3-3. மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரஅபதா³னவண்ணனா

பது³முத்தரஸ்ஸ ப⁴க³வதோத்யாதி³கம் ஆயஸ்மதோ மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரஸ்ஸ அபதா³னம். அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ தத்த² தத்த² ப⁴வே விவட்டூபனிஸ்ஸயானி புஞ்ஞஸம்பா⁴ரானி உபசினந்தோ பது³முத்தரப⁴க³வதோ காலே ஹம்ஸவதீனக³ரே வேதே³ஹோ நாம அஸீதிகோடிவிப⁴வோ குடும்பி³கோ அஹோஸி. ஸோ பு³த்³த⁴மாமகோ, த⁴ம்மமாமகோ, ஸங்க⁴மாமகோ, உபாஸகோ ஹுத்வா விஹரந்தோ ஏகஸ்மிம் உபோஸத²தி³வஸே பாதோவ ஸுபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா உபோஸத²ங்கா³னி அதி⁴ட்டா²ய க³ந்த⁴புப்பா²தீ³னி க³ஹேத்வா விஹாரம் க³ந்த்வா ஸத்தா²ரம் பூஜேத்வா வந்தி³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

தஸ்மிஞ்ச க²ணே ஸத்தா² மஹானிஸப⁴த்தே²ரம் நாம ததியஸாவகம் ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் து⁴தவாதா³னம் யதி³த³ம் நிஸபோ⁴’’தி ஏதத³க்³கே³ ட²பேஸி. உபாஸகோ தம் ஸுத்வா பஸன்னோ த⁴ம்மகதா²வஸானே மஹாஜனே உட்டா²ய க³தே ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா ‘‘ஸ்வே, ப⁴ந்தே, மய்ஹம் பி⁴க்க²ம் அதி⁴வாஸேதா²’’தி நிமந்தேஸி. ‘‘மஹா கோ², உபாஸக, பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴’’தி. ‘‘கித்தகோ, ப⁴ந்தே’’தி? ‘‘அட்ட²ஸட்டி²பி⁴க்கு²ஸதஸஹஸ்ஸ’’ந்தி. ‘‘ப⁴ந்தே, ஏகம் ஸாமணேரம்பி விஹாரே அஸேஸேத்வா மய்ஹம் பி⁴க்க²ம் க³ண்ஹதா²’’தி. ஸத்தா² அதி⁴வாஸேஸி. உபாஸகோ ஸத்து² அதி⁴வாஸனம் ஞத்வா கே³ஹம் க³ந்த்வா மஹாதா³னம் ஸஜ்ஜேத்வா புனதி³வஸே ஸத்து² காலம் ஆரோசாபேஸி. ஸத்தா² பத்தசீவரமாதா³ய பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ உபாஸகஸ்ஸ க⁴ரம் க³ந்த்வா பஞ்ஞத்தாஸனே நிஸின்னோ த³க்கி²ணோத³காவஸானே யாகு³ஆதீ³னி ஸம்படிச்ச²ந்தோ ப⁴த்தவிஸ்ஸக்³க³ம் அகாஸி. உபாஸகோபி ஸத்து² ஸந்திகே நிஸீதி³.

தஸ்மிம் அந்தரே மஹானிஸப⁴த்தே²ரோ பிண்டா³ய சரந்தோ தமேவ வீதி²ம் படிபஜ்ஜி. உபாஸகோ தி³ஸ்வா உட்டா²ய க³ந்த்வா தே²ரம் வந்தி³த்வா ‘‘பத்தம், ப⁴ந்தே, தே³தா²’’தி ஆஹ. தே²ரோ பத்தம் அதா³ஸி. ‘‘ப⁴ந்தே, இதே⁴வ பவிஸத², ஸத்தா²பி கே³ஹே நிஸின்னோ’’தி. ‘‘ந வட்டிஸ்ஸதி, உபாஸகா’’தி. ஸோ தே²ரஸ்ஸ பத்தம் க³ஹேத்வா பிண்ட³பாதஸ்ஸ பூரேத்வா அதா³ஸி. ததோ தே²ரம் அனுக³ந்த்வா நிவத்தோ ஸத்து² ஸந்திகே நிஸீதி³த்வா ஏவமாஹ – ‘‘மஹானிஸப⁴த்தே²ரோ, ப⁴ந்தே, ‘ஸத்தா²பி கே³ஹே நிஸின்னோ’தி வுத்தேபி பவிஸிதும் ந இச்சி². அத்தி² நு கோ² ஏதஸ்ஸ தும்ஹாகம் கு³ணேஹி அதிரேககு³ணோ’’தி? பு³த்³தா⁴னஞ்ச வண்ணமச்சே²ரம் நாம நத்தி², தஸ்மா ஸத்தா² ஏவமாஹ – ‘‘உபாஸக, மயம் பி⁴க்க²ம் ஆக³மயமானா கே³ஹே நிஸீதா³ம, ஸோ பி⁴க்கு² ந ஏவம் நிஸீதி³த்வா பி⁴க்க²ம் உதி³க்க²தி. மயம் கா³மந்தஸேனாஸனே வஸாம, ஸோ அரஞ்ஞேயேவ வஸதி. மயம் ச²ன்னே வஸாம, ஸோ அப்³போ⁴காஸேயேவ வஸதீ’’தி ப⁴க³வா ‘‘அயஞ்ச அயஞ்சேதஸ்ஸ கு³ணோ’’தி மஹாஸமுத்³த³ம் பூரயமானோ விய தஸ்ஸ கு³ணம் கதே²ஸி.

உபாஸகோபி பகதியா ஜலமானதீ³போ தேலேன ஆஸித்தோ விய ஸுட்டு²தரம் பஸன்னோ ஹுத்வா சிந்தேஸி – ‘‘கிம் மய்ஹம் அஞ்ஞாய ஸம்பத்தியா, யம்னூனாஹம் அனாக³தே ஏகஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸந்திகே து⁴தவாதா³னம் அக்³க³பா⁴வத்தா²ய பத்த²னம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி. ஸோ புனபி ஸத்தா²ரம் நிமந்தேத்வா தேனேவ நியாமேன ஸத்த தி³வஸே மஹாதா³னம் த³த்வா ஸத்தமே தி³வஸே பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ மஹாபி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ திசீவரானி த³த்வா ஸத்து² பாத³மூலே நிபஜ்ஜித்வா ஏவமாஹ – ‘‘யம் மே, ப⁴ந்தே, ஸத்த தி³வஸே தா³னம் தே³ந்தஸ்ஸ மேத்தம் காயகம்மம் மேத்தம் வசீகம்மம் மேத்தம் மனோகம்மம் பச்சுபட்டி²தம், இமினாஹம் ந அஞ்ஞம் தே³வஸம்பத்திம் வா ஸக்கமாரப்³ரஹ்மஸம்பத்திம் வா பத்தே²மி, இத³ம் பன மே கம்மம் அனாக³தே ஏகஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸந்திகே மஹானிஸப⁴த்தே²ரேன பத்தட்டா²னந்தரம் பாபுணனத்தா²ய தேரஸது⁴தங்க³த⁴ரானம் அக்³க³பா⁴வஸ்ஸ அதி⁴காரோ ஹோதூ’’தி. ஸத்தா² ‘‘மஹந்தம் டா²னம் இமினா பத்தி²தம், ஸமிஜ்ஜி²ஸ்ஸதி நு கோ², நோ’’தி ஓலோகேந்தோ ஸமிஜ்ஜ²னபா⁴வம் தி³ஸ்வா ஆஹ – ‘‘மனாபம் தே டா²னம் பத்தி²தம், அனாக³தே ஸதஸஹஸ்ஸகப்பாவஸானே கோ³தமோ நாம பு³த்³தோ⁴ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ த்வம் ததியஸாவகோ மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரோ நாம ப⁴விஸ்ஸஸீ’’தி ப்³யாகாஸி. தம் ஸுத்வா உபாஸகோ ‘‘பு³த்³தா⁴னம் த்³வே கதா² நாம நத்தீ²’’தி புனதி³வஸே பத்தப்³ப³ம் விய தம் ஸம்பத்திம் அமஞ்ஞித்த². ஸோ யாவதாயுகம் தா³னம் த³த்வா ஸீலம் ஸமாதா³ய ரக்கி²த்வா நானப்பகாரம் புஞ்ஞகம்மம் கத்வா காலம்கத்வா ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்தி.

ததோ பட்டா²ய தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்பத்திம் அனுப⁴வந்தோ இதோ ஏகனவுதிகப்பே விபஸ்ஸிஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ ப³ந்து⁴மதீனக³ரம் உபனிஸ்ஸாய கே²மே மிக³தா³யே விஹரந்தே தே³வலோகா சவித்வா அஞ்ஞதரஸ்மிம் பரிஜிண்ணப்³ராஹ்மணகுலே நிப்³ப³த்தி. தஸ்மிஞ்ச காலே விபஸ்ஸீ ப⁴க³வா ஸத்தமே ஸம்வச்ச²ரே த⁴ம்மம் கதே²ஸி, மஹந்தம் கோலாஹலம் அஹோஸி. ஸகலஜம்பு³தீ³பே தே³வதா ‘‘ஸத்தா² த⁴ம்மம் கதே²ஸ்ஸதீ’’தி ஆரோசேஸும். ப்³ராஹ்மணோ தம் ஸாஸனம் அஸ்ஸோஸி. தஸ்ஸ நிவாஸனஸாடகோ ஏகோயேவ, ததா² ப்³ராஹ்மணியா. பாருபனம் பன த்³வின்னம்பி ஏகமேவ. ஸோ ஸகலனக³ரே ‘‘ஏகஸாடகப்³ராஹ்மணோ’’தி பஞ்ஞாயி. ஸோ ப்³ராஹ்மணோ கேனசிதே³வ கிச்சேன ப்³ராஹ்மணானம் ஸன்னிபாதே ஸதி ப்³ராஹ்மணிம் கே³ஹே ட²பேத்வா ஸயம் தம் வத்த²ம் பாருபித்வா க³ச்ச²தி, ப்³ராஹ்மணீனம் ஸன்னிபாதே ஸதி ஸயம் கே³ஹே அச்ச²தி, ப்³ராஹ்மணீ தம் வத்த²ம் பாருபித்வா க³ச்ச²தி. தஸ்மிம் பன தி³வஸே ஸோ ப்³ராஹ்மணிம் ஆஹ – ‘‘போ⁴தி, கிம் த்வம் ரத்திம் த⁴ம்மம் ஸுணிஸ்ஸஸி, உதா³ஹு தி³வா’’தி? ‘‘ஸாமி, அஹம் மாதுகா³மோ பீ⁴ருகஜாதிகா ரத்திம் ஸோதும் ந ஸக்கோமி, தி³வா ஸோஸ்ஸாமீ’’தி தம் ப்³ராஹ்மணம் கே³ஹே ட²பேத்வா தம் வத்த²ம் பாருபித்வா உபாஸிகாஹி ஸத்³தி⁴ம் விஹாரம் க³ந்த்வா ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா ஏகமந்தம் நிஸின்னா த⁴ம்மம் ஸுத்வா உபாஸிகாஹி ஸத்³தி⁴ம் அக³மாஸி. அத² ப்³ராஹ்மணோ தம் கே³ஹே ட²பேத்வா தம் வத்த²ம் பாருபித்வா விஹாரம் க³தோ.

