நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

கு²த்³த³கனிகாயே

பு³த்³த⁴வம்ஸ-அட்ட²கதா²

க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²

அனந்தஞாணம் கருணாலயம் லயம், மலஸ்ஸ பு³த்³த⁴ம் ஸுஸமாஹிதம் ஹிதம்;

நமாமி த⁴ம்மம் ப⁴வஸம்வரம் வரம், கு³ணாகரஞ்சேவ நிரங்க³ணம் க³ணம்.

பஞ்ஞாய ஸேட்டோ² ஜினஸாவகானம், யம் த⁴ம்மஸேனாபதி த⁴ம்மராஜம்;

அபுச்சி² ஸத்தா²ரமபாரபாரகு³ம், நிரங்க³ணம் ஞாதிக³ணஸ்ஸ மஜ்ஜே².

ஸுபு³த்³த⁴வம்ஸேனித⁴ பு³த்³த⁴வம்ஸோ, விஸுத்³த⁴வம்ஸேன வினாயகேன;

ஹதாவகாஸேன பகாஸிதோ யோ, ஸமாதி⁴வாஸேன ததா²க³தேன.

யாவஜ்ஜகாலா அவினாஸயந்தா, பாளிக்கமஞ்சேவ ச பாளியத்த²ம்;

கதா²னுஸந்தி⁴ம் ஸுக³தஸ்ஸ புத்தா, யதா²ஸுதம்யேவ ஸமாஹரிம்ஸு.

தஸ்ஸேவ ஸம்பு³த்³த⁴வரன்வயஸ்ஸ, ஸதா³ ஜனானம் ஸவனாமதஸ்ஸ;

பஸாத³பஞ்ஞாஜனனஸ்ஸ யஸ்மா, ஸம்வண்ணனானுக்கமதோ பவத்தா.

ஸக்கச்சஸத்³த⁴ம்மரதேன பு³த்³த⁴ஸீஹேன ஸீலாதி³கு³ணோதி³தேன;

ஆயாசிதோஹம் ஸுசிரம்பி காலம், தஸ்மாஸ்ஸ ஸம்வண்ணனமாரபி⁴ஸ்ஸம்.

ஸதா³ ஜனானம் கலினாஸனஸ்ஸ, சிரட்டி²தத்த²ம் ஜினஸாஸனஸ்ஸ;

மமாபி புஞ்ஞோத³யவுத்³தி⁴யத்த²ம், பஸாத³னத்த²ஞ்ச மஹாஜனஸ்ஸ.

மஹாவிஹாராக³தபாளிமக்³க³ஸன்னிஸ்ஸிதா ஸங்கரதோ³ஸஹீனா;

ஸமாஸதோயம் பன பு³த்³த⁴வம்ஸஸம்வண்ணனா ஹேஸ்ஸதி ஸாரபூ⁴தா.

ஸோதப்³ப³ரூபம் பன பு³த்³த⁴வம்ஸகதா²ய அஞ்ஞம் இத⁴ நத்தி² யஸ்மா;

பஸாத³னம் பு³த்³த⁴கு³ணே ரதானம், பவாஹனம் பாபமஹாமலஸ்ஸ.

தஸ்மா ஹி ஸக்கச்சஸமாதி⁴யுத்தா, விஹாய விக்கே²பமனஞ்ஞசித்தா;

ஸம்வண்ணனம் வண்ணயதோ ஸுவண்ணம், நிதா⁴ய கண்ணம் மது⁴ரம் ஸுணாத².

ஸப்³ப³ம்பி ஹித்வா பன கிச்சமஞ்ஞம், ஸக்கச்ச மச்சேனித⁴ நிச்சகாலம்;

ஸோதும் கதே²தும்பி பு³தே⁴ன யுத்தா, கதா² பனாயம் அதிது³ல்லபா⁴தி.

தத்த² ‘‘பு³த்³த⁴வம்ஸஸம்வண்ணனா ஹேஸ்ஸதி ஸாரபூ⁴தா’’தி வுத்தத்தா பு³த்³த⁴வம்ஸோ தாவ வவத்த²பேதப்³போ³. தத்ரித³ம் வவத்தா²னம் – இதோ ஹேட்டா² கப்பஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கேஸு சதூஸு அஸங்க்²யேய்யேஸு உப்பன்னானம் பஞ்சவீஸதியா பு³த்³தா⁴னம் உப்பன்னகப்பாதி³பரிச்சே²த³வஸேன பவேணிவித்தா²ரகதா² ‘‘பு³த்³த⁴வம்ஸோ நாமா’’தி வேதி³தப்³போ³.

ஸ்வாயம் கப்பபரிச்சே²தோ³ நாமபரிச்சே²தோ³ கோ³த்தபரிச்சே²தோ³ ஜாதிபரிச்சே²தோ³ நக³ரபரிச்சே²தோ³ பிதுபரிச்சே²தோ³ மாதுபரிச்சே²தோ³ போ³தி⁴ருக்க²பரிச்சே²தோ³ த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனபரிச்சே²தோ³ அபி⁴ஸமயபரிச்சே²தோ³ ஸாவகஸன்னிபாதபரிச்சே²தோ³ அக்³க³ஸாவகபரிச்சே²தோ³ உபட்டா²கபரிச்சே²தோ³ அக்³க³ஸாவிகாபரிச்சே²தோ³ பரிவாரபி⁴க்கு²பரிச்சே²தோ³ ரம்ஸிபரிச்சே²தோ³ ஸரீரப்பமாணபரிச்சே²தோ³ போ³தி⁴ஸத்தாதி⁴காரபரிச்சே²தோ³ ப்³யாகரணபரிச்சே²தோ³ போ³தி⁴ஸத்தபதா⁴னபரிச்சே²தோ³ ஆயுபரிச்சே²தோ³ பரினிப்³பா³னபரிச்சே²தோ³தி இமேஹி பாளியா ஆக³தேஹி பா³வீஸதியா பரிச்சே²தே³ஹி பரிச்சி²ன்னோ வவத்தி²தோ.

பாளிஅனாருள்ஹோ பன ஸம்ப³ஹுலவாரோபேத்த² ஆனேதப்³போ³. ஸோ அகா³ரவாஸபரிச்சே²தோ³ பாஸாத³த்தயபரிச்சே²தோ³ நாடகித்தி²பரிச்சே²தோ³ அக்³க³மஹேஸிபரிச்சே²தோ³ புத்தபரிச்சே²தோ³ யானபரிச்சே²தோ³ அபி⁴னிக்க²மனபரிச்சே²தோ³ பதா⁴னபரிச்சே²தோ³ உபட்டா²கபரிச்சே²தோ³ விஹாரபரிச்சே²தோ³தி த³ஸதா⁴ வவத்தி²தோ ஹோதி.

தம் ஸம்ப³ஹுலவாரம்பி, யதா²ட்டா²னே மயம் பன;

த³ஸ்ஸேத்வாவ க³மிஸ்ஸாம, தத்த² தத்த² ஸமாஸதோ.

ஸோ ஏவம் வவத்தி²தோ பன –

கேனாயம் தே³ஸிதோ கத்த², கஸ்ஸத்தா²ய ச தே³ஸிதோ;

கிமத்தா²ய கதா³ கஸ்ஸ, வசனம் கேன சாப⁴தோ.

ஸப்³ப³மேதம் விதி⁴ம் வத்வா, புப்³ப³மேவ ஸமாஸதோ;

பச்சா²ஹம் பு³த்³த⁴வம்ஸஸ்ஸ, கரிஸ்ஸாமத்த²வண்ணனந்தி.

தத்த² கேனாயம் தே³ஸிதோதி அயம் பு³த்³த⁴வம்ஸோ கேன தே³ஸிதோ? ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு அப்படிஹதஞாணசாரேன த³ஸப³லேன சதுவேஸாரஜ்ஜவிஸாரதே³ன த⁴ம்மராஜேன த⁴ம்மஸ்ஸாமினா ததா²க³தேன ஸப்³ப³ஞ்ஞுனா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன தே³ஸிதோ.

கத்த² தே³ஸிதோதி? கபிலவத்து²மஹானக³ரே நிக்³ரோதா⁴ராமமஹாவிஹாரே பரமருசிரஸந்த³ஸ்ஸனே தே³வமனுஸ்ஸனயனனிபாதபூ⁴தே ரதனசங்கமே சங்கமந்தேன தே³ஸிதோ.

கஸ்ஸத்தா²ய ச தே³ஸிதோதி? த்³வாஸீதியா ஞாதிஸஹஸ்ஸானம் அனேககோடீனஞ்ச தே³வமனுஸ்ஸானம் அத்தா²ய தே³ஸிதோ.

கிமத்தா²ய தே³ஸிதோதி? சதுரோக⁴னித்த²ரணத்தா²ய தே³ஸிதோ.

