21. விபஸ்ஸீபு³த்³த⁴வம்ஸவண்ணனா
பு²ஸ்ஸஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அபரபா⁴கே³ ஸாந்தரகப்பே தஸ்மிஞ்ச கப்பே வீதிவத்தே இதோ ஏகனவுதிகப்பே விஜிதஸப்³ப³கப்போ பரஹிதனிரதஸங்கப்போ ஸப்³ப³த்த² விபஸ்ஸீ விபஸ்ஸீ நாம ஸத்தா² லோகே உத³பாதி³. ஸோ பாரமியோ பூரேத்வா அனேகரதனமணிவிஸரஸமுஜ்ஜோதிதப⁴வனே துஸிதப⁴வனே நிப்³ப³த்தித்வா ததோ சவித்வா ப³ந்து⁴மதீனக³ரே அனேகப³ந்து⁴மதோ ப³ந்து⁴மதோ ரஞ்ஞோ ப³ந்து⁴மதியா நாம அக்³க³மஹேஸியா குச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴ம் அக்³க³ஹேஸி. ஸோ த³ஸன்னம் மாஸானம் அச்சயேன கே²மே மிக³தா³யே மாதுத³ரதோ அஸிதனீரத³ராஜிதோ புண்ணசந்தோ³ விய நிக்க²மி. நாமக்³க³ஹணதி³வஸே பனஸ்ஸ லக்க²ணபாட²கா ஞாதகா ச தி³வா ச ரத்திஞ்ச அந்தரந்தரா நிம்மிஸஸஞ்ஜனிதந்த⁴காரவிரஹேன விஸுத்³த⁴ம் பஸ்ஸந்தி, விவடேஹி வா அக்கீ²ஹி பஸ்ஸதீதி ‘‘விபஸ்ஸீ’’தி நாமமகம்ஸு. ‘‘விசேய்ய விசேய்ய பஸ்ஸதீதி விபஸ்ஸீ’’தி வத³ந்தி. ஸோ அட்ட²வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸி. நந்த³-ஸுனந்த³-ஸிரிமானாமகா தயோ சஸ்ஸ பாஸாதா³ அஹேஸும்.
ஸுத³ஸ்ஸனாதே³விப்பமுகா²னம் இத்தீ²னம் ஸதஸஹஸ்ஸம் வீஸதி ச ஸஹஸ்ஸானி அஹேஸும். ‘‘ஸுதனூ’’திபி ஸுத³ஸ்ஸனா வுச்சதி. ஸோ அட்ட²வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானம் அச்சயேன சத்தாரி நிமித்தானி தி³ஸ்வா ஸுதனுதே³வியா ஸமவட்டக்க²ந்தே⁴ நாம தனயே ஜாதே ஆஜஞ்ஞரதே²ன மஹாபி⁴னிக்க²மனம் நிக்க²மித்வா பப்³ப³ஜி. தம் புரிஸானம் சதுராஸீதிஸதஸஹஸ்ஸானி அனுபப்³ப³ஜிம்ஸு. ஸோ தேஹி பரிவுதோ மஹாபுரிஸோ அட்ட²மாஸம் பதா⁴னசரியம் சரித்வா விஸாக²புண்ணமாய ஸுத³ஸ்ஸனஸேட்டி²தீ⁴தாய தி³ன்னம் மது⁴பாயாஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா குஸுமஸமலங்கதே ஸாலவனே தி³வாவிஹாரம் கத்வா ஸுஜாதேன நாம யவபாலகேன தி³ன்னா அட்ட² திணமுட்டி²யோ க³ஹேத்வா பாடலிபோ³தி⁴ம் ஸமலங்கதம் தி³ஸ்வா த³க்கி²ணதி³ஸாபா⁴கே³ன தம் உபாக³மி.
