²ய வுத்தமேவத்த²ம் பாகடம் கரோதி. தத்த² தப்பச்சயாதி தா³னபச்சயா தீஸு தி³வஸேஸு சி²ன்னாஹாரதாய ஸரீரஸ்மிம் யேன வேவண்ணியேன ப⁴விதப்³ப³ம், தம்பி மே ஸரீரஸ்மிம் விவண்ணியம் தா³னபச்சயாயேவ நத்தி². கஸ்மா? தா³னவிஸயேன பீதிஸுகே²ன தா³னவிஸயாய ஏவ ச ரதியா. வீதினாமேமி தம் தி³வந்தி தம் ஸகலம் திமத்ததி³வஸம் வீதினாமேமி, ந கேவலஞ்ச தீணி ஏவ தி³வஸானி, அத² கோ² மாஸத்³விமாஸமத்தம்பி காலம், ஏவமேவ தா³தும் பஹோமீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதி³ மாஸம்பீ’’திஆதி³ வுத்தம். அனோலீனோதி அலீனசித்தோ, தா³னே அஸங்குசிதசித்தோதி அத்தோ².
தஸ்ஸாதி ப்³ராஹ்மணரூபேன ஆக³தஸ்ஸ ஸக்கஸ்ஸ. யஸந்தி கித்திம், பரிவாரஸம்பத்திம் வா. லாப⁴ஞ்சாதி தே³வமனுஸ்ஸேஸு சக்கவத்திஆதி³பா⁴வேன லத்³த⁴ப்³ப³ம் லாப⁴ம் வா ந பத்த²யிம். அத² கோ² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் பத்த²யானோ ஆகங்க²மானோ தானி தீஸு தி³வஸேஸு அனேகவாரம் உப்பன்னானி தா³னமயானி புஞ்ஞகம்மானி தா³னஸ்ஸ வா பரிவாரபூ⁴தானி காயஸுசரிதாதீ³னி புஞ்ஞகம்மானி ஆசரிம் அகாஸிந்தி.
இதி ப⁴க³வா தஸ்மிம் அத்தபா⁴வே அத்தனோ ஸுது³க்கரம் புஞ்ஞசரிதமத்தமேவ இத⁴ மஹாதே²ரஸ்ஸ பகாஸேஸி. ஜாதகதே³ஸனாயம் பன சதுத்த²தி³வஸே ஸக்கஸ்ஸ உபஸங்கமித்வா போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயஜானனம் வரேன உபனிமந்தனா போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ வரஸம்படிச்ச²னஸீஸேன த⁴ம்மதே³ஸனா தே³ய்யத⁴ம்மத³க்கி²ணேய்யானம் புன ஸக்கஸ்ஸ அனாக³மனஸ்ஸ ச ஆகங்க²மானதா ச பகாஸிதா. வுத்தஞ்ஹேதம் –
‘‘அகித்திம் தி³ஸ்வான ஸம்மந்தம், ஸக்கோ பூ⁴தபதீ ப்³ரவி;
கிம் பத்த²யம் மஹாப்³ரஹ்மே, ஏகோ ஸம்மஸி க⁴ம்மனி.
‘‘து³க்கோ² புனப்³ப⁴வோ ஸக்க, ஸரீரஸ்ஸ ச பே⁴த³னம்;
ஸம்மோஹமரணம் து³க்க²ம், தஸ்மா ஸம்மாமி, வாஸவ.
‘‘ஏதஸ்மிம் தே ஸுலபிதே, பதிரூபே ஸுபா⁴ஸிதே;
வரம் கஸ்ஸப தே த³ம்மி, யம் கிஞ்சி மனஸிச்ச²ஸி.
‘‘வரஞ்சே மே அதோ³ ஸக்க, ஸப்³ப³பூ⁴தானமிஸ்ஸர;
யேன புத்தே ச தா³ரே ச, த⁴னத⁴ஞ்ஞம் பியானி ச;
லத்³தா⁴ நரா ந தப்பந்தி, ஸோ லோபோ⁴ ந மயீ வஸே.
ஏதஸ்மிம் தே ஸுலபிதே…பே… மனஸிச்ச²ஸி.