கதா³ தே³ஸிதோதி ப⁴க³வா ஹி பட²மபோ³தி⁴யம் வீஸதிவஸ்ஸானி அனிப³த்³த⁴வாஸோ ஹுத்வா யத்த² யத்த² பா²ஸுகம் ஹோதி, தத்த² தத்தே²வ க³ந்த்வா வஸி. கத²ம்? பட²மம் வஸ்ஸம் இஸிபதனே த⁴ம்மசக்கம் (ஸம். நி. 5.1081; மஹாவ. 13 ஆத³யோ; படி. ம. 2.30) பவத்தேத்வா அட்டா²ரஸ ப்³ரஹ்மகோடியோ அமதபானம் பாயேத்வா பா³ராணஸிம் உபனிஸ்ஸாய இஸிபதனே மிக³தா³யே வஸி. து³தியம் வஸ்ஸம் ராஜக³ஹம் உபனிஸ்ஸாய வேளுவனே மஹாவிஹாரே. ததியசதுத்தா²னிபி தத்தே²வ. பஞ்சமம் வேஸாலிம் உபனிஸ்ஸாய மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். ச²ட்ட²ம் மகுலபப்³ப³தே. ஸத்தமம் தாவதிம்ஸப⁴வனே. அட்ட²மம் ப⁴க்³கே³ஸு ஸம்ஸுமாரகி³ரிம் உபனிஸ்ஸாய பே⁴ஸகளாவனே. நவமம் கோஸம்பி³யம். த³ஸமம் பாலிலேய்யகவனஸண்டே³. ஏகாத³ஸமம் நாளாயம் ப்³ராஹ்மணகா³மே. த்³வாத³ஸமம் வேரஞ்ஜாயம். தேரஸமம் சாலியபப்³ப³தே. சுத்³த³ஸமம் ஜேதவனமஹாவிஹாரே. பஞ்சத³ஸமம் கபிலவத்து²மஹானக³ரே. ஸோளஸமம் ஆளவகம் த³மேத்வா சதுராஸீதிபாணஸஹஸ்ஸானி அமதபானம் பாயேத்வா ஆளவியம். ஸத்தரஸமம் ராஜக³ஹேயேவ. அட்டா²ரஸமம் சாலியபப்³ப³தேயேவ. ததா² ஏகூனவீஸதிமம் வீஸதிமம் பன வஸ்ஸம் ராஜக³ஹேயேவ வஸி. தேன வுத்தம் – ‘‘ப⁴க³வா ஹி பட²மபோ³தி⁴யம் வீஸதிவஸ்ஸானி அனிப³த்³த⁴வாஸோ ஹுத்வா யத்த² யத்த² பா²ஸுகம் ஹோதி, தத்த² தத்தே²வ க³ந்த்வா வஸீ’’தி. ததோ பட்டா²ய பன ஸாவத்தி²ம்யேவ உபனிஸ்ஸாய ஜேதவனமஹாவிஹாரே ச புப்³பா³ராமே ச து⁴வபரிபோ⁴க³வஸேன வஸி.

யதா³ பன ஸத்தா² பு³த்³தோ⁴ ஹுத்வா பா³ராணஸியம் இஸிபதனே மிக³தா³யே பட²மம் வஸ்ஸம் வஸித்வா வுட்ட²வஸ்ஸோ பவாரேத்வா உருவேலம் க³ந்த்வா தத்த² தயோ மாஸே வஸந்தோ தேபா⁴திகஜடிலே த³மேத்வா பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸேஹி கதபரிவாரோ பு²ஸ்ஸமாஸபுண்ணமாயம் ராஜக³ஹம் க³ந்த்வா த்³வே மாஸே தத்தே²வ வஸி, ததா³ பா³ராணஸிதோ நிக்க²ந்தஸ்ஸ பனஸ்ஸ பஞ்ச மாஸா ஜாதா. ஸகலோ ஹேமந்தோ அதிக்கந்தோ. உதா³யித்தே²ரஸ்ஸ ஆக³ததி³வஸதோ ஸத்தட்ட²தி³வஸா வீதிவத்தா. ஸோ பன ப²க்³கு³னீபுண்ணமாஸியம் சிந்தேஸி – ‘‘அதிக்கந்தோ ஹேமந்தோ, வஸந்தகாலோ அனுப்பத்தோ, ஸமயோ ததா²க³தஸ்ஸ கபிலபுரம் க³ந்து’’ந்தி. ஸோ ஏவம் சிந்தேத்வா குலனக³ரக³மனத்தா²ய ஸட்டி²மத்தாஹி கா³தா²ஹி க³மனவண்ணம் வண்ணேஸி. அத² ஸத்தா² சஸ்ஸ வசனம் ஸுத்வா ஞாதிஸங்க³ஹம் காதுகாமோ ஹுத்வா அங்க³மக³த⁴வாஸீனம் குலபுத்தானம் த³ஸஹி ஸஹஸ்ஸேஹி கபிலவத்து²வாஸீனம் த³ஸஹி ஸஹஸ்ஸேஹீதி ஸப்³பே³ஹேவ வீஸதியா கீ²ணாஸவஸஹஸ்ஸேஹி பரிவுதோ ராஜக³ஹதோ நிக்க²மித்வா தி³வஸே தி³வஸே யோஜனம் க³ச்ச²ந்தோ ராஜக³ஹதோ ஸட்டி²யோஜனம் கபிலவத்து²புரம் த்³வீஹி மாஸேஹி ஸம்பாபுணித்வா தத்த² ஞாதீனம் வந்தா³பனத்த²ம் யமகபாடிஹாரியம் அகாஸி. ததா³யம் பு³த்³த⁴வம்ஸோ தே³ஸிதோ.

கஸ்ஸ வசனந்தி? ஸாவகபச்சேகபு³த்³தா⁴னம் அஸாதா⁴ரணம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸேவ வசனம்.

கேனாப⁴தோதி? ஆசரியபரம்பராய ஆப⁴தோ. அயஞ்ஹி ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ ப⁴த்³த³ஜீ திஸ்ஸோ கோஸியபுத்தோ ஸிக்³க³வோ மோக்³க³லிபுத்தோ ஸுத³த்தோ த⁴ம்மிகோ தா³ஸகோ ஸோணகோ ரேவதோதி ஏவமாதீ³ஹி யாவ ததியஸங்கீ³திகாலா ஆப⁴தோ, ததோ உத்³த⁴ம்பி தேஸம்யேவ ஸிஸ்ஸானுஸிஸ்ஸேஹீதி ஏவம் தாவ ஆசரியபரம்பராய யாவஜ்ஜகாலா ஆப⁴தோதி வேதி³தப்³போ³.

ஏத்தாவதா –

‘‘கேனாயம் தே³ஸிதோ கத்த², கஸ்ஸத்தா²ய ச தே³ஸிதோ;

கிமத்தா²ய கதா³ கஸ்ஸ, வசனம் கேன சாப⁴தோ’’தி. –

அயம் கா³தா² வுத்தத்தா² ஹோதி.

நிதா³னகதா²

பா³ஹிரனிதா³னம்

ஏவம் ஆப⁴தஸ்ஸ பனஸ்ஸ இதா³னி அத்த²வண்ணனா ஹோதி, ஸா பனாயம் அத்த²வண்ணனா யஸ்மா தூ³ரேனிதா³னம் அவிதூ³ரேனிதா³னம் ஸந்திகேனிதா³னந்தி, இமானி தீணி நிதா³னானி த³ஸ்ஸேத்வாவ வண்ணிதா ஸுவண்ணிதா நாம ஹோதி. யே ச நம் ஸுணந்தி, தேஹி ஸமுதா³க³மதோ பட்டா²ய விஞ்ஞாதத்தா ஸுவிஞ்ஞாதாவ ஹோதி, தஸ்மா தானி நிதா³னானி த³ஸ்ஸேத்வாவ வண்ணயிஸ்ஸாம.

தத்த² ஆதி³தோ பட்டா²ய தாவ தேஸம் நிதா³னானம் பரிச்சே²தோ³ வேதி³தப்³போ³. தத்ராயம் ஸங்கே²பதோ அத்த²தீ³பனா – தீ³பங்கரத³ஸப³லஸ்ஸ பாத³மூலே கதாபி⁴னீஹாரஸ்ஸ மஹாஸத்தஸ்ஸ யாவ வேஸ்ஸந்தரத்தபா⁴வா சவித்வா துஸிதப⁴வனே நிப்³ப³த்தி, தாவ பவத்தா கதா² தூ³ரேனிதா³னம் நாம. துஸிதப⁴வனதோ சவித்வா யாவ போ³தி⁴மண்டே³ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணப்பத்தி, தாவ பவத்தா கதா² அவிதூ³ரேனிதா³னம் நாம. ‘‘ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே’’தி ச, ‘‘ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே’’தி ச, ‘‘வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாய’’ந்தி ச ஏவம் மஹாபோ³தி⁴மண்டே³ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணப்பத்திதோ யாவ பரினிப்³பா³னமஞ்சா ஏதஸ்மிம் அந்தரே ப⁴க³வா யத்த² யத்த² விஹாஸி, தம் தம் ஸந்திகேனிதா³னம் நாமாதி வேதி³தப்³ப³ம். ஏத்தாவதா ஸங்கே²பேனேவ திண்ணம் தூ³ராவிதூ³ரஸந்திகேனிதா³னானம் வஸேன பா³ஹிரனிதா³னவண்ணனா ஸமத்தா ஹோதீதி.

அப்³ப⁴ந்தரனிதா³னம்

1. ரதனசங்கமனகண்ட³வண்ணனா

இதா³னி பன –

1. ‘‘ப்³ரஹ்மா ச லோகாதி⁴பதீ ஸஹம்பதீ, கதஞ்ஜலீ அனதி⁴வரம் அயாசத²;

ஸந்தீத⁴ ஸத்தாப்பரஜக்க²ஜாதிகா, தே³ஸேஹி த⁴ம்மம் அனுகம்பிமம் பஜ’’ந்தி. –

ஆதி³னயப்பவத்தஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரனிதா³னஸ்ஸ அத்த²வண்ணனா ஹோதி.