தஸ்ஸா பன பாடலியா ஸமவட்டக்க²ந்தோ⁴ தம் தி³வஸம் பண்ணாஸரதனோ ஹுத்வா அப்³பு⁴க்³க³தோ ஸாகா² பண்ணாஸரதனா உப்³பே³தே⁴ன ரதனஸதம் அஹோஸி. தம்தி³வஸமேவ ஸா பாடலீ கண்ணிகாப³த்³தே⁴ஹி விய புப்பே²ஹி பரமஸுரபி⁴க³ந்தே⁴ஹி மூலதோ பட்டா²ய ஸப்³ப³ஸஞ்ச²ன்னா அஹோஸி. தி³ப்³ப³க³ந்தோ⁴ வாயதி, ந கேவலம் ததா³ அயமேவ புப்பி²தோ, த³ஸஸஹஸ்ஸி சக்கவாளேஸு ஸப்³பே³ பாடலியோ புப்பி²தாவ. ந கேவலம் பாடலியோவ, த³ஸஸஹஸ்ஸிசக்கவாளேஸு ஸப்³ப³ருக்க²கு³ம்ப³லதாயோபி புப்பி²ம்ஸு. மஹாஸமுத்³தோ³பி பஞ்சவண்ணேஹி பது³மேஹி குவலயுப்பலகுமுதே³ஹி ஸஞ்ச²ன்னோ ஸீதலமது⁴ரஸலிலோ அஹோஸி. ஸப்³ப³ம்பி ச த³ஸஸஹஸ்ஸி சக்கவாளப்³ப⁴ந்தரம் த⁴ஜமாலாகுலம் அஹோஸி. தத்த² தத்த² படிமாலாகு³லவிப்பகிண்ணம் நானாஸுரபி⁴குஸுமஸஜ்ஜிதத⁴ரணீதலம் தூ⁴பசுண்ணந்த⁴காரம் அஹோஸி. தம் உபக³ந்த்வா தேபண்ணாஸஹத்த²வித்த²தம் திணஸந்த²ரம் ஸந்த²ரித்வா சதுரங்க³ஸமன்னாக³தம் வீரியம் அதி⁴ட்டா²ய – ‘‘யாவ பு³த்³தோ⁴ ந ஹோமி, தாவ இதோ ந உட்ட²ஹாமீ’’தி படிஞ்ஞம் கத்வா நிஸீதி³. ஏவம் நிஸீதி³த்வா ஸமாரம் மாரப³லம் வித⁴மித்வா மக்³கா³னுக்கமேன சத்தாரி மக்³க³ஞாணானி மக்³கா³னந்தரம் சத்தாரி ப²லஞாணானி சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³ சதுயோனிபரிச்சே²த³கஞாணம் பஞ்சக³திபரிச்சே²த³கஞாணம் சதுவேஸாரஜ்ஜஞாணானி ச² அஸாதா⁴ரணஞாணானி ச ஸகலே ச பு³த்³த⁴கு³ணே ஹத்த²க³தே கத்வா பரிபுண்ணஸங்கப்போ போ³தி⁴பல்லங்கே நிஸின்னோவ –
‘‘அனேகஜாதிஸம்ஸாரம்…பே… தண்ஹானம் க²யமஜ்ஜ²கா³. (த⁴. ப. 153-154);
‘‘அயோக⁴னஹதஸ்ஸேவ, ஜலதோ ஜாதவேத³ஸோ;
அனுபுப்³பூ³பஸந்தஸ்ஸ, யதா² ந ஞாயதே க³தி.
‘‘ஏவம் ஸம்மா விமுத்தானம், காமப³ந்தோ⁴க⁴தாரினம்;
பஞ்ஞாபேதும் க³தீ நத்தி², பத்தானம் அசலம் ஸுக²’’ந்தி. (உதா³. 80) –
ஏவம் உதா³னம் உதா³னேத்வா போ³தி⁴ஸமீபேயேவ ஸத்தஸத்தாஹம் வீதினாமேத்வா ப்³ரஹ்மாயாசனம் ஸம்படிச்சி²த்வா அத்தனோ வேமாதிகஸ்ஸ பா⁴திகஸ்ஸ க²ண்ட³குமாரஸ்ஸ ச புரோஹிதபுத்தஸ்ஸ திஸ்ஸகுமாரஸ்ஸ ச உபனிஸ்ஸயஸம்பத்திம் ஓலோகேத்வா ஆகாஸேன க³ந்த்வா கே²மே மிக³தா³யே ஓதரித்வா உபோ⁴பி தே உய்யானபாலேன பக்கோஸாபேத்வா தேஸம் பரிவாரானம் மஜ்ஜே² த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேஸி. ததா³ அபரிமிதானம் தே³வதானம் த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸி. தேன வுத்தம் –
1. ‘‘பு²ஸ்ஸஸ்ஸ ச அபரேன, ஸம்பு³த்³தோ⁴ த்³விபது³த்தமோ;
விபஸ்ஸீ நாம நாமேன, லோகே உப்பஜ்ஜி சக்கு²மா.