‘‘வரஞ்சே மே அதோ³ ஸக்க, ஸப்³ப³பூ⁴தானமிஸ்ஸர;
கே²த்தம் வத்து²ம் ஹிரஞ்ஞஞ்ச, க³வாஸ்ஸம் தா³ஸபோரிஸம்;
யேன ஜாதேன ஜீயந்தி, ஸோ தோ³ஸோ ந மயீ வஸே.
‘‘ஏதஸ்மிம் தே ஸுலபிதே…பே… மனஸிச்ச²ஸி.
‘‘வரஞ்சே மே அதோ³ ஸக்க, ஸப்³ப³பூ⁴தானமிஸ்ஸர;
பா³லம் ந பஸ்ஸே ந ஸுணே, ந ச பா³லேன ஸம்வஸே;
பா³லேனல்லாபஸல்லாபம், ந கரே ந ச ரோசயே.
‘‘கிம் நு தே அகரம் பா³லோ, வத³ கஸ்ஸப காரணம்;
கேன கஸ்ஸப பா³லஸ்ஸ, த³ஸ்ஸனம் நாபி⁴கங்க²ஸி.
‘‘அனயம் நயதி து³ம்மேதோ⁴, அது⁴ராயம் நியுஞ்ஜதி;
து³ன்னயோ ஸேய்யஸோ ஹோதி, ஸம்மா வுத்தோ பகுப்பதி;
வினயம் ஸோ ந ஜானாதி, ஸாது⁴ தஸ்ஸ அத³ஸ்ஸனம்.
‘‘ஏதஸ்மிம் தே ஸுலபிதே…பே… மனஸிச்ச²ஸி.
‘‘வரஞ்சே மே அதோ³ ஸக்க, ஸப்³ப³பூ⁴தானமிஸ்ஸர;
தீ⁴ரம் பஸ்ஸே ஸுணே தீ⁴ரம், தீ⁴ரேன ஸஹ ஸம்வஸே;
தீ⁴ரேனல்லாபஸல்லாபம், தம் கரே தஞ்ச ரோசயே.
‘‘கிம் நு தே அகரம் தீ⁴ரோ, வத³ கஸ்ஸப காரணம்;
கேன கஸ்ஸப தீ⁴ரஸ்ஸ, த³ஸ்ஸனம் அபி⁴கங்க²ஸி.
‘‘நயம் நயதி மேதா⁴வீ, அது⁴ராயம் ந யுஞ்ஜதி;
ஸுனயோ ஸேய்யஸோ ஹோதி, ஸம்மா வுத்தோ ந குப்பதி;
வினயம் ஸோ பஜானாதி, ஸாது⁴ தேன ஸமாக³மோ.
‘‘ஏதஸ்மிம் தே ஸுலபிதே…பே… மனஸிச்ச²ஸி.
‘‘வரஞ்சே மே அதோ³ ஸக்க, ஸப்³ப³பூ⁴தானமிஸ்ஸர;
ததோ ரத்யா விவஸானே, ஸூரியுக்³க³மனம் பதி;
தி³ப்³பா³ ப⁴க்கா² பாதுப⁴வேய்யும், ஸீலவந்தோ ச யாசகா.
‘‘த³த³தோ மே ந கீ²யேத², த³த்வா நானுதபேய்யஹம்;
த³த³ம் சித்தம் பஸாதே³ய்யம், ஏதம் ஸக்க வரம் வரே.
‘‘ஏதஸ்மிம் தே ஸுலபிதே…பே… மனஸிச்ச²ஸி.
‘‘வரஞ்சே மே அதோ³ ஸக்க, ஸப்³ப³பூ⁴தானமிஸ்ஸர;
ந மம் புன உபேய்யாஸி, ஏதம் ஸக்க வரம் வரே.
‘‘ப³ஹூஹி வதசரியாஹி, நரா ச அத² நாரியோ;
த³ஸ்ஸனம் அபி⁴கங்க²ந்தி, கிம் நு மே த³ஸ்ஸனே ப⁴யம்.