ஏத்த² ‘‘ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே’’திஆதி³ஸுத்தந்தேஸு விய – ‘‘ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸக்கேஸு விஹரதி கபிலவத்து²ஸ்மிம் நிக்³ரோதா⁴ராமே. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் பு³த்³த⁴வம்ஸம் அபுச்சீ²’’தி ஏவமாதி³னா நயேன நிதா³னம் அவத்வா கஸ்மா ‘‘ப்³ரஹ்மா ச லோகாதி⁴பதீ ஸஹம்பதீ, கதஞ்ஜலீ அனதி⁴வரம் அயாசதா²’’திஆதி³னா நயேன நிதா³னம் வுத்தந்தி? வுச்சதே – ப⁴க³வதோ ஸப்³ப³த⁴ம்மதே³ஸனாகாரணபூ⁴தாய ப்³ரஹ்முனோ த⁴ம்மதே³ஸனாயாசனாய ஸந்த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தந்தி.

‘‘கதா³யம் த⁴ம்மதே³ஸனத்த²ம், அஜ்ஜி²ட்டோ² ப்³ரஹ்முனா ஜினோ;

கதா³ கத்த² ச கேனாயம், கா³தா² ஹி ஸமுதீ³ரிதா’’தி.

வுச்சதே – பு³த்³த⁴பூ⁴தஸ்ஸ பன ப⁴க³வதோ அட்ட²மே ஸத்தாஹே ஸத்தா² த⁴ம்மதே³ஸனத்தா²ய ப்³ரஹ்முனா அஜ்ஜி²ட்டோ² ஆயாசிதோ. தத்ராயம் அனுபுப்³பி³கதா² – மஹாபுரிஸோ கிர கதாபி⁴னீஹாரோ மஹாபி⁴னிக்க²மனதி³வஸே விவடபாகடபீ³ப⁴ச்ச²ஸயனாஸனசேடிகா நாடகித்தி²யோ தி³ஸ்வா அதீவ ஸம்விக்³க³ஹத³யோ படேகதே³ஸாவச்ச²ன்னம் ச²ன்னம் ஆமந்தேத்வா – ‘‘அரினரவரமந்த²கம் கண்ட³கம் நாம துரங்க³வரமாஹரா’’தி கண்ட³கம் ஆஹராபேத்வா ச²ன்னஸஹாயோ வரதுரங்க³மாருய்ஹ நக³ரத்³வாரே அதி⁴வத்தா²ய தே³வதாய நக³ரத்³வாரே விவடே நக³ரதோ நிக்க²மித்வா தீணி ரஜ்ஜானி தேன ரத்தாவஸேஸேன அதிக்கமித்வா அனோமஸத்தோ அனோமாய நாம நதி³யா தீரே ட²த்வா ச²ன்னமேவமாஹ – ‘‘ச²ன்ன, த்வம் மம இமானி அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணானி ஆப⁴ரணானி கண்ட³கஞ்ச வரதுரங்க³மாதா³ய கபிலபுரம் க³ச்சா²ஹீ’’தி ச²ன்னம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா அஸிதோரக³னீலுப்பலஸதி³ஸேனாஸினா ஸகேஸமகுடம் சி²ந்தி³த்வா ஆகாஸே உக்கி²பித்வா தே³வத³த்தியம் பத்தசீவரம் க³ஹேத்வா ஸயமேவ பப்³ப³ஜித்வா அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ அனிலப³லஸமுத்³து⁴ததரங்க³ப⁴ங்க³ம் அஸங்க³ம் க³ங்க³ம் நதி³ம் உத்தரித்வா மணிக³ணரம்ஸிஜாலவிஜ்ஜோதிதராஜக³ஹம் ராஜக³ஹம் நாம நக³ரம் பவிஸித்வா தத்த² இஸ்ஸரியமத³மத்தம் ஜனம் பரிஹாஸேந்தோ விய ச உத்³த⁴தவேஸஸ்ஸ ஜனஸ்ஸ லஜ்ஜமுப்பாத³யமானோ விய ச வயகந்தீஹி நாக³ரஜனஹத³யானி அத்தனி ப³ந்த⁴ந்தோ விய ச த்³வதிம்ஸவரமஹாபுரிஸலக்க²ணவிராஜிதாய ரூபஸிரியா ஸப்³ப³ஜனனயனானி விலும்பமானோ விய ச ரூபீபாத³ஸஞ்சரோ புஞ்ஞஸஞ்சயோ விய ச பப்³ப³தோ விய ச க³மனேன நிஸ்ஸங்கோ³ ஸந்திந்த்³ரியோ ஸந்தமானஸோ யுக³மத்தம் பேக்க²மானோ ராஜக³ஹம் பிண்டா³ய சரித்வா யாபனமத்தம் ப⁴த்தம் க³ஹேத்வா நக³ரதோ நிக்க²மித்வா பண்ட³வபப்³ப³தபஸ்ஸே சா²யூத³கஸம்பன்னே ஸுசிபூ⁴மிபா⁴கே³ பரமரமணீயே பவிவித்தே ஓகாஸே நிஸீதி³த்வா படிஸங்கா²னப³லேன மிஸ்ஸகப⁴த்தம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா பண்ட³வகி³ரானுஸாரேன பி³ம்பி³ஸாரேன மக³த⁴மஹாராஜேன மஹாபுரிஸஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா நாமகோ³த்தம் புச்சி²த்வா தேன பமுதி³தஹத³யேன ‘‘மம ரஜ்ஜபா⁴க³ம் க³ண்ஹாஹீ’’தி ரஜ்ஜேன நிமந்தியமானோ – ‘‘அலம், மஹாராஜ, ந மய்ஹம் ரஜ்ஜேனத்தோ² அஹம் ரஜ்ஜம் பஹாய லோகஹிதத்தா²ய பதா⁴னமனுயுஞ்ஜித்வா லோகே விவடச்ச²தோ³ பு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸாமீதி நிக்க²ந்தோ’’தி வத்வா தேன ச ‘‘பு³த்³தோ⁴ ஹுத்வா ஸப்³ப³பட²மம் மம விஜிதம் ஓஸரேய்யாதா²’’தி வுத்தோ ‘ஸாதூ⁴’தி தஸ்ஸ படிஞ்ஞம் த³த்வா ஆளாரஞ்ச உத³கஞ்ச உபஸங்கமித்வா தேஸம் த⁴ம்மதே³ஸனாய ஸாரம் அவிந்த³ந்தோ ததோ பக்கமித்வா உருவேலாயம் ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி து³க்கரகாரிகம் கரோந்தோபி அமதம் அதி⁴க³ந்தும் அஸக்கோந்தோ ஓளாரிகாஹாரபடிஸேவனேன ஸரீரம் ஸந்தப்பேஸி.

ததா³ பன உருவேலாயம் ஸேனானிக³மே ஸேனானிக³மகுடும்பி³கஸ்ஸ தீ⁴தா ஸுஜாதா நாம தா³ரிகா வயப்பத்தா ஏகஸ்மிம் நிக்³ரோத⁴ருக்கே² பத்த²னமகாஸி – ‘‘ஸசாஹம் ஸமஜாதிகம் குலக⁴ரம் க³ந்த்வா பட²மக³ப்³பே⁴ புத்தம் லபி⁴ஸ்ஸாமி, ப³லிகம்மம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி. தஸ்ஸா ஸா பத்த²னா ஸமிஜ்ஜி². ஸா வேஸாக²புண்ணமதி³வஸே ‘‘அஜ்ஜ ப³லிகம்மம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி பாதோவ பாயாஸம் அனாயாஸம் பரமமது⁴ரம் ஸம்படிபாதே³ஸி. போ³தி⁴ஸத்தோபி தத³ஹேவ கதஸரீரபடிஜக்³க³னோ பி⁴க்கா²சாரகாலம் ஆக³மயமானோ பாதோவ க³ந்த்வா தஸ்மிம் நிக்³ரோத⁴ருக்க²மூலே நிஸீதி³. அத² கோ² புண்ணா நாம தா³ஸீ தஸ்ஸா தா⁴தீ ருக்க²மூலஸோத⁴னத்தா²ய க³தா போ³தி⁴ஸத்தம் பாசீனலோகதா⁴தும் ஓலோகயமானம் நிஸின்னம் ஸஞ்ஜா²ப்பபா⁴னுரஞ்ஜிதவரகனககி³ரிஸிக²ரஸதி³ஸஸரீரஸோப⁴ம் திமிரனிகரனிதா⁴னகரம் கமலவனவிகஸனகரம் க⁴னவிவரமுபக³தம் தி³வஸகரமிவ தருவரமுபக³தம் முனிதி³வஸகரமத்³த³ஸ. ஸரீரதோ சஸ்ஸ நிக்க²ந்தாஹி பபா⁴ஹி ஸகலஞ்ச தம் ருக்க²ம் ஸுவண்ணவண்ணம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸா ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அஜ்ஜ அம்ஹாகம் தே³வதா ருக்க²தோ ஓருய்ஹ ஸஹத்தே²னேவ ப³லிம் படிக்³க³ஹேதுகாமா ஹுத்வா நிஸின்னா’’தி. ஸா வேகே³ன க³ந்த்வா ஸுஜாதாய ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸி.