தஸ்மிஞ்ச ஸமயே ஸத்தா² பரிஸமஜ்ஜே² அலங்கதத⁴ம்மாஸனே நிஸின்னோ சித்தபீ³ஜனிம் க³ஹேத்வா ஆகாஸக³ங்க³ம் ஓதாரேந்தோ விய ஸினேரும் மந்த²ம் கத்வா ஸாக³ரம் நிம்மந்தே²ந்தோ விய ச த⁴ம்மகத²ம் கதே²ஸி. ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ பரிஸபரியந்தேன நிஸின்னஸ்ஸ த⁴ம்மம் ஸுணந்தஸ்ஸ பட²மயாமேயேவ ஸகலஸரீரம் பூரயமானா பஞ்சவண்ணா பீதி உப்பஜ்ஜி. ஸோ பாருதவத்த²ம் ஸங்க⁴ரித்வா ‘‘த³ஸப³லஸ்ஸ த³ஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேஸி. அத²ஸ்ஸ ஆதீ³னவஸஹஸ்ஸம் த³ஸ்ஸயமானம் மச்சே²ரம் உப்பஜ்ஜி. ஸோ ‘‘ப்³ராஹ்மணியா துய்ஹஞ்ச ஏகமேவ வத்த²ம், அஞ்ஞம் கிஞ்சி பாருபனம் நாம நத்தி², அபாருபித்வா ப³ஹி விசரிதும் ந ஸக்கோமீ’’தி ஸப்³ப³தா²பி அதா³துகாமோ அஹோஸி. அத²ஸ்ஸ நிக்க²ந்தே பட²மே மஜ்ஜி²மயாமேதி ததே²வ பீதி உப்பஜ்ஜி. ஸோ ததே²வ சிந்தேத்வா ததே²வ அதா³துகாமோ அஹோஸி. அத²ஸ்ஸ மஜ்ஜி²மே யாமே நிக்க²ந்தே பச்சி²மயாமேபி ததே²வ பீதி உப்பஜ்ஜி. ததா³ ஸோ மச்சே²ரம் ஜினித்வா வத்த²ம் ஸங்க⁴ரித்வா ஸத்து² பாத³மூலே ட²பேஸி. ததோ வாமஹத்த²ம் ஆபு⁴ஜித்வா த³க்கி²ணேன ஹத்தே²ன அப்போ²டேத்வா ‘‘ஜிதம் மே, ஜிதம் மே’’தி திக்க²த்தும் நதி³.

தஸ்மிம் ஸமயே ப³ந்து⁴மா ராஜா த⁴ம்மாஸனஸ்ஸ பச்ச²தோ அந்தோஸாணியம் நிஸின்னோ த⁴ம்மம் ஸுணாதி. ரஞ்ஞோ ச நாம ‘‘ஜிதம் மே’’தி ஸத்³தோ³ அமனாபோ ஹோதி. ராஜா புரிஸம் ஆணாபேஸி ‘‘க³ச்ச², ப⁴ணே, ஏதம் புச்ச² – ‘கிம் ஸோ வத³தீ’’’தி? ப்³ராஹ்மணோ தேனாக³ந்த்வா புச்சி²தோ ‘‘அவஸேஸா ஹத்தி²யானாதீ³னி ஆருய்ஹ அஸிசம்மாதீ³னி க³ஹேத்வா பரஸேனம் ஜினந்தி, ந தம் அச்ச²ரியம். அஹம் பன பச்ச²தோ ஆக³ச்ச²ந்தஸ்ஸ கூடகோ³ணஸ்ஸ முக்³க³ரேன ஸீஸம் பி⁴ந்தி³த்வா தம் பலாபேந்தோ விய மச்சே²ரசித்தம் ஜினித்வா பாருதவத்த²ம் த³ஸப³லஸ்ஸ அதா³ஸிம், தம் மே ஜிதம் மச்சே²ரம் அச்ச²ரிய’’ந்தி ஆஹ. ஸோ ஆக³ந்த்வா தம் பவத்திம் ரஞ்ஞோ ஆரோசேஸி. ராஜா ‘‘அம்ஹே, ப⁴ணே, த³ஸப³லஸ்ஸ அனுரூபம் ந ஜானாம, ப்³ராஹ்மணோ ஜானாதீ’’தி தஸ்ஸ பஸீதி³த்வா வத்த²யுக³ம் பேஸேஸி. தம் தி³ஸ்வா ப்³ராஹ்மணோ சிந்தேஸி – ‘‘ராஜா மய்ஹம் துண்ஹீ நிஸின்னஸ்ஸ பட²மம் கிஞ்சி அத³த்வா ஸத்து² கு³ணே கதே²ந்தஸ்ஸ அதா³ஸி, ஸத்து² கு³ணே படிச்ச இத³ம் உப்பன்னம், ஸத்து²யேவ அனுச்ச²விக’’ந்தி தம்பி வத்த²யுக³ம் த³ஸப³லஸ்ஸ அதா³ஸி. ராஜா ‘‘கிம் ப்³ராஹ்மணேன கத’’ந்தி புச்சி²த்வா ‘‘தம்பி தேன வத்த²யுக³ம் ததா²க³தஸ்ஸேவ தி³ன்ன’’ந்தி ஸுத்வா அஞ்ஞானிபி த்³வே வத்த²யுகா³னி பேஸேஸி, ஸோ தானிபி ஸத்து² அதா³ஸி. புன ராஜா ‘அஞ்ஞானிபி சத்தாரீ’தி ஏவம் வத்வா யாவ ஏவம் த்³வத்திம்ஸ வத்த²யுகா³னி பேஸேஸி. அத² ப்³ராஹ்மணோ ‘‘இத³ம் வட்³டே⁴த்வா வட்³டே⁴த்வா க³ஹணம் விய ஹோதீ’’தி அத்தனோ அத்தா²ய ஏகம், ப்³ராஹ்மணியா ஏகந்தி த்³வே வத்த²யுகா³னி க³ஹேத்வா, திம்ஸ யுகா³னி ததா²க³தஸ்ஸேவ அதா³ஸி. ததோ பட்டா²ய ச ஸோ ஸத்து² விஸ்ஸாஸிகோ ஜாதோ.

அத² தம் ராஜா ஏகதி³வஸம் ஸீதஸமயே ஸத்து² ஸந்திகே த⁴ம்மம் ஸுணந்தம் தி³ஸ்வா ஸதஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகம் அத்தனோ பாருதம் ரத்தகம்ப³லம் த³த்வா ஆஹ – ‘‘இதோ பட்டா²ய இமம் பாருபித்வா த⁴ம்மம் ஸுணாஹீ’’தி. ஸோ ‘‘கிம் மே இமினா கம்ப³லேன இமஸ்மிம் பூதிகாயே உபனீதேனா’’தி சிந்தேத்வா அந்தோக³ந்த⁴குடியம் ததா²க³தஸ்ஸ மஞ்சஸ்ஸ உபரி விதானம் கத்வா அக³மாஸி. அதே²கதி³வஸம் ராஜா பாதோவ விஹாரம் க³ந்த்வா அந்தோக³ந்த⁴குடியம் ஸத்து² ஸந்திகே நிஸீதி³. தஸ்மிம் க²ணே ச²ப்³ப³ண்ணா பு³த்³த⁴ரஸ்மியோ கம்ப³லே படிஹஞ்ஞந்தி, கம்ப³லோ அதிவிய விரோசித்த². ராஜா உல்லோகேந்தோ ஸஞ்ஜானித்வா ஆஹ – ‘‘அம்ஹாகம், ப⁴ந்தே, ஏஸ கம்ப³லோ, அம்ஹேஹி ஏகஸாடகப்³ராஹ்மணஸ்ஸ தி³ன்னோ’’தி. ‘‘தும்ஹேஹி, மஹாராஜ, ப்³ராஹ்மணோ பூஜிதோ, ப்³ராஹ்மணேன மயம் பூஜிதா’’தி. ராஜா ‘‘ப்³ராஹ்மணோ யுத்தம் அஞ்ஞாஸி, ந மய’’ந்தி பஸீதி³த்வா யம் மனுஸ்ஸானம் உபகாரபூ⁴தம், தம் ஸப்³ப³ம் அட்ட²ட்ட²கம் கத்வா ஸப்³ப³ட்ட²கம் நாம தா³னம் த³த்வா புரோஹிதட்டா²னே ட²பேஸி. ஸோபி ‘‘அட்ட²ட்ட²கம் நாம சதுஸட்டி² ஹோதீ’’தி சதுஸட்டி²ஸலாகப⁴த்தானி உபட்ட²பேத்வா யாவஜீவம் தா³னம் த³த்வா ஸீலம் ரக்கி²த்வா ததோ சுதோ ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்தி.

புன ததோ சுதோ இமஸ்மிம் கப்பே ப⁴க³வதோ கோணாக³மனஸ்ஸ ப⁴க³வதோ கஸ்ஸபஸ்ஸ சாதி த்³வின்னம் அந்தரே பா³ராணஸியம் குடும்பி³யகுலே நிப்³ப³த்தோ. ஸோ வட்³டி⁴மன்வாய க⁴ராவாஸம் வஸந்தோ ஏகதி³வஸம் அரஞ்ஞே ஜங்க⁴விஹாரம் விசரதி. தஸ்மிஞ்ச ஸமயே பச்சேகபு³த்³தோ⁴ நதீ³தீரே சீவரகம்மம் கரோந்தோ அனுவாதே அப்பஹோந்தே ஸங்க⁴ரித்வா ட²பேதுமாரத்³தோ⁴. ஸோ தம் தி³ஸ்வா ‘‘கஸ்மா, ப⁴ந்தே, ஸங்க⁴ரித்வா ட²பேதா²’’தி ஆஹ. ‘‘அனுவாதோ நப்பஹோதீ’’தி. ‘‘இமினா, ப⁴ந்தே, கரோதா²’’தி உத்தரிஸாடகம் த³த்வா ‘‘நிப்³ப³த்தனிப்³ப³த்தட்டா²னே மே காசி ஹானி மா ஹோதூ’’தி பத்த²னம் அகாஸி.