2. ‘‘அவிஜ்ஜம் ஸப்³ப³ம் பதா³லேத்வா, பத்தோ ஸம்போ³தி⁴முத்தமம்;
த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேதும், பக்காமி ப³ந்து⁴மதீபுரம்.
3. ‘‘த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேத்வா, உபோ⁴ போ³தே⁴ஸி நாயகோ;
க³ணனாய ந வத்தப்³போ³, பட²மாபி⁴ஸமயோ அஹூ’’தி.
தத்த² பதா³லேத்வாதி பி⁴ந்தி³த்வா, அவிஜ்ஜந்த⁴காரம் பி⁴ந்தி³த்வாதி அத்தோ². ‘‘வத்தேத்வா சக்கமாராமே’’திபி பாடோ², தஸ்ஸ ஆராமேதி கே²மே மிக³தா³யேதி அத்தோ². உபோ⁴ போ³தே⁴ஸீதி அத்தனோ கனிட்ட²பா⁴திகம் க²ண்ட³ம் ராஜபுத்தம் திஸ்ஸஞ்ச புரோஹிதபுத்தந்தி உபோ⁴ போ³தே⁴ஸி. க³ணனாய ந வத்தப்³போ³தி தே³வதானம் அபி⁴ஸமயவஸேன க³ணனபரிச்சே²தோ³ நத்தீ²தி அத்தோ².
அதா²பரேன ஸமயேன க²ண்ட³ம் ராஜபுத்தம் திஸ்ஸஞ்ச புரோஹிதபுத்தம் அனுபப்³ப³ஜிதானி சதுராஸீதிபி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸானி த⁴ம்மாமதம் பாயேஸி. ஸோ து³தியோ அபி⁴ஸமயோ அஹோஸி. தேன வுத்தம் –
4. ‘‘புனாபரம் அமிதயஸோ, தத்த² ஸச்சம் பகாஸயி;
சதுராஸீதிஸஹஸ்ஸானம், து³தியாபி⁴ஸமயோ அஹூ’’தி.
தத்த² தத்தா²தி கே²மே மிக³தா³யேதி அத்தோ². ‘‘சதுராஸீதிஸஹஸ்ஸானி, ஸம்பு³த்³த⁴மனுபப்³ப³ஜு’’ந்தி ஏத்த² ஏதே பன சதுராஸீதிஸஹஸ்ஸஸங்கா²தா புரிஸா விபஸ்ஸிஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ உபட்டா²கபுரிஸாயேவ. தே பாதோவ விபஸ்ஸிகுமாரஸ்ஸ உபட்டா²னம் ஆக³ந்த்வா குமாரமதி³ஸ்வா பாதராஸத்தா²ய க³ந்த்வா பு⁴த்தபாதராஸா ‘‘குஹிம் குமாரோ’’தி புச்சி²த்வா ததோ ‘‘உய்யானபூ⁴மிம் க³தோ’’தி ஸுத்வா ‘‘தத்தே²வ நம் த³க்கி²ஸ்ஸாமா’’தி நிக்க²ந்தா நிவத்தமானம் தஸ்ஸ ஸாரதி²ம் தி³ஸ்வா ‘‘குமாரோ பப்³ப³ஜிதோ’’தி ஸுத்வா ஸுதட்டா²னேயேவ ஸப்³பா³ப⁴ரணானி முஞ்சித்வா அந்தராபணதோ காஸாயானி வத்தா²னி ஆஹராபேத்வா கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா பப்³ப³ஜிம்ஸு. பப்³ப³ஜித்வா ச தே க³ந்த்வா மஹாபுரிஸம் பரிவாரயிம்ஸு.