ததோ ஸுஜாதா ஸஞ்ஜாதஸத்³தா⁴ ஹுத்வா ஸப்³பா³லங்காரேன அலங்கரித்வா ஸதஸஹஸ்ஸக்³க⁴னிகம் ஸுவண்ணபாதிம் பரமமது⁴ரஸ்ஸ மது⁴பாயாஸஸ்ஸ பூரேத்வா அபராய ஸுவண்ணபாதியா பித³ஹித்வா ஸீஸேனாதா³ய நிக்³ரோத⁴ருக்கா²பி⁴முகீ² அக³மாஸி. ஸா க³ச்ச²ந்தீ தூ³ரதோவ தம் போ³தி⁴ஸத்தம் ருக்க²தே³வதமிவ ஸகலம் தம் ருக்க²ம் ஸரீரப்பபா⁴ய ஸுவண்ணவண்ணம் கத்வா புஞ்ஞஸஞ்சயமிவ ரூபவந்தம் நிஸின்னம் தி³ஸ்வா பீதிஸோமனஸ்ஸஜாதா ஸுஜாதா ‘‘ருக்க²தே³வதா’’தி ஸஞ்ஞாய தி³ட்ட²ட்டா²னதோ பட்டா²ய ஓனதோனதா க³ந்த்வா ஸீஸதோ தம் ஸுவண்ணபாதிம் ஓதாரேத்வா மஹாஸத்தஸ்ஸ ஹத்தே² ட²பேத்வா பஞ்சபதிட்டி²தேன வந்தி³த்வா – ‘‘யதா² மம மனோரதோ² நிப்ப²ன்னோ, ஏவம் தும்ஹாகம்பி நிப்ப²ஜ்ஜதூ’’தி வத்வா பக்காமி.

அத² கோ² போ³தி⁴ஸத்தோபி ஸுவண்ணபாதிம் க³ஹேத்வா நேரஞ்ஜராய நதி³யா தீரம் க³ந்த்வா ஸுப்பதிட்டி²தஸ்ஸ நாம தித்த²ஸ்ஸ தீரே ஸுவண்ணபாதிம் ட²பேத்வா ந்ஹத்வா பச்சுத்தரித்வா ஏகூனபஞ்ஞாஸபிண்டே³ கரோந்தோ தம் பாயாஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா – ‘‘ஸசாஹம் அஜ்ஜ பு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸாமி, அயம் ஸுவண்ணபாதி படிஸோதம் க³ச்ச²தூ’’தி கி²பி. ஸா பாதி படிஸோதம் க³ந்த்வா காளஸ்ஸ நாம நாக³ராஜஸ்ஸ ப⁴வனம் பவிஸித்வா திண்ணம் பு³த்³தா⁴னம் தா²லகானி உக்கி²பித்வா தேஸம் ஹேட்டா² அட்டா²ஸி.

மஹாஸத்தோ தத்தே²வ வனஸண்டே³ தி³வாவிஹாரம் வீதினாமேத்வா ஸாயன்ஹஸமயே ஸோத்தி²யேன நாம திணஹாரகேன மஹாபுரிஸஸ்ஸ ஆகாரம் ஞத்வா தி³ன்னா அட்ட² திணமுட்டி²யோ க³ஹேத்வா போ³தி⁴மண்ட³மாருய்ஹ த³க்கி²ணதி³ஸாபா⁴கே³ அட்டா²ஸி. ஸோ பன பதே³ஸோ பது³மினிபத்தே உத³கபி³ந்து³ விய அகம்பித்த². மஹாபுரிஸோ – ‘‘அயம் பதே³ஸோ மம கு³ணம் தா⁴ரேதும் அஸமத்தோ²’’தி பச்சி²மதி³ஸாபா⁴க³மக³மாஸி. ஸோபி ததே²வ கம்பித்த². புன உத்தரதி³ஸாபா⁴க³மக³மாஸி. ஸோபி ததே²வ கம்பித்த². புன புரத்தி²மதி³ஸாபா⁴க³மக³மாஸி. தத்த² பல்லங்கப்பமாணட்டா²னம் நிச்சலம் அஹோஸி. மஹாபுரிஸோ – ‘‘இத³ம் டா²னம் கிலேஸவித்³த⁴ம்ஸனட்டா²ன’’ந்தி ஸன்னிட்டா²னம் கத்வா தானி திணானி அக்³கே³ க³ஹேத்வா சாலேஸி. தானி தூலிகக்³கே³ன பரிச்சி²ன்னானி விய அஹேஸும். போ³தி⁴ஸத்தோ – ‘‘போ³தி⁴ம் அபத்வாவ இமம் பல்லங்கம் ந பி⁴ந்தி³ஸ்ஸாமீ’’தி சதுரங்க³வீரியம் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா போ³தி⁴க்க²ந்த⁴ம் பிட்டி²தோ கத்வா புரத்தா²பி⁴முகோ² நிஸீதி³.

தங்க²ணஞ்ஞேவ ஸப்³ப³லோகாபி⁴ஹாரோ மாரோ பா³ஹுஸஹஸ்ஸம் மாபேத்வா தி³யட்³ட⁴யோஜனஸதிகம் ஹிமகி³ரிஸிக²ரஸதி³ஸம் கி³ரிமேக²லம் நாம அரிவரவாரணம் வரவாரணம் அபி⁴ருய்ஹ நவயோஜனிகேன த⁴னுஅஸிப²ரஸுஸரஸத்திஸப³லேனாதிப³ஹலேன மாரப³லேன ஸம்பரிவுதோ ஸமந்தா பப்³ப³தோ விய அஜ்ஜோ²த்த²ரந்தோ மஹாஸபத்தம் விய மஹாஸத்தம் ஸமுபாக³மி. மஹாபுரிஸோ ஸூரியே த⁴ரந்தேயேவ அதிதுமூலம் மாரப³லம் வித⁴மித்வா விகஸிதஜயஸுமனகுஸுமஸதி³ஸஸ்ஸ சீவரஸ்ஸ உபரி பதமானேஹி ரத்தபவாலங்குரஸதி³ஸருசிரத³ஸ்ஸனேஹி போ³தி⁴ருக்க²ங்குரேஹி பீதியா விய பூஜியமானோ ஏவ பட²மயாமே புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணம் லபி⁴த்வா மஜ்ஜி²மயாமே தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணம் விஸோதே⁴த்வா பச்சி²மயாமே படிச்சஸமுப்பாதே³ ஞாணம் ஓதாரேத்வா வட்டவிவட்டம் ஸம்மஸந்தோ அருணோத³யே பு³த்³தோ⁴ ஹுத்வா –

‘‘அனேகஜாதிஸம்ஸாரம், ஸந்தா⁴விஸ்ஸம் அனிப்³பி³ஸம்;

க³ஹகாரம் க³வேஸந்தோ, து³க்கா² ஜாதி புனப்புனம்.

‘‘க³ஹகாரக தி³ட்டோ²ஸி, புன கே³ஹம் ந காஹஸி;

ஸப்³பா³ தே பா²ஸுகா ப⁴க்³கா³, க³ஹகூடம் விஸங்க²தம்;

விஸங்கா²ரக³தம் சித்தம், தண்ஹானம் க²யமஜ்ஜ²கா³’’தி. (த⁴. ப. 153-154) –

இமம் உதா³னம் உதா³னேத்வா ஸத்தாஹம் விமுத்திஸுக²படிஸேவனேன வீதினாமேத்வா அட்ட²மே தி³வஸே ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய தே³வதானம் கங்க²ம் ஞத்வா தாஸம் கங்கா²வித⁴மனத்த²ம் ஆகாஸே உப்பதித்வா யமகபாடிஹாரியம் த³ஸ்ஸேத்வா தாஸம் கங்க²ம் வித⁴மித்வா பல்லங்கதோ ஈஸகம் பாசீனனிஸ்ஸிதே உத்தரதி³ஸாபா⁴கே³ ட²த்வா – ‘‘இமஸ்மிம் வத மே பல்லங்கே ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் படிவித்³த⁴’’ந்தி சத்தாரி அஸங்க்²யேய்யானி கப்பஸதஸஹஸ்ஸஞ்ச பூரிதானம் பாரமீனம் ப²லாதி⁴க³மட்டா²னம் பல்லங்கஞ்சேவ போ³தி⁴ருக்க²ஞ்ச அனிமிஸேஹி அக்கீ²ஹி ஓலோகயமானோ ஸத்தாஹம் வீதினாமேஸி, தம் டா²னம் அனிமிஸசேதியம் நாம ஜாதம்.

அத² பல்லங்கஸ்ஸ ச டி²தட்டா²னஸ்ஸ ச அந்தரே புரத்தி²மபச்சி²மதோ ஆயதே ரதனசங்கமே சங்கமந்தோ ஸத்தாஹம் வீதினாமேஸி, தம் டா²னம் ரதனசங்கமசேதியம் நாம ஜாதம். ததோ பச்சி²மதி³ஸாபா⁴கே³ தே³வதா ரதனக⁴ரம் நாம மாபேஸும், தத்த² பல்லங்கேன நிஸீதி³த்வா அபி⁴த⁴ம்மபிடகம் விஸேஸதோ சேத்த² அனந்தனயஸமந்தபட்டா²னம் விசினந்தோ ஸத்தாஹம் வீதினாமேஸி. தம் டா²னம் ரதனக⁴ரசேதியம் நாம ஜாதம். ஏவம் போ³தி⁴ஸமீபேயேவ சத்தாரி ஸத்தாஹானி வீதினாமேத்வா பஞ்சமே ஸத்தாஹே போ³தி⁴ருக்க²மூலா யேன அஜபாலனிக்³ரோதோ⁴ தேனுபஸங்கமி; தத்தா²பி த⁴ம்மம் விசினந்தோயேவ விமுத்திஸுக²ஞ்ச படிஸம்வேதே³ந்தோ அஜபாலனிக்³ரோதே⁴ ஸத்தாஹம் வீதினாமேஸி.