க⁴ரேபிஸ்ஸ ப⁴கி³னியா ஸத்³தி⁴ம் ப⁴ரியாய கலஹம் கரோந்தியா பச்சேகபு³த்³தோ⁴ பிண்டா³ய பாவிஸி. அத²ஸ்ஸ ப⁴கி³னீ பச்சேகபு³த்³த⁴ஸ்ஸ பிண்ட³பாதம் த³த்வா தஸ்ஸ ப⁴ரியம் ஸந்தா⁴ய – ‘‘ஏவரூபம் பா³லம் யோஜனஸதே பரிவஜ்ஜேய்ய’’ந்தி பத்த²னம் ட²பேஸி. ஸா கே³ஹங்க³ணே டி²தா ஸுத்வா ‘‘இமாய தி³ன்னப⁴த்தம் ஏஸ மா பு⁴ஞ்ஜதூ’’தி பத்தம் க³ஹேத்வா ப⁴த்தம் ச²ட்³டே³த்வா கலலஸ்ஸ பூரேத்வா அதா³ஸி. இதரா தி³ஸ்வா ‘‘பா³லே, மம் தாவ அக்கோஸ வா பஹர வா, ஏவரூபஸ்ஸ பன த்³வே அஸங்க்²யேய்யானி பூரிதபாரமிஸ்ஸ பச்சேகபு³த்³த⁴ஸ்ஸ பத்ததோ ப⁴த்தம் ச²ட்³டே³த்வா கலலம் தா³தும் ந யுத்த’’ந்தி ஆஹ. அத²ஸ்ஸ ப⁴ரியாய படிஸங்கா²னம் உப்பஜ்ஜி. ஸா ‘‘திட்ட²த², ப⁴ந்தே’’தி கலலம் ச²ட்³டே³த்வா பத்தம் தோ⁴வித்வா க³ந்த⁴சுண்ணேன உப்³ப³ட்டேத்வா பணீதப⁴த்தஸ்ஸ சதுமது⁴ரஸ்ஸ ச பூரேத்வா உபரி ஆஸித்தேன பது³மக³ப்³ப⁴வண்ணேன ஸப்பினா விஜ்ஜோதமானம் பத்தம் பச்சேகபு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஹத்தே² ட²பேத்வா ‘‘யதா² அயம் பிண்ட³பாதோ ஓபா⁴ஸஜாதோ, ஏவம் ஓபா⁴ஸஜாதம் மே ஸரீரம் ஹோதூ’’தி பத்த²னம் அகாஸி. பச்சேகபு³த்³தோ⁴ அனுமோதி³த்வா ஆகாஸம் பக்க²ந்தி³. தேபி த்³வே ஜாயம்பதிகா யாவதாயுகம் ட²த்வா ததோ சுதா ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்திம்ஸு. புன ததோ சவித்வா உபாஸகோ கஸ்ஸபஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴காலே பா³ராணஸியம் அஸீதிகோடிவிப⁴வஸம்பன்னே குலே நிப்³ப³த்தி, இதராபி தாதி³ஸஸ்ஸேவ ஸேட்டி²னோ தீ⁴தா ஹுத்வா நிப்³ப³த்தி, தஸ்ஸ வயப்பத்தஸ்ஸ தமேவ ஸேட்டி²தீ⁴தரம் ஆனயிம்ஸு. தஸ்ஸா புப்³பே³ அனிட்ட²விபாகஸ்ஸ பாபகம்மஸ்ஸ ஆனுபா⁴வேன பதிகுலம் பவிட்ட²மத்தாய உம்மாரந்தரதோ பட்டா²ய ஸகலம் கே³ஹம் உக்³கா⁴டிதவச்சகூபோ விய து³க்³க³ந்த⁴ம் ஜாதம். குமாரோ ‘‘கஸ்ஸாயம் க³ந்தோ⁴’’தி புச்சி²த்வா ‘‘ஸேட்டி²கஞ்ஞாயா’’தி ஸுத்வா ‘‘நீஹரத² ந’’ந்தி தஸ்ஸாயேவ குலக⁴ரம் பேஸேஸி. ஸா தேனேவ நீஹாரேன ஸத்தஸு டா²னேஸு படினிவத்தி.

தேன ஸமயேன கஸ்ஸபத³ஸப³லோ பரினிப்³பா³யி. தஸ்ஸ ஸதஸஹஸக்³க⁴னிகாஹி ஸுவண்ணிட்ட²காஹி யோஜனுப்³பே³த⁴ம் சேதியம் ஆரபி⁴ம்ஸு. தஸ்மிம் சேதியே கரியமானே ஸா ஸேட்டி²தீ⁴தா சிந்தேஸி – ‘‘அஹம் ஸத்தஸு டா²னேஸு படினிவத்தா, கிம் மே ஜீவிதேனா’’தி அத்தனோ ஆப⁴ரணப⁴ண்ட³ம் ப⁴ஞ்ஜாபேத்வா ஸுவண்ணிட்ட²கம் காரேஸி ரதனாயதம் வித³த்தி²வித்தி²ண்ணம் சதுரங்கு³லுப்³பே³த⁴ம். ததோ ஹரிதாலமனோஸிலாபிண்ட³ம் க³ஹேத்வா அட்ட² உப்பலபுப்ப²ஹத்த²கே ஆதா³ய சேதியகரணட்டா²னம் க³தா. தஸ்மிஞ்ச க²ணே ஏகா இட்ட²காபந்தி பரிக்கி²பித்வா ஆக³ச்ச²மானா க⁴டனிட்ட²காய ஊனா ஹோதி. ஸேட்டி²தீ⁴தா வட்³ட⁴கிம் ஆஹ ‘‘இமம் மே இட்ட²கம் ஏத்த² ட²பேதா²’’தி. ‘‘அம்ம ப⁴த்³த³கே, காலே ஆக³தாஸி, ஸயமேவ ட²பேஹீ’’தி. ஸா ஆருய்ஹ தேலேன ஹரிதாலமனோஸிலாபிண்ட³ம் யோஜேத்வா தேன ப³ந்த⁴னேன இட்ட²கம் பதிட்ட²பேத்வா உபரி அட்ட²ஹி உப்பலபுப்ப²ஹத்த²கேஹி பூஜம் கத்வா வந்தி³த்வா ‘‘நிப்³ப³த்தனிப்³ப³த்தட்டா²னே மே காயதோ சந்த³னக³ந்தோ⁴ வாயது, முக²தோ உப்பலக³ந்தோ⁴’’தி பத்த²னம் கத்வா சேதியம் வந்தி³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா கே³ஹம் அக³மாஸி.

தஸ்மிம்யேவ க²ணே ஸா யஸ்ஸ ஸேட்டி²புத்தஸ்ஸ பட²மம் கே³ஹம் நீதா, தஸ்ஸ தம் ஆரப்³ப⁴ ஸதி உத³பாதி³. நக³ரேபி நக்க²த்தம் ஸங்கு⁴ட்ட²ம் ஹோதி. ஸோ உபட்டா²கே ஆஹ ‘‘இத⁴ ஆனீதா ஸேட்டி²தீ⁴தா குஹி’’ந்தி? ‘‘குலகே³ஹே, ஸாமீ’’தி. ‘‘ஆனேத² நம், நக்க²த்தம் கீளிஸ்ஸாமீ’’தி. தே க³ந்த்வா தம் வந்தி³த்வா டி²தா. ‘‘கிம், தாதா, ஆக³தத்தா²’’தி தாய புட்டா² தஸ்ஸா தம் பவத்திம் ஆசிக்கி²ம்ஸு. ‘‘தாதா, மயா ஆப⁴ரணப⁴ண்டே³ஹி சேதியம் பூஜிதம், ஆப⁴ரணம் மே நத்தீ²’’தி. தே க³ந்த்வா ஸேட்டி²புத்தஸ்ஸ ஆரோசேஸும். ‘‘ஆனேத² நம், பிளந்த⁴னம் லபி⁴ஸ்ஸதீ’’தி. தே தம் ஆனயிம்ஸு. தஸ்ஸா ஸஹ கே³ஹபவேஸனேன ஸகலகே³ஹம் சந்த³னக³ந்தோ⁴ சேவ உப்பலக³ந்தோ⁴ ச வாயி. ஸேட்டி²புத்தோ தம் புச்சி² – ‘‘ப⁴த்³தே³, தவ ஸரீரதோ பட²மம் து³க்³க³ந்தோ⁴ வாயி, இதா³னி பன தே ஸரீரதோ சந்த³னக³ந்தோ⁴, முக²தோ உப்பலக³ந்தோ⁴ வாயதி, கிமேத’’ந்தி? ஸா ஆதி³தோ பட்டா²ய அத்தனா கதகம்மம் ஆரோசேஸி. ஸேட்டி²புத்தோ ‘‘நிய்யானிகம் வத பு³த்³த⁴ஸாஸன’’ந்தி பஸீதி³த்வா யோஜனிகம் ஸுவண்ணசேதியம் கம்ப³லகஞ்சுகேன படிச்சா²தே³த்வா தத்த² தத்த² ரத²சக்கபமாணேஹி ஸுவண்ணபது³மேஹி அலங்கரி. தேஸம் த்³வாத³ஸஹத்தா² ஓலம்ப³கா ஹோந்தி.

ஸோ தத்த² யாவதாயுகம் ட²த்வா ததோ சுதோ ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்தித்வா, புன ததோ சவித்வா பா³ராணஸிதோ யோஜனமத்தே டா²னே அஞ்ஞதரஸ்மிம் அமச்சகுலே நிப்³ப³த்தி. ப⁴ரியா பனஸ்ஸ தே³வலோகதோ சவித்வா ராஜகுலே ஜேட்ட²ராஜதீ⁴தா ஹுத்வா நிப்³ப³த்தி. தேஸு வயப்பத்தேஸு குமாரஸ்ஸ வஸனகா³மே நக்க²த்தம் ஸங்கு⁴ட்ட²ம். ஸோ மாதரம் ஆஹ – ‘‘அம்ம, ஸாடகம் மே தே³ஹி, நக்க²த்தம் கீளிஸ்ஸாமீ’’தி. ஸா தோ⁴தவத்த²ம் நீஹரித்வா அதா³ஸி. ‘‘அம்ம, தூ²லமித³’’ந்தி ஆஹ. ஸா அஞ்ஞம் நீஹரித்வா அதா³ஸி. ஸோ தம்பி படிக்கி²பி. அத² நம் மாதா ஆஹ – ‘‘தாத, யாதி³ஸே கே³ஹே மயம் ஜாதா, நத்தி² நோ இதோ ஸுகு²மதரஸ்ஸ படிலாபா⁴ய புஞ்ஞ’’ந்தி. ‘‘தேன ஹி லப⁴னட்டா²னம் க³ச்சா²மி, அம்மா’’தி. ‘‘புத்த, அஹம் அஜ்ஜேவ துய்ஹம் பா³ராணஸினக³ரரஜ்ஜபடிலாப⁴ம் இச்சா²மீ’’தி. ஸோ மாதரம் வந்தி³த்வா ‘‘க³ச்சா²மி, அம்மா’’தி. ‘‘க³ச்ச², தாதா’’தி. ஸோ பன புஞ்ஞனியாமேன நிக்க²மித்வா பா³ராணஸிம் க³ந்த்வா உய்யானே மங்க³லஸிலாபட்டே ஸஸீஸம் பாருபித்வா நிபஜ்ஜி. ஸோ ச பா³ராணஸிரஞ்ஞோ காலங்கதஸ்ஸ ஸத்தமோ தி³வஸோ ஹோதி.