‘‘தம் தாதி³ஸம் தே³வவண்ணம், ஸப்³ப³காமஸமித்³தி⁴னம்;
தி³ஸ்வா தபோ பமஜ்ஜேய்யம், ஏதம் தே த³ஸ்ஸனே ப⁴ய’’ந்தி. (ஜா. 1.13.83-103);
அத² ஸக்கோ ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, ந தே இதோ பட்டா²ய ஸந்திகம் ஆக³மிஸ்ஸாமீ’’தி தம் அபி⁴வாதே³த்வா பக்காமி. மஹாஸத்தோ யாவஜீவம் தத்தே²வ வஸந்தோ ஆயுபரியோஸானே ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்தி.
அனுருத்³த⁴த்தே²ரோ ததா³ ஸக்கோ அஹோஸி, லோகனாதோ² அகித்திபண்டி³தோ.
தஸ்ஸ மஹாபி⁴னிக்க²மனஸதி³ஸம் நிக்க²ந்தத்தா நேக்க²ம்மபாரமீ. ஸுவிஸுத்³த⁴ஸீலாசாரதாய ஸீலபாரமீ. காமவிதக்காதீ³னம் ஸுட்டு² விக்க²ம்பி⁴தத்தா வீரியபாரமீ. க²ந்திஸம்வரஸ்ஸ பரமுக்கம்ஸக³மனதோ க²ந்திபாரமீ. படிஞ்ஞானுரூபம் படிபத்தியா ஸச்சபாரமீ. ஸப்³ப³த்த² அசலஸமாதா³னாதி⁴ட்டா²னேன அதி⁴ட்டா²னபாரமீ. ஸப்³ப³ஸத்தேஸு ஹிதஜ்ஜா²ஸயேன மேத்தாபாரமீ. ஸத்தஸங்கா²ரகதவிப்பகாரேஸு மஜ்ஜ²த்தபா⁴வப்பத்தியா உபேக்கா²பாரமீ. தாஸம் உபகாரானுபகாரே த⁴ம்மே ஜானித்வா அனுபகாரே த⁴ம்மே பஹாய உபகாரத⁴ம்மேஸு பவத்தாபனபுரேசரா ஸஹஜாதா ச உபாயகோஸல்லபூ⁴தா அதிஸல்லேக²வுத்திஸாத⁴னீ ச பஞ்ஞா பஞ்ஞாபாரமீதி இமாபி த³ஸ பாரமியோ லப்³ப⁴ந்தி.
தா³னஜ்ஜா²ஸயஸ்ஸ பன அதிஉளாரபா⁴வேன தா³னமுகே²ன தே³ஸனா பவத்தா. தஸ்மா ஸப்³ப³த்த² ஸமகா மஹாகருணா, த்³வேபி புஞ்ஞஞாணஸம்பா⁴ரா, காயஸுசரிதாதீ³னி தீணி போ³தி⁴ஸத்தஸுசரிதானி, ஸச்சாதி⁴ட்டா²னாதீ³னி சத்தாரி அதி⁴ட்டா²னானி, உஸ்ஸாஹாத³யோ சதஸ்ஸோ பு³த்³த⁴பூ⁴மியோ, ஸத்³தா⁴த³யோ பஞ்ச மஹாபோ³தி⁴பரிபாசனீயா த⁴ம்மா, அலோப⁴ஜ்ஜா²ஸயாத³யோ ச² போ³தி⁴ஸத்தானம் அஜ்ஜா²ஸயா, திண்ணோ தாரேஸ்ஸாமீதிஆத³யோ ஸத்த படிஞ்ஞா த⁴ம்மா, அப்பிச்ச²ஸ்ஸாயம் த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ மஹிச்ச²ஸ்ஸாதிஆத³யோ (தீ³. நி. 3.358; அ. நி. 8.30) அட்ட² மஹாபுரிஸவிதக்கா (தீ³. நி. 3.358), நவ யோனிஸோமனஸிகாரமூலகா த⁴ம்மா, தா³னஜ்ஜா²ஸயாத³யோ த³ஸ மஹாபுரிஸஜ்ஜா²ஸயா, தா³னஸீலாத³யோ த³ஸ புஞ்ஞகிரியவத்தூ²னீதி ஏவமாத³யோ யே அனேகஸதஅனேகஸஹஸ்ஸப்பபே⁴தா³ போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரபூ⁴தா மஹாபோ³தி⁴ஸத்தகு³ணா. தே ஸப்³பே³பி யதா²ரஹம் இத⁴ நித்³தா⁴ரேத்வா வத்தப்³பா³.