ஏவம் அபரம் ஸத்தாஹம் முசலிந்தே³ நிஸீதி³. தஸ்ஸ நிஸின்னமத்தஸ்ஸேவ ப⁴க³வதோ ஸகலசக்கவாளக³ப்³ப⁴ம் பூரேந்தோ மஹாஅகாலமேகோ⁴ உத³பாதி³. தஸ்மிம் பன உப்பன்னே முசலிந்தோ³ நாக³ராஜா சிந்தேஸி – ‘‘அயம் மஹாமேகோ⁴ ஸத்த²ரி மய்ஹம் ப⁴வனம் பவிட்ட²மத்தே உப்பன்னோ வாஸாகா³ரமஸ்ஸ லத்³து⁴ம் வட்டதீ’’தி. ஸோ ஸத்தரதனமயம் தே³வவிமானஸதி³ஸம் தி³ப்³ப³விமானம் நிம்மினிதும் ஸமத்தோ²பி ஏவம் கதே – ‘‘ந மய்ஹம் மஹப்ப²லம் ப⁴விஸ்ஸதி, த³ஸப³லஸ்ஸ காயவேய்யாவச்சம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி அதிமஹந்தம் அத்தபா⁴வம் கத்வா ஸத்தா²ரம் ஸத்தக்க²த்தும் போ⁴கே³ஹி பரிக்கி²பித்வா உபரி மஹந்தம் ப²ணம் கத்வா அட்டா²ஸி. அத² ப⁴க³வா பரிக்கே²பஸ்ஸ அந்தோவ மஹதி ஓகாஸே ஸப்³ப³ரதனமயே பச்சக்³க⁴பல்லங்கே உபரி வினிக்³க³லந்தவிவித⁴ஸுரபி⁴குஸுமதா³மவிதானே விவித⁴ஸுரபி⁴க³ந்த⁴வாஸிதே க³ந்த⁴குடியம் விஹரந்தோ விய விஹாஸி. ஏவம் ப⁴க³வா தம் ஸத்தாஹம் தத்த² வீதினாமேத்வா ததோ அபரம் ஸத்தாஹம் ராஜாயதனே நிஸீதி³. தத்தா²பி விமுத்திஸுக²படிஸம்வேதி³யேவ. ஏத்தாவதா ஸத்தஸத்தாஹானி பரிபுண்ணானி அஹேஸும். ஏத்த²ந்தரே ப⁴க³வா ஜா²னஸுகே²ன ப²லஸுகே²ன ச வீதினாமேஸி.

அத²ஸ்ஸ ஸத்தஸத்தாஹாதிக்கமே – ‘‘முக²ம் தோ⁴விஸ்ஸாமீ’’தி சித்தம் உப்பஜ்ஜி. ஸக்கோ தே³வானமிந்தோ³ அக³த³ஹரீதகம் ஆஹரித்வா அதா³ஸி. அத²ஸ்ஸ ஸக்கோ நாக³லதாத³ந்தகட்ட²ஞ்ச முக²தோ⁴வனஉத³கஞ்ச அதா³ஸி. ததோ ப⁴க³வா த³ந்தகட்ட²ம் கா²தி³த்வா அனோதத்தத³ஹோத³கேன முக²ம் தோ⁴வித்வா ராஜாயதனமூலே நிஸீதி³. தஸ்மிம் ஸமயே சதூஹி லோகபாலேஹி உபனீதே பச்சக்³கே⁴ ஸேலமயே பத்தே தபுஸ்ஸப⁴ல்லிகானம் வாணிஜானம் மந்த²ஞ்ச மது⁴பிண்டி³கஞ்ச படிக்³க³ஹேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா பச்சாக³ந்த்வா அஜபாலனிக்³ரோத⁴ருக்க²மூலே நிஸீதி³. அத²ஸ்ஸ தத்த² நிஸின்னமத்தஸ்ஸேவ அத்தனா அதி⁴க³தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ரபா⁴வம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் ஆசிண்ணோ – ‘‘அதி⁴க³தோ கோ² ம்யாயம் த⁴ம்மோ க³ம்பீ⁴ரோ து³த்³த³ஸோ து³ரனுபோ³தோ⁴ ஸந்தோ பணீதோ அதக்காவசரோ நிபுணோ பண்டி³தவேத³னீயோ’’தி (ம. நி. 2.281; ஸம். நி. 1.172; மஹாவ. 7) பரேஸம் த⁴ம்மம் அதே³ஸேதுகாமதாகாரப்பத்தோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³.

அத² ப்³ரஹ்மா ஸஹம்பதி த³ஸப³லஸ்ஸ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய – ‘‘நஸ்ஸதி வத, போ⁴, லோகோ, வினஸ்ஸதி வத, போ⁴, லோகோ’’தி (ஸம். நி. 1.172; ம. நி. 1.282; மஹாவ. 8) வாசம் நிச்சா²ரேந்தோ த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளப்³ரஹ்மக³ணபரிவுதோ ஸக்கஸுயாமஸந்துஸிதபரனிம்மிதவஸவத்தீஹி அனுக³தோ ஆக³ந்த்வா ப⁴க³வதோ புரதோ பாதுரஹோஸி. ஸோ அத்தனோ பதிட்டா²னத்தா²ய பத²விம் நிம்மினித்வா த³க்கி²ணம் ஜாணுமண்ட³லம் பத²வியம் நிஹந்த்வா ஜலஜாமலாவிகலகமலமகுலஸதி³ஸம் த³ஸனக²ஸமோதா⁴னஸமுஜ்ஜலமஞ்ஜலிம் ஸிரஸ்மிம் கத்வா – ‘‘தே³ஸேது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா த⁴ம்மம், தே³ஸேது ஸுக³தோ த⁴ம்மம், ஸந்தி ஸத்தா அப்பரஜக்க²ஜாதிகா, அஸ்ஸவனதா த⁴ம்மஸ்ஸ பரிஹாயந்தி, ப⁴விஸ்ஸந்தி த⁴ம்மஸ்ஸ அஞ்ஞாதாரோ’’தி (ஸம். நி. 1.172; மஹாவ. 8) –

‘‘பாதுரஹோஸி மக³தே⁴ஸு புப்³பே³, த⁴ம்மோ அஸுத்³தோ⁴ ஸமலேஹி சிந்திதோ;

அபாபுரேதம் அமதஸ்ஸ த்³வாரம், ஸுணந்து த⁴ம்மம் விமலேனானுபு³த்³த⁴ம்.

‘‘ஸேலே யதா² பப்³ப³தமுத்³த⁴னிட்டி²தோ, யதா²பி பஸ்ஸே ஜனதம் ஸமந்ததோ;

ததூ²பமம் த⁴ம்மமயம் ஸுமேத⁴, பாஸாத³மாருய்ஹ ஸமந்தசக்கு²;

ஸோகாவதிண்ணம் ஜனதமபேதஸோகோ, அவேக்க²ஸ்ஸு ஜாதிஜராபி⁴பூ⁴தம்.

‘‘உட்டே²ஹி வீர விஜிதஸங்கா³ம, ஸத்த²வாஹ அனண விசர லோகே;

தே³ஸஸ்ஸு ப⁴க³வா த⁴ம்மம், அஞ்ஞாதாரோ ப⁴விஸ்ஸந்தீ’’தி. (ம. நி. 1.282; ஸம். நி. 1.172; மஹாவ. 8) –

‘‘நனு தும்ஹேஹி ‘பு³த்³தோ⁴ போ³தே⁴ய்யம் திண்ணோ தாரேய்யம் முத்தோ மோசேய்ய’’’ந்தி –

‘‘கிம் மே அஞ்ஞாதவேஸேன, த⁴ம்மம் ஸச்சி²கதேனித⁴;

ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பாபுணித்வா, தாரயிஸ்ஸம் ஸதே³வக’’ந்தி. (பு³. வம். 2.55) –

பத்த²னம் கத்வா பாரமியோ பூரேத்வா ஸப்³ப³ஞ்ஞுபா⁴வம் பத்தோதி ச, ‘‘தும்ஹேஹி த⁴ம்மே அதே³ஸியமானே கோ ஹி நாம அஞ்ஞோ த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸதி, கிமஞ்ஞம் லோகஸ்ஸ ஸரணம் தாணம் லேணம் பராயன’’ந்தி ச ஏவமாதீ³ஹி அனேகேஹி நயேஹி ப⁴க³வந்தம் த⁴ம்மதே³ஸனத்த²ம் அயாசி. தேன வுத்தம் – ‘‘பு³த்³த⁴பூ⁴தஸ்ஸ பன ப⁴க³வதோ அட்ட²மே ஸத்தாஹே ஸத்தா² த⁴ம்மதே³ஸனத்தா²ய ப்³ரஹ்முனா ஆயாசிதோ’’தி.

இதா³னி ‘‘கதா³ கத்த² ச கேனாயம், கா³தா² ஹி ஸமுதீ³ரிதா’’தி இமேஸம் பஞ்ஹானம் விஸ்ஸஜ்ஜனாய ஓகாஸோ அனுப்பத்தோ. தத்த² கதா³ வுத்தாதி? பட²மமஹாஸங்கீ³திகாலே வுத்தா. பட²மமஹாஸங்கீ³தி நாமேஸா ஸங்கீ³திக்க²ந்தே⁴ (சூளவ. 437) வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³. கத்த² கேன வுத்தாதி? ப⁴க³வதி கிர பரினிப்³பு³தே ராஜக³ஹனக³ரே வேபா⁴ரபப்³ப³தபஸ்ஸே ஸத்தபண்ணிகு³ஹாத்³வாரே விஜிதஸப்³ப³ஸத்துனா அஜாதஸத்துனா மக³த⁴மஹாராஜேன த⁴ம்மஸங்கா³யனத்த²ம் காரிதே பரிபுண்ணசந்த³மண்ட³லஸங்காஸே த³ட்ட²ப்³ப³ஸாரமண்டே³ மண்ட³பே த⁴ம்மாஸனக³தேனாயஸ்மதா ஆனந்த³த்தே²ரேன ‘‘ப்³ரஹ்மா ச லோகாதி⁴பதீ’’தி அயம் கா³தா² வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³. அயமேத்த² கா³தா²ஸம்ப³ந்தோ⁴.