அமச்சா ரஞ்ஞோ ஸரீரகிச்சம் கத்வா ராஜங்க³ணே நிஸீதி³த்வா மந்தயிம்ஸு – ‘‘ரஞ்ஞோ ஏகா தீ⁴தாவ அத்தி², புத்தோ நத்தி², அராஜகம் ரஜ்ஜம் நஸ்ஸிஸ்ஸதி, கோ ராஜா ப⁴விதும் அரஹதீ’’தி? ‘‘த்வம் ஹோஹி, த்வம் ஹோஹீ’’தி. புரோஹிதோ ஆஹ – ‘‘ப³ஹும் ஓலோகேதும் ந வட்டதி, பு²ஸ்ஸரத²ம் விஸ்ஸஜ்ஜேஸ்ஸாமா’’தி. தே குமுத³வண்ணே சத்தாரோ ஸிந்த⁴வே யோஜேத்வா பஞ்சவித⁴ராஜககுத⁴ப⁴ண்ட³ம் ஸேதச்ச²த்தஞ்ச தஸ்மிம் ட²பேத்வா ரத²ம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா பச்ச²தோ தூரியானி பக்³க³ண்ஹாபேஸும். ரதோ² பாசீனத்³வாரேன நிக்க²மித்வா உய்யானாபி⁴முகோ² அக³மாஸி. ‘‘பரிசயேன உய்யானாபி⁴முகோ² க³ச்ச²தி, நிவத்தேமா’’தி கேசி ஆஹம்ஸு. புரோஹிதோ ‘‘மா நிவத்தயித்தா²’’தி ஆஹ. ரதோ² க³ந்த்வா குமாரம் பத³க்கி²ணம் கத்வா ஆருஹனஸஜ்ஜோ ஹுத்வா அட்டா²ஸி. புரோஹிதோ பாருபனகண்ணம் அபனேத்வா பாத³தலானி ஓலோகேந்தோ ‘‘திட்ட²து அயம் தீ³போ, த்³விஸஹஸ்ஸபரித்ததீ³பவாரேஸு சதூஸு மஹாதீ³பேஸு ஏஸ ரஜ்ஜம் காரேதும் யுத்தோ’’தி வத்வா ‘‘தூரியானி பக்³க³ண்ஹதா²’’தி திக்க²த்தும் தூரியானி பக்³க³ண்ஹாபேதி.

அத² குமாரோ முக²ம் விவரித்வா ஓலோகேந்தோ ‘‘கேன கம்மேன ஆக³தத்தா²’’தி ஆஹ. ‘‘தே³வ, தும்ஹாகம் ரஜ்ஜம் பாபுணாதீ’’தி. ‘‘ராஜா வோ கஹ’’ந்தி? ‘‘தே³வத்தம் க³தோ, ஸாமீ’’தி. ‘‘கதி தி³வஸா அதிக்கந்தா’’தி? ‘‘அஜ்ஜ ஸத்தமோ தி³வஸோ’’தி. ‘‘புத்தோ வா தீ⁴தா வா நத்தீ²’’தி? ‘‘தீ⁴தா அத்தி², தே³வ, புத்தோ நத்தீ²’’தி. ‘‘தேன ஹி கரிஸ்ஸாமி ரஜ்ஜ’’ந்தி. தே தாவதே³வ அபி⁴ஸேகமண்ட³பம் காரேத்வா ராஜதீ⁴தரம் ஸப்³பா³லங்காரேஹி அலங்கரித்வா உய்யானம் ஆனேத்வா குமாரஸ்ஸ அபி⁴ஸேகம் அகம்ஸு. அத²ஸ்ஸ கதாபி⁴ஸேகஸ்ஸ ஸதஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகம் வத்த²ம் உபனயிம்ஸு. ஸோ ‘‘கிமித³ம், தாதா’’தி ஆஹ. ‘‘நிவாஸனவத்த²ம், தே³வா’’தி. ‘‘நனு, தாதா, தூ²ல’’ந்தி? ‘‘மனுஸ்ஸபரிபோ⁴க³வத்தே²ஸு இதோ முது³தரம் நத்தி², தே³வா’’தி. ‘‘தும்ஹாகம் ராஜா ஏவரூபம் நிவாஸேஸீ’’தி? ‘‘ஆம, தே³வா’’தி. ‘‘ந மஞ்ஞே புஞ்ஞவா தும்ஹாகம் ராஜா’’தி ‘‘ஸுவண்ணபி⁴ங்கா³ரம் ஆஹரத², லபி⁴ஸ்ஸாமி வத்த²’’ந்தி ஸுவண்ணபி⁴ங்கா³ரம் ஆஹராபேத்வா உட்டா²ய ஹத்தே² தோ⁴வித்வா முக²ம் விக்கா²லேத்வா ஹத்தே²ன உத³கம் க³ஹேத்வா புரத்தி²மதி³ஸாயம் அப்³பு⁴க்கிரி. க⁴னபத²விம் பி⁴ந்தி³த்வா அட்ட² கப்பருக்கா² உட்ட²ஹிம்ஸு. புன உத³கம் க³ஹேத்வா த³க்கி²ணபச்சி²மஉத்தரதி³ஸாயந்தி ஏவம் சதூஸு தி³ஸாஸு அப்³பு⁴க்கிரி. ஸப்³ப³தி³ஸாஸு அட்ட²அட்ட²கம் கத்வா த்³வத்திம்ஸ கப்பருக்கா² உட்ட²ஹிம்ஸு. ஸோ ஏகம் தி³ப்³ப³து³ஸ்ஸம் நிவாஸேத்வா ஏகம் பாருபித்வா ‘‘நந்த³ரஞ்ஞோ விஜிதே ஸுத்தகந்திகா இத்தி²யோ ‘மா ஸுத்தம் கந்திம்ஸூ’தி ஏவம் பே⁴ரிம் சராபேதா²’’தி வத்வா ச²த்தம் உஸ்ஸாபேத்வா அலங்கதபடியத்தோ ஹத்தி²க்க²ந்த⁴வரக³தோ நக³ரம் பவிஸித்வா பாஸாத³ம் அபி⁴ருய்ஹ மஹாஸம்பத்திம் அனுப⁴வி.

ஏவம் க³ச்ச²ந்தே காலே தே³வீ ரஞ்ஞோ ஸம்பத்திம் தி³ஸ்வா ‘‘அஹோ வத தபஸ்ஸீ’’தி காருஞ்ஞாகாரம் த³ஸ்ஸேஸி. ‘‘கிமித³ம், தே³வீ’’தி புட்டா² ‘‘அதிமஹதீ, தே³வ, தே ஸம்பத்தி, அதீதே பு³த்³தா⁴னம் ஸத்³த³ஹித்வா கதகல்யாணஸ்ஸ ப²லம், இதா³னி அனாக³தஸ்ஸ பச்சயம் புஞ்ஞம் ந கரோதா²’’தி ஆஹ. கஸ்ஸ த³ஸ்ஸாம, ஸீலவந்தோ நத்தீ²தி. ‘‘அஸுஞ்ஞோ, தே³வ, ஜம்பு³தீ³போ அரஹந்தேஹி; தும்ஹே, தே³வ, தா³னம் ஸஜ்ஜேத², அஹம் அரஹந்தே லச்சா²மீ’’தி ஆஹ. புனதி³வஸே ராஜா பாசீனத்³வாரே தா³னம் ஸஜ்ஜாபேஸி. தே³வீ பாதோவ உபோஸத²ங்கா³னி அதி⁴ட்டா²ய உபரிபாஸாதே³ புரத்தா²பி⁴முகா² உரேன நிபஜ்ஜித்வா ‘‘ஸசே ஏதிஸ்ஸாய தி³ஸாய அரஹந்தோ அத்தி², ஸ்வே ஆக³ந்த்வா அம்ஹாகம் பி⁴க்க²ம் க³ண்ஹந்தூ’’தி ஆஹ. தஸ்ஸம் தி³ஸாயம் அரஹந்தோ நாஹேஸும், தம் ஸக்காரம் கபணயாசகானம் அத³ம்ஸு.

புனதி³வஸே த³க்கி²ணத்³வாரே ஸஜ்ஜேத்வா ததே²வ த³க்கி²ணேய்யம் நாலத்த², புனதி³வஸேபி பச்சி²மத்³வாரே ததே²வ. உத்தரத்³வாரே ஸஜ்ஜிததி³வஸேன பன தே³வியா ததே²வ நிமந்தேந்தியா ஹிமவந்தே வஸந்தானம் பது³மவதியா புத்தானம் பஞ்சஸதானம் பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் ஜேட்ட²கோ மஹாபது³மபச்சேகபு³த்³தோ⁴ பா⁴திகே ஆமந்தேஸி – ‘‘மாரிஸா, நந்த³ராஜா தும்ஹே நிமந்தேதி, அதி⁴வாஸேத² தஸ்ஸா’’தி. தே அதி⁴வாஸேத்வா புனதி³வஸே அனோதத்தத³ஹே முக²ம் தோ⁴வித்வா ஆகாஸேனாக³ந்த்வா உத்தரத்³வாரே ஓதரிம்ஸு. மனுஸ்ஸா தி³ஸ்வா க³ந்த்வா ‘‘பஞ்சஸதா, தே³வ, பச்சேகபு³த்³தா⁴ ஆக³தா’’தி ரஞ்ஞோ ஆரோசேஸும். ராஜா ஸத்³தி⁴ம் தே³வியா க³ந்த்வா வந்தி³த்வா பச்சேகபு³த்³தே⁴ பாஸாத³ம் ஆரோபேத்வா தத்ர நேஸம் தா³னம் த³த்வா ப⁴த்தகிச்சாவஸானே ராஜா ஸங்க⁴த்தே²ரஸ்ஸ, தே³வீ ஸங்க⁴னவகஸ்ஸ பாத³மூலே நிபதித்வா ‘‘அய்யா, ப⁴ந்தே, பச்சயேஹி ந கிலமிஸ்ஸந்தி, மயஞ்ச புஞ்ஞேன ந பரிஹாயிஸ்ஸாமீ, அம்ஹாகம் யாவஜீவம் இத⁴ நிவாஸாய படிஞ்ஞம் தே³தா²’’தி படிஞ்ஞம் காரேத்வா உய்யானே பஞ்ச பண்ணஸாலாஸதானி, பஞ்ச சங்கமனஸதானீதி ஸப்³பா³காரேன நிவாஸனட்டா²னானி ஸம்பாதே³த்வா தத்த² வஸாபேஸும்.

ஏவம் காலே க³ச்ச²ந்தே ரஞ்ஞோ பச்சந்தே குபிதே ராஜா ‘‘அஹம் பச்சந்தம் வூபஸமேதும் க³ச்சா²மி, த்வம் பச்சேகபு³த்³தே⁴ஸு மா பமஜ்ஜா’’தி தே³விம் ஓவதி³த்வா க³தோ. தஸ்மிம் அனாக³தேயேவ பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் ஆயுஸங்கா²ரா கீ²ணா. மஹாபது³மபச்சேகபு³த்³தோ⁴ தியாமரத்திம் ஜா²னகீளம் கீளித்வா அருணுக்³க³மனஸமயே ஆலம்ப³னப²லகம் ஆலம்பி³த்வா டி²தகோவ அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யி. ஏதேனுபாயேன ஸேஸாபீதி ஸப்³பே³வ பரினிப்³பு³தா. புனதி³வஸே தே³வீ பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் நிஸீத³னட்டா²னானி ஸஜ்ஜேத்வா புப்பா²னி விகிரித்வா தூ⁴பம் வாஸேத்வா தேஸம் ஆக³மனம் ஓலோகேந்தீ நிஸின்னா ஆக³மனம் அதி³ஸ்வா புரிஸே பேஸேஸி – ‘‘க³ச்ச²த², தாதா, ஜானாத² கிம் அய்யானம் அபா²ஸுக’’ந்தி? தே க³ந்த்வா மஹாபது³மஸ்ஸ பண்ணஸாலாய த்³வாரம் விவரித்வா தத்த² தம் அபஸ்ஸந்தா சங்கமனம் க³ந்த்வா ஆலம்ப³னப²லகம் நிஸ்ஸாய டி²தம் தி³ஸ்வா வந்தி³த்வா ‘‘காலோ, ப⁴ந்தே’’தி ஆஹம்ஸு. பரினிப்³பு³தஸரீரம் கிம் கதே²ஸ்ஸதி, தே ‘‘நித்³தா³யதி மஞ்ஞே’’தி வத்வா பிட்டி²பாதே³ ஹத்தே²ன பராமஸித்வா பாதா³னம் ஸீதலதாய சேவ த²த்³த⁴தாய ச பரினிப்³பு³தபா⁴வம் ஞத்வா து³தியஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா ததே²வ ஞத்வா புன ததியஸ்ஸாதி ஏவம் ஸப்³பே³பி பரினிப்³பு³தபா⁴வம் ஞத்வா ராஜகுலம் ஆக³மிம்ஸு. ‘‘கஹம், தாதா, பச்சேகபு³த்³தா⁴’’தி புட்டா² ‘‘பரினிப்³பு³தா, தே³வீ’’தி ஆஹம்ஸு. தே³வீ கந்த³ந்தீ ரோத³ந்தீ நிக்க²மித்வா நாக³ரேஹி ஸத்³தி⁴ம் தத்த² க³ந்த்வா ஸாது⁴கீளிதம் காரேத்வா பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் ஸரீரகிச்சம் காரேத்வா தா⁴துயோ கா³ஹாபேத்வா சேதியம் பதிட்டா²பேஸி.