ததோ விபஸ்ஸீ போ³தி⁴ஸத்தோ ‘‘பதா⁴னசரியம் சரந்தோ ஆகிண்ணோ விஹராமி, ந கோ² பனமேதம் பாதிரூபம் யதே²வ மம் இமே கி³ஹிபூ⁴தா புப்³பே³ பரிவாரேத்வா சரந்தி, இதா³னிபி ததே²வ கிம் இமினா க³ணேனா’’தி க³ணஸங்க³ணிகாய உக்கண்டி²த்வா ‘‘அஜ்ஜேவ க³ச்சா²மீ’’தி சிந்தேத்வா புன – ‘‘அஜ்ஜ அவேலா, ஸசே பனாஹம் அஜ்ஜ க³மிஸ்ஸாமி, ஸப்³பே³பிமே ஜானிஸ்ஸந்தி, ஸ்வேவ க³மிஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேஸி. தம்தி³வஸஞ்ச உருவேலகா³மஸதி³ஸே ஏகஸ்மிம் கா³மே கா³மவாஸினோ மனுஸ்ஸா ஸ்வாதனாய ஸத்³தி⁴ம் பரிஸாய மஹாபுரிஸம் நிமந்தயிம்ஸு. தே தேஸம் சதுராஸீதிஸஹஸ்ஸானம் மஹாபுரிஸஸ்ஸ ச பாயாஸமேவ படியாத³யிம்ஸு. அத² விபஸ்ஸீ மஹாபுரிஸோ புனதி³வஸே விஸாக²புண்ணமாய தஸ்மிம் கா³மே தேஹி பப்³ப³ஜிதஜனேஹி ஸத்³தி⁴ம் ப⁴த்தகிச்சம் கத்வா வஸனட்டா²னமேவ அக³மாஸி. தத்ர தே பப்³ப³ஜிதா மஹாபுரிஸஸ்ஸ வத்தம் த³ஸ்ஸேத்வா அத்தனோ அத்தனோ ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னானி பவிஸிம்ஸு.
போ³தி⁴ஸத்தோபி பண்ணஸாலம் பவிஸித்வா நிஸின்னோ சிந்தேஸி – ‘‘அயம் காலோ நிக்க²மிது’’ந்தி நிக்க²மித்வா பண்ணஸாலத்³வாரம் பித³ஹித்வா போ³தி⁴மண்டா³பி⁴முகோ² பாயாஸி. தே கிர பப்³ப³ஜிதா ஸாயம் போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ உபட்டா²னம் க³ந்த்வா பண்ணஸாலம் பரிவாரேத்வா நிஸின்னா – ‘‘அதிவிகாலோ ஜாதோ உபதா⁴ரேதா²’’தி வத்வா பண்ணஸாலத்³வாரம் விவரித்வா தம் அபஸ்ஸந்தாபி ‘‘குஹிம் நு க³தோ மஹாபுரிஸோ’’தி நானுப³ந்தி⁴ம்ஸு. ‘‘க³ணவாஸே நிப்³பி³ன்னோ ஏகோ விஹரிதுகாமோ மஞ்ஞே மஹாபுரிஸோ பு³த்³த⁴பூ⁴தம்யேவ தம் பஸ்ஸிஸ்ஸாமா’’தி அந்தோஜம்பு³தீ³பாபி⁴முகா² சாரிகம் பக்கமிம்ஸு. அத² தே – ‘‘விபஸ்ஸினா கிர பு³த்³த⁴த்தம் பத்வா த⁴ம்மசக்கம் பவத்தித’’ந்தி ஸுத்வா அனுக்கமேன ஸப்³பே³ தே பப்³ப³ஜிதா ப³ந்து⁴மதியா ராஜதா⁴னியா கே²மே மிக³தா³யே ஸன்னிபதிம்ஸு. ததோ தேஸம் ப⁴க³வா த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி, ததா³ சதுராஸீதியா பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸானம் த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸி. ஸோ ததியோ அபி⁴ஸமயோ அஹோஸி. தேன வுத்தம் –
5. ‘‘சதுராஸீதிஸஹஸ்ஸானி, ஸம்பு³த்³த⁴ம் அனுபப்³ப³ஜும்;
தேஸமாராமபத்தானம், த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி சக்கு²மா.