ஏத்தாவதா –

‘‘கதா³யம் த⁴ம்மதே³ஸனத்த²ம், அஜ்ஜி²ட்டோ² ப்³ரஹ்முனா ஜினோ;

கதா³ கத்த² ச கேனாயம், கா³தா² ஹி ஸமுதீ³ரிதா’’தி. –

அயம்பி கா³தா² வுத்தத்தா² ஹோதி. ஏவம் இமினா ஸம்ப³ந்தே⁴ன வுத்தாய பனஸ்ஸா அனுத்தானபத³வண்ணனம் கரிஸ்ஸாம.

தத்த² ப்³ரஹ்மாதி ப்³ரூஹிதோ தேஹி தேஹி கு³ணவிஸேஸேஹீதி ப்³ரஹ்மா. அயம் பன ப்³ரஹ்ம-ஸத்³தோ³ மஹாப்³ரஹ்மப்³ராஹ்மணததா²க³தமாதாபிதுஸேட்டா²தீ³ஸு தி³ஸ்ஸதி. ததா² ஹி ‘‘த்³விஸஹஸ்ஸோ ப்³ரஹ்மா’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 3.166) மஹாப்³ரஹ்மாதி அதி⁴ப்பேதோ.

‘‘தமோனுதோ³ பு³த்³தோ⁴ ஸமந்தசக்கு², லோகந்தகூ³ ஸப்³ப³ப⁴வாதிவத்தோ;

அனாஸவோ ஸப்³ப³து³க்க²ப்பஹீனோ, ஸச்சவ்ஹயோ ப்³ரஹ்மே உபாஸிதோ மே’’தி. (ஸு. நி. 1139) –

ஏத்த² ப்³ராஹ்மணோ. ‘‘ப்³ரஹ்மாதி கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி ஏத்த² ததா²க³தோ. ‘‘ப்³ரஹ்மாதி மாதாபிதரோ புப்³பா³சரியாதி வுச்சரே’’தி (அ. நி. 3.31; 4.63; இதிவு. 106; ஜா. 2.20.181) ஏத்த² மாதாபிதரோ. ‘‘ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதீ’’தி (ம. நி. 1.148; ஸம். நி. 2.21; அ. நி. 4.8; 5.11; படி. ம. 2.44) ஏத்த² ஸேட்டோ² அதி⁴ப்பேதோ. இத⁴ பன பட²மஜ்ஜா²னம் பணீதம் பா⁴வேத்வா பட²மஜ்ஜா²னபூ⁴மியம் நிப்³ப³த்தோ கப்பாயுகோ மஹாப்³ரஹ்மா அதி⁴ப்பேதோ (ம. நி. அட்ட². 1.3). ச-ஸத்³தோ³ ஸம்பிண்ட³னத்தோ², ப்³ரஹ்மா ச அஞ்ஞே ச த³ஸஸு சக்கவாளஸஹஸ்ஸேஸு ப்³ரஹ்மானோ சாதி அத்தோ², பத³பூரணமத்தோ வா. லோகாதி⁴பதீதி ஏத்த² லோகோதி ஸங்கா²ரலோகோ ஸத்தலோகோ ஓகாஸலோகோதி தயோ லோகா. தேஸு இத⁴ ஸத்தலோகோ அதி⁴ப்பேதோ. தஸ்ஸ இஸ்ஸரோ அதி⁴பதீதி லோகாதி⁴பதி, லோகேகதே³ஸஸ்ஸாபி அதி⁴பதி லோகாதி⁴பதீதி வுச்சதி தே³வாதி⁴பதி நராதி⁴பதி விய.

ஸஹம்பதீதி ஸோ கிர கஸ்ஸபஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாஸனே ஸஹகோ நாம தே²ரோ பட²மஜ்ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா அபரிஹீனஜ்ஜா²னோ ஜீவிதபரியோஸானே பட²மஜ்ஜா²னபூ⁴மியம் கப்பாயுகமஹாப்³ரஹ்மா ஹுத்வா நிப்³ப³த்தோ, தத்ர பன நம் ‘‘ஸஹம்பதி ப்³ரஹ்மா’’தி ஸஞ்ஜானந்தி. ‘‘ஸஹகபதீ’’தி வத்தப்³பே³ அனுஸ்ஸராக³மம் கத்வா ருள்ஹீவஸேன ‘‘ஸஹம்பதீ’’தி வத³ந்தி. கதஞ்ஜலீதி கதஞ்ஜலிகோ, அஞ்ஜலிபுடம் ஸிரஸி கத்வாதி அத்தோ². அனதி⁴வரந்தி அச்சந்தவரோ அதி⁴வரோ நாஸ்ஸ அத்தீ²தி அனதி⁴வரோ, ந ததோ அதி⁴கோ வரோ அத்தீ²தி வா அனதி⁴வரோ, அனுத்தரோதி அத்தோ², தம் அனதி⁴வரம். அயாசதா²தி அயாசித்த² அஜ்ஜே²ஸி.

இதா³னி யஸ்ஸத்தா²ய ஸோ ப⁴க³வந்தம் அயாசி, தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸந்தீத⁴ ஸத்தா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸந்தீதி ஸம்விஜ்ஜந்தி உபலப்³ப⁴ந்தி, பு³த்³த⁴சக்கு²ஸ்ஸ ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தா அத்தீ²தி அத்தோ². இதா⁴தி அயம் தே³ஸாபதே³ஸே நிபாதோ. ஸ்வாயம் கத்த²சி ஸாஸனம் உபாதா³ய வுச்சதி. யதா²ஹ – ‘‘இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, ஸமணோ, இத⁴ து³தியோ ஸமணோ, இத⁴ ததியோ ஸமணோ, இத⁴ சதுத்தோ² ஸமணோ, ஸுஞ்ஞா பரப்பவாதா³ ஸமணேபி⁴ அஞ்ஞேஹீ’’தி (ம. நி. 1.139; தீ³. நி. 2.214; அ. நி. 4.241). கத்த²சி ஓகாஸம், யதா²ஹ –

‘‘இதே⁴வ திட்ட²மானஸ்ஸ, தே³வபூ⁴தஸ்ஸ மே ஸதோ;

புனராயு ச மே லத்³தோ⁴, ஏவம் ஜானாஹி மாரிஸா’’தி. (தீ³. நி. 2.369) –

கத்த²சி பத³பூரணமத்தமேவ ஹோதி. யதா²ஹ – ‘‘இதா⁴ஹம், பி⁴க்க²வே, பு⁴த்தாவீ அஸ்ஸம் பவாரிதோ’’தி (ம. நி. 1.30). கத்த²சி லோகம் உபாதா³ய, யதா²ஹ – ‘‘இத⁴ ததா²க³தோ லோகே உப்பஜ்ஜதி ப³ஹுஜனஹிதாய ப³ஹுஜனஸுகா²யா’’தி (அ. நி. 1.170). இதா⁴பி லோகமேவ உபாதா³ய வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³. தஸ்மா இமஸ்மிம் ஸத்தலோகேதி அத்தோ². ஸத்தாதி ரூபாதீ³ஸு க²ந்தே⁴ஸு ச²ந்த³ராகே³ன ஸத்தா விஸத்தா ஆஸத்தா லக்³கா³ லகி³தாதி ஸத்தா, ஸத்தாதி பாணினோ வுச்சந்தி. ருள்ஹீஸத்³தே³ன பன வீதராகே³ஸுபி அயம் வோஹாரோ வத்ததியேவ.

அப்பரஜக்க²ஜாதிகாதி பஞ்ஞாமயே அக்கி²ம்ஹி அப்பம் பரித்தம் ராக³தோ³ஸமோஹரஜம் ஏதேஸம் ஏவம்ஸபா⁴வா ச தேதி அப்பரஜக்க²ஜாதிகா, அப்பம் ராகா³தி³ரஜமேவ வா யேஸம் தே அப்பரஜக்கா², தே அப்பரஜக்க²ஸபா⁴வா அப்பரஜக்க²ஜாதிகாதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. தேஸம் அப்பரஜக்க²ஜாதிகானம். ‘‘ஸத்தான’’ந்தி விப⁴த்திவிபரிணாமம் கத்வா – ‘‘தே³ஸேஹி த⁴ம்ம’’ந்தி இமினா ஸம்ப³ந்த⁴ம் கத்வா அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. தே³ஸேஹீதி ஆயாசனவசனமேதம், தே³ஸேஹி கதே²ஹி உபதி³ஸாதி அத்தோ². த⁴ம்மந்தி ஏத்த² அயம் த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³ பரியத்திஸமாதி⁴பஞ்ஞாபகதிஸபா⁴வஸுஞ்ஞதாபுஞ்ஞஆபத்திஞேய்யசதுஸச்சத⁴ம்மாதீ³ஸு தி³ஸ்ஸதி. ததா² ஹி – ‘‘இத⁴ பி⁴க்கு² த⁴ம்மம் பரியாபுணாதி ஸுத்தம் கே³ய்யம் வேய்யாகரணம்…பே… வேத³ல்ல’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.239; அ. நி. 4.102) பரியத்தியம் தி³ஸ்ஸதி. ‘‘ஏவம்த⁴ம்மா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸு’’ந்திஆதீ³ஸு ஸமாதி⁴ம்ஹி.