ராஜா பச்சந்தம் வூபஸமேத்வா ஆக³தோ பச்சுக்³க³மனம் ஆக³தம் தே³விம் புச்சி² – ‘‘கிம், ப⁴த்³தே³, த்வம் பச்சேகபு³த்³தே⁴ஸு ந பமஜ்ஜஸி, நிரோகா³ ச அய்யா’’தி? ‘‘பரினிப்³பு³தா, தே³வா’’தி. தம் ஸுத்வா ராஜா சிந்தேஸி – ‘‘ஏவரூபானம்பி பண்டி³தானம் மரணம் உப்பஜ்ஜதி, அம்ஹாகம் குதோ மோக்கா²’’தி? ஸோ நக³ரம் அபவிஸித்வா உய்யானமேவ க³ந்த்வா ஜேட்ட²புத்தம் பக்கோஸாபேத்வா தஸ்ஸ ரஜ்ஜம் நிய்யாதேத்வா ஸயம் ஸமணபப்³ப³ஜ்ஜம் பப்³ப³ஜி. தே³வீபி ‘‘ரஞ்ஞே பப்³ப³ஜிதே அஹம் கிம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி ததே²வ உய்யானே பப்³ப³ஜி. த்³வேபி ஜா²னம் பா⁴வேத்வா ததோ சுதா ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்திம்ஸு.

தேஸு தத்தே²வ வஸந்தேஸு அம்ஹாகம் ஸத்தா² லோகே உப்பஜ்ஜித்வா பவத்திதவரத⁴ம்மசக்கோ அனுபுப்³பே³ன ராஜக³ஹம் பாபுணி. ஸத்த²ரி தத்த² படிவஸந்தே அயம் பிப்பலிமாணவோ மக³த⁴ரட்டே² மஹாதித்த²ப்³ராஹ்மணகா³மே கபிலப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ப⁴ரியாய குச்சி²ம்ஹி நிப்³ப³த்தோ. அயம் ப⁴த்³த³காபிலானீ மத்³த³ரட்டே² ஸாக³லனக³ரே கோஸியகோ³த்தப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ப⁴ரியாய குச்சி²ம்ஹி நிப்³ப³த்தா. தேஸம் அனுக்கமேன வட்³ட⁴மானானம் பிப்பலிமாணவஸ்ஸ வீஸதிமே, ப⁴த்³தா³ய ஸோளஸமே வயே ஸம்பத்தே மாதாபிதரோ புத்தம் ஓலோகேத்வா ‘‘தாத, த்வம் வயப்பத்தோ, குலவம்ஸம் பதிட்ட²பேதும் யுத்தோ’’தி அதிவிய நிப்பீளியிம்ஸு. மாணவோ ஆஹ – ‘‘மய்ஹம் ஸோதபதே² ஏவரூபம் கத²ம் மா கத²யித்த², அஹம் யாவ தும்ஹே த⁴ரத², தாவ படிஜக்³கி³ஸ்ஸாமி, தும்ஹாகம் அச்சயேன நிக்க²மித்வா பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’’தி. தே கதிபாஹம் அதிக்கமித்வா புன கத²யிம்ஸு. ஸோபி புன படிக்கி²பி. ததோ பட்டா²ய மாதா நிரந்தரம் கதே²தியேவ.

மாணவோ ‘‘மாதரம் ஸஞ்ஞாபேஸ்ஸாமீ’’தி ரத்தஸுவண்ணஸ்ஸ நிக்க²ஸஹஸ்ஸம் த³த்வா ஸுவண்ணகாரேஹி இத்தி²ரூபகம் காரேத்வா தஸ்ஸ மஜ்ஜனக⁴ட்டனாதி³கம்மபரியோஸானே தம் ரத்தவத்த²ம் நிவாஸேத்வா ஸுவண்ணஸம்பன்னேஹி புப்பே²ஹி சேவ நானாலங்காரேஹி ச அலங்காராபேத்வா ‘‘அம்ம, ஏவரூபம் ஆரம்மணம் லப⁴ந்தோ கே³ஹே வஸிஸ்ஸாமி, அலப⁴ந்தோ ந வஸிஸ்ஸாமீ’’தி. பண்டி³தா ப்³ராஹ்மணீ சிந்தேஸி – ‘‘மய்ஹம் புத்தோ புஞ்ஞவா தி³ன்னதா³னோ கதாபி⁴னீஹாரோ புப்³பே³ புஞ்ஞானி கரோந்தோ ந ஏககோவ அகாஸி, அத்³தா⁴ ஏதேன ஸஹ கதபுஞ்ஞா ஸுவண்ணரூபகபடிபா⁴கா³ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. அட்ட² ப்³ராஹ்மணே பக்கோஸாபேத்வா ஸப்³ப³போ⁴கே³ஹி ஸந்தப்பேத்வா ஸுவண்ணரூபகம் ரதே² ஆரோபேத்வா ‘‘க³ச்ச²த², தாதா, யத்த² அம்ஹேஹி ஜாதிகோ³த்தபோ⁴கா³தி³ஸமானகுலே ஏவரூபம் தா³ரிகம் பஸ்ஸத², தத்த² இத³மேவ ஸுவண்ணரூபகம் ஸச்சாகாரம் கத்வா தே³தா²’’தி உய்யோஜேஸி.

தே ‘‘அம்ஹாகம் நாம ஏதம் கம்ம’’ந்தி நிக்க²மித்வா ‘‘கத்த² லபி⁴ஸ்ஸாம, மத்³த³ரட்ட²ம் நாம இத்தா²கா³ரம், மத்³த³ரட்ட²ம் க³மிஸ்ஸாமா’’தி மத்³த³ரட்டே² ஸாக³லனக³ரம் அக³மம்ஸு. அத்த² தம் ஸுவண்ணரூபகம் ந்ஹானதித்தே² ட²பேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. அத² ப⁴த்³தா³ய தா⁴தீ ப⁴த்³த³ம் ந்ஹாபேத்வா அலங்கரித்வா ஸயம் ந்ஹாயிதும் உத³கதித்த²ம் க³ந்த்வா ஸுவண்ணரூபகம் தி³ஸ்வா ‘‘கிஸ்ஸாயம் அவினீதா இதா⁴க³ந்த்வா டி²தா’’தி பிட்டி²பஸ்ஸே பஹரித்வா ஸுவண்ணரூபகம் ஞத்வா ‘‘அய்யதீ⁴தா மேதி ஸஞ்ஞம் உப்பாதே³ஸி, அயம் பன அய்யதீ⁴தாய நிவாஸனபடிக்³க³ஹிதாயபி அஸதி³ஸா’’தி ஆஹ. அத² நம் தே ப்³ராஹ்மணா ‘‘ஏவரூபா கிர தே ஸாமிதீ⁴தா’’தி புச்சி²ம்ஸு. ஸா ‘‘இமாய ஸுவண்ணபடிமாய ஸதகு³ணேன ஸஹஸ்ஸகு³ணேன மய்ஹம் அய்யதீ⁴தா அபி⁴ரூபதரா’’, ததா² ஹி ‘‘அப்பதீ³பேபி த்³வாத³ஸஹத்தே² க³ப்³பே⁴ நிஸின்னா ஸரீரோபா⁴ஸேன தமம் வித⁴மதீ’’தி ஆஹ. ‘‘தேன ஹி தஸ்ஸா மாதாபிதூனம் ஸந்திகம் க³ச்சா²மா’’தி ஸுவண்ணரூபகம் ரதே² ஆரோபேத்வா தம் தா⁴திம் அனுக³ந்த்வா கோஸியகோ³த்தஸ்ஸ க⁴ரத்³வாரே ட²த்வா ஆக³மனம் ஆரோசயிம்ஸு.

ப்³ராஹ்மணோ படிஸந்தா²ரம் கத்வா ‘‘குதோ ஆக³தத்தா²’’தி புச்சி². தே ‘‘மக³த⁴ரட்டே² மஹாதித்த²கா³மே கபிலப்³ராஹ்மணஸ்ஸ க⁴ரதோ இமினா நாம காரணேன ஆக³தம்ஹா’’தி ஆஹம்ஸு. ‘‘ஸாது⁴, தாதா, அம்ஹேஹி ஸமஜாதிகோ³த்தவிப⁴வோ ஸோ ப்³ராஹ்மணோ, த³ஸ்ஸாம தா³ரிக’’ந்தி பண்ணாகாரம் க³ண்ஹி. தே கபிலப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ஸாஸனம் பஹிணிம்ஸு – ‘‘லத்³தா⁴ நோ ப⁴த்³தா³ நாம தா³ரிகா, கத்தப்³ப³ம் ஜானாதா²’’தி. தம் ஸாஸனம் ஸுத்வா பிப்பலிமாணவஸ்ஸ ஆரோசயிம்ஸு ‘‘லத்³தா⁴ தா³ரிகா’’தி. பிப்பலிமாணவோ ‘‘அஹம் ‘ந லபி⁴ஸ்ஸந்தீ’தி சிந்தேஸிம், இமே ‘லத்³தா⁴’தி பேஸேந்தி, அனத்தி²கோ ஹுத்வா பண்ணம் பேஸேஸ்ஸாமீ’’தி ரஹோக³தோ பண்ணம் லிகி² ‘‘ப⁴த்³தா³ அத்தனோ ஜாதிகோ³த்தபோ⁴கா³னுரூபம் பதிம் லப⁴து, அஹம் நிக்க²மித்வா பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமி, மா பச்சா² விப்படிஸாரினீ அஹோஸீ’’தி. ப⁴த்³தா³பி ‘‘அஸுகஸ்ஸ கிர மம் தா³துகாமா’’தி ஸுத்வா ரஹோக³தா பண்ணம் லிகி² – ‘‘அய்யபுத்தோ அத்தனோ ஜாதிகோ³த்தபோ⁴கா³னுரூபம் தா³ரிகம் லப⁴து, அஹம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமி, மா பச்சா² விப்படிஸாரீ ப⁴வாஹீ’’தி. த்³வேபி பண்ணானி அந்தராமக்³கே³ ஸமாக³ச்சி²ம்ஸு. ‘‘இத³ம் கஸ்ஸ பண்ண’’ந்தி? ‘‘பிப்பலிமாணவேன ப⁴த்³தா³ய பஹித’’ந்தி. ‘‘இத³ம் கஸ்ஸா’’தி? ‘‘ப⁴த்³தா³ய பிப்பலிமாணவஸ்ஸ பஹித’’ந்தி ச வுத்தே தே த்³வேபி வாசேத்வா ‘‘பஸ்ஸத² தா³ரகானம் கம்ம’’ந்தி பா²லேத்வா அரஞ்ஞே ச²ட்³டே³த்வா அஞ்ஞம் தம்ஸமானம் பண்ணம் லிகி²த்வா இதோ ஏத்தோ ச பேஸேஸும். இதி குமாரஸ்ஸ குமாரிகாய ச ஸதி³ஸம் பண்ணம் லோகஸ்ஸாத³ரஹிதமேவாதி அனிச்ச²மானானம்பி தேஸம் த்³வின்னம் ஸமாக³மோ அஹோஸி.