6. ‘‘ஸப்³பா³காரேன பா⁴ஸதோ, ஸுத்வா உபனிஸாதி³னோ;
தேபி த⁴ம்மவரம் க³ந்த்வா, ததியாபி⁴ஸமயோ அஹூ’’தி.
தத்த² சதுராஸீதிஸஹஸ்ஸானி, ஸம்பு³த்³த⁴ம் அனுபப்³ப³ஜுந்தி ஏத்த² அனுனா யோக³தோ ஸம்பு³த்³த⁴ந்தி உபயோக³வசனம் கதந்தி வேதி³தப்³ப³ம், ஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பச்சா² பப்³ப³ஜிம்ஸூதி அத்தோ². லக்க²ணம் ஸத்³த³ஸத்த²தோ க³ஹேதப்³ப³ம். ‘‘தத்த² ஆராமபத்தான’’ந்திபி பாடோ². பா⁴ஸதோதி வத³தோ. உபனிஸாதி³னோதி க³ந்த்வா உபனிஸ்ஸாய த⁴ம்மதா³னம் த³த³தோதி அத்தோ². தேபீதி தே சதுராஸீதிஸஹஸ்ஸஸங்கா²தா பப்³ப³ஜிதா விபஸ்ஸிஸ்ஸ உபட்டா²கபூ⁴தா. க³ந்த்வாதி தஸ்ஸ த⁴ம்மம் ஞத்வா. ஏவம் தேஸம் ததியோ அபி⁴ஸமயோ அஹோஸி. கே²மே மிக³தா³யே விபஸ்ஸீஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் த்³வே ச அக்³க³ஸாவகே அனுபப்³ப³ஜிதானம் பி⁴க்கூ²னம் அட்ட²ஸட்டி²ஸதஸஹஸ்ஸானம் மஜ்ஜே² நிஸின்னோ விபஸ்ஸீ ப⁴க³வா –
‘‘க²ந்தீபரமம் தபோ திதிக்கா², நிப்³பா³னம் பரமம் வத³ந்தி பு³த்³தா⁴;
ந ஹி பப்³ப³ஜிதோ பரூபகா⁴தீ, ந ஸமணோ ஹோதி பரம் விஹேட²யந்தோ.
‘‘ஸப்³ப³பாபஸ்ஸ அகரணம், குஸலஸ்ஸ உபஸம்பதா³;
ஸசித்தபரியோத³பனம், ஏதம் பு³த்³தா⁴ன ஸாஸனம்.
‘‘அனூபவாதோ³ அனூபகா⁴தோ, பாதிமோக்கே² ச ஸம்வரோ;
மத்தஞ்ஞுதா ச ப⁴த்தஸ்மிம், பந்தஞ்ச ஸயனாஸனம்;
அதி⁴சித்தே ச ஆயோகோ³, ஏதம் பு³த்³தா⁴ன ஸாஸன’’ந்தி. (தீ³. நி. 2.90; த⁴. ப. 183, 184, 185) –
இமம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸி. இமா பன ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸகா³தா²யோ ஹோந்தீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸோ பட²மோ ஸன்னிபாதோ அஹோஸி. புன யமகபாடிஹாரியம் தி³ஸ்வா பப்³ப³ஜிதானம் பி⁴க்கூ²னம் ஸதஸஹஸ்ஸானம் து³தியோ ஸன்னிபாதோ அஹோஸி. யதா³ பன விபஸ்ஸிஸ்ஸ வேமாதிகா தயோ பா⁴தரோ பச்சந்தம் வூபஸமேத்வா ப⁴க³வதோ உபட்டா²னகிரியாய லத்³த⁴வரா ஹுத்வா அத்தனோ நக³ரம் நேத்வா உபட்ட²ஹந்தா தஸ்ஸ த⁴ம்மம் ஸுத்வா பப்³ப³ஜிம்ஸு. தேஸம் அஸீதிஸதஸஹஸ்ஸானம் மஜ்ஜே² நிஸீதி³த்வா ப⁴க³வா கே²மே மிக³தா³யே பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸி, ஸோ ததியோ ஸன்னிபாதோ அஹோஸி. தேன வுத்தம் –
7. ‘‘ஸன்னிபாதா தயோ ஆஸும், விபஸ்ஸிஸ்ஸ மஹேஸினோ;
கீ²ணாஸவானம் விமலானம், ஸந்தசித்தான தாதி³னம்.