‘‘யஸ்ஸேதே சதுரோ த⁴ம்மா, வானரிந்த³ யதா² தவ;

ஸச்சம் த⁴ம்மோ தி⁴தி சாகோ³, தி³ட்ட²ம் ஸோ அதிவத்ததீ’’தி. –

ஆதீ³ஸு (ஜா. 1.2.147) பஞ்ஞாய. ‘‘ஜாதித⁴ம்மா ஜராத⁴ம்மா, அதோ² மரணத⁴ம்மினோ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 3.39) பகதியம். ‘‘குஸலா த⁴ம்மா, அகுஸலா த⁴ம்மா, அப்³யாகதா த⁴ம்மா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. திகமாதிகா) ஸபா⁴வே. ‘‘தஸ்மிம் கோ² பன ஸமயே த⁴ம்மா ஹோந்தி க²ந்தா⁴ ஹோந்தீ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 121) ஸுஞ்ஞதாயம். ‘‘த⁴ம்மோ ஸுசிண்ணோ ஸுக²மாவஹாதீ’’திஆதீ³ஸு (ஸு. நி. 184; தே²ரகா³. 303; ஜா. 1.10.102; 1.15.385) புஞ்ஞே. ‘‘த்³வே அனியதா த⁴ம்மா’’திஆதீ³ஸு ஆபத்தியம். ‘‘ஸப்³பே³ த⁴ம்மா ஸப்³பா³காரேன பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஞாணமுகே² ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தீ’’திஆதீ³ஸு (மஹானி. 156; சூளனி. மோக⁴ராஜமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 85) ஞேய்யே. ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மோ பத்தத⁴ம்மோ விதி³தத⁴ம்மோ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.299; மஹாவ. 27, 57) சதுஸச்சத⁴ம்மே. இதா⁴பி சதுஸச்சத⁴ம்மே த³ட்ட²ப்³போ³ (ம. நி. அட்ட². 1.ஸுத்தனிக்கே²பவண்ணனா; த⁴. ஸ. அட்ட². சித்துப்பாத³கண்ட³ 1). அனுகம்பாதி அனுகம்பம் அனுத்³த³யம் கரோஹி. இமந்தி பஜம் நித்³தி³ஸந்தோ ஆஹ. பஜந்தி பஜாதத்தா பஜா, தம் பஜம், ஸத்தனிகாயம் ஸம்ஸாரது³க்க²தோ மோசேஹீதி அதி⁴ப்பாயோ. கேசி பன –

‘‘ப⁴க³வாதி லோகாதி⁴பதீ நருத்தமோ,

கதஞ்ஜலீ ப்³ரஹ்மக³ணேஹி யாசிதோ’’தி. –

பட²ந்தி. ஏத்தாவதா ஸப்³ப³ஸோ அயம் கா³தா² வுத்தத்தா² ஹோதி.

அத² ப⁴க³வதோ தம் ப்³ரஹ்முனோ ஸஹம்பதிஸ்ஸ ஆயாசனவசனம் ஸுத்வா அபரிமிதஸமயஸமுதி³தகருணாப³லஸ்ஸ த³ஸப³லஸ்ஸ பரஹிதகரணனிபுணமதிசாரஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸத்தேஸு ஓகாஸகரணமத்தேன மஹாகருணா உத³பாதி³. தம் பன ப⁴க³வதோ கருணுப்பத்திம் த³ஸ்ஸேந்தேஹி ஸங்கீ³திகாலே ஸங்கீ³திகாரகேஹி –

2. ‘‘ஸம்பன்னவிஜ்ஜாசரணஸ்ஸ தாதி³னோ, ஜுதிந்த⁴ரஸ்ஸந்திமதே³ஹதா⁴ரினோ;

ததா²க³தஸ்ஸப்படிபுக்³க³லஸ்ஸ, உப்பஜ்ஜி காருஞ்ஞதா ஸப்³ப³ஸத்தே’’தி. –

அயம் கா³தா² ட²பிதா.

தத்த² ஸம்பன்னவிஜ்ஜாசரணஸ்ஸாதி ஸம்பன்னம் நாம திவித⁴ம் பரிபுண்ணஸமங்கி³மது⁴ரவஸேன. தத்த² –

‘‘ஸம்பன்னம் ஸாலிகேதா³ரம், ஸுவா பு⁴ஞ்ஜந்தி கோஸிய;

படிவேதே³மி தே ப்³ரஹ்மே, ந நம் வாரேதுமுஸ்ஸஹே’’தி. (ஜா. 1.14.1) –

இத³ம் பரிபுண்ணஸம்பன்னம் நாம. ‘‘இமினா பாதிமோக்க²ஸம்வரேன உபேதோ ஹோதி ஸமுபேதோ உபக³தோ ஸமுபக³தோ ஸம்பன்னோ ஸமன்னாக³தோ’’தி (விப⁴. 511) இத³ம் ஸமங்கி³ஸம்பன்னம் நாம. ‘‘இமிஸ்ஸா, ப⁴ந்தே, மஹாபத²வியா ஹேட்டி²மதலம் ஸம்பன்னம், ஸேய்யதா²பி கு²த்³த³மது⁴ம் அனீலகம், ஏவமஸ்ஸாத³’’ந்தி (பாரா. 18) இத³ம் மது⁴ரஸம்பன்னம் நாம. இத⁴ பரிபுண்ணஸம்பன்னம்பி ஸமங்கி³ஸம்பன்னம்பி யுஜ்ஜதி (ம. நி. அட்ட². 1.64). விஜ்ஜாதி படிபக்க²த⁴ம்மே விஜ்ஜ²னட்டே²ன விதி³தகரணட்டே²ன விந்தி³தப்³ப³ட்டே²ன ச விஜ்ஜா. தா பன திஸ்ஸோபி விஜ்ஜா அட்ட²பி விஜ்ஜா. திஸ்ஸோ விஜ்ஜா ப⁴யபே⁴ரவஸுத்தே (ம. நி. 1.50 ஆத³யோ) ஆக³தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³, அட்ட² அம்ப³ட்ட²ஸுத்தே (தீ³. நி. 1.278 ஆத³யோ). தத்ர ஹி விபஸ்ஸனாஞாணேன மனோமயித்³தி⁴யா ச ஸஹ ச² அபி⁴ஞ்ஞா பரிக்³க³ஹேத்வா அட்ட² விஜ்ஜா வுத்தா. சரணந்தி ஸீலஸம்வரோ இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரதா போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதா ஜாக³ரியானுயோகோ³ ஸத்³தா⁴ ஹிரீ ஓத்தப்பம் பா³ஹுஸச்சம் ஆரத்³த⁴வீரியதா உபட்டி²தஸ்ஸதிதா பஞ்ஞாஸம்பன்னதா சத்தாரி ரூபாவசரஜ்ஜா²னானீதி இமே பன்னரஸ த⁴ம்மா வேதி³தப்³பா³. இமேயேவ ஹி பன்னரஸ த⁴ம்மா யஸ்மா ஏதேஹி சரதி அரியஸாவகோ க³ச்ச²தி அமதம் தி³ஸம், தஸ்மா ‘‘சரண’’ந்தி வுத்தா. யதா²ஹ – ‘‘இத⁴, மஹானாம, அரியஸாவகோ ஸீலவா ஹோதீ’’தி (ம. நி. 2.24) ஸப்³ப³ம் மஜ்ஜி²மபண்ணாஸகே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். விஜ்ஜா ச சரணஞ்ச விஜ்ஜாசரணானி, ஸம்பன்னானி பரிபுண்ணானி விஜ்ஜாசரணானி யஸ்ஸ ஸோயம் ஸம்பன்னவிஜ்ஜாசரணோ, விஜ்ஜாசரணேஹி ஸம்பன்னோ ஸமங்கீ³பூ⁴தோ, ஸமன்னாக³தோதி வா ஸம்பன்னவிஜ்ஜாசரணோ. உப⁴யதா²பி அத்தோ² யுஜ்ஜதேவ, தஸ்ஸ ஸம்பன்னவிஜ்ஜாசரணஸ்ஸ (பாரா. அட்ட². 1.1 வேரஞ்ஜகண்ட³வண்ணனா).

தாதி³னோதி ‘‘இட்டே²பி தாதீ³ அனிட்டே²பி தாதீ³’’திஆதி³னா நயேன மஹானித்³தே³ஸே (மஹானி. 38, 192) ஆக³ததாதி³லக்க²ணேன தாதி³னோ, இட்டா²னிட்டா²தீ³ஸு அவிகாரஸ்ஸ தாதி³ஸஸ்ஸாதி அத்தோ². ஜுதிந்த⁴ரஸ்ஸாதி ஜுதிமதோ, யுக³ந்த⁴ரே ஸரத³ஸமயே ஸமுதி³ததி³வஸகராதிரேகதரஸஸ்ஸிரிகஸரீரஜுதிவிஸரத⁴ரஸ்ஸாதி அத்தோ². ‘‘பஞ்ஞாபஜ்ஜோதத⁴ரஸ்ஸா’’தி வா வத்தும் வட்டதி. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘சத்தாரோ லோகே பஜ்ஜோதா, பஞ்சமேத்த² ந விஜ்ஜதி;

தி³வா தபதி ஆதி³ச்சோ, ரத்திமாபா⁴தி சந்தி³மா.