தம்தி³வஸமேவ பிப்பலிமாணவோபி ப⁴த்³த³ம் ஏகம் புப்ப²தா³மம் க³ண்ஹாபேஸி. ப⁴த்³தா³பி தானி ஸயனமஜ்ஜே² ட²பேஸி. உபோ⁴பி பு⁴த்தஸாயமாஸா ஸயனம் ஆருஹிதும் ஆரபி⁴ம்ஸு. தேஸு மாணவோ த³க்கி²ணபஸ்ஸேன ஸயனம் ஆருஹி, ப⁴த்³தா³ வாமபஸ்ஸேன அபி⁴ருஹித்வா ஆஹ – ‘‘யஸ்ஸ பஸ்ஸே புப்பா²னி மிலாயந்தி, தஸ்ஸ ராக³சித்தம் உப்பன்னந்தி விஜானிஸ்ஸாம, இமம் புப்ப²தா³மம் ந அல்லீயிதப்³ப³’’ந்தி. தே பன அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸரீரஸம்ப²ஸ்ஸப⁴யேன ஸகலரத்திம் நித்³த³ம் அனோக்கமந்தாவ வீதினாமேஸும். தி³வா பன ஹஸிதமத்தம்பி நாகம்ஸு. தே லோகாமிஸேன அஸம்ஸட்டா² யாவ மாதாபிதரோ த⁴ரந்தி, தாவ குடும்ப³ம் அவிசாரேத்வா தேஸு காலங்கதேஸு விசாரயிம்ஸு. மஹதீ மாணவஸ்ஸ ஸம்பத்தி. ஏகதி³வஸம் ஸரீரம் உப்³ப³ட்டேத்வா ச²ட்³டே³தப்³ப³ம் ஸுவண்ணசுண்ணம் ஏவ மக³த⁴னாளியா த்³வாத³ஸனாளிமத்தம் லத்³து⁴ம் வட்டதி. யந்தப³த்³தா⁴னி ஸட்டி² மஹாதளாகானி, கம்மந்தோ த்³வாத³ஸயோஜனிகோ, அனுராத⁴புரப்பமாணா சுத்³த³ஸகா³மா, சுத்³த³ஸ ஹத்தா²னீகானி, சுத்³த³ஸ அஸ்ஸானீகானி, சுத்³த³ஸ ரதா²னீகானி.

ஸோ ஏகதி³வஸம் அலங்கதஅஸ்ஸம் ஆருய்ஹ மஹாஜனபரிவுதோ கம்மந்தட்டா²னம் க³ந்த்வா கே²த்தகோடியம் டி²தோ நங்க³லேஹி சி²ன்னட்டா²னதோ காகாத³யோ ஸகுணே க³ண்டு³ப்பாதா³தி³கே பாணகே உத்³த⁴ரித்வா கா²த³ந்தே தி³ஸ்வா ‘‘தாதா, இமே கிம் கா²த³ந்தீ’’தி புச்சி². ‘‘க³ண்டு³ப்பாதே³, அய்யா’’தி. ‘‘ஏதேஹி கதபாபம் கஸ்ஸ ஹோதீ’’தி? ‘‘தும்ஹாகம், அய்யா’’தி. ஸோ சிந்தேஸி – ‘‘ஸசே ஏதேஹி கதபாபம் மய்ஹம் ஹோதி, கிம் மே கரிஸ்ஸதி ஸத்தஅஸீதிகோடித⁴னம், த்³வாத³ஸயோஜனகம்மந்தோ கிம் கரிஸ்ஸதி, கிம் யந்தப³த்³தா⁴னி தளாகானி, கிம் சுத்³த³ஸ கா³மானி, ஸப்³ப³மேதம் ப⁴த்³தா³ய காபிலானியா நிய்யாதேத்வா நிக்க²ம்ம பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’’தி.

ப⁴த்³தா³ காபிலானீ தஸ்மிம் க²ணே அந்தரவத்து²ஸ்மிம் தயோ திலகும்பே⁴ பத்த²ரித்வா தா⁴தீஹி பரிவுதா நிஸின்னா காகே திலபாணகே கா²த³மானே தி³ஸ்வா ‘‘அம்மா, கிம் இமே கா²த³ந்தீ’’தி புச்சி². ‘‘பாணகே, அய்யே’’தி. ‘‘அகுஸலம் கஸ்ஸ ஹோதீ’’தி? ‘‘தும்ஹாகம், அய்யே’’தி. ஸா சிந்தேஸி – ‘‘மய்ஹம் சதுஹத்த²ம் வத்த²ம் நாளிகோத³னமத்தஞ்ச லத்³து⁴ம் வட்டதி, யதி³ பனேதம் ஏதேஹி கதம் அகுஸலம் மய்ஹம் ஹோதி, ப⁴வஸஹஸ்ஸேனபி வட்டதோ ஸீஸம் உக்கி²பிதும் ந ஸக்கா, அய்யபுத்தே ஆக³தமத்தேயேவ ஸப்³ப³ம் தஸ்ஸ நிய்யாதேத்வா நிக்க²ம்ம பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’’தி.

மாணவோ ஆக³ந்த்வா ந்ஹத்வா பாஸாத³ம் ஆருய்ஹ மஹாரஹே பல்லங்கே நிஸீதி³, அத²ஸ்ஸ சக்கவத்தினோ அனுச்ச²விகபோ⁴ஜனம் உபனயிம்ஸு. த்³வேபி பு⁴ஞ்ஜித்வா பரிஜனே நிக்க²ந்தே ரஹோக³தா பா²ஸுகட்டா²னே நிஸீதி³ம்ஸு. ததோ மாணவோ ப⁴த்³த³ம் ஆஹ – ‘‘ப⁴த்³தே³, இமம் க⁴ரம் ஆக³ச்ச²ந்தீ கித்தகம் த⁴னமாஹரஸீ’’தி? ‘‘பஞ்சபண்ணாஸ ஸகடஸஹஸ்ஸானி, அய்யா’’தி. ‘‘ஸப்³ப³ம் தம், யா ச இமஸ்மிம் க⁴ரே ஸத்தாஸீதி கோடியோ யந்தப³த்³தா⁴னி ஸட்டி² தளாகானீதி ஏவமாதி³பே⁴தா³ ஸம்பத்தி அத்தி², தம் ஸப்³ப³ம் துய்ஹேவ நிய்யாதேமீ’’தி. ‘‘தும்ஹே பன குஹிம் க³ச்ச²த², அய்யா’’தி? ‘‘அஹம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘அய்ய, அஹம்பி தும்ஹாகம் ஆக³மனம் ஓலோகயமானா நிஸின்னா, அஹம்பி பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’’தி. தேஸம் ஆதி³த்தபண்ணகுடி விய தயோ ப⁴வா உபட்ட²ஹந்தி. தே ‘‘பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமா’’தி வத்வா அந்தராபணதோ காஸாயரஸபீதானி சீவரானி மத்திகாபத்தே ச ஆஹராபேத்வா அஞ்ஞமஞ்ஞம் கேஸே ஓஹாரேத்வா ‘‘யே லோகே அரஹந்தோ அத்தி², தே உத்³தி³ஸ்ஸ அம்ஹாகம் பப்³ப³ஜ்ஜா’’தி பப்³ப³ஜித்வா த²விகாஸு பத்தே பக்கி²பித்வா அம்ஸே லக்³கே³த்வா பாஸாத³தோ ஓதரிம்ஸு. கே³ஹே தா³ஸேஸு ச கம்மகாரேஸு ச ந கோசி ஸஞ்ஜானி.

அத² நே ப்³ராஹ்மணகா³மதோ நிக்க²மித்வா தா³ஸகா³மத்³வாரேன க³ச்ச²ந்தே ஆகப்பகுதவஸேன தா³ஸகா³மவாஸினோ ஸஞ்ஜானிம்ஸு. தே ரோத³ந்தா பாதே³ஸு பதித்வா ‘‘கிம் அம்ஹே அனாதே² கரோத², அய்யா’’தி ஆஹம்ஸு. ‘‘மயம், ப⁴ணே, ‘தயோ ப⁴வா ஆதி³த்தபண்ணஸாலா வியா’தி பப்³ப³ஜிம்ஹ, ஸசே தும்ஹேஸு ஏகேகம் பு⁴ஜிஸ்ஸம் கரோம, வஸ்ஸஸதம்பி நப்பஹோதி. தும்ஹேவ தும்ஹாகம் ஸீஸம் தோ⁴வித்வா பு⁴ஜிஸ்ஸா ஹுத்வா ஜீவதா²’’தி வத்வா தேஸம் ரோத³ந்தானம்யேவ பக்கமிம்ஸு.

தே²ரோ புரதோ க³ச்ச²ந்தோ நிவத்தித்வா ஓலோகேந்தோ சிந்தேஸி – ‘‘அயம் ப⁴த்³தா³ காபிலானீ ஸகலஜம்பு³தீ³பக்³க⁴னிகா இத்தீ² மய்ஹம் பச்ச²தோ ஆக³ச்ச²தி, டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் கோசிதே³வ ஏவம் சிந்தேய்ய ‘இமே பப்³ப³ஜிதாபி வினா ப⁴விதும் ந ஸக்கோந்தி, அனனுச்ச²விகம் கரோந்தீ’தி. ஏவம் கோசி பாபகேன மனஸா பதூ³ஸேத்வா அபாயபூரகோ ப⁴வேய்ய, இமம் பஹாய மயா க³ந்தும் வட்டதீ’’தி சித்தம் உப்பாதே³த்வா புரதோ க³ச்ச²ந்தோ த்³வேதா⁴பத²ம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸ மத்த²கே அட்டா²ஸி. ப⁴த்³தா³பி ஆக³ந்த்வா வந்தி³த்வா அட்டா²ஸி. அத² நம் ஆஹ – ‘‘ப⁴த்³தே³, தாதி³ஸிம் இத்தி²ம் மம பச்ச²தோ ஆக³ச்ச²ந்திம் தி³ஸ்வா ‘இமே பப்³ப³ஜிதாபி வினா ப⁴விதும் ந ஸக்கோந்தீ’தி அம்ஹேஸு பது³ட்ட²சித்தோ மஹாஜனோ அபாயபூரகோ ப⁴வேய்ய. இமஸ்மிம் த்³வேதா⁴பதே² த்வம் ஏதம் க³ண்ஹ, அஹம் ஏகேன க³மிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஆம, அய்ய, மாதுகா³மோ ‘பப்³ப³ஜிதானம் பலிபோ³தோ⁴, பப்³ப³ஜிதாபி வினா ந ப⁴வந்தீ’தி அம்ஹாகம் தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேய்யு’’ந்தி திக்க²த்தும் பத³க்கி²ணம் கத்வா சதூஸு டா²னேஸு பஞ்சபதிட்டி²தேன வந்தி³த்வா த³ஸனக²ஸமோதா⁴னஸமுஜ்ஜலம் அஞ்ஜலிம் பக்³க³ய்ஹ ‘‘ஸதஸஹஸ்ஸகப்பபமாணே அத்³தா⁴னே கதோ மித்தஸந்த²வோ அஜ்ஜ பி⁴ஜ்ஜதி, தும்ஹேவ த³க்கி²ணா நாம, தும்ஹாகம் த³க்கி²ணமக்³கோ³ வட்டதி, மயம் மாதுகா³மா நாம வாமஜாதிகா, அம்ஹாகம் வாமமக்³கோ³ வட்டதீ’’தி வந்தி³த்வா மக்³க³ம் படிபஜ்ஜி. தேஸம் த்³வேதா⁴பூ⁴தகாலே அயம் மஹாபத²வீ ‘‘அஹம் சக்கவாளஸினேருபப்³ப³தாத³யோ தா⁴ரேதும் ஸக்கோந்தீபி தும்ஹாகம் கு³ணே தா⁴ரேதும் ந ஸக்கோமீ’’தி வத³ந்தீ விய விரவமானா அகம்பித்த². ஆகாஸே அஸனிஸத்³தோ³ விய பவத்தி, சக்கவாளபப்³ப³தோ உன்னாதி³.

ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴பி வேளுவனமஹாவிஹாரே குடியம் நிஸின்னோ பத²வீகம்பனஸத்³த³ம் ஸுத்வா ‘‘கிஸ்ஸ நு கோ² பத²வீ கம்பதீ’’தி ஆவஜ்ஜேந்தோ ‘‘பிப்பலிமாணவோ ச ப⁴த்³தா³ ச காபிலானீ மம் உத்³தி³ஸ்ஸ அப்பமேய்யம் ஸம்பத்திம் பஹாய பப்³ப³ஜிதா, தேஸம் வியோக³ட்டா²னே உபி⁴ன்னம் கு³ணப³லேன அயம் பத²வீகம்போ ஜாதோ, மயாபி ஏதேஸம் ஸங்க³ஹம் காதும் வட்டதீ’’தி க³ந்த⁴குடிதோ நிக்க²ம்ம ஸயமேவ பத்தசீவரமாதா³ய அஸீதிமஹாதே²ரேஸு கஞ்சி அனாபுச்சா² திகா³வுதமக்³க³ம் பச்சுக்³க³மனம் கத்வா ராஜக³ஹஸ்ஸ ச நாலந்தா³ய ச அந்தரே ப³ஹுபுத்தனிக்³ரோத⁴மூலே பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா நிஸீதி³. நிஸின்னோ பன அஞ்ஞதரபம்ஸுகூலிகோ விய அனிஸீதி³த்வா பு³த்³த⁴வேஸம் க³ஹேத்வா அஸீதிஹத்தா² பு³த்³த⁴ரம்ஸியோ விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ நிஸீதி³. இதி தஸ்மிம் க²ணே பண்ணச்ச²த்தஸகடசக்ககூடாகா³ராதி³ப்பமாணா பு³த்³த⁴ரம்ஸியோ இதோ சிதோ ச விப்ப²ரந்தியோ விதா⁴வந்தியோ சந்த³ஸஹஸ்ஸஸூரியஸஹஸ்ஸஉக்³க³மனகாலம் விய குருமானா தம் வனந்தரம் ஏகோபா⁴ஸம் அகம்ஸு. த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணஸிரியா ஸமுஜ்ஜலதாராக³ணேன விய க³க³னம், ஸுபுப்பி²தகமலகுவலயேன விய ஸலிலம் வனந்தரம் விரோசித்த². நிக்³ரோத⁴ருக்க²ஸ்ஸ க²ந்தோ⁴ பகதியா ஸேதோ ஹோதி, பத்தானி நீலானி பக்கானி ரத்தானி. தஸ்மிம் பன தி³வஸே ஸப்³போ³ நிக்³ரோதோ⁴ ஸுவண்ணவண்ணோவ அஹோஸி.

மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரோ தம் தி³ஸ்வா ‘‘அயம் அம்ஹாகம் ஸத்தா² ப⁴விஸ்ஸதி, இமம் அஹம் உத்³தி³ஸ்ஸ பப்³ப³ஜிதோ’’தி தி³ட்ட²ட்டா²னதோ பட்டா²ய ஓனதோ க³ந்த்வா தீஸு டா²னேஸு வந்தி³த்வா ‘‘ஸத்தா² மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா, ஸாவகோஹமஸ்மி, ஸத்தா² மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா, ஸாவகோஹமஸ்மீ’’தி (ஸம். நி. 2.154) ஆஹ. அத² நம் ப⁴க³வா ஆஹ – ‘‘கஸ்ஸப, ஸசே த்வம் இமம் நிபச்சகாரம் மஹாபத²வியா கரேய்யாஸி, ஸாபி தா⁴ரேதும் ந ஸக்குணேய்ய. ததா²க³தஸ்ஸ பன ஏவம் கு³ணமஹந்ததம் ஜானதா தயா கதோ நிபச்சகாரோ மய்ஹம் லோமம்பி சாலேதும் ந ஸக்கோதி. நிஸீத³, கஸ்ஸப, தா³யஜ்ஜம் தே த³ஸ்ஸாமீ’’தி. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா தீஹி ஓவாதே³ஹி உபஸம்பத³ம் அதா³ஸி. த³த்வா ச ப³ஹுபுத்தனிக்³ரோத⁴மூலதோ நிக்க²மித்வா தே²ரம் பச்சா²ஸமணம் கத்வா மக்³க³ம் படிபஜ்ஜி. ஸத்து² ஸரீரம் த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணவிசித்தம், மஹாகஸ்ஸபஸ்ஸ ஸத்தமஹாபுரிஸலக்க²ணபடிமண்டி³தம், ஸோ கஞ்சனனாவாய பச்சா²ப³த்³தோ⁴ விய ஸத்து² பதா³னுபதி³கம் அனுக³ஞ்சி². ஸத்தா² தோ²கம் மக்³க³ம் க³ந்த்வா மக்³கா³ ஓக்கம்ம அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே நிஸஜ்ஜாகாரம் த³ஸ்ஸேஸி. தே²ரோ ‘‘ஸத்தா² நிஸீதி³துகாமோ’’தி ஞத்வா அத்தனோ படபிலோதிகம் ஸங்கா⁴டிம் சதுக்³கு³ணம் கத்வா பஞ்ஞபேஸி.

ஸத்தா² தத்த² நிஸீதி³த்வா ஹத்தே²ன சீவரம் பரிமஜ்ஜந்தோ ‘‘முது³கா கோ² த்யாயம், கஸ்ஸப, படபிலோதிகா ஸங்கா⁴டீ’’தி ஆஹ (ஸம். நி. 2.154). ஸோ ‘‘ஸத்தா² மே ஸங்கா⁴டியா முது³பா⁴வம் கதே²ஸி, பாருபிதுகாமோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஞத்வா ‘‘பாருபது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸங்கா⁴டி’’ந்தி ஆஹ. ‘‘கிம் த்வம் பாருபிஸ்ஸஸி, கஸ்ஸபா’’தி? ‘‘தும்ஹாகம் நிவாஸனம் லப⁴ந்தோ பாருபிஸ்ஸாமி, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘கிம் பன த்வம், கஸ்ஸப, இமம் பரிபோ⁴க³ஜிண்ணம் பம்ஸுகூலம் தா⁴ரேதும் ஸக்கி²ஸ்ஸஸி, மயா ஹி இமஸ்ஸ பம்ஸுகூலஸ்ஸ க³ஹிததி³வஸே உத³கபரியந்தம் கத்வா மஹாபத²வீ கம்பி, இமம் பு³த்³த⁴பரிபோ⁴க³ஜிண்ணசீவரம் நாம ந ஸக்கா பரித்தகு³ணேன தா⁴ரேதும், படிப³லேனேவித³ம் படிபத்திபூரணஸமத்தே²ன ஜாதிபம்ஸுகூலிகேன தா⁴ரேதும் வட்டதீ’’தி வத்வா தே²ரேன ஸத்³தி⁴ம் சீவரம் பரிவத்தேஸி.

ஏவம் சீவரம் பரிவத்தேத்வா தே²ரஸ்ஸ சீவரம் ப⁴க³வா பாருபி, ஸத்து² சீவரம் தே²ரோ. தஸ்மிம் க²ணே அசேதனாபி அயம் மஹாபத²வீ ‘‘து³க்கரம், ப⁴ந்தே, அகத்த², அத்தனோ பாருதசீவரம் ஸாவகேன பரிவத்திதபுப்³ப³ம் நாம நாஹோஸி, அஹம் தும்ஹாகம் கு³ணம் தா⁴ரேதும் ந ஸக்கோமீ’’தி வத³ந்தீ விய உத³கபரியந்தம் கத்வா கம்பி. தே²ரோபி ‘‘லத்³த⁴ம் மே பு³த்³தா⁴னம் பரிபோ⁴க³சீவரம், கிம் மே இதா³னி உத்தரி கத்தப்³ப³’’ந்தி உன்னதிம் அகத்வா ஸத்து² ஸந்திகேயேவ தேரஸ து⁴தகு³ணே ஸமாதா³ய ஸத்ததி³வஸமத்தம் புது²ஜ்ஜனோ அஹோஸி. அட்ட²மே தி³வஸே ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணி. அத² நம் ஸத்தா² ‘‘கஸ்ஸபோ, பி⁴க்க²வே, சந்தூ³பமோ குலானி உபஸங்கமதி, அபகஸ்ஸேவ காயம் அபகஸ்ஸ சித்தம் நிச்சனவகோ குலேஸு அப்பக³ப்³போ⁴’’தி (ஸம். நி. 2.146) ஏவமாதி³னா பஸம்ஸித்வா அபரபா⁴கே³ அரியக³ணமஜ்ஜே² நிஸின்னோ ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் து⁴தவாதா³னம் யதி³த³ம் மஹாகஸ்ஸபோ’’தி (அ. நி. 1.188, 191) து⁴தவாதா³னம் அக்³க³ட்டா²னே ட²பேஸி.