8. ‘‘அட்ட²ஸட்டி²ஸதஸஹஸ்ஸானம், பட²மோ ஆஸி ஸமாக³மோ;
பி⁴க்கு²ஸதஸஹஸ்ஸானம், து³தியோ ஆஸி ஸமாக³மோ.
9. ‘‘அஸீதிபி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸானம், ததியோ ஆஸி ஸமாக³மோ;
தத்த² பி⁴க்கு²க³ணமஜ்ஜே², ஸம்பு³த்³தோ⁴ அதிரோசதீ’’தி.
தத்த² அட்ட²ஸட்டி²ஸதஸஹஸ்ஸானந்தி அட்ட²ஸட்டி²ஸஹஸ்ஸாதி⁴கானம் ஸதஸஹஸ்ஸபி⁴க்கூ²னந்தி அத்தோ². தத்தா²தி தத்த² கே²மே மிக³தா³யே. பி⁴க்கு²க³ணமஜ்ஜே²தி பி⁴க்கு²க³ணஸ்ஸ மஜ்ஜே². ‘‘தஸ்ஸ பி⁴க்கு²க³ணமஜ்ஜே²’’திபி பாடோ², தஸ்ஸ பி⁴க்கு²க³ணஸ்ஸ மஜ்ஜே²தி அத்தோ².
ததா³ அம்ஹாகம் போ³தி⁴ஸத்தோ மஹித்³தி⁴கோ மஹானுபா⁴வோ அதுலோ நாம நாக³ராஜா ஹுத்வா அனேகனாக³கோடிஸதஸஹஸ்ஸபரிவாரோ ஹுத்வா ஸபரிவாரஸ்ஸ த³ஸப³லஸ்ஸ அஸமப³லஸீலஸ்ஸ கருணாஸீதலஹத³யஸ்ஸ ஸக்காரகரணத்த²ம் ஸத்தரதனமயம் சந்த³மண்ட³லஸங்காஸம் த³ட்ட²ப்³ப³ஸாரமண்ட³ம் மண்ட³பம் காரேத்வா தத்த² நிஸீதா³பேத்வா ஸத்தாஹம் தி³ப்³ப³விப⁴வானுரூபம் மஹாதா³னம் த³த்வா ஸத்தரதனக²சிதம் மஹாரஹம் ஸுவண்ணமயம் நானாமணிஜுதிவிஸரஸமுஜ்ஜலம் பீட²ம் ப⁴க³வதோ அதா³ஸி. ததா³ நம் பீடா²னுமோத³னாவஸானே ‘‘இதோ அயம் ஏகனவுதிகப்பே பு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ப்³யாகாஸி. தேன வுத்தம் –
10. ‘‘அஹம் தேன ஸமயேன, நாக³ராஜா மஹித்³தி⁴கோ;
அதுலோ நாம நாமேன, புஞ்ஞவந்தோ ஜுதிந்த⁴ரோ.
11. ‘‘நேகானம் நாக³கோடீனம், பரிவாரேத்வானஹம் ததா³;
வஜ்ஜந்தோ தி³ப்³ப³துரியேஹி, லோகஜேட்ட²ம் உபாக³மிம்.
12. ‘‘உபஸங்கமித்வா ஸம்பு³த்³த⁴ம், விபஸ்ஸிம் லோகனாயகம்;
மணிமுத்தரதனக²சிதம், ஸப்³பா³ப⁴ரணபூ⁴ஸிதம்;
நிமந்தேத்வா த⁴ம்மராஜஸ்ஸ, ஸுவண்ணபீட²மதா³ஸஹம்.