‘‘அத² அக்³கி³ தி³வாரத்திம், தத்த² தத்த² பபா⁴ஸதி;

ஸம்பு³த்³தோ⁴ தபதம் ஸேட்டோ², ஏஸா ஆபா⁴ அனுத்தரா’’தி. (ஸம். நி. 1.26, 85);

தஸ்மா உப⁴யதா²பி ஸரீரபஞ்ஞாஜுதிவிஸரத⁴ரஸ்ஸாதி அத்தோ². அந்திமதே³ஹதா⁴ரினோதி ஸப்³ப³பச்சி²மஸரீரதா⁴ரினோ, அபுனப்³ப⁴வஸ்ஸாதி அத்தோ².

ததா²க³தஸ்ஸாதி ஏத்த² அட்ட²ஹி காரணேஹி ப⁴க³வா ‘‘ததா²க³தோ’’தி வுச்சதி. கதமேஹி அட்ட²ஹி? ததா² ஆக³தோதி ததா²க³தோ, ததா² க³தோதி ததா²க³தோ, தத²லக்க²ணம் ஆக³தோதி ததா²க³தோ, தத²த⁴ம்மே யாதா²வதோ அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி ததா²க³தோ, தத²த³ஸ்ஸிதாய ததா²க³தோ, தத²வாதி³தாய ததா²க³தோ, ததா²காரிதாய ததா²க³தோ, அபி⁴ப⁴வனட்டே²ன ததா²க³தோதி.

கத²ம் ப⁴க³வா ததா² ஆக³தோதி ததா²க³தோ? யதா² யேன அபி⁴னீஹாரேன தா³னபாரமிம் பூரேத்வா ஸீலனேக்க²ம்மபஞ்ஞாவீரியக²ந்திஸச்சஅதி⁴ட்டா²னமேத்துபேக்கா²பாரமிம் பூரேத்வா இமா த³ஸ பாரமியோ த³ஸ உபபாரமியோ த³ஸ பரமத்த²பாரமியோதி ஸமத்திம்ஸ பாரமியோ பூரேத்வா அங்க³பரிச்சாக³ம் ஜீவிதபரிச்சாக³ம் த⁴னரஜ்ஜபுத்ததா³ரபரிச்சாக³ந்தி இமே பஞ்ச மஹாபரிச்சாகே³ பரிச்சஜித்வா யதா² விபஸ்ஸிஆத³யோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஆக³தா, ததா² அம்ஹாகம்பி ப⁴க³வா ஆக³தோதி ததா²க³தோ. யதா²ஹ –

‘‘யதே²வ லோகம்ஹி விபஸ்ஸிஆத³யோ, ஸப்³ப³ஞ்ஞுபா⁴வம் முனயோ இதா⁴க³தா;

ததா² அயம் ஸக்யமுனீபி ஆக³தோ, ததா²க³தோ வுச்சதி தேன சக்கு²மா’’தி.

கத²ம் ததா² க³தோதி ததா²க³தோ? யதா² ஸம்பதிஜாதா விபஸ்ஸிஆத³யோ ஸமேஹி பாதே³ஹி பத²வியம் பதிட்டா²ய உத்தராபி⁴முகா² ஸத்தபத³வீதிஹாரேன க³தா, ததா² அம்ஹாகம்பி ப⁴க³வா க³தோதி ததா²க³தோ. யதா²ஹ –

‘‘முஹுத்தஜாதோவ க³வம்பதீ யதா², ஸமேஹி பாதே³ஹி பு²ஸீ வஸுந்த⁴ரம்;

ஸோ விக்கமீ ஸத்தபதா³னி கோ³தமோ, ஸேதஞ்ச ச²த்தம் அனுதா⁴ரயும் மரூ.

‘‘க³ந்த்வான ஸோ ஸத்தபதா³னி கோ³தமோ, தி³ஸா விலோகேஸி ஸமா ஸமந்ததோ;

அட்ட²ங்கு³பேதம் கி³ரமப்³பு⁴தீ³ரயீ, ஸீஹோ யதா² பப்³ப³தமுத்³த⁴னிட்டி²தோ’’தி.

கத²ம் தத²லக்க²ணம் ஆக³தோதி ததா²க³தோ? ஸப்³பே³ஸம் ரூபாரூபத⁴ம்மானம் ஸலக்க²ணம் ஸாமஞ்ஞலக்க²ணஞ்ச தத²ம் அவிதத²ம் ஞாணக³தியா ஆக³தோ அவிரஜ்ஜி²த்வா பத்தோ அனுபு³த்³தோ⁴தி ததா²க³தோ.

‘‘ஸப்³பே³ஸம் பன த⁴ம்மானம், ஸகஸாமஞ்ஞலக்க²ணம்;

தத²மேவாக³தோ யஸ்மா, தஸ்மா ஸத்தா² ததா²க³தோ’’தி.

கத²ம் தத²த⁴ம்மே யாதா²வதோ அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி ததா²க³தோ? தத²த⁴ம்மா நாம சத்தாரி அரியஸச்சானி. யதா²ஹ – ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ததா²னி அவிததா²னி அனஞ்ஞதா²னி. கதமானி சத்தாரி? ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி, பி⁴க்க²வே, தத²மேதம் அவிதத²மேதம் அனஞ்ஞத²மேத’’ந்தி (ஸம். நி. 5.1090) வித்தா²ரோ. தானி ச ப⁴க³வா அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴, தஸ்மா ததா²னம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴த்தா ‘‘ததா²க³தோ’’தி வுச்சதி. அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴த்தோ² ஹி ஏத்த² க³தஸத்³தோ³.

‘‘தத²னாமானி ஸச்சானி, அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி² நாயகோ;

தஸ்மா ததா²னம் ஸச்சானம், ஸம்பு³த்³த⁴த்தா ததா²க³தோ’’.

கத²ம் தத²த³ஸ்ஸிதாய ததா²க³தோ? ப⁴க³வா ஹி அபரிமாணாஸு லோகதா⁴தூஸு அபரிமாணானம் ஸத்தானம் சக்கு²ஸோதகா⁴ணஜிவ்ஹாகாயமனோத்³வாரேஸு ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தம் ரூபஸத்³த³க³ந்த⁴ரஸபோ²ட்ட²ப்³ப³த⁴ம்மாரம்மணம் ததா²க³தோ ஸப்³பா³காரதோ ஜானாதி பஸ்ஸதீதி, ஏவம் தத²த³ஸ்ஸிதாய ததா²க³தோ. அத² வா யம் லோகே தத²ம், தம் லோகஸ்ஸ ததே²வ த³ஸ்ஸேதி. ததோபி ப⁴க³வா ததா²க³தோ. ஏத்த² தத²த³ஸ்ஸிஅத்தே² ‘‘ததா²க³தோ’’தி பத³ஸம்ப⁴வோ வேதி³தப்³போ³.

‘‘ததா²காரேன யோ த⁴ம்மே, ஜானாதி அனுபஸ்ஸதி;

தத²த³ஸ்ஸீதி ஸம்பு³த்³தோ⁴, தஸ்மா வுத்தோ ததா²க³தோ’’.

கத²ம் தத²வாதி³தாய ததா²க³தோ? யஞ்ச அபி⁴ஸம்போ³தி⁴யா பரினிப்³பா³னஸ்ஸ ச அந்தரே பஞ்சசத்தாலீஸவஸ்ஸபரிமாணகாலே ஸுத்தாதி³னவங்க³ஸங்க³ஹிதம் பா⁴ஸிதம் லபிதம் ததா²க³தேன, ஸப்³ப³ம் தம் ஏகதுலாய துலிதம் விய தத²மேவ அவிதத²மேவ ஹோதி. தேனேவாஹ –

‘‘யஞ்ச, சுந்த³, ரத்திம் ததா²க³தோ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²தி, யஞ்ச ரத்திம் அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யதி, யம் ஏதஸ்மிம் அந்தரே பா⁴ஸதி லபதி நித்³தி³ஸதி, ஸப்³ப³ம் தம் ததே²வ ஹோதி, நோ அஞ்ஞதா². தஸ்மா ‘ததா²க³தோ’தி வுச்சதீ’’தி.

ஏத்த² பன க³த³அத்தோ² ஹி க³தஸத்³தோ³. ஏவம் தத²வாதி³தாய ததா²க³தோ. ஆக³த³னம் ஆக³தோ³, வசனந்தி அத்தோ². ததோ² அவிபரீதோ ஆக³தோ³ அஸ்ஸாதி ததா²க³தோ. த³-காரஸ்ஸ த-காரம் கத்வா வுத்தோ.

‘‘ததா²வாதீ³ ஜினோ யஸ்மா, தத²த⁴ம்மப்பகாஸகோ;

ததா²மாக³த³னஞ்சஸ்ஸ, தஸ்மா பு³த்³தோ⁴ ததா²க³தோ’’.

கத²ம் ததா²காரிதாய ததா²க³தோ? ப⁴க³வா ஹி யம் யம் வாசம் அபா⁴ஸி, தம் தம் ஏவ காயேன கரோதி, வாசாய காயோ அனுலோமேதி, காயஸ்ஸபி வாசா. தேனேவாஹ –

‘‘யதா² வாதீ³, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ ததா² காரீ, யதா² காரீ ததா² வாதீ³…பே… தஸ்மா ‘ததா²க³தோ’தி வுச்சதீ’’தி (அ. நி. 4.23; சூளனி. போஸாலமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 83).

யதா² ச வாசா க³தா, காயோபி ததா² க³தோ, யதா² காயோ க³தோ, வாசாபி ததா² க³தா. ஏவம் ததா²காரிதாய ததா²க³தோ.

‘‘யதா² வாசா க³தா தஸ்ஸ, ததா² காயோ க³தோ யதோ;