398. ஏவம் ப⁴க³வதா ஏதத³க்³க³ட்டா²னே ட²பிதோ ஆயஸ்மா மஹாகஸ்ஸபோ மஹாஸாவகபா⁴வம் பத்தோ அத்தனோ புப்³ப³கம்மம் ஸரித்வா ஸோமனஸ்ஸவஸேனம் புப்³ப³சரிதாபதா³னம் பகாஸேந்தோ பது³முத்தரஸ்ஸ ப⁴க³வதோதிஆதி³மாஹ. தத்த² பது³முத்தரஸ்ஸாதி தஸ்ஸ கிர ப⁴க³வதோ மாதுகுச்சி²தோ நிக்க²மனகாலதோ பட்டா²ய பாதா³னம் நிக்கே²பனஸமயே அக்கந்தக்கந்தபாதே³ ஸதஸஹஸ்ஸபத்தா பது³மா பத²விம் பி⁴ந்தி³த்வா உட்ட²ஹிம்ஸு. தஸ்மாஸ்ஸ தம் நாமம் அஹோஸி. ஸகலஸத்தனிகாயேஸு ஏகேகேன ஸதஸதபுஞ்ஞே கதே தஸ்ஸ புஞ்ஞஸ்ஸ ஸதகு³ணபுஞ்ஞானம் கதத்தா ப⁴க³வதோதி அத்தோ². லோகஜேட்ட²ஸ்ஸ தாதி³னோதி ஸத்தலோகஸ்ஸ பதா⁴னபூ⁴தஸ்ஸ இட்டா²னிட்டே²ஸு அகம்பியபா⁴வம் பத்தத்தா தாதி³னோ. நிப்³பு³தே லோகனாத²ம்ஹீதி ஸத்தலோகஸ்ஸ படிஸரணபூ⁴தே ப⁴க³வதி க²ந்த⁴பரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பு³தே, அத³ஸ்ஸனம் க³தேதி அத்தோ². பூஜம் குப்³ப³ந்தி ஸந்து²னோதி ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ ஸாஸனதோ ‘‘ஸத்தா²’’தி லத்³த⁴னாமஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாது⁴கீளம் கீளந்தா பூஜம் கரோந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

399. அக்³கி³ம் சினந்தீ ஜனதாதி ஜனஸமூஹா ஆளாஹனத்தா²ய அக்³கி³ம் சினந்தா ராஸிம் கரோந்தா ஆஸமந்ததோ மோதி³தா ஸந்துட்டா² பகாரேன மோதி³தா ஸந்துட்டா² பூஜம் கரோந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தேஸு ஸம்வேக³ஜாதேஸூதி தேஸு ஜனஸமூஹேஸு ஸம்வேக³ப்பத்தேஸு உத்ராஸம் லப⁴ந்தேஸு மே மய்ஹம் பீதி ஹாஸோ உத³பஜ்ஜத² பாதுப⁴வீதி அத்தோ².

400. ஞாதிமித்தே ஸமானேத்வாதி மம ப³ந்து⁴ஸஹாயே ஸமானேத்வா ராஸிம் கத்வா. மஹாவீரோ ப⁴க³வா பரினிப்³பு³தோ அத³ஸ்ஸனம் அக³மாஸீதி இத³ம் வசனம் அப்³ரவிம் கதே²ஸிந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஹந்த³ பூஜம் கரோமஸேதி ஹந்தா³தி வோஸ்ஸக்³க³த்தே² நிபாதோ, தேன காரணேன மயம் ஸப்³பே³ ஸமாக³தா பூஜம் கரோமாதி அத்தோ². ஸேதி நிபாதோ.

401. ஸாதூ⁴தி தே படிஸ்ஸுத்வாதி தே மம ஞாதிமித்தா ஸாது⁴ இதி ஸுந்த³ரம் ப⁴த்³த³கம் இதி படிஸுணித்வா மம வசனம் ஸம்படிசி²த்வா மே மய்ஹம் பி⁴ய்யோ அதிரேகம் ஹாஸம் பீதிம் ஜனிம்ஸு உப்பாதே³ஸுந்தி அத்தோ².

402. ததோ அத்தனோ கதபுஞ்ஞஸஞ்சயம் த³ஸ்ஸேந்தோ பு³த்³த⁴ஸ்மிம் லோகனாத²ம்ஹீதிஆதி³மாஹ. ஸதஹத்த²ம் உக்³க³தம் உப்³பி³த்³த⁴ம் தி³யட்³ட⁴ஹத்த²ஸதம் வித்த²தம், விமானம் நப⁴ஸி ஆகாஸே உக்³க³தம் அக்³கி⁴யம், ஸுகதம் ஸுந்த³ராகாரேன கதம், கத்வா காரேத்வா ச புஞ்ஞஸஞ்சயம் புஞ்ஞராஸிம் காஹாஸிம் அகாஸிந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

403. கத்வான அக்³கி⁴யம் தத்தா²தி தஸ்மிம் சேதியபூஜனட்டா²னே தாலபந்தீஹி தாலபாளீஹி சித்திதம் ஸோபி⁴தம் அக்³கி⁴யம் கத்வான காரேத்வா ச ஸகம் சித்தம் அத்தனோ சித்தம் பஸாதே³த்வா சேதியம் பூஜயுத்தமந்தி உத்தமம் பு³த்³த⁴தா⁴துனிதா⁴பிதம் சேதியம் பூஜயிந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

404. தஸ்ஸ சேதியஸ்ஸ மஹிமம் த³ஸ்ஸேந்தோ அக்³கி³க்க²ந்தோ⁴வாதிஆதி³மாஹ. தத்த² அக்³கி³க்க²ந்தோ⁴வாதி ஆகாஸே ஜலமானோ அக்³கி³க்க²ந்தோ⁴வ அக்³கி³ராஸி இவ தம் சேதியம் ஸத்தஹி ரதனேஹி ஜலதி பு²ல்லிதோ விகஸிதபுப்போ² ஸாலருக்க²ராஜா இவ ஆகாஸே இந்த³லட்டீ²வ இந்த³த⁴னு இவ ச சதுத்³தி³ஸா சதூஸு தி³ஸாஸு ஓபா⁴ஸதி விஜ்ஜோததீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

405. தத்த² சித்தம் பஸாதே³த்வாதி தஸ்மிம் ஜோதமானதா⁴துக³ப்³ப⁴ம்ஹி சித்தம் மனம் பஸாதே³த்வா ஸோமனஸ்ஸம் கத்வா தேன சித்தப்பஸாதே³ன ப³ஹும் அனேகப்பகாரம் குஸலம் புஞ்ஞம் கத்வான ‘‘தா⁴துக³ப்³பே⁴ ச ஸாஸனே ச ஏத்தகானி புஞ்ஞானி மயா கதானீ’’தி ஏவம் புஞ்ஞகம்மம் ஸரித்வான காலம்கத்வா தித³ஸம் தாவதிம்ஸப⁴வனம் ஸுத்தப்பபு³த்³தோ⁴ விய அஹம் உபபஜ்ஜிம் ஜாதோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

406. அத்தனோ உப்பன்னதே³வலோகே லத்³த⁴ஸம்பத்திம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஸஹஸ்ஸயுத்தந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஹயவாஹிம் ஸிந்த⁴வஸஹஸ்ஸயோஜிதம் தி³ப்³ப³ரத²ம் அதி⁴ட்டி²தோ. ஸத்தஹி பூ⁴மீஹி ஸம் ஸுட்டு² உக்³க³தம் உப்³பி³த்³த⁴ம் உச்சம் மய்ஹம் ப⁴வனம் விமானம் அஹோஸீதி அத்தோ².

407. தஸ்மிம் விமானே ஸப்³ப³ஸோவண்ணமயா ஸகலஸோவண்ணமயானி கூடாகா³ரஸஹஸ்ஸானி அஹும் அஹேஸுந்தி அத்தோ². ஸகதேஜேன அத்தனோ ஆனுபா⁴வேன ஸப்³பா³ த³ஸ தி³ஸா பபா⁴ஸயம் ஓபா⁴ஸேந்தானி ஜலந்தி விஜ்ஜோதந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

408. தஸ்மிம் மய்ஹம் பாதுபூ⁴தவிமானே அஞ்ஞேபி நிய்யூஹா பமுக²ஸாலாயோ ஸந்தி விஜ்ஜந்தி. கிம் பூ⁴தா? லோஹிதங்க³மயா ரத்தமணிமயா ததா³ தேபி நிய்யூஹா சதஸ்ஸோ தி³ஸா ஆபா⁴ய பபா⁴ய ஜோதந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

410. ஸப்³பே³ தே³வே ஸகலச²தே³வலோகே தே³வே அபி⁴போ⁴மி அபி⁴ப⁴வாமி. கஸ்ஸ ப²லந்தி சே? மயா கதஸ்ஸ புஞ்ஞகம்மஸ்ஸ இத³ம் ப²லந்தி அத்தோ².

411. ததோ மனுஸ்ஸஸம்பத்திம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஸட்டி²கப்பஸஹஸ்ஸம்ஹீதிஆதி³மாஹ. தத்த² இதோ கப்பதோ ஹேட்டா² ஸட்டி²ஸஹஸ்ஸகப்பமத்த²கே சாதுரந்தோ சதுமஹாதீ³பவந்தோ விஜிதாவீ ஸப்³ப³ம் பச்சத்தி²கம் விஜிதவந்தோ அஹம் உப்³பி³த்³தோ⁴ நாம சக்கவத்தீ ராஜா ஹுத்வா பத²விம் ஆவஸிம் ரஜ்ஜம் காரேஸிந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

412-4. ததே²வ ப⁴த்³த³கே கப்பேதி பஞ்சபு³த்³த⁴படிமண்டி³தத்தா ப⁴த்³த³கே நாம கப்பே. திம்ஸக்க²த்தும் திம்ஸஜாதியா சதுதீ³பம்ஹி இஸ்ஸரோ பதா⁴னோ சக்கரதனாதீ³ஹி ஸத்தஹி ரதனேஹி ஸம்பன்னோ ஸமங்கீ³பூ⁴தோ ஸககம்மாபி⁴ரத்³தோ⁴ அத்தனோ கம்மே த³ஸ ராஜத⁴ம்மே அபி⁴ரத்³தோ⁴ அல்லீனோ சக்கவத்தீ ராஜா அம்ஹீ அஹோஸிந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அத்தனோ சக்கவத்திகாலே அனுபூ⁴தஸம்பத்திம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத்தா²பி ப⁴வனம் மய்ஹ’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² தஸ்மிம் சக்கவத்திரஜ்ஜம்ஹி மய்ஹம் ப⁴வனம் மம பாஸாத³ம் இந்த³லட்டீ²வ உக்³க³தம் ஆகாஸே டி²தவிஜ்ஜோதமானா விஜ்ஜுல்லதா இவ உக்³க³தம் ஸத்தபூ⁴மிகாதி³பே⁴தே³ஹி உச்சம் ஆயாமதோ தீ³க⁴தோ ச உச்சதோ ச சதுவீஸதியோஜனம் வித்தா²ரதோ த்³வாத³ஸயோஜனம் அஹோஸீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸப்³பே³ஸம் ஜனானம் மனம் அல்லீனபா⁴வேன ரம்மணம் நாம நக³ரம் அஹோஸீதி அத்தோ². த³ள்ஹேஹி த்³வாத³ஸஹத்தே²ஹி வா திம்ஸஹத்தே²ஹி வா உச்சேஹி பாகாரதோரணேஹி ஸம்பன்னந்தி த³ஸ்ஸேதி.

415-20. தத³ட்³ட⁴கம் ததோ அட்³ட⁴கம் அட்³ட⁴தியஸதயோஜனந்தி அத்தோ². பக்கி²த்தா பண்ணவீஸதீதி வீஸதிஆபணபக்கி²த்தம் நிரந்தரம் வீதி²பரிச்சே²த³ந்தி அத்தோ². ப்³ராஹ்மஞ்ஞகுலஸம்பூ⁴தோதி ப்³ராஹ்மணகுலே ஸுஜாதோ. ஸேஸம் வுத்தனயத்தா ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவாதி.

மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரஅபதா³னவண்ணனா ஸமத்தா.