13. ‘‘ஸோபி மம் பு³த்³தோ⁴ ப்³யாகாஸி, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² நிஸீதி³ய;
ஏகனவுதிதோ கப்பே, அயம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸதி.
14. ‘‘அஹு கபிலவ்ஹயா ரம்மா, நிக்க²மித்வா ததா²க³தோ;
பதா⁴னம் பத³ஹித்வான, கத்வா து³க்கரகாரிகம்.
15. ‘‘அஜபாலருக்க²மூலஸ்மிம், நிஸீதி³த்வா ததா²க³தோ;
தத்த² பாயாஸம் பக்³க³ய்ஹ, நேரஞ்ஜரமுபேஹிதி.
16. ‘‘நேரஞ்ஜராய தீரம்ஹி, பாயாஸம் அத³ ஸோ ஜினோ;
படியத்தவரமக்³கே³ன, போ³தி⁴மூலமுபேஹிதி.
17. ‘‘ததோ பத³க்கி²ணம் கத்வா, போ³தி⁴மண்ட³ம் அனுத்தரோ;
அஸ்ஸத்த²மூலே ஸம்போ³தி⁴ம், பு³ஜ்ஜி²ஸ்ஸதி மஹாயஸோ.
18. ‘‘இமஸ்ஸ ஜனிகா மாதா, மாயா நாம ப⁴விஸ்ஸதி;
பிதா ஸுத்³தோ⁴த³னோ நாம, அயம் ஹேஸ்ஸதி கோ³தமோ.
19. ‘‘அனாஸவா வீதராகா³, ஸந்தசித்தா ஸமாஹிதா;
கோலிதோ உபதிஸ்ஸோ ச, அக்³கா³ ஹேஸ்ஸந்தி ஸாவகா;
ஆனந்தோ³ நாமுபட்டா²கோ, உபட்டி²ஸ்ஸதிமம் ஜினம்.
20. ‘‘கே²மா உப்பலவண்ணா ச, அக்³கா³ ஹேஸ்ஸந்தி ஸாவிகா;
அனாஸவா வீதராகா³, ஸந்தசித்தா ஸமாஹிதா;
போ³தி⁴ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ, அஸ்ஸத்தோ²தி பவுச்சதி…பே….
23. ‘‘தஸ்ஸாஹம் வசனம் ஸுத்வா, பி⁴ய்யோ சித்தம் பஸாத³யிம்;
உத்தரிம் வதமதி⁴ட்டா²ஸிம், த³ஸபாரமிபூரியா’’தி.
தத்த² புஞ்ஞவந்தோதி புஞ்ஞவா, ஸமுபசிதபுஞ்ஞஸஞ்சயோதி அத்தோ². ஜுதிந்த⁴ரோதி பபா⁴யுத்தோ. நேகானம் நாக³கோடீனந்தி அனேகாஹி நாக³கோடீஹி, கரணத்தே² ஸாமிவசனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். பரிவாரேத்வானாதி ப⁴க³வந்தம் பரிவாரேத்வா. அஹந்தி அத்தானம் நித்³தி³ஸதி. வஜ்ஜந்தோதி வாதே³ந்தோ தாளேந்தோ. மணிமுத்தரதனக²சிதந்தி மணிமுத்தாதீ³ஹி விவிதே⁴ஹி ரதனேஹி க²சிதந்தி அத்தோ². ஸப்³பா³ப⁴ரணபூ⁴ஸிதந்தி ஸப்³பா³ப⁴ரணேஹி வாளரூபாதீ³ஹி ரதனமயேஹி மண்டி³தந்தி அத்தோ². ஸுவண்ணபீட²ந்தி ஸுவண்ணமயம் பீட²ம். அதா³ஸஹந்தி அதா³ஸிம் அஹம்.