அபி சேத்த² மஹந்தம் போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் மஹந்தஞ்ச ஞாதிபரிவட்டம் பஹாய மஹாபி⁴னிக்க²மனஸதி³ஸம் கே³ஹதோ நிக்க²மனம், நிக்க²மித்வா பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ ப³ஹுஜனஸம்மதஸ்ஸ ஸதோ பரமப்பிச்ச²பா⁴வேன குலேஸு க³ணேஸு ச அலக்³க³தா, அச்சந்தமேவ லாப⁴ஸக்காரஸிலோகஜிகு³ச்சா², பவிவேகாபி⁴ரதி, காயஜீவிதனிரபேக்கோ² பரிச்சாகோ³, அனாஹாரஸ்ஸேவ ஸதோ தி³வஸத்தயம்பி தா³னபீதியா பரிதுட்ட²ஸ்ஸ நிப்³பி³காரஸரீரயாபனம், மாஸத்³விமாஸமத்தம்பி காலம் யாசகே ஸதி ஆஹாரம் ததே²வ த³த்வா ‘‘தா³னக³தேனேவ பீதிஸுகே²ன ஸரீரம் யாபேஸ்ஸாமீ’’தி பரிச்சாகே³ அனோலீனவுத்திஸாத⁴கோ உளாரோ தா³னஜ்ஜா²ஸயோ, தா³னம் த³த்வா புன ஆஹாரபரியேட்டி²யா அகரணஹேதுபூ⁴தா பரமஸல்லேக²வுத்தீதி ஏவமாத³யோ மஹாஸத்தஸ்ஸ கு³ணானுபா⁴வா வேதி³தப்³பா³. தேனேதம் வுச்சதி –
‘‘ஏவம் அச்ச²ரியா ஹேதே, அப்³பு⁴தா ச மஹேஸினோ;
மஹாகாருணிகா தீ⁴ரா, ஸப்³ப³லோகேகப³ந்த⁴வா.
‘‘அசிந்தேய்யானுபா⁴வா ச, ஸதா³ ஸத்³த⁴ம்மகோ³சரா;
போ³தி⁴ஸத்தா மஹாஸத்தா, ஸுசிஸல்லேக²வுத்தினோ.
‘‘மஹாவாதஸமுத்³த⁴த-வீசிமாலோ மஹோத³தி⁴;
அபி லங்கே⁴ய்ய வேலந்தம், போ³தி⁴ஸத்தா ந த⁴ம்மதம்.
‘‘லோகே ஸஞ்ஜாதவத்³தா⁴பி, ந தே பா⁴விதபா⁴வினோ;
லிம்பந்தி லோகத⁴ம்மேஹி, தோயேன பது³மம் யதா².
‘‘யேஸம் வே அத்தனி ஸ்னேஹோ, நிஹீயதி யதா² யதா²;
ஸத்தேஸு கருணாஸ்னேஹோ, வட்³ட⁴தேவ ததா² ததா².
‘‘யதா² சித்தம் வஸே ஹோதி, ந ச சித்தவஸானுகா³;
ததா² கம்மம் வஸே ஹோதி, ந ச கம்மவஸானுகா³.
‘‘தோ³ஸேஹி நாபி⁴பூ⁴யந்தி, ஸமுக்³கா⁴தேந்தி வா ந தே;
சரந்தா போ³தி⁴பரியேட்டி²ம், புரிஸாஜானியா பு³தா⁴.
‘‘தேஸு சித்தப்பஸாதோ³பி, து³க்க²தோ பரிமோசயே;
பகே³வானுகிரியா தேஸம், த⁴ம்மஸ்ஸ அனுத⁴ம்மதோ’’தி.
பரமத்த²தீ³பனியா சரியாபிடகஸம்வண்ணனாய
அகித்திசரியாவண்ணனா நிட்டி²தா.