தஸ்ஸ பன விபஸ்ஸிஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ப³ந்து⁴மதீ நாம நக³ரம் அஹோஸி. ப³ந்து⁴மா நாம ராஜா பிதா, ப³ந்து⁴மதீ நாம மாதா, க²ண்டோ³ ச திஸ்ஸோ ச த்³வே அக்³க³ஸாவகா, அஸோகோ நாமுபட்டா²கோ, சந்தா³ ச சந்த³மித்தா ச த்³வே அக்³க³ஸாவிகா, பாடலிருக்கோ² போ³தி⁴, ஸரீரம் அஸீதிஹத்து²ப்³பே³த⁴ம் அஹோஸி, ஸரீரப்பபா⁴ ஸப்³ப³காலம் ஸத்த யோஜனானி ப²ரித்வா அட்டா²ஸி அஸீதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ஆயு, ஸுதனு நாமஸ்ஸ அக்³க³மஹேஸீ, ஸமவட்டக்க²ந்தோ⁴ நாமஸ்ஸ புத்தோ, ஆஜஞ்ஞரதே²ன நிக்க²மி. தேன வுத்தம் –
24. ‘‘நக³ரம் ப³ந்து⁴மதீ நாம, ப³ந்து⁴மா நாம க²த்தியோ;
மாதா ப³ந்து⁴மதீ நாம, விபஸ்ஸிஸ்ஸ மஹேஸினோ.
29. ‘‘க²ண்டோ³ ச திஸ்ஸனாமோ ச, அஹேஸும் அக்³க³ஸாவகா;
அஸோகோ நாமுபட்டா²கோ, விபஸ்ஸிஸ்ஸ மஹேஸினோ.
30. ‘‘சந்தா³ ச சந்த³மித்தா ச, அஹேஸும் அக்³க³ஸாவிகா;
போ³தி⁴ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ, பாடலீதி பவுச்சதி.
32. ‘‘அஸீதிஹத்த²முப்³பே³தோ⁴, விபஸ்ஸீ லோகனாயகோ;
பபா⁴ நித்³தா⁴வதீ தஸ்ஸ, ஸமந்தா ஸத்தயோஜனே.
33. ‘‘அஸீதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி, ஆயு பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தாவதே³;
தாவதா திட்ட²மானோ ஸோ, தாரேஸி ஜனதம் ப³ஹும்.
34. ‘‘ப³ஹுதே³வமனுஸ்ஸானம், ப³ந்த⁴னா பரிமோசயி;
மக்³கா³மக்³க³ஞ்ச ஆசிக்கி², அவஸேஸபுது²ஜ்ஜனே.
35. ‘‘ஆலோகம் த³ஸ்ஸயித்வான, தே³ஸேத்வா அமதம் பத³ம்;
ஜலித்வா அக்³கி³க்க²ந்தோ⁴வ, நிப்³பு³தோ ஸோ ஸஸாவகோ.
36. ‘‘இத்³தி⁴வரம் புஞ்ஞவரம், லக்க²ணஞ்ச குஸுமிதம்;
ஸப்³ப³ம் தமந்தரஹிதம், நனு ரித்தா ஸப்³ப³ஸங்கா²ரா’’தி.
தத்த² ப³ந்த⁴னாதி தே³வமனுஸ்ஸே காமராக³ஸம்யோஜனாதி³ப³ந்த⁴னா மோசேஸி, விகாஸேஸீதி அத்தோ². மக்³கா³மக்³க³ஞ்ச ஆசிக்கீ²தி ‘‘அமதாதி⁴க³மாய அயம் மக்³கோ³ உச்சே²த³ஸஸ்ஸததி³ட்டி²விரஹிதா மஜ்ஜி²மா படிபதா³ மக்³கோ³ காயகிலமதா²தி³கோ நாயம் மக்³கோ³’’தி ஸேஸபுது²ஜ்ஜனே ஆசிக்கீ²தி அத்தோ². ஆலோகம் த³ஸ்ஸயித்வானாதி மக்³க³ஞாணாலோகம் விபஸ்ஸனாஞாணாலோகஞ்ச த³ஸ்ஸயித்வா. லக்க²ணஞ்ச குஸுமிதந்தி சித்தலக்க²ணாதீ³ஹி பு²ல்லிதம் மண்டி³தம் ப⁴க³வதோ ஸரீரந்தி அத்தோ². ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² கா³தா²ஸு உத்தானமேவாதி.
விபஸ்ஸீபு³த்³த⁴வம்ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.
நிட்டி²தோ ஏகூனவீஸதிமோ பு³த்³த⁴வம்ஸோ.